POESIS DRAMATICA, Pars III. Machine-readable text Avancini, Nicolai Nicolai Avancini XML version, markup prototype, December 1999 Jolanta Wiendlochamarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ avan4 avancinidramatica3.html s001.html avancinidramatica3.xml avan4/jpg html Köln: Joh. Wilhelm Friessem, 1679

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 March 2004 Jolanta Wiendlocha markup new TEI header; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check TYRANNIS IDOKERDI SEU PRIVATI COMMODI, Vulgo INTERESSE DICTI TRAGOEDIA Politico-Moralis; Italico Idiomate scripta A FRANCISCO SBARRA: Latinis Musis donata A NICOLAO AVANCINO, Societatis IESU. ARGUMENTUM.

VOluntas, Regina Insulae Liberi Arbitrii, Iura regni Sceptrumque cedit fratri suo Intellectui, persuasione Virtutis eiusdem Sponsae. Princeps, Privatum Comedum, abreptus fama, qua et Voluntatis eximia venustas, et Insulae illius opulentia mitifice celebrabatur, ubi de ea cessione factus est certior, decernit animo nihil non movere, ut Voluntatis affectum sibi demereatur; et anteoccupato connubio Intellectus molimina evertat, priusque regno potiatur, quam Intellectus se in eius possessione stabilitat. Idcirco mentito per habitum sexu, ignotus, sub nomine Rationis Status, una cum Malitia maga sub nomine Politicae (quam matrem suam fingit) assumptis in comitatum Dolo et Hypocrisi, in servum Vitio, in ancillam Adulatione, aulam ingreditur. Excipiuntur a Genio Malo Regis Consiliario, cuius ope ad aurem Regiam pervenit. Hic se exulem, infelicem, exutam regno Principem simulat. Movetur fictis aerumnis ad pietatem Intellectus; perhumaniter eam habet, polliceturque subsidium, ut deperdito regno potiatur. Illa igitur hoc obstricta beneficio, in grati animi obsequium Regi ancillam suam Adulationem, ab arte Musica insignem, dono offert. Post huius in secretiora cubicula abscessum, Bonum Publicum, Regni Secretarius, Regique confidentissimus suadet, ne Rationem Status suspiciat. Concurrunt in eandem sententiam Regina Virtus, Sinceritas primae admissionis Herula, et Genius Bonus, Consiliarius. Haeret anceps Intellectus. Malitia penetrat sensa Boni publici; et ne hic apud Regem praevaleat, ei mortem machinatur. Exsequitur hoc per Dolum concubia nocte, nemine advertente; eiusque vultu et habitu Dolum induit: unde hic sub nomine Boni publici evadit primus Minister Regis. Huius consiliis post eiectas aula Sinceritatem et Astraeam, substitutasque illis Adulatione et Malitia, admittitur ad consilium Regium Genius malus, qui opera veri Boni publici fuerat amotus. Demum Ratio Status occupato Voluntatis affectu, detegit se esse Privatum Commodum, seu Interesse, eiusque nuptias ambit, quae Hypocriseos consilio decernuntur occulte celebrandae. Intellectus iam captus amore Rationis Status, quam ignorat esse Privatum Commodum, agit per Malum Genium, ut et ipsa amori respondeat. Genius Bonus exprobrat Regi hos amores: sed Rex eius dicendi libertate offensus, imponit ei silentium et secessum. Hac occasione Genius malus iacere incipit semina suspicionis de nimia Reginam inter et Bonum Genium familiaritate; quae demum opera Mali Genii in apertum odium erumpunt. Regina Virtus his afflicta confidit se Hypocrisi, quae per simulationem se Pietatem esse fingebat: sed ab hac ipsa dolis irretitur; et a Rege, cooperante Dolo et Malo Genio, tam ipsa, quam Bonus Genius ad mortem condemnantur, Solutus ergo Rex primo matrimonio, ad secundum aspirat cum Ratione Status ineundum. Hic Ratio Status in arcto posita, ne deprehendatur esse Privatum Commodum, seu ut vocant, Interesse, consilium et auxilium Malitiae implorat. Haec in repentina necessitate, ut tempus nanciscatur ulteriora disponendi, componit ex sublimato Ignorantiae soporiferum poculum; quod exhibitum Intellectui, eum lethargo sopit. Privatum Commodum, seu Interesse, arripit hanc opportunitatem; assumit amictum Regium; occidit Intellectum, captivat Voluntatem; et fultus auxiliis Doli, Hypocrisis, et Adulationis, constituit se absolutum Tyrannum Insulae Liberi Arbitrii.

 NOMINA PERSONARUM LOQUENTIUM, Quarum plerasque libuit Graecis vocibus appellare. Amor. Prologus. Intellectus. Rex. - - - Synesius. Virtus. Regina. - - - Arete. Voluntas. Soror Intellectus. - - -Bulaea. Publicum commodum. Secretarius. - - - Policarpus. Genius Bonus. Consiliarius. - - - Eudaemon. Genius malus. Consiliarius. - - - Cacurgus. Astraea. Praefecta Voluntatis. Sinceritas. Herula honoris. - - - Leucothoe. Interesse, seu Privatum commodum. - - - Idokerdus. Idem sub habitu Rationis Status. - - - Archaetia. Malitia Maga. - - - Poneria. Eadem sub nomine - - - Politicae. Dolus, Hypocrisis. Filii Malitiae. Vitium Servus Archaetiae nanus. - - - Cacotes. Adulatio Serva Archaetiae. - - - Colacaea. Ingenium. Ephoebus. - - - Pandimus Insula Liberi Arbitrii. - - - Eleutheria. PROLOGUS. Amor abiecta pharetra et arcu, crumena instructus in aulam Regis Idokerdi transit, et breviter Dramatis argumentum exponit. Amor solus. VEteres perosus chlamydis Idaliae sinus, Pharetramque et arcus; veste peregrina inclitus Amor theatrum subeo. Cum mores novos Assumit orbis, arma delectant nova, Cultusque Amorem. Iam satis carui die Velatus oculos; iam satis tenebrae meos Cinxere vultus. Pateat augustae area Serena frontis, quique sub gemino micant Arcu pyropi. Tempus intentum meis Monet esse rebus. Ista, quae mordet latus, Pharetra potente flammea in strages sinu Ministrat arma. Vix tener iaculi sonus Impellit aurem, corda iam vulnus ferit, Et vasta mentem flamma correptam cremat, Quid mihi coloris gratia, et pulchri area Amoena vultus? Meritae nil possunt, ubi Illudit aurum. Nolo vel cilii inde, Vel frontis ebore, vel iocabundo labro Pugnare posthac. Aureis Spartam sequaer In bella telis. Gravior in mentes vigor Auri est nitori, quam vel in sano furor In arma Matri, vel giganteae calor In bella turmae. Quod libet, semper potest Rex Idokerdus. Huic genu inclinat decor Huic forma fasces ponit, et victum abiicit Frontis leporem. Cuius affusus iacet Ad genua mundus, illius pronus quoque Fasces adoro, nec renitenti gradu Sub signa venio; ne quid obluctans meo. Patiar calori. Scilicet victum pede Calcasse vulgus, perque privatas sua Tulisse gentes sceptra, privati aestimat Honoris umbram: publici at tandem nimis Splendoris avidus, feminam indutus, vocat Archaetian se: quaque circumfert pedem, Subiecta Regum capita sublimis premit, Et iam propinquat Regiae, cuius tenet Synesius altum columen, aeterna fide Arete maritus. Huc adulantem Deam, Cacoten, Dolum, Poniriam, et Hypocrisin trahit, Nil humile mente volvit. at rerum exitum Spectare necdum licuit. Id solum scio: Molitur orbi imponere tyrannus iugum. ACTUS I. SCAENA I. Bulaea seu Voluntas Regina, quae Principatum Insulae Eleutheriae, seu Liberi Arbitrii, fratri suo Synesio, id est, Intellectui, cessit; gratulatur de felici Insulae statu, postquam is gubernacula assumpsit, et cum Areta, id est, Virtute, matrimonium inivit. Bulaea. Voluntas. Policarpus. Publicum commodum. Eudaemon, Bonus Genius. Leucothoe, Sinceritas. Astraea. Synesius, seu Intellectus. Areta, seu Virtus. Bul. SOboles faventis caeli Eleutheria Insula, Et magna cura Numinis! cuius sedet Synesius Imperator ad clavum, et pari Arete marita dextera sceptrum regit. Polic. Hinc in recessu sedis augustae intimo Prima Policarpus nomina favoris tenet, Primamque, sedem gratiae. Eud. Hinc lateri assidet Et veritatis lumine Eudaemon bona Consilia subdit. Leuc. Illa, quae laribus Ducum, Regumque, tectis pura Leucothoe arceor, Sub ista tutum marmora importo gradum. Astr. Astraea Themidis filia. potentum hactenus Oppressa dextra, quaeque venalis steti Cupiditati; sorte meliori, fruor; Vestraque fulta gratia obsequiis color, Timeorque sceleri, et qua lubet, ferrum roto. Bul. Bulaea, Regum sanguis, hoc unum ambio, Arete verenda, ut nutibus semper tuis Parere valeam. Syn. Nempe, quod placidas traham Sine nube luces, gratiae munus tuae est, Dilecta coniux. Aret. Quidquid ingenio viget, Scientiave regitur, ingenio tuo Scientiaeque paret. Syn. O semper mihi Arete colenda? Aret. Tuque genialis tori Pars prima Synesi! Syn. O cara! Aret. Et o pridem mihi Desiderate! Syn. Cor meu! Ar. Vita o mea! Aret. Te iura dante tutus incessus patet Felicati gemmeae. Syn. Auspiciis tuis Beatitati prona Eleutheria litat. SCAENA II. Cacurgus, seu Malus Genius, nuntiat Nympham Regiam advenisse, ut Regis Synesii gratiam imploret. Iidem et Cacurgus seu Malus Genius. Cac. MAgnanime Princeps, regii tectum laris Iamiam venustas extera ingressa, intimum Dolore pectus lacerat, et lacrima rigat Cadente vultus; inter offusas tamen Maeroris umbras, sanguinis clari micat Illustre semen. Syn. Causa quae maestos ciet E corde gemitus? Cac. Inscium, o Princeps, rogas. Videre lacrimas licuit; has praeter, nihil, Syn. Quod nomen illi est? Cac. Nomen et gentem silet. At esse genitam sanguine heroo, indicant. Venusta frontis linea, et vultus tenor, Morumque cultus. Syn. Parte qua mundi venit? Cac. Procul hinc remota. Syn. Quam petit terrae plagam? Cac. Qua forte pietas habitat; hanc lacrimans vocat, Hanc quaerit unam. Syn. Cuius auxilium rogat! Cac. Benignitatem respicit, Princeps, tuam. Syn. Quae vota anhelat? Cac. Regias aures petit. Syn. Ubi moratur? Cac. Regiae extremum tenet Afflicta limen; meque, dum redeam, gemens Exspectat inter lacrimas. An quid iubes Referre maestae? Syn. Tuta regales potest Subire vultus. Nostra pietati domus, Nostraeque semper gratiae afflictis patent. Bul. Iustitia, Pietas, prima sunt Regum nota. Pol. Maiora mundus decora si quaerit, suos Fallit labores. Astr. Ille par vivit Diis, Quisquis superbos calcat, afflictos levat. SCAENA III. Archaetia, seu Ratio Status, se ab Agnia, seu Ignorantia, regno pulsam fingit: implorat gratiam Synesii: impetrat. Admissa offert in donum Regi ancillam suam Colacaeam cantricem, id est, Adulationem. Iidem. Archaetia, seu tectus Idokerdus, vulgo Interesse, cum suo comitatu. Poneria, seu Malitia. Colacaea, seu Apulatio. Cacotes, seu Vitium. Cacurgus, seu Malus Genius. Arch. SAcro advolutam popliti. O Princeps, vide, Syn Remove sacratam genibus a nostris manum; Soloque poplitem tolle. Arch. Quod liceat, iube, Fortuna misera, quae procelloso meam Pelago carinam volvit, et lassae diu Portum negavit, prohibet attritam solo Frontem levare. Syn. Debitum caelo caput Humili iacere dedecet stratum solo. Arch. Exacta miseram vita me (heu!) nimium probat. Syn. Attolle vultum. Melior ut posthac tuis Fortuna rebus affluat, fulcrum tibi Mea dextra fiet: quaeque sub nostris iacet Ancilla sceptris Insula, immotam dabit Stanti columnam. Qua pater, vel qua latet, Tuum esto regnum. Arch. Quamlibet memet mea Video exulantem patria, et sacro procul Solio repulsam, iamque per medias agi Miseram charybdes; quando tam pronam manum Princeps iacenti porrigis, melior redit Spes ominanti. Syn. Laeva quae frontis iubar Fortuna turbat! Arch. Illa, quam mundi ultimae Tremuere gentes cuius ad nutum feri Cecidere populi, quae peregrinis dedi Imperia regnis, quaeque, sub frenos, meos Tot regna mundi compuli, sum Archaetia, Nunc vidua sceptris, exul, et aviti carens Honore solii. Quidquid antiquae super Mihi remansit gloriae, est solum statum Meminisse veterem posse, et amissum decus. Syn. Quae tigris, aut quae Caspio ex antro lea. Hoc ausa facinus? Arch. Illa, quae, quidquid libet, Impune tentat. Syn. Fare,quod nomen dedit natura, et ira belluae? Arch. Agnoeam vocant. Syn. Tantum superba robur, et semper meis Inimica votis exserit? Aret. Tantas capit Unde illa vires? Pon. Qualis a parvis tumet Crescitque rivis fluvius, et vastis potens Insultat undis, talis a numero valor Maiore crescit. Totus Agnoeae impio Famulatur orbis nutui. Hinc tantum valet. Arch. Quando illa viles generis ignavi choros, Natumque tenebris vulgus exosa, in sua Traxit potentes signa, non tantum parem Calcare honoris semitam mecum ambiit; Sed altioris gloriae flamma calens Mihi dominari subditae, et leges dare Superba voluit. Syn. Quanta, cum coepit semel Calere, flamma crescit, et vires agit! Arch. Equidem coegi pectoris robur; steti Generosa contra: scilicet vanos dedi Vento labores. Agmen ubi vastum irruit, Armata fletu mulier incassum parat Obstate castris. Ratio nil potest, ubi Res agitur omnis impetu. Quando additur Irae potestas, facile rationem opprimit. Syn. At non decebat cedere. Arch. Aeterno die Gemmata testor sidera, et purum iubar Omnia videntis Cynthii, ut starem basi Semel occupatae gloriae, et honoris gradu, Tentasse cuncta? at roboris tandem gravi Oppressa mole cedere coacta: excidi Statione honoris. Bul. O male eversae ferox Tyranna sedis! Aret. Ergo sic miseri sumus, Ut liceat illi plurimum, qui plus potest? Sic regia orbis sceptra, queis Archaetia Imperia mundi flexit, Agnoeae impia manu rotantur? Utque tam turpis notam Nominis honestet pallio, Agathinae sacro Nomine vocatur, evius ad lucem gravi Auctoritate turget, et regna occupat. Syn. Dolosa! larva vestit argenri levem Massam metalli: laminae vili allinit Auri colorem, perque fallaces dolos Sibi nundinantur gloriae assumptae decus. Arch. Ego repulsa patrii iuris late, Exuta, regno, misera, peregrino solo Ignota, rebus perditis; tenui tamen Spe viva, vestros lacrimis pedes rigo, Synesi, Areteque, prona sub quorum iuga Nulli ante flexum Eleutheria flectit caput. Ad vestra fusa genua pietatem rogo, Simulque spero: Post tot emoti maris Fluctus, quietus portus in vestro mihi Patet favore. Syn. Regia stirpe edita, Non vana poscis vota. Si quidquam potest Mea dextra ferro, commodo id cedet tuo, Tuoque honori. Cedat imperio, aut cadat, Quicumque iuri debitam sedem tuo, Diadema, solium, et sceptra violentus tenet. iustitia lege id exigit, pietas iubet. Arch. Num insecundae sortis infelix iugum, Quod ante numquam licuit, absterso datur Oculo tueri, quando me stringi tuo Favore cerno. Mitius carui hactenus Decore regni: vota nunc totis calent Incensa fibris perditae sortis statum Suspiro misera! Non ut antiquae redux Felicitatis aura me rursum beet, Sed ut carere rursus hoc liceat mihi, Tuisque manibus liberum in munus dare, Sed cum favori reddere aequales vetet Fortuna grates, qua licet parte, obvio, Non qua decebat, aliud everso statu Nil sors reliquit, praeter ancillam, mei Comitem doloris. Illa, si maestas modis Demulcet auras, ungue si chordas ferit, Acerbitatem vulneris nostri levat, Et servitutem lenit. Hoc unum, meis Quod restat opibus magne Rex, munus cape. Non, quod meretis, offero; sed quod manus Egena potuit. Syn. Impium Regem facis; Si, avara quod fortuna non rapuit decus Auferre iubeas. Arch. Quin beatam me facis; Si dona capias. Unicum hoc sortis meae Apicem putabo; posse, quod placeat, tuis Litare meritis: nec memor veteris mali Laudabo sortis gratiam; quod cum omnia Rapuerit, illud mitis affictae super Tribuerit unum, quo lucrum faciam tuae Benignitatis. Syn. Ultimo sortis bono Exuere miseros, mentis est nimium ferae. Arch. Levare miseros sorte, pietatem decet. Et quod levamen maius afflictae potest In hoc severae sortis assultu dari, Quam si repente dexteram ingenti meam Videam opulentam divitis gleba Tagi Tantoque digna rege? Syn. Quin potius suae Dominae ministret Musica et frontis decor Bene copulantur. Nam venustatis decor Est ordo concors partium, et concors sonus Musica vocatur. Arch. Ergo non decet meo Haerere lateri pectoris laesi dolor. Maestique gemitus cordis offundunt melos, Et amoena vocum proelia. Adduntur male Lamenta suavi cantui. In amoenum nimis Gemitus dolentis, voxque cantantis sonant. Syn. Ergo aestuantis donec insultus cadat maeroris animo, Diva, depositi vice Oblata nostros Nympha delectet lares. Arch. O magne Regum Cynthie, o Phoenix Ducum, Quantum benignae mentis affectu premis Me non merentem! Col. Serva neglecta, ac inops; Nihil superstes manibus in meis tuo Honore dignum invenio: tu sortis tamen Divinioris aemulus, quamvis leve Dignare munus. Syn. Aulicas inter Deas Locus paretur hospiti. Hoc munus tui Favoris esto. Cac. Regio iussu obsequens, Accelero gressum. Syn. Principum primum decus, Hospes venusta, tempus exhaustas monet Relevare vires. Sanguinis consors mei Bulaea Princeps ad peregrino nitens Auto lucanar hospiti aptabit viam. Bul. Obtemperante servio ad nutus gradu. Arch. Rubore me suffundit immeritam hic honor. Syn. Procede laeta; teque, dum modicam capis Membris quietem, rursus in novam erige Spem faustitatis. Arch. Quando me, Princeps, tua Bonitate fulcis, nullus est spei locus: Sed certa iam felicitas sinum occupat. SCAENA IV. Policarpus, seu publicum commodum, cum cetera aula conatur Synesio, seu Intellectui, persuadere, ut admissam hospitem, tanquam merito suspectam dimittat. Policarpus, seu Publicum Commodum. Synesius, seu Intellectus. Leucothoe, seu Sinceritas. Eudaemon, seu Bonus Genius. Areta, seu Virtus. Polic. AGnate Princeps sideri, liceat fidem Tibi probare, quodque sub clauso sinu Gero reserare. Posco, quod fidum decet Regis ministrum. Syn. Fare, securus mei In te favoris. Publicum quidquid bonum Petit, serena fronte regnantem decet Audire. Fare. Pol. Mentis excelsae est nota Amica pietas; non nego: internum movet Haec hospes exul pectoris sensum, et suis Ad ipsa lacrimis viscera irrumpit: tamen Quem praesidere huic Insulae, ac leges dare iussere caeli: stare si regnum cupis; Diviniorem mente pietatem indue. Si penetret hospes illa; labetur tui Columna regni. Syn. Potior an pietas potest Urgere Reges? Pol. Illa, quae populos super Vigilante cura semper attendit vices, Decet imperantem; ne sui sceptri decus Videat tyrannae perfida everti manu. Agnosco fraudes. Filia Politicae est quidem, Soboles honestae matris, et gnarae imperi Rotare frena; sed tyrannorum impia Imbuta lega, perque fallaces dolos Pridem erudita, per venenatas vias Sententiarum ducta, Babyloni aemula Frontem superbam sideri obtendit, Deo Adversa semper. Leu. Illa me extremo procul Eiecit orbis margine, et probrum dedit Mundo exsecrandum, Nescium occulti doli Exosa pectus, fingere Monarchas docet, Simulare, certis agere praeceptis dolos, Involvere orbem fraudibus, nullam fidem servare pactis, prodere, et strage ultima Sepelire Reges. Eud. Illa contempto Deo, Versoque iuris ordine, et legum metu, Fas omne rumpit: quod libet, licitum facit, Soloque vivit impetu; atque omni carens Ratione, sanctae legis obtinuit modum. Hinc in profundam fraude consilii sui Trahit ruinam, quidquid excelsam levat Sub astra frontem. Syn. Vidimus vastum tamen, Quacumque ponto cingitur, mundum illius Parere iuri; et verticem imposito dare iugo premendum. Aret. An ipsa, quae prodit sua Se perdidisse regna; servandi modum Aliena doceat? Pol. Ergo si dictis fidem Exempla faciunt propria, constantem tuo Ne patere, Princeps, figere in regno pedem. Syn. Quod nempe sapiat barbaram mentem, doces. Pol. Quo stare felix publicum valeat bonum. Syn. An ergo nostris exigi suades plagis? Pol. Suadeo, quod orat publicae rei salus. Syn. Tutela sexus fragilis ut viros decet, Sic illa reliquis altius Reges vehit, Quae condolente dextera imbellos levat. Pol. Ante dominante regna tenuisti manu, Correpta quam per viscera, istius calens Affectus iret. Ille, quem debes tuis, Regno, tibique, pectoris sedem prior Amor occupavit. Debito antique recens Est posthabendum. Iura iustitiae exigunt, Ut prima, Princeps, debita exsolvas prius. Aret. Quam viva stimulat ratio! Syn. Quam diris agit Procella mentem fluctibus? Aret. Mentem rotat Funesta species. Syn. Cruda tempestas quatit Animi medullas. Mente confusus rotor Et huc, et illuc, nescius certo pedem Firmare gressu. Capio: quae capio tamen, Mox fugio rursus: Nec satis compos mei Agenda renuo. Aret. O impia! O crudi parens! Acerba pietas vulneris! Leuc. Nata o malo Omine venustas! Pol. Funerum mater, piae Exasperatrix mentis. Eud. Exitium boni. Pol. Malique origo! Eud. Publicae pestis rei, Suspecta species oris, ac vultus color. SCAENA V. Cacotes, seu Vitium, qui ex occulto consilia Policarpi, seu Publici Commodi audivit, indignatur; statuitque ea Idokerdo seu Privato Commodo, Archaetiam, seu Rationem Status, simulanti referre. Cacotes, seu Vitium. CRuenta regni pestis! et mundi lues! Hos in ruinam verticis nostri dolos Malesana cudis? scelere quo mentem impio? Quo mereor istas nostrum in exitium minas Ardere flammis? Teno, quodcumque est malum, Quod machinaris Ibo: quam fraudem audii, Narrabo Domino, ut obviet Nascens dolus Est opprimendus, antequam vires agat, Seseque firmet. Quam bene hoc latui loco. In nostra damna texta per faciles diu Ivisset ausus tela, et horrenda malum Crevisset ira. Quisquis alieno malo Intendit aurem, saepe percipiet suum. Aulae insalubris aura simplicibus nocet. Qui servit aulae, lumine attento vigil Partes in omnes excubet: tacitus sciat Audire multa; multa, cum tempus? monet, Facundus ore proloqui. Quisquis dies Exigit in aula, qualis attento canis Venator ore currit, et praedam calens Vestigat ore, mox ubi feram prope Advertit aures arrigit, firmum loco Affigit oculum; quaeque post dumos latet, Per signa praeda proditur: talis vago Per omnia oculo lustret occultus sinus, Arcana penetret, taceat; ad prodat quoque, Cum tempus aptum commonet. Nihil decet, Ut servitutis aulicae fructum feras, Incuriose negligi. SCAENA VI. Cacurgus, Malus Genius, quod Idokerdum, Privatum Commodum, sub schemate Archaetiae, seu Rationis Status, latentem in aulam Synesii. Intellectus, induxerit, in spem venit maioris apud Regem Synesium gratiae obtinendae. Cacurgus, seu Malas Genius. - - v - - - v - Rursum meo Spes ardet aliqua corde, Mutantur vices: Nec qua resedit asperae sortis furor, Illa perennat sede. Nullius reus Sceleris, prioris gratiae sin excidi, Et inane amici nomen in vanum gero. Alter favoris aemulus primam mei Sedem occupavit: alteri genio litat Servilis aula. At genius agnosci quoque Debeo, Nec ille (fortis excepto ioco Blandaeque frontis iubare) quo tumeat, habet. Habet tamen, quo metuat, et primas mihi Cedat, quod ille feminae mores gerat, Ad iniqua semper pronior. iam spes redit. Seseque penitis ingerit, mentis fibris: iam dignitatis pristinae amissus gradus Se mihi reponit, Quando ferventis maris Ebullit aestus; unda, quae latuit freti Sepulta fundo, surgit, et clarum videt Rediviva Solem. Regias tenor hic agit: Occumbit unus, alter exsurgit: tamen Etiam resurgit ille, qui occubuit prius. Venusta princeps illa; quae nuper suum iubar hanc in aulam detulit, scaenam mei Vertet doloris, Illa iam vinctos tenet Reginae amores; illa iam Regem suo Colore inescat; meque, qui prima advenae Officia in aula praestiti, et Regis dedi Adire vultus, gratia et magni colit Tributo amoris: quaeque post dominam pede Ancilla servo graditur, ubi vidit meos Mentis dolores, ingemuit altum, gravi Perculsa sorte: iamque, quod servum decet Avidum favoris regii, ductu meo Penetrale subiit Regis, ubi curas graves, maestasque nubes pectoris grata fuget Aut arte digiti eburnei, aut vocis sono. Hac arte mentis regiae affectus emo. Concentus oris, musicae vocis Caris, Leporque frontis, pectoris quidam est magus, Vel clavis animi, ferreos etiam sinus Ruptura cordis. Illa quid pretio suae Emptura vocis, quid venustatis dolo, Oculique compti gratia in votum meum Opis datura, mente praesaga auguror. SCAENA VII. Arete, seu Virtus, Regina Synesium, seu Intellectum Regem, suos in Archaetiam, seu Rationem Status amores inclinare suspicatur. Hanc suspicionem eximere nititur Leucothoe, seu Sinceritas. Areta. Leucothoe. Aret. O Qui sub uno pectore alternis minis, Contrarioque proelio ancipitem mihi Laceratis animam, dissoni affectus mei, Spei et timoris, frigoris et ignis: date Hoc unum onusto pectori, ut saltem brevem Respiret auram. Nempe fugitivis preces Committo ventis: pacis optatae sinum Crudi negatis. Tanta quis stabili ferat Tormenta corde? Leu. Premere trepidantes metus, Prudentis animi est: ratio venientem regat Fluctum timoris. Aret. Illa peregrino genas Mentita stibio Diva, quae Regis fibras Blande occupavit, illa non parva est seges Mihi suspicandi. Leu. Compta, et artifice manu Inducta forma vultui oblectat parum. Est ficta tota, tota mendaci genas Depicta fuco. Noscitur probe: hoc sat est. Fucata numquam forma prudentem capit. Aret. Forma ipsa quam vis corda non vincat tamen Novitas amatur. Leu. Genius hic vulgi est levis; Non gloriosae mentis. Et tuus fuit Eritque semper Sponsus In aliam nequit Suos amores flectere, nisi iniurius Suo Synesius nomini. Aret. Exitio rei Hanc esse quamvis publicae dicat, tamen Dum laudat, audit, sequitur obsequio, et colit; Latentem amoris prodit occulti facem. Quoties precatur, capitur affatu; et datis Petita superat: nostra fastidit pii Documenta amoris: quaeque suspexit prius Consilia tumidus despicit. Menti hoc gravem Opinionem mortui affectus parit. Leuc. Hucusque dubius haesit, an stabilem vagae Concedat aulam. Aret. Dubius? Ah! Certum nimis Accepta produnt munera, et toties tener In amore vultus. Nulla spes superest, fore,. Ut sic amatam deserat. iam se labris Ingessit esca; placuit; et edentis sinus Adhaesit hamo. Munus, heu, dirum nimis! Fatale munus! quod mihi quietem eripit, Pacemque turbat mentis. Hinc animi semel Tranquillitate perdita, impello gradum, Illucque praeceps volvor, ubi Siren dolis In nostra damna saevit, et captum iocis Ad cruda Regem fata per cantus trahit. Leuc. Ubi venustas ludit, et bibulae melos Blanditur auri, saepe non cautus simul Animus venenum, gemmeo veluti scypho, Aurove potat. Aret. Musicae o fallax dolus! Quae blandiente virus accentu tegis Imoque sensim pectori infundis malum! Tu dissonare consonos primum doces, Iustosque amores. Cantus! O planctus mihi Non parva causa! Leuc. Melleum o quondam melos! At nunc amarae felleus vocis sonus! Qui vota mentis reprimis. Aret. In omnem excubans Partem aemulatio, quaeque pervigilem oculis Imitaris Argum; si penetrante inspicis Acie medullas pectorum, tandem mihi Detege, quod alto corde Synesius regit, Quod nube mentis celat Hinc socia gradum Moveamus una. Verone, an falsa ingerat Suspicio menti somnia, hoc certo lubet Signo experiri Sequere, qua gressum fero. SCAENA VIII. Poneria, seu Malitia, et Cacotes, seu Vitium, quod Idokerdo, seu Rychaetiae, adversari Policarpum, hoc est, Publicum Commodum advertant, metuunt per hunc etiam Regem in contraria consilia deflectendum. Ideoque Hypocrisin et Dolum in suas machinas adhibere statuunt. Poneria, seu Malitia. Cacotes, seu Vitium. Pon. QUi primus ergo Regio lateri assidet Policarpus, hostis noster, inimicum palam Testatur animum? Cac. Quodque supremum reor Apicem malorum, visus est plausus sequi Vocem loquentis; dicta Consilium probat; Regina facilis annuit. Pon. Quid Rex? Cac. Licet Sententiam suspenderit, vereor tamen, Ut et ille se torrente patiatur rapi. Pon. Quam bene malorum patuit instructus dolus! Ut occupemus, antequam involvat suo Reti innocentes. Ergo, qua surgunt prope Vicina amicae tecta rapiamus gradum: Hinc nostra repetam pignora Hypocrisin et Dolum. Fidaque subter noctis umbrosae toga Periclitantem in Regiam mecum traham. Hinc spero certam rebus accisis opem. Hypocrisis una et arte, et ingenio suam Superat parentem. Quanta mihi pectus subit Hinc spes futuri commodi! Cac. Fraudis capax. Instructa technis; quaque non possit magis Versuta haberi, est illa. Quod placet, facit; Et quidquid egit, melleo vocis sono Verbisque honestat. Pon. Tempus officii monet: Illam advocemus. Cac. Obsequor. Pon. Caute tamen Urgenda res est: si dolus pateat, ruit, Consilia quidquid nostra fabricarunt. Cac. Metum Expunge corde. Veste peregrina bene Oculos tuentum fallimus, acutos licet In acta nostra: quoque lateamus magis, Oblita veteris nominis novum indue: Politica tu vocere, ego dicar Lepor. SCAENA IX. Leucothoe, seu Sinceritas, detestatur Colacaeae adulationem in Regem. NOn vana lusit umbra Reginam meam, Suspicio non inanis. Audaces doli Tenuere mentem regiam. Ancillae melos Per mille ductum chromata in totidem trahit Animum catenas. Puduit infamis lupae Tolerare mendax carmen, et verso gradu Sedem reliqui. Pro venenosum melos! Mendaciorum hyperbolae! immodicos tenor Encomiorum! laudis egressae modum Infame metrum! Siccine (o crudum nefas!) Mendaciis involvere et Reges licet? SCAENA X. Leucothoe, seu Sinceritas, exprobat Cloacaeae hyperbolicas suas adulationes. Colacaea, seu Adulatio. Leucothoe, seu Sinceritas. Col. INfausta sortis alea! Leu. En mundi probrum, Infame bustum. Col. Pro! inhumanum scelus! Ibant secundo Vota successu; melos Fixum tenebat Regis aspectum, et fibras Blandis ligabat vinculis, cum se ingerit Regina medio lusui, et ficto impudens Amore, vultu, fronte, blanditiis, iocis, Fictoque rerum Phasmate urgentum, gravi Negotiorum pondere, alloquium sui Regis remoto teste secretum petit. O impudentis feminae insanum nefas! Sed video tandem, dispari ingenio agimur, Contrarioque spiritu. Hunc nempe obtinent Humana cursum, coniugis quando suae Coniux amore capitur. Leu. Ergo quod tuo Non dederit aurem carmini, hoc tantis putas Dignum querelis misera! te fleri decet, In te querelas flecte. Col. Sed causam indicam. Leu. Quis ferre prudens possit auditu horridas Mendaciorum hyperbolas? Quae tu dabis Elogia Superis, quando mortalem premis Tam copiosa laude? Col. Sic magnos decet Suspicere Reges. Nomina, et laudes dedi Aulae usitatas. Leu. Laudis excedis modum. Col. Nec assecutam merita me credo. Leu. Tamen Tantum extulisti! Col. Vera, quae dixi, puta. Leu. Ego Veritatis candidae princeps soror, Nec Veritatis cernere vel umbram tuo Ex ore potui. Col. Tunc Reginae latus Ancilla stipas? Leu. Candida Aretinae quoque Obsequia praesto. Col. Nempe et ingenio, et genio - - Ageris eodem. Leu. Haec magna pars laudis meae est. Col. Nihil addo: satis est. Leu. Inde quid sequitur? Col. Tua Non aestimari dicta; suspectam mihi Te semper esse. Leu. Iusta sum. Col. Infausta es magis. Leu. Sincera sum, sum libera. at contra dolo Implicita tu centuplice, et mendaciis Mille involuta. Col. Mene mendacem arguis? Me mille tectam fraudibus? Leu. Quantum scelus? Cui nempe Divae loquimur? Col. Immenso tuos Quae honore honores superat. Leu. Infelix meos Ancilla honores superat? Col. Infelix licet, Miseraque videar; sorte sum tamen tua Superior. Leu. Edic, qualis a nobis palam Vis aestimari? Col. Regiae primum decus, Et prima virtus: Illa, quae mentes Ducum Sub nostra cogo iura. Quid possim, mea Per acta disces. Leu. Pro Deo invisum nefas! Inimica nostra est. Illa, quae solum hactenus Mihi nota fama, voce se prodit sua, Colacaea, mundi dedecus. Verum est nimis, Quod mentiantur nomen, et laudem sibi Virtutis apret; sola quod regnum intimas Penetret medullas; sola quod vinctos trahat Animos potentum. Regia exemplum dedit, Cuius sinistro dedere subivit sinum. Nil iam stupete, si miser et exul iacet, Quicumque Regi sana consilia dedit; Si mea probata rebus in gravibus fides Calcata teritur. Haec ubi ingreditur, locus Sinceritati nullus est. Omnis cadit Quaecumque, spes supererat. Ex aula mihi Procul migrandum est. Nemo iam mentis suae Sincera pandat sensa Sibi odium parit, Qui vera loquitur. Fraudibus tantum patet Mendaciisque Regia, et proprius malo Fallendus isto sensus est Summum scelus Sinceritas vocatur. Hoc tantum licet, Mentiri. In aula nullus est sanctae locus Sinceritati: Veritas aula exulat. Ut audiare, finge. Adulare, et dolis Innecte verba; fraudibus vultum indue: Nunc mentiendum est: Veritas aula exulat. Sinceritatis candido vultu nihil, Nil veritate proficis. Fraudes para: Nunc mentiendum est; Veritas illa excusat. SCAENA XI. Poneria, seu Malitia, et Cacotes seu Vitium, Dolum instruunt ad texendas fraudes. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Dolus. Cac. HInc nullus, inde nullus: in scaenam patet Securus aditus. Sistite: hinc aliquis meas Strepitus ad aures lapsus est. Num quis latet? Pon. Hunc in latebras. Cac. Ede, quisnam illic gradum? O vana mentis umbra! quid inanes metus Mihi ipse fingo? Nullus est loco metus, Adeste rursus. Pon. Cessit? Cac. Haudquaquam, at nihil Refert. Pon. Quis illic? Cac. Hostis. Pon. Est hostis. Cac. Loco Firmate gressum. Felium est hostis, canis Melitaeus: umbras inter offusas ego Vastum molossum credidi: nempe ex iis. Qui, subter umbras noctis, insidias parant In damna vigiles. Pon. Ergo vigilantem exsere In omnia oculum, ne quis in nostram ruat Repente telam. Cac. Pone sollicitos metus: In iussa promptus excubo. Si quis gradum Tacitus propinquum fraudibus nostris ferat, Monebo signo. Pon. Seriis mentem admove, Non tenue nostris rebus est damnum, Dole, Quod vestiendae filiae nostrae chlamys Abfuerit illa, dexterae nuper tuae Praeda, Pietati rapta. Dol. Consilium hoc dies Non patitur iste, mutuam quando tulit Amica nostra, Opinio. Pon. An reddet brevi? Dol. Illius usum tempus ad paucum petit; Mox redditura. Pon. Spondet hoc aliquis? Dol. Vetat Dubium Cacurgus. Adde, quod vestis gravi Premat lacertos pondere. Incessus levis, Et expeditus gressus impatiens iugi est. Cac. Silete. Pon. An aliquis tacitus adportat gradum? Cac. Nisi error oculos decipit. Silentium! Nihil est timoris. Pon. Nate, dum tempus fluit, Perdere caveto. Dol. Quidquid a nostris potes Sperare studiis, exsequar, nutu impera; Obtemperabo. Pon. Quantus affectu ruat Prono Idokerdus, atque Bulaeae ardeat Placere, nosti: cuius ut mentem occupet. Ingressus aulam, Archaetiam sese vocat, Mendace tectus nomine, et vestis dolo. Hinc omnis illi fervet obsequiis domus. Dol. Narrata teneo. Nempe consilio meo Haec fraus parata est. Pon. Regium affectum tenet, Et arbitrata feminam ardenti colit Bulaea amore. Publicae at cultor rei Qui semper unus Regium stipat latus Policarpus, Hostis noster est Quantum potest Unus nocere! cuius arbitrio oppida Urbesque parent; quique quam in partem lubet. Et huc, et illuc regiam mentem rotat; Unusque Dominus colitur, et regni arbiter. Hoc nunc agendum, ut commodo nostro sua Auctoritate serviat. Dol. Grande est opus Quod mater agitas, quodque vix posse autumem Sperari ab hoste. Pon. Mentis arcanum meae Sinum recludam. Thessalis quantum modis, Et arte possim Colchica exemplum dabo: Te vultu, et ore, et more Policarpi induam, Tuaeque frontis aream illius tegam Colore frontis. Dol. Fine quo fraudem hanc paras? Pon. Ut tectus ore et fronte Policarpi palam Credaris ipse; quoque persona nequis praestare propria, sub peregrina meis Servire possis commodis. Dol. Quo se tuae Miracula artis porrigunt, novi satis. Quid quid lubebit, impera Quando iubes. Evado semper Protheus, vultus novo Vestitus habitu, more, et ingenio novo. mendace sed cum fronte Policarpum induam, Quid fiet illo? Pon. Quod voles. Istum mihi Rei futurae mente digessi ordinem Arcana nostro semita e tecto patet Policarpi ad usque tecta: cum merso die Caeloque clauso furva nox placidem dabit Orbi quietem, semitae ductrix tibi Ariadna fiam. Tutus exinde ad torum Penetrare poteris, fusa quo membra aemulus Noster reclinat. Mente si constes tua, Tibique similis, facinus audebis tuo Calore dignum Plura non addo. Scies, Quid alta mentis indoles, stirpis tuae, Et bullientis suggeret honoris calor. Dol. Documenta coepi. Cac. At aliquis huc gressum citat. Dol. Sede hac migrandum est. Pon. Perge: iam nodum tenes. Cac. Ad vota mentis fictus evasit dolus. Hac arte vetulae sermo rumpendus fuit. Ubi semel aurem nacta patientem fuit, Finem invenire vetula discursus nequit. At hic morari dulce delicium animi Colacaea, mentis ardor et Siren meae Non patitur ultra: cuius ubi vocem audio, Solaciorum turbine excitus sua E sede surgit animus, et pectus novo Amore gestit. Illa quam blande loqui, Tractare amice novit! et gestu, et modo Humanitatem spirat, et nutu unico Alias Deastras aulae inhumanas probat. Leucothoa quid non tentat, ut memet meo Possessi honoris trahere de solio queat? Alia, ubi vidit obvium, avertit gradum, Spernensque risit, forte quod merito suo Minor est statura nostra. Sed parvis tamen Est saepe precium grande. Colacaea unica Me blandientis oris excepit ioco, Facundiaque ducta per laudes mei Exuberante volvitur. Tota est Caris! Amoena tota Gratia. Hinc Princeps, mei Conscius amoris, Coniugem mihi destinat; Quod nuper actos Consilii arcani dolos, Textamque telam fraudis in apertum extuli. Hoc nundinatus gratiam facto, supra Reliquos salutor primus, et primus color. HAec est in aula semita Favoris obtinendi; Quod ceteri peccaverint, Ad Principem referre Erratis, o Narcissuli, Cyparissulique fratres, Qui basiata dextera, Ridente vel labello, Vel poplitis reflexibus, Inflexibusque colli Emi putatis gratiam, Et Principum favores; Erratis. Haec est semita Favoris obtinendi; Quod ceteri peccaverint, Ad Principem referre. Et vos chori scientiae, Sapientiae nepotes Improvidi! Dum quaeritis Solium tenere honoris, In servitutem flectitis Plenum caput Minerva. Non ibitis Scientia Honoris ad theatra. Haec est in aula semita Honoris obtinendi; Quod ceteri peccaverint, Ad Principem referre. Et vos Avorum glorias, Fumosque qui crepatis. Et quaeritis per sanguinem. Per stemma nundinari Vel gloriae fastigia, Vel vertices honoris; Erratis. Haec est semita Honoris obtinendi, Quod ceteri peccaverint. Ad Principem referre. ACTUS II. SCAENA I. Idokerdus, (vulgo Interesse) in persona Archaetiae, quae vulgo Ratio Status dicitur, confidit in Doli machinationibus, ad Policarpum, seu Bonum Publicum evertendum. Archaetia, sive Idokerdus tectus. QUamvis timendus hostis inventi furor Potensque dextera spargat in caelum minas; Tamen pavere prohibet attentus Doli Sapiensque fervor. Illespem menti ingerit Effulminandi, quidquid opponet moras Meo calori. Fama si verum canit, Intentus operi sudat: ego specto exitum. SCAENA II. Cacotes, seu Vitium, refert Archaetiae, seu tecto Idokerdo, qua humanitate sit a Bulaea, seu Voluntate exceptus, quantum ipsa afficiatur Idokerdo. Cacotes, Archaetia, seu tectus Idokerdus. VErende Princeps, facilis alloquium tibi Regina defert. Ar. Tempore an certo iubet Obsequio adesse? Cac. Quo lubet; semper tuos Prompta in favores. Ipsa si fingi queat Humanitas, humanior fingi nequit. Adesse vix me resciit, statim suos Subire vultus imperat. Quae non Caris Ex ore? quae non Gratia ex vultu emicat? Quo gestientis oris indicio tua Merita recenset? qua voluptate alloqui Te concupiscit? Unus in cordis sinu, In mente es unus, unus in votis Deae. Arch. Adverti amores, quando conclavis mihi Aditum repandit regii. At certum nihil Sperare fas est. Generis, et gentis meae Ignorat illa stemma. Sic aliquod amat, Quod nescit ipsa, fraude confictum decus. Cac. Quin Idokerdum quando te noscet, suos Geminabit ignes. Feminas genius tuus Delectat: omnes commodis suis student. SCAENA III. Poneria, seu Malitia, refert Archaetiae, seu tecto Idokerdo, Policarpum, seu Bonum Publicum, iam occisum esse, huius personam apte a Dolo sustineri. Archaetia, seu tectus Idokerdus. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Arch. DEsiderata tempori hac effert senex Poneria gradus. Ede, quid portas novi? Pon. Felicitatis omnia! Exutus suos Dolus colores ore, sermonis sono, Oculi vibratu, fronte, vestitu, gradu, Gestu, colore, more, Policarpum refert. Ut nemo facile conditum dolo Dolum Reperire possit. Arch. Verus id quanam feret Fronte Policarpus? Pon. Excute ingenui metu De sede cordis. Nulla iam nostrae rei Movebit arma. Arch. Quam tenet mundi plagam? Pon. Quam inexpiati sontium manes tenent, Furiaeque flagro semper anguineo increpant. Nam cum sub umbra noctis extentus toro Traheret soporem, ferreus resti sopor Per colla ductus, mortis extremae ultimis Transcripsit oris. Cac. Facinus hoc ductum alea Periculosa est. Pon. Veste Policarpi Dolus, Gestuque et ore similis illius tenet Conclave. Cac. Si non exprimat, damnum est suum. Arch. Audax profecto facinus. Pon. At iusta hoc tamen Ratio exigebat. In tua quidvis licet Causa Idokerde, seu magis Ratio Status Cupis vocari. Alius catenatus metu Haesisset anceps, iure ne laeso in suum Hoc scelere leges traheret ultrices caput. Plebeia capita vinciant leges: ferox Audacis animus iura non novit pati. Si quis veretur iura, vel legem egredi, Poenae timorestringitur. Quisquis metu Est liber isto, quod lubet, licitum facit, Audaxque tentat. Quid Sacramento fides iurata socio, aut vinculum dextrae datum. Ictumque foedus? Saeculi exacti putris Est ista virtus; quando praesentis boni Ignarus orbis Persicae nondum bibit Mensae apparatus, Atticas nondum dapes Gustavit ore, glande Dodonae famem Satiare suetus. Arch. Certa iam menti redit Spes eminendi iamque Eleutheriae Insulam Haec dextra flectit, dextera haec sceptrum regit, Quando minister proximus Regi est Dolus, Primumque Numen Regiae. Pon. Passim genu Curvatur uni; colitur, et libitu suo Gubernat unus. Cac. Ecce Colacaea huc gradum Molitur; illa cordis illicitum mei. SCAENA IV. Colacaea, sive Adulatio, refert Idokerdo seu Archaetiae, Leucothoen, sive Sinceritatem aula eiectam, sequive eius loco assumptam. Unde hic in spem venit etiam Hypocrisin inducendi. Archaetia, seu tectus Idokerdus. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Colacaea, sive Adulatio. Arch. QUid hoc amoenae frontis extersum iubar? Quo laeta tendis? Col. Sortis obtentae tibi Felicitatem nuntio. Regis savor Me iussit esse liberam, et primum dedit Locum occupare, pulsa quem tenuit prius Leucothoe in aula. Pon. Noster hunc certe Dolus Dolum paravit. Arc. Unde tam grandis tibi Repensa merces? Col. Serva quod fuerim tua: Hoc uno honoris culmen inscendi gradu, Quo te iuvante potior, id tibi quoque Debere fateor. Arch. Causa sed quaenam fuit, Eliminandi se de Leucothoen sua? Colac. Praesumptuosus mentis inflatae tumor, Audacia, et superbia, ac nuper gravis In me patrata iniuria Hanc Regi dolens lacrimansque vix sum questa, mox ira calens Exesse ab aula, sede, consilio iubet. Pon. Hoc est, quod animus ante portendit mihi. Col. Et exulare iussit. Pon. Euge nunc laetis fruor! Exacta ubi est Leucothoa, progressu fluit Votum secundo. Tuta nunc scaenam potest Subire Hypocrisis, tuta personam suam Aulae exhibere. Tela ducatur novas Facilis per artes: Nemini nostros dolos Datum est videre. Ar. Quaere, num culto satis Instructa amictu, Regium ut limen queat Adire compta. Publico tandem decet Illam locare in Sole, per cuius manus Heroa mente facta designo. Hoc age Bulen ego adeo. Pon. Iussa veloci exsequor Impulsa vento: quamque deposcis, cita Tibi sisto Divam. Nec tenebrosam est opus Spectare noctem: tuta iam medio die Adesse poterit. SCAENA V. Cacotes, seu Vitium, redditur certus, quod a Colacaea, seu Adulatione constanter ametur. Cacotes, seu Vitium. Colacaea, seu Adulatio. Cac. --v-- Fallor? an Nympha es quoque Regalis aulae? Col. Nomen ex aula tamen Non sumo. Cac. Mores sumis. Col. Effare. Cac. At timor Mihi verba cohibet. Col. Libere loquere. Cui Putas timendum? Cac. Vinculo, quo nos amor Pridem ligavit. Forte quae celsum premis Pulvinat ostro, sorte sublimis nova, Oblita nostri vivis, et nanum biicis. Cola. Erras, perrenne vinculum nostri nisi Credas amoris. Non ego inconstans amo: Hoc nosse te, dilecte, iam pridem scio. Cac. Scio. Sed honoris splendor antiquos solet Mutare mores. Dignitas, vulgi tropo, Fumus vocatur: nempe quod nube improba Confundat oculos. Unde cum angusto sedes Sublimis ostro, fumeae nubis sinu Oculum impedita, forte me parvum nequis Spectare nanum. Col. Corporees nanus gigas Meritis videris. Cac. Veteris in mentem vocas Nomina favoris. Col. Crede, tu semper meis Haeres medullis, unus illicium meae Amorque mentis. Cac. Fuimus hoc olim, tua Conditio quando vilior medias stetit Inter puellas: quando iam celso locat Te dignitas fastigio, parem tuo Heroem honori diliges. Cola. Probro meum Notas amorem. Semper hic eris mihi Qui umquam fuisti. Cac. Credere hoc tuto licet, Te mihi favere? Col. Quamdiu sanguis meos Rigabit artus. Cac. Nullane memoriam mei Eripiet hora. Col. Sidera in testes voco. Cac. O cara Gratia? unicum votum mei Colacaea cordis! Col. Gaudii, o Cacotes, mei Et amoenitatis vena, contracto licet Sub artuum compendio, eximiam tamen Adoro pulchritudinem. Cac. O vocis favus! Col. O forma vultus! Cac. O Caris mentis meae! Col. Narcisse mi! Cac. Spes, gaudium, et votum meum! Col. Amor, voluptas, gaudium, votum meum! SCAENA VI. Astraea per varias quaestiones venit in cognitionem Vitii, hoc expellere illa nititur. Vitium crumenam obiicit, et nonnihil furorem hebetat. Astraea. Cocotes, seu Vitium. Astr. ITe, ite: teneros inter affectos date Frenos voluptae. Nempe sublimis nota Haec illa mentis; nuper ad fasti gradum Evectae honoris, ponere infreni lupos Non posse amori, gratiae ac inter iocos, Amoenitatis inter enerves choros Exigere Soles. Ista non miror tamen. Quae nata vili est sanguine, obsequitur sui Natalis astro. Plebe qui ex ima trahit Vitamque spiritumque, quantumvis levet Super astra frontem, semper exortum suum Per facta prodit. Cac. Nosco te talem, improba. Qua fronte nostro temet immisces choro? Astr. Qua munus obeo debitum. Cac. Hoc munus tuum est, Aliena facta carpere, et facilem rei Turbare cursum? Ast. Cura Nymphaeo mea Invigilat aulae. Cac. Quanta versatur rota! Quam vasta moles! Unica Amaryllis potest Mille ovibus imperare; sed ut unam regas Aulae puellam Regiae, mille est opus Adhibere vigiles. Ast. Vera, quae dicis, probo. Sed quod tibi genus? Ede; quod nomen tibi est? Aesopus alter crederis mihi; capax Astutioris ingeni, et verbis procax; Quamvis tegaris vilis aspectus nota. Cac. Ego ministro Archaetiae. Ast. Hoc equidem scio. Quam servitutem? fare. Cac. Quamcumque haec iubet. Praesum cubili, servio ad scyphos; modo Praefectus aulae dicor et Ephoebus modo. Vix palmus esse videor, officiis tamen Fungor virorum plurium. Ast. Nomen tuum Profare. Cac. Non unum hactenus nomen tuli. Quo cuique Dominio placuit, hoc passus fui Nomine vocati. Ast. Magna prudentis nota est Pectoris, ad omne scire Dominorum caput Aptare sese, et nomen. Cac. Obsequia dedi Contentioso prima, qui rixas suis Alebat armis. Ille persimili sibi Mixtus catervae (nempe generosis viris, Interque lances, Martiis) quidquid pater Studio paravit, heres absumpsit brevi. Quoadusque licuit, servii, et fidus fui, Mavorsque dictus: quando sed tandem suis Est devoratus canibus Actaeon novus, Alio recessi. Ast. Credo, melioris Deae Usurus aura. Cac. Vota si arbitrio mei Animi stetissent, melior ambiguam ratem Aura impulisset. Forte in opulentum incidi, Sed Euclionem, divitem et avarum senem. Hinc inter auri pondera, et partas opes Noctes diesque timidus, et numquam satur Vitam trahebat. Eius obsequiis sacer, Phido vocabar: donec aggesto miser Pauperque in auro victimam senex fami Sese immolavit. Ast. Inde ubi melior tibi Quaesita sors est? Cac. Filius functo patri Successit heres, ingeni alterius, nihil Sortitus animae patris. Huic pauci dies Fluxere, fluxit pariter, annoso pater Quidquid labore contulit. Plures ei Servivi in annos. Ille munifici mihi Nomen creavit Spiritus. Sed qui solet Vini esse adusti spiritus. Quando leves Abire in auras grande momentum rei Vidi paternae, quodque iam vacuos lares En mes subiret, ultimum dixi vale. Astr. Intemperatam finis hic vitam solet, Evanidisque luxibus tritam sequi. Quo deinde, Domino rursus exutus, tuam Operam locusti? Cac. Celebris et fama inclitus Caussidicus operam petiit, Ego sortem ratus Feliciorem, dexteram obsequiis dico. Ille mihi grande imposuit, et dignum suo Honore nomen. Ast. Qualenam? Cac. Ingenium. O decus, Diesque clari nominis. Primis puer Assuetus annis ille, quos Phasis daret Persisque census sigmati, semper suo Litare stomacho, saepe iustitiae in latus Flexit bilancem; saepe non nocuam gravi Lingua aequitatem torsit, ut genio suo Satis litaret. Astr. Lingua facundo potens Sermone multum, plurimum manus potest Acuta scripto, frena nisi ponat gulae Amor aequitatis. Scelera conspexi, quibus Mentem impiavit. Sed dedit tandem sitis Poenas avarae. Cac. Vera narrasti. Cliens Morem exsecratus impium, impacto fibras Transadigit ense: dumque prostratus solo Large profuso sanguini immersus natat, Ego timore trepidus in celerem pedes Fugam incitavi. Iamque turbarum satis Hausisse memet aestimans, tandem ut dies Tranquilliores viverem, Nymphis meam Operam dicavi Hic foveor, et Lepor, vocor. Astr. Scelerate! tandem nosceris. Nihil ambigo, Cacotes, nefande es. Nominum variis lates Velatus umbris; alius atque alius foris, Idem sed intus semper: ut poenis caput Subtrahere possis, nomen immutas: Tua Quaenam haec proterve audacia, ut vultum meum Subire tentes? Crimen hoc poena lues. Cac. Heu me! permius! Ista iustitia est, Fuga Salus emenda est. Ast. Nulla te nostro fuga Eripiet ensi. Cac. Heu! imminet. Ast. Fugias licet Premam fugacem. Cac. Fida loculorum fides Nunc serviat periculis. Ast. Nulla a fuga Spes est salutis. At,quid Astraeae incitum Ictum retundit? quid lacessitum vetat Penetrare ferrum? vel quid obiectu sui Enervat iras chalybis, atque aciem atterit? Cac. Ad sustinenda vulnera furoris tui Haec sola SCUTA serviunt. Ast. Istud quoque Rapiam tibi munimen. Cac. Auxilium date! Perimor! trucidor! morior! auxilium date. SCAENA VII. Cacotis, seu Vitii clamoribus excita Bulaea seu Voluntas, et Archaetia seu tectus Idokerdus, Astraeam aula expellunt. Vitium, seu Cacotes et Archaetia consilium ineunt de expellenda etiam Sinceritate, quam Leucothoen dicimus. Archaetia, Ratio Status, seu tectus Idokerdus. Bulaea, seu Voluntas. Cacotes, seu Vitium. Astraea. Bul. QUis iste clamor Regium larem increpat? Ar. Quid hoc? meusne servus? an quid est mali? Cac. Parum supremo mortis affultu abfui Hic dum ministram fidus obsequio tuo Impendo curam, scelere latronum obruor. Bul. Palmare facinus! At quis in servum meum Tendare id ausus? Cac. Illa, quae stricto fremit Astraea ferro, pectus in vulnus meum Signavit ensi. Astr. Fateor. Cac. Infontem sine Causa trucidas. Astr. Hoc nego. Cac. Quando tibi Vel minima nostro crimine offensa est data? Ast. Semper lacessis improbe. Cac. Ignota es mihi: Qui te lacesso? Ast. Crimen hoc ipsum queror. Cac. Quae iura, quae lex postulat nullum mihi Non esse notum? Arc. Tam levi causa meum Ferire servum? Ast. Nescio cuius lari. Servus ministret: hoc scio, est Cacotes, licet Parvus statura corporis, tamen haud levis. Ubicumque Cacotes prodit, in meritas decet Poenas vocari. Arch. Somnias dirum caput, Perverse iudex, spiritus Averno edite. Cacotis Lepori nomen imponis meo. Bul. Hunc dignitati Regiae cultum exhibes? Astr. Hoc est mereri Regium aspectum; palam Taxare scelera. Bul. Pergis antiquum novo Cumulare crimen crimine? Ast. At cuius ream Sceleris probasti? Bul. O improba! Astr. Hoc non est meum Nomen. Bul. Patrati at sceleris agnoscis ream? Astr. Damnanda non est actio, si quam bonus Animus honestat. Bul. Cede, nec sedem amplius Hanc tenta adire. Ast. O saeculi infecti lues? Mores nefandi! quando, quae merita decet Poena expiari scelera, tutela sua Defendit aula. Bul. Scelus inhumanum tua Virtute sepeli, Archaetia. Arc. At tangor tui Animi dolore. Bul. Iustus est equidem dolor, Qui pectus urit. Ille, qui vixdum tener Amor subivit pectora, iam adultus meo In corde spirat. Unica in binis calet Pectoribus anima: ac inde, qui mordet tuas Dolor medullas, ille discruciat meas. Arch. Quod tam benigni sideris fatum meam Duxit carinam gratiae in portum tuae? Bul. Eximia virtus mentis. Arch. Eximsae tua Bonitatis aura. Bul. Tu parem nescis. Arch. Parem Nescis. Bul. Recedo Rursus aspectu frui Quando licebit? Arch. Dulce delicium animi. Non multa abibunt tempora. Bul. In quotnam dies Hic commorari destinas? Ar. Quotquot lubet. Bul. Hic te perennem cupio. Ar. Quod mandas, habes: Ero hic perennis. Bul. Ludis? an verum refers? Arch. Ero hic perennis. Bul. Interim accepta viam Spe plena carpo. Nulla maeroris mihi Nubes serenum mentis eripiet tui Quamdiu licebit munere aspectus frui. Ar. Bulaea, vive! Bul. Abscedo, sed maneo tamen Meliore parte. Arc. Te licet maneam, sequor. Bul. Vale voluptas unica. Arch. Abeuntem meus Comitatur animus. Bul. Aliud an quidquam velim? Arch. Aliud sperem? Bul. Corpore abscedo (vale!) Non mente. Cac. Quanta affectuum pugna. Arch. Est mea. Cac. Adverti: at aegre credidi Sed si semel Larvam resolvas, teque sincera tui In fronte monstres, scilicet totum fluet Amore pectus. Arch. Vota successu bono Isthic feruntur. Non pari cursu sinit Astraea fluere, spiritus duri nimis Et insolentis Nympha, quae nostrum manu Rigidoque servum acinace est ausa aggredi. Excogitandus fraudis est aptae modus, Ut impotentis ausui obstemus manus. Cac. Morte eruamus ultimum terrae probrum. Ubi illa vivit, nullus est nobis locus Sat tutus umquam. Ferrea aggressa est manu Me nil merentem. Et quamlibet pectus semel Crumenae hic umbo texerit, semper tamen Non sustinebit impetum. Capiti meo Semper vereri debeo. Arch. Solvi decet Animum pavore. Regis affatum pete, Dolens renarra facinus. Hoc nosti dolo Leucothoam abire regio iustam lare. Cac. Iret beato nostra Neptuno ratis, Haec si remota a Regia, exilio suos Piaret ausus. Candidio! caelo dies Venite tandem, ut Regio Astraeam lare Videam exulantem! Pareo imperio tuo, Celeroque gressus. Arch. Illud observa quoque Primo Ministro ut ordinem, et totam rei Seriem reveles. Ille progressum rei Felicitabit. Cac. Ista sint curae meae. Agenda nosco. Mole sim nanus licet, Non nascor hodie. Sunt meae technae mihi, Meaeque fraudes pectori. Aut Cacotem hodie Orbi probabo memet, aut dicar nihil. SCAENA VIII. Arete, seu Virtus manifestat Archaetiae, seu tecto Idokerdo, se sensim a Rege despici, ipsamque nimis potentem apud Regem evadere. Archaetia, seu tectus Idokerdus. Arete, seu Virtus. Arch. REgina gressu huc fertur. Aret. En illa impia. Arch. Sic cine salutor? Aret. Vultus invisus mihi! Exosa pestis! Arch. Nullus effugio est locus. Aret. Quid misera faciam? Arch. Visa sum. Cultu decet Lunare genua. Poplitem flecto tuo Regina honori. Aret. At unde? Arch. Consuetum dedi Cultum Sorori Regis. Aret. Excedis nimis Tributo honoris. Arc. Parte vix minima mei Attingo cordis debitum, quo me scio Regi obligatam, gratia qui me sua Fovet, et amore. Aret. Merita quod poscunt, facit. Arch. Fovet immerentem. Qualis ac Phoebus solet Aeque iacentum vallium umbrosos sinus, Ac elevata montium altorum iuga Imbre radiorum inspergere, affectus suos Rex talis in me inclinat, abiectam licet. Aret. Sed dignitatis opprimit lucem meae. Arc. Deserta misera! Are. Sorte non fausta tori Consors. Arch. Ad illum, Regio semper mihi Pronum favore, accedo. Aret. Crudelem mihi. Arch. Me suscipit. Aret. Sed me abigit. Arch. In casus meos Solamen adfert facilis. Aret. In meos novum Adfert dolorem. Arch. Pacis optatae mihi Portum recludit. Aret. Pacis optatae mihi Portum recusat. Arch. Me erigit. Aret. Me deprimit. Arch. Hinc spero. Aret. At inde timeo. Arc. Regalem manum? Aret. Non. Sed tuam potentiam. Arch. Qua te erigam? Arch. Qua labar. Aret. Alibi mente versatur nihil Intenta verbis? Ergo sic ludus tibi iocusque fiam? Iuro! Contemptum gravem, Graviore pendam. SCAENA IX. Queritur Arete, seu Virtus, Eudaemoni, seu Bono Genio, Archaetiae fraudibus occupatum esse Synesii, seu Intellectus animum, per hanc exulare Leucothoen, seu Sinceritatem. Consilium et auxilium a Bono Genio, seu Eudaemone petit: sed ex eo intelligit, quantum mutatus sit Policarpus, seu Publicum commodum. Eudaemon, seu Bonus Genius. Arete, seu Virtus. ----- Quam insolens gestu et gradu Proripuit hinc se! Aret. Talis ut regni exeat Sinu, vovendum est, qualis hac scaena gradum Superba rapuit. Cerno nunc demum sua Fraude exulasse nuper addictam mihi Leucothoem; et exulantis in sedem, locum. Munusque, (non ut serviat, sed ut magis Noceat) venire vile mancipium soli, Sirena blandam fronte, sed saevam manu; Quae, quo iocatur blandius, gravius ferit. Eud. Dolosa Siren! cuius incantant suo Canore moduli Regiae mentis fibras, Animumque in avia rapit aversum melos. Aret. Ad te recurro, suavis Eudaemon, meis Spes una damnis. Arte Poeonia piam Regi ministra dexteram, et fidum in gravi Periculorum mole consilium exhibe. Consilia tantis sola medicamen valent Tua ferre damnis. Eud. Quidquid in praesens potest Ars nostra, fide Domina, confectum dabo. Sed spes micaret amplior, si se meis Summus Minister Regiae votis quoque Accommodaret. Aret. Ergo dissentit sibi, Mentemque, mutat? Ille, qui vagam prius Aulae improbabat hospitem, inconstans mea In damna factus? Eud. Ah! nimis verum probant Eventa rerum. Aret. Siccine abscedit sua Mutatus a sententia, cuius fuit Pene auctor ipse? Eud. Pristinus cessit calor, Lentumque mentem frigus adstrictam tenet. Assuetus ante libere Regi loqui, iam cedit ultro, et impetus Regis probat. Aret. At unde tanti vena derivat mali? Eud. Vitio potentum. Nulla iam viri fides Quaeritur in aula. Consili solum super Est umbra, non consilia: sed si quae tamen Consilia versent; displicent, qui non probant Placitura Regi. Si quis attendat rei Pondus, placere negligens, actum est: sua Statione cedat. Aula placituros amat. Aret. O dura fata temporum! Infausti dies! Eud. Hac arte primus ille, qui Regi assidet Laudat volentem quidlibet; sancta improbat, Probat sinistra: dissidet lingua suo A pectore ipse: falsa consilio ingerit, Et vera sepelit: quae placent loquitur, tacet Utilia. Regis gratiam hoc precio levem Emit, et favores. Aret. Ille, qui tantum valet, In innocentem tela si stringat, nihil Me perditam mirabor. Auxilium mihi Inane posco, Nulla spes usquam micat, Ubi Policarpus ipse mutatus mea In damna sudat. SCAENA X. Caturgus. seu Genius malus indignatur Eudaemonem, seu Genium bonum amanter haberi ab Areta, seu Virtute; ab eo sibi ruinam parari praesagit: solatur se tamen, quod se protegi a ficto Policarpo advertat. Cacurgus, seu Malus Genius. - - - Hostis Eudaemon meus Reginae ad aures solus arcano moras Sermone ducit? Causa iam satis patet, Cur sors recedat melior, et peior mihi Incumbat. Ex quo se maritali simul Foedere iugarunt, nostra consilia improbat Rex Idokerdus: quodque metuendum mihi est, Hic nodus arcti foederis semper magis Stringetur. Ista fraude praecipitem mihi Parat ruinam. Mutui certum quidem Nexum notabam sanguinis, tantum tamen numquam futurum credidi. Affectum suum Ut prona in illum conferat, multa imperant. Feramus anime, nostra si minus valent Merita impetrare: causa non latet. Meas Si quando vitreo iudici obtendo genas, Respondet apte: nulla mihi puro coma Concertat auro: nullus e frontis sinu Nivibus vel ostro proelia indicit color: Non oris illa gratia, aut morum tenor, Vigorque amoenus corporis, qualem suo Ambit calori: multa iam senium mihi Induxit aetas, multa mihi ruga abstulit Illicium amoris. Mente sed tacita premam, Quae verba in ore pruriunt. Totam mali iam teneo causam. Veniet et nostris quoque Medela damnis. aliqua adhuc bonae spei Scintilla fulget: ipsa iam placida erexit Fortuna frontem, meque meliore aspicit Amoena vultu. Ipse aemulo nuper meo Unicus amicus, unicus semper mihi Policarpus hostis, mente praesaga notat Illius astus, cuius a dolis timet Favore Regis excuti; mentem et modum, Animumque vertit, meque constanti tegit Favoris umbra: scilicet, suum ut aemulum Hostemque nostrum proterat. Hic aulae est tenor: Ingenia technis acuit, artifices dolos Ingerit; amicos nescit, ubi nullum emicat Propriae saginae commodum, stantes premit, Levat iacentes, Ille plus reliquis sapit Qui colla reliquis calcat, ut sese levet. SCAENA XI. Synesius, seu Intellectus Rex persuasionibus Doli Policarpum, seu Puplicum Commodum mentientis, inductus decernit Astraeae exilium, et reditum in aulam Cacurgo, seu Malo Genio. Synesius, seu Intellectus. Dolus sub mentito habitu Policarpi. Syn. AStraea tam palmare tentavit nefas? Dol. Tentavit, o Rex; dumque tam sacro tuam Maculavit aulam crimine, in legum foro Se dignitatis Regiae fecit ream. Syn. O vae tentat ultra scelera? quis vultus reae? Quae verba? crimen perspicit? factum dolet? Dol. Quin perpetratum sceleris accessu scelus Malesana cumulat, quando defendit malum. Syn. Quae causa sceleris? Dol. Genius innatus mali Et contumacis spiritus. Syn. Numquam mihi Sic ante visa est contumax. Dol. Latet diu Natura, quando occasio sceleris deest. Haec una culpa prodit ingenium satis. Syn. Est corrigenda. Dol. Sola palmare hoc potest Mors expiare crimen. Syn. Excedis modum. Dol. Tranquilitatis publicae hoc ratio iubet. Ut scelera reprimas; genitum iura hoc petunt, Fidesque laesa postulat: saevam rogat Violata pietas Numinum tua manu Tonare poenam, Desino loqui, tua Ubi perorat dignitas. Anima perit. Si quando cultus debitus Regi perit, Exempla semper grandium in vulgus fluunt, Et quod scelestum fuerat, in legem migrat, Si crimen istud debita poena caret, Hac ipsa in aula verticis tui salus Periclitatur. Syn. Aliquid exacti prius Virtus meretur temporis poenae minus Reae irrogari. Ne tamen cristam erigat Impune crimen, munere excedat suo, Reliquaque vitae spacia privata exigat. Dol. Sed quae vacantis interim officii locum Nympha obtinebit? Syn. Ne vacet munus, tuae Remitto curae. Dol. Politica excelsi ingeni Prudensque Nympha, Regiae tuae hospitis Vetusta genitrix, spiritus dignos habet. Syn. Si tibi videtur digna, succedat loco. Dol. Imperia pronus capio. Syn. Nunc ergo meis Leucothoa tectis exulat, et aula procul Astraea migrat? Tempus o quantae vices Breve occuparunt! Sortis infelix status! Nam quod malignum fidus, et diris rigens Cometa flammis Regiae ingenuam meae Tranquillitatem turbat? Dol. O Princeps polis Aequande, pauca liceat effari: meae Arcana mentis exseram. Syn. Effare: audiam. Dol. Equidem fatebor, Principem caelo datum Ut flectat orbem, ponderi vires pares Prudentiamque debitam caelo simul Trahere benigno: prima sed tamen nota Prudentis animi est, inter adversas sibi Opiniones, optimam ut mente eligas. Sententiarum proelio et varia vice Opinionum veritas lucem videt. Hinc nata sunt consilia. iam multae polo. Fluxere luces, quod tuo, nulla reus Culpa, Cacurgus iussus excludi lare Rebus vetatur curiae arcanis suum Miscere sensum. Video quae procul hinc minae Veniant malorum. Singulis Regem decet Aurem exhibere. Syn. At nostra quod reo minus. Patuerit auris, ipse fecisti: tua Consilia damnas. Dol. Fateor, at prudens quoque Consilia mutat. Syn. Causa quae tandem iubet Mutare mentem? Dol. Video non magnum tuae Patere campum gloriae, et in arctum trahi Momenta rerum, quando consilio omnia Unius aguntur. Veritas numquam pater, Nisi exigantur cuncta ponderibus suis: Momenta rerum gravia versari decet, Agique per sententias. Ratio statum Haec una servat publicum. Nullum decet: Excludi ab aure Regia. Syn. Exosum mihi Illius est commercium. Dol. Morbo datam Saepe me dicinam nauseat gustus: tamen Salus ab illa surgit. Syn. At quisquis prope Venena tractat, morte non distat procul. Dol. Sed cauta nullum dextra discrimen subit, Quamvis venena tractet. Syn. Audiri, parum Prodesse poterit, quando, quod suadet, nocet. Dol. Sed neque nocere poterit auditus, Potes Sensa experiri. Displicent? nemo tuam In illa mentem coget. Syn. Evincis. Sequor, Quodcumque ratio publici suadet boni. Veniat, et animi sensa recludat sui. Audire cunctos expedit. Dol. Quantum tibi Dulce Policarpi pallium debet Dolus! Quod impetrari posse dubitabant, tua iam fraude teneo. Quamdiu vitae mihi Spirabit aura, nullos ex istis tuos Humeris colores rapiet. Exuviis Dolus: Policarpi honestus, quidquid arridet, bono Corono fine. SCAENA XII. Poneria, seu Malitia, ab Hypocrisi auxilium tecto Idokerdo contra Virtutem, seu Areten, et Eudaemonem seu Genium bonum, implorat: quod ista promittit. Poneria, seu Malitia. Hypocrisis. COlumen o stirpis meae, Dilecta Hypocrisis, quidquid est nostro super Spei Idokerdo, pendet auxilio tuo, Tuaque mente. Hyp. Parce iam verbis: scio Quid ista causa postulet. Non est novum, Quod tento facinus. Pon. Loqueris expertae. Hyp. Chlamys Ficta Bonitatis, qua tegor, probos capit Pietatis umbra, quando vel sculptis caput Inclino Divis, vel verecundis Dei Succedo templis. Inde, qui meo prius Reti involutus, qualis allectrix avis Caveae inquilina ceteras cantu vocat. Viscoque fallit, talis exemplo suo Aliis trahendis servit. Hinc multus meum In rete populus irruit. Pon. Nosco tuae Mentis vigorem; fraudis hinc summam tuae Committo curae. Hyp. Quidquid adlibeat, iube: Agam imperata. Pon. Libere bello manus Inflammat Arete; libere Eudaemon sua Contorquet arma, nosque coniunctis petunt In fata viribus, Una, si voles, potes Obsistere armis, una funesto dare Utrumque letho. Hyp. Si volo? Iubet hoc fides Data Idokerdo, quodque iam pridem mihi Odium exacerbat viscera. Pon. At nostrae tamen Ne factionis esse videaris, cave. Hyp. Nunc me dolosam credo, quando ipsi tibi Sum visa simplex. Artis elementum meae Hoc est primum censeo, si quam dolis Libet implicare; fingere et apertum sinum, Et amica verba. Nemo diffidens labris Admordet escam fraudis. Ego nullum meo Reti obtinerem, socia si scirer tua. SCAENA XIII. Cacotes, seu Vitium, evocat Poneriam seu Malitiam, fictam Politicam ad Policarpum. Intelligit subobscure ex Hypocrisi, quae sub pallio Bonitatis egerit: rogat illud etiam sibi servari, ut pro opportunitate uti possit. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Hypocrisis. Cac. POst evolutas temporis longi moras Tandem reperta es. Quaereris primi undique iussu Ministri. Pon. Quid iubet? Cac. Certo mihi. Non constat. Illud arguo: magnae rei Momenta volvi. Pon. Pareo iussis. Cac. Ave Veneranda Hypocrisis. Rursus an video tuos Humeros vetustae chlamydis ornari nota? Hyp. Cui vestis ista serviit, brevi mora Scaenam peregit. Cac. Cum voles tuis satis: Fecisse votis, tempore utendum puta: Dilata fugiunt saepe. Sed cuinam tuus Serviit amictus? Hyp. Istud a muta rogas. Cac. Cui fronte similis? quis color vultus? comae Quanta est honestas? qualis humerorum tenor? Quaenam statura corporis? quamnam tenet Domum inquilinus? aliquid ut discam, doce. Hyp. Nimis es molestus. Cac. Contumax nimis es mihi. Arguere liceat. Hyp. Argues numquam tamen Cac. An ille non est ...? Hyp. Ore Sigalion preme. Cac. Quid? Hyp. Preme labris silentium. Cac. Certe mea Opinione vinco. Hyp. Ne prodas, cave. Cac. Nolo ligari. grande tormentum foret, Prodere nequire noctuas, si quas sciam Latere tecto. Hyp. Proditae immunis rei Ego sum. Cac. Nec isto vincior. Nugas modo Mittamus animis. Iste ne desit meo Obsequio amictus, quando res usum petet, Nullius usui applica. Hyp. Ut voles, potes iubere, semper obsequar, Non est novum Quod ista Cacotis corpori inserpat chlamys. SCAENA XIV. Intervenit Cacurgus seu Malus Genius, ignotus Cacoti seu Vitio, et Hypocrisi, Quare hi duo sermonem mutant. Hypocrisis Bonitatem simulans, hortatur Cacoten ad aeternorum curam, quam interpellat Cacurgus. Agnoscitur demum Cacurgus; cum Cacote et Hypocrisi contra Regem et Regnum coniurat. Cacotes. Hypocrisis. Cacurgus. Caco. NEscio, quis inde proximum huc urget: gradum. Vertenda nobis scaena verborum est. Caco. Age. Hyp. Dilecta soboles, quam procul recta poli Gradum revolvis semita? Cacur. Quos haec sonos. Murmurat in aurem vetula? Hyp. Callis, quam teris Non est ad astra; nate: mutandus tibi est In melius animus. Cacur. Domina, neque tempus, neque Locus iste concionis est. Hyp. Dominae, abstine Vocare titulo, Vilior sors est mea, Quam vel sitire possit, aut ferre hoc onus Tituli insolentis Ambitum peius cane Detestor istum. Quamdiu vitam traham, Hoc me benignus spiritu absolvat polus. Cacur. Quid vetula blateras? Hyp. Caritas quod me iubet: Corrigo terrentem semitae errantis viam. Cacur. Vanum laborem suscipis. Hyp. Negotium Agitur salutis: hocne tu vani putas Operam laboris? Cacur. Iste postremus labor Est Regiarum. Hyp. Misera! quid monstri audio? Quid nate loqueris? animus attonitus stupet, Rigentque crines. Cacur. Opera, non verba hic volo. Hyp. Benigniore fronte, quae dicam, excipe Amice frater. Nulla me vitae trahit Cura periturae: zelus hoc agit meus, Ut sempiternae gloriae, pulchrum lucrum, Transcribat animas. quando sed cerno vias Fervere scelerum, et devias mentes polo In averna ruere, magna mihi mentem subit Mundi erigendi cura. Cacur. Nisi gradum velis Hinc in citare verbere, excede ocius. Caco. Huic proeliari desine, o Mater, nisi Redire nimbo onusta probrorum velis. Namque expeditae semper est linguae in probra Procax Cacurgus. Hyp. Quid? Cacurgus est? Cacot. Trucis Frontis character loquitur, et vultus nota In amoena prodit. Hyp. Ipse; nisi fallor dolo, Cacurgus est. Cacot. Est. Hyp. Parce, si minus tuo Delatum honori est. Mentis o consors meae, Meique genii genie! ad obsequium magis Me compulisses, ante si visus mihi umquam fuisset oris aspectus tui. Cacur. Amica tune nostra. Hyp. Quin primae reor Admissionis. Cacur. Oris ac frontis tenor, Modesta vultus forma Pietatem sapit. Hyp. Hanc nempe larvam vultui induco soris, Hypocrisis intus lateo. Cacur. Quam faustos mihi Amica vultus explicat! Pridem tui Desiderata copia est: sed nunc magis Optata fulget. Foedere aterni sibi Synesius Areten iunxit Hymenaei; mihi Areten perosam semper, et sacrae Stygi Pridem dicandam. Hanc corde non sano fovet, Hanc lambit, hanc adorat, hanc servi in modum Tolerat iubentem, honorat, obsequitur, timet. Illa violenta torquet imperium manu, Rotatque Regem, qua placet. Quid hinc mihi Felicitatis? Unde funestae imminet Probrum ruinae. Hyp. Noscis antiquum, tuo Quo ligor amori, vinculum. Si quid tuis Conferre Hypocrisis commodi rebus potest, Paratam habebis. Caco. Nec mihi in partem rei Venire dabitur? Nempe iam nulli usui Cacotes supersum. Tollite obsequii mei Artisque dextram, vestra quid tandem manus Vincere valebit. Cacur. Quis meae hic auri obstrepit? Cacot. Quis? nube densa coecitas oculos premit? Me iunctum Hypocrisi cernis, et nondum tuis Agnoscor oculis? sede iudicium sua Si staret, ipse comitis aspectus meae Cacotem esse memet proderet. Cacur. Cacoten! Cac. Potes Credere. Cacur. Sed erro mente. Cacot. Qua causa? Cacur. Scio Cacoten procerae molis, at modicam tui Video staturam corporis. Cacot. Quamvis tibi Pigmaeus esse videar, aspectu tamen Me, grandiorem crede. Hyp. Iam nanum mea Te finge fraude. Cacot. Cogo naturae indolem. Cacur. Es ero Cacotes! Fausta. societas sacri Triumviratus! Om. Fausta societas trium, Cacotis, Cacurgi, Hypocrisis. Cacur. Ineamus simul Perenne foedus mortis et vitae Nihil, Si sanciatur foedus, extimeo. Hyp. Nihil, Si sanciatur foedus, horresco. Cacot. Nihil. Si sanciatur foedus, addubito. Om. Minus Arete superbas eriget posthac comas. Cacur. Sic opto. Hyp. Iubeo. Cacot. Fiat. Om. In foedus manus. Iungamus una. Cacur. Consili vires ego. Cac. Ego labores dexterae in fraudes feram. Hyp. Ego usitatis artibus vestrae decus. Exsuscitabo gloriae. Cacur. Inveniam dolos. Cac. Excogitatos opere complebo. Hyp. Tegam Chlamydis amictu. Omn. Tota se in Regem simul Regnumque vis et robur ingenii exseret. ACTUS III. SCAENA I. Poneria, seu Malitia, gratias agit Bulaeae, seu Voluntati, quod Archaetiam, seu tectum Idokerdum, invisere dignetur. Poneria, seu Malitia. Bulaea, seu Voluntas. Pon. EXuberantem gratiam, cuius favor Tibi me ligavit servulam, augmento novi Cumulas favoris, quando progeniem meam Dignaris aditu. Magna maiorem excipit Gratia favorem. Bul. Nempe meritorum trahor Illius uno pondere. Pon. En gressum huc movet. SCAENA II. Adest tectus Idokerdus Archatiae habitu, detegit se esse Idokerdum: mutui inter hunc et Bulaeam, seu Voluntatem, amores explicantur. Archaetia, seu tectus Idokerdus. Bulaea, seu Voluntas. Poneria, seu Malitia. Cacotes, seu Vitium. Idok. AUgusta Princeps, poplite inflexe tuos Vereor honores. Bul. Unica affectus mei Assurge gemma. Idok. Grandis excessis tuae Humanitatis, Domina, perfundit meos Rubore vultus, seque non solitus favor Ipsum triumphat. Bul. Vita non vita est mihi, Dum vivo sinete. Idok. Vita tum primum mihi Per membra serpit, quando te video, mei Cordis medullam. Bul. Quidquid obtendas, meos Non trahit amores: una tu mentem rapis. Idok. Quodcumque, pectori ingeras, numquam meos Emes amores: una tu menti places. Bul. An vera loqueris, gaudii vena o mei, Mea o voluptas? Idok. Si neges verbis fidem Tibi crede; quando lumine internam potes Penetrare scaenam cordis? et apertos sinus, Meosque amores perspicis. Bul. Novum genus Hoc est amandi. Idok. Grande prodigium soli Non ante visos pectorum affectus parit. Bul. Votis amores nutrio, et nihil tamen Proficio votis. Mente, quod fingo bonum, Frui prohibeor. Diligo, quamvis nihil Sperare liceat. Idok. Diligo, et spero simul, Amor timore crescit. In pectus timor Languore penetrat, eliquat fibras amor; Unumque rapiunt pectus et flammae, et gelu. Bul. Constantis in te cordis augmento fides Maiore semper crescit. Ex vita spei Amor putatur vivere: erratis; meus Amore vivit spiritus, toto tamen Extincta spes est corde. Ido. Flammantis sinus Incensus ardor liberas auras timet. Ardeo, tamen nihil audeo. Et timeo, et amo, Patiensque sileo. Ferveo, et stringor gelu. Bul. Tu metuis? Ido. Et tu corde spem ponis? Bul. Mei Despero amorem. Ido. Vereor offensam tui. Bul. Heu me! quod isto pectore offensae genus Potes vereri? cuius in sinu tui Affectus ardet. Cac. Principis sed quis tibi Sensus videtur? Pon. Aestuat suis quoque Incensa flammis. Cac. Fomiti pulchre emicat Maritus ignis. Bul. Fare: quid siles? Ido. Loqui Vetor timore Si tamen nomen meum Nihil priori gratiae officeret, neque Sortis fluentem sisteret cursum, meum Nomen retegerem. Bul. Libere, exacto metu, Effare nomen Oris extersi caris Vultusque honesti gratiae semper mihi Animo sedebunt. Idok. Aliud hic intus latet, Quam quod videtur. Feminam ex habitu putas Sed fallo veste, Archaetia a notis vocor: Sed nempe ficti nominis larva tegor, Ne noscar ulli. Bul. Fare, quod nomen geris? Idok. Ego sum Idokerdus. Bul. Idokerdus? O mei Cordis voluptas? Idok. Ille, quem pridem tui Audita species oris, et fama indice Descripta forma rapuit, et victum stitit Ad iussa servum. Bul. Fallor! An video mei Pectoris amores? Illa, quae pridem tui Inebriata nominis fama, tibi Meos amores voveram, iam te mei Video Idokerde mutuo affectu trahi. Regina at ecce Regium huc effert gradum. SCAENA III. Intervenit Arete, seu Virtus, Regina; avocat ad secretum alloquium Bulaeam, seu Voluntatem, indignatur Cacotes, seu Vitium hunc dimittit Idokerdus, sub persona Archaetiae; et solus de irredienda muneribus Bulaea, seu Voluntate, deque regno occupando deliberat. Areta, seu Virtus. Poneria, seu Malitia. Idokerdus adhuc sub veste Archaetiae. Bulaea, seu Voluntas. Cacotes, seu Vitium. Aret. AUgusta Princeps. Bul. Domina. Aret. Quam sortis bonae Nos iungit astrum! quando me gravium premum! Momenta rerum, consili tu in partem veni. Bul. At quando? Aret. Praesens hora te, Princeps, petit. Bul. Servire promptam cernis. O Archaetia Concede veniam, latere si modicum tuo Coacta cedo. Idok. Quando, qui iubet, potest Iubere, par est obsequi. Bul. Brevis mora Nos iunget iterum. Cac. Quae ratio agendi? Modus Quis iste morum? Principum quod hoc probrum? Inculta Princeps, moris humani rudis! Effronsque femina! insolens! semper meis Inimica rebus! Sidere infausto sata! Quodcumque tentem, semper in cursu obviat. Idok. I, perge Cacotes; perage, quod iussi prius. Cac. Pareo iubentis nutui. Idok. Primum mihi Devincienda munerum illicio aureo Bulaea Princeps. Grandia his armis cadunt Subacta corda. Duplici expensae mihi Foenore redibunt, fascibus si se meis. Ut spero, reddat subditam Regni decus, Et iura sceptri, et purpurae augustae notae Debentur illi: capta sed mentem dolis Sua iura fratri cessit. Ego rursum vetus ius excitabo, mortuum quam vis putes, Clausumque tumulo. Quando vis lites alit, Quaecumque ratio servit, et vires habet. Haec est amoris causa praetexti uncia: Illam putor diligere; sed me diligo. QUod illa regnum dirigit. Hoc diligo Idokerdus: Gemmas, opesque, divitis Pretiosa dona ponti. In quam ferantur pronius, Meta carent amores. Quid tot caducam angoribus, Doloribusque formam Venamur et suspiriis Vultus amoenitatem, Frontisque speciem quaerimus, Orisque puipurissimum? Opes, opes concedite: Has diligo, has adoro. Has luce quaero, has somnio, Cum nox sopore mergit. Harum fames me quoslibet Urgebit in labores. Tunc est amandum, cum redit Vectigal ex amore. SCAENA IV. Cacurgus, seu Malus Genius, refert gratias Idokerdo adhuc Archaetiam simulanti, quod eius ope in aulam sit introductus: memorat quae pro eo ad occupandum Regis affectum sit operatus. Ea non omnino probat Idokerdus, quod ipse Regem non amet. Idokerdus adhuc sub Archaetiae habitu. Cacurgus. SEd en Cacurgus advenit, solus mihi Fidele pectus. Gratiae antiquae statum Tibi restitutum gratulor. Cac. Donum hoc tuum est. Idok. Nam quod ego studium commodo impendi tuo? Cac. Per te secundae sortis aspectu beor, Per te sinistra sidera immutant vices, Ceduntque faustis Arduum ascensum mihi Veteris honoris una complanas. Tuus Regi Synesio accessus arrisit: tua Inducta fraude serva, et acceptum melos Orisque amoeni chroma me gratum facit. Idok. Me serviisse gaudeo meritis tuis. Cac. Si vetera rursus decora, et antiquos traho Per te favores, patere, ut impendam tuis, Quidquid valebo, commodis. Hinc vix decus Indeptus aulae pristinum. et Regis latus; Aurem occupavi: moxque cum vidi tua Forma rotari corda, ... Idok. Quid rerum refers. Cac. Calcaria fibris addidi, quas iam prius Natura stimulis ursit Hinc pronus meo Consilio adactus combibit pulchri faces Vivas amoris. Idok. Consili o tristes vices? Quid inchoasti? Cac. Quidquid e bono tuo Rebar futurum. Idok. Falleris. Cac. Quinam obsecro, Si pulchritudo femine hoc uno eminet, Sibique precii grande momentum putat, Quod diligatur pluribus? Idok. Tales ego Non pendo amores. Cac. Gloriam forsan levem. Hanc esse credis, regii affectus tibi Quod se reclinent? Idok. Sortis infaustae sinu Ut sublevarer, non ut opprimerer, opem Misera in vocavi. Perdidi regnum meum, Sceptrique vires; quodque adhuc tenuis mihi Superest honoris, hoc quoque ut perdam, facis. Cac. Hac arte potius gloriam et honores trahes, Si tibi faventes Regis affectus habes. Sic nempe vires aureas, opum potes Contrahere robur; nostra quod primo loco Aetas reponit gloriae. Idok. Si me aestimas Adeo iacentis spiritus, mentem gravi Errore fallis. Nullus illiciti mihi Amoris ignis corda penetravit, neque Penetrabit umquam. Cac. Scilicet credam! scio Responsa prima. Trita Nympharum haec via Prudentiorum est. Mitte nunc ritum aulicum, Et compta verba: libere loqui licet: Cum scaena solis servit, et locus arbitro Facat remoto. Gratia Regis vales, Una ante regni pondus, et sceptri decus. Quaecumque Orontis praeda, vel spolium Tagi, Preciumque gemmae regium exornant caput; Quicumque sortis prodigae auratus nitor Gravat lacunar, nutibus paret tuis. Totum influenti pande fortunae sinum: Utere favore: forte si effugiat semel, numquam redibit: quodque dimittis bonum, Olim dolebis perditum. Idok. Non vis opum, Non splendor aulae regiae tantum suis Valent catenis, liberam ut mentem ligent Amore vetito, Castus Hymenaeus potest Ingerere solus vinculum; sed non amor Impellere ultra. Cac. Dubito. Violento omnia Parent amori. Idok. Iure connubii toro Est iam ligatus. Cac. Hoc parum est. Mentem exsere! Responde amori mutuo: reliquum meae Remitte curae. Solvere exosi ut queam Vincula Hymenaei, mille mihi patent viae. Idok. Non ego favorem sortis alieni velim Precio cruoris emere: tam indignum pudet Adhibere medium: sceleris auditi horeo Vel nomen ipsum. Cac. Quanta religio hodie Te Archetia renet! Me ne peregrinum aestimas, Quem fugiat aestus pectoris, et ira impotens, Qua fusa per cadavera ad solium furis, Qua strage volvis proelia, et pacem domi Cladibus inundas, rebus ut finem tuis Pares cupitum. Idok. Scinde sermonem: sat est: Animos amori Regio numquam dabo, At tu, favoris signa si poscis tui In me exhibere, Regium pectus mei Ab amore remove. Cac. Ludis? an verum putem, Quod postulasti? Idok. Num ambigis? mentis meae Penetrale cernis. Cac. Teneo, quod retices. Idok. Sat est. Vale: recedo. Cac. Perge iam medicum ebibit Stomachus liquorem; torquebat malum, Prodibit ultro Quidquid urgendae rei Prodesse poterit consili, dixi palam Sed saepe amata forma amatori negat Vicissim amorem, perqui, contemptum fugit Praetextu honoris: Ille sed frontis rigor Ficta est repulsa: flectitur quando rogas. Primum licet negaverit, tandem annuet. SCAENA V. Cacotes, seu Vitium, deportat munera ad Bulaeam, seu Voluntatem: ostendit ea Colacaea seu Adulationi. Haec queritur se Aretae, seu Virtuti, Dominae suae ingratam esse, velle proinde officio cedere. Dissuadet id Cacotes. Cacotes, seu Vitium. Colacaea, seu Adulatio. Cac. NUnc alia aguntur. Hactenus verbis statit Testatus amor: at facta nunc subeunt. Sonus Hic gratus eloquentiae est. Rapiunt minus Et verba linguae byssinae, aut melle oblitae, Et purpuratae litterae, et acuto cadens Epigramma versu, dulce et odarum melos. Hic unus apte concinit amorem stylus. Col. Cacotes, quid agitur? Cac. Arte suscepi nova Nostrae placere Regiae. Colac. Quanam? Cac. Fero. Amabiles epistolas. Colac. Cuius manu? Cac. A principe meo ad Principem. Col. At ubi sunt? Cac. Viden. Col. Nil litterarum hic. Cacot. Aspice. Col. Hic gemmae nitent, Aurumque ridet. Cac. Hae characterum notae Etiam leguntur rudibus: hae missae obtinent Aditum benignum litterae: hae penetrant magis, Quam Rhetorum facundia. Has, quisquis voles Animos movere, suggere. Col. Et quisquis petit Regum favorem. supplices ista nota Scribat libellos; quidquid optavit, feret. Cac. Quid arbitramur byssinis verbis capi Regum favores? Aliud hic labor petit. Col. Consentienti loqueris. Exemplo id mea Regina firmat. Illa nec vocis melos Audit canorae; nec probat mores meos, Et displicere monstrat obtutu modum. Hactenus amicae frontis aspectum negat, Arcetque latere, et prohibet alloquio suo; Nihil meorum tolerat actorum. Mihi Servire pariter displicet. Cac. Tanti cave Erroris omen; nostra ne damnes malo Consilia fine. Col. Quid iubes illic agam, Ubi nulla fulcit gratia? Cac. Hoc saltem cave, Ne quis finistrae mentis hanc sedem occupet. Tibi nota soli est flamma, quam nostrum fovet In funus Arete pectore: hinc cauto potes Notare motus lumine. In nostram nimis Felicitatem servit obsequium tuum. Hinc ne recede, iura ut obtineas tua, Nihil est iniquum. Col. Cedo rationi. Cac. Loqui Agique cuncta patere: sed sollers tamen Attende nostris commodis. Col. Verbo tuo Persuasa pergo. Cac. Perge: ego, ut amoris sacra Legatione fungar, has auri notas Deporto, facile quisque quas capit, licet Mutus tacente in ore Sigalion premam. SCAENA VI. Synesius, seu Intellectus, Rex, dilectam suam Archaetiam praestolatur. Synesius EGo ille clarae siderum natus die, Propago caeli, cuius in vultum venit Mentura species hominis, et pennae levi Animi volantis insidens vastas poli Transcendo sedes; quique diffusi aetheris Immensa spacia metior, claudor brevi Oris venusti carcere O Archaetia, Venusta Nympha! Regii affectus scopus, Et meta amoris! Cernis, ut felix tui In amore vivo, meque submergo in tuos Animi nitores, teque surreptus mihi Aliisque, semper meditor? SCAENA VII. Eudaemon, seu Bonus Genius, Minister Regis aperit huic machinas et molimina iniqua Archaeriae; sed non credenti. Eudaemon, seu Bonus Genius. Synesius, seu Intellectus. Eud. - - - - Augusti caput Regni verendum. Syn. Quid rogase. Eud. Quae me hactenus Tenuere semper vota; fortunam tuis Sceptris secundam. Servitus istud mea Tibi obligata; dignitas, qua me supra Plebem extulisti, quando consiliis tuis iussisti adesse, poscit, ut rebus prope Extrema iam spectantibus rumpam sacras Leges silendi. Syn. Quid novi adportas? Eud. Tuum iam perduelles impedunt flammae caput. Syn. Quae monstra narras? Eud. Vertices necdum tui Inimica sentis tela? Syn. Sed ubinam? Eud. Tuae Inter penates Regiae. Syn. A quonam? Eud. A tuis. Animi impotentis vulgus attollit caput Peius chelydro, seque, coniuncta palam Cohorte densat, frontis ut celsae iubar Diadema rapiat; sceptra sacrilego impetu Dextra refigat, reque mancipium ferae Sistat Tyrannae. Syn. Quam notas tanti caput Ducemque sceleris? Eud. Non vides adhuc tuo Capiti minantem? Syn. Non video. Eud. Sortis tibi Nimium sinistrae falsitas Archaetiam Dedit videndam. O impia! Syn. Hanc fingis tuo Animo tyrannam: credis in iugulum meum Iurasse servos, semper intentos mihi, Ducesque amorum, qui venustatem obviam Primi obtulerunt, meque prodigio novae Rapuere formae. Nempe qui nobis placent, Hi sint rebelles. Eud. Quae placent aegro, nega. Saepe nocitura postulat. Syn. Me aegrum putas? Eud. Langues ad usque funera; et quanto magis Occulta se per viscera infundit malum, Fugitque, medicam dexteram; hoc maius trahit Lethi periculum. Syn. Ludis, ac nocte edita. Somnia renarras. Eud. Vera quae video, tibi Pando fidelis servus. Inserpens amor Visceribus imis, mentis extrema est lues, Sua quae venena fundit, et primum occupat Vivaciores corporis partes, Status Tui, inde adurit sanguinem, et totum inficit Populorum amorem. Video iam certas notas Patere vitii: publica ebullit cruor Lamenta populi; murmur indignis sonat Passim querelis. Syn. Virga censurae notat Impune nostra facta? Quod scelus est pati, Malum eruendum est. Media non desunt, quibus Temere ruentis plebis ardorem premas. Eud. Ista medicina peior est morbo; ac nimis Violenta plagam exasperat. Lenem decet Exulcerato vulneri adhiberi manum, Medicina tuta cuilibet morbo est: mali Occasionem tollere. In mores probos Impacta linguae spicula obtundunt minas, Aliena tunc se lingua sub frenos dabit, Si primus illae belluae iniicias lupos. Syn. Rex subditorum imperia populorum feram? Eud. Arx tuta regni est, civium constans amor. Syn. Dum sceptra metuant, oderint cives licet. SCAENA VIII. Intervenit Caturgus, seumalus Genius, narrat Regi, qui cum Archaetia, seu Ratione Status egerit. Hinc Eudaemon Synesii amores libere increpat; ideoque suggestionibus Cacurgi aula exesse iubetur. Cacurgus hanc libertatem a Regina in Eudaemonem manasse suggerit. Cacurgus, seu Malus Genius. Synesius, seu Intellectus. Eudaemon, seu Bonus Genius. Cac. IUssa expedivi. Syn. Quid novi adportas? Cac. Nihil, Quod esse certum existimem: at multum spei. Syn. Quid retulit illa? Cac. Quod solet mulier sagax, Cum quid rogatur. Finxit indignans minas In fronte et oculis, seque surripuit gradu; Modestiaeque nube conficta brevem Texit repulsam; ut gratior menti accidat Semel negatus, quando se reddet favor. Eud. Aretae ergo formam caelitem, et vultus notas, Serenitatem frontis, oculorum faces, Non antepones gratiae, quae te fugit, Tuosque mores odit? Cac. Ignoras dolos Genii muliebris: odia confingit foris, Minasque vultu; incendia affectu coquit: Simulatque displicere, quod summe vover. Eud. Sit facta vultus ira, sit fictus dolus, Tuoque demum affectui victas manus Inimica amica porrigat: poteris tamen Periurus Aretae. et perfidus, pactam fidem Rescindere? Syn. At cui? quae fides umquam data est? Ridenda profers. Veteris aetatis fides Rude documentum est. Saeculum hoc nescit fidem. Et si qua forte restat, hanc vulgus colit, Non aula Principum. Eud. O capax scelerum dies! Audes negare, propriam Regi fidem? Cac. Affectus omnis exulat, ubi Archaetia Mentem occupavit. Eud. O nefas! Cac. Cave id nefas Vocare, quod Rex approbat. Eud. Etiam valent Errare Reges. Cac. Quod libet, Reges valent. Eud. Sed non licet, quidquid libet. Cac. Dictum est satis. Eud. Sed dicta nondum percipis. Cac. Capio satis Perversa mentis sensa, et oppositum meo Animum labori. Eud. Domine. Syn. Quid frustra es? Sile. Eud. Aurem benignus exhibe. Syn. Sile. Eud. O Dii! Syn. Quousque tandem? Contumax, necdum siles? Abscede. Te nec aure, nec dignor meo Tolerare vultu. Cac. Qualis audacis tenor? Quae norma agendi? Syn. Quam sibi abiectum exprimit Im mente Regem? Servus imperia mihi Legesque ponet. Cac. At nimis pravum tuas Trahit in abusum gratias. Nihil tamen Tentasse tanta stupeo, cui tantum licet. Syn. At unde tantus cordis audacis calor? Cac. Egressus aequi limites Reginae amor Auctoritate hunc fulcit, ut regni sibi Arbitria solus arroget. Syn. Monstrum refers. Cac. Patiere, ut Echo resona, quod tota palam Narratur aula, proferam: minimum tamen Dixisse reputa. O si penetrarent tuas Sensus in aures! Illa Reginae data A te potestas, huius arbitrio stetit, Hic imperavit: unde plebs unum colit, Unum verentur aulici. Solum deest Ut arrogatis iuribus nomen quoque Regale iungas, ipse Rex tota palam Coletur urbe. Syn. Quidquid hic audet suo Tentare fastu, facile moderabor: solo Facile superbas frondium affligam comas, Quae dignitatem Regiam obfuscant. Caput Regis coronat melius excisum manu Vindice papaver, quam superbificis micans Diadema gemmis, vel peregrino iubar Auro diescens. SCAENA IX. Arete, seu Virtus, dolenter queritur, quod Synesius, seu Intellectus, suum in Archaetiam, seu Rationem Status, amorem converterit. Eo occasione sermonis Cacurgus eam suspectam reddit amoris in Eudaemonem. Cacurgus, seu Genius Malus. Synesius, seu Intellectus. Areta, seu Virtus. Cac. - - - Ecce, se in scaenam gradu Regina portat. Syn. Sola, maestitiae gravi Turbata nube? Quis tibi veterem eripit Regina frontem maeror? aut animi exedit Dolor medullas? Aret. Plurima dolorem ingerunt Mi Sponse, mi Rex. Erro: iam non es meus. In aliam amores flectis. Cac. Attente hic age; Meditata nostra sede ne sua ruant. Syn. At unde maeror? Aret. Nostra quid simulas male Nescire damna? Syn. Haud assequor. Aret. Sponte assequi Non vis dolores. Syn. Quid rogas? quid me petis? Aret. Veteres amores. Syn. Certa iam nostri dedi Documenta amoris. Aret. Scilicet quondam tibi Arete est amata. Syn. Quem tibi quondam dedi Regina amorem, foveo, constantem. Aret. O Deus! Mi Rex, amas, fatebor: at me non amas. Syn. Suspicio mentem turbat. Aret. Ah! video nimis. Novelli amoris signa. Non dubius tenes Animo recente, sede Leucothoen sua iussam exulare, tutior ut Archaetiae Regia pateret. Hiccine est amor mei? Astraea iusti libripens, cuius manu Arete tenebat sceptra, deiecta est suae Honore sedis. At quis est auctor rei? Sic nempe amamur? Deinde, quae munus tenent Heroidum exulantium? O tristes vices! Pudet referre: Politica infamis malis, Colacaea semper impudens, servae impiae Caritis amatae. Signa quae porro tui Dedisti amoris? Hiccine est amor mei; Hinc ut Ministri fida non posses boni Consilia capere Eudaemonis. (Cac. Prope hinc abest, Auditque voces.) Aret. Ire semotum tuo iussisti ab ore. Cac. Nempe, quam dixi prius, Adest malorum linea: huc pondus gravat; Eudaemonisque amore se tanto implicat Regnum tumultu. Syn. Veritas dictis subest. Hanc sustinere audaciam, atque animi impotens Tolerare monstrum nequeo. Aret. Sic sponse o tuam Infide sponsam deseris? nec te mea Lamenta tangunt? Quo vetus cessit fides Dilecte Sponse? te quis affectus rapit A nostri amore devium? Infelix nimis Et vilis Arete! nobile precium tui Nihil aestimatur! Vilis, exosa es tuo Sponso, nec auris precibus affusis datur. SCAENA X. Sorti Aretae, seu Virtutis, Reginae simulate condolet Hypocrisis sub habitu Pietatis, quae se omnem eius statum divinitus intellexisse persuadet: non esse novos amores causam mutati Synesii, sed aliquid magicum latere; se id precibus a Deo intellecturam. Hypocrisis. Arete, seu Virtus. Hyp. INfausta Princeps! astra se inclinent tuo Animo levamen. Aret. Quae gravi aerumnae Dea Solamen addis? Hyp. Diva ego Pietas vocor, Exosa mundi publicam lucem, traho Vitam inter umbras nemoris, et silvas colo. His ego quietos agere statuebam dies Procul tumultu, gravia ne mundi mala Spectare misera cogerer: tandem tamen Proprios amores vicit in alios amor, Basis bonorum, Quanta te crucient mala Iam mente teneo. Aret. Siccine effussum statim Per regna, quidquid aula patrarit, volat? Hyp. Imo silentur omnia. Aret. Et tuas tamen Penetravit aures fama per nemorum invios Tractus silentum? Hyp. Caelitum munus fuit, Rescisse cuncta. Sidere allapsus Deus Mihi scaenam aperuit. Video disruptis tui Sponsi luptatis efferum ardorem, faces Infidi amoris video. Aret. Fraude Archaetiae Hoc est patratum crimen. Hyp. O Princeps, agis Errore mentem. Non ego robur putem Hoc esse pulchritudini, quae olim dapes Dabit chelydris, iura cum tumuli obruent Terra sepultam, Mentis aethaereae aliquid Sortitus est Synesius, abiectam super Humum elevatus; quidquid effuso patet Mundi theatro, permeat; magicis nisi Irretiatur fraudibus, fucum aemulae Tuique vultus facile distinguet iubar. Aret. Quomodo? ubi? quando? quae Eumenis styge eruta In nostra damna exarsit? Hyp. Id nondum scio: At si profusis precibus, excubiis, flagris, Et denegatis dapibus assuevit pius Moveri Olympus, spero non longa mora Videre cuncta. Candidam praesens Deus Solatur animam. Fide: fidenti pius Assistit aether. Aret. Nixa subsidio tuo, Precibusque fisa, spero maeroris mei Adesse finem Caelico velut mihi Recreatus animus nuntio certam spei Respirat auram. Sancta si pietas mei Tuas medullas tangit (hoc aequum reor) Mecum hic morare. Quando vel vultus tui Serenitatem cerno, vel sancta datur Frui loquela, pectoris motus cadit. Et aura amoenae pacis in mentem redit. Hyp. Quae videor esse? tantus ut mihi affluat Cumulus honoris? Aret. Merita si spectem tua, Maiora longe debeo: in corpus breve Si grandis animae contrahit celsus vigor. Hyp. Sub hac fluentis corporis massa soli Vermiculus alitur. Aret. Quo magis premis, magis Se pulchra virtus erigit. Hyp. Mentem pudor Ruborque frontem pingit, ut nequeam tuis Responsa verbis ferre. Ar. Vel verbo unico, Vel annue oculo; praesentem meis Concede votis, tota tempestas cadet Maeroris animo. Sola tu optatam potes Serenitatem pectori afflicto dare. Hyp. Sentire contra crimen est. Meritum grave Si est obsequentis. (Ar. Nuntium faustum audio!) Hyp. Adibo sacros interim Superis lares; Illuc piarum mentium densos choros Citabo ad aras, ut tuis reddant Deum Votis faventem, et fervidae iungant preci Repetita flagris verbera. Offensi Dei Iram profuso sanguine extingui decet. Aret. Quando licebit rursus aspectu frui? Hyp. Mora brevis: iterum reddar obsequiis tuis. Aret. Sperare iussa spero. Spe reditus tur Tormenta cordis digerant. Gemitus procul, Procul dolores, quaque laceratis sinum Suspiria procul; finis instantis mali Crudaeque tempestatis affulget mihi. Carum benigno ab aethere allucet iubar. Hyp. Plagis teneris. Tende, quo tendis. Latet Rerum futurus ordo Quam simplex huic Bonitatis umbrae credit. Effuso mihi Splen pene risu rumpitur. Veteris fides Aetatis ista est. Misera, non novit satis Mores fluentis saeculi. O quantum potest Pietatis ista larva! quam multum valet, Existimari! Fraudibus quisquis potest Inducere larvam, quidquid aggreditur, tenet? Felice sine Tende, quo tendis. latet Rerum futurus ordo. Commotus mihi Splen pene risu rumpitur. Nullus mihi Exulcerare corda iam maeror potest. iactata prima tela fixerunt scopum. Quis ille lentum portat in scaenam gradum! SCAENA XI. Occurit Hypocrisi Dolus sub Policarpi, seu Boni Publici pallio ignotus, quam tantisper traducit. Manifestat se demum; et mutuo se ad meditatam fraudem peragendam animant. Dolus. Hypocrisis. Dol. ADest Hypocrisis. Videor ignotus: meos Non ante vultus detegam, quam per dolos Traducta sensum prodat. O Pietas, quid hic Inter tumultus aulicos? Aliud locus Sibi poscit iste, quam coronatis preces Demurmurare granulis. Hyp. Bonum est, bene Semper operari. Dol. Tempori aptari decet, Quodcumque agendum est. Hora iam mentem iubet Populi applicare commodis. Hyp. Regnum breve Quodcumque mundi Caelitis regni nihil Studiis adimere debet. Huc mentis decet Coniicere prima studia. iunguntur bene, iustum, piumque. Dol. Diva, quam partes tuas Agis eleganter! Hyp. Unico hoc caelis velim Placere studio, quamque personam gero, Bene sustinere. Quemlibet sanctae decet Monere vitae. Dol. Falleris: partes tuas Simulando belle sustines. Hyp. Ego simulem? Dol. Apte et decore. Hyp. Heu! quid ais? In somno levem Umbram otiosi verbuli timeo; et solo Me devorandam crederem, si unum labris Se vanitatis proderet signum. Sile. Simulare Pietas nescio. Dol. Ignoram mihi Te credis esse? Hyp. Hinc spero, si noscis bene, Meliora de me senties. Dol. Hypocrisis es. Hyp. Edixit. Heu me! Sidera in testes voco Calumniarum. Parcite auctori tamen Mendaciorum, Caelites. Dol. Quamvis tegat Te larva, non tamen lates. Hyp. Larvis mea Species tegatur? falleris: procul, procul Haec vanitatis studia. Dol. Quam vestem geris? Nonne Pietatis? Hyp. Ipsa sum Pietas: mea Dum vestis est. Pietatis est. Dol. Pietas potes Videri amictu, quem tuus frater Dolus Pietatis humeris rapuit. Hyp. At nullus mihi est A patre frater? Nec dolum novi. Dol. Tua Quid matre factum est? Hyp. Obiit extremum diem Sublata fatis. Dol. Vivit, et praesens adest, Mendacioque splendido se Politicam Vult nominari. Hyp. Quid refers? Dol. Vero tamen Nomine. Poneria est. Hyp. Sinum veri, tenet. At unde nosti? Dol. Quae tuae comites? Hyp. Meae? Quaenam? Dol. Putas latere, quae sociae tuo Haesere lateri? Hyp. Quae meum stipent latus? Dol. Colacaea. Cacotes. Hyp. Teneor, en fraudes patent. Dol. Et plura novi. Cuius at lateri comes Principis adhaeres? nomine est Archaetia, Re est Idokerdus: Ille, cui tacita calet Reginae amoris pectus accensum face. Hyp. Heu! explicatus publica in luce est dolus. Dol. Sed mente trepidos excute timeres: satis Te verberavi, nolo te soror amplius Fraude implicare Sum Dolus, frater tuus, Sum, sum: quid haeres? Vultus alienus tegit Vestisque fraudes. Chlamyde peregrina inclitus, Aliaque tectus fronte Policarpum induo Iubente matre: cuius ingenio et manu Mutatus istum frontis obtutum gero. Exinde fratrem nosce: quae tecto geris Secreta corde, quae architectatur parens Arcana, novi. Crede, sum frater tuus. Hyp. Laxatur animus; quem repentinus pavor Egerat in arctum. Namque cum rerum ordinem Seriemque narras, fronsque non solita emicat, Fraudes retectas credidi. At refer Dole, Adhucne vivit? an infero in caenam iovi Policarpus ivit? Dol. Fune praeclusi gulam, Tacitaque pressum morte transmisi ad Stygem, Exinde vultum mentior, dolis probe Subserviende chlamyde: qua gressum fero, Policarpus esse credor, et passim color Policarpus. Ingens nomen adsciscit meis Auctoritatem fraudibus. Quae mi pedes Prolixiore vestis allambit sinu Gravis, et modesta, Principis nostri dolos Tegit Idokerdi. Hyp. Sanguine ex uno sumus, Frater Sororque: stirpis ingenium tibi, Mihique par est, fingere. Haec, qua me vides, Mentita frons est. Quisquis aspectu indolem Definit, ille poplite inflexo, ratus Devotionem, adorat. Hoc nomen mihi Auctoritatem generat, et quod vix sibi Hypocrisis ipsa credat, aut stupeat Dolus, Quaecumque meditor, assequor. Sed non vacat Referre plura; tempus hoc facta exigit. Dol. Meditata agamus. Hyp. Utrius in technas magis Sit prompta dextra, et animus, hic dies dabit. Dol. Fgo ambiende chlamyde consilia tego, Populique venor gratiam. Hyp. Ego gestu, et piae Tenore frontis. Dol. Nomine ego grandi levem Inesco turbam. Hyp. Nomine ego pio gravem Aulam subintro. Dol. Me fides vulgi colit. Hyp. Me sequitur aulae. Regii affatus mihi Non impedita copia est. Hyp. Uni suos Regina sensus pectoris fidit mihi. Dol. Ligare Regem fraude, ne parum hoc puta. Hyp. Maioris operae crede virtutem dolo Ligare. Dol. Satis est, dexteram tempus vocat. SCAENA XII. Eudaemoni, seu Bono Genio, ficte condolent dissimulato habitu Dolus, et Hypocrisis. Ille iniquitatem aulae persequitur. Dolus. Hypocrisis. Eudaemon, seu Bonus Genius. Dol. SEd en venenum Regiae, nostro lues Inimica Regi. Verba sub labris preme. Imo loquendum est: audit. Hoc omnis basim Policarpe regni existima: nutu Dei, Superumque lege flectere imperium soli. Male regna constant, quando non regit manum Sceptrumque pietas. Eud. Ista consilia exili Sunt causa nostri. Sancta qui suadet, refert Odia potentum. Saepe suggessi; in Deo Fundanda regna; sceptra pietatis manu Firmanda; primam Principis curam, poli Debere leges esse: tunc nullo impetu Labare regna posse, cum semper Deo Intentus animus parte se nulla trahi Ad iniqua patitur. Nempe consilii boni Fuit probrosus exitus. iussus procul Exesse tecto Regio, infelix meam Deploro sortem. Hyp. Cursus hic mundi est. Brevis Solet esse Regum gratia, et fallax favor Sortis secundae: si elevat vulgus supra, Vastae ruinae praeparat. Eud. Sortem probat Fortuna nostra vitream. Dol. Lapsu tuo Cavere discam. Sta tamen firmo, ut soles Intrepidus animo; quodque commune est, cape Hunc fructum ab aula, posse fortunam pati Cum, quem secundis extulit, gravibus premit. Ego mente grande verso consilium, tuo quod esse gremio conditum, Pietas, velim, Huc in recessum Regiae mecum subi: Arcana regni sensa secreta decet Conferre sede. Hyp. Quo iubes frater, sequor, At tu virilem spiritum in magnis malis Proba ferendo. Eud. Et aula pietatis virum Tantae educavit? Quanta fortunae seges, Si spectet aula Numen, et sese piis Conformet astris; quasque dictabit solo Leges, ab alto sumat. At nullus spei Locus est superstes: quando, quod sulades bene, Vel aditum ad aures Principum nullum invenit, Vel, si invenit, lentis voluntatem incitat Stimulis ad actum. Quisquis excelsae studet Arti imperanti, commodis servam suis Vult religionem: sique consiliis piam Quandoque frontem appingat; hoc dolo facit, Ut honestet acta Principum, et furta, et neces, Martisqui, iniqui turbines aequos probet. Sub fronte pulchra semper abscondit sui Cupiditatem commodi, et amorem lucri. SCAENA XIII. Astraea, et Eudemon, seu Bonus Genius, queruntur invicem, postquam Archaetia, seu Ratio Status ad aulam venit, omnia lucri et commodorum propriorum gratia agi. Astraea. Eudaemon. Ast. QUam vera narras! Eud. Nemo, qui Superos sapit, Non vulneratur corde. Ast. Postquam Archaetia Penetravit hanc in regiam, quantum prior Exhausta facies imperi, et regui vigor Concidit adempta gloria! Leges iacent, Fas omne premitur, iura calcantur, gemit Contempta honestas, concilia aguntur lucris, Cupiditate commodi sententiae Definiuntur: omnia lucrandi hic amor Prohibet, iubetque. Eud. Merita non habent locum, Ubi iura sunt venalia. Astr. Extremum mali est; Quod in recessus intimos aulae, in fora, Laresque Cacotes, libere impuni gradu Se iactet; et qua graditur, assensu pari Populi colatur; Regis affectum trahat, Aulaeque amores. Nullus hunc ausit levi Laesisse verbulo. Ipsa tentaram gravi Cohibere flagro audaciam; ac odium tuli. Et Regis et Sororis. Eud. At quid tu stupes Aut te iacere, aut Regio tecto exigi Non sine cachinno plebis, ubi pridem impiis Leucothoa pulsa laribus hoc regno procul Iussa exulare est? Nil meam stupeo fidem Iacere; et Areten, Caelitum formam. Deam Primam Dearum, amoribus dignam omnium Fastidiose despici. Hanc regno luem Invexit illa Furia, quae se Archaetian Amat vocari, at interim proprii mera Est commodi cupiditas. Astr. Propriis studet Dum quisque rebus, publici fingit boni Necessitates Commodum cuique est suum Regula, et agendi norma: cantantur ioci, Ut involentur aera: finguntur sono Ridente verba, rebus alienis suae Ut augeantur: ore simulatur fides. Pietasque vultur; corde cuduntur doli, Et tela, et arma funeris. Nulla est fides. Ubi commodorum ratio propriorum valet. Eud. Nihil propinqui sanguinis leges valent, Veterumque iura affectuum. Quando caret Pupillus aere, quisque tutelam fugit: At cum tumescit arca, cum multo sonant Horrea flagello, quisque tutelam petit. Lucris aguntur omnia, affectu nihil, Ubi commodorum ratio propriorum valet. Astr. Proditur amicus hostibus: cadit in pares Veneranda pietas: casta verborum fides, Firmata caelo teste, violatur: caris In ore ridet, corde flammatur furor, Et in propinqui funera armantur manus: Fidelitatis exulant leges procul, Ubi commodorum ratio propriorum valet. Eud. Aurum aestimatur, cetera teruntur; iacet Oppressa honestas, merita regali procul Arcentur aula. Ianua ad honores gravi Pulsatur auro, panditur precio, patet Lucris: et aulae munia, et primae notae Venduntur auro. Egena si virtus gradum Inferre tentet, pellitur. Plenae manus Facile subintrant tecta, pauperibus fores Clauduntur aulae. Merita nil prosunt, ubi Se commodorum ratio propriorum ingerit. ACTUS IV. SCAENA I. Bulaea, seu Voluntati, declarat Poneria, seu Malitia, se non esse, ut putabatur, matrem Idokerdi, sed esse servam: interim Idokerdi potentiam extollit; unde in huius amorem magis accenditur Bulaea. Bulaea, seu Voluntas. Poneria, seu Malitia. Bul. QUid ais? parentem ponis, et tuam negas Sobolem Idokerdum? Pon. Stirpe mentita meum Se finxit esse filium, numquam tamen Fuit, vel esse potuit. Ancillam puta, Quam rere matrem: me facit servam mea Conditio Regis illius, cuius genu Magni verentur Principes; cui accidunt Sceptra et coronae, cuius ad nutus sonat Mavorte terra; cuius imperiis mare Classe tabulatur; cuius armatam timent, Amant inermem dexteram mundi plagae, Cui iura subsunt pacis, et belli vices. Bul. Iam gloriosi nominis splendor meae Infusus auri, sit licet vero minor; Cor vellicavit, perque secretas vias Rimatus aditum, cordis in medio tenet Amoris aulam. Pon. Merita sic poscunt sua, Unus ut ametur. Ipse sic quondam parens Summus Deorum, praemio ut amoris sui Danaes Amorem ferret, exutus iovem Vultu Idokerdum sumpsit, et nimbo aureo Vestitus, alto a Virgine exceptus sinu est. Bul. Intelligo, quem diligam: ah nosco probe, Amoque nimium. Pon. Nimius affectus nequit Amantis esse, quando, quod amatur bonum, Meretur omnem pectoris amorem. Licet, Suadetque, ratio, suadet extersi nitens Oris venustas; quaeque, nisi carpas, fluit Aetatis aura, postulat amores. Ama. Bul. Absiste verbis: aura facundis cadens Violenta labris pectore latentem nimis Inflammat ignem; iamque defecto labat Vigore corpus. Siste, et ardentes sinu Flammas amoris tempera aspectu mei Grato Idokerdi. Pon. Prompta ad obsequium volo. Bul. O Idokerde! Si astra te metam mei Dedere cordis, cur tibi iungi veter? Quaecumque Virgo incendio nostro parem Flammam experitur; audet, insano ruit Amens calore; id unicum spectat, cui Affixit animum, seque discrutiat suis Afflicta votis. Lenta si veniat malo Medicina nostro, certa mors animam rapit. Si sola pectus igne succendit tui Allata fama nominis; si me procul Dissitus amore vulneras, quid non calor Vicinus ausit? Dulcis o flammae furor, Quam me iniquitas! Pectus in tenues abit Cineres solutum. SCAENA II. Dum mutuos sibi amores manifestant Idokerdus, seu Privatum Commodum, aut Interesse, ut vocant, et Bulaea, seu Voluntas, res eo delabitur, ut sibi invicem amores spondeant. Bulaea tamen praetendit, debere se prius consensum fratris impetrare. Idokerdus, seu Interesse, Bulaea, seu Voluntas, Poneria, seu Malitia. Idok. - - - Caelites! quae se meis Offundit oculis forma? Bul. Sinceri vides Effigiem amoris. Idok. Gratiae ingenuam tuae Humanitatem video. Bul. Si quisquam mei Tormenta cordis nescit, atque omni putat Carere amorem vulnere; dolores meos Et acerba cordis vulnera aspiciat, quibus Ab amore crucior. Idok. Diva, sic partes meas Praeoccupare placuit? aut tepidum magis Arguere amorem? Nobili officio doces, Quod me decuerat agere. Nascentem diem Imitata, noctem mentis abstergis sinu Somnus premebat inscium, tu me excitas. Sic ad micantes Solis orientis faces Oculis sepultis excuti somnus solet. Bul. Simulas amorem. Fingere ingenuus amor Neque vult, neque valet. Ido. Diva, nil fingo: tuae Teneor amore gratiae. Bul. Solis mihi Si pulchra tribuis nomina, et amoenas vices, Hoc non amare est. Ido. Sceleris ego tanti reus? Bul. Sol pura lux est: tu sequi noctem eligis. Idok. Erras: venustas frontis extersae faces Adoro. Bul. At umbras inter occultus petit Amor hic latere. Idok. Caecus est amor. Hinc amat Celari in umbris. Bul. Nudus est etiam: hinc fugit Versari in umbris. Idok. Flamma, quae tegitur, magis Violenta pugnat. Bul. Sed suas perdit quoque Oppressa vires. Idok. Opprimi sed non potest: An nec patere debet. Bul. Id quisquam vetet? Idok. Vetat fluentis temporis velox fuga. Bul. Semper aperire innoxiam flammam licet, Quando ad decentes ardor aspirat faces Candidi Hymenaei. Turbidae flammae tegi Gaudent vapore fumeo: at puri nitor Ignis sub auras emicat, et astris suos Loquitur calores. Idok. Diva nil memet tui Fateri amantem vereor: at dum me tegit Cultus alienus, nequeo me, quis sim, palam Aperire, Formam tectus externam indui, Ut obtinerem gratiae munus tuae. At coniugalis iura si credas tori A me requiri, Regiae sortis decus Aliud iubebit. Bul. Regiae sortis decus Quidnam iubebit! Idok. Rursus ut subeam meae Aulae penates. Bul. Ergo meditaris tuos Subtrahere vultus? Idok. Semper ut possim tibi Adesse praesens. Bul. Esse non praesens potes, Nisi hinc recedas? Idok. Temporis modica mora Si te relinquam, iura regalis tori Praesens reposcam. Bul. Heu! deseris si me semel, Memoria nostri pectore excedet procul. Idok. Mei ipse cordis corde memoriam exuam. Bul. Tuumne me cor esse confidam, procul Dum me recedis? Idok. Semper es praesens mihi, Erisque Semper, spiritus dum per meos Artus me abit. Illa maiestas tuae Augusta frontis, illud extersi iubar Regale vultus, pectoris medio sedet, Vicesque cordis supplet. Bul. Hic nempe est modus Hyperboleque amantium. Idok. An poscis mei Certius amoris pignus? Bul. Ut certa fide Promissa firmes. Idok. Iuro constantem fidem. Pon. Et sancta dulcis vincula Hymenaei sacro Stringenda nodo amoris? Bul. Hoc votum unicum Mei est amoris. Ante consensus tamen Est exprimendus fratris. Pon. Hunc tempus dabit. Vos coniugalem stringite interea fidem Larente nodo. Bul. Patriae hoc leges vetant, Hoc iura prohibent, aequitas horret, pudor, Refugit, honestas abnuit. Pon. Vulgus leve Severa legum iura, non Reges ligant. Idok. Quidquid placuerit Regibus, id etiam licet. Bul. Quod aequitas probarit, hoc solum licet. Ido. Quodcumque poscit animus, hoc aequum facit. Bul. Quod impetrari valeat, hoc licitum est peti. Idok. Velle, impetrare est. Bul. Velle non valeo. Idok. Tamen In utramque partem libera es: numquam tibi Difficile velle est. Pon. Velle si tantum velis Habes, quod optas. Bul. Velle iam non est meum. Idok. Quis pectus error? Nebula quae mentem occupat? Amoris hortamenta te sequi decet. Bul. Honoris hortamenta me sequi decet. SCAENA III. Intervenit Hypocrisis: quaestionem inter Idokerdum, seu Interesse, et Bulaeam, seu Voluntatem, definit, non esse necessarium fratris consensum ad Sponsalia. Hypocrisis. Bulaea, seu Voluntas, Poneria, seu Malitia, Idokerdus, seu Interesse. Hyp. QUae rixa pacem turbat? Bul. At bellum silet, Nec arma fervent. Hyp. Arma verborum tamen Micuisse vidi. Pon. Quaestio ingenio fuit Exercitando posita. Hyp. Quod menti datur Exercitandae tempus, impensum est bene. Pon. Dubium movebat Regiae stirpis decus, Correpta amore Virgo. Hyp. Quid rursus mihi, Quos odit auris, ingeris amores? Tace. Pon. Castos amores ingero. Hyp. Hic solitus color Est vanitatis. Pon. Antequam sensum efferas, Audire libeat. Hyp. Audio: at castam cave Aurem inquinare. Pon. Quaestio ingenii fuit: An, si qua virgo, Regia stirpe edita Iuvenem, parentum sanguine et genere parem Adamarit, absque fratris assensu queat In coniugalis iura consensum tori Iuveni obligare? Hyp. Quaestio haec aliud sonat, Quam, quos putabat suspicax nimium metus Vanos amores Foedera Hymenaei probat Deus ipse; et absque fratris assensu licet Haec pacta inire. Bul. Si improbet? Hyp. Probet, improbet: A contrahentum simplici assensu suum Habent valorem: fratris his penitus nihil Dissensus obstat. Bul. Debet at fratri soror Reverentis animi signa. Hyp. Sed leges volunt Haec esse pacta libera: et caelum probat, Et iura legum Nuptias. Bul. Nec ego improbo. Hyp. Quid ergo metuis? Quod facit sanctum Deus, Negligere fratrum gratia numquam licet. Bul. Ratione stringis. Idok. Purior quando micat Meridiano veritas Phoebo, nefas Grande est reniti. Hyp. Consonat legum tenor. Idok. Addicit aequi ratio. Pon. Mos longo iubet Probatus usu. Bul. Ratio me vincit, sequor Consilia vestra. SCAENA IV. Per Cacurgum, seu Malum Genium, avocatur Bulaea, seu Voluntas ad Reginam. Iidem, quibus accedit Cacurgus, seu Malus Genius. Cac. - - - Domina. Bul. Quid dominam rogas? Cac. Regina Dominae poscit alloquio frui. Bul. Ubi? Cac. Recessu regii qua se intimo Abdunt penates. Bul. Quo vocat, gressum urgeo Hospes verende, liceat ad modicam moram, Quo vocor abire: tempus adveniet, tuo Quo me licebit rursus affatu frui. Idok. Et quando? Bul. In hora sustine o Princeps brevem. Amor morari longius non me sinet. Idok. Sed quaestionis nodus est anceps adhuc. Nihil reponis? Bul. Impera: assensum dabo; Horaque, qua iubebis, erectis fidem Signabo pactis. Idok. Interim vivo tuus. SCAENA V. Idokerdus, seu Interesse, manifestat Hypocrisi, se iam Synesii, seu Intellectus, et Bulaeae, seu Voluntatis affectus occupasse; Areten vero, seu Virtutem, sibi constanter obsistere In hanc torquendas fraudes suadet Hypocrisis, et eas texendi negotium suscipit. Hypocrisis. Idokerdus, seu Interesse. Hyp. QUid Idokerde existimas? Non me tuis Aptam probasti rebus et votis? Ido. Supra Mea vota, Hypocrisis, cecidit obsequium tuum, Iam video, quanta fulcias nostros dolos Auctoritate: nomini quod sit tuo Dictisque pondus. Hyp. Tempori adveni. Idok. Probe Et quaestionis sensa penetrasti, ad mei Animi palatum. Hyp. Fronte qui micuit tua Oculisque fervor, visque verborum, et calor, Quo sustinere visus es partes tuas, Indicia non ambigua fecerunt mihi, Aliquid latere, quod tua intersit. Ido. Quid hinc Eruere poteras? Quando doctarum calent Exorta bella litium, quemque addecet, Opinioni stare constantem suae. Hyp. At quando solitum fervor excedit modum, Seseque fronti infundit, ac ori inserit, Plus quam deceret; statque non moto gradu Sententia animo; finis hic alius latet, Quam qui videtur. Idok. Nempe sic fingis tibi. Hyp. Non vane. Idok. At unde id arguis? Hyp. Nostrae stylus Aetatis iste est. Multa pacato fluit Sermone et ore quaestio. quando at rei, Sola edocetur veritas: quando at lucri, Vel commodorum ratio propriorum subest, Tunc incalescit animus, et frontis color Manifestat iram. Idok. Prodis ingenium sagax. Hyp. Si quid sagacis ingeni fuerit mihi, Servire id omne commodis tuis velim. Idok. Indubia signa semper affectus tui Habuisse fateor; quaeque spes superest mihi, In te residit. Hactenus nutu meo Synesius agitur; mentis affectum obligat Bulaea Princeps: sola se votis meis Opponit arete. Hyp. Sola contextis dolis Arete opprimatur. Idok. Unicum hoc voveo. Hyp. Sine Mihi hunc laborem, rebus eventum dabo Desideratum, Sola se vidit mihi, Et tot procellis acta, tot luctus gravis Agitata ventis, credula externis notis Mendacis oris, esse Pietatem putat. Seseque fidei tota committit meae. Facile illigatur fraudibus, quisquis suam Hosti salutem credit. Idok. Hac ergo via Stringantur arma, pereat inimicum caput, Infamis Arete, vile cui nostrum est caput. Hyp. Stringantur arma; pereat; Acheronti ultima Victima trahatur. Arma si prosint parum, Res involutis facile peragetur dolis. SCAENA VI. Intervenit Arete, seu Virtus: mutant discursum. Hypocrisis simulate castigat vanitatem Idokerdi, seu Interesse, sibi sub persona Archaetiae latentis ignoti: indignatur simulate Archaetia, sed praesentiam Aretae ficte reveretur. Idokerdus tectus. Hypocrisis. Areta, seu Virtus. Idok. SUspende labris verba: se nostrae ingerit Augusta scaenae. Aret. Quae novae facies rei? Pietas, et hostis nostra? quid rerum simul? Hyp. Aliter canendum est, tu meum sequere tonum. Aret. Non ante me tractantium alloquio inseram, Quam, quid loquantur, audiam. Hyp. Quis hic modus? Quae forma vestis? Idok. Talis aetati huic placet. Hyp. Sed talem honestas improbat. Ido. Cordis nimis Es delicati, quodque tibi facili grave Delictum ab umbra fingit. Hyp. At tu animi nimis Licentiosi es, quodque flagitium grave Vix credit umbram criminis. Idok. Sed quod nefas In veste damnas? Hyp. Non vides? medium prope Per nuditatem corpus ex veste emicat. Ido. Praesentis hic est saeculi ritus: tua Censura non hunc corriget. Hyp. Quales palam Prostare merces assolent, talis pudor Venalis hic est. Ido. Hoc mihi improperas? Hyp. Tuos Castigo abusus. Ido. Alia, quae obtendas habes? Hyp. Et multa. Ido. Fare. Hyp. Parco, dum linguae vetat Pudor modestae. Ido. Veritas fari vetat. Hyp. Scelerata, noxia, improba! Ido. Audax, impia, Temeraria! Hyp. Lues impudens! Ido. Hos tu mihi Titulos acervas? Aret. Et tuo merito. Ido. Quis hic? Magnanima Princeps, vereor augustum iubar. Aret. Quid ista pompa vestium? quae se exhibet Auro sonante vanitas? Nondum vides, Quae pestis illo sedeat in luxu, et velut Extractum Averno toxicum incestet diem? Ido. Regia, tacendi lege, maiestas tenet Loqui volentem, quae probro aspersi mihi Tituli merentur. SCAENA VII. Hypocrisis, existimata Pietas, persuadet Aretae, seu Virtuti, annulum nuptialem, quem a Synesio, seu Intellectu, accepit, incantatum esse Magico carmine; et inde esse omne suum malum: quem proinde ab ea sub praetextu expiationis faciendae accipit. Areta, seu Virtus. Hypocrisis. Aret. vv-v-- Gratiam hanc reputo, pedem Quod hinc reducas. Nam Medusaeus rigor Vultus, caputque viperis horrens mihi Purum venenum spirat, et adhalat necem. Haec fida Pietas, illa furialis lea, Hac illa Erynnis, cuius anguineus furor Felicitatis pristinae evertit statum. Haec illa Moeneas, cuius assultu dolor, Maeror, timorque? innoxium pectus vorant. Hyp. Regina, si vim frontis illius rosis, Labiique minio, aut luminum ardenti faci. Inesse tantam existimas, erras: latet Occulta maior pestis, et fomes mali. Ar. Quo vel ego in astra scelere, vel in homines rea? Quod tam potentes hostium in nostrum caput Iurent procellae? o Caelites! Hyp. Non est satis Esse innocentem. livor ut dentem atterat. Quin ipsa virtus odia conciliat: nivi Si par sit animus innocens, magnum est scelus Esse innocentem. Aret. Quis tamen rigido Scythes Sub axe natus? aut quis humano Geta Pastus cruore voluit, aut potuit meam Odisse sortem? Hyp. Peior et Scytha, et Geta est Spiritus Averni. Aret. O astra! Hyp. Permagicas Styge Excitus odas, venit in parum diem Aulamque Regis. Ille tranquillum impulit Tuae quietis ordinem, et Stygia face Sponsi medullas ussit. Aret. Heu! quae me premunt Infausta tela! Ludis? an verum refers? Hyp. Sic deprecanti lacrimis fusis mihi Deus est locutus: Ille Avernali specu Genius vocatus, quem geris digito, tuo Est alligatus annulo, fidei tibi Quem coniugalis sponsus in testem dedit. Aret. Tam grandis hostis tantulo in spatio lateti. Hyp. Sic iussit ille fraudis infaustae artifex, Magister artis Colchicae, cuius dolo Genius ab orco venit: ut qui vos sacro Nodo ligavit annulus, et uno duos Animos amore iunxit, idem iterum duos Se iungat animos, perque discordes agat Duo corda rixas. Aret. Ergo non potuit satis Mortalis ira odisse, nisi ab orco quoque In damna nostra, robur extremum, reos Genios vocaret? Hyp. Non tamen caelo potest Obniti Avernus. Ipse miseratus tuos Luctus olympus, vulneris locum mihi Prodidit; ut apta in tempore medela malum Ante occupetur. Aret. Pene iam refugam suo Animam vigori reddis. At quaenam malo Medicina par est? Hyp. Genius ut rursus tamen Abeat in orcum, paxque revocetur prior; Est expiandus annulus sacra prece, Sanctique, fumo thuris, et inunctis notis. Aret. Quis ista digne peraget? Hyp. Haec inter meas Sit prima cura; Thessali a cantus dolo Gemmam annularem solvere, et genium suas cogere sub umbras. Si placet, fidei meae Committe gemmam, temporis pauci mora, Quod res reposcit ista, confectum dabo. Aret. Mora nulla: fidei, quidquid est meum, tuae Concredo. Quando dabitur effectu frui? Hyp. Opinione citius. Aret. An credam. Hyp. Fidem Obstringo, paucas meta post horas tui Erit doloris. Aret. Plurimum affectus tuus De me meretur. Plena fidentis spei, Solaciique plena decedo loco. Hyp. Ego meorum vivo votorum satur. Iactata votis alea secundis cadit! Habeo, quod unum deerat urgendis dolis. O gemma! parva mole; meditatae rei. Immensa precio! Viva iam pectus subit Spes opprimendi clade suprema ream Areten; et ostrum lateris, et capitis iubar, Sceptrumque dexterae, et solii in Archaetian ius transferendi. Gemma! tu sola es mihi Ante omne precium Gangis, et censum Tagi. SCAENA VIII. Cacurgus, seu malus Genius, gratulatur Hypocrisi, quod habeat Reginae aurem, cum qua eam discurrentem observavit: sed docetur artem decipiendi esse, se fingere sanctiorem. Cacurgus, seu Malus Genius. Hypocrisis. Cac. O Te beatam! Res tuae magno emicant Ad alta passu. Hyp. Fabulas iterum occinis. Cac. Vidi, ipse vidi: tota pendebat tuis Regina verbis; visaque est blandis tibi Adludere oculis. Ista, sic credo, tuae Non minima pars est sortis. Hyp. Augustae hic favor Humanitati est debitus, quod me suis Dignetur illa gratiis. Cac. Video probe, Quo res agantur ordine, et rerum vices Cursu ferantur. Qui potest paucos dies Attemperare nube pietatis modum; Gestum, et tenorem fingere modestum Angeli. Et sanctitatis lege moderari gradum, Oculus severo stringere imperio, manu Numerare utraque granula, et ficta prece Movere labra; facile popularem sibi Captabit auram, cuius auxilio, velut Vento secundo navis, ad famae ac opum Portum feratur. Huius ignarus doli. Artisve, vili semper abiectus solo Humilisque iaceo. Hyp. Quidquid ambitio sitit, Quidquid voluntas ambit, hoc quaerat dolo: Haec una ratio est efficax, una haec mihi Ad cuncta servit. Cac. Quot sub austerae tegunt Se Sanctitatis pallio, ut nacti viam Ad purpuratum Principum evadant decus! Sic gaudet humili pallio ambitio tegi. Hyp. Quot genua flectunt, seque prosternunt solo, Ut aucupentur gloriam, et technis sua In retia trahant credulos. Cac. Quot se face Ardere fingunt Caelitum, et tortis labra Cruciant catastis, colla violento situ Depressa flectunt; ecstasi abreptos putes: Sed si vel oram vestis attingas ... Sile Rex, multa volvens pectore huc infert pedem. Hyp. Ego hinc recedo. tu tuam obsequiis fidem Testare Regi: fraudis hoc series iubet. SCAENA IX. Rex invisurus Archaetian, seu Interesse, sub persona Rationis status, Cacurgum praemittit. Synesius, seu Intellectus, Cacurgus. Syn. CAcurge. Cac. Princeps. Syn. Age, vide, num Archaetia Sit in recessu regio, cuinam rei Affigat animi studia, num sit otium Regem audiendi, nostra, quod par est, lubet Deferre tantae Principi obsequia. Cac. Ad tua, Otior eunte spiritu, imperia volo. Syn. Fictam Cacurgus esse credebat, datam Nuper repulsam: credidi: sed res tamen Ambigua pendet: ipse fortunam meam Tentabo, mentis candidae arcanos sinus Lubet experiri; ne vel incassum spei. Melactet umbra, vel diu incertum metus Affligat animum. SCAENA X. Dolus, fictus Policarpus, seu Publicum Commodum, refert Regi iam congregatum esse consilium: ipse se praetextu maiorum negotiorum excusat. Dolus, Synesius, seu Intellectus, Dol.- - - Dive Rex, quotquot tuo Consilio adesse iusseres, adsunt tua Ad imperata, publicae ut bono rei, Aulaeque statui consulant: placeat tua Fulcire nos praesentia; ut pace, ordine, Sanoque sensu pacida consilia fluant. Syn. Curas minores maior obtundit. Licet Adesse Regem deceat, at hodie tamen Negotiorum maior id moles vetat. SCAENA XI. Rex ab Archaetia, seu Interesse sub Persona Rationis Status, ad conclave deducitur: interim committit Dolo, ficto Policarpo, seu Publico Commodo, ut consilio praesit. Synesius, seu Intellectus. Dolus. Cacurgus, seu Malus Genius. Idokerdus, sub persona Archaetiae. Cac. EN illa, Princeps, obvium huc effert gradum. Idok. Verende Princeps! Syn. Diva, quam semper colo. Idok. Sic ergo nostra obsequia maiestas tua Ante occupare gratiis volunt? Syn. Tibi, Uni Monarchae cordium, soli tibi Debentur ista: at quisquis obsequiis honor Tibi tribuitur, est tuo merito minor. Servire memet patere conclave ad tuum, Quod tam serenae frontis irradiat dies. Idok. Prohibes, iubesque. Gratia ut blande iubet, Sic et potenter gratiae excessus vetat. Venire, quanta est gratia! sed hoc nomine Venire, Rex ut servias, magnus tuae Excessus iste gratiae est. Absit: meae Subiectionis titulus hoc nomen fugit. Idok. Quocumque placeat nomine, hoc veniam. Tua Istius etiam palma sit pugnae, cui In acriore proelio nuper manus Victas tetendi, tendo hunc etiam tuae Humanitatis gratiae inflexum caput. At tu Minister fide, quem pariter premit Pars magna nostri ponderis, Patrum iube Coire coetum, publicum sana in bonum Conferre sensa: sustine Regis vices: Propone, libra, constitue, quidquid bono Prodesse iudicaveris: dictis tuis Auctoritate pondus accedet meas. Dol. Agam imperata. Discite Ministri, quibus Ambitio pectus urit. et celso arduae Auctoritatis stare gaudetis loco, Artem eminendi discite: Monarchas iocis Amoribusque, involvite; aut scaena, chely, Cantu occupate, per voluptatum choros Distrahite: quidquid gratiae luxus potest Excogitare, obiicite: sic capti iocis, Dulcique gustu gaudii discent suas Odisse curas; seriis mentem abstrahent, Nomineque solum Principes, in vos onus Regni reponent: prona vos genibus colet Affusa turba civium; vestras honor Sequetur umbras: Vestra mens erit gravis Regula Senatus: principum affluxus domos Vestras replebit, quodque consuevit sequi, Opulenta vestros munera in sinus fluent. Hoc ego Synesii Regis implicitum dolo guberno pectus, Regis is nomen gerit, Sed ipsa res, auctoritas Regis, mea est. SCAENA XII. Queritur Astraea, cum iam hora sui ab aula recessus adveniat, se quidem apud potentiores gratiam quaesivisse, sed repulsam. Suadet Pandimus, seu Ingenium, ut ad pauperes divertat. Pandimus, seu Ingenium. Astraea. Pand. TEstor micantes siderum ardentum faces. Violenta, quae te proterit sortis manus, Eadem huic acerbam pectori plagam imprimit. Astr. Inimica semper iura Fortunae! Themis, Haec hora ineluctabilis fati est tui; Hac exeundum Regia est, Et quo gradum Miseranda vertam? Nemo non laudat Themin, At nemo comitem lateris admittit sui, Nemo inquilinam patitur eiusdem laris Secum vel horam degere. O rigido tonans Fortuna fato! Pand. Cuius auxilium tuae Sorti invocasti! Astr. Qui vel insigni eminent Auctoritatis nomine, vel auro affluunt, Opibusque abundant. Pand. Fare, quid ad horum impulit Opem invocandam? Astr. Nescio, an palpo canant, An vera narrent: larga magnificum his dedit Natura genium, quique se reliquos supra Virtute tollit: credidi hinc etiam pios, Quos forte nostrae tangeret sortis rigor. Pand. Non hic latebat piscis, ardenti fame Cuius calebas. Ille magnorum choros Quem dignitates fulciunt, quorum latus Opulentia ipsa cingit, aliena quidem Te sede blando frontis obtutu vident, Sed a suorum liminum accessu vetant; Rati indecorum, nobilis tecto viri Themida hospitari. Astr. Quo meos ergo feram Miseranda luctus, ferre si auxilium negat, Praestare, cui natura, quo possit, dedit? Pand. Abscede tectis Principum: frustra lares Subire tentas divitum. Nullus tibi Hic est recessus: tuta quo tegas, larem Melius Menalcas aliquis, aut Irus dabit. SCAENA XIII. Abeunti in exilium Astraeae illudunt per Sarcasmos Cacotes, seu Vitium, et Colacaea, seu Adulatio, gratulatur sibi Pandimus, seu Ingenium, quod sit revocatus. Cacotes, seu Vitium. Colacaea, seu Adulatio. Pandimus, seu Ingenium, Astraea. Cac. Astraea, quo sic maesta? quo luctu gravis? Col. Ubi sunt rigentis chalybis audaces minae? Ubi dextra flammans? ubi supercilii gravis Superba nubes? Ergo Bellonae efferum Ponis tumorem, teque compressis minis Benigniore frontis obtutu induis? Astr. Quamvis nec ensem criminum ultorem manus Armata gestet, nec supercilio vetus Insideat ira, pectus aut cinctum truci Umbone rigeat; sum tamen, quam me vides, Astraea, et illa astraea, sub cuius pede Toties, nefande criminum incentor, tua iacuit tyrannis. Colac. Sortis adversae vices Huc impulere improvidam. Cac. Fateor, prior Conditio saepe vile, et indignum iugum Pati coegit, quando felicis manu Carui patroni: at quando iam felix viros Inter potentes censeor, nil me tua Percellit ira, et rideo vanas minas Vi destitutas. Astr. Fuimus! o rerum vices! Fuimus timori crimini, et nostrae manus Ferrum reveritus orbis, ad legum modum Iurisque normam vixit, et solio stetit Virtus fidesque At fuimus; et nostri cadit Cultusqui, honorque Quid super miserae mihi est, Nisi ut recedam Regia, et tantis caput Traham ex procellis. Ite magnorum lares, Aulae potentum, magna vitiorum atria, Theatra scelerum; digna quae fugiat Themis. Pand. Tandem molestos impia amovit gradus, Abiensque dubio pectora absolvit metu. Colac. Eat, unde numquam redeat. At in aulam tuum Pandime reditum gratulor. Pand. Tandem patet Qua fraude fuerim pulsus augusta domo. Et iussus exulare. Policarpus mei Pars prima luctus, primus incentor mali Ipse Policarpus vidit errorem suum Meque revocavit. Cac. At quis? Eudaemon adest, Thraso superbus ille, quem Regis favor Unum colebat, subditi vulgi timor Unum pavebat; ille iam sese minor, Humilisque sortis fata retroactae gemit. SCAENA XIV. Dum Eudaemon, seu Bonus Genius. suam quoque fortunam deplorat, a Colacaea, seu Adulatione, Cacote, seu Vitio, et Pandimo, seu Ingenio, deridetur. Eudaemon, seu Bonus Genius. Colacaea, seu Adulatio. Cacotes, seu Vitium. Pandimus, seu Ingenium. Eud. MIserande sortis lusus Eudaemon! tua Quo se revolvit gloria, et primae status Felicitatis? Regiae quid me iuvat Stetisse celso culmine, et vulgus supra Caput extullisse! Exempla fallacis spei Damus sequenti saeculo. Colac. Gustus spei Non est inanis, quando, quae Regi placent, Sequitur Minister. Eud. Lingua, quae nescit dolum. Simulare nescit. Pand. Lingua, quae nescit dolum. Non servit Aulae. Tuque post primae optimos Aetatis annos Regiae obsequiis datos. Arcana nondum Regiae nosti? Cac. O pudor! Colac. O digne plebis risibus. Pand. Sensus parum, Parumque mentis est tibi. Cac. O vacuum caput, Et inane pectus! Eud. Siccine Eudaemon iocus. Plepeculaeque vile iam probrum sumus! O fata sortis aspera! o crudae vices! Hic genius aulae est. Qui semel Regis sinu Traxit fluentem gratiam, et totis bibit Labris favores, sorte si versa sinu Principis amantis excidat, plebis iocus Luditur, et ipsis vile ludibrium iacet, Quibus ante iura potuit et leges dare, O vitree sortis splendor, et falax favor. Ridentis aulae! Credulum quisquis dedit Animum potentum gratiae, et sortem suam Fundat favore Principum; in fumo suam Felicitatem collocat, cuius vapor Quo se levat sublimius, semper magis Tenuatur aura, donec in nihilum fluat. SCAENA XV. Hypocrisis occurrit maerenti Eudaemoni, seu Bono Genio, cui donat annulum, quem ab Areta, seu Virtute, per fraudem extraxerat, cui caelitus eam virtutem inditam esse ait, ut gestatus amorem conciliet eorum, quibuscum agitur. Quo ille munitus Regem fidentius adire statuit. Hypocrisis, Eudaemon, seu Bonus Genius. Hyp. QUam vana spes mortalium est! quaeque Euntis instar rivuli, nec se suo effluit Fonti reponit. Eud. Omnibus tamen magis Est fluxa Regum gratia, ac aulae favor. Qui nuper alta sortis excelsae rota Populo invidendus sederam in praeceps datus, Vix umbra vilis squalido inserpo solo. Hyp. Fortuna, quae te vulnerat, nostram quoque Affligit animam; sique fas esset, meum Pro te cruorem spargerem: at nondum tamen Necessitas hoc poscit. Hinc, quod est mihi Et auro, et orbe carius, gemmam tibi Mali in levamen offero. Eud. O magnum tui Portentum amoris! Diva, quae tuas movet Pietas medullas? Hyp. Qua soleo miseris opem Praestare semper. Legis hoc fixi mihi, Quemcumque miserum videro, levamen dare. Non hic nitorem attende, sit quamvis suo Precio aestimandus? sed magis gemmae insitam Vim contuere. Mox, ubi in nostras manus Volente caelo venit, et voto, et prece, Pioque ritu, et thuris accensi sacro Est consecrata odore; quo tantae genus Virtutis hausit inditae; ut si quis manus Dextrae annulari gestet in digito; illico Eum sequatur gratia, ac hominum favor. Tolle, et secundis gratiam auspiciis lege. Eud. Quae est ista pietas? iste in immeritum favor? Hyp. Hae sunt Tonantis gratiae, quas per meam In te refundit dexteram. Eud. Quantum tuus Me liberalis dexterae stringit favor. Debere tanto plura me fateor tibi, Quod in immerentem congeras tantum boni. Hyp. Reddantur illi gratiae, a cuius manu Venere dona. Numini acceptum refer, Quod Numen offert. Eud. Ibo spe plenus mei Sub Regis ora, quemque surreptum gemo, Virtute gemmae redditum affectum legam. Hyp. Confide: Quamdiu dextrae inhaerebit tuae, Miranda cernes. Eud. Spem tuus candor facit. Hyp. Ignara Pietas fallere est, nec te doli Involvet arte. Perge, nec dubita: Otius Miranda cernes: Quae tamen damno tuo Vidisse doleas. Stulta spes caecum trahit. Qua te in favores Principis gradi aestimas, Hac in ruinam pergis: occasus tuus, Quae vis sit illa, teste documentum dabit. SCAENA XVI. Dum Dolus, seu fictus Policarpus, aut Publicum Commodum, Regem adit, ut sensum Ministrorum, quem de nimia familiaritate Reginae cum Eudaemone habent, Regi exponat; aperit ei Hypocrisis iam traditum a se Eudaemoni, seu Bono Genio, annulum: hunc servire posse ad promovenda molimina. Hypocrisis. Dolus. Hyp. QUo te vovebam tempore, optatus venis. Quo cura gressum concitat? Dol. Regem peto. Hyp. Et hoc volebam. Dol. Fraude versatus mea Senatus omnis sentit, et queritur, nimis Auctoritate Regii sociam tori Areten valere, Munus id meum exigit, Ut sensa Patrum detegam Regi. Decet Frenare fastum feminae, et Sceptrum manu. Regis teneri. feminae imperium grave est. Hyp. Quam vota Zephyris aureae sortis volant! Me sancta numquam deserunt caeli omina. Ignara non sum, resque perspecta est tibi, Quae Regis animum cura, quae mentem rotet Suspicio; plura taceo. iam technis meis Testis Hymenaei Regii gemma in manu est exsecrandi Eudaemonis: Regi fidem Suus ipse faciet oculos. At postis sonat. Excedo sede. Fraudibus nixus meis Prosequere reliqua, et texe, quem coepi, dolum. Dol. Omnes per artes ibo, per fraudum vias Nondum repertas hactenus donec cadant, Quicumque nostri nominis famam opprimunt. SCAENA XVII. Dolus exponit Regi petitum Senatus de moderanda Reginae auctoritate; eaque occasione, quod ab Hypocrisi acceperat, suspicionem ingerit nimiae eius cum Eudaemone familiaritatis. Synesius, seu Intellectus, Dolus, seu fictus Policarpus. Cacurgus, seu Vitium. Syn. LAuda innocentem Virginis castae indolem. Ut compta vultu, mente sic compta est quoque Unaque venustas alteram gratam facit. Policarpe, quae te cura sollicitat? Dol. Tibi Ut sensa Patrum grandia, et iustum explicem Animi dolorem. Syn. Sede consilii, et loco Nondum Senatus missus est? Dol. Sedent adhuc Tuumque per me oraculum exspectant Patres. Syn. Quid ergo rerum? Dol. Sacra maiestas tua Periclitatur: nominis fama in iocum Populis abibit: inde te spretum gemes, Nisi antevertas. Sceptra quo fastu regat, Licentiaque Regii consors tori, Et dignitati deroget quantum tuae; Est ponderatum a Patribus: at semper sacrum Sanctumque nomen, Summa Maiestas, fuit, Nec dividendum. Auctoritas Regis cadit, Si non sit unus, si pari sceptrum gerat Auctoritate socius. Accedunt quoque Propensa mentis studia, queis nimium suum Eudaemonem complectitur. Vulgus leve Et suspicacis indolis. Quis hinc honor. Quae fama Regi? Cac. Iam vaco culpae nota, Quoties in aures ista, sed frustra, argui? Dol. Nec praeteribo, quod gravius animum afficit. Ad Regis aures me tuus primum favor iubet esse, Regni primus arcana arbitror, Dubioque in omni primus a Rege audior. Sed dignitatis primus hic gradus mihi Fidelitatis candidae legem iniicit. Qua cogit, alto corde quae vellem premi, Prodere in apertum. Syn. Libere sensum tuum Policarpe profert. Dol. Esse non equidem reor, Nisi verba vulgi semper in peius suo Garritu euntis: quando Maiestas tamen Honorque Regis tangitur, et umbram quoque Decet aestimari. Fama iam passim volat, (Conficta credo) fama sed tamen volat, Crevisse amores mutuos, ut iam notae Fines honesti transeant. Quin (sed fidem Hoc non meretur) annulus, quem de tua Testem mariti amoris accepit manu, (Non usque credo, nimius hic amoris foret Patentis index) dicitur passim tamen Haerere digito Eudaemonis. Testem sui An velit amoris esse, num meriti magis Probe aestimati Regium signum, latet. Syn. Ad tam nefanda perfidae mentis calor, Tam indigna Rege labitur? Dol. Nondum fidem Animo imperare valeo; non deest tamen, Qui teste caelo iuret, illius manu Digitoque visam pronubam gemmam. Syn. Rei Statum experiri certius lubet. Celer Cacurge propera; nostra sceleratum iube Ante ora adesse. Cac. Propero, quo Princeps iubes. Dol. Hic in propinquo ad Regias fores agit. Syn. Etiam scelestus audet accessu suo Aulam inquinare? Dol. Gratia audacem facit, Qua pollet, Aretes. SCAENA XVIII. Deprehendit Rex in Eudaemonis, seu Boni Genii, digito annulum, exardescit in iras; mandat eum carceri mancipari. Synesius, seu Intellectus, Dolus. Eudaemon, seu Bonus Genius, Cacurgus, seu Genius Malus. Eud. - - - - Ecce me pronum tua Rex ante genua. Debeo hunc cultum tuae Benignitati, quando me coram iubes Spectare amoenum Regiae frontis diem, Et basiare dexteram. Syn. Video o nefas! Video pudendi criminis certas notas. Tandem latebris veritas prodit suis. Video, ipse video: quid traho ambiguas moras? Policarpe. Dol. Princeps. Syn. Perfidum, infandum caput, Et dignitatis Regiae laesae reum Adopaca carceris antra tumulari iube. Sed ante ponat proditi Hymenaei notam. Dol. Tua iussa Princeps veneror. Eud. Et quid hoc rei est? Turbatus ira contrahit frontem; minas Toto ore spirat; exit; et me, quem suos Adesse iussit ante conspectus, furens, Fremensque solum deserit. Dol. Princeps iubet, Depone dextera annulum, et gemmam meis Committe manibus. Eud. Quis genius orco editus Haec imperanda Regiae menti indidit? Materia nempe idonea invidiae fuit Haec gemma visa. Dol. Non satis. Princeps tuum Profundi ad antra carceris damnat caput. Eud. Ego ad profundae squalidam noctis specum Damnor? ego? cuius sceleris, aut noxae reus? Dol. Ne quaere plura: Regis imperium iubet, Te contineri carcere, et ferro manus Pedesque stringi. Muneris id esto tui, Cacurge, Regis iussa curare, ut suo Ritu exigantur. Cac. Nulla retinebit mora. Eud. Nec ego repugno: ut innocens, sic obsequens Imperia Regis veneror. Cac. Est iusti tenax, Et aequitatis arbiter Princeps nihil Verere. mentem nulla si culpa arguit. Sic innocentes arte capiuntur Doli. SCAENA XIX. Hypocrisis et Dolus gratulantur sibi de irretito Eudaemone, seu Bonno Genio. Hypocrisis. Dolus. Hyp. QUid una possim, fraude didicisti meam. Dol. Vento secundo fertur in portum ratis. Hyp. Doces scientem. Quidquid est actum, audii His ex latebris. Ne tibi totum tamen Excogitatae fraudis ingenium attrahe. Pars magna nostra est. Dol. Iusta praetendis. Tuae artis est mysterium: quin tu artifex Es prima fraudum: quando laudatur Dolus, Laudaris ipsa, quidquid est artis meae, Tua parturivit. Nempe sic fraudes tegis, Ut veritatis semper eniteat color, Mendacioque imaginem veri induas. Hyp. Te cuncti adorant, semitas cuncti tuas Calcare cupiunt. Quidquid est, merus est Dolus. Dol. Solus is, et unus arte fallendi abstinet. Qui fallere nequit. Hyp. Ille prudentis notam Fert, et sagacis; qui magis fallit. Dolus Aetate in ista solus est virtus: scelus Vitiumque reliqua. Dol. Quisquis hoc aevo fidem Quaeris, remotis quaere sub caeli plagis, Non inter aulas Principum. Merus est dolus Quodcumque cernis. Ambigis? damno tuo Verum esse disces: quidquid est, merus est dolus. ACTUS V. SCAENA I. Arete, seu Virtus, exprobrat Bulaeae, seu Voluntati, familiaritatem, quam habet nimiam cum Archaetia, seu tecto Idokerdo. Haec vero Aretae ingratitudinem exprobrat; cui etiam minatur eripere regnum. Areta, seu Virtus. Bulaea, seu Voluntas. Aret. Equidem frequentis ille congressus amor Commerciumque Archaetiae, et blando nimis Sermone, gestu, lusibus ducti dies. Placere nequeunt. Bul. Causa quae illicitos facit? Aret. Non repetam ab alto plura: sit id onum satis: Hic nodus Aretae displicet. Bul. Ratio parum Haec stringit animum. Causa si maior subest, Forte acquiescam, meque convictam dabo. Aret. Tam vilis ergo iam tibi est Arete, mihi ut Fastidias placere. Bul. Diversis placent Diversa: quisque ducitur genio suo; Nec una cunctos esca delectat. Cui Quid sapiat, angi, mentis est sanae parum. Aret. Recto palatum devium a gustu, nequit Distinguere aequum. Bul. Transilis recti orbitam. Regina! Aret. Solum hoc nomen officium tibi Reverentiamque suggerat. Bul. Pariter tui Te moneat istud debiti, Non te latet, Hoc, quo superbis, Insulae imperium, mei Fuisse iuris, meque dominatam Deo Sic imperante. Sceptra blanditiis tuis Illecta posui(o tristis insani nimis Memoria facti!) transtuli in fratris manus ius omne regni, et purpurae. Quod tu regas, Ingrata, nostrae gratiae debes. Aret. Ita est: Tibi supremum contulit regnum DEUS; Sed iussit idem regere consilio tui Haec regna fratris. Iure quod cedis tuo, Hoc gloriosum facinus est, dignum cani Sero nepoti, perque fastorum tomos Memorari in aevum. Bul. Mentis incautae fuit. Aret. Id exigebat aequa consilii bilanx. Bul. Qui iura tribuit, liberam fecit Deus: Ut quod liberet, absque consilio mei Fratris valerem. Aret. Quis neget? Poteras tue Regere arbitratu: ratio sed qualis foret Illa imperandi? caecavis, animi impetus, Libido mentis impotens, amens furor. Si frater absit, belluis distas nihil. Bul. Ingrata! Sic me vellis? Haec merces mihi Tot gratiarum redditur? Iuste o dolor Erumpe tandem. Sceptra quod frater tenet, Solioque Regis considet, quod tu tori Consors eodem iure Eleutheriae imperas: Quod tibi, tuoque coniugi popul genu Accline flectunt; munus id meum est; mihi Ingrata debes. Aret. O tuae sortis status Nimium dolendus! Video, quo fonte hoc malum Errantis animi veniat. Ubi languet caput, Et reliqua languent membra. Curandus prius Insanus aestus Regis et amoris febris, Archaetian qua deperit. Bul. Cede hinc mei Tyranna cordis! Cruda Tisiphone, meis Inimica semper commodis! Quo tu sedes Tumesque solio, facile subvertam, et meum Diadema repetam. Cede, ne invisus sonus Obtundat aurem, et gaudium mentis necet. Redit voluptas pectori: abscedit color Inanis umbrae honoris: abstersus sopor Oculis fugatur, quaeque luserunt metu Animum sinistro somnia, et nox et dolor Quicumque mentem torsit, in nihilum redit, Umbrisque pulsis gaudia reportat dies. Non ille frontis Regiae augustus color, Non sceptra, non corona, non humeris fluens Adusque talos purpura, aut solium eminens Illudet oculis amplius. Cessit chaos Noctis, redit Sol ille, quem semper colo, Dulcemque cordi gaudii adportat diem. SCAENA II. COMICA. Cacotes, seu Vitium, gaudio exsultat, quod Eudaemon, seu Bonus Genius Regis iussu sit ad Carcerem condemnatus. Cacotes, seu Vitium. IO triumphe! cecidit Eudaemon! cui Sua forma nimium placuit, et frontis decor Quo se ligare corda credebat; cui Angusta Regia, et orbis angustus fuit. Cecidit. nec ultra surget. At casus habet Multum leporis causa. Sed silentium! Dicere vetamur. Alta spectabat nimis. Fastidiosi non fuit stomachi, bonae Inhiabat escae. O quercino excisum caput Trunco, vel alno proditum, Quis te furor, Quis mentis aestus tanta... sed silentium; Dicere vetamur. Fama communis tamen Obstante nullo gloriae augustam viam Inisse cantat. Hinc suae mentis sinum, Prudentiamque saepe iactabat tumens, Ventoque plenus. Obvius si sors mihi Veniebat, aut superbus in caelum caput Tollebat, aut arquatus hircino eminus Spectabat oculo, territam prope ut mihi Excuteret animam. Nempe sic plures solent, Quos sortis alto culmine locavit favor, Frontem asperare nube, et ex oculis meras Vibrare flammas, voce tonitrua iacere: Creduntque torvitatis accessu suum Augeri honorem Elatus Eudaemon supra Dominum tumebat: forte iam seipso est minor, Et detumere didicit. At silentium! Dicere vetamur. Annulus quiddam novae Opinionis peperit ... O quantum premo Luctantis oris verba, nec tamen opprimo, Mori mihi est, tacere. Sed silentium! Dicere vetamur. Lingua mihi procax nimis, Praegrande et os est, nec facile claudi potest. Si verba solvo, tenibus poenas dabo. Quid agam? retundi non post est licentia. Procacis oris: ergo, quod solum est super, Cantu occupetur, vetita ne verba efferat. QUisquis ambit eminere, Principumque Consus esse, Multa mente continere, Multa debet promere. Non tamen sat est, tenere Multa mente. Qui secunda Ingeni elevatur ala, Livor illum deprimit. Scire multa, multa tela Exacerbat invidorum: Scisse pauca, saepe honorem Celsiorem contulit. Stant in arduis honores, Stant in edito favores; Est tamen, qui pervenire Huc laborat impetu. Quando credit se tenere Pertinace dextra honorem; Lubricat pes, et ruina Non opina involvitur. SCAENA III. Virtus, sive Areta, in ambulacro, ex quo aspectus est in subiectum mare, se ipsam solatur spe, quam ab Hypocrisi acceperat, recipiendi annuum iam excantatum, et pristinos amores a Synesio, seu Intellectu Areta, seu Virtus. ITe, ite crudae mentis Harpyiae, metus, Luctus, dolorque: vultures animi diu Se devorantis: Ite carnifices hydrae Exulcerati pectoris, et aedes mei Vacuate cordis; alius ingressu has suo Amatus hospes occupat: pleno venit Spes certa velo, seque violento, at simul Amante in imos impetu infundit sinus. Ite, ite saevae cordis ardentis pyrae, Mortis ministri, maeror, et tristis pavor, Gemitus, laborque; et quidquid ingenuam mei Serenitatem nube convolvit sinus. Animus doloris incapax vivit novo Expergefactus spiritu, et dulci fluit Spei ac amoris nectare. Hinc curae procul iam vis recedit Colchica, et rursum suae Integritati redditus gemmae vigor Veteres amores revocat, ac primam fidem Infundit animo Regis. O dulces spei Meae liquores! dulcis o veteris sapor Gustusque amoris! O potens virtus, poli Delapsa sede, tota quae nostrae spei Precibus laboras, tota quae lacrimis tuis Male auspicatum spiritum gemma eluis! Per te revivo, studia pietatis tuae Animum reponunt pristinum in amoris sinum Ite hinc dolorum nubila, angorum rubi: Ite, ite gemitus cordis, et suspiria: iam melior aura spirat, et portum prope Felicitatis monstrat. Hinc gemitus procul. SCAENA IV. Cacurgus, seu Malus Genius, nomine Regis sub specie munerum defert ad Areten, seu Virtutem, duas argenteas pelves opertas, in quarum altera est cor Eudaemonis, seu Boni Genii, pugione transfixum; in altera pugio, et poculum veneni. Laetatur illa primum, quod amori restitutum Regem existimaret: ubi vero detexit, horror, et dolor. iubetur eligere, vel pugionem, vel venenum: hoc illa eligit, et intrepida bibit. Areta, seu Virtus. Cacurgus, seu Genius Malus. Cacotes, seu Vitium, Pandimus, seu Ingenium. Cacur. LEgatus adsum Coniugis amantis tui, Meique Regis. Aret. Ergo iam nostri memor? Ergo Arcta Regi rursus in mentem venit? Cacot. Si quando, nunc frequentius memor est tui. Cacur. Pignusque amoris veteris, a cuius fide numquam recessit. (Aret. Dubito.) Cacur. Quamque ista magis Testatur hora. (Aret. Et vivit antiqui unica Scintilla amoris?) Cacur. Tesseram etiam suae Deporto mentis. Aret. Ergo peregrinus calor Extinctus omnis? ergo se reddit mihi Synesius? O sincera Pietatis fides; Veraxque candor; Ecce, meritorum patet. Virtus tuorum, quasque fudisti, precum. Cessere cantus Colchici e gemma doli, Nodique Averni Spiritus; stetit tuis Promissa dictis veritas. Mentis novae Faces amantis, munera! o pignus novae Fidei ab amante! cara iam expletae spei, Et in liquescens gaudium abeuntis quies! Pand. Sincera facies muneris nondum patet. Aret. Quid hoc? volentem tangere invadit tremor. Horretque dextra? Nempe reverentis timor Est iste mentis. Quo tibi obsequio tua Devincta Sponsa est, poscit, ut quidquid tuo Venit ab amore, venerer officio pari. Eheu! quid istud? Pand. Horret? et nondum mali Scaena patet omnis. Aret. Hocne funestum mihi Donum Synesius? Cac. Carius quo non queas Desiderare. Aret. Corde quid medio notat Defixus ensis? Cacur. Illud est cor, quod tuos Rapuit amores; cuius affectu diu Calebat animus; cuius ardores, tua Erant voluptas. Aret. Loqueris aenigma. Cacur. At satis Hoc explicatum est, assequi ut facile queas. Cor illud est Eudaemonis amantis tui. Aret. Feralis o spectaculi invisus rigor! Ludis Cacurge? an vera metuenti refers? Cacur. Imperia Regis exsequor, qua me fide Ille expedire voluit. Aret. Et pignus mihi Regalis aliud mittere affectus nequit? Cacur. Id esse summum credidit. Nam cor tibi Tantum aestimati nominis, cuius stetit Tibi semper animo flamma, pro dono in manus Consignat. Arete. Certa iam vives tui De Sponsi amore; quando quod votum tuum Vel est, vel esse potuit, in manus dedit, Debes amori plurimum, qui te sua In mente semper voluit, et quaerit tuo Servire genio. Quin metum mente exue, Tuum ne amantem forma rivalis trahat, Tu cordis eius domina es: in tua est manu; Exosculare, stringe, complexu fove. Aret. Ergo et supremas illud aerumnas gravat, Quod impudica videat, et sacras tori Violasse leges! Quod queri poteram, prior In me refundit. Ille iuratos sacri Hymenaei amores exuit, formam hospitis Aliam procatus: Ille periurus fidem Datam fefellit: quodque sceleratum est magis, Quod perpetravit ipse, non nocuae Aretae Per impiam calumniam imponit scelus. Haec machinarum Archaetiae infesta est rota. Quocumque sese intrusit, hac iuris sacri Lege inquietat ordinem, evertit, terit; Et digna fama merita compensat nece: Haec est fidelis obsequi, Eudaemon, tui Reposita merces! O cor innocuae indolis! Cor fraudis expers! quodque non alio, impii Manu, peristi scelere, quam quod publicae Felicitati creditum illimi dares Concilia fluxu, nescia aut fuci, aut doli: Tu cuius omnis ambitus apertus patet, Ut tegere iam nil possis arcano sinu; Tu prode caelo, prode tu terris mei Arcana cordis nullius culpae rei. Cacur. Non ista nunc Eudaemonem tangunt. Iacis Lamenta ventis: Ille, quem testem vocas, Nimis remota degit avulsus plaga. Venire ad aurem ut triste non possit melos. Aret. Verum est: cruenta, barbara, immitis manus Hunc interemptum spiritu et vita exuit. Cac. Sed mitte luctus: brevior absentis mora est. Quam tibi dolores suadeant. Cacot. Poteris, tua Opinione citius, afiatu frui Sinceri amantis. Cacur. Regiam mentem tui Pietas subivit. Ille, qua flamma ardeas, Quae pectus urant vota, queis tuum tibi Eudaemonem desideras, pridem videt. Hinc et levamen mittit, et modum docet; Quo, quem peremptum funere supremo doles, Reperire possis. Geminus en callis patet, Aperit alteram pelvim, in qua est pugio, et poculum veneno mixtum. Uterque recta, ducer ad amatum via. Vel hanc, vel illam delige: arbitrio tuo Stat haec, et illa. Quae placet amanti magis, Humanitate Regis offertur. Tibi Fors neutra displicebit. Est brevis utraque; Utraque expedita, nec ambitu longo atterit. Aret. Quaecumque nulla criminis labe obsitum, Et innocentem spiritum ad mortem citat, Via expedita est, quando, quem vita exuit, Solvit dolore, Squalida quid Arete trahat Ultra innocentem Spiritum? Si Archaetia Temulenta fastu, luce regnorum ebria iam purpurata tygris in solio sedet; Aulaeque pulsa iura Leucothoe, impia Fidus minister caede damnatus, quis est, Qui veritatem promere intrepide audeat? Si mille Cacotes criminum incentor manu Regis patrona tegitur; atque aula procul, Proculque tectis Principum exegit Themin, Quid Areta misera spiritum afflictum traham? Assurge fortis vividae mentis calor, Et te procellis eripe instantis mali! Fortuna ne te cogat infausta erutae Aulae ruinam cernere; occlusos sopor Aeternus oculos claudat. Antidotum mihi Contra hostis iras toxici hic scyphus dabit. Pand. Quam laeta, et irretorta, et intrepida bibit! Nec ambit illa vivere, nec horret mori. Aret. Egi imperata Regis. Haec illi refer: Etiam iubenti bibere lethalem scyphum, Me paruisse, Si incitae mentis rigor, Quo me innocentem perimit, extremos sonos Venire ad aurem patitur; et cuius diu Viventis odit ora, morientis tamen Admittit ultima verba; dic: constans tibi, Intrepida vultu, corde non pavido, manu Audace et alacri sumpsit, atque avida bibit Siti venenum: Voluit imperiis tuis Parere, non invita moriendo. Hic tamen Unus abeuntem spiritum affligit dolor, Quod illigatum deseram infami lupae, Amoribusque Archaetiae. Si nil meus Affectus urget, nec placet. quondam suae Meminisse amantis coniugis, id oro, sui Status meminerit; Synesium decet, Pronus sequatur. Cacur. Singula expediam, Si memoris animi faverit tenax sinus: Si fallat; istud unicum expediam: Arete mihi Hausto veneno limites inter necis Vitaeque pugnat: Regis hoc animo sat est. Aret. Sic est: Id num Regis est votum, nece Aretem perire; ne voluptati suae Qui ponat obicem, quique retineat impetum Abeuntis in praerupta fit quisquam super. Sed iam propinquae mortis accessu, gravi Pugna laborat animus, atque; ipsam furor Arcem latentis cordis aggreditur: adhuc Luctantur una, mortis hinc rigidum gelu, Hinc modica vitae flamma. Sed vincit gelu, Extincta vitae flamma me in cineres agit. SCAENA V. Adest Hypocrisis morienti Reginae, simulate condolet: ubi demum expiravit, gaudio exsultat. Hypocrisis, Areta, seu Virtus. Hyp. QUae scaena tristis? Areta, quod malum premit? Aret. Sic spem coronat exitus: sic me tua Promissa consolantur: en finis mei Doloris instat, et simul vitae exitus. Hyp. Miseranda! quae me fata tam saevam iubent Spectare sortem? Aret. Spiritus Averni suas Partes peregit: antequam Hymenaei nota Tuis abactus precibus Acherontis specum Redux subiret quidquiqui in damnum meum Potuit furoris, quidquid invidiae suo Potuit veneno, prodidit. Hyp. Licet rei Causam, modumque scire? Aret. Rex iussit mori: Haustum venenum cetera exsequitur. Hyp. Tigris Quae Caspia istud ausit? o nimium ferox Crudelitatis barbarae exemplum! o nimis Infausta Princeps! Aret. Saepe sic insons, reus Agitur iniquis aemulae invidiae dolis, Donec furori victima inimico cadat. Hyp. O fata! cur me vivere iubetis? Tuo Cui ego superstes funeri servor? Lubens, Ut te redimere liceat, effusum dabo Venis cruorem! Aret. Membra supremo labant Impulsa letho. Hyp. Sidera, quod orbi malum Tandem paratis, sic nece Augustam eripi Areten iubetis? Aret. Spiritus solita negat Officia membris: cordis elanguet calor. Hyp. O impiatum saeculi nostri statum! Ferroque fusum, aut marmore excisum. Innocens Virtus neci subiicitur, exsultat scelus. Aret. Oculos suprema nubila involvunt: dies Abscedit omnis: aura. Hyp. Iam vixit: gelu Iam mortis omne stringitur corpus. Bene est, Iam vota nostra culmine optatae sedent Felicitatis. SCAENA VI. Idokerdus, seu Interesse, sub persona Archaetiae, seu Rationis Status, non multum gaudet Reginae morte, quod praevideat se ad connubium petitum iri; unde se manifestare cogetur; ex quo demum suae machinae ruent. Idokerdus, sub persona Rationis Status Hypocrisis. Idok. - - - Parcius mentis sinum Concede laetis. Hyp. Gaudium in pectus nimis Exuberante flumine irrumpens mihi Metollit ipsam. Vota iam currunt sua Secunda fraude! Funus est Arete. Nihil Post impedire nostra consilia potest. Idok. Utinam illa porro viveret! Grandis meis Est funus istud plaga meditatis. Hyp. Quid hoc? Ido. Quis sim patebit. Hyp. Unde? quae tectos dolos Causa explicare coget? Idok. Hymenaeo suo Princeps solutus, alterum Hymenaeum petit Celebrare mecum. Hyp. Mira quae narras? Idok. Ita Mihi per Cacurgum nuntiat. Quid nunc agam? Equidem petenti iusta, si talis forem Qualem arbitratur, non dare assensum gravi Mentem furore Regiam impleret: dare Sed postulanti nostra conditio vetat. Quid ergo agendum? Consili hoc unum est super, Ut me furoris Regii eripiam minis, Detegere memet. Hoc quoque est nimium grave. Nam sic dolosae vertitur fraudis rota, Omnisque textae concidit technae labor. Hyp. Sane paratus iret in fumum dolus. Cum tela aperta fraudis est, nullum malum Suum Idokerdus ducere ad finem potest. SCAENA VII. Archaetia, tectus Idokerdus, seu Interesse, vocatur ad convivium Regis, quod solemni gaudio ob peremptam Areten, seu Virtutem, celebraturus est. Interim Hypocrisi committit curam promovendi dolos. Pandimus, seu Ingenium. Idokerdus, seu Interesse. Hypocrisis. Pan. VErenda Princeps, Regiae ad mensae dapes Synesius optat hospitis amicum suae Adesse lumen. Areta iam satis data Sibi apparari funebrem pompam petit; Hanc exhibebit festus hic epulis dies; Ut quo sequatur funus affectu, palam Testetur orbi. Idok. Regii affectus favor, Quo se clienti inclinat Augustum iubar, A me meretur debito obsequio coli Amanda Hypocrisis, interim invigila meis Studiosa rebus: nostra ad obsequia Dolum Adesse manda: quaere, quid agendum aestimet Poneria, meis semper in rebus pium Tutumque asylum. Convocet totas sui Vires cerebri, et ingeni excutiat sinus, Ut obviandi inveniat extremis malis Viam, modumque. Hyp. Quod iubes, factum dabo. Idok. Ego timoris inter et fluctus spei Accedo Regem. Pand. Funeris necdum bene Riguere membra, iam altera Hymenaei face Synesius ardet. Mortui tumulis iacent Suis sepulti, nostra nec curant; agant Quodcumque vivi, mortuos tangit nihil, Licetque tangat, id nihil vivos movet. Quicumque sapiunt, vivere hoc ritu solent. SCAENA VIII. Bulaea, seu Voluntas, accepta Reginae morte indagat ex Colacaea, seu Adulatione, verumne sit Regem ambire Hymenaeum cum Archaetia, seu Ratione Status, quam non ignorat esse tectum Idokerdum, in spemque venit, si ea se detegat se e Rege in sponsam postulandam. Bulaea, seu Voluntas. Colacaea, seu Adulatio. Bul. AN esse credam vera, quae rumor meas Pertulit ad aures, Regis imperio Areten Letho peremptam! Col. Res nova, at vera est tamen, Spectata multis: Regis imperio occidit. Bul. Quae causa tanto Regis humani fibras Accendit igne, coniugis mortem suae Ut imperaret? Col. Causa non prodit: tamen Quaecumque fuerit causa, non fuerit levis, Quae tam benignum Principem, mitem, pium, Facilemque flecti; providum, ingenio gravem. Prudentiaque limpida et mente ardua. Tam singularem moverit, mortis ream Ut iudicaret. Bul. Nempe iam rigido nimis Superba cilio, et arrogans visa est nimis, Nec sustineri facilis. At de Archaetia Quis sermo in aula? Vera num populi canit, An falsa rumor? Regiae mentis sinum Alio calere ab igne, et Hymenaeo alteri Iam postulari Archaetian. Col. Sensus quidem Est iste Regis, fine carit urus tamen. Nam, quod patere credo iam Princeps tibi, Sub hoc amictu Archaetiae, occulto latet Dolo Idokerdus. Bul. Si tamen doli inscius Rex coniugalis postulet sociam tori, Quid illa quae consilia disposuit? Col. Erit Ponenda larva. Bul. Fausta, quae larvam abstrahet Fortuna nobis. Namque delusus dolo Princeps amores vertet, et forsan meos Poscet Hymenaeos; nostra conditio alium Connubialis foederis nodum vetat, Nolente Rege. Vade; quid subsit rei, Quae vera sint, quae falsa, discerne, et mihi Refer fidelis nuntia. Cola. Obsequium paro, Sed quid timores, tanta quid prosit tuis Cautela factis? Quae lubent, tuto potes. Exempta plebe Nympha, vulgoque altior, Suo, quid alias deceat, exemplo docet. Bul. Bulaea, pande temor, et clausos sinu Revela amores. Forte miseratus tuas Rex ipse flammas corde, concipiet paris Amoris ignes. Ille si prodat suos Animi calores, prodere et tuos potes, Venia est amoris alter alterius amor. SCAENA IX. Poneria, seu Malitia, dat Hypocrisi poculum soporiferum, quod iubet Regi exhiberi. Poneria, seu Malitia. Hypocrisis. Pon. QUod eliquatum vitrea ampulla hac vides, Est succus Ignorantiae, Hoc aulae solent Sopire populos. Regio hoc misce mero, Regi ebibendum hoc exhibe: Accedat sua Colacaea voce, misceat laudes modis, Encomiisque chromata: liquoris gravi Oppressus haustu, vocis illectus sono, Et suavitate captus, acclinis cadet Rex in soporem, deinde Lethargus grave Caput occupabit. Istud interea sat est; Dum plura tempus suggerat. Hyp. Iussa exsequor. Pon. Adverte et istud; opera si forsan mea Desideretur, quaere Bulaeae ad fores. Hyp. Et hoc iuvabit scire. SCAENA X. Hypocrisis ostendit Dolo mixtum ignorantiae succo poculum Regi dandum, quod facturum se Dolus pollicetur. Dolus. Hypocrisis. Dol. - - - Quo tendis gradum Hypocrisis? Hyp. Ipsum mente volvebam Dolum. Dol. Quod ista vitri phiala medicamen tenet? Hyp. Est eliquatae succus ignorantiae. Dol. Cuius paratus poculis? Hyp. Regis. Tua Sit ista cura. Dol. Nemo Ganymaedis vices Me sustinebit melius. At caute tamen Res promovenda est. Hyp. Nullus huic potest rei Metus subesse. Nullus est succo sapor. Dum bibitur, oculos caecat, ut videant minus Noxam latentem: quoque plus bibitur, minus Bibisse credant. Dol. Ratio, quod dicis probat. Nam quisquis ignorantia mentem occupat Nec se, nec alia novit. Hyp. At multi tamen Se multa credunt nosse, sed norunt nihil. Dol. Est qui Poetam vellicat, quamquam sibi Sit Musa sterilis. Quaeque vix anno metrum Abominandum Apollini, et Musis struat. Plus vult videri sapere, qui sapit nihil. Hyp. Est architecti censor, et acerba crisi Qui damnat aedes Principum, aut stantem foro Molem colossi; cui tamen decempeda, Angulus, amussis, regula, anfractus, basis, Sunt terra spectra nominum, et larvae horridae. Plus vult videri sapere, qui sapit nihil. Dol. Est qui feroces ore ventoso minas. Martemque spirat; proelia, et dextra tamen Sua peractas iactat, et dextra tamen Sui ipse lateris stringere mucronem timet, Plus vult videre sapere, qui sapit nihil. Hyp. Sed quid moramur? Tempus ad fraudem vocat. SCAENA XI. Cacurgus, seu Malus Genius, sibi gratulatur de sublatis Eudaemone, seu Bono Genio, et Areta, seu virtute, amorisque ex aula aemulis. Unde sperat elevata ad Regiam dignitatem Archaetia, seu Ratione Status, eminere. Cacurgus, seu Genius Malus. BEne est, beate est! Vota supremo sedent Fellcitatis apice! Rivalis mei Cor ipse vidi: (fausta sic omnes mihi Fortuna tollat aemulos!) vidi impii Cor ense fossum, quodque mihi votum fuit, Vidi peremptum, Regiam Sponsam quoque Vidi veneno mortuam. Sed quod magis Genium Cacurgi recreat, in Archaetian Vertere amores Regis, ut sociam sui Connubiali foedere assumat tori. iam spes Cacurgo surgit, et plenos sinus Fortuna melior involat. Si Archaetia Sceptrum secundum reneat, ad Regem locus Primus Cacurgi est. iam meis votis sat est. Sublatus omnis hostis, aut caesus solum Momordit ore, aut Regia eiectus gemit. Sic fuit agendum: sic suos aut vi decet, Aut fraude tollere aemulos. Errat, suum Qui promovere commodum quando potest, Occasionem negligit. Si quis via Submoveat obicem, quisque prudentem aestimat: Quid ergo nostro commodo obstantem vetet Hostem amovere? Cursus his aulae est, dies Exempla profert singulus. Nemo suum, Quem premere potuit, aemulum, excelso loco Sedere patitur. Consule annales Patrum, Memoresque fastos Principum: Quisquis viam Obsedit hostis alta meditanti, via Excussus, obicem proprio casu abstulit. Sic acta res est nostra: Iam restat nihil. SCAENA XII. Cacotes, seu Vitium, ad Poneriam missus nuntiat omnia esse confusa. Cacotes, seu Vitium. REs involuta tota Labyrintho est: labor Nunc intus urget pessimus. Dominum meum Rex esse credit, feminam, et iungi sibi Connubialis foedere Hymenaei petit. Res ista curas miscet, atque una omnium Confundit animos Ille, ne pateat dolus, Et compeditus fraude capiatur sua. Impendit omnes ingeni vires. Ego Et huc et illuc mente sollicita feror. Colacaea, qua non pulchrior Nympha est, suae Non parcit operae, res ut eventu bono Haec terminetur, nec minus sensus suos Dolus et Hypocrisis conferunt: nullum tamen Confusus animus nube consilium invenit. Credo, et Poneriae opera in auxilium rei Petitur cadenti: paginam hanc vento otior Illi exhibere iubeor. SCAENA XIII. Cacotes, seu Vitium, Poneriae seu Malitiae, litteras tradit: significat Regem interim Colacaeae, seu Adulationis, cantu detineri. Illa lectis litteris properat. Poneria, seu Malitia. Cacotes, seu Vitium. Pon. - - - Ad vocis tuae Sonum excitata venio. Conclavi tua Excipere iussa nolui, ne quae rotet Suspicio mentem Regiae Nymphae. Quid est? Quid mihi novorum. Cac. Faustum an infaustum, mihi Penetrare nondum licuit: infaustum tamen Suspicio dictat: pagina hac plene scies, Quam tibi volante ferre sum iussus gradu. Pon. Liberabo sensa. Cac. Regias aures melo Colacaea recreat interim, et dulci dolo Avide audientem detinet, fraudi ut moram Excogitandae ducat: at tanto malo Minor medela est. Unica haec restat via: Ponenda larva feminae, ac propria iterum Forma induenda, quodque reprimendo unicum Regis furori serviet, supplex doli Veniam parati postulet. Pon. Factum dabo, Quod imperavit. Sed tuum ingenium quoque Huc collaboret. Cac. Promptus imperium sequar. Quem tela tandem texta se ad finem trahet? Hic ordo rerum est: quidquid aggrederis, bonum In Idokerdi gratiam ad finem fluit. SCAENA XIV. Colacaea, seu Adulatio, Synesium, seu Intellectum, lecto accubantem cantu et testitudine recreat, sub quo ille cantu sensim sopitur. Adulatio, seu Colacaea. Synesius, seu Intellectus. O Architectae grandium Naturae opus stupendum? Quod vis creatrix Numinis, Potesque dextra fixit, Synesi, Imperator maxime, Et fiderum aemulator. Tibi serva Tethys flectitur, Te prona rerra adorat: Tibi servit orbis machina, Elementa te verentur! Syn. Quae lenit aures suavitas, Amoenitasque mulcet? Colac. Tu conditam, auram pectore, Sinuque carceratam Prodire cogis pectore, Modulamen in canorum, In dulce nectar aurium Et suavitatis oden. Tu claudis ignem, concavum Cogisque sub metallum, Sed de metallo turrium Elidis in ruinam. Tu fraude subterranea In arcta cogis ignem; Sed inde montes fulminas, Et disiicis colossos. Syn. O dulcor! O suavitas! O aurium voluptas! Inebriatum gaudio Cor: ecstasi occupatur, Dulcesque in amnes enthei Amoris eliquatur. Colac. Iubente te, quam latus est. Compendiatur orbis, Brevique scriptus pagina In epitomen vocatur. Iubente te, quam Nereus Late evagatur undis, Hydrographas per lineas Contrahitur in tripalmum, Hinc absque lassitudine Perambulatur orbis, Et absque velo et regimine Enavigantur undae. Syn. ARchaetia! o Archaetia! o mundi decor! Col. Nondum soporem suavit induxit canor? Syn. Cordis voluptas unica! O Archaetia? Tuine species ludit? an praesens ades? Col. Non erro: dormit: somnus oppresum tenet, Et dormientem Phantasi illudit iocus. Syn. Ubi est venustas culta, delicium mei Archaetia animi? Veniat et radios sui Aperiat oris. Colac. Prompta iam venit tuis Parere iussis. SCAENA XV. Idokerdus, seu Interesse, Regem iam indutus, pugione armatus Synesium, seu Intellectum, dormientem occidit. Idokerdus, seu Interesse. Colacaea, seu Adulatio. Synesius, seu Intellectus. Idok. - - - Horane ad factum vocat? Col. Quodcumque libeat, iam licet: Regem gravi Sopore mersum succus exhaustus ligat. Idok. O prone semper rebus in nostris favor Fortunae amantis! Vade, comitibus meis Sociata, quod res postulat, sollers age. Col. Tua imperata veneror: obsequium paro. Idok. Tandem secunda luce radiorum dies Affulsit ille, quo manus ferro meae Pereat Synesius, ac Eleutheria novi Imperia ferre Regis, et leges novas Pati Idokerdi discat! In nostra est manu Fortuna tota: tempore utendum et loco est. Syn. Quis credat ista? Idok. Vigilat? Heu! quis me regat. Fidis latebris angulus! Quid nunc agam? Ferrumne pectori imprimam? an timidas manus Prohibebo facto? Huc hactenus totum doli Pondus ferebat: huc furor praesens agit. Perimatur: ensis ima rimetur sinus. Perimatur. At, quid haeret ancipiti metu Suspensus animus? sed tamen cauto ordine Res est agenda. Facile cum solus furis, Vicinus audit. Regiae auritos habent Plerumque postes. Miles ad fores vigil Armisque cinctus excubat: quodsi levis Strepitus ad aures veniat, irrumpet simul. Meoque damno damna meditata eluet. Suspende ferrum: tempus exspecta, ut cadat Securus ictus. Video iam gravior sopor Oppressit oculos: frontis inflexu annuit, Ut propior adstem. Quid vetat? ferrum admove Animosa dextra: tempus est, metum exue. Syn. Sic ergo colimur? Idok. Rursus evigilat. Syn. Mea Est ista merces? gratiam hospitii dedi, Et sic rependis? Idok. Audiit! rerum ordinem Percepit! heu! sum proditus! Quid nunc mihi Superest agendum? Facinus audacis patet. Tentasse satis est, unde dicaris reus Violasse capitis Regii augustum iubar. Age anime, fortis perage, quod coeptum est semel. Syn. Crudum! scelestum! perfidum! ingratum caput! Idok. Fugio Synesii linceam oculorum facem. Si sola tanto verba per rigidos gelu Vagantur artus, quantus in trepidum ruet Pectus oculorum fulgor, et toruae minax Frontis procella? O grande supplicium reis Peccare velle! Siluit; atque altum trahit Pectore profundo spiritum: nostris sopor Ipse favet ausis: iamque securum facit Ad vulnus aditum clausus oculorum rigor, Ciliisque pressis insidens somni vapor. Age, quod agendum est anime: meditatum scelus Aggredere fortis, antequam nubes vigil Abstergat animus. Perge: quid dubitas? iuvat Isti sopori iungere aeternum. Syn. Impie! Idok. Quod iterum in aures fulmen? an loquitur vigil? An dormientem somniis ludit sopor? Stemus in arena. Dormit, et mentem occupant Simulacra rerum ficta. Nunc verum tamen Te somniasse, ad ultimum Acherontem refer. Dormi supremum, et nullus hunc somnum dies Excutiat umquam. Syn. Heu! morior. Idok. At laetas traho Ego vivus auras. Syn. Morior! heu! Idok. Tandem occubat! SCAENA XVI. Accurunt audito strepitu Cacurgus, seu Malus Genius, et Pandimus, seu Ingenium: Synesium, seu Intellectum, occisum reperiunt Idokerdus, seu Interesse, se Regem pronuntiat. Cacurgus, seu Malus Genius. Pandimus, seu Ingenium. Idokerdus, seu Interesse, Cac. QUis hic tumultus Regio somno obstrepit? Pand. Silete: Regem somnus oppressum tenet. Sed heu! quis iste sanguis, et late effluens Cruoris amnis? Cac. Fallor? an video suo Regem natantem in sanguine, et rigido necis Gelus rigentem? Idok. Falleris. Rex non iacet Suo sepultus sanguine: hic Regem vides. Mea sceptra sunt, mea purpura est, solium meum est. Cac. Tu Rex? Idok. Verere pronus, et Regem cole. Cac. Non tu iugalis foedere Hymenaei meo Iungenda Regi Archaetia es? Idok. Visus fui Archaetia esse. Nomen hoc sumo mihi, Quoties in aulas Principum, et Regum datur Penetrare tecta; et nominis ficti dolo Tego Idokerdum. Cac. Nomen hoc credam tuum? Idok. Sum, sum Idokerdus. Nomen hoc meum est, mea Est ista Regis aula, Eleutheria mea est. SCAENA XVII. Bulaea, seu Voluntas, sistitur captiva et catenis onusta Idokerdo, seu Interesse: quem illa Auctorem Regicidii intelligit non sine lamentis. Bulaea, seu Voluntas. Cacurgus, sen Malus Genius. Idokerdus, seu Interesse. Pandimus, seu Ingenium. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Bul. HAec me manebant fata? crudelis dies! Sors efferata! Cac. Regia, en vultum soror Suffusa lacrimis, quamque tam tristis ferit Dolore casus. Bul. More mancipii, manus Collumque ferro vincta, Regali edita Princeps parentum sanguine, ad quodnam rea Trahor tribunal. Pon. Pone lamendis modum: Ferenda sors est mente non fracta, cui Obsistere nequis. Disce mandato obsequi Potentioris, cuius imperio nequis Subtrahere temet. Bul. Ista quis crudus Scythes Decreta sanxit? Pon. Ferre si possis moram, Scis iubentem. Idok. Nostra decreta id iubent, Nos imperamus. Bul. Fallis? O divum fidem! Haec illa sancti vincula Hymenaei? hae tui Catenae amoris? quamque speravi, fides Haec coniugalis? Idok. Vela nunc demum spei Nimium ferocis contrahe, hoc satis est tibi, Quod Idokerdum vile mancipium colas. Bul. Et potuit ergo pectoris amantis calor Gelari in odium? potuit Hymenaeus feras Cutere catenas? Scaena quae tristis meos Funestat oculos? Sanguine, heu! frater meus, Taboque mersus innatat! frater meus Iacet peremptus; Matre quis natus tygre, Leaeque pastus lacte tam dirum nefas Ausus patrare? Ido. Sceleris auctorem rogas? In me reflecte lumina: ego feci scelus; Ego hunc peremi. Bul. O perfide! sceleste! impie! Tuique amantis proditor! Ido. Questu abstine; Tibi te reserva, perfidi nihil hic doli est. Haec Idokerdi est indoles Monui satis, Non esse me, quem fronte mentitus pudor, Ludens in oculis candor, incessus, gradus, Vestisque. prodit fraude simulata hac tegi Monui Idokerdum. Noscere ingenium meum Experta poteras, Degener non sum: via Procedo eadem, commodi semper mei Studiosus emptor, gratia tui novum Non in eo callem. Sed tamen precibus tuis Nil denegavi. Scire, quem larva tegam Efflagitasti: cerne, iam coram vides Ipsum Idokerdum: nomine sub Archaetiae Latere placuit, quo solent aulae capi; Pulchrique fraude nominis regnum occupo. Bul. Quo iure? Ido. Iura commodis cedunt meis. Sint aequa, sint iniqua; quae placent, licent. At tu superbae spiritus mentis preme. Verbisque parce; quodque iam solum tua Fortuna patitur, disce servire, et tace. SCAENA XVIII. Idokerdus, seu Interesse, a suis commitibus acclamatur Rex et adoratur. Idokerdus, seu Interesse. Cacurgus, seu Malus Genius. Cacotes, seu Vitium. Poneria, seu Malitia. Pandimsu, seu Ingenium. Dolus. Colacaea, seu Adulatio. Bulaea muta, seu Voluntas. Dol. TAndem voluta sortis eversae rota Magnum Idokerdum Regis in solio tocat! Manuique sceptrum, et vertici imponit iubar Insigne Regni. Quisquis hoc gaudet sibi Rege imperari. pronus Augustum colat. Colac. Tibi quidquid amplo continet regnum sinu, Subiecta genua flectit, et Regem colit. Non tibi favente sortis est dono datum Regno imperare? merita sed pridem tua Hoc postularunt. Debitum est meritis tuis, Quod munus aliis. Dol. Impotens nimium manus Sceptrumque Synesi, spiritu elato polos, Terramque fastu polluit; quodque impium est, Indole Tyrannit tenuit. Imerii iubar. Hinc exsecratus civibus, plebi gravis, In visus aulae, quidquid est odii, in suum Caput excitavit. Nemo iam caesum dolet, Cum pulchra regni decora, et augustum iubar Tibi obtigisse cernit; atque hilares fremunt Omnes, prioris temporis noctem tui Solis sepultam iubare. Col. Non ego tui Ignora genii, quaque commissum tibi Recturus esses indole Imperium, tuas Late per omnes liberi regni sinus Laudes canoro distuli cantu tubae. Precium labori venit optatum: omnium Tibi comparavi studium, et affectum omnium Tibi obligavi. Iamque se Cives tuo Sceptro beatos aestimant. Ido. Vestri probo Studium laboris, optimae mentis notam. Fideique pignus. Dol. Vivat augustus diu Rex Idokerdus! Col. Cuius acclinis pedes Adorat orbis. Cacur. Cuius imperium subdit, Quodcumque late mundus amplexu fovet. Cac. Cui capita flectit, quidquid imperio eminet. Pand. Cui, quidquid astra lumine aspiciunt, iubent Subesse. Poner. Quaeque siderum aspectum latent Humana corda, sponte tua frena induunt, Rex, Idokerde. Dol. Quisquis imperio regi Amat Idokerdi, voce sublata canat: Vive Idokerde! cordium imperium tene! Unusque mundum iure subiectum liga. SCAENA XIX. Adfremit populus festivo plausu. Iidem omnes, et chorus populi intra scaenam. Hypocrisis. Ch. Pop. VIve Idokerde! cordium imperium tene! Unusque mundum iure subiectum liga! Vive Idokerde. Hyp. Magnum Eleutheriae decus, Regumque norma, (quodque communi canit Amore populus) Cordium praeses: tua In studia civis omnis applausu fremit; Meisque ductus artibus ab omni affluit Regione populus; quaeque concepit sinu Cohibere gaudia impotens, quaqua viam Corripit, amoenos sidera in plausus citat. Ch. Pop. Vive Idokerde! cordium imperium tene! Hyp. Audis? Tibi appropinquat, ut sceptrum sui Principis adoret, seque subiectum tuo Se sponte iuri sistat, et voveat fidem. Idok. Contra obviare plausui nostro libet, Omnemque pleno excipere amplexu, et sinu Fovere populum, sponte qui nostri fluit Sub iuris umbram; quamque promittet fidem, Constantiorem reddere reciproca fide. Ch. Pop. Vive Idokerde! cordium imperium tene: Unusque mundum iure subiectum rege. SCAENA ULTIMA. Bulaea, seu Voluntas, catenis vincta errores suos et amissam libertatem sero deplorat. Bulaea, seu Voluntas. O Vox! frementi laeta populorum choro, Sed acerba maesto pectori, et vulnus mei Crudele coris! Vocis o dirus sonus. Meaeque lessus gloriae, postquam mihi Adempta in urnam pulchra libertas ruit! Infausta Bule! quo tuam erroris viae Duxere sortem? Fuimus? O tristis rei Memoria lapsae! Fuimus excelsi status Idaea quondam, quando libertas suo Stetit vigori; quaque dominatum tulit, Populum quietum vidit, et regnum aurea Gaudere pace. Fuimus! at quidquid ipei Erat superstes, cecidit; et tristis dolor Diluit amores. Impie! extrema sate Styge Idokerde! Bellua humanis latens Velata membris! Siccine Hymenaeos dolo, Dolore amores, fraude perfidiae fidem. Funeribus aulam, iure violato Themin, Cruore fratrem, Regiam luctu et metu, Dedecore regnum polluis? Vilis tibi Tam visa Bule est, foedere ut rupto meos Damnes amores? debitum munus meo Hoc est amori? Perge detestabilis. Invisa terrae bellua, invisum polo Monstrum! nec ullus Solis aspectus tibi, Nec ulla Lunae flamma, nec stella ardeat: Nulla aura te circumvolet; nullus tibi Flammam ministret ignis: abruptum solum Sub pede dehiscat: fulmina auditum metu Semper recente terreant; oculos stygis Simulacra oberrent! omnia in tuum caput Elementa rupta pace convolvant chaos, Et quo precari peius haud possum, tuae Se nemo fidei credat: aeternum haec legant Documenta seri posteri: Est amens, fidem In Idokerdo quisquis et amorem locat. FINIS.