POESIS DRAMATICA, Pars IV. Machine-readable text Avancini, Nicolai Nicolai Avancini XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ avan5 avancinidramatica4.html s001.html avancinidramatica4.xml avan5/ipg html Koeln: Ioh. Wilhelm Friessem, 1679

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 March 2004 Ruediger Niehl markup Errata list item: 435. v. 3. vivus l. virus.: not identified; the erratic and frequently faulty abbreviations for the speakers have been mostly standardized. TEI header added; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - no spell check; Note: Some of the items on the errata list (image number 592) have been already corrected manually in the copy presented here. The manual alterations have been quietly ignored in the tagging of the machine-readable version. NOTE: In a few allegorical passages, speaker tags have not been applied (for purely technical reasons) CANVTVS Tragoedia. ARGVMENTVM.

CANVTVS Princeps fuit Dianae, Henrico Rege oriundus. Hoc vita functo successit in regnum Nicolaus Canuti Patruus, fraterque Henrici. Quia multum et militaribus et Christianis dotibus valebat Canutus, incidit in odium tum Cognati sui Magni, qui filius erat Nicolai, tum etiam alterius Cognati Henrici ex Svenone altero Nicolai filio. Auxit odium et invidiam, quod Lotharius Imp: Canutum Saxonum et Oboritarum Regem crearit: quam ctiam ob causam Nicolao exosus fuit. Eo evasit odium Cognatorum, ut constituerint eum per insidias occidere. Quare sub amicitiae et devotionis specie eum invitant ad locu mremotum ad celebranda festa Natalis Domini: quo demum in loco eum occidunt. Hermindus Canuti frater a populo ob dictam mortem commoto in Regem assumptus caede Magni et Nicolai mortem Canuti vindicavit. Anno 1130. Molanus, et Surius.

 ACTVS I. SCENA I. Canutus de piratis maris Balthici victor, in patriam Cum Hermindo fratre suo redux ad littus exscendit, et in latitia signam iubet a Mauris, quos secum reduxit, choream exhiberi. CANUTUS. HERMINDUS. NARSETES. AMata patriae tecta et optatos lares Tandem tenemus: quamque vesano din Fluctu negabat pontus, hanc patrio solo Capimus quietem. Pace nos parta domi Frater fruamur. Cura Narsetes tua est Naves tueri. Legis est instar tua Mihi voluntas. Sorte, qua frueris, mea Fortuna constat. Aula sic faveat tibi, Ut favit unda. Grande (non equidem nego) Periculorum iurgium pontus dedit: Sed tumet et aula fluctibus, ubi altas agit Invidia spumas Vicimus pelagi minas, Vincemus aulae. Fateor hic livor tomet, Et involutis artibus fervent doli, Aestuque vincunt Basthici ponti minas: Tamen huc eamus. Socius in sorteni tibi Qua mcumque, frater, ibo. Qui fervet calor Aulae aestuantis, ludus est mihi, dum tuam Virtutem adorat pontus, et tellus colit. Sunt ista Caeli munera. Ad templum prius Gradum feramus, quam palatinas domos Subea mus aulae. Credo Timonem levi Praemiffum in alno, patruo iam se meo Stitiste fidum nuntium, ac strage hostium Depurpurata maria, piratas procul Sinu repulfos Balthico, et partam fuo Regno quietem, Civibus pacem, integra Fide attulisse. Sanus hic sensus fuit Sapientis animi. Vos, prius quam nos sacras Adeamus aras, supplici voto DEO Grates daturi, filii Aurorae, auream Solis parentem fistulis, fistris, chely Excipite ritu patrio, et plausum date. SCENA II. Magnus conatur semina odii iacere in Canutum apud Nicolaum Regem; fingitque ab illo offensum Daniae Regem gueciae, nihil tamen proficit. NICOLAUS REX. MAGNUS FILIUS. AQUANUS COGNATUS REGIS. PAlmae fubumbra, quam trium phali tulit Mavorte fusis barbaris Nepos tuus Cantus, altem Daninquietem capic Gaudetque fructu pa cis optatae frui. Sed inde nobis pondus incumbit grave, Ut, quisalutem patriae assictae sua Manu paravit, de bitum nostra manu Tanto labori praemium, et honorem ferat. Si mihi loquendi libera potestas datur, Et veritati ad Regies aures patet Securus aditus, nec tuo quidquam, pater, Demitur honori, quem tibi a chara decet Sobole referri, sensui adversum tuo Sensum recludam. Sanguinis rivus mei Qui manat inte, plurima favofum in tuum Blande perorat. Liberam verbis tuis Patere arenam iubeo. Quo tecta est minus, Hoc gratiorem veritas frontem exerit. Palmacum in umbra, quas peregrinis tulit Canutus oris, creditur nafci quies, Sed fallit error. Inde turbari magis Tranquillitarem Civium, et regni otia, Adverte genitor. Sonitus armorum nova Expergefecitbella. Nam tacitus suis Qui se tenebat finibus Suecus, gravi Exulceratus vulnere offensam premit. Quo sauciatus vulnere? aut quonam dolet Offensus ictu? Quae diu nodosacro Stetere vincta foedera, et Suecum aurea Danis ligabant pace, convelli dolet Dani procella exercitus. atque hinc suis Securus ut sit finibus, Martem pari Furore munit. Regiae curae ad latus Suspicio semper socia riva lem timet. Omnemque larvem metuit. Et Sueco et mihi Maris potestas libera est Quid hinc sibi Metuere possit? Iustior tanto dolor In mente fervet Regia, quanto putat Esse graviorem iniuriam, solvi fidem Foedusque rumpi. Crevit exinde hic furor, (Ut solet euntis crescere ad furias Noti Adulta flamma) quando purpureum mare Sanguine natare vidit hostili, et tuam Classem vagari Balthico impunem aequore, Spoliisque onustam Daniae in portus sua Vertisse vela. Subditi haec narrant tui, Scribuntque amici Daniae, quibus est amor Necessitati Sueciae, in lucrum suum, Offerre nmerces. Vereor, ut sparsu: cruos Frigida in arena semen invidiae riget, Unde furialem crescat in mestem dolor. Tua mihi cura perplacet; sed non timor Communis hostis Thracia est illi, et mihi; Commune poena Thraciae utrique est bonum. Si fiat ipsa praeda communis quoque. Quam gloriofo Marte Canutus tulit? Haec est faventis grande fortunae bonum In nos reflexum. Si Prior Suecus suo Marte occupasset, parterer: hanc prior impulit Canutus; habeat. Praeda non pretio solet Levi haec parari. Saepe quin proprii emitur Cruoris amne. Si innocens bellum fuit, Hostique praeda rapta non ullum tulit Vicino amico incommodum, nullum locum Offensa reperit. Unde si frater tuae Coniugis in iram mente commota calet, Aliquam a nepote praebitam offensam argue. Mala haec sequela est. Alia, qui venit prior Timon ad aulam, detulit: nos hic iubet Vivere quietos, de que Canuti fide Nil suspicari: ac inde virtuti suae Nos praeparare praemium dignum decet. SCENA III. Queritur Magnus se a Regenon exauditum: inde cum Aquano contra Canutum coniurat. MAGNUS. AQUANUS. QUicumque Amori rapuit oculorum sacem Debebat una fingere expertem aurium Audisti Aquane, quanta Canutum tegit Regis faventis gratia, ut claudat viam Vero influenti. Fascinum hoc fictae puta Pietat is esse, et artis assuctae dolis, Qua fronte amores prodit, atque animo tegit Canutus odia. Nota mihi fraudis via est, Per quam dolosus currit ad regnum Sinon. Sic est: dolentem saepe sua soror, mea Coniux notavit, fata quod iniqua fide Sibi tenella sceptra sustulerint manu; Quae per paterni sanguinis rivum insuum Sinum fluebant: siquive fit caelo aequitas. Sperat futurum, ut candidum tandem ferat Aurora mundo. Cynthium, quose inferat Legitimus haeres patris erepti throno. Iniqua fata dixerim, sceptrum alteri Si per favorem conferant, cuius mihi Natura ius concessit. At coeco tamen Si fata currunt impetu, et casus magis, Quam ratio, habenas patrii regni in finum Minus merentis conferat; non sic mihi Caecus erit: oculus, languida aut residis manus Vindicta, ut ira iaceat, et nullo paret Occurrere obice. Quod quod audari subis Discrimen animo, socius ingenua fide Subibo tecum. et quando iam iussa est procu! Aula exulare veritas, fraudivia Pandenda restat. Saepe, quam captus dolis Rex veritati denegat, fraudi exh bet Benignus aurem. Verba iam labris premo Operique mentem praepara. Videor mihi Audire nota voce Canutum loqui. Hic in recessu verba venari libet. SCENA IV. Audit Rex Canutum suas de piratis victorias recensentem, omnemque de offenso Rege Suecia timorem ponit, et in pramium donat ei Ducatum Slesvicensem. NICOLAUS REX. CANUTUS. OSMANUS. MAHOMET. PRosequere bella, quasquive piratis mari Mersis tulisti glorias. Postquam meo Hostile robur Marte disiectum fuit: Quam frustra ab armis petiit, a venti impetu Coepit salutem quaerere: at frustra id quoque Hermindus animo fortior, quamvis minus Cautus, fugacis terga violentus premit, Ruptasque nave: litoro in nostro obruit. An adstitere proelio Sueci? Manum Adferre prompti, nostra si ancipiti loco Fortuna staret. Barbaras praedam rates His sponte dedimus. Laudo. Sed nulla hicn mihi Alia res lata praeda, quam vani fugax Titulus honoris? Regibus grande es lucrum Tulisse honorem. Illuitrior nota est honor, Quam splendorauri. Illustrior: sed non magis Opulenta. Regum verticen fulgens nisi Aurum coronet, umbra vix Regum suis Populis habentur. Aureus splendor magis Deliquia Regum prodit, ubi puri nitor Abest honoris. At tibi utrumque aggerit Benignus aether; quodque debemus Deo, Tibi utriusque grande vectigal fero. Desiderantis vota tua virtus quidem Canute adaequat: Umbra mihi tamen levis Serenitatis integrae turbat diem. Sed umbra solum est. Regio nubem sinu Iube exulare; quamque fors error parit Umbram, fereno veritas radio eliquet. Nescio quid ore, forsan invidia magis, Quam fama loquitur, Marte commotam tuo Arsisse in ires Sueciam, et nostris sua Inferre regnis arma, queis digna in meos Tonet ultione. Fama rumores tulit Mendace lingua. Grata tam Suecis fuit, Quam tibi relata palma: nec fructus minor Illis paratus: quodque constantis nota est Indubia fidei, manibus et lingua dedit Rex ipse amoris signa. Cor mihi in labra Riden e gaudio exilit, et omnis cadit Suspicio mente; quaequive mihi sinum occupat, Securitatis certa spes umbras fugat. At tumereris plurimum, leve interim Munus capesse a Rege Slesvicum. Tuis Inferius istud esse promeritis scio, Tamen modestus mentis excelsae vigor, In hoc amorem munere agnoscet meum. Est ampla nimium, qua quive transcendit meor Mercet labores, siquive non grandis foret, Affectus iste Regius grandem facit. Quod mihi faventis dextra fortunae dedit, Commune Regifacio, captivos duos Fidei probatae Regio obsequio pares Promtosque sisto: Mahomet huic nomen dedit, Osmannus alter dicitur. Munustui Osculor amoris. At ego Canuto velim Servire semper. Nec ego Canuto velim Unquam revelli. Gratiam agnosce, et tace, Comes ibo ad aulam Regiam, cui me quoque Servire cernis Regiam mecum subi Canute victor. Dania at palmis tuis Securitati reddita, in plausus eat, Tuae et trophaea aeterna virtuti erigat. SCENA V. Ragunda sub virili veste fugit ab Henrico suo Coniuge Nicolai Regi nepote; quam assequitur Alfidus Praefectus: cui cum reditum persuadere non possit, una fugit. RAGUNDA. ALFIDUS. COnnubiali vinculo nullus magis Est nodus arctus. corpora duorum ligat Sed stringit animas, perquive non mites furit In mente plagas. Quisquis hunc dixit iugum, Erravit. Uno saepe coniuncti iugo Trahunt iuvenci aratrum inaequales, labor Quos aequat unus: longa sed geminos tamen Unire amore coniuges nescit mora. Olim marito foedere Henrico sui Volente patre iuncta, quem aequalem mihi Faciebat amne sanguis illustri fluens, Sed genius impar impares mores habet. Suspecta quaevis umbra vesanum excitat Illi furorem; nulla zelotypo est quies, Fruique pace Coniugem nulla sinit. Hinc me virili veste contectam metus Ultimaque desperatio in fugam rapit. Heu me! fugacem sequitur Alfidus. Pedem Regunda siste. Nosco te, quamvis virum Initeris habitu. Sidera, auxilium date! Alfide, adimple nominis sensum tui. Implebosi sim fidus Henrico, et sugae Te retraho calle, et coniugi reddo tuo. Alfide, utrique fidus es, si te mihi Comitem fugaci iungis, et honoris mei Es testis idem, et tutor. Ut fugiam comes? Benignus istud crimen avertat polus. Quod tu insolente crimen admit tis fuga, Huius ego solus debitas poenas darem. Aliquid subesse sceleris huic fugae aestimas? Natura suadet, iura concedunt: nihil Securitatem prohibet. Henrici ad latus Secura nunquam vivo quot sur gunt dies, Tot mihi supremos censeo, et semper metus Cum Sole surgit, umbra ne Henticum novo Armet surore, et toxico, aut ferro mihi Noctem supremam provehat. Iustus tuut Ragunda timor est: quam tamen legem tibi Natura dictat, illa me nequit meo Solvere reatu. Namque si vivo vagus, Saeam timere debeo Henrici manum. Pio salutem credo Canuto meam. Non hic timori infficit clypeus tuo? Hic scopulus ipse est. Nomen, et famam, et decus Canuti adoro: Fidus Henrico tamen Nunquam esse servus desino, cuius tibi Promitto amores, si fuga coepta redis. Ego redire ad coniugem? Prius gelu Cum flamma inibit foedus. Aut ibis mihi alfide socius, aut ego sola in fugam Praecipito gressum. Si impedis, aliae in fugam Minatur sibi pugione. Viae patebunt. Subsequar, dum a dhuc licet Sperare magnae mentis imperium suo Dandum furori. SCENA VI. Advertens Magnus Henrici dolorem de suae coniugis fuga, conatur huic persuadere, eam a Canuto amari, eiusque opera fugisse: ideoque ad vindictam animat. HENRICUS. MAGNUS. Femina o grandis mali Semen nocivum! Nomine sub uno latet Res gemina, damnum honoris et vitae simul, Si quis subivit retia incautus semel. Condoleo sorti, Henrice, quae torquet tuum Pectus, sinistrae, sique sit linguae meae Vel dexterae necessitas, lingua et manu Servi fidelis semper obsequium dabo. Haec promptitudo merita transcendit mea, Menumque votum. Stulta Ragundam fuga Abripuit isthinc, illa (quod tangit mihi Imos recessus pectoris) secum meun Rapuit honorem. Doleo. sed quod est, tibi Aperire liceat, stulta Canuti intimo Amore capta est. Fama iam toram vaga Implevit aulam, amore Canutituam Arsisse pridem Coniugem, auctore hoc fugam Intisse, comite hoc, hoc duce alieni plagas Adire mundi. Multa iam fluxit dies, Mensesque, et annus, ipse quod centum excubo Attentus oculis; nulla Canutum tamen Suspicio potuit tangere, aut umbra levi Amor notari. Astutus in fraudes Sinon Simulare didicit, nullus ut facile animum Penetrare possit. Coniugis certa estfuga. Nec levibus auctor esse Canutus notis Apparet: ante Regis imperio prope Urbem locare militum iussus globum, Ne quis repente Vandali inserpatituror: Huic illa forte providam traxit fugam. Si vera sint haec, quid quid est dirum styge, Quidquid procellae fulminum caelo, traham In ultionem. Tu prius mentem patris Ad aequalitatem flecte. Tiu potius tuo: Expone luctus: unicum, quod ine manet, Spondeo, furorem patris acensa magis Stimulate flamma Intempore en profert gradum. Resume pectus, mentis afflictae impetum Ad cotem honoris acue: ego volvam rotam. SCENA VII. Accusat Canutum: Henricas, et una cum Magno petit in eum toto rigore Iustitiae animadverti, Negat id se facturum Rex, nisi prius Canu: um audiat. NICOLAUS. HENRICUS. MAGNUS. OSMANUR. MAHOMET. REx magne, nulla Regiae auditum scelus Aetate tantum, quodque deposcat manu Rigida expiari. Scelus et auctorem refer. Quantum patratum facinus excedit modum, Tantum parata poena superabit fidern. Ragundae amores improbi (o probrum meum! Meique thalami dedecus!) qui iam palam Tota canuntur Regia, tuas quoque Venisse ad auras credo. Ragundaetuae Arguis amores improbos? Tuum argue Potius furorem, pecotris saevi impetum, Durumque genium. Hinc illa suscepta fuga Suam salutem quaerit: hinc oritur tui Doloris haec acerbitas. Erras. Amot Fructus in istos exilit, cuius face Aulae tyrannus, nominis latro mei Canutus ardet, quem quidem primum levas Regiaead honorem; at ille calcato meo Honore, fama, gloria, et thalami fide, Graditur in altum. Pone non gratis modum Henrice verbis. Cautus observa mei Fines honoris. Regiae nec est meae Tyrannus ille, nec ego crudelem fero Tyrannum in aula. Si pater iustis negas Aurem querelis, esse vix iustus potes. Non ego querelis Regium auditum nego, Sed insolente nolo proponi modo. Prosequere reliqus. magne Rex, memoritenes Animo, Svenonis esse me sobolem, et tuo Generi propinquum: Sanguinem si quae meum Obscoena labes foedat, in stirpem tuam Reflectit umbram. Ac inde, quam poscis tui Vitare maculam nominis, tam etiam meum Puntre debes debita poena probrum, Quod se revolvit stirpis in labem tuae, Debeo, voloque. Labis auctorem tuae Meaequive prode. Veritas odium mihi Ne pariat, oro. Loquere. Canutus probri Est huius Aucotr. Credere id prohibet mihi Perspecta virtus: indeoles illum sua Satis tuetur. Genitor, r Henricus nepos Tuus hinc querelam grandis aspersae sibi Notae recenset; inde Canutus nepos Arguitur alter. Arbiter geminos sedes Inter Nepotes: Regiam aequali tene Pondere bilancem, ut illa nec dextrum in latus. Nec in sinistrum facilis inflecti queat. Non ergo nondum cognita causa decet Pronunciare quempiam insontem, reum Quem tota damnat Regia, et vulgus canit. Nec innocentem dico, nec possum reum Pronuntiare, A Iudice audiri decet Utrasque partes, antequam sententia Pronuntietur. Interim fugitivam eques Celer sequatur, sistat, et rursus meam Revehat ad aulam. SCENA VIII. Angelina Uxor Canuti, alias Engelburga, veste virili tecta occurrit in silva Ragundae: fingit se nuntium ex Saxonia ad Canutum ab uxore missum, et ne suspicionem Saxonicus habitus pariat, mutat hunc cum Ragunda. ANGELINA. RAGUNDA. COMINUS. O Perdita in mundo fides, Exulque pietas! Ipse, qui custos meum Caput tegebat, perfidus factus mihi Alfidus abiit, meque desertam in sinu Nemoris reliquit. Quanta me moles premit Periculorum! Densa nisi cautam magis Texisset umbra nemoris, Henrici in manus, Et in cruentam praeda venissem necem. Quis hic filente nemoris umbrosi in sinu Externus hospes obvium adportat gradum? Carrecta qua se porrigunt, condam caput, Latensque densis arborum subter comis Venabor avido lumine abeuntis gradus, Et aure verba, forte quis sit hic, sciam. Hic ego morabor: Daniae tu aulam subi, Mihique propere adesse Canutum iube: Suae salutis cura si tangit fibras, Omnes relicta Regia abrumpat moras. Tene ergo nemoris invii ignota plaga Solam relinquam? Ratio me prudens vetat, Amorque prohibet. Perge: sum tuto loco. Amice salve. Amice? Quis loci favor. Pietasque blandae sortis arridet mihi, Uttalis heros, qualis ex vultu tuo Et ore splendet, servulum tantis suum Titulis honoret? Parce; nec servum tua Te forma loquitur; nec ego sum, qualem putas, Superbus heros: sed solet amicos amor Plures in unum stringere. Is, quem tu palam Ingloriosum fassa Canutum es, tua Facit videri in fronte Canutum. Suae Ego adoro famae gloriam. Hinc amor ligat Distincta in unum pectora, et tibi quoque Nectit per illum. Parce, si videor nimis Audax fuisse. Si quis hic error fuit, Veniam meretur, Innocen: semper fuit Delictum amoris. Error hic dignus sua Est laude. Sed prosare: Canutus diem Hunc agit in aula? Mane, cum nascens dies Prodiret undis, Regis imperio fuit Iussus propinquum milite tueri mare: Et iam redisse credo. Num imperium tenet Adhuc supremum militum? Regis favor Tenet hunc, fovetque. Sed ferax semen mali est Honor, favorque Regius: semper sequax Livor canino gloriam morsu petit. Dum favor honorem partutit, eodem exilit Invidia partu. Magna Canuti potest, Soletque virtus frangete invidiae impetum. Invidia saepe toxicum ex ipsa trahit Virtute: qualis Musico a cantu tigris Bibit furores. Is meo capiti imminet, Quicumque casus premere Canutum potest: Nec ante in illum proruet, quam me opprimat. Hac mente venio Saxonum ductus plaga, Puliusque iussu coniugis: metuo tamen Ne vestis ista Saxonum ficta ad modum Me prodat aulae. Prompta medicina est malo. Servitque utrique. Si tibi menti sedet Latere Danos, vestium mecum tuum Muta apparatum, et pectocis seda metum. Mihi, dum sub oras Saxonum tendo, tuus Serviet amictus. Laudo consilium. Hinc abi Comine tandem; teque Canuto exhibe; Et quod videre licuit, hoc illi refer. Hic in recessu nemoris et vestem et comam! Mutare licca'. Faveat inceptis polus Et innocentis fraudis aspiret dolo. ACTVS II. SCENAI. Aquanus suadet magno, ut in ruinam Canuti disponat Adrastum recenter ex campo reducem, et alteram Canuti victoriam relaturum, ut narret Ragundam ad Canutum confugisse. MAGNUS. AQUANUS. OSMANUS. ADest Adrastus, Vandalos narrat suo Campum notafse sanguine, et turpem in fugam Vertiffe terga. At antequam exponat patri Belli secundos exitus, libet fidem Tentare Adrasti, ut fingat alterius manu Stetisse palmam, ne qua Canutum occupet Ambitio rursus, postque iam partum alterum Bello triumphum, praemium facto duplex Sperare possit. Vanus est, Magne, hic labor. Si tota turba militum est testis rei, Nequit latere veritas. Sensum meum Apprende Princeps Fare, quid suades? Dolum Veris Adrastus misceat. Belli ex fide Verum renarret ordmem; fingattamen Ragundam adisse castra Canuti, hanc suo Tegere favore. veritas non sit licet, Est veritati simile, nec facile cadit Inpebis oculos; perque millenas tegi Patest figuras, facilem ut inveniat fidem. Sit una flamma pectori Henrici, et patris Infundet ignes. Fraudis ingenium ferax, Fraudemque laudo. Saeva regnandi sitis Omnem putati sceleris absolvit notam. Nec credo Adrastum precibus invitam meis Operam daturum: longus id suadet sui Amoris usus. integra et mentis fides. Ibo, antevertam in Regiam Adrasti gradum. SCENA II. Cominus dolose nuntiat Canuto adventum Angelinae in Saxoniam, quae tamen latebat in proxima silva. CANUTUS. HERMINDUS. COMINUS. SI mora trahatur, magna momento ruunt. Nisi celerasses arma, iam inhonesto iugo Subiecta gemeret Dania, et dura hostium Imperia serret. Hostis instabat manu Animoque fortis: robur addebant spei Palmae obtinendae numerus, et vis, et calor. At nostra trepidus castra stringebat timor, Et iam velarma ponere, vel acta in fugam Eripere vitam suneri, et campum hostibus Cedere parabant. Quale Tyndaridae solent, Cum fervet unda Nerei, et pontus fremit, Spondere nautis otia, et amatae spei Afflare radiis, talis affulsit tuae In media Danum castra virtutis calor; Tua vox ademptum militi nostro metum Infudit hosti, spiritum menti addidit, Roburque manibus: quodque generosum fuit Animis resumptis calcar, exemplum tuum Omnem secundo Marte Danorum chorum Per scissa traxit agminacadentum hostium, Haec mitte frater. Omnis eccelo venit Numine iubente pain a Si quis est vigor, Quem nos in armis getimus, illlus levis Umbra est vigoris. Debitus totus Deo Eit hic triumphus: illius sacris tholis Figenda demus spolia. Quo Princeps gradum Audire libeat. Vocis est notae sonus. Tuus est Cominus. Cuius imperio venis Comine sortis? Integra gaudet mea Salute Coniux? Gaudet, et caelo tibi Parem precatur. Unicus menti est dolor, Quod sola, et impar ponderi populos regat. Hinc te propinquum postit, ut Cives tua In frena cogat; quodque debilior nequit, Tu fortiore dextera imperium regas. Quos timida fluctus metuit? Arcana iube Tibi haec referri sede. Quod poscit, dabo. Herminde sacras Numinis ad arac praei. SCENA III. Adrastus artibus Magni instructus fingit partam victoriam non tam Canuto adscribendam, quam Ragundae, quae apud ipsum in castris sit. Unde iratus Rex iubet Canatum captivari. NICOLAUS. MAGNUS. HENRICUS. ADRASTUS. MIssus ab arena Martis aspectus meos Subeat Adrastus; cuius adventus novi Adfertlevamen gaudii. Hic, vernis ubi Blanditur herbis zephyrus, et grato fluit Illimis unda murmure; herbarum viror In me refsexus erigit grandem spei In mente molem; et fontium cadens lepor Submergit undis omne curarum genus. Rex magne, vive. Pronus aspirat tuis Olympus armis, quemque successum potes: Vovere donat. Nontot Autumni rigor Aquilone mixtus arborum frondes rapit. Quot vel rebelles Vandali ferro tui Cecidere Martis, Marte vel capti in tuas Abiere partes. Iste Canuti est labor, Qui semper aequa gloriam dextra refert. Equidem animosi merita Canutiprobo Ignemque cordis: ille pectoribus facem, Facisque flammam, et dexteris vitam dedit: At quod mihimet redderet dubiam fidem, Nisi testis oculus ista spectasset meus, Ragunda laudis plurimum hoc bello tulit; Ut, quidquid mde publici emergit boni, Huic debeatur. Illa simulata virum Induta veste, fronte met venda et manu, Semperque lateri socia Canuti, facem Subiecit animo, spiritum dextrae dedit, Ferro calorem; et prima; quod stupeas, equo Hostile fregit agmen, et rupit viam. O architecte fraudis! o latro mei Canute honoris? sic cine irretis meam Sinon dolose Coniugem, et honorem, et caput Exponis hosti? quodque supremum imprimit Animo dolorem, siccine illaqueas tuo Alienam amore, et debitam Henrico fidem Nunquam eluendo victimam probro immolas? Et adhuc Tyrannum dicere infamem vetor? Henrice, mentis impetum freno tene. Quo verberari scelere te solum putas, Hoc ipse tanger. Non inexpertam dolis Ludit puellam; me magis frande impetit: Mihi ultionis debitae incumbit labor; Mihi hunc remitte. Perfide, ac Regis tui Canute probrum! His artibus palmas seris? Haec est triumphi gloria? Haec sortis manus? Rex magne, parce. Ficta me forsan tener Imago veri: saepe fese oculus fuo Errore ludit. Tanta Canutum nequit Maculare culpa. Tantus aspectum nequit Illudere error. Vanus est dicti dolor, Quo comprobasti debitam Regi fidem. Quem veritatis poenitet dictae, nihil Ascelere distat perfidi. Forsan mora (Quod evenire rebus in dubiis folet) Diserimen auget: agite, truncentur morae: Ad castra velox nuncius gressum ferat, Et mihi nepotem sistat. hoc testor iubar Solis videntis, culpa si tangit reum, Vorsi in furorem amoris exemplum dabit. SCENA IV. Henricus demandat Alfido ut ad castra excurrat, et captivum cum Ragunda Canutum adducat. HENRICUS. ALFIDUS. DEmum fuga cis terga praecipiti gradu Eram aslecutus: cassus at labor fuit Precum et minarum; nec manu iniecta fagam Prohibere licuit, quoque vibrabat minas, Excutere ferrum: vestium cultus, color, Statura, vultus linea, capillus, probe Mihi sunt notata. Militis parva manu Si roborare libeat Alfidum, brevis Dabit hora praedam. Regia accinctus latus Cohorte, primum quaere per notum nemus; Exinde in ipsa castra Canuti vola, Ubi fa ma fert, Amozonem ferroinclytam Froeno iugalem flectere, et Martem sequi. Metas honoris debiti excedas. licet. Fas est in isto gonere, quod in alio est nefas. Ego imperavi: innoxium culpae mea Faciet voluntas. Gloriae quantum meae Alfide studeas, experimento sciam, Si mihi Ragundam in vinculis sistas. Manu Si tela contra tendat, et raptam tibi Canutus iterum tentet eripere, pari Vi perduellem stringe Canutum, et mihi Regique siste. Regio armatus vola Ad castra iussu; Vinculo aeterni tibi Amoris obligabis Henricum. Volo, Quocumque princeps magne, me servum iubes. SCENA V. Canutus occurrit in silva Angelina sub veste virili latenti, quam tamen agnoscit. ANGELINA, CANUTUS. DIlata spes afflictio est Semper calens Incendium urit pectus, et nullum datu: Spei levamen. Estne, qua misera frui Possim medela 8. Sola spes spei est super, Qua mihi licdet sperare: nec fas est tamen Dubitantium umbris candidum fidei meae: Aperire vultum. Regia estmortis mare Fer vens procellis. Saepe Sirenes viros Frogere blando vocis ar gutae sono. Canutus est immotus, est constans, pius, Iustus, probusque: sed tamen floret virens Illi iuventus; Ista non uno fluit Constans ten ore saepe meliore indole Praevertit annos; saepe permixtum parit Cum flore fru ctum: at saepe non constans sui Amoris alios germinat. Quo me rapis Amer malorum suspicax? non hoc tua. Fides meretur. Erro, Canutus fidem Nullam meretur, proditor vitae meae. O misera! quo me suspicax aestus trahit! O parce coniux! Mentis erravit dolor, Sed corde fido perstat innocuus Amor. Nimias Cominus missus hinc ducit moras. Heu me! quis horror pectus invadit metu? Quid si cruento chalybe Canutus meus Vulnus bibisset, cuius immani dolor Acerbitate serperet, quodque obvium Est cogitare, scire me sortis suae Casum vetaret? Ergo quid necto moras? Ego, ego medelam vulneri inflictodabo: Quid hinc repente submoves gressum fuga Subsiste. Non Hinc fugio; fugientem sequor. Alium Angelina sequeris. Et noscis meos Canute vultus? nec tuam fallit coma Peregrina mentem? nec pio ludit dolo Aslumpta vestis? Experimentum fuit Fuga simulata amoris. Est vanus! abor Celare magnae velle virtutis facem. Excelsa virtus proditrix ipsa est sui. Utinter umbras gemma, splendidius micat; Ut Phoebus inter nubila, refulget magis. Absifte laude plurium Hoc laudis mihi Est omne pretium, quoque fas mihi unico Est gloriari; quod meus es, ego tua. Canute, nullo comite stipatus latus Hoec densa silvae Iustra subilsti? Tuus Ubi est Cominus? Solus ut adirem hoc nemus, Nulloque cinctus comite, mihi fidus fuit Auctor Cominus: forte ne reditus tuus Ulli pateret. Audio armorum sonum, Siste Angelina: quidquid adversum irruat, Arcebo ferro. Nominis quoddam mei Statusque Coniux edere indicium cave. SCENA VI. Alfidus captivat Canutum et Angelinam, quam putat esse Ragundam. Supradictis accedit Alfidus cum cohorte. ESt ipse. Miles semitas omne tene, Omnesque calles obside, ne quis fugae Locus supersit. Martis indicium date. Uterque sponte dede captivas manus. Alfide nubem terge, quae velo tuos Obnubit oculos. An ribi ignotus potest Canutus esse? lumina et frontem aspice. Satis ista nosco, et Principis cerno notas. Sed parce Princeps, si errorin facto est, mea Est nulla culpa. Vinculis miles manus Utrique stringe. Stolido et audaci nimis Furore raperis. Cede, vel fero impiam Scrutabor animam. Vilis, et pulchro virum Indigna turba nomine. ignavum pedem His effer umbris. Regis imperium est. Iubet? Parebo. Martis nulla quod serro cohors Armata posset, unicus nutus valet Regis iubentis. vereor augusti sacrum Nominis honorem, meque captivum tihbi Alfide dedo. Nullus in mentem venit Metus benigni Iudicis. Recti tenax Spiritus et animus innocens nullum timet Stare ad tribunal. Chalybe denuda latus, Et arma pone. Ponere hoc ferum iubes, Quo saepe patriae fancta libertas stetit, Quo saepe fusus hostis, et pulchrae tenor Pacis reductus? Tanta Canuti qucat Manum notare vilitas? stirpem meam, Meumque tanto sanguinem aspergam probro? Aliis reserva manibus infames notas Has vinculorum? Regium nomen mihi Omni catena fortius stringit manus. Sequar ego, quo Rex imperat; certatibi Gaudere pace nobilis Iuvenis datur. Nec tibi, nec illi parcitur: utrumque imperat Rex vinculari. Sceleris alieni innocens Supplicia ferat? An innocens sit, an reus, Expendat alius; plectat, absolvat; nihil Me tangit istud; Cura quod mea exigit, Est, imperantis Regis imperiis manum Gerere obsequentem, quamlibet precio mei Obtemperandum capitis et vitae foret. Temeraria tua dextera si quidquam audeat In innocentis Iuvenis immeritum caput, Tua vile precium vita persolvet nece. Applicat manum capulo, sed non Aringit, quia Angelina impedit. Princeps calentem retrahe a ferro manum. Quaecumque te sors verset, haec sortis meae Erit una semper regula. Haud solus feres Immeritus antri carcerem; et tecum frui Vita est amoenum, et dulce mihi tecum est mori. Uterque vita est innocens, nec te ferit Nec me umbra sceleris: alter alterius erit Scutum et levamen. Purior nec se meae Lux innocentiae exeret, quam si tua Lateat in umbra. Iusta quos suasit meo Animo furoresira, tu solus tuo Amore reprimis. Unicum insausto mibi Hoc est levamen, sorte te mecum pari Habere comitem Spente, quo vocas, gradum Una feremus: sequere post tergum cohors. SCENA VII. Rex cum Magno dolet sortem Canuti, parat tamen vindictam. NICOLAUS. MAGNUS. EQuidem putabam gratiis flexum meis, Meoque amore, posle Canutum pios Imbibere sensus pectore, et dastam fidem Imprimere cordi: quique coniunctis valet Pietate et armis, gloriae ascensu suae Cotem vel escam grandis invidiae forc. Agnosco demum credulae errorem spei. Odia ab amore sumpsit, et fictam fidem Retulit favori. Regiae mentis pios Nequit favores ferre, promeritos ferat Ergo furores. Saepe quos credis minut: Dolis valere, tutius fraudem instruunt: Quoque magis esse creditur constans fides, Securiore graditur ad crimen via. Ignosce genitor, nostra si peccat nimis Audendo lingua: Vereor excelsam tui Prudentiam animi; non tamen primos Ducis; Decuis Honores, vimque Marortis tui Conferre in illum, cuius in fibris calet Ambitio regni, quique spem sceptri sibi Haereditatis iure non dubtam facit. Nondum paternum, nate, consilium tenes. Tu mihi levamen unicum, et stitpis meae Spes una, Magne, es. Ergo non decuit tuum Periculo si fluctibus Martis caput Dare opprimendum. Dubius eventus mihi Belli hoc prohibuit. Quod mihinon est datum Praeominari, fama Canuti hinc micat, Ubi ego volebam perditam; seque inclitis Agit qua drigis: quem que sperari sibi Fas est honorem, vita Canuti sua In luce sepelit. Nate, non demum vides, Si vivit, ille, dubius eventus tuo Sceptro minatur, ille si moritur, tenes. Solium paternum. Quando spes alit duos, Minor in utroque est. Certior scopum tenes, Si pereat ille, qui esle rivalis potest. Sed maior inde surgit, unde- Aurem mihi Quis hinc tumultu miles insolito ferit? Metumque in ipsos cordis infunditsinus? SCENA VIII. Supervenit cum captivis Alfidus: exprobrat Nicolaus scelus Canuto, cuius accusatus fuerat, qui nec intelligit, cuius agatur criminis reus ALFIDUS, CANUTUS. ANGELINA. et qui supra. QUoquo scelestus suigat, oecurrit suis Ubique poeniss tortor a ter go metus Sequitur fugacem, quaque convertit gradum, Flagellat animum. Magne Rex, qu a se nemus Densas in umbras colligit, solisua Consilia agebant. Solishuc radios neges Potuisse mitti. Regiaeat penetrant manus, Quo Solis ire radius ardentis nequit. Haec illa tecta veste mentita viri. Heu me! Cominus proditor, rupta fide, Detexit aulae, veste quod falsa abdidi. Hanc involantis militis cursum manu Ut raperet iste, nescio an ferro magis, An magis amore fortis, opposuit latus, Minasque precibus miscuit, et omnes fugae Tentavit artes. Militi nostro manus Opponere ausus? Regiis tanti est tibi Parere iussis? Roboris nempe hac tui Documenta prodis: Martii hae cordis notae, Hi sunt triumphi, et pulchra virtutis tuae Exempla? raptam coniugem alterius sibi Amore vetito iungere; atque armis meis, Quibus salutem patriae, et regni, et meam Decuit tueri, petere per summum nefas, Ipsius animam Regis? Huc regni sitis, Et execranda pestis ambitio gradum Malesana movit? Iam patet ficta dolus Qui nube latuit; pateat et regno, suas Me rege structis fraudibus poenas dari; Et aequitatis neminem impuni modos Violare facto: Iustus, et recti tenax Legum tueris iura: mihi nullum nefas Corripuit animum. Iniurius genio tuo est, Quicumque tanto a Principe insonti sibi Supplicia metuit imprimi. Par hoc fuit, Ut me tenacem iuris, ac meritas dare Poenas scelestis crederes, quando impium Es crimen ausus. Tempus illecebris fuit, Fictaequive fidei, qua fidem et amores meos Tibi obligasti. Larva detracta est: pater, Qui lusit ante, fraudis occultae dolus. Vidistis oculi siderum puri meae Fidei labores, testis est terra et mare, Tuque ipse nosti, quantus in campo cruor Late cadentis hostis exhaustus fibris, Tuae ut rigarem laureae augustum decus. Ut praeda amoris fieret alieno thoro Iurata coniux. Non satis mente assequor Sensu involuta verba quae dubioseris. Deterge dictis nubila: alterius ego Thalamum in volavi? Coniugem alterius ego Seductor audax sustuli? Auditis pium, Probum, pudicum, Veneris ignarum, fide Intaminata candidum? Fare, haec tua est? Haec impudica, coniugis fui immemor, Suique honoris? Est mea haec, mea est. Sua Fuique, eroque quamdiu his membris calor Ardebit animi, et spiritus cordis sinu Vitam fovebit. pectore impuro extraham Contaminatum spiritum, et tandem sua Post hac vocari desines. Tuo obsequi Alias paratus Numini, hic nulla audio Imperia Regis. Esse tu invitus potes, Sed ista nunquam desinet iuris mei Amoris esse: sique non cauta mahu In innocentem immerita supplicia paras, Inte redibunt. Perfidum, atque audax caput, Vindiceque dignum fulmine, haec coram mihi? Nec ulla caelo fulgura effracto tonant? Et parcit ira militis? Si qua est fides In me meorum stringite impuras reis Post terga palmas: quaquetenebrosos specus Profunda turris aperit, huc fimul impia Sepelite capita, noctis ubi perpes color Omnem serenae lucis excludit diem. Uterque parium criminum reus ferat Supplicia paria: singulis carcer suus Sit singularis; sola communis fluat In utrumque poena. Sola scurrili latus Custode cincta? sola non meritas tranor Carceris ad umbras? sola? et hoc poterit mei Conditioferre sanguinis, et honor meus? Audi pudicam, et integra castam fide, Amantem honoris! quantus in verbis pudor? Hoc nempe claro sanguini, ac stitpituae Fuerit honori, sola quod sexum viri Mentita veste per peregrinas soli Plagas oberres? Ista conftantem probant Fidem pudoris? Verba quid frustra seris? Satis est, honoris incapax nuliam aestimat Honoris umbram. Perge scelerata, et tuo Amore sruere. Carceritan uno sinu Mergantur, una culpa quos fecit reos: Post una plectet poena. Rex audi, Meis Removete ab oculis impium. Audiridecet Etiam scelestos, antequam statuasiva Supplicia sceleri. Plura, quam velim, audii, Vidique, testis ipse sum erroris tui. Truncanda tandem verba sunt, et vos moram Truncatifidi milites, iubeo, et volo. ACTVS III SCENA I. Osmanus in carcerem admissus enarrat Canuto et Angelinae suorum vinculorum causam; qui errore intellecto spem libertatis concipiunt. Ideoque eundem Osmanum mittunt ad Ragundam adhuc in silva latentem, ut eadem ei significet; illa vero errorem totum Regi detegat. CANUTUS. ANGELINA. OSMANUS. QUod crimen istud: veste mentita viri Simulasse sexum, perquive non notas via Errasse, noto coniuge ut tandem mihi Frui liceret? Si tamen crimen fuit, Meum est; nec illud debuit poena pari Premere innocentem Coniugem. Iniusta furit Rex torvus ira. Principes ortu sumus, Regis soluti legibus, nullo sacri Iuris ligati vinculo, et sine ordine, Sine lege damnat nullius culpae reos. Veterem Cominus perdidit fidem, et mei Arcana cordis prodidit. Non, ut putas Vel te Cominus prodidit, vel Rex tonat Furore iniquo. Numinis iusti pios Agnosce nutus: hic coronarum mihi Tibique messis surgit, et caeli datur Signum faventis. Placeat aeterno breve Mutare damnum gaudio, atque animo levem Forti dolorem ferre; queis emitur bene Peritura nunquam gloria, et meta carens Caeli voluptas. Quando iamsortis mihi Affulget huius radius, hoc unum est super, Uttinctus amne sanguinis fidei meae Candor rubente fulgeat ab ostro magis. Procul cruoris symbola a Pheobo meo, Ortuque in ipso gloriae, occasus tui Tristis triumphi. Laureas, palmas, decus Victoriarum destinat caelum tibi, Arcusque secto marmore erectos tuis Titulis honorat, praemium dextrae tuae Quae tot profundo victimas Orco dedit. Sed heu! quis horror noctis hoc antrum subit Lucente Sole? Nuncium extremum necis Haec spectra portant. Purior ab ipsis dies Exoritur umbris. Ista venientis spei Aurora prima est. Quis mihi Osmannum Deus Hoc fert ad antrum? Osmane, quis soli viam Tibi pate fecit? Aula quid parit novi, Quod scire prosit? Constitit magno mihi Concessus aditus: Semita haec frameae meae Est empta pretio: durior custos petra Prameae recepto munere ingressum dedit. Gaudia parabam ferre Canuto meo, Inimica vetuit sortis eversaerota, Rexfervetira, fulminat, tonat, iacit In voce tela. Magnus Henrico comes Et Aquanus animant igne suggesto impium Regis calorem. Qui tuo obsequio meam Vitam obligavi. protinus gressum huc tuli; Ut prostituto capite fugiendi viam Tibi parerem. A moris obsequium tui Osmane gratum est: Animus innocuus tamen Fugam recusat. Se facit reum, fuga Quisquis salutem quaerit. At Regem furor Qui versat, unde natus est? Cuius reos Nos esse sceleris arguit? Vetitos putat Vos agere amores; Coniugem Henrici tua Fraude esse raptam, quaequive poenarum tibi Socia Angelina est, este Ragundam autumat. Egone alienam Coniugem? Henrici thorum Ego violarim? Mene consortem putat Henrici, adeptam scelere Canuti? O Deus! Aenigma sensim prodit, et facies doli Sese revelat. Falsa nisi lusus mihi Depingit animus; ille, qui capitis comam, Vestemque mecum et arma mutavit, fuit Ragunda vera: iam mihi vocis renor, Gestusque, et oris linea, et frontis color Subeunt in animum. Ignota Ragundae hactenus Mihi fuga fuerat: cumque me Magni furor Ac ira Regis premeret, et iniqui reum Raptus vocaret; esse credebam tui Causa furorem, quod peregrinum viri Mentita cultum dedecus honori tuo Famaequive faceres. Nostra libertas tuum Si tangit animum Olmane, non segni pedes Succinge penna; quaque frondoso viret Obscura senio silva veloci gradum Impelle motu; quaere, scrutare omnia, Omnesque lustra semitas, si qua latet Fors miles umbra, cuius in vultu rubet Alberque vernae primus aetatis color, Capillus undat candido fluctu, sagum Colore ludit caerulo: hunc mitis tibi Si fert olympus obvium, hoc verbo increpa: Ragunda, ad urbem praepetem cursum cita, Tua compeditos causa Canutum tenet Et Angelinam vinculis, et iam ultimo Luctantur in periculo. Vestis tua Mutata secum casui huic ansam dedic. Capis imperata? Nominum voces sinu Mentis tenace conde. Nil animo excidet, Quo iussa mandant, alitem impello gradum. Parce Angelina: nostra libertas magis Compendiosa semita duci potest, Expedio ad aulam paginam, et rotam rei Enarro seriem: si patet Regi gravis Erroris ordo, nostra tranquillo sedet Secura portu integritas, Quando patet Iam vinculorum causa nostrorum, nihil Periclitamur capite: sed nihil quoque Iuvat Angelinam detegi. Quin si audiat Ragunda triste nuntium capitis tui Periclitantis; ultro fugi ivum gradum Ad nos reflectet: spondet hoc constans amor, Quo nos adorac. Illa si referat pedem, Sperare plura possumus: Regis cadet Erasus error, ira mitescet, cavo Nos liberatos pulchra libertas dabit Iterum favori pristino Regis; fugae Ragunda veniama Coniuge Henrico feret. Gravius timendum est, vinculis sinos prius Illa exsolutos resciat. Ragundae amor Mihi suader ista: ferre nisi mecum brevem Moram recusas. Gratius tecum mihi est Hoc turris antrum, quam sine aspectu tui Et tuta vita, et pulchra libertas: tamen Integritati grande discrimen prope Nostrae minatur: forsan et durae neci Victima cademus. Istud avertat malum Benignus aether. Hac duce in clarum diem Errot trahetur, nostra ut integritas suo Constet vigori Sensui sensum meum Tuo Angelina subiugo, et mentem probo. SCENA II Hermindus conatur animum Regis flectere in favorem captivorum: Opponit se Magnus. Rex nutat, et tandem cognoscendam causam Regio consilio committit. NICOLAUS. HERMINDUS. MAGNUS. HENRICUS EQuidem tonarent iusta supplicia in reu Si gravior illum culpa convictum, pala Probaret orbi. Tam levi causa haud decet Sobelem parente Rege progenitam, cui Tantis stetere sanguinis rivis tui Pax alma sceptri, Daniae afflictae status, Securitatis publicae indemnis tenor, Tuique vita capitis, atque honor tuus, Haud decet ineptae plebis in paenas trahi. Herminde sensu falleris: semper suae Sic poena culpae adhaeret, ut cassus labor Sit, velle iure sanguinis, et alti gradus Splendore poenis eximi, si quis suis Vitiis habenas dederit. Impunis semel Sanguis potentum plurima audacem sacit In scelera plebem. Imo altior quanto rei Conditio sese sublevat, tanto scelus Evadit inde gravius, et satis est levis Erroris umbra, ut innocens fiat nocens, Iustusque in illum fulminet poenas rigor. Sed liceat, oro, scire Canuti nefas. Partem videris sceleris exacti quoque Herminde habere: tantus incumbis rei Defensioni; reque Maiestas nihil Auctoritatis Regiae, aut sceptri movet Tonantis horror. Sanguinis partem trah Non imputati sceleris. Incerta satus Genitiice ducis sanguinem. Patri meo Regale stemma debeo. Henricus mihi Magnus. priusque genitor est; cuius potens Tu rapere sceptrum fraude, non merito cupis, Ambo silete. Lance me iusta decet Examinare litis ambiguae vices. Iustitia sancta poscit audiri reum, Astraea non est caeca. Designa locum, Telum priusquam torqueas. Nunquam reoc Confundere innocentibus, iustum fuit, Quodcumque sit, palmare Canuti scelus Nondum probatum est. Fastus hic nimia mei Benignitate peccat, et superat modum. Herminde vocem comprime, ac aula pedem Effer super bum, nec pritis tenta gradum Inferre, quam te Regis imperium vocet, Sileo, abeoque, forte sed mei vice Nimbus Gothorum Baltico allapsus mari Subibit aulam, quodque tu nondum times, Ferro loquetur; utque Ragundam, suam Neptim periculo eximat Suecus, suis Violentus armis funera et strages dabit: Aut forte laesa morte Canuti suum Armis requiret Principem; et qua se explicant Felicis arva Daniae, infundet gravem Martis procellam; sanguinem et Ducis sui Tuo reposcet sanguine. Incassum allatrat Diffusa caelosidera iratus canis. Abrumpe segnes, magne Rex, tandem moras: Est fulminanda poena, qua pendet tuae Securitatis linea, et fama, ac honor. Scyllam et charybdin inter ambiguo natant Consilia flexu. Ponderis non est levis, Spargere cruorem Regium Astraeae manu. Hic sanguis, arma germinat, et agmen parit Quaecumque gutta militum, quorum furor Ultor redite verticem in nostrum potest. Nec inulta nostri iura violari thori Tolerabit unquam Nemesis. Et mihi est patre Abrege ductus sanguis et, magno fluers Svenone stemma; et populus adstrictus fide, Fortisque ad arma; cuius armatae manus Nostrum tueri verticem ferro queant. O sors iniqua Principum, et nunquam sat Ploranda la chrimis! Multa si circumfluat Et filiorum, et sanguinis amici cohors; Est multus hostis: Uritur quivis siti Regalis ostri: Quisque regnantis cupit Videre mortem: dumque per varios eunt Ad sceptra calles, purpurae augustum decus In frusta lacerant: quodque miserandum est magis Cor regis ipsum dividunt cura et metu, Et omne pulchrae pacis extinguunt iubar. Si sterile Regum stemma progenie caret, Auctoritatis Regiae perit decus, Quivis timore ludit incusso sopor, Larvasque fingit; omne vilescit iubar, Et subditorum subditum Regem facit. Quos mente trepida concipis, Pater, metus In brevia navem desides morae trahunt, Ubi perit omnis naufragae mentis vigor. Impavidus inter conciti rixas maris Navita periclis forris insultat suis, Domat que fluctus Nonne convicti re?? Nonne et reatus Regiis oculis pater? Nullam meretur Iudicis libram hoc scelus, Ut ambigente pendulus cura haereas. Uterque meruit opprimi inhonesta nece. Decerne mortem: hanc aequitas Iuris petit. Supplicia quamvis ultima, et acerbam necem Ambo meruerint; aequitas poscit tamen, Partes ur omnes Iudicis iusti impleam. Rei audiantur: arbitrum vitae et necis Statuo Senatum. Sic odia plebis meo Procul removeo capite. SCENA III. Ragunda queritur incassum a se quaesitum Canutum: novam illi doloris materiam creat Echo. Supervenit Osmannus, a quo intelligit Canuti et Angelina casum; parat reditum, ut eos libertati reponat. RAGUNDA. OSMANUS. ECHO. CAnuto diu Frustra mvocato, patriae secum ut simum Socia subirem, sistor hac tandem plaga Ferente fato, nescia an placeat polo Me coepto itinere progredi, an me regredi. Redi. Redibo ad perfidum? cuius sinu Extinctus amor est? cuius in fibris atrox Perfidia vivit? Ivit. An dolor? an favor Est iste? Dic, quis? forte Canutus meus In campo obivit? Ivit. Ad necem? Ad necem. O pura caeli sidera! o mites faces! Qua, quaeso, causa mea voluptas mortua est? Tua est. Mea est? An ludis errantem Deus? Cuius perivit dextera quem tu regis? Regis. Cruente latro, Canutus tuo Ferro peremptus occidit? Dira o manus! Atroxque fertum! Redeo: vis me regredi? Redi. Redibo. Larva mihi fraudem parat. Quis iste, qui redire me iubet Deus? Deus. Deus respondet. Illius decet Obtemperare nutibus, quoquo vocet. Heularva! Nonne dixeram a larvis mihi Dolum parari? Siste, contempler tuum Generose miles frontis ac oris decus. Coma tibi radio solis immixto fluit. Tibi verna species oris, et sagum tibi Colore ludit caerulo. Es, cuius mihi Hoc evocandi nemore commissus labor. Ragunda, ad urbem concitum gressum refer. Qua se inferorum sede ab infausta trahit Haec umbra Lethes? Tune Avernalis lues Meos loquentis voce reperebas sonos? Neque ego loquentis verba percepi; neque Audisse memini. Cuius imperio venis? Quo? quando? quis redire me silva iubet? Canutus orat. Ille me reducem petit? Gradu citato Causa non patitur moram. Quae causa tandem est? Carceris opaci specu Socia Angelinam clausus extremam sui Exspectat horam funeris. Tuae o Deus! Fuere voces. Causa quae fecit reum? quod Angelina veste mutata tuos Sumpserit amictus: unde delusi dolo Et Rex, et omnis aula Ragundam putant Quae fugit aula. Quae tulit vestem meam Ergo Angelina est? Ambo discrimen mei Adiere causa et ultimum expectant necis Minantis ictum? Non feram: impulso Notos Gradu anteibo; mille per capitis prior Pericula mei mille per mortes ruam, Quam cruda patiar fata Canuti mei Causa subire. Sequere, et infamis rei Expone seriem. SCENA IV. Aquanus defert Regi sententiam a senatu in Canutum et Angelinam latam, is eam subscribit, redditque Aquano ad Custodem turris deferendam. NICOLAUS. HENRICUS. MAGNUS. AQUANUS MAHOMET. REgius iussu tuo Coiit Senatus; iamque, quod sperem, ultimam Absente te sententiam in reos tulit. Praeire quemquam REx iube, eventum ut rei Ferat peractae. Magne, quam calide sitis Aliena damna! Certa livoris tui, Quo mentis altae gloriam invitus vides, Indicia prodis, Magne. Livoris? scelus Hoc mitios aether mentis avertat sinu. Tui me honoris cura, me fidei tuae Amor satigat; quoque non vellem, pio Calcari adurget Ecce, consilio redux Adest Aquanus; ille, qui praesenstuas Vices obivit, ordinem rei adferet. Auguste Titan Daniae, et patriae pater, Idaea Regum, iussus imperio tuo Senatus istam paginam, lacrimis magis Quam defluentis septae scripsit notis: Rigidoque iuri legis intentus, reos Adiudicavit ultimae morti, licet Sint stirpe nati regia. Teneri mihi Affectus an mi paginae infamis notas Spectare sicco luminum intuitu vetat. Huc cede chartam, corde qui firmomagis Spectare tragicos sortis eventus scio. Si flueret ista sanguine reorum, magis Recrearet animum. Indignus affectus piam Subire mentem Principis, qualem tibi Natura tribuit. Iudicum sensum lege. legit Summus Senatus Daniae expendit scelus, Probationes audiit quod lex petit, Pronuncia vit morte damnandos reos, Parente natos Rege, Canutum et suo Raptam Ragundam coniugi. Hanc, quod non sui Contenta thalami iura violavit. proco Adhaesit alii (quod scelus leges iubent Morte expiari) Regium in caput proci Arma excitavit, Daniae in regnum impulit, Regemque movit Sueciae, armata ut mare Classe tabularet, seque violento impetu Nostris plagis infunderet. Tantum nefas Temeraria ausa est? Longa non ibit mora Supplicia sceleri paria tam enormi cadent. Prosequere reliquum pagmae. Hunc, quod eam fugam Texit colore, quodque fugitivam suis Tutatus armis; inque custodes sui Vim praeparare Regis est ausus: manu Nudavit ensem Rege spectante: exteros Perlarga Reges munera in pacta impia, suum Foederaque traxit: Daniae imperium Haereditaris iure quod iactat) iugo Subdere paravit. Una Regalis fuit Mens haec Senatus. Si tamen lubeat, pius Rex mitigare iura supplicii potest. Quid mitigare? Maior ut vinctos rigor Feriat agendum est. Sepiam et pennam date, Decreta Patrum Regia ut firmet manus. Invita trepidat dextra. Naturam trahe In iura legum: Iuris obsequiis decec Servire Reges. Iudicum sensum probo Meoque firmo nomine, invitus licet, Tamen aequitatis, patrii et iuris tenax. Peracta causa est. Prima curarum tua Sit nunc Aquane, Regium fulmen reis Ut intimetur, seque supremum parent Ad mortis ictum. Iusta mandasti: volo Ut imperatis Regiis constet vigor, SCENA V. Aquanus horret mortis nuntium Cognato suo Canuto adferre; ideo Mahometi decretum consignat ad Custodem carceris deferendum. AQUANUS. MAHOMET. EGone Aquanus, Regia stirpe editus, Durae minister sortis, agnato meo Denuntiare cogar infamem necem? Ego mei honoris proditor, tot per dolos, Falsosque testes, mille per si audem modos Male constitutae mortis imperium feram? Huc me secundae fortis afflarus dedit Parente nasci Rege, ut obsequium meo Tam vile praestem sanguini? Non, non decet Me stirpe natum Regia intamis genus Obire servitutis. At neque hoc sinit Affectus ille, iure naturae meo Insculptus animo. Namque Canutus meae Germanus est consortis, affinis meus. Hic ultionem sanguis aeternam mihi Caelo evocaret. Iamque Canuti mihi Umbram videre videor exlanguem, horrido Pallore meostam, voce quae tristi meas Fulminat in aures: Tune Cognatum potes Damnare mortis? tu min sterio genus Maculare turpi Regium? tantum tibi Frigus cruentas pectoris fibras gelat? Non patitur istud mentis humanae calor, Mitisque sensus. Alius id munus gerat, Abi hinc scelesta pagina, et manus meas Foedare cessa. Mahomet hanc chartam leva, Regisque iussu defer, ubi vinctus iacet Canutus antro; moxque Custodi exhibe, Ut quidquid illa continet, fieri imperer. Eurum anteverto, nutui ut tuo obsequar. SCENA VI. Dum Rex ob fulminatam in reos sententiam poenitudine agitur, adest Ragunda, exprobrat suam Henrico saevitiam, ob quam ipsa fugerit, detegit Regi errorem, non Ragundam, sed Angelinam teneri caprivam. Mittit Rex ad carcerem, ut sententiae executio suspendatur. RAGUNDA. NICOLAUS. MAGNUS. HENRICUS ALFIDUS. RAgunda, quid agis? turris umbroso situ Noctem sepultam, et antra speluncae subis, Ut innocentes faucibus fati eruas? An ante Regis sponte conspectum ruis, Umbrasque retegis fabulae? aspectu tui Vanescet erret. Aula sed prodit. Iuvat Latere modicum, donec aspiret meis Bona aura votis. Astra me caeli tegant. Decreta mortis ded mus, et nostro autumo Peracta iussu. At nescio, quis me dolor, Sed forte sero tangit, et varia animum Umbra inquierat. Principis summum est decus Lanx aequitatis iusta, et in neutrum latus Flexilis amore. Qui tuae mentis dolor Secreta tangir, neque imitatorem, ne que Laudem meretur, Scelera puniri probo, Neque puniisse poenitet: quin siforet Res iudicanda rursus, in poenas pares Rigor tonaret. Unicumid mentem ferit, Quod propria adactum in vilcera mucronem meo Cruore tinxi. et Regii solii obrui Firmamen altum: quodque discrimen grave est, Exasperavi morte Ragundae Gothos. Firmamen altum? Parce Rex, Sceptritui Pestem eruisti. Quod Gothum Regem attinet, Mea esto cura, faciam ut impuram scrat, Et impudicam coniugi infidam suo. Impurus ipse, criminis culpam tui In innocentem reiicis: thalami fidem Tu prodidisti. Rege praesente eloqui Quis audet istud? Unde tam vehemens venit Calumniarum nimbus in nostrum caput? Gravidus sagittis fulmmum hic nimbus cadat, Si quae videnti cura vindictae est polo. Nondum perivi. Cerne: Ragundam vides, Non, ut volebas perfide, natantem sui Cruoris amne; sed neque obseuro specu Vinctam carenis. Vivo, ringaris lices, Liberaque vivo rigida perfidrae tuae Ultrix futura. Videone? an vultus meos Vana umbra ludit? Cernis hanc gemmam, tui Mentiti amoris indicem? Vultum vides Sub crine sicto ab conditum. Agnosco nimis Infame probrum. Fatate tandem in manus Meas dederunt, sanguine ut tuo eluam, Quamcumque honori, nomini, ac samae meae Notam intulisti. Siste non sani impetus Henrice flammam. Non bene effuso nota Sanguine lavatur: Imo maiorem imprimit Vindicta non matura. Si scelus est, meum est Et iudicare, et plectere. Age, qua vi, aut dolo Te liberasti carceris opaci finu? Quae tetulerunt fata in aspectum meum? O Rex aberras Nulla Ragundam suis Tenuit catena amplexibus Caelum fuit, Quod huc venire iussit. At dum me reos Eliberandi vinculis labor tenet, In vincula ipsa rapior. Humanis tibi Sic rebus animus altior, et inter poli Locatus astra est, ut tuas voces Dei, Sonent in aures! Vox avernali fuit Emissa ab antro, cuius audisti sonum. Ut innocentes protegant, solent poli Etiam nocenti voce non solitaloqui. Abscind: lites Fare, quis caelo estcibi Detectus error? cuius innocuum caput Est denot atum? Qui iubes, aurem mihi Praebe faventem. Legibus quantum licet. Iusti timores mortis iniustae (o Deus Quo m ereduxit Coniugis saevi suror!) Iusti timores mortis iniustae in fugam Me compulerunt; non, ut hic fingit, calor Impuri amoris: utque celarem meae Meditata mentis, veste me texi viri Mentita sexum. At novit Alfidus virum Fingere volentis lineam, et frontem, et modum, Inde fugitiva, ut nemini, arguto licet. Ind cia facerem nominis, sortis, status Coeptam, sub isto Saxonum cultu, fugam Ultra sequebar. Error hinc omnis fluit. Mihi alia veitis antea, atque alia coma Minus tegebar frontis ac oris notas: Miles putatus militi occurrit mihi Etiam putato, cuius in votis fuit Oculos amicos fallere: hic suam dedit, Meamque vestem sumpsit, et simul mea Cum veste dimna: nec tamen miles fuit, Sed Patre (qualis ipsa sum) Rege edita Herois: Illa, quod tuam forian queat Mentem in stuporem cogere, et vinctos quoque Reponere iterum liberi in Solis diem, Fuit Angelina, ut nuncio certo mihi Post scire licuit. Coniugi iuncta haec suo Nemore in propinquo capta, si quod est mihi Scelus imputatum, carceris situ luit. Miranda narras: siquive mendaces mihi Nonfingis umbras, vulneris nostri gravem Lenis dolorem. O quanta me!. Alfide, haec viri Est illa species ficta. qua sele in fugim Ragunda agebat? Quando fugientem fui Inter virentes nemoris umbrosi lares Cursu assecutus, alius huic crinis fuit, Et vestis alia. Rumpat hic aliquis moram, Subeatque turrim, quaeque delusus tuli Decreta mortis, sistat, et vinctos mea Ante ora ducat Coniuges. O Rex. dolis Iterum ligaris. Feminae ingenium vafrum est, Et fraude abundat cumque discrimen prope est, Artes in omnes versat ingenii rotam. Sint falsa, sintne vera, quae retuli, brevis Mora te docebit Iudicem Tu me interim, Si lubeat, inter vincula adstringe obsidem. Securitarem spondeo, arque omnes meae Auctoritatis obligo vires tibi. Sed involutus nubibus mentis sinus Suspensus haeret, seque per varios agit Mens dubia fluctus, fulminis nostrian rigor Iam forte utrumque coniugem dederit neci. En huc Aquanus properat: hic iussu tuo Mandata mortis detulit. Quis sit status, Vivantne, sintne victimae in mortem dati, Qua fronte tulerint fulmen, hic lucem dabit. SCENA VII. Rex intelligit ex Aquano iam morti datos esse duos Captivos, et dolore tangitur. AQUANUS, et qui supra, UT credere licet, ultima securis reis Cervice secta spiritum et vitam abstulit. Ut credere licet? Ergo non notum tibi est, An iam ceciderint, an supervivant adhuc? Auctoritate Regia impulsus, necis Maesta ut veniret charta Custodi in manus Mea fuit una cura. Supremo actui Adesse frustra quaesii. Affectus mihi Tenerior animum subrit, et vetuit mei Spectare coram affinis infamem necem. Sed ecce Mahomet advenit: turris cavum Ille penetravit; rile decretae rei Totum doceb tordinem. An vivit super Canutus? an iam verticem ferto dedit? Domine, suprema linea est vitae suae Recisa ferro: Socia quae sceleris fuit, Est facta socia mortis, et pari dedit Collum securi. Sidera infausta! et meis Inimica fatis! Magni, et Henrici impia, Mendaxque lingua! Libeat audire, o Pater. Nolo. Revolve ad Regiam comes gradum. Illic cruentum sceleris infandi ordinem, Seriemque melius audiam, quo per dolum Cecidere gemina fulcra, Canutus meus, Mea Angelina. geminus iniustae iocus Ludus que sortis. Iste maerorem locus Angustiasque mentis haud satis capit. Laxanda iam surgentibus toto impetu Via est per oculos lacrimis. Praei meos Ragunda gressus: tuta sub nostrae manus Protoctione spiritum et vitam trahe. ACTVS IV. SCENA I. Osmanus detegit regi fraudem, quâ Magnus subornavit Adrastum, ut fingeret Ragundam confugisse ad Canutum, ut hac Via eum mortis reum faceret. Quam ob causam Magnus et Henricus tentant Osmanum occidere, sed iussu Regis in vincula coniciuntur. NICOLAUS MAGNUS HENRICUS. RAGUNDA. OSMANUS. REx magne, verum dicere Osmanum iube. An me latentem nemoris obscuri lare Repererit ille: quisve cornipedem incito Per castra agentem vidit impulsu? Locum, Tempusque, et horam signet, ac equi notas. A fidus humeri tegmen hoc videat; meum, An Angelinae fuerit, infauste nimis, Puraque sraudis machina ad iniquam necem Adiudicatae! Veritas modico potest Tempore latere, at opprimi nunquam Potest. Nic: Osmane, verum fare; quod praesens status, Casu sque poscit. Pertinax si rem negas. Aut involucro sraudis ambiguae tegis, Expressa flagris veritas sero nimis Loqui docebit. Certa si citae mihi Spes sit, dolosae nubis evolvam sinum, Omnemque retegarn machinae instructz ordinem. Sit munus istud Regiae fidei, tibi Promissa vita. Prode veraci sono, Quae corde celas. Audii Magnum: Ahltimor Zinguae volentis Obsequi vocem ligat, Trepidumque rigida membra constringit gelu: Nimis seroce Magnus aspectu surit, Saevamque dextrsm vindici ferro applicat. Mendax Ulysses! Regisimpostor! Nic. Tace. Quis sit dolosus Regis impostor, brevis Aperiet hora. Solve tu trcpidum metu Osmane pectus: esse te tutum scias Me protegente. Magnus (audivi, et loquor Lingua fideli) Magnus Adrastum dolos Miscere iussit: singere, armatam vehi Per aperta Martis castra Ragundam; ut tibi Iram excitaret, teque deluso impia Canutum, et una in fata Ragundam daret. Ego, ut profundae turris umbrosos sinus Subire possem, hoc ense nudavi latus, Saevoque munus Grande custodi dedi. Mens fuit, adimere vincula, et puro reos Donare Sole. Nostra Canutus sequi Consilia renuit. Illa, quae socias luit Poenas eodem carcere, propinquumnemus Adire iussit, pèrque frondofas plagas Quaerere Ragundam, precibus admotis fuga Retrahere, causam carceris iniqui, et statum Periculosum pandere: Inventa est mihi Etsola, et absque comite, et hunc ducta ad locum, Hic ordo rerumest candidâ exposnus fide. Candore vult us candidam fidem probas. Quod suasit alius, ore mentiris tuo. Promissa per te vita mihi Rex cst, suus Hanc poscit ense Magnus. Nic, Insanis manus Inicite, quisquis fidus est Regi suo, Utrique ferrum rapite violentâ manu: Domate utrumque vinculis. Nato tuo Haec iussa genitor? Perfido, iam non meo. Si fundis istum sanguinem, tuum caret Haerede Sceptrum, Gloria est generis mei, Non fluere regni sceptra in indignam manum. Errasse sateor, fihi hic error fuit; Sed in parente est venia. Nic, Iam nosum parens. Tu me severum iudicem scelerum facis. Habes fatentem sceleris admissi reum. Nic, Habes fatentem, at ante convictumreum. Utcumquereus, at sanguinis parslum tui Nic, Sed a parente, a filio tanti patris Per scelera nimium degener. Si quae manus Est fida Regi, scelera constrictis trabe Ad turris ancrum vinculis. O quae meum Imago vivis reddita aspectum subit? SCENA II. Redeunt, qui impediendam caedem missi fuerant, secumque Canutum et Angelinam adducunt, quos sequuntur Hermindus et Mahomet. Gaudet Rex eorum vita: donat libertatem Mahometi, cuius opera servati fuerant: eandem impertiat Canutus Magno et Henrico. Omnes qui supra. CANUTUS. ANGELINA. HERMINDUS. MAHOMET. PRimas olympo gratias, tibi alteras Auguste Princeps reddo, quod turris cavo Me restitutum liberum in Solem trahis. Nic: Canute, vivis? Caelites! quis me beat, Iterumqus pene mortuo reddit diem? Haec Angelina est? Illa ego: iam non licec Ultranegare, quando me tanto facis Favore dignam, Nic: Sanguinismagnidecus, Et gemma stir pis Regiae, errori meo Benigna parce. Quatido Canuti ad latus Rai constitisti, visa Ragunda es mihi, Nec ad involutam callidis mentem dolis Ulla Angelinae propria penetravit nota. Meus error iste est: veste quod sumpta viri, Ignara causam plurium morti deci. Imo meus error iste; quod simulmea Cum veste crimen transtuli in caput tuum. Comunis error omnium est nostr um: at Deo Debentur uni gratiae, quodnos. gravi Errore adempto, et fluctibus pressis, dedit Subite portum, Nic: Siccine illudis mihi Scelerate Mahomet? hocne Canutum est sua Cum comite lineam ultimam vitae suae Dedisse serro? Persidum, et men dax caput! Promereor inde praemium Auguste, in meu Unde caput ardes Vita Canuti, et suae Honor Angelinae, quodque Rex inde accipis Cordis levamen, magna pars studii mei est, Si paruissem iussibus, sero nimis Non in ferendae mortis imperium tuum Penerrasset antea, carceris, et unareos Saeve interemptos caede reperisset. Nic: Grave Munus mereris, vera si narras. Deum Iurabo! Saevum paginae imperium mihi Dederat Aquanus, utque custodi in manus Darem, imperarat, Puduit infamis necis Mandata ferre Principi, cuius favor Mihi ante vitam dederat. Hinc minima scidi Infrusta chartam: cumque, quis rerum status, Vivantne, sintnc morevi, quos tu reos Pronuntiasti, quaeteres; illis necem Desiderari credidi: hinc ferro caput Dedisse dixi. Quando iam in votis tibi Vitam esse video, mente depono metum, Meaque fateor paginamscissam manu, Nic: Vitam mereris, vera si loqueris. Habe Vitam et favorem Regium et collo iugum Servile deme. Candida est maurus fide, Ubinostra soboles pectore obsuram in duit, Vilesque mores. Heu! quod insaustum mihi Spectaculum oculos turbat, et visu sui Acerbat animum! video progenitum patre Avoque Rege sanguinem gravibus manus Vinctum cateni. Patere Rexoro, meis Manibus resolvi vincula. Nic: indignus tuo Uterque amore est, gratia in dignus mea. Si quidquam honoris humilis et supplex potest Servus mereri, gratiam hanc Princeps rogo, Nic: Iniuriosus ipse, Canute, es tibi. Offensa si quae fuerit, haec fuit mea: In non nocentes teeid t offensae dolot. Serenus iste Solis aspectus, cui Servata vita, et parta libertas mea Debetur, atra nube maeroris teget Diem meantisgaudii. Quisquis dolor Hos tangit, idem viscera erodit mihi. Nic: Prece abnuentem vincis. At superi velint, Nesis tuorum ipse tibi damnorum faber. Reis catenas demite. Hic vobis favor Canuti amore redditur: grates pares Reddanrut illi, et rursus asffectus novo Nexu ligentur. Martis invictum caput Canute, vita et Pulchra libertas mea, Quam Regis offert gratia, est munus tuum: Tibi liberali Numen occurrat manu, Ego tibi libertatie auctori meae Et corde et ore iuro constantem fidem. Ego quoque honori verticem inclino tuo, Fidemque stabilem spondeo. Aeternos dies Auguste vive, Regius cuius favor Nos prope sepultos rursus ad vitam trahie Ragunda, quae periculis tantis, mei Causa, involuta pene subiistinecem, Tefronte mitis candida aspiciat polus, Firmaque pace Coniugem a dstringat Des. Nie. Mora resecetur, Regia in plausus eat. SCENA III. Henricus nondum posita suspicione vetiti inter Canutum et Ragundam amoris, statuit cum Magno novis dolis Canutum involvere. MAGNUS. HENRICUS. IN haec reservor fata? Canuti favor Est vita Magno? Iuro stellatos poli Ardentis ignes, si supervivo illius Favore Magnus, ille morietur meae Furore dextrae. Plaude nunctandem Pater, Istumque nimbo gaudii phoebum exige; Cedet dolori gaudium, et vitam nova Mors sraude rapiet. Si nequeat una via Mors invenici; ad sata reperiri potest Aditus ab omni paste. Quis sensustuae Henrice inentis? Pectore intrepido est opus, Iraque forti, Mentis adstrictus sinus Adhuc tenetur vinculis, quamvis manus Sint exsolutae: quique me strinxit prius, Nunc in furores excitat mentem chalybs. Magis tamen amor urit, et iustam vocat In uluionem, quo meisociam thori Canutus ardet, meque renuentem trahit In tela, et arma: quamlibet nunquam putem Per castra vectam Coniugem. Adrastus mighi Detexit istud: ille si fallit, dolus In innocentem cecidit, et sfidum ribi. Nec inde nostra friget in Magnum sides. Sed quam parenti Magne promisi tuo, Fides, ruentisimpetum freno tenet. Fides timore exterta, qui possit virum Concutere fortem, nulla dicenda est fides; Sed spes vocetur; turbo quod praelens mali Evolvet alia tempora, ao f ustum dabit Rebus sinistris exitum. NOsti probe Fragilem esse sortis indolem, et vitri in modum Frangi solere, gratius quando micat, Hinc est necesse dextera forti rotae Urgere cursum; quando non contra sua Ruit ipsa mole. Quod mones, equidem scio, Hinc istud anime statuo: Qui superest suror In cordis imo, seque patesieri vetat, Silentio tegatur, et ficti in labra Risus vocentur. Regia expertum sui Simulare docuit, Tempori vulcus tenor Orisque risus serviat; plausu pari Plausum sequamur: prompta sit in ensem manus, Occasioni et te mpori intenta. et loco. Si structa fraudis machina eventu minus Steterit secundo, viribus, serro, face, Veneno agendum est; Laudo consiliitui Meditata magne; meque simulandi dolo Adaptotecum Perge; iam votum subit. SCENA VI. Canutus mittit Cominum ad Angelinam, mandatque ut illa se ocius committat itineri in Saxoniam: Advenit interim Lotharii Legatus, qui nomine imperatoris Canutum creat Regem Saxonum et Oboritarum. COMINUS CANUTUS. LEGATUS. HERMINDUS-MAHOMET. OSMANUS. VAgus per omne nemoris umbrosi vias Clamore casso frondivincrepum increpui comas, Ventosque et autas, inde Canutum inveco, Hinc Angelinam: neuter ad voces meas Responsa reddit. Repeto nunc aulam, et polt Recipio munus. Ante Canutem, et suam Salvam Angelinam intellige, quam se mihi Patefecerit periculum: quod me tamen Graviore acerbat vulnere, est, quod se ad novum Iter Angelin praeparet iussu tuo. Stat firmus animo sensus; ubi Phoebus diem Evolvet undis, perque nocturnas vaga Dissolvet umbras luce, et aftrorum gregem Pellet minorum, littore ut solvas ratem, Et Angelinam patria avellas procul. Hoc nempe reddis praemium adventus sui, Utsola rursus abeat, et nunquam virto Matita semper Sponsa, te careat, sui Medulla amoris. pignus adventu suo Mihi grande amoris reddidit, maius tamen Datura reditu; quem peto, et sua me iubet Sperare vittus: tuque, qui Patris vice Teneris ab annis femper adlatus comes Custos que fueras fidus, et amores suos Omnes tulisti, sidus abeunti comes Eris, et levamen taedii. Inselix quoque Saxonia semper vidua, tutore, et patre, Suo carebit Principe? Hoc tempus meam Ad arma poscit dexteram, ut Regis vice, Inimica dum se Daniae insundit manus, Et omne regnum Suecicus inund at furor, Per castra sungar: Saxonum terras tenent Tranquilla pacis studia et illimis quies, Hine Angelina, cuius ingenium grave est, Matura virtus, dulcis affatus, sinus Prudente sensu soetus, huic populo potest Sola imperare, quamlibet molis foret Immane pondus. GRande Mavortis decus fores Canute, magni Caesaris poscit tuas Legatus aures. Caesaris? Iamque ad Expectat adicum. Incongruus quamvis locus Sit iste, nec Me pompa servorum ambiat, Est audiendus. Caesaris verba adfero, Canute Princeps: Ille Nestoream tibi Vitam, quietem, pacis optatae iubar Vovet serenum; quodove iam pridem tua Virtus meretur, esle te Regem iubet, Regem salutat: Saxoni Oboritas ligat Unu mque regnum statuit, et mandattuis Post hac subesse legibus. Sceptrum hoc, notam Iuris supremi, dexterae; hoc fronti aureum Diadema mittit. Caesar Augusto nimis Honore servum adornat, Ambitio mihi Nec ulla regni pectus angustum subit; Nec in immerente sceptra bene fulgent manu: Neque sine nutu Patrui Regis decet Praeserre Regis nomen, autregni notat. Diploma regni cernis? hoc Patruo tuo Summi Monarchae missus imperio sero; Ut ille Regem investiat, Regem vocet, Primusque honore Regio Regem colat. Audire Regis sensa me primum decet. Et iussa scire. Magne caelorum Deus, Cui vastus iste mundus est levis globus, Pilae quive lusus, quemquive ludendo vibras. Et nunc in alta comico impulsu genus Mortale tollis; nunc tuo lubitu iterum Ad ima trudis: effice o mitis Deus, Nesortis iste ludus, et variae vices Furentis, et faventis, e turris cavo Vocantis ad Regale me solium Deae In grandiora damna me incautum trahat. Sic illa facili nempe blanditur ioco, Iocum ut per ipsum vulneret; in altum levae, Ut acerbiore verbere affligat solo. SCENA V. Angelina intellecta sui coniugis voluntate, ut in Saxoniam se transferat, statuit remanere, ut aemulorum in Canutum fraudes exploret. ANGELINA. COMINUS. ERgo obstinato corde Canutus mea In vota perstat? nec mei duras amor Tangit medullas? nec meus frangit dolor? Qualis frequente fluctuum allisu petra, Quo verberatur saepius, duro magis Latere procellas reprimit, talis tuus Canutus obstat precibus, et motus nihil Stat mente sirmus: Coniugis nec quidquam amer, Nec tot probata casibus sides mea, Nec omne regnum Saxonum duros sinus Curvare potuit. Ergo iam magna est mcae Pars ista curae, quando Canutus nihil Sna damna curat, oculout attento undique Vigilem saluti Coniugis. Vade, et refer, Sui Angelinam Coniugis voci obsequi, Et iam paratam vela ludibrium dare Vento faventi. At interim offensinovas Dem Magnus ac henricus in fraudes eunt, Latebo fraudi intenta. Iam Cardo sonat. Gens est ab aula. Flectere huc Princeps. Sequar. SCENA VI: Magnus et Henricus per novum dolum decernunt invitare Canutum ad templum Vicelini, ut eum in via occidant. MAGNUS. HENRICUS. HEnrice tumidam Coniuge Regis novi An audiisti? Feeminae ingenium prope Rem tangit ipsam. Quando iam nostram olfacit Astuta fraudem, nos quoque incepram decet Urgere telam: Iacula quae in nostrum parat Terquere collum, verbere reflexo cadant Auctricem in ipsam, queisque nos armis petit Ipsis tegamur. Clarius mentem tuim Henrice pande. Magne, genitori tuo Persua deamus, urbis occultam in sinu Esse Angelinam, quamilbet sese procul Abiisse fingat; quodque figmento latet, Sitim esse regni; Caesaris nempe et manum Sperare, et arma, Daniae augusto quibus Soliolotetur. Nata suspicio animum Haec occupavit ante, sed crescit magis Recente Regis nomine; idque unumtimet, Neforte laesus Caesar offensam trahat Nunquam daturus Regium nomensuo Alias nepoti. Suspicax mentis timor Umbras per omnestrahitur, Et crescunt magis In Pectore umbrae, quo magis crescit metus. Nhil ego Regi fido: suspecta est quoque Fides Aquani: solus Henricus mihi Vice plurimorum es. Facile, quod plures sciunt, Erodit in apertum Robur amittit dolus, Quem turba versat. Si meum sensum probas, Paucos legamus conscios tantae rei; Sed hos feroces, dexter ae audacis viros. In paria tecum fata compellam meam O Magne fortem. Fraude Canutus capi Sed qua valebit, cuius ad nutum volant Validae cohortes militum? cuius manus Coniuncta manui fratris obstantum agmin Toties cecidit hostium? Hic arte est magis, Quam viribus opus. Post fidem anobis datam Nil metuit ultra, Pectore tegendus furor, In ore molli lingua fingenda estsono, Tenorque amicus gestuum. Est illi pius In corde iensus: sacra Vicelini specus Illi est amori; saepius ad illam sui Inflammat animi vota, et ardenti prece Caelum fatigat, Noster huc tendar labor Pietatis umbra ut captus huc flectat viam. Favet hic serena luce, nascenti Deo Dies dicatus: iste pietatem ingeret. Veniet inermi dextera, ut solet, sui Securus: at nos nemoris in opaciabdita Laebula fortem dextera et ferro manum Statuemus; et dum perget, inopino impetu Pnaedam trahemus. Fraudis astutae modum Viamque laudo, iamque meditato manum Fac.nori adspto, Praedatam pinguis gravem Poscit laborem. corde iam bullit furor Caedemque spirat. Ibe, maturum in dolum Animabo socios, cordis erecti viros, Et expeditos robere, atque armis giaves. Sedsub profundo corde secretum ttge, Si tibisecundus pectori eventus doli est. Ncc mora trahenda est: cocta fraus odit morass Dilatione temperis inanis ruit Saepe labor ingens, quodque velatum diu Latuit, apertum prodit in Solis diem. SCENA VII. Offenditur Nicolaus, quod sibi Canutus iam Rex ad latus assideat: spendet placendum Magnus, et invitat Canutum ad Vicelini templum. acceptat invitationem Canutus. NICOLAUS. CANUTUS. MAGNUS AQuanus. ADsit Senatus Regius, cuius gravi Cura teguntur arma: stet miles sua Acie ordinatus, Praelio accinctus pedes, Equesque noster, antequam tipam occupet Grex Vandalorum, semper inimicis meae Infeltus armis Daniae; nostro licet Marte fuperatus, semper in peius tumet Capite reciso fertilis damni lues. Auguste, nutus Regios femper vice Mandati adoro Quo iubes, flectet sua Canutus arma. Iamque tam vilis tibi Rex esse coepi, ut arrogans ausis meo Lateri assidere? teque in aequali mihi Locare sede? Dexterum incautus latus Sifors tenerem, dignitas posset tuae Par aestimari: sed latus laevum meum Diadema poscit, cuius excelso nihil Adiment Honori vota, queis sempertuo Velim subesse Numini, Nic. Ut video, etiam Mihi assidere dexterum ad latus petis? Tunmque dedecus aestimas, si quem mihi Cedas honorem? Non meum est prohrum: at gradus, Ad que levastitu ipse Canutum prius, Aliudreposcit. Nic: Impium, ingratum edito Soliolocavi: iam que mihi sero nimis Erroris actu pectus inva dit pudor. Adverte Rex li praestiti officii pudet; Non te, sed ipsum Caesarem reum facis: Cui dignitatem hanc debeo, et sceptri decus. Nic: Illi ergo debes Regium nomen? Gere Diadema honori Caesaris. Vade, et latus Illius audaxoccupa. Excusa Patris Rex cum indignatione abit. O Rex furorem, Quanta sit magnis sui Amhotio honoris; quamque zelotypo ardeant Amore culius debiti aut suasibi Imaginatione frivola sicti, probe Canute nosti. Sensus est prudens tibi Animusque sapiens: Genius est mollis patri; Et ut repente turbine rotatur furor, Sie etrepente remeat in pectus favor. Ocultim videntis Numinis testem voco, Nunquam hos honores ambii: quin et prece Dia dema frontis abnui, et sceptro manum Subtrahere studui; at ipse nolentem impulit. Iam post adeptum Regiae frontis iubar, Illud tuericogitur, quisquis sui Custos honoris fidus est. Studio meo Remitte curam, pectore accensam Patris Schdabo flammam, teque restituet loco, Quem sors reposcit Regia. Huc utas age, Ubi Vicelini templa pieratis sacras Auras adhalant, verte promissium gradum, Animique votum. Nulla mihi tangit magit Animum voluptas Ouo vocas, toco prior Amore curro. Regias prius notas, Et arma ponam. SCENA VIII. Exponit Henricus Magno, quanto furore ardeat Rex in Canutum: gaudent uterque, et molimina sua constituunt exequi. HENRICUS. MAGNUS. VEla felici volant Impulfa vento! Regis inlanum furor Ignem evaporat: vincula, catenas, specus, Exilia, mortem, et quidquid est dictu horridum, Minatur; et se desidemignavum, impium, In opisque mentis arguit, quod non prius Canutum ada cto miserit serro ad stygem. Superbum, iniquum, mille promeritum neces Et mille Avernos nominat. Tantum ferit Apex honoris unicus Regum fibras! Nonsicfurente fulmen elisum polo, Si sors nitratum in pulverem lapsu cadat, Inte mperante incendio in stipulas furit; Ut Rex per omnes mentis errantis vias Actus surorem spirat, et caedem, et neces. Rivalierg o gloriae nostrae amplius Non ae stimatur: aemulum iam R exsuum Et supicatur, et tim et: multum hoc mihi Tibique servit. Igne de suo faces Nostrae augeantur. Addidi flammam faci, Unde ardor isae crevit, et duplici ealet Mens usta flamma, et fumus illustrem diem Obfuscat animi. Hinc militis iussit manu Quaeri Angelinam. Forte si in casses ruat, Turris prosundae carcer excipiet ream, Et adempta vita Coniugi utrieve ambitum Regni gelabit, Prosperet vota haec polus. Praeoccupemus (iusta si menti sedet Vindicta) votum Regis, et notum ad nemus Caedem daturi chalybe moveamus gradum. ACTVS V. SCENA I. Angelina ex somnio praesaga malorum Canuti excurrit ad silvam, quo eum abiisse intellexit. ANGELINA. COMINUS. TErrere eredam lustra Canutum meum Canum latratu? hac luce, quamagnus Deus Fit parvus infans? absitl hoc pietas sua, Magnique festi sancta religio vetat. Nonille solitus quaerere in silvis seras. Parvoque lucro focere iacturam sui, Tempusque terere. Fama venatu ad nemus Ivisse narrat. Sidera augurium meum Falium esse iubeant. Ante, dum iussus mei Vigilas saluti Coniugis, somnus meis Velamen oculis posuit; at menti brevi Sopore preslae visus est Con iuxsuo Sanguine natare, perque transfossas sibras Effundere animam, et slebili sono queri: O Angelina, proditum tuum aspice Pietate sicta Coniugem. Ad vocis sonum Concussus animus, fronte discussus sopor. Hausisse vulaus visa sum. Tantus sinum Corripuit horror. Mens tamen compos sui Discussit umbram. Rursus in sonum cado, At rurlus eadem imago le menti obiicit, Suo cruore tin Ctus, et proprio necis Pallore Coniux decolor. Quid hoc rei Comine cenlses? Fictus est somni iocus. Verum est: Sopore NUmen at nostras solet Monere mentes. Aliquid hic dirum latet. Una incitemus providum ad silvam gradum. SCENA II. Dum Canutus vicelinum tendit, invaditur horrore quodam, quem interveniens Angelina sui somnii narratione augere nititur, eo fine, ut is caveret insidias Magni et Henrici: sed eludit Canutus, iubetque eam solvere in Saxoniam. Abit illa maerens et malorum prasaga. CANUTUS. ANGELINA. COMINUS. NEscio, quis error pectori illudit? via Mihi ante saepe trita non notas meis Obtrudit oculis semitas: prgri pedes Animo repugnant, cuius est votum, sacrum Antrum vereri. Cordis o Numen mei, Tu seis gravantem corporis molem, sui Immanepondus spiritus, sempet retro Trahere, volentem libero passu aethera Transcendere animum, seque sublatum pii Amoris ala mergere Tonantis sinu. O quando rupto corporis nexu dabis Non impe dito ad astra Canutum Deus Tolli volatul ESt ipse. Canuto dies Dent astra semper candido! vivis tui Securus adeo? solus? atque horror loci Non subit in animum? Vivo: sed quiste Deus In ista ducit nemora? quis vitae meae Iubet timere? Coniugi obsequeris tuo Sic Angelina? Legisimpatiens mare Frenotencri nescit: adverso quoque Ad litus aglmur Aeolo: nullus capit Amor lupatos. Ille solicitam impulit, Tuique plenam funeris metu lius tulit Et unde turbo mortis afflatu meum Petat sin stro verticem? Magnus suos Necdum furores posuit: Henricus calet Vin dictae amore: Regis accensi calor Utrique servit, tuti ut insidias tuae Vitae elaborent, Parvulum natum Deuns Hie suspieacis mentis offendit pavor. Et dum calorem candidae sidei adimis, Tibi ipsa mentem labe sunesta insicis.Ovigiles pol Non ego; sed ipsa sidera Videntis oculi, vos mihi testem datis In verba flammam) sidera ambiguam mihi Fidem loquuntur. Quis tibi astrorum color Arcana pandit? Ludis? At tristis tui Imago abundans testis est. Vidi tuos Pallere vultus, frontis extingui iubar, Impressa cordi vulnera. foratum caput, Totumque corpus fanguini immersum suo. Larvas timoris arte fabricatas refers. Caeli loquentis verba Canute aestima, Queis veritatem detegit. Nolo moras: Ad sacra nomoris templa me pletas vocat. Tu praeparatam cursui navim subi, Felixque scinde maria. Sic iubeo et volo. Sic vis, iubesque? sic ego volo quoque. Sed amande Coniux, tantus in gelidis tibi Reigor est medullis, lumine ut sicco queas Cernere abeuntem? quando iam mortis tibi Propinquat hora? iura naturae iubent Oculos amico claudere: at crudus nimis Ferusque tu me cedere invitam iubes. Quaenam Angelinae culpa, qua laesit tuum Incauta amorem? Quis tuis plagis piam Affundet undam? quis tuos maesta m leget Cineres in urnam? Ratio solliciti regat Animitimores, lingua ne peccet nimis. Ratione destitutus in foedos timor Exundat ausus Error hic veniam ferat; Quia amore peccas. Gravius indicium tui Habes Reposco amoris, quodque delectat magis Redamnantis animum. Fare; quid iubes? Tuis paratam nutibus, mille in neces Si ruere iubeas. Levius est, quo meiuves, Mea Angelina. Quidlibet manda: obsequar. Egote obsequentem iussibus posco meis. Hinc tolle gressum, teque concrede aequori Ventis ferendam. Gravius imperium ultimi Mihi morte ponis: sed quia imperium est tuum, Mihi leve fiet. Ergo discedo, et tibi Te derelinquo Ah! nequeo divelli tuo A latere: tecum parte meliori mei Remaneo: amoris vinculum affixam tenet. Canute! mi Canute! quam facilis fide es, Tam amore durus. Ipsa quoque votum in tuum- Sum prompta nimium. Cedo, mi Coniux vale, Sed forte si sit istud extremum vale, Ut mihi futuri conscius narrat sopor, Me perge amate mortuus. Testor polos, Te solum amavi, vita dum favit tibi, Te solum amabo mortuum. Heu! quanta mihi Perplexitate dulcis affectus sinum Animi occupavit! si suum modica mora Tardasset abitum, pectus irriguis mihi Fluxisser oculis. Quanta virtutis via Undique struuntur vincula, et avaros poli Homines morantur! semita sed qua magis Brevi fubire templa Vicelini datur? SCENA III Occurrit Canuto Philethes miles a Magno ad eum quaerendum missus: Conatur ei sub vario schemate (ne iuratam fidem frangat) periculum proponere: sed a Canuto non intelligitur. PHILETHES, CANUTUS. MAgno imperante nemoris has umbras diu Vagus pererro. Magna, Canutus, mihi Quaerenda praeda est. Sed metu pectus tremit, Optatque non videre, quem nolens vias Quaerit per omnes. Caelites faxint, sine Illo ut revertar, aut caput tanti ducis Ut eximam periculo! En ipse hic adest. Heu! solus, et non cautus invidae venit Ultro in fecurim, seque non prudens neci Propinat ipse. Schemate implicito loquar, Ut veritatis explicem tectae diem. Sed caute agendum est, ne datam frangam fidem, Parique me discrimini poenae implicem. Canute, quonam solus errantem gradum Hoc nemore adurges? Sacra Vicelini lubet Adire templa; deviae sed me viae Errore fallunt; notus est alias locus, Notusque callis; nescio quae me tenet Oblivionis nebulae. At Henricus mihi Magnusque, quos hic demoror, duces erunt, Compendiosa terminum attingam via. Dispendiosa terminum attinges via. Haec silva densis arborum affurgens comis Casus atrocis ingerit specien. animo, Ad cu ius umbram pectus attonitum riget, Et ossa trepidant. Fare; narrantem audiam. Fors aura melior interim Magnum advehet. de stirpe natos Regia fratres duos Corripuit odii flamma in affinem, cui Heroa virtus, mentis excelsus vigor Debebat omnem gignere animorum fidem. Hoc semine ira prodiit rixae, dolor, Fraudes, furorque, vis, et ambiti gravis Suspicio regni. Quidquid irarum fuit, Pietas, amorque iuvenis infracto tulit Animi vigore: donec armorum genus Impia duorum dextera invenit, cui Non potuit animus innocens iustas manut Opponere iras. Lingua mellito dolo Verba pietatis finxit, oculorum faces Risum induere, gestus humanus fuit. Hac arte captus innocens animus sua In funera ivit. Forte solennem diem Anni reduxit orbita: hanc nacti suis Occasionem lividi fratres dolis, Dulces labores instruunt, quibus feras In tela cogant; nescius tecti doli Iuvenis vocatur; advenit: sed (o dolor!) Fit ipse praeda: capitur, et adacto in latus Utrumque ferro spiritus vitae leves Mittitur in auras. Sanguis hic iterum meo Recurtit animo, perque morentes viam Sortitus oculos luctibus mentem replet. Audire videor iuvenis innocui ultimas Voces cadentis, voxque destituit sinum Dolore fracta. Tale Divini aestimo Fatum puelli, cuius in mundum advenae Memores obimus gratiam. Fratres duo Hebraeus et gentilis est populus. Huic Seductor, illi stultus est visus: Crucis Ab utroque populo barbarae addictus neci. Animum procul remittis. Haud notum tibi Renarre fatum, quodque non distat procul. Quidquid recenses, nil ad hunc confert diem. Sunt huic dici propria. At torpet nimis. Secum loquitur. Nec suscitatur ulla suspicio animo. Opere loquendum est: abditum clauso sinu Monstrabo ferrum: chalybis ad lucem potest Videre verum. Cerne Canute hunc sinum, Ostendit sua arma. Et hunc mucronem: tuque qui Martis probe Secreta calles, huius ad ferri facem Excolle cilium. Te Dei ignarum probas Rerumque caeli nescium. Callem mihi Vicelini ad antra ostende, vel Magnum huc rege, Magnove me coniunge. Rem facilem rogas. Hic commorare. Callis obliquus magis (Secum abiens Mihi est terendus, quique in aversum gradus Deferat euntis, ne quod inquiri iubes, Reperire liceat; teque, qui non vis mei Secreta cordis asiequi, manui DEI Desero tegendum, Forte placandae quoque Se Magnus irae Regis impendit: viam Aggresius hinc sit sero ad indictum locum. SCENA IV. Invaditur a Magno Canutus, defendit se generose, et armat ei excutit: supervenit cum coniuratis Henricus: occiditur Canutus. CANUTUS. MAGNUS. HENRICUS. CONIURATI QUae causa Magne tam diu adventum tuum Mora impedivit? Imo te pridem meo Gressu anteverti: iamque solicitum tua Mora faciebat, ut pedem pressa via Iterum referrem. Sed quid armatus subis Sacr aVicelini templa? Vindictam vocat Scelus nefandum subditi, qui se mea In iura trusit, perque inauditum nefas Venatione est ausus hanc vetitam feris Purgare silvam. Magne, quo scelerum ruis? Maiusne pretium beiluae, quam animae facis, Amore cuius sanguinem nati sui Deus profundi iussit? O Magne, illius Benignitatem Numinis in animum voca, Qui saepe nostris laesus offensis, tamen Rursus paternam in gratiam admittit reos. Tu fera ferocis ingenii es: ferrum hoc tibi Est destinatum. Magne, quo raperis! pia Concede veniam mente, si quando es meo Errore laesus. Impium atque audax caput! Tu mihi superbus rapere tentasti manu Regale sceptrum; iamque me rursum studes Viduare ferro? Mitte sceleratum caput. Collata sceptra nulla vis tolet mihi: At, quem vibrasti fraude mucronem, decet Etiam teneri, id antequam mergis mea (faves, Violentus anima. Proditus sum! quisquis Succurre Magno. Nil time: errorem tibi Libens remitto, hac Iege; ut offensum DEUM Veniam preceris, quodque patrasti scelus, Lacrima codente diluas. Praesens opem Henrice tende. Magne, quivem video? Iuva Vim mihi nefandus intulit. Passus prius. Ad arma socii: militum fidae manus Ad arma ruite: tuque vel ferrum manu, Vel pectore animam pone. Sit nullum licet Crimen, tueri verticem ferro suum, Vulnusque praevenire, quando hostis gravi Instat furore; nec Deus lege hoc vetet, Natura et ipsa suadet; ferrum tamen Tibi, ultionum Domine, committo, meae In cuius acie tota ipes vitae sedet, Totamque cum ipso chalibe tibi vitam sacro. Me sinite iniqui criminis iusta manu Exigere poenas. Exitum indignae decet Me pandere animae. Sit mihi sacrae stygis Iuratus amnis. Vade; Tartareas trahe Tecum ad paludes sceptra, quae rabida nimis Siti ambiisti. Gratias reddo tibi Numen benignum, teque submisso genu Supplex adoro, quod die hac donas mihi Exirse vitae vinculis, qua tu poli Delapsus aula in vincula humana advenis SCENA V. Multum solicito Nicolao Regi, quod non reperiatur Henricus iam belli dux contra insolentes Suecos in locum Canuti destinatus, suadet Hermindus, ut reponat Canutum, reiicit consilium Rex, praetensa quidem causa indecentiae, vere tamen ex odio. REX NICOLAUS. AQUANUS. HERMINDUS. IAm Vandalorum classis ad litus prope? Impellit undas, quemque fert Martem sinu, Fundit in atenam: militem opponi decet, Qui vel propinquam litore procellam vetet, Vel iam ruentem libero campo obviis Retundat armis. Alta Canutum vetat Marti praeesse dignitas: Mignus quoque Onus id recusat: Unus Henrici est super Iam notus ardor, nostra qui imperio queat Dirigere castra. Mitte, qui Henricum ocyus Quaerant, Aquane. Nulla retinebit mora, Pares volabunt Aeolom campum, in nemus, Urbem per omnem, proximum ad littus maris. Rex crede; non est iste Canuti tumor Ut dedeoere Regiam credat manum Bello imperare; nec istud imperium leve est, Ut nulla abinde gloriae surgat seges Itura ad omnes posteros. Per te mihi Auguste liceat, spondeo affatu brevi Dabo paratum vota Canutum tua Explere, et altum Regiae frontis iubar Mutare galca. Malo, permutet prius Hunc versum secum, Vitam supremo funere. Hic animus placet; Sed grandiori Regiae studium manus Necessitati servo: meque ipsum decet Consulere Regis nomini, ut tantus gradus Par dignitati constet, et iussu meo Non deprimatur. Miles ad turres volet Urbisque portas teneat, et forti manu Insanientum tela suecorum atterat. SCENA VI. Dolet legatus cogi se ad abitum Canuto non salutato. Hermindus dolens refert caedem Canuti fama spargi, quam plenius Cominus narrat. Hermindus meditatur vindictam. Legatus suadet movendum contra Regem, et magnum esse exercitum. LEGATUS CUM SUIS. HERMINDUS. COMINUS. IAm stat parata navis, et amico ioco Colludit aura supparis, ac se fuis Puppi susurris ingerit, meque ad mare Lenocinante gratia invitat: tamen Invitus aliquam trahere constringor moram. Canuti in ista Regia primas habet Excelsa virtus. Temporis lapsi inclitos Fastos relegi; nemo Canutum pari Virtutea daeq vat. Non salutato prius Illo, explicare carbasa in faustum est nefas Aurae volatum, Iuro vindictam polo, Si firmat istud veritas, quod iam impia Spargitur in aula. Herminde, quo sensum trahit Calentis ira pectoris? Caesar quoque Est vulneratus criminis tanti lue. Densatur animo nebula confuso magis. Herminde flammam reprime, et temet tibi Restitue: quosque dubius extrusit furor Ecorde sensus, mente pacata explica. O astra! funus cecidit! Et furor, et dolor, Et timor in imos cordis abscessus subit, Et ordinari pectoris sensum vetat, Qui sese in oris verba confuse ingerit, Herminde, de quo loqueris? aut cuius nece Furis, dolesque? O astra! Canutus iacet Ferro peremptus, vera si referunt viri, Qui de propinquo nemoris umbrosi sinu Retulere gressus. Esse mendacis reor Commenta famae. Fama mentitur quidem, Cum laeta narrat: maesta voraci nimis Decantat ore. Forte successum rei Cominus adfert. Heu fuge herminde! heu fuge! Et te minantis vulneri ferri eripe. Post im piatam caede fraterna manum Adhuc eruentum ventilat telum furor, Tuoque easdem vertici intentat minas. Canutus ergo extinctus? Extinctus iacet. Sed fraude cuius? Magnus huic ficta dolos Pietate struxit, complicem Henricum sus In scelera traxit. Inde post coedem gradum Ad castra vertit, et potestatem sibi Ducis arrogavit. Miles audito impii Furoris ausu, renuit intruso Duci Obtemperare. Is dextera ferrum rapit, Ad obsequendum impellit: at miles gravi Motus tumultu, vindice assultu simul In arrogantem tela convertit ducem, Centumque plagis perditum, assandam igneo Transmisit orco victimam; exemplo horrido, Qua demum olympus scelera vindicta premat. Cedenda olympo est ultio, quando manum Extendit ipse vindicem: hoc solum mihi Licere posco, ut Magnus hac pereat manu. Sed quo perempti fratris infaustum loco Iacet cadaver? Iacuit in silva suo Cruore mersum: at Numen excivit suis Vicelinum ab antris: Ille dum extremam trahit Canutus animam, et mortis auctores suae Moriente voce Numini placat, gradu Adest anhelo, carmine migrantem sacro Comitatur animam: post, ubi aethereus iit Spiritus in auras, mortui exstinctos pia Collegit artus sindone, atque humeris sacras Detulit ad aras sarcinam. Huc plenis choris Miles volavit, corpori maestos dedit Funeris honres: tympani raucus fragor Lugubre tonuit, signa Mavortis solo Iacuere sparsa, et ipsa communis dolor Increpuit astra. Gravior exinde in ducum Exarsit ira pectore: a Ducibus furor In tota castra fusus est; totus minis Exasperatus miles in ferrum ruit, Et ultionem spirat, ac magnam simul Simulque Regem in vulnera et caedem petit: Ac iam furore exaestuans aulam subit, Ut utrumque perimat. Pereat: at tantae necis Honor patrandae dexterae cedat meae. Nunc est agendum, faudsta dum blandam exerit Fortuna frontem. Herminde, ne nimium tuo Confide ferro. Turba penetranda est: levi Mutatur aura: dumque vesano furit Audax tumultu, in optimum saepe irruit, Et pro nocente dextram in insontem movet. Herminde cede temport, et iustam preme Tantisper iram, donec incensae faci Addam calorem Caesoris laesi, et rapax Turbo inferatur Regiae, ac Magnus simul Cum Rege, et aula Regia in cineres eant. SCENA VII. Desaevit in aula communis furor militum vindictam de Rege et Magno spirantium. Abeunt Legatus et Hermindus, ut seditionem foveant. II, QUI SUPRA. MILITES ARMATI. VIndicta! Vindicta! Arma non segni manu Corripite socii. Cum Rege Magnus cadat. V. Cadat Tyrannus impius. Peior cadat Suo parente filius! Iam se igneus Infundit aulae turbo, et infreni omnia Incendit igne: ne qua sors coeptam quies Repente flammam mitiget, nostro decet Agi labore. Perge tu dextra via. Ego sinistra; meta nos cadem tamen Excipiet. Urge parte suscepta viam, Fortuna nostrum prona iam in votum fluit. SCENA VIII. Dolet Magnus, quod Henricus et se et Regem incaute furori militum exposuerit. Supervenit Hermindus, et Magnum occidit. MAGNUS, HERMINDUS. INcaute nimis Henrice! Proh! quanto tui Meique captis alcam errori implicas! Aut imperitae dexterae, aut fidae minus Concredidisti grande molimen rei! Hinc poena, fusus sanguis, erroris tui est. Sed iam propinquum vertici incumbit meo Discrimen omne: In fratre, Canuti est super Feralis umbra, quae draconino incubat Tergis flagello, quaequive scintillans meo Ferrum minatur vertici: haec plebem et ducet Agit in furorem, et sulphure accendit fibras. Sed prima Furia Hermindus est, cuius dolo In ultimonem conciti arserunt Duces, Omnisque miles: Ista si saltem impio Caderet Averno victima, et fuso solum Morderet ore! Vivo, sumpturus tui Caede ultionem, triste portentum stygis! Quid ora vertis? quaeris effugio viam? Imbellis, excors! nullus est fugae locus, Nempe istud audes, quando me solum vides, Et destitutum comite, te cingunt Duces, Gregariique turba non vilis retro Sequitur cohortis. Esset hoc verum, tibi Quod vilis animo pingit imbelli timor; Haec ars piaret artis indignae modum, Quo tu notasti caede Canuti manus: Sed pertimorem cordis imbellis, sono Mendace fingis vela: sum solus; meum Nullus coronat militis turbo latus: Saevit hic in aula Regia, et iussas petit Tyrannum in iras: ego fugae intentus tuae Huc arma verti, teque sacrandum stygi Praedam vivolavi. Mitteiam verba: in manum Ira evocetur cordis. Hermindum vides, Non involutum fraude Canutum tua, Qui sponte ferrum posuit, et suae dedit Caedis ministrum. At ille me aggressus prior. Mendacium est, Sed causa dirimatur manu, Tibi fata certa, Martis incertae satus, Canutus ultor dextera Hermindi imprimit, Canute vincis: sanguinem, et regnum, et meam Tibi cedo vitam. fruere vindictae brevi Herminde gustu; Magnus aeternum perit. SCENA IX. Legatus Imperatoris recenset Hermindo caedem Nicolai Regis a milite factum: narrat vicissim Hermindus a se occisum Magnum. Quare Legatus eum nomine Caesaris Regem Daniae et Saxoniae acclamat. LEGATUS. HERMINDUS. REx arte facilem nactus ad fugam viam Ad eminentis turris evasit iugum: Hinc ille fidum militem signo monet Subtrahere pontem mobilem: Iussa impiger Excubitor audit, sequitur, et pontem suo Cardine revellit; quique fugientis retro Tergus premebat miles, exclusus fuit. Ergo Tyrannus salvus est? Audi exitum. Tuto putabat stare fortunam loco, Sed doctus ante caedis exactae modum Excubitor omnis fremuit: et voce et manu Rex imperavit Otia. At miles magis Correptus oestro, vertit indignum sua Arma in Tyrannum: latera pars acto in fibras Scrutatur ense, capite pars vellit comas Barbamque mento; denique extremus furor Caput Tyranni resecat, ut turris iugo Pulchrum ultionis debitae spectaculum Nostro videndum militi exponit. Stetit Attonita primum turba, mox laetum dedit Clamore plausum: truncus, aiebant, iacet Tyrannus, alter funere occumbat pari, Parique Magnus caede: et Hermindus regat. Et Magnus orco spiritum impurum dedit. Magnus peremptus? Funus hoc ferro iacet. Est digna sceptro dextera, quae Magno impiam Extrusit animam. Sceptra Canuti tibi Haereditare competunt, quibus hanc meus Caesar praeesse Saxonum optabat solo; At iam perempto Rege, et Henrico obruto, Magnoque caeso, Daniae augustum tibi Diadema populus destinat, votis ego Suscribo populi, Caesaris nutu mei. Summi Tonantis dexterae inclino caput, Quae magna modici temprosi mora brevi Fulminis ad isntar subruit; dein caput Submitto magno Caesari; huic vitam meam. Meumque regnum dedico. Sub umbra ilius In pace amores civium dulces legam, Et Mars triumphi gloriam ex campo feret. Sed nos perempti fratris in luctus vocat Funesta pompa: demus extincto suos Dem ore honores, antequam in campum meum Ad opprimendos Vandalos Martem traham. Herminde vive saecula! Herminde ultimam Vive in senectam. Saxoni et Dano impera! Et misce olivam laureae, et amori metum.