POESIS LYRICA

POESIS LYRICA Machine-readable text Avancini, Nicolai Nicolai Avancini XML version, markup prototype, December 1999 Susanne Mussmannmarkup Camena

http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ avan1 avancinilyrica.html avan001.jpg avancinilyrica.xml avan1/jpg html Wien: i. Blaeu et A. Harttung, 1670

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

3 December 2003 Susanne Mussmann markup new TEI header NICOLAI AVANCINI E SOCIETATE IESV LYRICORVM LIBER TERTIVS. AD SERENISSIMUM ARCHIDUCEM LEOPOLDUM GVILIELMVM. ODE I. Cum Gubernatoris Belgii provinciam nomine Hispaniarum Regis suscepturus Vienna discederet. I Fortis Heros, quo tibi pulverem Avita virtus sternit, et aureos Nexus coronarum catenat Belga tuis reparandus armis. Avara virtus nominis aream Patentiorem poscit, et arduam Honoris eluctata ad arcem Magnanimae monumenta famae Audax reposcit. Scilicet aemulum Herous ardor postulat, otii iuratus hostis, languidaque Diffluere impatiens quiete. Lassasse belli fulmine Vandalos, Fregisse Marti cornua Suecico, Et gloriosam saepe laurum De medio rapuisse campo, Purgasse ripam Danubii, Lycum Strinxisse habenis; arma paventibus Suasisse Germanis, et ira Caesareum rigidasse pectus, Cum Suecus ipsis postibus Austriae Mars immineret, totaque civibus Vienna lassatis timeret Excidium trepidantis Urbis, Parum est calori, qui tibi Martio Ab igne fervet. Displicet ultimam Scripsisse metam gloriarum: Illa placet tibi parta laurus, Sitim secundae quae parit. Omine Hoc, magne PRINCEPS, vincis, ut alteri Victoriae incumbas, et una Palma alium tibi gignat hostem, Novi triumphi materiam. Hinc tibi Visurgis altis fluctibus annuit, Et Sequanae ripae, et Mosella, Atque Araris Ligerisque vasto Scaldi propinqui, in grandia provocant Trophaea laudum. Perge Alemannicis Invictus armis, Belgicaeque Una salus LEOPOLDE gentis. Non una palma hic, non tibi fronduit Hic una laurus; quotquot amoenius Rami virescunt, in coronas. Ire parant, madidamque poscunt Umbrare frontem. Te Gravelinga, te Mardika poscit, quamque meabilis Scaldis veretur, et quieta Alloquitur taciturnus unda, Donkercha te ambit; quaeque gemunt lupos Mordere Gallos moenia, vindice Te, fraeno inassueto resolvi Maesta vovent, facilique reddi Aurae laborant. Perge; faventibus iam terra palmis frondet, et undique Lauri virescunt, campus omnis Promerita tibi ridet herba. AD FERDINANDUM II. ROM. IMPERATOREM. ODE II. Eum ad spem victoriae erigit promisso Crucifixi, qui ei aliquando locutus dicitur. FERNANDE vinces. Quamlibet undique Fremat minaci turbine Marspiter, Tutusque Bellonae flagello Motus agat truculenta gentes In bella mundus: quamlibet ultima Martem Propontis, vel gravibus rigens Armis Orion suscitatum In furias moveat Gradivum, FERNANDE vinces. Non ego inanibus Te pasco: vinces. Sic tibi Numinis Allapsa ad aures vox spopondit. Crede DEO pie FERDINANDE Magnum elocuto: Non Othomannici Procella ferri, Bactraque fortibus Marita Susis; non protervi Gentis Achaemeniae fragores, Non arma Thracum, non refugus Getes, Nec dissidentis praelia Bosphori, Non Moschus, audacesque Bessi, Non Scythici gravis ira ferri Iniurioso te pede proruent, FERNANDE: nostri robore Numinis Franges Giganaeos tumultus, Et iaculis Meroen comatam. Cristata telis Bactra minacibus, Lunam protervis cornibus asperam, Hostemque Turrim, Balthicique Castra maris tabulata mille insanientum classibus hostium Victor domabis. Sentiet hanc manum Potentiorem Gorgonaeo Vertice Palladiae Medusae; Quisquis cruentae lege ferociae In innocentis ludere Caesaris Caput minatur, quisquis ira Barbaricos meditatur ausus. Confide Caesar. Qui mihi militat, Bene auspicato militat omine. In te furorem quisquis urget, Fata sibi malesanus urget. Haec Numen alta de trabe pendulum FERNANDE spondet. Tu quoque Numinis Accede voci FERDINANDE, et Unde cadunt animi, resurgant. Expergefactis ad lituos viris Mentem secundo robore suscita, Gravemque Mavortis procellam Trans geminum rue victor orbem. Ad Illustrissimum et Excellentissimum D. JOANNEM FRANCISCUM TRAVTHSON, COMITEM IN FALCKENSTAIN, ete. ODE III: In morte Illustrissimae D. Coniugis Christinae Elisabethae, consolatio. QUid vixisse diu iuvat, Si tandem rigidis victima legibus Fati caedimur? Omnibus Haec scripta est Protasis, vivere: at omnibus Haec postrema catastrophe est, Scenam praeteriti claudere temporis, Cum lex ferrea iusserit, Fatorumque memor terminus. Exiit CHRISTINA exilio. Leves Cur annos querimur, sideraque invida, Mensesque instabiles, dies Vitae praecipites, fata volatica? Cur FRANCISCE doloribus Immergis viduum pectus? Habet suum Mors censum. Brevioribus Loris maestitiam pectoris attrahe. Morti victima nascimur: Et quae prima dedit vivere, funeri Subdi lux eadem iubet. Nulli impune dies primus obortus est, Qui non traxerit ultimum. Cum nasci incipimus, tunc quoque funeris Damnati incipimus mori. Huic sero, huic citius ducitur ultima Vitae linea; nec diu Vixisse est aliud, quam sua funera Protraxisse diutius, Haec FRANCISCE tuo, quae potes, ultima Maerori adde levamina: Caelorum imperiis hoc stadium subit, Caelorum imperio exiit CHRISTINA hoc stadio. Currere semitam hanc Tamdiu cuique licet, DEO Quamdiu collibitum est. Si morimur cito. Mandato morimur DEI: Si vitae seriem protrahimus diu. Mandato trahimus DEI. Illi fata favent, ille senex obit; Qui vitam bene terminat, Et virtute praeit temporis impetum. Quin, si non sua gaudia CHRISTINAE invideas, laetitia potes Luctus tergere lacrimas. Terrarum exilio libera patriis Caeli sedibus additur; Et iam se liquidis pascit amoribus, Stellarumque domos super Divina ambrosiam potat amystide. Sic mores nivei mihi. Sic spondent animi candor, et arduae Mentis relligio, et DEI Constans intuitus, stemmatis insolens Depressa ambitio, et sui Neglectus sapiens, et moderatio, et Magni gloria nominis Castigata, sacris pectus ab ignibus Ardens, cura severior Fraenandi indomitos pectoris impetus. Haec illam eripiunt solo, Et puri illecebris aetheris inferunt. Non est, quod male credimus Non est mortua: sed quam pereuntium Annorum series premit Vitam, perpetui fenore spiritus Mutavit. Bene vivitur Quando est perpetuum vivere; nec metus Mortis lancinat amplius. Hanc, FRANCISCE, tuis pone doloribus Legem: debuit extimas CHRISTINA exuvias ponere corporis, Ut mens libera pondere Intraret superae limina patriae. AD NOBILES ADOLESCENTES. ODE IV. Proponit illis in exemplum studiorum Illustris- simum. D. FERDINANDUM COMITEM DE NACHOT, etc. SUnt, quos comarum gloria, Laureus iuvat Tiaras, pulchraque nominis Merces perennis, aureoque Pulcher honor radiatus igne: Quique aestuoso pectoris impetu Fasces Quirinos, et Capitolium, Nomenque, et umbrantes coronas Icario meditantur ausu. Sed vera paucis semita panditur Captandi honoris. Prodige sanguinis Erras Gradive, si perennes Per gladios aciesque Honoris Venaris umbras; quique opulentia Arcas flagellas Pigmalionia Venator aeviternitatis, Et modico insidiaris auro Perennitati. Scilicet aureis Infame nomen censibus insidet. Quo gloriam quaerebat auro, Opprobrium tulit inde seris Lucullus annis, quos Polycletius Sudor Phraatae Pyramidum situs Caelo maritavit, pudendos In cineres inimicus egit. Collapsus illo turbine praelii Hostile ferrum pectore combibit, Quo nundinabatur decoras Miles opes, soliumque Honoris. Si quem iuvabit nominis Essedo Quaesisse honorem, discite posteri: Exempla scribet FERDINANDUS, Quae decimi stupeant nepotes. Quamvis Avorum gloria semitam Longam notarit stemmatis incliti; Et publicum vetusta honoris Nobilitas vocet in theatrum., Locetque in ipso Sole, periculis Fortunae ademptum luminis arbitra Natura, natalesque pulchro Fama gradu titulos sequatur: Quamvis in arcas confluat India Fecunda gemmis, aurifer et Tagus Agat procellas in lacunar, Et Pariis asarota saxis Illusa certent Mygdonias opes, Et viva Cretae vincere marmora, Tyrumque, semotamque Lesbon, Et Tenedon superare censu: Parcus dolosis fraudibus applicat Cor FERDINANDUS: nec nimium levem Fortunam adorat. Quod benigna Sors potuit dare, quod severa Negare sors, hoc esse suum negat. Nec sat videtur conspicuus sibi, Nisi ad paternam haereditatem Adiiciat proprias suorum Messes bonorum. Hinc, quod Sapientia Parens honorum, provida nominis Aurora, regnorum magistra Scribit iter, generosus urget. Hac ite, quotquot sedula nominis Urit cupido, et grandibus excitant Tubis honores: hac superbam Imperii rapietis arcem. ODE V. Despectis caducis caelum quaerendum. VEl nos umbra boni fallit amabili Deceptos specie; vel sibi iussimus Divos astra suos claudere, labilem Vitam ducere commodis Contenti propriis. Nam quid in ultima Votis provehimur marmora Nerei, Tartessumque gravi findimus abiete Non umquam sat uri bono, Quod natura dedit? quid Mareoticis Audaces struimus porticibus domos, Et culta Oebalia tecta superbia, Fortunasque Agamemnonis Frustra Tantalea prosequimur siti? In vestra, o Superi mens calet atria, Formososque sinus aetheris invehi. O dulces patriae sinus! Huc me, seu facili tramite, seu magis Vultis difficili, tollite Caelites: Unde ignobilium sub pedibus Ducum Ridetis diademata; Et clausos modico limite terminos Spectatis toties dilacerantibus Convelli furiis, vastaque praelia Puncto pro modico seri. O vanas hominum sollicitudines, Curasque occiduas! grande quid, Africam, Europenque suis Flectere nutibus, Et gentes regere ultimas, Censemus fatui: grande quid, aureo Torpere in thalamo, vel Sybaritico Inter delicias diffluere otio, Fortunamque Corinthiam Amplexu facili stringere. At interim Dum nos cingit opum copia, stringimur Obsessore metu, Seque precariis, Miscet cura soporibus, Infelix animi tortor; et additur Hoc nummis precium, perpetua necans Tempestate pavor, sollicitudines, Et tortura Cupidinis. Addis divitiis? addis et improbae Mentis carnifici, sollicitudini, Et pacis violas divitis otia. Auctae deme pecuniae, Demes insidiis. Qui nihil abdidit, Nil, quod perdat, habet. Qui nihil appetit, Se desideriis non lacerat suis, Contentus modico. Cave! Si plus, quam satis est, appetis; interit Quae te cymba vehit. Cuique suum, bona Quod fortuna dedit, sit satis: unica Vitae est ista beatitas, Contentum modico vivere. Fallimur, Si curis animum mergimus. Evolat In caelum facilis, quem levior solo Rerum sarcina deprimit. Caelo progenies edita, nil minus Quam caelum petimus. Vertite pectoris Seducti studium; quoque fluentium Rerum insistitis orbitae, Hoc fervore poli currite semitam. Felix ille nimis, qui breve temporis Donum, quod super est, lumine provido Caeli destinat ignibus. AD LENTULUM. ODE VI. DE Fortunae inconstantia. EHeu! quam volucri raptus ab Africo Fortunae vehitur nobilior dies, Peiorque insequitur! Vix orimur, mori iam scimus. Nihil est LENTULE, LENTULE Aeternum nihil est. Ut fluvii vitrum Ripas alloquitur, sed simul insequens Fluctum fluctus agit; sic abeunt dies, Horamque hora fugat: praeteritam excipit Sed mox deterior. Vidi ego turribus Et septemgeminis moenibus inclitas Urbes, dum populus plausibus insonat, Et fervet choreis, in miserabilem Absumptas cinerem; bustaque regio Insultare thoro, et magna brevissimo Deponi spacio temporis atria Congestum in tumulum. Vidi Halyatticae Fortunae dominos semper Etesiis Assuetos, Boreae flatibus abripi, Involvique Notis; quasque Favonius Lente advexit opes, praecipitantium Caurorum imperio, non sine vulnere Transferri Domini, Vidi ego Olympici Cursorem stadii pulvere nobilem, Quem caeli Dominos extulit ad DEOS Victorem gravium turba Quiritium; Vidi, Curriculi dum levibus rotis Metas ingreditur, Fervere gaudiis Permixtos gemitus, quod Pelopeiis Eversus cythisis funere terminum Atrarit stadii, Vidi ego navitam Post victa Oceani Praelia, post probra Dictata Ambraciis fluctibus, Africo Impellente, mari ludibrium datum, Dum inferret patrio carbasa portui Defunctus pelagi mille periculis. Vidi Geryonas, vidi Agamemnonas, Fortesque Aeacidas Martis adorea Vinctos saepe caput, rustico acinaci Cessisse in spolium. Sic nihil eminet Fortunae arbitrium; nil, iterum canam, Est tam magnificum, quod ferat invidae Libramenta Deae stetque perennibus Immotum basibus, cum tragicas coquit Fortuna insidias. Oppida corruunt, Et cives tumulant; Regna, Ducum labor, Momento intereunt; quique minoribus Dixit ius populis, ius patitur: iugum Portat, qui imposuit: pauperiem gemit, Quem sors Attalicis conditionibus Texit: quem timuit non imitabili Maiestate Ducem turba, timet sibi A turba, et trepidus proprii acinacem Contrectat lateris. Sic nihil invium est Fortunae. Placidam si semel explicet Frontem, post decies nubila contrahit; In fletum facilis, difficilis iocos Et risus iterat. LENTULE, ludimur, Et sortis rapida volvimur orbita, Ni virtus variam duret ad aleam. AD LUDOVICUM MERIUM. ODE VII. Virtus prae divitiis et aura populari sectanda. ERythraei preciosae maris undae, Opulentum Genoessae veteramen, Vagus aurea Tagus urna, trabeati decus Hermi, Peregrino domus auro laqueata, Aquiloni geniales date pompas: Meliores mihi flammae liquefactum cor adurunt, Nihil aurum est; popularis nihil aura est, Nec honoris tuba cantrix. Mea mecum Fero posthac. Mihi virtus super aurum est, super auram est. Fluit aurum, popularis fugit aura, Base virtus solida stat. Timet aurum Inhiantis violari dominatu, trepidatque Violento insidiantum rapi ab ungue. Miserande o locupletum dominatus! Ea torquent animum, quae precio arcas locupletant. Cruciatus, color auri est: merum inane Lepor aurae est popularis. Favet aura? Boreales cave fluctus. metis aurum? legis hostem. Simul isthaec sobolescunt; nitor auri, Timor hostis; glomeratae tuba laudis, Populique officiosi studium in probra abiturum. Solidorum magis uror face amorum. Brevis i vita metalli, dica longa Cruciatus, levis Iris pluviarum cataracta: Obiturae i rota laudis. Favor aurae Melioris vocat; ite hinc. Mihi cordis Moderatrix Dea Virtus iubar una, una corona est. AD IULIUM CLARUM. ODE VIII. Maiorum nobilitas non maculanda factis. QUi iactas atavis Regibus editum Nomen CIARE tuum, nobilioribus Patrum divitiis adde tuas: male Tantae lumina gloriae, Natalemque diem extinguis inertia. Si famam violas, quid tibi proderit Accepisse decus stem matis, et Patres Ipso ducere ab Inacho? Malim, si liceat, de tenebris mihi Accendisse diem; cum Mario a iugo Ad Romae imperium: cum Decio a casa Ad Regum ire palatia; Quam, quod mi dederit patricium genus Lumen, degeneri perdere crimine, et Qui iure emineo sanguinis, infimo Me substernere Tityro. A servo imperium Servius attigit; Nomen vile Cato nobilius dedit Romae; Tarquinius de tenui foco Ad sceptra erudiit manum. Sic non grande genus, non proavi graves Illustrem faciunt. Si tamen Hectoris Natus prodieris stemmate; cur probri Confundis macula genus? Thersiten agis, et grandem Agamemnonis Ostentas clypeum. diffluis otio, Et palmas memoras, quas tulerunt Avi Fusis hostibus incliti. Indignus generis nomine, lumini Offundis tenebras, et macula tuae Vitae dedecoras sanguinis alveum, et Magnae stirpis imagines. Si nescis, Atavum gloria posteris Est Solis radius, quo bona, quo mala Elucent sobolis. Nil latet: hoc magis Spectatur tua inertia, Quo Patrum fuerit nomen honestius, Quod tu non paribus nisibus inquinas. Dici nobilior vis populo? tuum Virtute excole sanguinem. Vive, ut principium nobile nominis Sis olim soboli, et stemma nepotibus Transfundas. Decus hoc aestimo, quod sibi Fundat quisque modestia. AD THEOPHILUM PIRUM. ODE IX. Iniurias contemnere est nobilis victoria. INdignas PIRE pectore Absorbe nebulas, frontis et hispidum Exarma cilium, canis Si nomen laceret dentibus, et tuam Famam dilaniet. Genus Vincendi celebre est, spernere vulnera. Indignas reputa tui Tormento satyras, quas populus iacit. Sic ignobilium canum Temnit nobilior murmura, nec timet Latratus faciles. Viri est Latrans opprobrium ferre, nec obvio Verbo exsolvere verbera. Palles ad satyras? desinis esse vir: Hoc ausit mulier quoque. Affixum lateri stringis acinacen Ulturus probra? bellua es: Haec morsu laniat, calcitrat ungula, Saevit dentibus, unguibus Discerpit. Ratio temperet impetum. Vulnus reddis acerbius Latranti, opprobrium pectore si integro, et Contemnente feras. Grave est, Inquis, ludibrium ferre. at acerbius Fiet, si regeras. Pati Vel debes populi spicula, vel viri Debes ponere symbolum. A vili iacitur plebe? quid interest? Contemptum levius feres, Si credas populum multa profundere, at Paucis laedere. Cynthium, Magnum crede virum: celsior eminet. Parthorum iaculis, neque Ad densata pavet spicula Sarmatae In nubem coeuntia. Infra se positi dissociabiles Spectat fulminis orbitas Vultu non pavido, nec variat genas Fortunae arbitrio. Ferit? suffert, et tacitus vulnera digerit Quin si grande calumnia Linguae praecipiti vulnus acinace Libret, pectus in integrum Nulla vi penetrat. Quod iaculum putas. Vel fulmen trifidum polo Elisum; fragilem expertus arundinem Dices, si steterit suo Mens infracta Ioco. Saepe calumnia Laedit, non quia grandis est, Sed grandem facimus, dum minor impetu Nobis est animus levi. Sic quod difficilem reddit, opinio est, Non vis ipsa calumniae. Vis non difficilis vincere? pectoris Scutum non superabile Obtende impavidus: temne, quod irruit, Indignumque tuo puta Sensu, vel lacrimis. Unica nobilis Est victoria; vincere, ut Nec, tentata licet, vulnera sentias. AD LUCAM BRANGISILIUM. ODE X. Ut in Immaculatam Conceptionem B. Virginis iuret. AUdi prodigium. VIRGO puerpera, Matri Virgineum conciliat decus. VIRGO, nec sterilis: MATER, et inscia Legum connubialium. Huius carne DEI Filius induet Carnem; de tenero corpore Numini Corpus sufficiet Filia maximi, Mater, Sponsaque Numinis. Non credam (nisi sic urgeat Infula Maior pontificum) legibus Inferi Hanc consanguineam Numinis, hanc DEI Sponsam subdere verticem. O caeli opprobrium! o dedecus et Patris Et Nati! Barathri scilicet impudens Rex insultet? ei, cui DEUS insidet, Insedi solio prius: Nostra haec aula fuit. Quod DEUS induit, Nostrum corpus erat: nos Stygiis prius Succis imbuimus, quam riguae polo- -Undarent flumina gratiae. Sic te, BRANGISILI, pristina si movet In MATREM pietas, inviolabili Sacramenta dabis foedere; VIRGINEM Ut iures genialibus Exemptam furiis. Non ego inutilis Te voti admoneo: Sic Academia, Princeps Austriacae gloria Palladis, Sic et CAESAR, et Austria Sacramenta pios Nominis ad focos Dixerunt humili poplite subiugi Inspectante foro. Quod facere est decus, Non est dedecus insequi. ODE XI. S. Ignatius de Loiola arma ponens. HActenus Martis satis est. quietem Ducta bellorum series reposcit. Saepe pars magni, posuisse Martem, Visa triumphi est. Viximus luci satis, ac anhelo Gloriam passu sumus insecuti: Nunc iuvat lucem fugere, et sub umbras Abdere nomen. Sunt suae laudes tenebris. Latere Profuit multis; micuisse, multis Obfuit. Vitae melioris, inter Antra, theatrum est. Hic fides, hic pax, et amica pacis Faustitas, deno cumulata cornu, Candidos Soles, niveaeque ducit Stamina vitae, Quid iuvat Gades rigidis Sicambris, Et triumphatum Ligerim Tagumque Nectere, ac uno Rhodanum Tigrinque iungere ponte? Si via caeli procul errat altae Mentis ignitus calor, et putenti Fixus in terra prohibetur astris Quaerere pacem? Desine, IGNATI, male ducta nuper Bella sectari, rigidumque fronte Pone Gradivum. Melior quiete Laurea venit. Hic ubi montis tumet in cacumen Scena, Serratas media inter umbras Praeses optatae vocat ad quietis Otia Virgo. Ibo, et hostili saturum cruore Parieti affigam gladium, sacrumque Fusus ad limen mea dedicabo Postibus arma. Ibitis, dicam, malesana Martis Tela, pugnaces animare dextras; Ibitis cristae galearum, et acris Fulmina ferri. Nemo tranquillos sine nube Soles Martis armatos agit inter aestus. Qui cupit pacem, caput inquietis Subtrahat armis, Haec tuus, Virgo, paries habebit Arma; sed miles tibi dedicatus Serviet. Votis facilis vocari Annue Virgo. AD B. ALOYSIUM GONZAGAM ODE XII. Societatem IESU ingredi ambientem. GONZAGA, nec te terra morabitur. Ad astra surgit, nescia deprimi, Heroa virtus, subditamque Temnit humum fugiente penna. Frustra tenacem propositi Pater Mentem lacessit frangere pertinax; Et fronte contracta severam In furias vocat ira dextram. Frustra potentis nomina sanguinis, Magnasque priscae gentis imagines, Et Mantuanorum recenset Grande decus seriemque Avorum. Deliberatis fervidus ignibus Domesticarum spretor imaginum Domo, Palatinisque tectis Pulchrum abitum generosus urges. Flectis parentem, quamlibet antea Flecti negantem: iamque cadunt minae Diraeque, flammaeque, et furentis Mille animo cumulata probra. Ille obstinati pectoris hospitum Miratus ignem, fixaque ferreae Decreta mentis: Vade, dixit. Nate, genus patrium beato Inferre caelo, teque iacentibus Furare terris. Vita beatior Pertaesa mundi, gloriosa Antra fuga subiisse gaudet. Vives paternis laudibus altior, Ignotus orbi, at notior aetheri, Caelique plenus; patria exul, At patriae novus hospes aethrae. Vives honorum nescius; at potens Tui Imperator Vade tenacium Victor catenarum, Tonantis Quo traheris meliore flamma Tunc nempe laeto risu ALOYSIUS, Valete, dixit, Pergama Mantuae iurata famae, ac aeviternae Patrum oleae, viridesque Lauri, Valete magni nomina stemmatis, Et fusa ceris ora perennibus Ducum pirorum, quos honestat Aeolio grave vellus auro. Me non profani buccina nominis In castra poscit Numinis. Exuo Hic Mantuanae signa famae, Hic patrias Aquilas resigno. Hic gemmearum pondera grandinum Depono, vili laetior integi Posthac lacernä, ac insecutus Auspicio meliore caelum, IGNATIANIS nil cupientium Succedo castris. Audior! avia iam terra discedit: clienti Pande sacras Aquaviva portas. AD ANTONIUM BERLICIUM, ODE XIII. In utraque fortuna animus regendus. FOrtuna summis invida fascibus, semper rapaci turbine Caesares Trosque versat; nec dierum Ire sinit stabilem meatum. Hunc a salino, vel tenui dape Ad ditis aureum sigma potentiae Et eliquatos uniones, Et spolium vocat ad Lucrinum: Illum Neronis prandia Claudii Ad cenam adornant: post Cleopatricam Vim ferculorum intemperatis Sors epulis iubet abstinere. Hunc rusticano a vomere fascibus Aptat Quirinis, quique potentium Decreta subiectus ferebar, Hunc Ducibus iubet imperare: Illum Quirino praecipitem thoro Ad rastra damnat; quique securibus Terrebat undantes catervas, Colla dare hunc iubet in securim. Hunc, qui colonus nuper arantibus Paterna tauris imposuit iuga, Onusta cogit subditorum Colla iugis cruciare Regum: Illum, obstinatam quem modo paupere Ligone terram findere patrio Labore cogebat, recuso In galeas gladiosque ferro, Per militantes protrahere impetum iubet cohortes, castraque rumpere Eunte sulco, et martiali auxilio patriae labantis Fulcire casum. Si tibi, BERLICI, Detraxit ostrum, si procul Aulico Honore movit, candidisque Ordinibus vetuit virorum Miscere nomen; pectoris anxias Dimitte curas: quaeque ferat sequens Dies, memento: ridibunda Post lacrimas tibi sors redibit. Si forte rursus, ludere pertinax Ludum insolentem, te melioribus Reponat auris, gemmeosque Incolumi fabricetur annos; Ne crede laetis. Protinus exeret Severiori fulgura turbine, Vultumque, larvatum sereno, Fulminea caperabit ira. Utcumque felix, quod metuas, habes; Miserque speres. Plura miser potest Sperare; sed felix timere Plura potest: minus at timere Miser; minus sperare beatior. Utrumque torquet; seu metus anxium Pectus voraci dente rodat; Seu calidas furat in medullas Spes inquieto semper anhelitu. Spes et timores pectora lancinant Vorantque curis. Vis quietem? Deme spei, netuique deme. AD V. V. M. MARIAM. ODE XIV. Affectus. MIserum me! glaciatus lapidesco: Melioris nec amoris iaculante- -Aethere lapsum bibo telum; neque Flammis liquefio. Dea ponti, Cynosura es; nec amaris: Dea morbi, medicina es; nec amaris. Dea caeli, preciosum diadema es; nec amaris. Pudet heu me! per iniquas maris undas Vagus erro, nec adoro Cynosuram? Pereo; nec moribundo mihi menti medicina est ? Patet astris preciosum diadema. Nec anhelo? Satis est iam remorantum Laqueorum: Satis est iam vitiosae improbitatis. Levo mentem, calidosque cito amores. Cynosura es; mihi nictum rapis omnem: Medicina es; mihi votum, mihi cordis rapis aestum: Diadema es; mihi frontem religabis. Rosa candens, focus ardens, amor orbis, Cor amoris, via caeli, Paradisus Deitatis: Rosa cande, focus arde, o amor ure, Cor adhala, via flore, Paradise Liquidorum mel amorum mihi tandem reserare. AD TANDILUM GIRESINUM, i. U. DOCTOREM. Detrectantem iurare in Immaculatam Conceptionem B. MARIAE V. ODE XV. Ut in eam iuret. ADhuc moraris, quo te Academica Exempla ducunt, quo Sapientiae Patres praeiverunt, sequaci Ire gradu GIRESINE? lentus Adhuc moraris dicere VIRGINEM Primordiali crimine liberam? Nec FERDINANDI gloriosa Te pietas GIRESINE movit ? Omnes ab Adam criminis asseris Traxisse labem. Numquid et ardua Tot saeculorum VIRGO meta, VIRGO DEUM genitura MATER? Digesta legum consule: Libera est Augusta vectigalibus. Erue Leges, et Institutiones: Supra humiles populi cateruas Regina praestat: nec paribus decet Et servum et Augustam / inspice Codicem) Nodis ligari; Augusta gaudet Caesarea paritate. Quando Omnes ligantur legibus; unica Vulgi est severis libera vinculis. Si fas precari est, contumacis Pone animi, GIRESINE, marmor; Et molliori pectore VIRGINEM MATREMQUE adora. Filia Principis, Dic, labis immunis paternae Calce Stygem domino peremit. AD AULUM LINDANUM. ODE XVI. Aetatis flos DEO consecrandus: ANni praecipiti fuga Erepti intereunt Irrevocabili. Tempus labitur ordine: Et quod consequitur peius, inertiam Damnat praeteriti. Nisi Gressus acceleres, AULE, relinqueris. Seu tu stertis in otio, Horas seu laceras mille negotiis, Semper temporis aufugi Refrena spolium. Prima fugit dies Mortali misero optima: Tum morbi subeunt, et senium grave, Et tristis labor, et necis Inclementis hyems. Ergo quid inciti Cessas temporis insequi Horas AULE? Volant, quae meliora sunt, Peioris subeunt vices. Dum flores iuvenis, dum vigor ingeni Mentem suscitat igneam, Heroos animis indue spiritus, Et te fingere Numini Dignum ne dubita. Maxima defluam Ser dispendia subtrahis Vitam, quisquis iter lentus in otio Differs in patriam. Vides, Ut Solem tenebrae noctibus opprimunt, Ut vernantia Sirius Flammis prata coquit, nec rigidum gelu Florae parcit Hymettiae? Si vivis, propera vivere. Temporis Praesentis fugiunt rosae, Restabit manibus spina. Meabilis Haec natura boni est: prius Exit, quod melius; nec redit. eripit Expectatio crastini Praesentis precium nobile Cinthii. Illud stringere niteris, Quod Fortuna rotat: quod manibus tenes, Dimittis. Pudeat iocis Indulgere dies, et vitiis dare Vitae limpida tempora; At faeces senii solvere Numini; Et cum vel genii fames, Vel turpis studium Cypridis ignibus Defloraverit optimas Vitae primitias, quisquilias bonis Servare aethereis. DEUS Aetatis niveae qui tibi ver dedit, Non promisit euntium Annorum stabilem ducere regulam. Forsan cum venientium Disponas seriem credule temporum, Hoc, qui lene fluit, die Extremi spolium funeris occides, DIALOGUS. THOMISTAE ET SCOTISTAE. ODE XVII. De Immaculata Conceptione B. MARIAE Virginis. Thom.QUi te non amat, o Sole serenior VIRGO, est Oebalio marmore durior, Haemi saevior ursis, Immansuetior et tigre. Scot. Hic te non colit, o sidere pulchrior umquam VIRGO satis; qui tibi defluam Adae in posteritatem Appingit maculam patris. Thom. Hic te VIRGO minus diligit, a tui Qui nati precio sanguinis eximit. Non vult esse redemptam, Qui peccasse negaverit. Scot. Hic te VIRGO minus diligit, antea Qui lapsam memorat, quam tibi fuderit Pleno Gratia cornu Immensi Oceanum boni. Thom.Sic te MATER amo, ut crimine Filium Nullo despiciam. Sanguinis illius Est iniuria, si te Nullo crimine liberet. Scot.Sic te MATER amo, ut gloria Filio Hinc surgat. Melior dextra Machaonis Est, quae praevenit ictum, Quam quae vulnera submovet. Thom. Haec est causa tui funeris, o DEUS, Ut lapsos redimas. hoc precio cares VIRGO, si genialis Noxae es libera vinculis. Scot.Haec est causa dati sanguinis; ut DEUS Vel lapsum reparet, vel vetet. Impedit Casum? est gratia maior, Quam si sublevet indigum. Thom.Sic te VIRGO satis diligo; sic nihil Nato tollo tuo; si patriam notam Contraxisse quidem, sed Tersam protinus assero. Scot.Sic te VIRGO magis diligo; sic tuum Et natum veneror, si patrium scelus Contraxisse negem. Nam hoc Nec te, nec sobolem decet. ODE XVIII. Ambitio et desideria temperanda. QUicumque vitam ducere prosperae Beatitatis munere candidam, Annosque tranquillos anhelat, Et placidos sine nube Soles; Mentis refraenet vota, nec aureae Sortis secundam credulus aleam Nimis lacessat. Quando ludos Illa parat, facilemque vultu Serenitatis detegit aream, Fatum minatur. Si solio inferat, Praerupta formida. Elevabit, Ut perimat graviore casu. Hoc servitutem sit vivere splendidam, Quod nos vocamus flectere subditas Urbesque, gentesque, et potenti Imperio dare iura mundo. Hoc est beatum! cum sopor omnium Componit aedes, excubiis sibi Vetare somnos, nec quieto Posse diem vigilare caelo? Hoc est beatum; quando per otia Festiva civis ludit, et aureae iucunditatis sacra nectit, Mille animum lacerare curis? Hoc est beatum; nutibus omnium Pendere, semper tela timoribus Portare vitandis, et ipsa Arma sui lateris pavere? Errore vani ducimur impetus, Umbraque mentes fallimus. Erigit Fortuna, ut evertat, nec alto Te patitur residere vallo. Suis opimam torva securibus Fortuna Reges destinat hostiam, Et quos coronavit, macello Funereum parat in tributum. Rarus quieto finiit exitu Vitam: frequenti semita funere Est strata Regum, plurimoque Septa Ducum via tabet osse. O turpe monstrum! o ambitio impotens! Stet, quisquis optat, culmine lubrico Potentis aulae; me serena Pax animi saturet quiete. Illi secures mors gravis intonat, Tristique fatum fulminat exitu, Qui publicae luci probatus Ipse sibi perit improbandus. AD B. VIRGINEM SINE MACULA CONCEPTAM. ODE XIX. Speculum sine macula. SAlve luminis aurei Flos prime, exoriens purpura Cynthii, Caeli risus amoenior, Et Solis genitrix, et soboles simul, Salve AURORA serenior! Si Solis speculum diceris, aureae O AURORA parens facis; Non erro; speculum es Filia Principis, Cui nullam maculam halitus Afflavit Stygius; cuius in aequore Maiestas nitet altior, Et viva effigies Numinis. Audio! Qui Verbo Pater est DEUS, Hinc Patrem vocitas VIRGO tuum. Pater Verbum progeniem suam; Et tu progeniem VIRGO vocas tuam. Alter totus in altero est: In Nato Pater est, in Patre Filius. Sed tu DIVA quoque in DEO es: In Verbo Genitrix, in Patre Filia: In te Filius et Pater; In Matre est soboles, in sobole est Pater. In Verbo et Patre Spiritus, Verbumque et Pater in Spiritu, amabili Sese fonte reciprocant. In Verbo et Patre te VIRGO perennibus Mater stringis amoribus, Verbumque et Pater in Virgine mutuis Se amplectuntur amoribus. Quantum prodigium! quis stupor aetheris! O mysteria! Trinitas In te tota micat. Quis speculi hoc iubar. Puro sidere purius, Aspersum macula criminis audeat Posthac dicere? Virginis Quodcumque opprobrium, est opprobrium DEI. ODE XX. Adversa sustinenda. PArce lamentis. levius tacentem Dura sors transit. Mala sustinendo Ipsa se frangunt, teriturque forti Robore robur. Quod grave est, fiet levius ferendo. Excutis morbum? gravior redibit. Sustines? magnam cecidisse partem Crede doloris. Navis assultum metuens procellae Huc et huc fluctu rapitur: marinas Ridet ad pugnas scopulus, nec irae Cedit aquarum. Quod malum credis, facis ipse. Pone Mentis errores, et opinioni Deme; iam nullo vitio laborat Sortis amaror. Fingimus rebus mala. Somniante Aestuant, pugnant, cruciantur, ardent, Seque per caedes rapiunt cruenti Praeda furoris: Mox ubi somni vigil ales umbras Excutit, belli cadit omnis ira, Quique pugnabat, sua laetus ipse Somnia ridet. Hoc fuit mentis vitium, malorum Phasma fingentis. Patimur, quod ipsi Fingimus. non sunt mala; sed timentes Esse putamus. Quisque se laedit. Mala quod putentur Exterum est rebus: meliora dices, Si iuves mentem, Superumque credas Esse favores. DIALOGUS LYLLAE ET PHYLLIDOS. ODE XXI. Quid Natura in nascentem B. V. MARIAM contulerit, quid Gratia. Lyll.PUella pulchra pulchrior Iride, Et orbe pleni Solis amoenior, Fontemque Naturae, sinumque Una tibi rapis in tributa. Phyll.Puella magni filia Principis, DEIQUE Mater, se tibi Caelites Proni recurvant, ambiuntque Virgineas subiisse cunas. Lyll.Te stemma Avorum clarat, et inclitus Patrum Senatus, Regia nomina Fascesque, Regalesque cerae Et statuae memores parentum. Phyll.Tu stemma caeli ducis origine, Patris supremi filia, Filii Augusta Mater, Spiritusque Delicium, redamansque Sponsa. Lyll.Tibi in lacertos vel Cedrus arduo Sina vocata est, vel Libano super Virens Cypressus, vel Cadanis Arboribus dominata Palma. Phyll.Quae metiatur Virgo decempeda Tuos lacertos, quae gremio DEUM Complexa quondam, comprehendes, Quod nequeunt capere astra, VERBUM? Lyll.Tibi in capillos vel Galaditici Dedere montes vellera capreae, Vel Sol verecundos serena Fronte super radios vibravit. Phyll.At, seu soluto e vertice pronior Fluit capillus, seu magis aureo Nodo ligatur; tela vibrat, Tela, quibus DEUS obligatur. Lyll.Tibi rubentes in speciem rosas Largita terra est; in caput, optimum Aurum; in pudicas mala malas, Inque oculos Hesebonis undas. Phyll.Sed per rubentes in speciem rosas, Velut decora e nube modestia Prospectat, et per mala, et aurum Perque natans Hesebone vitrum. Lyll.Tibi innocenti splendidius vitro In fronte binum sidus, amabili Sub palpebra ludens, modestum In radios acuit nitorem. Phyll.Tibi profuso gratia lumine Inaurat imum pectus, et hospita Virtus triumphali corona Virgineas venit in medullas. Lyll.Tibi rubens in labra corallium, Vel mala Poenis frondibus adsita, Vel purpura Aurorae, vel ostri Sidonii veniunt colores. Phyll.Sed tu modesto labra silentio Compescis: aut si in verba resolveris, Lac, melque distillas, favumque, et Nectareas imitaris undas. Lyll.Tuae ministrat lumina cycladi Sol; in coronam sidera confluunt, Et ambiunt frontem, sacrosque Luna pedes solidare gaudet. Phyll.Tibi Tonantis dextera filia Dignos amictus donat, et indolem Elimat, ac solerte cura In similem sibi format umbram. Lyll.Te VIRGO quisquis non amat, aequora Furore vincit, saxaque cautibus Marpesiis durata; et imis Marmor habet gelidum medullis. Phyll.Te VIRGO quisquis non amat, aspero Sub corde Pardos, pectore tigrides, Sinu Leones, et medullis Indomiti bibit anguis iras. AD FIRMIANUM. ODE XXII. Magno conatu est opus ad bonum. SI dormientem videris Herculem, Victoriosum iure negaveris. iacere nescit sub catenis Desidiae generosa virtus. Quaecumque supra sunt popularia Decreta vulgi, non popularibus Parantur ausis. Pulchra cura Pervigili, precioque emuntur. Qualis, negatis terra ligonibus Sulcoque aratri, deficit; et sibi Permissa sentes horridumque In lolium vitiosa serpit: Natura talis deterioribus, Si cura desit, criminibus pater: Dum proniores in voluptam, Difficiles sumus in laborem. Illuc vel aetas, vel rapit impetus Innati amoris, vel comitum chorus, Vel dux, vel obscenus magister, Vel decimo duce peior hora Occasionum fertilis. Ad malum Non prona, praeceps semita profluit. Quod obfuturum est, absque cura, Sponte venit, perimitque vitam Fecundioris seminis abditam: Quod profuturum est, non sine sedulo Sudore crescit. Vis honesti Difficilem superare callem? Intende vires. Hoc opus, hic labor; Contra ruentem fluminis impetum Enavigare, et deferentes Imperio cohibere forti Fluctus aquarum. Plurima detinent Tardantque gressum; pauca iuvant. Nisi Velis reportari, labore Assiduo fluvialis irae Infringe cursum, Quidquid amabile est, Sudore constat. Surgite, surgite: Quicumque non parcit labori, Grande feret precium, coronam. AD CYRUM. ODE XXIII. Ne te laudaveris ipsum. PArcior lauda tua facta CYRE. Fama virtutem sequitur. Caneris Postero quondam, tua si tacebis Facta, nepoti. Nominis famam perimit suorum Praeco factorum. melius tacendo Involas laudes, populique plausum CYRE mereris. Id, quod in laudum numerare censu CYRE debemus, sibi quisque debet Sola virtutis bona nundinantur Nominis aevum. Cetera impellit rota pertinacis Versa Fortunae; Pereunt avorum Et patrum fasti, veterisque famae Grande tributum. Iure quod nostrum liceat vocare, Laudis in censum veniet; quod iram Non timet sortis, tacitaque tutum Conditur umbra. Sed sui nemo bene iudicabit Pectoris merces: aliena acutae Cernimus lynces, fugiuntque nostrae Nos bona mentis. Pennas nos laudet peregrina CYRE, Osque non nostrum. Male nundinamur Laude contemptum propria, et rogata Luce tenebras. Umbrane? an vera est tibi, CYRE virtus? Vera non quaerit calamistra laudum, Non peregrini stibii nitore Maior haberi. Imo si condas, magis emicabit, Gloriamque ipsis trahet a tenebris. Proprium hoc virtus habet, in latente Vivere nocte. Si umbra virtutis tua CYRE virtus Sit, meram sese profitetur umbram Luce picturae, graviusque ab ipsa Laude notatur. Scilicet quo te magis ipse laudas, Aemulum accendis magis, ut profundum Gloriae inquirat, videatque tandem Nil, nisi inane. Impotes mentis patiaris umbra Gloriae vesci: tibi vera laus sit Laudis afflatum fugere, et latere Noctis in umbra. Laus amatorem fugit, et fugacem Quaerit. Hoc nostro tumulo adnotetur: Dum fugit laudem, meruit nepotum Vivere laude. AD MARIANUM. ODE XXIV. Aulae nemo se credat. REctius vives MARIANE, fluctu Si migres aulae male blandientis, Teque, dum tempus sinit, ad quietis Otia sistas. Namque quis cogit pelagi procellis Credere attritam fragilemque pinum? Qui subis portum, sapiente fluctus Praecipe mente. Patria hic venti est. Male turbulentas Aeoli rixas Boreamque damnas, Quique commotis feriunt carinam Fluctibus, Euros. Sanctius temet MARIANE damnes, Qui tuam ponto male credidisti Sponte iacturam, dubioque vento Vela dedisti. Semper infidum est maris inquieti Otium. Somnum simulat; sed hora Surgit hac ipsa, rigidasque motum Saevit in iras. Indolem ignoras pelagi? quid ergo Nescius credis tua teque ponto? Ante debebas animo videre Sitne fidelis. Nam quis ignoto laris apparatum, Aut opes fidit? quis amico et hosti Credit ex aequo, gremioque eodem Stringit utrumque? Ergo vel tentas male sanus aulam, Aut ubi tentas, tibi damna debes. Plangis allisus scopulo? hanc parasti Tu tibi scenam. Tutius vitas mare, quam rebelles Opprimas fluctus. Documenta praebent, Clitus, Eutropius, Stilico, Cleander, Quotque per aulae Naufragi ventos caruere portu. Principum vultus, MARIANE, crede Blandiens aequor. Placide iocatur, Hic, ubi saevit. Ergo dum tuta licet ambulare Semita, insanas fugias procellas, Teque Neptuni violentiori Eripe fato. Candidos Soles dabit iste cespes Pacis optatae, riguisque caelum Depluet gemmis, et amica fundet Gaudia menti. AD BEATISS. VIRGINEM MATREM NOSTRAM. ODE XXV. MATER! quid ultra? Diximus omnia; Quae vel calorem mentibus ingerant Amantium; vel nostri amore Te pariter pia VIRGO nodent. MATER! DEINe ? an nostra magis? DEI Et nostra MATER! Delicium tuum Est ille ioseph: nos acerbi Heu! nimium soboles doloris. Ferale montis nam memini iugum; Quo mortis atrae cruda necessitas Poenis fatigavit Tonantem, Et manibus pedibusque laesum Fixit trabali stipite: tunc Cruci Propinqua MATER; non medicabili Dolore tabescens, cadentis Fata DEI (miseranda MATER!) Coram gemebas: Ergone filio Parens carebo? Cetera lancinans Singultus, et maeror Tyrannus, Et lacrimae, et gemitus vetabant. Audit probrosa de trabe pendulus Natus gementem: Nec mea Filio (Inquit (carebis MATER: ille, Ille mei socius doloris, Qui quercui adstat, filius est tuus, Haeresque nostrae sortis: amoribus Hunc stringe maternis, tuoque Praesidio genitrix tuere. Exinde proles turba sumus tua, Tu nostra MATER: quos licet ad Crucem Enixa supremo es dolore, Nos tenero tamen usque amore Complexa stringis. Sunt oculi tibi Periculorum non male conscii, queis nostra iactatur carina Ad scopulos, dubiasque Syrtes. Aperta nostris est tibi vocibus O MATER auris: nec pateris prece Auras flagellari; aut inani Vota dari gemitusque vento. Est liberalis dextera, et impigri Fecunda doni; qua pereuntium Levare egestatem, obviisque Muneribus cumulare gaudes. Si saeva circum nos rotet horrido Giro Charybdis, vel tumido obruat Malea ponto, vel latratu Scylla premat, sitiensve Syrtis; Periclitantes tu pelagi Pharos Vides ab alto, et porrigis obviam Patrona dextram; tu vocantis Vela regis Cynosura nautae. Si nos frementum exercitus hostium Cingat coacto densior agmine; Tu DIVA, praemunita Turris, Aut Acies eris ordinata, Quae fulminantum conterat hostium Virtute robur; quam nec ahenea Procella Martis, nec volante Flamma rogo trahat in ruinam. Si pestilenti intoxicet halitu Auras venenum, perque cadaverum Exercitus promiscuorum Tetra lues agites curules; Tu Lilium es VIRGO, aut Rosa mystico Odore fragrans; tu Dea Galbanum, Tu Balsamum; tu Cynnamomum es Tu dubiae medicina vitae. Tu DIVA nobis omnia in omnibus Sed pauca dixi? stringimus unico Complura verbo: tu benignum Nomen habes, geniumque MATRIS. In Morbo AD BEATISS. VIRGINEM SALUTEM INFIRMORUM. ODE XXVI. COrpus fatiscit, pondus inutile, Mentique vires denegat. Heu! nimis Vires caducae, si cadente Corpore, mens quoque collabascit! Heu caeca mens! heu! undique nubilis, Densaque tetrae noctis imagine Conclusa, in aeternos nitores Pigrum animum nequit evibrare! In labra lente progrederis, SALUS MARIA morbis: ast animum tamen Totum occupasti. Cor amore Ardet; at obsequiis amantis Vox non secundat. Diligo, diligo Te corde toto, VIRGO, Salus mea. Si cogitando mens fatiscit, Se reficit cor amore. Qualis Madente penna fulminis aliger Frustra laborat sese humiles supra Librare terras, penneoque Obsequio penetrare nubes; Tamen capacem luminis aurei Solisque vultum tollit; et aethera Visu supergressus negatum Spectat iter, superatque vultu; Labante talis corpore, vividum Elibro amorem: quodque loqui vetor, Sentire fas est. Hoc amantum est, Pauca loqui, teneroque corde Sentire multa. En VIRGO, silentium Pro me perorat. Dum taceo, loquor: Amo: nec ultra. Si tacebo Plura loquor; quia plus amabo. DIALOGUS B. VIRGINIS et S. IOSEPHI. ODE XXVII. De mutua utriusque excellentia. S. ios. QUi tuas laudes volet explicare VIRGO, de caelo vocet astra et ignes, De mari gemmas, viduetque; totos Floribus hortos. B. V.Qui tuos, IOSEPH, volet in coronam Ducere ornatus, mare et astra puras Vertat in linguas, animetque Paesti Lilia verbis. S. ios.Unico MATRIS titulo decorem Omnium absorbes. Melior creari Non potest Mater. Titulus Tonanti hic Meta laborum est. B. V.Te PATREM Numen veneratur. Uno hos Nomine absorbes titulos beatae Patriae, et quidquid locuplete fundit Gloria cornu. S. ios.Vena virtutum es, mare Gratiarum, Fons boni, nostrae genitrix salutis, Et DEI MATER, sobolesque, amansque Sponsa Tonantis. B. V.Tu PATER Verbi es; tibi Numen ipsum Praebet auditum, sequiturque ductum. Imperas? audit. prohibes? vetantem Filius audit. S. ios.Naufragis Area es, preciosa gemma Pauperi, aegrotis medicina, Asylum Es reo, erranti via, Marte pressis Turris eburna. B. V.Tu praeis Arcae, tibi gemma lucet, Tu viae ductor, placidusque Asyli Praeses, et Custos vigil ac fidelis Turris eburnae. S. ios.Tu basis recti es, speculum Angelorum, Hortus occlusus, Salomonis aedes, Foederis signum, Cynosura ponti, Ianua caeli. B. V.Tu basim firmas, speculumque spectas, Excubas Horto, solium tueris, Foedus obfirmas, Cynosurae adhaeres, ianuam honestas. S. ios.VIRGO, tu caelum es Deitate plenum, Mille stellarum radiis amoenum, Mille distillans pluviis, solumque Numine replens. B. V.DIVE, tu caelum hoc agitas; tuos se Volvit ad nutus. iubeas; quiete Stabit immotum. iubeas; citatis Cursibus ibit. S. ios.Tu Liber vitae es, Deitatis ara, Numinis sedes, radiata Solis Aula, Castellum bene roboratum, Urbsque salutis. B. V.Tu Librum primus legis, et Sacerdos Immolas arae, tibi Solis aula Paret, et Castrum bene roboratum Lege gubernas. S. ios.Scala Sanctorum es, veteris sigillum Legis, ascensus Salomonis aureus Purpura instratus, veniaeque vena, et Vita bonorum. B. V.Tu Redemptoris vigil es Redemptor, Tutor es Vitae, veniae canalis, Legis exemplar, Sapientiaeque Dive Magister. S. ios.Sed tuas laudes melius silebo. Sepe laudamus gravius tacendo: Quando verborum est minor apparatus, Copia maior. B. V.Saepe laus magna est, siluisse laudes. Quod vetor verbis, taciturnitate Suppleo. Laus, quae eloquium fatigat, Maxima laus est. AD LUCILLUM TREBONIVM. ODE XXVIII. Ira fraenanda. IRam memento frangere. Sanguinis Siti laborat; seque per arduas Dum volvit obstantum ruinas, Ipsa suam trahit ira cladem. Mutat colorem frontis, amabiles Vultus pyropos, lumina: funerat, Collum retorquet, labra mordet, Membra quatit, tumidumque pectus Tundit lacertis, brachia disiicit, Urit medullas, viscera toxicat, Rumpitque venas, et tremoris Supplicio populatur artus. Si quem ferenti videris impetu iactare flammas; aut hominem nega, Aut crede stultum: nam furenti Ira rapit malesana mentem. Hinc caeca in urbes provolat; eruit Stantem perenni marmore Colchidem. Persasque turres, et Canopi Regna gravi resupinat igne. Quid hic venena, aut mutua funera Fratrum recantem? quid male sontium Exempla Thebarum, aut Draconis Progeniem, segetemque Cadmi Stantem sub aeris pondere Martii, Imisque mixtum Manibus Ilion, Versam Saguntum, pulveresque Dardanios, cinerumque Romam Nerone laeto contumulantium Immane pondus! scilicet omnia Involvit oestro, fluctibusque Implacidis populatur ira. Tu sceptra cordis, tu violentiae Ne cede fasces pectoris integri; Sed lege, constantique fraeno Ipse tuae dominare menti. Nam iura cordis si semel eripit, Extinguit acrem iudicii diem, Et nomen, et vitam, ac honores Praecipitem trahit in ruinam. AD PHILOSOPHOS ODE XXIX. Sapientia eos ad dura laborum experimenta hortatur. VOtis honorem venor, in ardua Aptate cursus, non humili sedet Terrae pavimento, nec uda Pulcher honor residet sub umbra. Salix aprici est littoris accola, Quercus superbo in vertice frondium Pandit iuventam, colliumque Difficili viret in theatro. Silex plateas obsidet; aequoris Natura gemmas condidit alveo, Fulvumque tellus sub profundis Visceribus sepelivit aurum. Labore constat quidquid amabile est: Bello triumphus, metaque cursibus, Lucta coronae, portus ira Oceani, decimoque fluctu, Non ante fossor Dalmata pallidis Aurum cavernis eruet abditum, Ligone quam multo abditum, Pandat humum, gremiumque ferro Altum recludat: Navita Bosphori, Ditisve Erythrae tervidus institor, Non ante piscatur pyropos, Aut pelago trahit uniones; Quam se profundo merserit aequore. Multis emuntur pulchra laboribus. Non dormientem Martis ambit Laurus Amor, residemve frontem. Si vos honoris tangit amor, manus Aptate duris. Non residi venit In rete dextrae, pertinaci Pulcher honor capiendus arte. AD THEOLOGIAE BACCALAVREOS. ODE XXX. Eorum de fortuna victoria commendatur. NOn vos rotatae stravit ahenea Imago sortis, non minitantibus Plumbum procellis insecutum, Non tragico simulachra belli Timenda vultu. Vidimus impetus Rhamnusianos, vidimus horridum Fulgur, pharetrarum, et calentes Invidiae minitantis iras. Sed mentis altae non humilis calor, Furorque belli, non penetrabili Virtute texit, ne prementis Ferrea diluvies Tyrannae Quassum tumultu contereret caput. Quanti minacem funditis aemulam? Quanti neces, et praevolantis Atteritis simulachra lethi! Vis eruditi filia consili Formidolosis agmina praeliis Instructa erret. Quid ruinam Enceladus meditatus astris Contra sonantem Palladis aegida, Aut quid minaci centimanus Gigas Pavendus ictu; quid protervo Prophyrion valuit furore? Vis consili expers mole ruit sua, Sacrae maritam vim Sapientiae Lacessit incassum procellae Sarmaticae famulatus ensis: Sic publicarum non bene pendula Virtute rerum robora sistitis; Dum collabantium tenetis Consiliis, animisque lapsum. AD R. D. JACOBUM ZVTTINIS. ODE XXXI. Cum absolutis Theologiae studiis in patriam vocaretur. QUa vitrearum Numina Doridum Pronas aquosis obsequiis Deas, Servamque flectit Amphitriten Adriaci maris Imperatrix, Desiderantis te populi fames Avara poscit. nec patiens morae Votis coronat: o tuorum Primus honor, columenque gentis! Quousque docto Pallas in otio Vinctum tenebit? Sextus in Austria Te censet annus, iamque maesto Mille mihi numerantur anni. Haec vis amoris; nescius est morae: Quin mors amori quaelibet est mora. Tandem catenatas, JACOBE, Frange moras, patriisque rursum Succede terris, lauta scientiae Tuis daturus prandia gentibus. Audin' voventes! ominamur, Grande tuis epulum parabis. Pasces opimae nectare gratiae Aures famentum, et munere consili. Simulque defectis per aures Restitues animis vigorem. Ad Celsissimum S. R. I. Principem ac Dominum, Dominum JOANNEM WALCHARDUM PRINCIPEM AB AVERSPERG, etc. ODE XXXII. CONSOLATIO In morte FERDINANDI IV. Romanorum, Hungariae, ac Bohemiae Regis, cuius aulae Supremum Praefectum, Supremumque Camerarium agebat. ET magna Regum nomina funebri Merguntur urna. Lethifer incubat Tectis palatinis lacertus, Et volucris taciturnus horae Impellit alas. Huc diademata, Huc sceptra vergunt, huc dominantium Regum secures, quique lambit Regificum latus ardor ostri. Nec FERDINANDO cruda necessitas Fati pepercit, saecula quamlibet Videre digno, Nestorisque Ad numeros numerare lustra. Hinc maeror orbi; hinc dilacerantium Flictus dolorum; quaeque tibi exedit WAICHARDE tempestas medullas, Atque animi violenta plaga. Sed mitte caelo vulnera pectoris; Et quem fateris Numinis ordinem Nunc demum adora, ac destinantem Fata manum reverere caeli. Nutu Tonantis vivimus: illius Nutu emigramus. Dextera, quae dedit Vitam, resumit. Sive donet, Sive adimat manus illa vitam, Verenda semper: nec minus est patris. Si vulneret, quam si foveat. Malum Quod aestimamus, saepe pronus. Ille bono meliore pensat. At longiori praetereuntium Circum dierum currere tempore Virtus merebatur, nec ante Funereo decus ungue carpi, Quam se explicaret fructus hiantibus Maturus astris? Sed satis aetheri Maturus ille est, corrogatis Qui meritis superavit annos, Et longa vitae saecula florida Aetate clausit. Nempe tumultuans Sulcamus aequor, dissitumque Quisque cupit tabulare pontum. Nec unus omnes Cynthius excipit: Hunc praeliantes dissidio Nothi Austrique versant, et sinistrae Vota animi remorantur aurae: Illum rogatis portubus Aeolus Secundus infert. nemo per aequoris Diu fatigatus procellas Ambiguo sua vela ponto Errasse iactat. Gloria maior est, Compendiosi temporis orbita Stitisse arena, quam per annos Ludibrium pelagi rotari. Nec inde versis acta volatibus Te sors relinquet. Tu superes tibi WAICHARDE. Si totus fluentem Praecipitet polus in ruinam, Totusque motis sedibus in chaos Dehiscat orbis, tu superes tibi, Fons scilicet felicitatis, Ipse tibi melioris author, Faberque sortis, venaque euntium Dives bonorum. Quin superest tibi Et Imperator FERDINANDUS, Ille tuae studiosus ultor, Vindexque famae. Dum superes tibi, Dum FERDINANDI in pectore consides, Quaecumque te fortuna verset, Fracta tuos cadet in triumphos. Remitte magni pectoris ulcera, Invicte PRINCEPS. Quae semel abdidit Fortuna frontem, cum sequente Sole iterum rediviva surget. Ad Illustrissimum et Excellentissimum Dominum, D. BERNARDUM COMITEM a MARTINIZ, etc. ODE XXXIII. Cum Aurei Velleris Eques crearetur. PANEGYRIS. BERNARDE, magnum nomen, et incliti BERNARDE regni gloria, postero Cantande Musarum labore, Nunc humilem chelyn indiserti Admitte vatis. iam mihi Moldavae Ad littus hinnit Pegaus, et tuum Suspensus ad nomen Camenas In faciles iubet ire versus. Hic prima cunas dicitur ad tuas Lucina grandes pectoris impetus Tulisse, fecundamque mentem Palladiis animasse curis. Nam quid quid alto pulchra scientia Sinu recondit, divite copia In te profudit; erudito Quid quid habet gremio Minerva. Te vena prompti nobilis ingeni, Te fons amoeni limpidus eloqui, Te Suada mater Gratiarum, Te faciles comitantur aurei Sirenes oris: te calor impulit Inevolutas Socrati imagines Veri, Stagyraeasque noctes Ad rutilum iubar evocare Purae diei. Tu penetralia DEI subintras; nomina digeris Nati, Patrisque, Spiritusque, et Quidquid habet studiosus artis Divinae Aquinas, vel sapentibus Scotus tenebris Palladis obtegit. Tu iura legum, civiumque iura notas, facilique promis Facundus ausu. Tu Tacitos refers, Fastosque Livi, regnaque mutuis Collisa bellis, et vetusta Facta virum, seriemque Regum, Et celsiorum stemmata Principum, Ducumque stirpes sedulus explicas; Ortusque, fatalesque casus Nobilium enumeras virorum. Te regiarum gloria mentium Natura, honesti cincta cohortibus, Omnisque virtutum Senatus Concilio graviore stipat. Te consonantum nobile nominum Agmen coronat: rebus in arduis Infracta mens, constansque pectus Frons hilaris, ciliumque planum; In ore risus, non superabile In corde robur, nec minor Herculis Virtute virtus, promptus ardor Per tragicae ruere arma sortis: Mens plena Conso, provida casuum Fax imminentum, dignaque regias Vices ministrare, et Bohemas Imperio cohibere gentes. Hinc FERDINANDUS, gloria Caesarum, Prima Austriorum gratia Principum, Per te Bohema sustineri iura iubet, patriasque gaudet Leges foveri. Hinc Velleris Aurei Laborioso dives Iberia Te vestit ornatu, et frequente Irradiat tua colla gemma. Phryxine dicam hoc vellus iasonis, Et fabulosam Peliacae ratis Dracone sopito rapinam, aut Thessalici spolium laboris? An quod cadentis constitit area Immune roris (quod Gedeon stupet) Cum tota circum castra guttis Decidui immaduere roris? Utrumque credas. Sic tibi iasonis Innata virtus! Sic tibi Virginis Amor medullas occupavit! Illa tibi properavit auro Sponsare collum: haec pectoris intimis Sese medullis intulit: hanc pius Parentem adoras, et frequente Munificus veneraris ara. Quo tendis audax Pegase, divitis Narrare mentis vastam opulentiam, Caeloque confines calores, Et liquidae pietatis ignes? Hic siste gressum. Sed tibi sit satis BERNARDE, magni gloria languinis, Nos multi velle, pauca posse, Inque tua occubuisse laude. Ad Illustrissimum et Excellentissimum D. IOANNEM FRANCISCVM TRAUTHSON, COMITEM IN FALCKENSTAIN, etc. ODE XXXIV. Cum anno iubilaeo Romam devotionis ergo proficisceretur. SI sic statutum est, limina amabilis Romae osculari; perge faventibus, FRANCISCE, Divis, Adrianas Scinde maris subeuntis undas, Rixasque ponti, et dissociabili Turbata vento marmora Nerei: Scindente te pontum, quietos Aequor agat famulare somnos; Et contumaces Aeolus impetus Tumultuoso carcere comprimat: Tandemque Lauretana primum Templa subi, reserata nato Delubra Verbo, Hic hospita limina Divinitati, et nobile foedere Tectum maritali, et pudicum Virgineae penetrale sedis Verere pronus, votaque supplice Suspende dextra. Nam tibi quae magis Volupta pectus, vel natantem Deliciae potuere mentem Captare; quam si certa labantium Tutela rerum, si taciti laris Verenda maiestas vetustos Te videat posuisse gentis Fastus ad aras? Tum propior vago Succede Tybri, qua gravioribus Superbus undis septicollem Alloquitur taciturnus urbem. Hic prima sanctae basia cernuus Defige portae; cordaque grandibus Onusta votis ad verendas Exonera pietatis aras. Hic multa pro te; multaque filiis, Magnaeque stirpi; plurima Caesari Precatus Augusto, et Viennae, et Austriaci generis triumphis, Non ante fessum supplice poplitem Attolle terra, quam tibi Numinis Firmentur annutu benigno Vota pio comitata fletu. Tum gratiarum plenus ab ubere, Plenus bonorum, divite copia Quae Roma fundit, te secundis Auspiciis iterum Viennae Repone curis. Sic bona Numina Facete venti! Sic bona sidera Favete caeli! Sic Quirinam Vise Deam, ut repetas Viennam. Ad Eundem Illustrissimum et Excellentissimum D. COMITEM. ODE XXXV. Cum Roma redux bustum sui palatii. intueretur. SUbsiste. Magni busta palatii Cultaeque muros semirutos domus, Vultu serenato, et relapsum In cineres speculare tectum. Quae forma rerum? quae facies laris Eviscerati turbine flammeo? Quae vis palatinum dolendo Deposuit penetrale casu? O sempiterni provida Numinis Mens! o perennis regula casuum! Tu magna prosternis repente, et Strata iterum relevas, priori Reddens vigori. Nil renuentibus FRANCISCE Divis, nil valet igneae Turbo procellae; nil feroce Sors iaculum minitata nervo. Quo fata mandant, huc tragicos agit Fortuna casus. Hic, ubi flammea Lares inundavit procella, Et rapido cineravit igne. Hic est volentis dextera Numinis: Imo et faventis. Quod rapit, est suum, Nobisque tantum commodavit. Seu pluvios agat ille nimbos Torrentis instar, seu magis ignium Ardente mergat tecta volumine, Est obsequendum. Feneramur, Dum patimur, quod amicus ordo iussit polorum. Debita reddimus, Largo vicissim munere mergimur. Parumque dum damus, novenus Accumulat lucra nostra census. DEUS, paterna quod dederat manu, Tollit paterna. Nil ego lacrimis Concedo iuris, nec probrosos Per gemitus cruciabo mentem. Haec est virorum gloria fortium, Perferre casus, quos timidae pavent Mentes, et in magnis ruinis Intrepidum solidare pectus. Ad Eundem Illustrissimum et Excellentissimum D. COMITEM. ODE XXXVI. In morte FERDINANDI filii eius primogeniti, consolatio. QUae spes spopondit, naufraga transtulit Vita in sepulchrum. Sic male creduli Mentem saginamus futuris, Et mediis inimica votis Spes Parca scindit. Quid variabilem Fortunam amamus? Quid refluentium Rotamur Euripo bonorum, Speque avida meliora semper Frustra voramus; dum regementibus Sorbemur undis, et dubii meant Per fata votorum maeandri, Seque suis inimica votis Vota inquietant? Vix bene labilem Metimur horam, et saecula fingimus. Praesentis ignari futurum Per tabulas numeramus aevum. Frustra. Statuta est meta cupidini, Votisque nostris terminus. Ibimus. Cum mors vocabit, cum movebit Impatiens Rhadamantus urnam. O quanta, magni stemmatis unica Spes FERDINANDUS, sanguinis unicum Decus, spopondit! Sed perivit Spes propero liquefacta letho. Illum, paternarum hospita sedium Virtus, tenellum dicitur aureo Strinxisse complexu, et medullis Ingenuos religasse mores; Finxisse frontem Solibus aemulam, Binos pyropos sub ciliis, genas Et lacte et ostro miscuisse, Parva rosis miniasse labra; Formasse totum corpus in arduas Virtutis aedes; pectoris aream Capacitati aptasse mentis, Consilio caput ordinasse. Maturiorem mox ubi grandior Afflavit aetas, hunc decorum parens Minerva suscepit, manuque Per gemini iuga sacra Pindi Ad Hippocrenen duxit, et entheis Potavit undis, oraque gratiis Perfudit, et blando fluentem Eloquii dedit amne Suadam, Mentique totum infudit Apollinem. Illi vetusti saecula temporis, Fastosque, moresque et cruenti Nosse dedit fera bella Martis; Provinciarum nomina, et Urbium Situs, natantum littora fluminum, Silvasque, desertasque cautes. Nobilium monumenta avorum, Ortusque cerarum, et genus inclitum, Et grandiorum stemmata Principum, Casusque Regum, quos vorantis Invidiae cineravit aestus. Illi et severas addidit arduae Curas Stagyrae, et iura Lycurgica Descripta virga, et per fideles iura Patrum revocata leges. O spes inanes! votaque praecoci Succisa fato! stemmatis incliti Haec gemma rapta est, hic parentum Flos cecidit, resoluta in auras Haec spes abivit. Tu tamen abstine FRANCISCE, luctu; quaque soles gravi Virtute despectare sortem, Cum tragicum citat in theatrum, Hac pectus arma; et turbine spiritum Excelsiorem surrige, Quae ferit Manus Tonantis, blandietur. Fit levior tolerando plaga. Non omnis alti sanguinis alveo Adempta spes est. Vivit adhuc super ERNESTUS, et SIXTUS, parentum Effigies, decorisque uterque Haeres paterni. Vivit adhuc tener IGNATIUS, vera effigies suae Descripta Matris, et puellus iam senium Patris aemulatur. ivit paterni nominis ultimus FRANCISCUS haeres. Quam tibi sustulit Spem FERDINANDUS, hanc reponent Bis geminus sine fraude natus. AD LEONARDUM PONTICVM. ODE XXXVII. FRAGMENTVM STOICVM. De bono paupertatis. QUae possunt adimi, ne tua dixeris, Verae divitiae pectoris occupant Arcem. quod sonat extra, Sortis ludibrium puta. Si Fortuna favet, PONTICE, si grege Multo balat ager, si tibi iugera Ter millena metuntur, Multisque horrea messibus Stant exculta, seges si tibi pinguibus Dives nutat agris; si Babylonii Campi, aut Pontica silva Vectigalia deferunt, Fortunam metue. hoc saevit atrocius, Quo mentes fatuas mollius allicit. Dextra hac fata vocamus, Quam protendimus ad levis Fortunae precium. Qui nihil accipit; Nil, quod reddat, habet. Perdere multa vult, Qui vult multa tenere, Et numquam modico fatur Immensis inhiat. Cui nimium favet, Hunc Fortuna premit. Saeva repostulat, Quod donavit amica. Nil vis PONTICE perdere? Gaude magnanima pauperie premi. Si nil possideas, nil tibi detrahet Livor sortis iniquae, Nil tolli metues tibi. Quod si pauca dedit sors; sine lacrimis Reddes, quando volet. Non repetit, nisi Quae concesserit. Illam Blando, si fugiat, ioco Audax insequere; at si faceat, cave Complectare animo. Quidquid amaveris, Perdes aegrius. Ergo Ut perdas facile omnia, Nil iuratus ama, nil iterum DEO Consignare time. Si tibi largior Fortunae affluat aura, Instar divitis alvei Transmitte ulterius. Si fueris tuus, Numquam pauper eris. Quidquid abiverit, In pectus subiturae Virtuti faciet locum. AD POETAS. ODE XXXVIII. Hortatur adsuper andas Poetici studii difficultates. ET iam supremus vos labor evocat, Invicta pubes. iam prope Phocidos Tenetis amnes; iam fluenta Pegasei laticis videtis, Fontesque Cyrrhae. Quae super eminent, Audete vates non revocabili Calcare gressu terga montis, Et geminum superare clivum. Nec delicatum semita durior Pedem retardet. Gloria non legit Flores Hymetti; non inerte Fama venit rapienda dextra. Natura magnas difficili loco Res collocavit: praemia in arduo Stant fixa. Vilescit corona, Quae modico studio paratur. Naturam severi torva licentia Neptuni, et irae prodigialium Matres procellarum, gravique Oceanus rabiosus Euro Commendat. Aurae si pelago imperent Etesiarum; si ioca misceat Indormiens pontus, nec udis Unda fremat furiata bellis, Quaesitum honorem navita perdidit, Parata bello laurea militem Honestat; immunis laboris Palma animi est nota vilioris. Huc sacra pubes erige pectoris Aestus decoros; quo via penduli Scabrosa montis per labores Pandit iter, riguosque vultu Sudoris imbres elicit. Hac patet Via ad coronas. Gloria semita Venit dolorum: per labores Laus emitur preciumque famae. AD CAROLUM SEDIMUM. ODE XXXIX. Quis sit vir fortis dicendus. FOrtem vocabis CAROLE, non cui Micant feroci e casside fulgura, Aut fulmen e dextra, severae ex Fronte minae, ex oculis sagittae; Non cui minaces, vel clypei timor, Vel dempta Marsis terga leonibus Tegunt lacertos, vel Gelonae Dant animos rabiemque lynces: Sed cui serenum ridet ab aurea Quiete pectus; cui moderatio In fronte lucet, avem nec ira Nec trepidus timor inquietat: Quem nulla mentis seditio movet; Qui semper idem est, seu popularium Theatra laudum convalescant, Sive probrum, solitum pavendae Terrere scenam fronte, tragoediam Fati elaboret. Ceu mare, dulcia Caeli per undas depoluentis Bella suum trahit in colorem: Ceu tectus atra nube Diespiter, Ridet procellam turbinis obviam, Et mugientes crispi sulco Igne polos, dubiaque pendent Caelum ruina. Pectoris editam Arcem cruentis seditionibus Fortuna tentabit, nec ultra Indecores Dea fundet iras. Non ille fatum, non rigidi minas Fati pavebit; non inamabilis Tormenta Fortunae, aut ruinam In cineres pereuntis orbis. Non ille, denso plebis in agmine Amans videri, murmura civium Plaususque deposcet, theatrum Ipse sibi, sibi scena, et Actor, AD PHILOSOPHOS. ODE XL. Ad debellandam inertiam animantur. IUrata Pallas desidis otii Calcare regnum, et tollere languidae Leges voluptatis, iuventam In calidos animabat ausus: Labore constant magna: perennium Hic fons bonorum est, venaque gloriae, Aurora famae, nominisque Eximii preciosus alveus. Placet tiaras laureus aureo Giro retortus? fulgura nominis? Empta insecuturo nepoti Nobilitas, memoresque cerae? Hac ite, qua se porrigit arduo In astra clivo semita gloriae. Impendioso longa fama; et Pulcher honor veniunt labore. Non vana iussit. Mentibus illico Iniecta vestris flamma per invium Callem volandi, semitamque Palladii superandi honoris, Vestigia ursit. Scilicet improbo Nihil labori est insuperabile Illic stetistis, plurimorum Quo studium nequit elevare Mentis vigorem. Non tamen improba Adhuc Voluptas agmine mollium Stipata Amorum, non inertis Desidiae cecidere fraudes; Donec sagittas corripuit manu Arcumque Pallas non superabilem, iugoque de celso furores Ipsa suos iaculata, dixit: Quo me supina torpor, inertia Umbrate vultum, in praelia suscitas? Quo fronte mendaci Voluptas Dedecorum mala nundinatrix Primos iuventae protrahis impetus? Non otiosum, non ego languidum Bibi furorem, non columbae. -Imbelli anima, tenuique milvi Obarmor ira: quae simul edita, Armata vidi brachia Gorgone, Hastamque et audaces favillas Per calidum radiare pectus. At nunc et alti pectoris inclita Cohorte cingor; quae simul arduos Delibrat ictus, queis cadatis Non iterum reditura monstra. Imbelle nomen! nata silentii Heroas atris condere nubibus Monstra, et volaturae sub astra Remigium religare famae! Abominando funere flammeam Terrete Lethen; sola frementium Flagella poenarum, et minaces Eumenidum satiate taedas. Sic fata; cornu librat, et ignea Stragem sagitta destinat: impio Haesere collo tela; monstra Palladio cecidere ab ictu. En sub profunda valle iacentium Cadaver alto sanguine volvitur; Pudetque conatus, pigramque Mordet humum, saniemque ructat. O si futuris bellua saeculis Numquam revivat, nec gravioribus Frangatur aetas prima curis! Sique pari stimuletur igne Ad literatae culmina Palladis! Quot ad decoras tempora laureas Matura fingent? quot reclinem Consiliis animisque mundi Casum vetabunt, collaque pendulis Accommodabunt rebus, et Imperi Minas cadentis, publicamque Perniciem patriae vetabunt? AD AELIUM GAMBARAM. ODE XLI. Ne credat adulatori. HOstem crede tibi, qui te laudaverit AELI. Eripiunt oculos, Dum fucum faciunt laudes, et nocte serenum Contumulant animum; Ut quae laudantem mentiri novimus, illa Non sine delicio Credamus faciles. Illum quis dicat amicum, Qui rapit ore diem, Effossosque oculos densas condemnat ad umbras? Ille mihi ferus est Hostis, qui mulcet coram. Cum plurima laudet, Plurima vituperat. Imo nulla probat, reprobat sed plurima. Namque Ipsa vicem opprobrii Laus praesentis habet. Malim grave vulnus amantis Cor mihi confodere, Mollia quam figi assentantis basia. Sic se Nobilitant vitia, Quando laudantur. quin qui fallacibus addit Oscula blanditiis, Laudibus amplexus; laudes amplexibus, imo Corde venena fovet, Crudelemque necem per dulcia basia inhalat. Vultus amicitiam Dum simulat, plaga in pectus securius intrat, Quoque placet, perimit. Heu fuge crudeles, AELI, fuge frontis amicos, Et variabilium Laudum mercatum! mulcent, dum blandior afflat Sors Zephyros; fugiunt, Quando severa tonat: simulant servire, minantur; Insidiasque struunt: In verbis compti, non factis. Detrahe larvam; Sub facili specie Mentiti vultus hostile absconditur ulcus. Heu. cave! dissiliet Fenellae pomum, subitoque in pectora nervo Spicula coniiciet. Quod vultum oblectat. Melius tractabis Hyaenam, Quae favet, ut noceat. Laudant? fallaces Sirenum credito cantus: Chromata dum geminant, Seseque insinuant; tu non incautus Ulysses Sollicita prohibe Auditum cera, Sirenes nemo canentes Audiit innocuus. AD METELLUM BIDIUM. ODE XLII. Inter adversa prospera, inter prospera adversa cogitanda. IUra pectoris veto Fascesque mentis ponere, et se Vel metu, vel anxiis Vorare curis; aut timere Quando se severior Fortuna obarmat; aut tumere, Quando se secundior Sors exerit. Praecogitatus Ictus ingruit minus Timendus. Illum fata vitant. Qui procul minantium Notavit iras, et procellas Occupavit ardua Mente, et sui securos. Illos Enecant pericula, Quibus repentina ingruerunt. Sic ubi dies mari Urgente sese nocte mergit, Nemo perditum diem Nimis dolet; sed si axe summo Pendulum, a meridie Trahat repente in occidentem hesperus; rigens pavor Omnes tenebit. Nempe casus Hoc acutius ferit, Profundiusque vulnerat, quo Cogitatus est minus: Et hoc minus cor sauciat, quo Cogitatus est magis. Sic saeva quidquid sors proterva Fronte comminabitur. Ridebis, et vultu sereno Stabis ad pericula, Et fulminantem provocabis. Praevidere terminum, Ars est timoribus medendi. At secundioribus Si rideat favoribus sors, Exitum vide. bona Sors nulla longa est. mitiorem Increpat severior. Secunda dum flat, insecundam Imminere cogites, Sic nauta cum Tethys quiescit, Dormiuntque Circii Ventos futuros auguratur, Vela nec mari explicat Certus procellae. Inter securim Regiamque purpuram. Vix hora labitur. Per ipsos Frontis aureae iocos Sors cruda torquet arma. Lethum Hic ubi calent ioci, Nobis requirimus, parantque Gaudium doloribus Viam patentem. Si micante Sortis aureo die Diem inserenum cogitemus, Rursus aereum diem Si enubilandum cogitemus; Nec timoribus fera Mentem fatigabit, nec aureo Sors amica lumine Per blanda nos venena fallet. ODE XLIII. Se nec quaerere ut populo placeat, nec horrere si displiceat. NEc nimis plebi studeo placere, Nec nimis maeste fero displicere, Nec favor prodest populi, sinistra Nec nocet ira. Cui placet virtus, stolidae placere Non potest plebi. Levis haec Favoni Improbis tantum male comparatur Moribus aura. Quae probat vulgus, reprobo; probo. quae Improbat vulgus. Neque laude ducor In pares mores; neque me probrosa Scommata terrent. Nec minor probro. neque laude maior Dicar: et probrum tolerare doctus, Spernere et plausum popularis aurae Sedulus idem. Saepe sub vulgi rubui cachinnis, Saepe sub plausu silui: nec inde Concidi oppressus, neque me superba Mente levavi. Vera laus non est, populi canentis Voce vulgari, digitoque honesto Plebis ostendi; meruisse laudem. Maxima laus est. Nec probrum semper populi est cachinnus. Improbus ridet? probus esse possum; Dum nihil perdo probitatis, ipsum Laus mihi probrum est. Improbet vulgus, probet; execretur. Aestimet; prenset, premat; osculetur, Mordeat: probrum est meruisse probrum. Gloria laudem. Esse quod par est, avidus requiro Esse; non qualis videar, laboro. Fortis, enervis potuit videri; Pessimus, insons. Suspici, externum est, populoque ludi. Hoc meum est, verae studuisse laudi, Aut probrum vulgi meruisse pravae Nomine vitae. Vilis est, qui se precio loquacis Aestimat plebis. Mihi magnus uni Aere virtutis facili paratu Esse laboro. AD LAELIUM PETRONIUM. ODE XLIV. Vitae brevitatem gloriosis meritis extendendam esse. PAucis vivere contigit; Multis esse. Diu nemo tamen fuit. Quae nunc ebria fructibus Autumnat, rigidis terra Decembribus Hybernabit. Euntium Annorum seriem ne numeraveris, Nec, quod fluxit. habes; neque Tempus, quod veniet, dicere tu tuum PETRONI poteris. Dies Haec, quam vivis, abit: quae fluit horula, iam partem rapuit tibi: Dum partem celeras vivere in alteram, Nolenti effugit altera. Momentum ergo tuum est. Hoc quoque labitur; Ni tu sedulus occupes. Hoc est, Euboicum vivere pulverem? Hoc est, saecula Nestoris Metiri, modicum vivere punctulum? At longaeva tamen potes PETRONI Pylii vivere tempora, Vive, ut non pereuntibus Invadas meritis postera saecula, Venturisque nepotibus Te transmitte. Senex hic moritur satis, Quem caelo nimium cito Accessisse dolet civis; et aufugi Anni cum properant, suo Mercatur stabilem nomine gloriam. AD CAIUM LULLUM. ODE XLV. Tranquillitatem animi cupiditatum refraenatione comparari. Parodia ad Horat. lib. 2. od. 16. QUisquis Aegaei maris inquietos Navigat fluctus, fragilive pinu Adriam Typhis per iniqua tentat Proelia venti: Si repentino fluat imbre caelum, Aut procellosos agat unda montes, Nave damnata placidae precatur Otia pacis. Quisquis aut Medos pharetra lacessit, Aut movet bello furiosa Thracum Agmina, et forti renovat Gradivo Proelia Achillis; Otium tandem rogat; et solutus Marte, tranquillas sine nube luces Optat, et parvo sibi miles et Dux Vivere tecto. At nec ardentis precio metalli Otium vaenit, neque blandiori Gangis allapsu, neque bracteati Fluctibus Hermi. Nulla vis auro est, ut iniquiores Arceat mentis miserae tumultus, Quaeque discurrunt preciosa circum Atria, curas. Otium quivis sibi gignit ipse, Qui potest parvo saturare avarum Mentis ardorem, tenuique vitam Ducere mensa. Vivitur parvo bene. qui lupinis Arcet exhausti stomachi latratus, Quique non magnum tenui salino Sigma coronat: Huic leves somnos nec avarus aufert Ambitus rerum, neque turpis auri Pompa; nec mentem rotat inquieto Turbine cura Ergo quid vanis sequimur fugacem Gloriam votis, spacioque parvo Magna metamur? fugit incitati Impetus aevi; Nec moram incertae tenuere casus Labiles vitae. Bene vixit ille, Quisquis aeternum sibi promerendo Obligat aevum. Quidve fallaci iaculamur arcu Vota trans Indum? quid inane rerum Improbo tantum licitamur aestu, LULLE, fluentum? Alba quae venit, fugit inter ipsas Sors manus; et quam solido tenere Ungue credebas, tenuisse pluma Sero dolebis. Sortis augmento placide fluentis Se metus augent, liquidumque mentis Gaudium exturbant, niveamque foedant Vulnere pacem. Cura Fortunam sequitur faventem. Illa, quae vultu facili renidet, Splendet in curas, tacitoque pectus Implicat astu. Laetus in praesens animo, futura Mitte sectari. Nimium minante Sorte torqueri, gravis inquieti est Pectoris aestus. Laeta sors ridet? cave blandiente Occupet risu: cave flere, tristis Sortis ad fletum, stabilemque firma Pectoris arcem. Laeta non faustis inimica miscet: Deiicit summos, levat et iacentes. Sic nihil tutum, nihil est ab omni Parte beatum. Tu tamen mentis stabili tenore Hanc et hanc specta, et taciturnitate Opprime urgentis, cohibe faventis Munera, et arma. Dives est; non cui Phrygiae laborant Mille acus; non cui riget invidendum Liminis marmor, Siculaeve flavent Messis aristae. Dives est, qui nil cupit: huic deesse Nil potest. Illi male destinabit Ira discrimen. miser esse nescit, Qui nihil ambit. Disce praesenti rigidum parare Asperae, laetae, dubiaeque sorti Pectus, ingenti tua fulminabis Fata duello. AD CHARIDEMVM. ODE XLVI. Natura paucis contentaest. VOta brevi loro flectas CHARIDEME. quando vota Augentur, auges mentis et dolores. Contenta est modico natura Quid eminente saxo Ipsis maritos nubibus colossos Accumulas, et ab obsequium Parios vocas labores? Quid ampla terrae iugera aestuante Pectore complexus, numquam tua vota concatenas Potens tui ipse? Massico laborant Dolia mille tibi, et tamen usque sitis: gemitque sigma Sub erudito exercitu ciborum; Dura fames tamen usque latrat: patet aula ducta vasto Circum theatro, nec tamen sat ampla Aede habitas: Indus servit tibi gemmeo natatu. Urnaque Ganges aurea; at coactas Inter divitias miser es. Tibi namque plura desunt, Domoque plena pectus est inane. Piscaris pelagus, terram effodis, aeremque lassas; Quaecumque poscis, affluunt: nec inde Vota famem possessa replent. Miser es, nec esse credis. Natura pauca postulat. Modeste Si vivas, opulentus eris. Nihil affluens avarum Adimplet; at parum cui est, abundat Contentus modico. Natura sitire et esurire Fugit: sed an praeterfluentis undae, An Laestrigonio sudet cyathus magis liquore, An rapa mensam tenuis, an Lucrini Praeda paret, curarum est ultima cura; nec remota Vocat Venafri aut Phasidos tributa. Consule naturam; numquam, CHARIDEME, pauperem te Quereris; at si opinione vivas Numquam dives eris: tenui satiatur illa mensa, Haec inter orbis nundinas egena est, AD ANNAEVM FERONIVM. ODE XLVII. Noscere se ipsum summa est scientia. QUid Stagyra iuverit Exhausta? vel quid Poecilen Zenonis, Socratisve pulpita Lassasse docta tusse, et abditarum Uberem scientiam Bibisse rerum? Si scias recursus Siderum vagantium; Quo Luna fonte cornuum recondat Splendidam superbiam, Vel quo sub antro siderum micantes Filios puerpera Gignat; dies qua luce se capillet; Quo gradu Venus meet; Quot astra caelum censeat; quot aether Ditet influentiis Subiecta terrae regna; quo procellae Suscitentur Aeoli Partu; quis Euripum stato tenore Ducat, et resorbeat: Si Numen ipsum noveris; tamen te Nescias; scies nihil. Hoc nos, scientes plurima, imperitos Arguit scientiae, Quod in reductum proprii theatrum Pectoris sagacius Numquam subimus. Quid serat, metatque Proximus; quid ebibat Petrilla, curiosius notamus Quam cuique foeda sit Turpisque mens, non quaerimus. FERONI haec Maxima est scientia; Intrare mentis ultimos recessus; Fabulam prius sibi Examinandam sistere in theatro Mentis, antequam DEO Libranda detur. Omnium recenset, Et probat, vel improbat Momenta iudex. Nemo displicere Cum velit DEO, decet Sic ordinare fabulam, ut probetur. AD MEDARDUM LAEVINUM. ODE XLIII. Quod humanus animus non satiatur creatis. QUid pendant Arabum rura, quid horreis Verratur Lybicis, quid Babylon metat, Mitto quaerere. me nec Vectigalia Persidis, Nec Lydus satiat fluminis aureo Decurrens strepitu. Phasidis alites, Aut conchylia Baiis Tu quaere in precium famis: Tu, quod terra colit, quod fluviis natat, Quodque auras equitat. Scilicet ista sunt Nutrimenta malorum, Irritamina criminum. Tu quod pampinea colligit e Chio Bacchus, nectareos in cyathos voca: Debellata recurret Post tot lautitias sitis. Ergo nil satis est? Tantaleam sitim Frustra subter aquis effugientibus, Illusamque fugaci Pomo corrigimus famem? Verum est, quod cecinit fabula. Lumina Plus multo capiunt, quam stomachus. Sitis Uno pellitur haustu, Uno dura fames cibo: Post haustum tamen et fervidior sitis, Post escam redit et vividior fames. Sic torquemur eodem, Quo laute fruimur bono. Sic votis capimur, carpimur et simul; Sic flammas alimus nos, quibus urimur; Et quae vulnera amamus, Nobis pectora sauciant. Unum est, quod satis est, Numen amabile. Hoc desideriis omnibus ambio: Solus, quo satiemur Hic est; solus hic omnia est. AD SEVERINVM LOLLIVM. ODE XLIX. Spem in adversis esse retinendam. NOn semper Austris vapulat Adria, Tempestuosis nec mare Caspium Semper procellis incitatum In dubias hiat usque valles. Post efferatos in rabiem Notos Crispabit undae terga Favonius, Et temperato blandientes Lina vehent Zephyri tepore. Si saeva LOLLI te maris urgeat Procella, vires pectoris excita: Non semper irato ferocit Hippotades Boreasque bello. Sperare rebus prociduis decet Finem malorum, principium boni. Infesta sors semen bonorum est, Prosperior soboles sinistrae est. Quamvis soluta dissiliat ratis Compage, quamvis torta voragine Mergat Charybdis, Syrtibusque In mediis ratis ingemiscat; Spes firma velis suggeret Aeolos, Undasque puppi: quod iuvet, invenit: Dum cuncta deplorata credis, E. medio natat illa fluctu. Vulgi est; sinistra cum cadit alea Votum; vel ira, vel lacrimis malo Captare lenimen. nec ira, Nec lacrimae medicamen addunt. Labatur inter vulnera saucius Miles; resumit robur, et ultima Ira recrudescit, novoque Castra petit violentus aestu. Quaecumque mutet sors inamoenior, Ostrum lacernis, sceptra ligonibus, Fletuque plausus: at tenacem Non poterit tibi spem necare. Ne cede telis. est superabile Malum, quod angit. Fulmine si semel Nubes flagellat, num omnis ira Fulminea quatit astra nubes? Id, quod molestat, vulneris est metus. Non vulnus ipsum: at saepe periculo Formido maior delicatos. Ante malum gravius fatigat. Sic dum procellas volvit in aequore Navi minaces Circius, et polo Insultat undis, obruendam Mente times trepida carinam. At dum propinquat, subiicit arduos Navi tumores, et famulo levat In alta dorso; et quam timebas, Illa rati famulatur unda. O passe LOLLI plurima; non subit Transisse casus saepius? tamen Deprensa navis iam parato Eminuit tumulo superstes. At si feroci sors tamen impetu, Quod liberalis contulit, auferat Avara rursum, fluctibusque Mergat opes, niveumque nomen: Rebus superstes spes morientibus Numquam fatiscat. Scilicet omnia Fortuna cum tollit, superstes Cuncta potest reparare virtus. AD CELSUM. ODE L. Invitat ad deserendam aulam. QUo furor impellit? quo nos vesania CELSE Praecipitat? miserisque negatam Sollicitamus opem fallaces sortis ad aras? Saeva tempestate rotamur Fluctibus abrepta, scopulisque allidimur; et nos In placido portu esse putamus. Volvimur incerti curarum turbine; nosque Tranquilla gaudere quiete Credimus. atque ipsis blandimur fluctibus. Undis Fidimus, et per mille labores Funera mercamur, damnati ad funera pridem. An tantum sors improba possit, Fingat ut arbitrio mea fata, vicesque gubernet: Et permisceat infima summis? Scilicet illa ducum tectis dominatur, et alto Sceptra sibi fastu arrogat aulae. Illum sidereis imponit turribus, istum Eiectum Sub Tartara damnat. Hunc premit, hunc effert: hunc portat, proterit illum: Hunc ignotum laudis amore Delinit; aeternis animi hunc angoribus urget. Quemlibet aut gravat, aut levat, et se Vel vultu matrem, vel se exhibet ipsa tyrannam. Si quem lumine forte secundo Viderit, ingentes afflat sub pectora curas, Tortoremque sui facit ipsum. Dum vigilant stellae, vigilat, si forte corona Incubet, aut latus ambiat ostrum. Dum caelum Phoebus redivivo illuminat igne; Quot radiis, totidem ignibus ipse Uritur, et nondum frontem diadema coronat, Et nondum lateri affluit ostrum. Sic dum sollicitis captatur purpura votis, Se quaerentem purpura ludit. Dumque moras nectit, mors instat; et ante ruborem Muricis, urget funeris atror. Siccine servitiis aulae iuravimus? ergo Libertatem perdimus aureo Vincti colla iugo? satis est: disrumpe catenas Mecum CELSE: et pectore Numen Indue: liberior caeli nos provocat aura, Ut tibi tu vivas, ego vivam Ipse mihi. Vixi: sed non mihi: tu quoque CELSE Non tibi. Viximus hactenus aulae, Et precium toties licitati vile laborum Perdidimus pulchrae lucra vitae. Nunc melior fluit aura: veni: illa pace fruemur Quam nobis fundabimus ipsi AD LUCIUM DYMUM. ODE LI. Quod humanus animus solo DEO satietur. FRustra nos Scythicae Phasidis arduas Vestigamus aves, et legimus procul Aut conchylia Baiis, Aut convivia saltibus Marsis? Quidquid habet pontus, et aetheris Et terrae gremium, et flumina, et aequora Nutrimenta malorum Sunt, non laetitiae seges, Non mentis saties. Quid iuvat aureum Pactoli obsequium? quid iuvat ambulans Per vestibula Erythra, aut Hermus per laquearia? Quid nos vota iuvant Maeonii Ducis, Ut quidquid cupidae contigerint manus, Venas induat auri; Concham formet in auream se vitri cyathus, duret in auream Se Bacchus glaciem, sigmataque aureo Obsignata rigore Intractabile Tantalo Fomentum exhibeant: si stomacho famem Numquam submoveas, si sitis ignibus Urat viscera maior, Ne sese exsatiet calor Depascens animam? Si tibi vel Thetis Impendat famulas prompta cupedias Aer obsequiosa in Mensas alite defluat: Vel Crete cyathum nectare repleat, Et permixta epulis Massica ferveant: Vel se sponte superbis Aurum postibus illinat, Et per Mydonii parietis ambitum Servus gemmifluo Lydus inambulet Amne, et tecta adamantum Claris ignibus ardeant; Numquam non sities plura. Cupidinem Incendes magis his; non perimes, DYME. Hoc plus aestuat ignis, Quo plus Palladis aggeris; Dum mentem cruciat, quidquid abest, Miser, Adsint plura licet, semper eris DYME; Et torquebere eodem Per fastidia, quo te Faustum credideras. Altius, altius Tollenda est animi penna, perennium Qua se castra bonorum Pandunt, et rigua poli Manant ambrosia. Hic terminus exili, Hic finis scelerum figitur aureis Stellarum ignibus; hic se Veri luminis ambitus, Et solum satians copia gloriae! Et mores nivei, et candida saecula Numquam deficientis Se volvunt opulentiae. Huc sese ambitio, non satiabilis Humanis, referat. Quod tibi sit satis, Unus conferet is, qui Cunctis est satis, et sibi. ODE LII. Se paupertatem Religiosam prae divitiis amplecti. ODi tumentis pergama Mempheos, Et mille avitae gentis imagines, Gazas Phraatae, aurum Phalanti, Regna Mydae, soliumque Craesi, Ultro canendi pauperiem arbitram, Magistram habendi pauperiem sequar iuratus, et pronam indigendi Consilio sinuabo mentem. Non, si magistro sollicitudinum Auro carebo, fata superstitem Famae negabunt, immemorque Posteritas mea facta condet. Quin, nota Divis pauperies coli, Iniuriosis nubibus eximet, Et gloriosum trita quondam Regna super statuet triumphum. Valete iam nunc Mempheos atria, Potentiorum iura penatium Valete; congestoque in auro Assyriae Tyriaeque merces Valete. Dives paupere sub DEO Nec esse possum, nec volo, Plurima Si mi negentur, non egebo: Nempe dabunt meliora Divi ODE LIII. Se Religiosae Castitati devovet. CUstos pectoris integri, Intactaeque nivis pervigil arbiter, Curas connubialium Legum, vestibulo pectoris arceo, Ex quo non violabili Nodo castus Amor me sibi vendicat. Non me seditionibus Vertet caecus amor; quamlibet aereos Expugnaverit Hectoras, Heroosque animos, sive Agamemnonis; Seu victoris Achillei iuri subdiderit Cypridis, et face Regum corda cremaverit. Nimirum (faveant sic mihi Caelites) Forti fortior Hercule, Et durabilior Neritio Duce, Nec poma Hesperidum legam, Nec cordis tribuam iura canentium Sirenum modulis. Procul, Quidquid Cyprin olet, quidquid amabili Gustu irritat ineptias; Quidquid membra fovet; collis Hymettii Irritamina narium, Merces Assyriae; mollia vellera Serum, copia Caecubi, Et mensa Antonii, mensa Halyatticis Emollita cupediis. Et mollis iuvenum turba, licentiae Venatrix, socii leves, Ferventesque ioci, ac desidis otium Horae. iam mihi servient Mordendo rigidi tergori aculei, Horrensque asperioribus Setis excubitor pectoris integri Thorax, suppositus lapis Lassato capiti, durities thori, Et somnus brevis, et labor Longus, nec gravibus mensa paratibus Umquam plausibilis; licet Faux ieiuna gemat. Sic ego victima- -Impuri tela Cupidinis Non tingam, et Paphiam fallere providus Evitabo ferociam. O praeses nivei candida pectoris, Sancti foederis arbitra, Florentisque animi gratia, Castitas, Me clausum procus abditas In tecti latebras suscipe servulum. Hic Virgo, hic, ubi liliis Candent templa tuis, hostia procidam. Hic quidquid superest mei, Et casti spolium corporis immolo. ODE LIV. Obedientiae Religiosae se dedicat. IN contumaci pectore legibus IGNATIANIS nitimur obsequi, Pronumque curvare imperanti Arbitrium, famulamque mentem. Seu nos tepentes sanguine Memnonas, Seu Bosphoranae Syrtis inhospita Subire mandet, barbarumque Iaponici penetrale mundi: Periculosae per freta Tethyos Parere virtus prompta sub Indicis Astris gementes, et repostas Memnonidum penetrabit oras. Non fulminantis torva licentia Terrebit orbis, non vagus aequore Terror procellarum, aut tyrannis Hesperiae superabit undae. Quin arrogata morte adamantini Superbientes ingenii placet. Fregisse vires, et protervos Arbitrii posuisse fasces. Insultet udis Adria montibus, Furorve Eous, vel mare Thracium, Omnemque ventorum duella Oceanum lacerent procellis: LOIOLA mandas? dissociabilem Calcabo pontum, et seditionibus Commissus undae, ad littus Indi In fragili tabula enatabo. Nil est volenti difficile, arduum Nil est amanti. Plus nimio cadit, Qui plus sibi fidit, suisque Consiliis nimium laborat. Parere iussis; libera et arbitri Consulta dictis alterius dare, Hoc est decennali solutum Cura animum sapienter altae Aptare paci. Subdere pronius sese imperantum legibus; arduum est Regnum pacisci cordis, atque Sceptra suae retinere mentis. Hac arte servam pectoris indolem IGNATIANIS legibus opprimam: Hac arte, quondam prostituta Regna meae reparabo mentis. AD MARCUM LENNUM. ODE IV. Nobilitas literis ornatur. ESt aliquid, veteri deduci a sanguine MARCE, Statuasque mille postibus Fumosas numerare Patrum, censuque superbo Avos videre nobiles. Est aliquid, defixa Cedris spectare trophaea, Victoriasque Stemmatis, Bellaque non humili Mavortis gesta furore, Capitoliique Laureas. Sed nihil est sanguis, Patrum nihil ordine longam Propaginem deducere, Fixa trophaea nihil, nihil est victoria Martis, Et mille frontis laureae: Nupta simul nisi Diva ornet Sapientia stemma, Et Martiali laureae Palladius iungatur honor. Quam stemma decorum est, Tam turpis ignorantia est. Stemma dies est, foeda ignorantia nubes; Quod pingit ille, haec inficit. Est corpus sanguis, Sapientia spiritus. istum Si dempseris, Cadaver est. Nobilis est arbor sanguis; Sapientia fructus: Hunc tolle, et arbor truncus est. Est sanguis caelum, caelo Sapientia Sol est: Sine Sole nox est horrida. Est sanguis Paestum, Paesto Sapientia flos est: Sine flore Paestum est vastitas. Est sanguis regnum, regno est Sapientia Princeps: Si desit hic, confusio est. MARCE, diem tibi stemma dedit; Sapientia nubes Absumpsit ignorantiae. Sanguine corpus habes; animam Sapientia donat; Es arbor, at cum fructibus: Es caelum cum Sole suo, cum floribus hortus; Regnumque, sed cum Principe. Quidquid habet Stoa, quidquid habet grandaeva Stagyra, Vel porticus, vel Poecile; Quidquid habent latices Heliconis, quidquid Apollo, Et ore Suada melleo, Libraque iustitiae, legumque perita palaestra, Regina quidquid condidit Theiologia sinu. Verbo, Sapientia MARCE es; Natalium splendoribus Palladios addis: qui te videt, hic videt omnis Sapientiae compendium. AD FERDINANDUM III. ROM. IMPERATOREM. ODE LVI. Eius clementia commendatur. MItis dextera Caesarem, Innubisque animi candor, et aureae Frontis pulchra serenitas Commendat populis. Qui nimium manu Saeva per iugulos furit, Non vult regna diu flectere. Non bene Clavus ducitur Imperi Funestante manu. funera civium Non servant patriam bene. Qui vis sceptra diu flectere; sic rege Ut te civis amet. Duae Leges officii sunt; amor, et timor. Sed primas amor obtinet, Postremasque timor. Sic bene temperas FERNANDE Imperium. Sibi Debet, qui periit. Vivere, CAESARE Te, quivis potuit, suis Probris si potuit ponere limitem. Sensit condita Daedalo, Quae se sidereis ambitiosior Immiscet Capitoliis, Humanis oculis pulchrior aspici; Sed quae debita fulmini Martis, debuerat victima sanguinem Effudisse, Ratis-bona Innubes animos, candida pectora Vernae numine Chloridos, Et mitis Zephyri nube calentia. Sensit pulchra Moguntia, Senserunt timidi Wormatiae lares, Totumque Imperium manum Clementem coluit. Si tibi Martia Desaevire licentia- -Arrisisset, poteras strata cadavera Calcare, et tumidas dare Urbes in cinerem: sed placuit magis Fraenum ponere acinaci, Vectricemque manum sanguinis insciam Miscere officio patris, Et mutare piis praelia risibus. Hoc est elogium, DEI Affine elogiis, promeritos mori Conservare potentia, Nec quantum valet in funera civium, Tantum velle; Favonios Acris composita nube supercili Indulgere suis; manum Arcere a gladii fulmine; publica Ni res fulmina postulet. Irasci levis est pectoris. Indoles Raro magnanimae furunt. Sic FERNANDE tuis civibus imperas, Ut flectas animos simul. Hoc sceptrum titulo Caesareum aestimas Quod prodesse tuis queas; Non quod per iugulos ducere acinacem. Vis regnare beatius? Clementis titulum Caesaris obtine. AD HENRICUM SERENUM. ODE LVII. Temporis esse habendam rationem. SERENE, avaram temporis applica Mentem futuris: nec tamen otio Praesentis aetatis tributum In medio Zephyri iocantis Absume lusu. Temporis aestima Fugam volantis. Non reparabile est, Quod evolutum est: quod futurum, Est dubium: breve nunc meantis Est fluxus horae. Iam incipe vivere Tibi, Priusquam vivere desinas. Quid hactenus vixisse prodest, Vita prior fugitiva nullo Si fructu abivit? Saepe quidem diu Vixisse multis contigit, at parum Vixere. Nimirum nec anni, Nec capitis nivei senectus Diuturna vitae tempora comprobant. Honesta res est vivere. Quilibet Vixisse tantum iudicatur Quantum operum meritique fecit. SERENE cura vivere, dum potes; Quaestumque cense singula labilis Momenta vitae. Sera vita est Crastina; vive hodie SERENE. Ad Sacri Romani Imperii PRINCIPES. ODE LVIII. Finem bellorum, et constantem pacem optat. QUid indecoro pulvere sordida Arista Martis ferrea saecula Mundo recudit? quid cruoris Diluvium minitatur orbi? Quid umbo, Caeli Solibus aemulus, Laevesque clamant funera cassides? Quid aere bella, et bella ferro, Bella manu meditatur orbis? Formidolosi frangite tympana Tubasque Martis, grando volantium Exul sagittarum quietas Restituat sine nube luces. Exulceratum sistite, PRINCIPES, A caede ferrum; parcite civium, Et liberorum, coniugamque Funeribus viduare regna. Pax laureatis vecta curulibus Charistiorum tempora ritibus Dicata duxit, et quietem Austriacae cecinere alaudae. Pax, io! pax est. Ter resonabilis Respondet Echo; ter capita alpium Pacem reclamant, terque pacem Austriacae recinunt alaudae. AD IESUM CRUCIFIXUM. ODE LIX. Petit eidem in cruce configi. VRor vulnere Numinis, Uror sanguineis pectoris amnibus, Et plagis laceri DEI, Et per caesa vagis membra cruoribus. O crudae facies trabis! O fontis rosei vena! et amabiles Dulcis sanguinis alvei! Cur me sepositum fixa tenacius Mentis vincula detinent Carnis mancipium? nec licitum DEO est Configi? Pudet, heu! pudet Mergi deliciis, dum tibi tempora Circum dilaniantibus Punguntur stimulis. Sic ego conscius Delicti, toties rosas Dum decerpo, tuae CHRISTE tyrannica Fronti spina relinquitur. Sic per delicias dum ruo noxiae Libertatis amantior, Tu vinctus rigida figeris arbore IESU, et supplicium meae Suffers innocuus grande licentiae. Nullum, CHRISTE, tibi vacat Membrum supplicio. Sic mea crimina Pensas criminis innocens. Et necdum scelerum carbasa contraho, Quae me per scopulos agunt, involvuntque animam mille periculis? Necdum pro pudor) ultimam Metam criminibus constituo meis Infelix scelerum institor? Accedo toties, et toties tuam iuratus teneo crucem: Sed rursus veterem repeto semitam Semper foedifragus DEO. Nec me CHRISTE tamen reiicis: arbore Palmas in rigida explicas Amplexuque paras stringere perfidum. Tende utramque manum DEUS, Ut praedam capias, quae toties fugit, Monstrum, quod capias, ferum Nullum usquam magis est: si merear tamen Dextra non nocua capi, Pectus tot scelerum qui gero conscium. En rursus venio. Hic reus Imploro veniam. hic ad erucis arboren. Hic fastus veteris tumor, Hic mentis iaceat prava licentia, Infelixque superbia, Carnis deliciae, telaque Cypridos, Argentique sitis. DEI Me nullus rigida avellet ab arbore. ODE LX. Author Poesin valere iubet, severioribus studiis occupatus. VAlete Musae. iam mihi dissona, Non sic, ut olim, barbitus obstrepit; Lyraeque, confractaeque buxi Non solitis modulis loquuntur. Hic sponte frango, quod reliquum est lyrae, iuratus hostis fontium, et entheae Contemptor undae, quam Camenis Ad numeros Pataraeus odae Phoebus propinat. Nolo, mihi caput Laurus, coronet: nolo, perambulent Frontem virores; nolo, mentem Corripiat furor entheatus. iam sat Thaliae, iam sat Apollini Aetatis actum est. Quid mihi pauperes Musae rependetis, labori Quod iuvenis malesanus annos Vestro dicarim? Diximus Adriae Ad littus undae, qua remeabili Pulsata Tergeste procella Surgit obex clypeusque ponto IUSTUM peremptum diximus ad gravis Musae cothurnos: inde TREBELLIUM Togaque defunctum, sagoque Zagrabiae dedimus theatro. Post fata MARI, et collachrymabilis Sors ANDRONICI, et praelia TILLII, Et victa MAGDEBURGUM, et ignes Et cineres pereuntis urbis; FELICIANUS, quique comes fuit Victoriarum PRIMUS, in area Visus Labaco est. Tuque sceptro Austriacis dominata terris VIENNA Princeps, XAVERIUM meae Partum Camenae, tu THEODOSII Crudele POMUM; tu immerentis Naufragium lacrimata SOSAE es. Quin Austriorum lumina Principum Subire iussus, grande BETHULIAE Fixi trophaeum, cum paventem Suecus agrum, timidumque ferro Turbaret Istrum. Favit amabilis Thalia, quando Saxone CAROLUM MAGNUM triumphato videndum Caesareis oculis paravi; Cum FERDINANDUS filius, altera Spes gentis orbis gloria, dexteram Bohemiae sceptro, comamque Pannoniae sociasset auro. Exinde Phryso IASONA vellere Superbientem, praecipiti datum Vena laborantis diei Magne tibi LEOPOLDE fudi, Cum fulciendae machina Belgiae, et Gallis futurus terror ab Austria Accitus ingentes parares Magnanimo superare nisu Calles viarum. Nec mihi defuit Apollo dexter, cum bona nuncia Venere pacis Osnabrugae Tunc facili mihi Musa chorda Lusit JOSEPHUM fratribus additum, Quamvis teneret me gravioribus iam tunc Magistri cogitatis Angelici labor implicatum. Tunc et THEANDRI connubium, et PSYCHES Cantavi amores; tunc THEODOSII Magni triumphos suscitavi In tragicos numeros, Camena Non insecunda; cum diademate Septemviralis Concilii I atrum Nutu coronatus, paterni Tecta soli, triplicemque Caesar Subiret arcum, gratia, et Austriae Cor, FERDINANDUS. Sed breve gaudium Turbavit Orchestrae, et theatrum Mors celeri nece FERDINANDI Obnubilavit. Frangite barbita, Chelesque Musae; frangite pectines. Pudet theatri, quando acerbos Funeribus malesana ludit Mors in dolores. Rumpite tinnulas Chordas Camenae. Quid mihi reddidit Mercedis Orchestrae paratus? Quid toties adamata scena? Hoc nempe, cuius paeniteat diu, Quin fessa tandem corda molestiis, Clamoribus, rixisque scenae, Et strepitu puerorum inani Ad alta tollo? iam Sapientia Severior me detinet. abiice O Musa plectrum; nec resume, Saepe licet prece flagiteris.