SCENA VIII. Excitus somno Henricus inclamat auxilium: adsunt filii cum Aula, qui eum solantur, et quieti reddere conantur. HENRICUS. FERDINANDUS. HELFRIDUS. HONORIUS. ARNOLDUS. TUrba famularis, satrapae excubitor, Duces Cives, amici, filii, sanguis meus, Manum patronam Principi oppresso date. Quis iste terror? Adsumus nati tui, Adamate genitor: impera; en promptos habes. Ochara capita, filii! huc vester prope Accedat ardor; quo resolvatur gelu Trepidantis animi, redeat et cordi vigor. Nihil hic timendum, quando tutelae tui Assisto capitis, promptus e venis dare Omnem cruorem. Dexterae armatae hic chalybs Ibit per omnes mortis oppositae minas, Lateque scindit semitam Pulchrum est, necem Subire nato, tutus ut vivat pater. O quae procella affectuuminsano quatit Pectus tumultu! quantus evulsas dolor Lacerat medullas. Filii, genitor perit: Et opem negatis? Genitor, e cuius sinu Mea vita manat, manet ab eodem quoque In me doloris vulnus, Ofatum grave? Spes una patris, filii, auxilium date: His esse clypeis, tutus, o Princeps potes in diem Ubi te tuetur valida natorum manus. Quid hic? quid illic vulgus umbrarum Ancheronte rupto prosilit. Quae mesinu Fido latebra condat? auxilium patri Date, chara capita, filii! In pectus tuum Pater, meum cor insere, et cordi tuo Misce: dolorem forte mordacem meus Attemperabit ardor. In pectus levis Scintilla vitae remigrat. At quali fluat Ex fonte maeror, pande: stellatos poli Iuro utriusque cardines, illi hac manu Rimabor ima viscera, aut findam caput. Imbelle nempe brachium obtendis malo, Aegramque dexteram. Dexterae si vis minor Meae est, vigorem pectore ex isto trahet, Cui tu dedisti sanguinem animosum, ut queat Etiam gigantum sternere obstantum minas. Generosus iste sobolis ardentis calor Meretur esse dulce lenimen pacri. Hinc ergo repete spiritum; teque in tua Sobole sereno conspice obtutu pater, Quis pavidus iterum fremuit a tergo sonus? Procul hinc sinistros agite latvarum choros. Infausta monstra, noctis aeternae satus, Acherontis umbras, quae ligant, stringunt, rotant, Cruciantque mentem Mucro quem dextra Sitis habet irae, ut somnia, et Manes stygis, Umbrasque feriat. Monstra natalem procul gero Agite suborcum. Currite in nostrum sinum Umbrae paternaeicurrite; en totus patet, Tuis adhaere filiis; et si necis Simulachra terrent, stringe nos patria manu Tuoquete cruore, qui in nobis calet, Restitue vitae. O digna progenies patre! Et quis doloris tantus occulti furor, Qui non ad istos capiat aspectus fugam? Agnosconobilem indolem: hinc vestros sinus Subeo, doloris grandis Oceanus mare Immane fellis: sentio venam tamen Dulcoris unam. At damna praesagus sua Qui iam propinqua providet, totus nequit Pofito dolore tendere in pacis sinum. SCENA IX. Dubitat Ernestus an rapinam annuli a servo factam Idde aperiat: dissuadet Longinus: consentiti lle exspectare suis fraudibus opportunius tempus. ERNESTUS. LONGINUS. NArrata crede. Sed quid in nostros magis Proficiet usus? furta sicorvi palam Manifesta facio Principi, augustum licet Sperare donum. Forsan id credet tuae Partum esse sraudis; quodque tu corvo imputas In te redibit crimen, et raptae reus Dicere gemmae; quaque non caute satis Culpas volucrem, sceleris hac certae tui Notae emicabunt. Testis Arsacius rei Seriem notavit. Nempe figmentum patris. Narrare dicent filium Nodum rei Periculosaetrunco. Si nondum tamen Maturates sit, gravius incurris malum. Differre quid me iuverit? Lenta mora Rei patescet verit as. Iam sat patet, Et certa res est. Dubius effectus rei. Sollicitat Idda maesta medicinam malo. Sollicitet una Ortmarus: in vanum movet Curas inanes. Ingeni vires mei Operaeque studium postulat. Difser tamen. Praestare sed cum supplicisauxilium queam, Id denegare iura naturae vetant. Non denegare suadeo: solum in tua Respicio lucra. Quis sit ambiguae rei Quo vergat aura? Differ, ut tempus magis Necessitatem prodat. At prodit satis; Iamque illa stringit principem. Stringat: Parum est, Stringatur ultra: gratior fiet manus Opem ferentis, quando constringi magis Non poterit. Odium lents subsidia creant, Celerata amorem. Fraudibus quis quis vacat, Observet horam, tempus, et sortis vices, Rerumque fines. Namgue, quam praesens negat Occasionem Phoebus; hanc offert sequens Dres par atam: casibus abipsis trahit Consilia sapiens: quidquid occurrit, sua In lucra vertit: saepe, quo everti bonam Sortem puramus, promovet fraudes magis. Nisi falsa dictat animus, haec gemma est doli Materia magna. Video post tempus breve Turbanda in aula cuncte, vertendum statum Tranquillita is, Principes ipsos gravi Procella agendos. Turbidum quando est mare, Piscationi incumbe: tunc praedam trahes In rete opimam. Clavis intua est manu, Ut, cum libebit, pandere fluenti queas Sorti canalem. Differ; et cautus vide, Qua parte vires mota tempestas aget: An praepar atis serviat quidquam dolis, An arte possis aemulum Ottmarum aggredi. Consilia abinde sume; quod ratio exiget, Vel pande furtum, vel tuum in lucrum tace. Consil a capio. At ecce se in scenam trahit Submoesia Princeps. Commodis tempus monet. Tuis studere. SCENA X. Dum Idda ex Ernesto intelligit nihil adhuc spei affulgere annulum recuperandi; haeret dubia, an eius iacturam Henrico aperiat: suadet Ernestus adhuc huius diei silentium IDDA. ERNESTUS. v. v. v. Erneste, quid nobis licet Sperare? Lucis aliqua scintilla in meum Solamen arsit? Error in vastis agit Adhuc tenebris caeca consilia. Sagax Quocumque mente distraho, et curis sequor, Nusquam velignis per diti adamantis micat, Vel umbra in oculos resluit, In cadem sumus Erneste navi: quo ique me cruciat magis, Hit tecta pannis omne lusiravi forum, Omnesque gemmas; nulla sed venit meo Solamini apta; perditae nullam parem Reperio. Pretii gemma supremi parem Dignamque tanta Principe haud unquam invenia Erneste, quid iam suggeris? Pandam meo Periisse gemmam Principi? At quantus dolor Mordace dente coniugem offensum premet? Quae flamma vultus? ira quae invadet fibrat? Suspicio quanto turbine in pectus ruer? Tacebo damnum? non minus cudam nia! um: Tandem patebit veritas: quam tunc gravis In me redibit culpa? Qui reus est, tacet; Quem nulla culpa tangit, hic loquitur. Die Silentio concede, dum Princeps suis Evolvat animum somniis, umbris, metu, Doloribusque mentis agitatae, et prior Tranquillitatis redeat optatae flatus. Sed et ego vires interim impendam meas, Ut aliqua fraude et arte pandatur vie, Quam vel negatus hactenus, tursum tibi Reddatur adamas; velse enatus metu Larvis que princeps, mitius damnum ferat. Ut convolutus animus, et sui impotens In suspicacem facile censuram cadit: Sic mens serena, quidquid eveniat, suum Trahit in colorem, et nubis immunis nihil Videt sinistrum. Erneste, dum suades diem Unum silere, facile consensum expramis. Neque hinc timoris conscii dier rea, Nec de patrato scelere culpari queo: Quando tacere ratio prudentem docet. Facundus animus interim orator, prece Caelo favores postulet: tandem solet Adesse praesens rebus extremis Deus. O stulta mulier; quodque dispo nis, tace: Breve hoc tuum silentium longani trabet Fraudum catenam. Vesper hic lucem dabit. CHORVS. Fidei Coniugali et innocentiae Solis curru provectis insidiatur Invidia et suspicio. Haes simulante illa facem ad solis rotam attendere nititur, qua inferat aulae incendium: sed arcetur, et depellitur. Tandem e silice per furorem ignem excutit, quem aulae infert. INNOCENTIA. FIDES. INVIDIA, SUSPICIO. FUROR. QVam me, Fides, Per nubium theatra Ad gloriam deduois? Fid. Annon vides? Ex nube noctis atra Ad ipsa regna lucis. Inn. Hic absque cura repetitur ab utraque Sunt astra pura: repetitur ab utraque Arx serena. repetitur ab utraque Pax amoena. repetitur ab utraque Innocentis repetitur ab utraque Aula mentis. repetitur ab utraque Fid. Quod insolenti Caelum negavit, Hoc innocenti Large paravit. Invid. Fur. Et hoc feremus? Nec atteremus Audacis insolentiam, Effrontis impudentiam? Fid. Inn. Feliciter! feliciter! Haec gloria innocenti Est destinata menti. Feliciter! feliciter! Per nubium Vapores Ad caelitum favores Emigramus, evolamus. Feliciter! feliciter! Invid Fur. Haec lenta conspicaris Suspicio? nec minaris? Quid moraris? quid vereris? Ni sequaris, obrueris? Fid. In. Feliciter! feliciter! Hic nulla noctis pravitas, Sed pura lucis suavitas. Feliciter! feliciter! Invid. Fur. Assume telum, Inseende caelum. Conflige, confige, Contunde, Confunde, Convelle, dispelle, Pacara convolve, Ligata dissolve. Fid. Inn. Feliciter! Feliciter! Suspic. Quo concitas, volabo. Caelos inscendam, Faces accendam Aulamque concremabo. Fid, Inn: Feliciter! feliciter. Invid. Fur. Hic est dolose agendum, Cauteque sub'egendum A solis igne incendium, Ursit dolo compendium. Sucp. Viam rimabor, Nubes inscendam, Ignem furabor, Aulam succendam. Fid. Inn. Feliciter! felieiter! Hic innocente venz Est suavitate plena! Feliciter! feliciter! Inn. Quid hic scelesta? Susp. Quid tu funesta? Inv. Fur. In curre, trude, reiice. Fid. Impelle, funde, deiice. Inn. Cruenta, rebellis! Susp. Temulenta, crudelis! Invid. Fur. Insiste, propelle. Fid. Resiste, repelle. Invid Fur. Incurre, trude. reiice. Fid. Impelle, funde, deiice, Inn. Hoc habet: et iacet, et tacet. Fid. Inn. Sic est tonandum, Sic fulminandum. Feliciter! feliciter! Fur. Invid. O crudasors! o dura more Devoluta, comminuta, Conquassata, conclamata Exspiravit! Furor: Respiravit. Non perivit: Laeta vivit. Susp. Vivo! vivo! non peribe, Nova tela praeparabo, Nova bella sulcitabo. Invid. Furor, arma ministra, Inv. Susp. Excute silice favillam. Furer. Invidia praebe fomitem. Susp. Ego capiam favillam. Inv. Susp. Ignis hic amores Accendat in furores, Fur. Succende facem, Hac rumpe pacem Inv. Sus. Fur. Hac Principum concordiam Vertam us in discordiam. Susp. Ardet, ardet, et minatur. Aura fiammis misceatur. Inv. Sus. Fur. Ira discors nos sequatur, Zelus asper invehatur, Flamma amoris abruatur, Pax fidesque obruatur. EPITASIS. SCENA I. Ottmarus de venatione redux ostendit annulum in nido repertum putato amico Ernesto. hic simulata amicitia suadet, ut sinu recondat, ne a Principe similium rerum cupido eripiatur. ERNESTUS. OTTMARUS. ERneste, dives redeo venator: meo Opima reti praeda se captam dedit. Brevis hora magni foenoris lucrum tulit. Venationis studia tam fausto tibi Cessisse fructu gaudeo, et votis parem Stetisse praedam, gratulor. Quod me magis Delectat, uno divitem praedam fero Digito. Micantes annuli cernis faces, Et aemulantem solis accensi iubar Adamanta? Pura sidera imitatur color, Et lux amoenum Cynthii vultum refet. Haec est laboris praeda non vilis mei. Venaris apros ergo, sed gemmas capis. Favore sortis. Scire si casumlicet? Annosa medio in nemore se quercus levit Sidera sub ipfa, perque diffusum aera Late comantem spargit utrumque in latus Scenam viroris; cuius in summo iugo Se complicabat nidus: hic visus mrhi Corvus sedere, et patrio implumem sinu Prolem fovere: in arborem me moxtulit Cupido praedae. Mira! quae sortis bono Obiecta nutu? Video stellantis iubar Illustre gemmae: capio, sed dubitans tamen, Metuensque fraudem, donec attactu manus. Patuit reperta veritas, atque hac meos Digitos beavit merce: quam tamen velim Illustriori dexterae in munus dare. Tua haec voluptas gaudium est meum. At manus Si grandioris muneri hanc gemmam paras, Sinu ut recondas suadeo. Quidquid novum est, Illustre, rarum, ac nobile, hoc Princeps suo Amore captat. Principi si non velis Offerre munus, satius id clauso geres Sinu sepultum. Sana consilia sequar. SCENA II. Exsultat Ernestus habito bono suarum fraudum principio: mittit Longinum. ut sibi procuret Henrici alloquium. LONGINUS. ERNESTUS. SImulatum utrinque rideo duorum dolum. Quam pulchre amica verba velatum tegunt Animi furorem! Nemo me superat suis Longine votis. Teneo consiliotuo Flicitatis verticem, si optra tua Adhuc labor as exitum coeptis dare. Erneste, quid me postula? fratri nequie Operam negare frater: obsequiis habes Tuis paratum. Vota iam corsum in sinum Fluunt se cundo, teneo fortunam manu. Sed quam? C tanda curanon pati tur moram. Accede fictus Principem; fac ut mihi Aurem benignam cedat: hoc uno doli Cardo parati vertitur. Nutus tuos Cursu anteverto. Pluto, si merui, tuum Verte huc favorem! Pereat Ottmarus, cui Debuerat olim Lachesis in vitam brevem Secuisse stamen. Hactenus si fors mihi Semper benigoa ad ultimas fraudes favet, Ottmarus imam sortis abyssum cadet, Mihique posthac Satrapae inflecten genu. Vetus exuatur srontis, ac oris decor: Frons asperetur nubibus, livor labra, Luror capillos occupet; cilium cadar, Oculique ficto lacrimae nimbo fluant. SCENA III. Ernestus simulata turbatione Henricum accedit: Annulum maritalem Iddae datum gestari ab Ottmaro in sinu prodit; hinc amores illicitos arguit. Furentem princepem retinet, suadetque ut ex Ottmaro veritatem inquirat; hic si neget, manum sinui immittat et extracto annulo convincat. HENRICUS. LONGINUS. ERNESTUS. REmitte curas Domine, quae poctus vorant Animamque rodunt: utque dimittas, decet Quandoque Zephyri libero affiatu frui. Mens otioso clausa conclavi coquit Nebulas et umbras. Ipse secessus meri Horroris ansa est. Alia funestus dolor Remedia poscit. Prodite o Princeps! Probrum reas Immane mulier Principis! Dominitui Ottmare, grande dedecus! Quisnam hic Fatigat auras gemitus? aut plorat suum Quo scelere dominum proditum? Ernestus trahit De corde gemitum. Prodite o Princeps! Ego Scelere alicuius proditus? Cede hoc loco Longine: causa haec arbitros alios fugit: Solus latentis vulneris tangam lcum. Immane mulier Principis probrum tui! R. Erneste, an audis Principem Gemitum, Cor evaporet. Cases infelix! Tuum Agnosce Dominum Erneste. Si merui, meo Princeps dolori parce: non sanum satis Me acerbitatis sensus adimebat mihi. Sed ecce demum nutibus promptum tuis. Distinct: ora postulo indicia mali Animum prementis. Pande, quod vulnus tibi Cor vulneravit? quodque tu solus sono Fracto gemebas? profer in apertum malum. Gemitu dolorem mentis haberabam. dolor Quis porro cor exulcerat? Quod de tua Nil meritus unquam gratia Ernestus dies Trahat otiosos. Cur dolens, multa genas Lacrima rigatus proditum Dominum vocas? Quae mulier illa Principis probrum sui? Siles? repone verba quaerenti. Siles? Infidus ille servus est, dominum sua Qui damna celat. Abditas nescit fides Sincera latebras. Liberam etiam auram fugit, Quando obligata est. Principis quando loqui Imperia mandant? Principis quando salus Aperire prohibet. Scire quiscumque arduus Casus minetur, Principum magna est salus. Cavere nemo, quodlatet, damnum potest. Nescire cupies, scire quod nimium appetis. Sua quoque scire damna regnantes iuvat. Mea lingua flammis omnia accendet, quibus Tranquillus aulae sidat in cinerem status. Uratur aula. Flamma cum saevit simul Expurgat auras. Astra nolentem trahunt, Coguntque iussa pandere, quod alto velim Semper tegi silentio. Dicam, meae Nisi se facultas subtrahat linguae, et scelus Non foeditate vincat optantem loqui. Vires timenti Principis iussum dabit. Perstr in go paucis. Annulus fidus tui Amoris index, stelleo adamante inclitus. Quem nuptialis tesseram fidei, tuae Olim dedisti Coniugi, Ottmari latet Sinus repostus esca funestae sacis, Fomesque amoris per fidi. Ottmarus meum Adamanta? Charum pignus affectus, tuam Quo sequitur Iddam, pectori appensum gerit. Quibus ignis hic latentis affectus notis Prodit in apertum? Vidit hic oculus; idens Audivit auris. Forte venatu redux, Sudans que lassatusque dum vento parat Recentiori in pectus accessum dare. Thoraca removet. Illhec splendor mihi Adamantis oculos verberat. Nofco tuum Id esse munus: nosse dissimulo, et manu Oculisque verso: stupeo radientis iubar Sideris; et unde? quaero, qua acceptum manu? At ille grata nobilis amantis manu Testatus esi venisse; neque follem minus Sui esse amoris. Nuncii o fulmen grave' Certumne vidit oculus? an certum audiit Auris, quod adfers? Nolo, mihi praestes fidem: Ipse experiri, si voles, verum. potes. Si fallo verbis (esset optandum quidem) Si fallo, iuftaspectoris acerbi faces In me revolve Mucro in Ottmarum vola, Unaque cor de pectore, et gemmam erue. Prudens furoris impetum Princeps rege. Prudens furoris impetum ardentem sequar. Prudentia astum temperat, et iram domat. Accensa flamma pectoris nescit moras. Compressus ardor grav us erumpet. Fades. Primae ultionis grandius vulnus tonant. Flammam furoris ratio maturam gravat Heu me! voraces viperae, et probrum, et pudor Pectus dolentis exedunt. Aegrum levet nefas Iam praeparatae saeva vindictae manus. Quid adhuc moremur? Ut tibi pateat Perspecta satis est candidi Ernestifides Illusa forte. Idoculus, atque auris probant Probant: sed ipse timeo, ne subsit dolus. Cum certa vidit oculus, est stultus timor. Est cautus. Fcquae ratio perturbat metu? Permulta. Visna Coniugis honorem probro Suo, tuoque claudere, et vitam nece Compendiare? quodque tranquilli est status Turbare flammis? sanae, si cenles mea Consilia; linguae nectare, et blandis virum Aggredere verbis; quaere preciosum manu An pignus habeat nobili? et vocis tenor Colorque vultus mentis indicium dabunt. Si dubitet, aut si perneget, dexteram in sinum Immitte; gemmam absconditam in solem extrahe. Interpres illa incogniti affectus erit. Nec inde grande facinus, aut turpem dolum Aut tegere verbis poterit, aut quoquam modo Diluere crimen. Lenta sic sese ultio Probabit orbi, et tutior plectet furot. Ratione frenas impetum. En tandem mei Umbras, metumque somnii; et, quo me antea Ludi putabam, verus is terror fuit. SCENA IV. Arsacius contra Ernesti Patris sui mandatum, datamque secreti observandi fidem, aperit Philindro Regis Ephoebo factam a corvo annuli rapinam. PHILINDER. ARSACIUS. DIc, dic: quid est? O bellulas, pulchellulas Nitedulas! Edissere. Sed atrae mortis Praenuntias nitedulas. Oro, diu Ne frauda amicum Tune, quod sciri interest, Vidisti in aula stellulas, nitedulas, Quas esse magni nuncias dicunt mali, Quamvis micante luce radiautem diem In praelia vocent. Somnias nitedulas Mali, necisve nuntias. Nunquam haemicant Sub fole medio: quando nox caelo diem Eripuit, et sese aeri densae intulit Umbrae horror, illae fulgurant; parvos putes Virides per herbas ludere astrorum greges. Rude vulgus istas novit: At raras loquos Niredulas, quarum acris est lux et gravi Praestinguit oculos fulgure; ut telo putes Aciem feriri: et inde praesagas vocant Cladis futurae Verba sunt; nugaemerae; Imaginationis machinae, et fictus nitor. Verba alia, rem si nosceres, equidem dares. Quod iste vidit oculus, hoc non est merae Imaginationis phasma. Sed tamen eft dolus, Phantasma saepeludit, et ficto imbuit Colore falsa. Mira marrabo, fidem Si mihi prius iuraveris, voccs meas Tectas tenendi pectore. Do dextera fidem, In pectus istud quidquid admitti voles, In verba nullus extrahet. Purum diem Aurora vix evolverat, vidinigram Avem volantem Prineipis nostrae lare, Et quid micantis, nescio, stellaesuo Rostro ferentem, cuius illustris nitor Afflavit oculos lumine, et tenuit diu Aciem stupentem. At ecce, quis scenam subit! Auribus amici cetera arcanis dabo. SCENA V. Afflictum Henricum putato Ottmari scelere solatur Arnoldus, et pro Ottmari innocentia agit. Vocatur Ottmarus. HENRICUS. ARNOLDUS. NOctis peractae somnia, ac umbrae graves Non sunt inane Phasma nec vanae minae. Ottmarus (atrox nomen! et multi mibi Doloris ansa!) Ottmarus, ah! nimium facit, Ne somnium sit somnium! Quidquid fuit Amoris ac honoris, infando mihi Eripuit ausu. Ottmarus aeternae tibi Fidelitatis debitor? tanto undique Amore cultus? ille meditatus tuo Maculam est honori? Mente conceptam notam In opus reducit. Vereor o Princeps tui Nuncia doloris verba: sed liceat tua, Dixisie pace: Credulinimium sumut Rebus sinistris. Inde suspicio animum Subit, et in umbris machinam ingentem trahit. Non umbra, nonsuspicio, non fictus; dolus Enorme facinus arguunt: clarus dies Deteget, apertus oculus inspiciet, manus Palpabit ista. Sensibus tuis fidem Inclino Princeps; ipsa sibi pugnat tamen Fides; nec esse posle, quod credo, puto. Ottmarus, in quem profluunt pleno alveo Laudata virtus, sensus, ac mentis vigor, Excelsus animus, grandibus foetus sinus Rerum talentis: quem tuus sequitur favor, Amorque; et una praelio certant pari Reverentia et amor, sedulum obsequium et fides: Arcana cui consilia recluso sinu Benevolus aperis; grandium molem cui Negotiorum imponis; excluso nihil Quo statuis unquam: Ottmarus in tanti migrat Monstrum furoris? Ille tam turpem volet, Poteritque maculam nomini et honorituo Tuaequive fidei aspergere? Invidiam trahit Plerumque virtus. Livor a tergo sequax Redit volantem gloriam. Parca fide Famam sinistram comproba. Audni decet, Quemcumque culpas sceleris. Ottmarus meis Se sistat oculis. Sede velpulsus sua, Vel tectus atra nube, et attonitus dies Immane la si cernet exemplum Ducis. Sed exuatur fronte conceptus dolor, Serenitasque frcta maerorem tegat, Decepta nostros subeat ut casses fera. SCENA VI. Henricus inquirit de annulo apud Ottmarum: neganti se quidquam scire involat in sinum; reperit annulum. Hinc in furias actus per equum indomitum ad mortem raptari iubet. HENRICUS. OTTMARUS. ARNOLDUS. OTtmare, sic te Principi sistis redux? Ubi praeda pulchro capta venatus dole? Exanimis ante coniugis vultus tuae Deposita, pulchram aspectui scenam exhibet. Obstupuit illa, applausit et partem sui Te voluit esse gaudii. Quid me petit? Augere solus gaudium tu Iddae potes. Placuitne praeda coniugi? an cessit suis, Tuisque votis? Temporis spatio brevi Res acta magna est. Vix dedit primus calor Initia pugnae prodit in arenam chorus Varius ferarum, dente minitantes apti, Cervi fugaces, damulae, et timido lepus Cursu incitatus: nec minus lentus canum Effervet ardor; quaequive fugiebat canes Praeda, insequente spiculi iactu mei, Vel obviantis chalybis obiectu cadit. Ut nempe grato cederet dono; cui Tuae probantur gratiae, et morum lepor. Ultra meorum vota meritorum, suo Ut dictat animo gratia. Ut pretium tui, Quo stringis illam, postulat. Gratum sibi Ostendit esse munus: Ubi pectus calet Amore, amoris redditum obsequium probat. Exempla sequitur Coniugis. Sic se probat Ipsa superare exempla. Quando in me tuus Affectus omnes superat. Hunc superat tamen Affectus Iddae. Graditur exempli viam. Qua tu me honoras. Fruere quemtenes, loco. Fruor tuo favore. At alterius magis. Te solum adorat candida Ottmari fides. Aliud adorat cernua idolum fides. Iuratus istud facinus avertat polus, Meque prius hausto, saturetinglu viem suam Profundus Acheron. Ludus Ottmare est merus Sed acutus iste ludus est. Ludo magis Amor medullas pungit, et vulnus placet. Ottmare, nota est flamma, quam nutris sinu; Sed experiri cordis affectum placet, Proinde fare, pignus an quodquam tibi, Pretiosi amoris munus a grata manu Datum esse credam? Munus ac omnes opes, Pretiumque, et omne pignus, est facilis tui Favoris aura, cuius afflatu beor. Non ego requiro munus a nostro tibi Datum favore: munus id solum loquor, Quod alia dextera, alius affectus sui Dederit amoris pignus. Ignotum mihi Donum requiris. Annulum et gemmam loquor, Quae candicante colligit amorem face. Nec ulla gemmae flamma, nec pignus mihi Visum est amoris. Perfide! hoc etiam negas? Nego, fateri veritas quod me vetat: Tuique iuro Capitis illustres notas. Nec ulla visa gemma, nec donum mihi. Scelerate: domini proditor vilis tui! Non munus Iddae pignus affectus sui, Gemmam tulisti? perfide, nega, si potes. Mihi ista, Princeps? Invoco testes poloe, Lacusque Averni: fulminet caelum hoc caput, Istudque corpus rictus Acherontis voret, Si mihi vel Iddae gemma, vel visum fuit Quodcumque munus. Fida famulorum manus, Adeste: vestem pectoris vulsam sinu Lacerate: veniat facinus in apertum diem; Et quod negavit lingua mendacis nesas, Loquatur adamas Caelites vestram fidem! Astra innocentem tegite. Spectstis nesas? O Innocentem! o perfidum! o caelum! o probrum Illustris aulaem o coniugi pignus datum Connubialis foederis (sanctum ah! nimis Nomen) cruento, barbaro monstro datum, Quod de plaude Avernus extrema in meum Effudit olim dedecus! Gemma haec tibi Sit amoris esca? sit mei testis probri? Fortuna donum hoc fausta venanti dedit. Venatus ille nempe, quem caecus puer Exercet arcu; et luce sit cassus licet, Tamen notara vulnera sagitris ferit. Heu! prodor ergo? et nominis splendor mei Turpi corona cingitur tanti probri? At scelere cuius prodimur? clavem cui Ad ipsa cordis adyta sincerus dedi, Quem fovi amore, iure qui mecum pari Populos regebat subditos; cu ius stetit Arbitrio aula, cuius a nutu inclitus Procerum pependit ordo; cui curvum genu Lunavit omnis populus: Ottmarus meae Pars maior animae! sed quid extremis refert Excesfibus favoris? opprobrium thori, Famae ru entis dedecus, turpem notam, Quam serus olim posteris cantet nepos. Et adhuc amoris perfidi in signum meam Gemmam scelesto pectori appensam gerit! Et parco ferro? sanguinem nondum haurio? Resiste Princeps sanguine infami tuum Maculare ferrum parce: maiori scelus Poenae reserva. Gemma, quam Princeps habes. Reprime draconis sibila incantans hydra. Nido reperta est. Spargere infamis doli Audes venenum! Rapite despectum soli, Et reste gemina, teste convictum annulo, Raptandum equorum cursui infreni date. SCENA VII. Ottmarus ad mortem deducitur, seque innocentem protestatur. OTTMARUS, UBERTUS. CAPITANEUS. ERgo moriendum est. Testor oculatum DEUM, Quem latebra nulla pectoris, nullus fugit Animi recessus; adyta qui mentis videt In luce pura, et arbiter iustus malum Bonumque nostrum ponderat; quique ad suum Olim tribunal omne librabit nefas: Nulla unquam amoris improbi Ottmarum face Arsisse, nullam Cypridis flammam meas Tetigisse fibras; munere has Iddae manus Intaminatas esie, neque nictu unico Parum modesto coniugem suam mihi Esse adiocatam. Tu Deus nosti, innocens Quod ilta dextera annulum e nido tulit, Et innocenter condidi arcano sinu, Colloque gessi pendulum! Haud poscotamen Ut vel staturae fulmen evadam necis, Vel mitigentur cruda supplicia. Ambio Stringoque gratus. quidquidinfelix meum Fortuna teli vertere in collum potest, Alios reatus cordis ut fufus cruor Abluat; Id unum postuso, o Numen pium, Ut innocentem protegas Iddam, et meus Non in ruinam casus hanc parem trabat. Ipsas per umbras animus innocuus micat; Et si tegatur nube, transparet tamen. SCENA VIII. Tres filii Henrici occurrunt Ottmaro, dum vinctus ad mortem deducitur: commiseratione tacti agunt cum Capitaneo de mora aliqua executioni sententiae interponenda, et impetrant. HELFRIDUS. HONORIUS. FERDINANDUS. OTTMARUS. UBERTUS. NOn vana fama est: ferrea Ottmarum vides Strictum catena. Fama, cum tragica canit Eventa rerum, praepetes pennas habet, Ver a mque linguam. Semitam calco necis, Durumque callem funeris, mundi iocus, Illustre sortis perfidae exemplum, tibi, Quicumque Zephyros aureae sortis bibis, Et in favore Principum molem spei Fabricas superbae. Quomodo at patris favor Momento in iras arsit, et tonitru iacit? Suspicio, cordis effera tyrannis, rotat Agitque mentem; seque dum intendit, grave In fulmen ardet. Phoe hus hic vidit sul Animi impotentem. Somnia eversam quidem Rapuere mentem sede; it hodiernus furor Superavit umbras. Quidqu. din capi is mei Defensionem protuli, vulnus fuit, Iraequive flammas addidit, cordi faces. Sententia ne cis non fuit sententia, Sed fuiminan tis saeva tempestas poli. Ergo, quod esse rebus extremis solet Unum levamen, temporis detur mora. Properata quando iussa non servant modum, Dilata celerem corrigat legem mora. Et inde quanto saeva tempestas magis Agit procellas patris ardente in sinu, Breviore tanto tempore excedit furor, Plenamque rursus pectori indulget diem. Vestro libenter nutui assensum dabo. Ego longiores sive producam dies, Seu moriar hodie, gratiae aeternum memor Ero destinatae. Gratiam affectus facit, Quamvis tonantis Principis forsan vetet Furor potiri. Demus Ottmarum mori, Extremus animam Matris assumet dolor, Quae merita tanti suspicit et amat viri. Id ergo agamus, Patris ut sidat calor, Vacuoque vivat fulmini Ottmarus super. Primi calores impetus magnos habent; Sinamus iram genitor exhalet. Preces Sunt asperato pectori morsus gravis; Planctus venenum est Matris est unum super, Prodesse quo possimus, auxilium: buc gradum Una incitemus. Illa, quae Ottmarum colit, Amatque, certum rebus inveniet modum: Utsuavitate frontis, ac oris savo, Gestusque blandimento amarorem patrss Expungat animo, et toxicum mentis levet, Sed ecce posito Principis amictu parens Maerore vultum squallida e templo redit. SCENA IX. Idda intelligit ex filiis Ottmarum ad mortem duci: causa adfertur dubia; esse, annulus. Mittit eos ad patrem, ut certitudinem eruant. IDDA, HELFRIDUS. FERDINANDUS. HONORIUS. ROSELLUS. O Mater! una rebus extremis ades, Mater, levamen: Moritur Ottmarus tuus Iubente patre. Culpa quae fecit reum? Pater rebellem, perfidum, infamem, impium, Et proditorem voce repetita vocat. Quo scelere potuit prodere Ottmarus patre? Incerta nobis culpa, sed certo volat Rumore fama. Tota tam grandis mali Culpa este fertur annulus Superi! annulus? Et cuius ille radiat a gemmae face? Ardere pulchri fulgure adamantis ferunt. Tua gemma, Princeps, rursus in lucem venit. Sed unde venit gemma in Ottmari manus? Rei modum nescimus; eventus patet. Quae causa tantas Principem in flammas agit? Rapace forsan dextera gemmam putat Thesauro ademptam. O error, erroris gravit Materia gravior! Stygius hic anguis latet, Grandesque miscet Furia Avernalis dolos. Adeamus ergo Principem, sifors amor Aut filiorum, aut Coniugis miti asperos Dulcore sensus temperet Factum prius Decet experiri certius. Nam quid iuvat Adhuc latenti ferre medicinam malo. Ernestus hac, persuasit, ut sileam die Adamantis arrham perditam, et nobis suae Spopondit operae studiae; sed nondum resert, Quid sit peractum impendio curae. patrem Adite nati: trahite lucentem in diem Quod involutum est nocte: qua causa furor Accendat ignem corde: Quae Ottmarum trahat. In hanc procellam culpa. post certo malo Dabimus medelam. Suggerant caeli bona Consilia menti Iussa nos ducenttua. Sed quid morarum lentus Ernestus trahit? Praesagit animus turbinem, et motae grafem iram procellae. Nescio, quis me mihi Eripit, et animum dubius invaditstupor, Vigilone? an umbris somnii, et larvis agot? Et quo volatu gemma in Ottmari manum Translata digito adhaesit? SCENA X. Camillus Iddae fidelis refert seriem causamque damnati Ottmart: suadet Iddae fugam: detrectat illa. templum adit a Deo opem imploratura. CAMILLUS. IDDA. -- u v u v - u Infelix nimis! Tamen fidelis nuncius, Princeps tuos Adoro vultus. Lingua sed farinequit, Quam vinculatam stringit et dolor, et pudor. Ne metue: tantae pectus aerumnae capax Habet Idda: solum est incapax culpae sinus. Insolitus agitat Principem insanum furor, Frendet, minatur, aestuat, flammas vomit Faucibus, et oculis fulmina. ac multa in tuum Conicit honorem probra; quae prohibet pudor Referre; nec relata perferret sine Rubore Phoebus Fare, nil candor meus Timet ruborem, Mutui quondam datus Annulus amoris pignus, Ottmari in sinu Repertus est a Principe. Hinc vulsum tulit, Et prope cor ipsum pectore extraxit furor. Monstri nocentis ungulam, creptum mihi Huc transtulisti credo fatalemannulum. Necest repertus forte fortuna:prius Patuere cuncta Principi. Ottmarumpetit Primum annularem promat ut gemmam: negat Vidisse sese Ottmarus. Hic dextra sinum Lacerat negantis; diripit gemmam: tuum Impuri amoris credit id donum, et fidem Connubialis foederis raptam arguit. Vindicta olympi fulminet, quidquid potest In me procellae, si vel id donum dedi, Vel ullus animum incessit id dandi calor: Vel amoris illa coniugi quondam meo Iurata flamma vertit inconstans suos Ignes in alium: pectus aut istud rogus Unquam impudicus ussit. Insuetum queo Stupere casum; non libet mentem tamen Causae admovere: Lingua succumbet prius, Quam disserendi terminum inveniam, omnia Si saevientis Principis sando exequar Et dicta, et acta: sufficit id unum: suum Praecipite damnat sulmine Ottmarum ad necem: Insanit inte; nominis pulchrum tui Lacerat honorem. O Idds, dum tanto fremit Procella motu, et fulminis nondum patet Supremus ictus, surripe periclis caput, Et in latebras conde, vel serva suga. Mens scelere nullo tacta non didicit fuga Quaerere salutem. Ratio cum suadet? furor Cum concitati Principis cogit? Deum Mea fuga quaerit. Ille metuenti est salus. Ipse Deus etiam sana consilia probat. Quid ergo fugiam. Quae prope insequitur, nece Infamiamque nominis. Mortem nihil Timere didici: infamiam dono Deo. Ut evaporet interim insanus furor. Male consulam innocentiae. Bene consules Vitae; et furori tempus, ut sidat, dabis, Nihil furorem timeo: nec placet tamen. Quod displicet, prudenter evita. At fuga Magis innocenti displicet. Stuleo voles In damna certa mortis offerre obvium Caput furori? Vivo, si cado. Nota Remanet honoris perditi. Hunc reddet Deus. Ne sperne famam viva. Non sperno: at mihi Vi rapitur. Illum tuta servabit fuga. Imo fugiendo perditur: signum fuga est Sceleris Patrati. Pectoris candens nitor, Scelerisque purus, in Deo tutam invenit Semper quietem. Vivit exemptus feris Rerum procellis, nutui quisquis Dei Parere didicit. Rursus adeamus sacras Tohantis aras, unde patronus venit Favor timenti. et certa metuenti salus. CHORVS. Suspicio induit Amoris personam: occurrit fidei; per dolum huic vulium deformat, et clam se subducit, laqueos paratura. Interim Fides a pueris illuditur, et lappis impetitur. Invocat elapsum Amorem: adest verus Amor, nec eam agnoscit, sed execratur, dumque eam aeccidereparat, adest, nnocentia, ostendit detersis maculis veram esse Fidem, erumpunt Invidia et Suspicio laqueos iniecturae, sed flagris exiguntur. INVIDIA. SUSPICIO. FIDES. AMOR. INNOCENTIA. INVID. QUid suspicio veste sub ista Fraudis adornas: SUSP. Alios cultus, Alios vultus res nostra petit. Quos non urit flamma suroris, Species ficti fallit amoris. INVID. Amor es culcu, Amor es vultu. Quid notat ista Spongia nigro plena colore! SUSP. Quiesce: videbo, Quid fraude valebo. Dilecta Fides! FID Amor arrides? SUSP. Aura favorum! FID. Vena leporum! SUSP. Umbra calenti! FID Flamma rigenti! SUSP. Condus amoris! FID. Promus honoris! SUSP. Calidi vita Cordis avita! FID. Esca caloris! fomes amoris! Quo fugisti! quo periisti. Prima meorum gemmaiocorum, Amor, amorum meta meorum? Quis mihi tergo lappam appingit? Quam mihi populus labem affingit? Amor, amorum meta meorum, Haec probra vides? irrisa Fides Illuditur, convellitur, Exploditur, repellitur. Sic ergo iocus sum puerorum, Amor, amorum meta meorum! Ni reflectas, contabesco: Si revisas, convalesco. AMOR. Quis hic ploratus? Quis eiulatus Aures molestat, Aures infestat? FID. Amor, amorum ovena meorum. O scelerata! Sum tua amata. AMOR. Monstrum es averni, larva inferni. Fid. Bene si vides, sum tua Fides. Amor. Mentiris. Es Deorum Larva turpis inferorum. Nec te nosco, nec te posco: Nec te colo, ncc te volo. Fid. Eadem nuncium quae nuper cram. Amor. Nosco Megaeram. Fid. Tu me colebas, Tu me fovebas. Amor. Mentiris. Quin ego tesonti Mito Acheronti comburendam, Consumendam! Fid: O Innocentia! Tua praesentia Succurre cadenti, Assiste iacenti! Innoc. Quis fragor iste? Amor, absiste. In os, in oculos respice, Nec innocentem despice. Amor. Turpis umbra vult amari. Innoc. Non meretur increpari. Benesi vides, est tua Fides. Amor. Haec mea fides? non bene vides. Accipe speculum: conspice frontem: Non hic vultus notat insontem. Innoc Tergo nigrorem, reddo colorem. Bene si vides, est tua Fides. Amor. Heu! quid egi? quid molitus? Vultus iste fasuditus Est amantis, est decentis, Elegantis, et faventis, Occide me, concide me. Meus huc reatus irae Promeretur interire. Susp. Invidia iaces? INV. Suspicio taces? Susp. Inv. Instrue laqueos, vincula stringe. Fid. Amor, o Amor! o! geminum cerno. Neque d scerno, quis sit amoris Proprius vultus; quisve favoris Proprius cultus. Amor. Nunc cerno sraudem, Quae tibi laudem Frontis ademit. Suspicio vultum finxit, Et te nigrore tinxit. Exigatur, atteratur. Huc involate, Et verberate. Invid. Ego me gravibus subtraho plagis. Am. Inn. Verberate, lancinate. Susp. Abstinete, condolete, Parcite. AM. INN. FID. Scelesta! Aulae moelesta, Probis infesta! CATASTASIS. SCENA I. Ottmari casum dolent Henrici filii: recensent eum Ernesto, qui dolorem simulat, spondetque operam suam ad Ottmarum liberandum. HONORIUS. HELERIDUS. FERDINANDUS. ERNESTUS OTtmare nimis infauste! quo scelerum ruis? Aut quis fidele pectus in tantum nefas Abduxit error. Quomodo eversus Patris Favor in furorem migrat? ut totum prius Qui possidebas Principis amorem, et finum Unus tenebas gratiae ad crudam necem Repente condemneris, et tristi cadas Cruenta fato victima? Et nihil tuae Prodesse causae matris affectus potest? Hic ego latentis grande molimen doli Reorsubesse. Forte confictum nefas, Calumniaeque pondus immane ad patris Pervenit aures. Pessimus hic aulae est stylus Odere multi quem colit Princeps: favor Collatus uniest plurium offensa Invido Sequens priorem semper aspectu videt. Hinc fraus dolique, et mille succedunt sibi Artes noc endi, ficta quas cudit fides, Ut inn??utem ducatin casses fidem. At quis sit ille proditor, si quae mihi Indicia nosse detur, hac illi manu, Hoc ense textos pectore evellam dolos, Suamque adempto sanguine explebo sitim. Ernestus ecce commodum huc infert gradum: Forte ille lucem febus obscuris dabit. Erneste, num, quis casus Ottmarum premat, Tuas ad aures venit? Ottmarum? meae Precium salutis? unicam sortis meae Basin? quis, oro, casus inopinus rotat? Trahitur cruentam Principis iussu ad necem. Certumne credam? Nullus est dubio locus. Et quo fidele pectus, erectum, pium, Omnisque fraudis incapax potuit manus Contaminare scelere? Pretiosum annulum Rapuisse furto dicitur. Si quae tibi Scintilla amoris Principem in tuum est super, Siquid meremur Principis proles, tuum Huc omne robur verte, ut Ottmarus necis Rictu expeditus, liberas auras trahat. HOC vinculatum matris affectum feres. Mora nulla studia nostra retinebit. Volo, Artes per omnes Principis ut animum occupem, Vestrum volanti calcar imperium admovet. Alterna nobis vincula iniicies: vola. Factum putate, quidquid Ernestus valet. Abiere: lusi nempe simulate fide. Simulare scire, primus ad magna est gradus: Hanc quisquis artem nescit, optatum sui Nunquam ille vota cordis ad finem trahet. Adeamus ergo Principem, motus prius Quam se refringat aestus, et sidat furor. Addamus ignes ignibus, facibus saces. SCENA II. Idda in Odaeo inter preces solacium ab Angelo accipit. IDDA. ANGELUS. VNica voluptas cordis. o Numen, mei! Unum levamen mentis afflictae Deus! Quae me procella verberet, quo sit loco Mea fama, nonsti. Probranon fugio: tui Quin illa amore diligo, et gravibus premi Opto flagellis: quandote plebis iocis, Ludibriis, opprobriis, calumniis, Sannisque lusum specto, et assixum trabi, totoque lacerum corpore extremis agi Video dolorum fluctibus. Chara o mihi tormenta adeste: adeste supplicia, hactenus Tentata nulli: vosque non una nece Armata fata, scindite hoc cor; hoc caput Truncate collo, evellite has venas, fibris His evocate sanguinis guttam ultimam, Meretur istud, ille, me laetam pati, Pro me cruentae victimam qui te prior Morti immolavit. Numini o multum tuo Dilecta sponsa, spineum hoc sertum accipe: Hoc te coronat ille, qui spinis prius Pro te involutus verticem, sponsam sibi Te voluit esse. Quaelibet spina hic sui Amoris arrha est: quaelibet pungit; tamen Quaelibet amorem pectori infigit magie, Similemque sponso reddit. At si quae dolet. Animum in beatas tolle Divorum plagas. Hic spina demum floret in amatas rolas, Duramque sortem sorte meliori beat. SCENA III. Henricus amorem inter furoremque luctatus, tandem persuasione Ernesti et Longini fulminat sententiam in Iddam, ut ex turri praecipitetur. HENRICUS. LONGINUS. ERNESTUS. CAMILLUS. ORcus solutus vinculis tota mihi Incumbit Ira; exulcerat pectus, vorat Animi medullas. Idda tam sanctum mei Prodidit honorem nominis! Nempe haec Dei Iurata cultrix, vera virtutum Charis, Et flos pudoris! Illa, cui prudens sinum Animus honestat, gratiae quam omnes colunt, Quam semper in me fidus et constans amor Commendat; illa potuit (o vulnus grave!) Et voluit illa coniugitantam suo Inurere notam? quemque debebat mihi Fidem ac amorem, pectori Ottmari sacrat! Quid otios a torpet hoc ferrum manu, Differtque gratam victimam infernis dare Monstris vorandam! si quis est fidus mihi, Meoque honori laude non ficta studet, Ite, ite, ferro et igne sceleratam sinu Evellite animam, quae suo Ortmaro comes Inquinet Avernum, et turpe adulterium stygis Non mitiganda penset aeternum nece. Sed pulsat animum rursus, an vera? an dolis Vestita pietas: quasque concepi prius Iusti furoris, frigida aspergit faces. Anima pudica, pectus innocuum, mea Unica voluptas, candidae mentis nitor, Pietasque amica Numini, exemplar boni, Morumque norma, coniugi constans amor, Ah! noluit, nec potuit immane hoc nesas Vel mente designare. Quid ad istud mei Existimatis, sensa quae vestris sedent Animis amici? Mente, quo Princeps ruis! Tuo Sophisma lumini illudit? Potest Contacta manibus veritas aliqua tegi Illusione: Cuius a collo annulus Dependet Iddae? nonne vidisti? et fidem, Virtutem, amorem feminae instabilis sibi Constare credis? Pereat infelixrea, Immunda mulier Proditus diros eat Amor infurores; seque in horrendos magis Inflammet ignes. Pauculis mentem applica Serene Princeps vocibus, ne honor tuus, Ne stirps, status que totus in praeceps ruat. Eloquere. Quamvis aspide severum mihi Animum furores toxicent, nondum tamen Aure venenant, Causa, quae humanos trahit Volvitque casus saepesub densa latet Occulta nube; quodque monstrosi exhibet Scelerie figuram, rande virtutis tegit Decus latentis. Gemma in Ottmari sinu Reperta, crimen arguit, sed non probat. Perd; illa potuit, postque in Ottmari manus Venire casu: potuit, et furto eripi Rapace ab ungue; deinde vi precii suum Mutare Dominum. Argueresi fas est scelus, Punire fed non decet inauditum reum. Neque credo castae mentis intactas nives Momento in uno Veneris ablisse in faces. Momento in uno? flamma iam serpsit diu. Occulta semper? Feminae occultas Velare fraudes. Solus Ernestus videt, Quod latuit omnes. Pluribus patuit dolus. sciunt Cui unquam in Idda incendii tanti levis Scintrlla vifa est? Quis quis Ottmarum tegi Iddae favore vidit hic vidit quoque Non abditas amoris inhonesti notas. Virtuti amorem reddidit. Vultus color, Amoena species, spiritus promptus, ioci Oculorum, et oris risus. et gestus levis, Virtus vocentur: Ista in Ottmaro micat, Et amatur Iddae. Testis est saepe acrior Ottmari in ora fixus oculorum lepor: Quin visa totam laudibus amantis sui Linguam obligasse. Quidquid Ottmaro placet Probatur Iddae. Ottmarus arcanae regit Consilia mentis: huius in nutus fluit Iddae voluntas, cuius, ubi votum potest, Opere antevertit: denique et gemmam sui Aeternam amoris tesseram Ortmaro dedit, Suique dominum cordis Ottmatum facit. Modesta virtus iuvenis. Ostandem preme: Nolo Patronum audire convictae reae. Vade hinc Uberte, celia qua turris caput Sublime tollit, coniugem huc, iam non meam, Sed adulterinum viperae partum, rape, Statimque turris vertice in praeceps age. SCENA IV. Lacrimantes filii exponunt Matri furorem patris: quod nuntium illa constante animo excipit. IDDA. HONORIUS, HELFRIDUS. FERDINANDUS. TUo obligata Numini amplector tuas O Christe spinas. Mater! O suavis mei Pupilla vultus! Filii, munus mihi concessum ab astris, quosque plus vita mea Diligo: quid oculis lachrimas ciet, et genas Madore inundat? Genitor, heu! quanto fremit Furoris igne? quantasuccensis alit Fulmina medullis? Aestuat totus tui Siti cruoris; quasque lunato genu Dedimus. severa fronte reiecit preces. Dilecta proles, quando iam terris nihil Sperare fas est, astra spectemus poli, Patriamque nostram, tuta qua figi potest Anchora salutis; nulla quo terrae valet Pertingere umbra mortis, aut sceleris vapor. Dolore mens oppressa non usquam valet Aliud videre, quam quod in pectus iacit Acuta tela. Filios mater tuos Diffluere lacrimis patere, cor ipsum quibus Liquatur; et per lacrimas tantae dari Ultima parenti obsequia. Per vestras mihi Lacrimas liquatur pectus, ac una fluit Calida per oculos anima. Non ullae tamen Nebulae serenum cordis extinguunt. Fluit Perora rivus, oculus obversus polo Aciem irretortam Numini affixam tenet. SCENA V. Ubertus Capitaneus, Henrici iussu denuntiat Iddae mortem: id nuntium illa intrepide excipit: dumque eam parat vincire Capitaneus, filii in eius defensionem arma corripiunt. IIDEM. UBERTUS CAPITANEUS. SErena Princeps, parce, si sortis tibi Adsum sinistrae nuncius. Quae me meo Fides ligavit Principi, officium iubet Tragicum subire. Mente, qua duros soles Tolerare casus, fulmen extremum excipe. In te mariti Principis acerbus furor Decreta morais sanxit, et mandatream Inhonesti amoris (illius verbis loquor) De turris alto vertice in praeceps agi. Innocua sceleris, teste, qui abstrusos vides Animi recessus, quamlibet durum ac atrox, Revereor omne Principis iustum mei, Nec metuo inire mortis inhonorae vias; Solum imputati criminis labem horreo. Spargamus ergo sanguinem, et scopuli meo Cruore tinctinominis nostri impiam Labem loquantur: sera posteritas tamen Sciet innocentem; quique spargetur cruor, Ad pulchra pandet sidera albentem viam, Meaeque constans testis, atque index erit Integritatis. Si mihi vitae dies Henticus adimit, ductus errore id facit. Parco, et tonantem supplici voto precor, Ut quotquot annos dempserit vitae meae, Totidem favore Caelitum addantur suae, Illique semper candidi; semper pari Votofluentes. Ecce sum tua in manu, Mei parata coniugis iussu mori. Reflecte gressus. Amove innocua manus A matre: Nati brachio stabit salus Desensa matris. Quid reus merui! Patris Mandata perago. Mucro, quem contra vibras, Petit parentem. Patris errorem petit. Quamvis furore percitus matri imperet Stamen recidi; protegi innocuam tamen Idem requirit: Ratio quod sequimur, iubet, Quod mandat, ira. Tollite hinc ferri minas, Aeque parenti iniurii, ac matri impii. In vestra damna servit hic mucro; nihil Meam in salutem. Mc Dei nutus vocat. Valete nati. Fulmen hoc ferri, cave, Aptum ferire, et brachium in plagam grave. Si pergis ultra, Principis prolem tui Iustas in iras cogis. Haeredes tui Reverere domini. Vereor et pronus colo: Sed iussa cogunt patris, et servurn simul, Simulque natos obligant. Nihil moror Tua documenta: a matre detorque gradum. SCENA VI. Supervenit Henricus: filios sui decreti executionem remorantes increpat: mollitur nonnihil verbis Iddae; sed demum rursum exasperatus, mandat eam illico de turri praecipitari. HENRICUS, ET IIDEM QUI SUPRA. QUid lenta nostros sustinet iussus mora? Causam morarum cernis. Hinc atque hinc micant In me mucrones. Dedecus nati patris Adulteraeque matris obscaenum genus? Et vos rebelles Principi? patri? mihi? O probra mundi! Filii patri dabunt Per arma legem? Niltuo hic agimus probro; Sed protegendae impendimus matri manum. Hoc est honori dedecus apertum meo. Et vita honori servit, et ferum tuo. Infamiam defendit, et calcat patrem. Brevem statutae quaerimus poenae moram. Longam dolori quaeritis poenam meo. Patri obsecundo; pono, quod strinxi manu Amante, ferrum. Quod manu prohibes agi, Ago nunc fluente lacrima. Ferrotua Si sauciantur viscera, haec sanent preces. Et planctus iste chalybe me offendit magis. Pro capite matris lacrima nati fluunt. Matrinefandae filii ae quales student. Te chare genitor, aspice innatis tuis. Iddam scelestam in filiis cerno suis. Simul ergo matrem et filios morti immola. Removete genibus improbae matris satum. At tu scelesta, perfida marito, mei Oblita honoris, generis et stirpis tuae, Iurisque coniugalis, et fidei, et Dei, I, quaere Averni lacubus Ottmarum, et refer, Huc te venire, ut annuli penses vicem. Non aliud illi munus acceptum est magis. Obtemperavi viva, nec moriens quoque Tuo reluctor nutui. Fui, ac ero, Licet usque nolis, Idda tua; tu haeres meae Integritatis. Integrisiquid fuit, Ad ima tecum defer Acherontis vada, Sed heu! Probrorum, infamiae, et turpis notae Relinquor haeres! Lucis, o Numen! tuae Infunde radium Coniugi, et lusae dolos Umbrasque mentis disiice; at crudae necis Tormenta, labem nominis, et infamiam Mihi reserva. Meruit hoc vitae tuae Nefanda series. Rapite sceleratam magam. Servate Superi coniugem! Princeps vale. Olim beatos inter astrorum choros, Ubi veritati, nubis immuni, patent Omnis, pudici pectoris candor, fides, Amorque coniugalis, et vitaeinnocens Tenor patebit, tuque gaudebis tuam Iddam innocentem mortuam. In varias abit Animus procellas; iamque violentus fluit In ora fletus. Dedecus cerno meum, Oculusque gaudet cernere: in pectus gravem Exercet iram vulnus, et placet dolor. Valeto Princeps; obviae aspectum necis Nihil expavesco: me tuus solum dolor Affligit. O qui caelitum pascis choros Torrente mellis, sanguinem meum in sacrum Converte rorem gratiae, cuius fluor Dulcore amaras coniugis fibras riget, Omnemque acerbo pectore dolorem levet. Quid agimus anime? serpit in venis calor Sinceri amoris, perque mollitos sinus Vagus, benignas rursus accendit faces. Quod odi, amare cogor: ad mortem urgeo, Quod vivere velim. Durus o sortis rigor! Iniussa ab oculis lacrima in vultum cadit. Abscedo iussa; parte sed magna mei Remaneo tecum in filiis: illos sinu Collige paterno, ut orphani matre, a tuis Geminum medullis, patris ac matris simul Bibantamorem. Haec labra divini fluunt Torrente mellis, cuius illimis ruit Impetus in imas pectoris acerbi fibras. Quid fatue memoras? perdis et mentem, et facem Rationis? Annon dulce Sirenis melos Advertis esse verba, quae illapsa auribus Furantur animum? Nominis famam, fidem, Honorem, amoris vinculum, et quidquid fuit Tibi pretiosum sustulit; iamque impio Incantat animum toxico, et demens, iners, Lentus, supinus ambigis? nec dum grave Desaeviente dextera fulmen vibras? Imbelle pectus, ira feminea, furor Infante dignus! rapite sceleratum caput, Turrisque ab alto culmine in pra ceps date, Sic scelera poscunt, ratio sic iuris iubet. Meus at perenni vinculo obstrictus tibi Amor precatur voce suprema, vale. CHORVS. Providentia divina liberat Innocentiam ex manibus Invidiae, Ambitionis, Furoris et Suspicionis, et ad currum triumphalem invitat. INNOCENTIA. PROVIDENTIA. INVIDIA. AMBITIO SUSPICIO FUROR. Provid. INnocentis Virgo mentis, Mater alma puritatis, Vena munda Sancutatis, Ubi vagaris? Ubi moraris? Innoc. Livor, Ambitio, Ira, Suspicio, Me vinciunt catenis, Adiudicantque poenis. Fur. Amb. Susp. Inv. Non praevalebis, non evolabis, Iam derumebis, iam vapulabis. Provid. Non tolerabo; tela vibrabo, Monstra fugabo. Fur. Amb. Susp. Iov. Non praevalebis, etc. ut sup. Provid. Ite sagittae, monstra ferite: Vulnerate, concremate. Provid. Sunt perculsa, sunt fugata, Sunt depulsa, sunt cremata Monstra sontis Acherontis. Age mentis innocentis Mater alma, Ecce palma, Meis favoribus Destinata, Tuis honoribus Praeparata. Ades clecta, veni dilecta. Innoc. O Providentia, Quo Innocentia Per te vocatur, Per te citatur? Quo tenditardor, Venire tardor Mole corporis gravante, Mente quamvis aestuante. Provid. Ego iuvabo, Ego levabo O Innocens Virago, O Numinis propago, Mecum veni ad triumphos, Triumphus Innocentiae Est cura Providentiae. Innoc. Explico velum, Involo caelum, Vocantibus can loribus, Ferentibus favoribus. Prov. Inn. Hinc avolant dolores, Huc advolant fayores: Hic laeta roseta, Hic vita beata, Hic festa quieta, Hic quies amata. Hinc exulant furores, Hic aestuant amores: Hic aura serena, Hic diva perenns, Hic cordis catena, Hic diva perenna. CATASTROPHE. SCENA I. Dum Henricus Ernesti fidelitatem commendat, eique hoc nomine honores decernit, advolat Philinder, ex quo intelligit raptum a corvo annulum, ut iste ex Arsacio audiverat: adicit Attulphus eundem annulum ab Ottmaro repertum in nido. Vocatur Arsacius: expeditur Attulphus, ut Iddae mortem suspendat. HENRICUS. PHILINDER. ATTULPHUS. ARSACIUS. TAndem rebellis occidit, et audax caput Perfidia posuit, Erigat sese fides, Et digna meritis praemia Ernestus ferat: Hic prima signa incendii, et sceleris notas Primus retexit: primus Ottmari quoque Referat honores, gratiam, gradum ac opes. Serene Princeps, praepete huc cursu feror Tuum ante vultum: casus huc urget gravis, Nec cogitatus, quique praesentis mali Omnem favillam supprimat. Nota est mihi Fides Philindri. Fare, quod tandem est malum. Gemina hora nondum fluxit, hoc ipso loco Stetit stupenti similis, et fixis solo Arsa cius oculis; grande quivid visus mihi Volvere profunda mente. Spectatus stupor Et me stupore attonuit. Hinc precio, et prece Eruere tento, mente quid volvat: preces, Preciumque spernit: insto promissis: fidem Expolcit, et silentium: iuro fidem, Silentiumque. At ille, quis demum stupor Sit mentis, aperit. Audies, cui vix fi lem Adhibebis, inquit: Magna, sed pennis nigra Rostroque volucris Solis ad primas faces Iddae in fenestra constitit, cuius micans In ore gemma Cynthio ardenti pares Vibrabat ignes. Illa ubi Soli diu Collusit, ala remige in apertum aera Se librat, inque susiles aureas procul Delata, tandem evanuit, et umbris tegi Visa est propinqui nemoris. Haec farus mihi, Adiecit: Ista Ernestus ubi genitor meus Audivit, alto iussit abscondi sinu, Nec pandere ulli; et addidit iussis minas. Undique timendus Principi est semper dolus: Aula est theatrum fraudibus plenum. Iube interim Arsacium adesse, ut eruam veri notas. Quod imperasti, accelero; at Attulphum Audire placeat; quaeque narravi doli Indicia, maius lumen accipient. Abi Properante gressu. Certus Attulphus mei Favoris esto: loquere. Quod mandas, ago; Nec aliud ore profero, quam quod meus Spectavit oculus. In nemora abivi comes. Ottmaro: at ille fervido dum se in feras Calore fundit, arboris subter comas Nidum latentem intueor. Ottmarus calens Amore praedae plumeae in quercum salit, Calidoque nido protrahit gemmam, aureo Radiantem in annulo. Haesit attonitus novae Stupore praedae, quisquis adstabat loco. Dubitabat oculus, suasit attactus tamen Veram esse gemmam. Casus hinc totus liquet, Reconditusque panditur, Princeps, dolus. Spectata volucris fi io Einesti, suo Nido micantis annuli praedam intulit, Quae visa Solis aemulam lucem dare, Autstella puero credita est Quantus dolus Animum in sinistros mentis affectus tulit! Camille propera, Coniugis mortem meo Suspende iussu. Quodque maiori fice Rem convo utam firmat, Ottmarus tuae Gemmam parabat coniugi donum, tuis Dandumsub oculi: auctor Ernestus sinu Suasit recondi potius, et dono moram Dari offerendo. SCENA II. Adducitur Arsacius, ex quo per minas Henricus totam rei veritatem extorquet. Unde Henricus in Ernestum rei auctorem furit. HENRICUS. ARSACIUS, PHILINDER, v - v - - -. Parui dictis tuis, Serene Princeps, iussus Arsacius idest. Hic pande, quidquie Arsaci est visum tibi, Quidquid parenti est creditum. Princeps, nihil Subit memoriam. Territae fiontis color Mendacis oris verba larvata arguit. Excutio mentis angulos omnes; nihil Occurrit animo. Cruda tormenta eruent, Quod fraude celas. Si flagra, ac ipsam necem Vis experiri, pesge, sceleratum ciput, Quae scis, negare. Verbera huc fidae manus Famulae expeditae. Quae iubes pandi? Omnia Quae credidisti plurima evictus prece Tuo Philindro. At vetuit edici pater. Et te, et parentem calidus hic ferri rigor, Vel flamma verum coget effari. Omnia Narrabo Princeps: parce verberibus, Apex Qua turris altae nubibus sese inserit, Nidos sequebar mane, cum Phoebus dicm Inferret astris: inde spectanti tuae Iddae in fenestram visa radiosum meis Infundere oculis stella sulgorem, et face Praestinguere aciem; qualis ex speculo redit Ardente Sole. Scilicet grandem et nigram Observo volucrem, cuius ex rostro micat Nescio quis ignis: illa dum versat caput Et huc et illuc; visus ex rostro simul Et huc et illuc radius evolvi, et pari Solem aemulari lumine. At postquam diu Obversa Soli lusit, elatis volat Pennis in auras: seque demittens, ubi Propinqua silva quercinas umbras agit, Desiit videri. Genitor hoc credi sibi Poposcit, et mox vetuit adiectis minis Ultra retexi nemini: at demens ego Rursus Philindro prodidi. Erneste! ah scelus? Et Architecte fraudis, et grandis faber Invise culpae! quin ego impreslum tuo Immergo chalybem pectori, et turpem ad styga Animam relego? fed, quid auctorem doli Frustra requiro? Prima servandae mihi Sit cura amatae Coniugis: celerem gradum Admoveo turri, ut coniugem solvam nece, Pronamque veniam sceleris admissi precer. SCENA III. Intervenit Camillus: refert Iddam iam esse praecipitatam. Deplorat Henricus suum errorem, et properat ad turrim cadaver quaesiturus. CAMILLUS. HENRICUS. SEmel interempta vita revocari nequitt Seri doloris nullus est fructus. Iacet Tua Idda, ab apice turris in praeceps data, Suoque crimen sanguine insculpsit petrae. Heu! quale vulnus pectori effosto imprimis? Idda est perempta? et victima furoris mei. Sed pura, sceleris innocens, nullo nives Casti pudoris erimine notata, occidit! O silice caesum pectus Henrici? o nimis Insaniente facinus admissum manu! O furda ad omnes cordis intacti preces, Omnesque lacrimas auris! I tandem, tuae Crudelitatis collige maniplos. Reo Quis vel rigerrtes marmore obductus sibras Scythes, vel antris natus Haemoniis Geta Aurem negavit: solus ego potui hoc nesas. Solus patravi, durior et urso et tigre, Totaque barbarie Africae ac Haemi feris. Ego rogantem reppuli, ego surdus silex Voces precantis praescidi, oppressi, obrui: Ego innocentem perdidi. Huc ferrum, faces, Tormenta, caeli fulmina atque umbra stygis, Eumenides omnes, omnis Acherontis furor, In metonate; perdite innocuo caput Conts minatum sanguine; hoc pectu; modis Mille laserate; vellite has duro fibras Adamante rigidas; istud e medio sinu Cor excavate; meque, ne quidquam mei Terrae supersit, ultimam in abyssum stygis, Adima lethes antra praecipitem date; Quae iacio demens vota? quod sulte precor? Nihil perisse iuverit. Vivam meo Sceleri superstes; quoque non aliud queam Peius precari, tortor aeternus mihi Crudelitate incumbat aeterna dolor: Hoc me iuvabit unicum; amissi boni Quaerere reliquias; corpus extinctum meo Fleturigare, adsternere recurvum genu; Veniam precari: nec oculis riguas prius Prohibere lacrimas, quam illa per lacrimas suas Anima in cadaver coniugis tota effluat. SCENA IV. Ernestus et Longinus advertentes suas iam patere fraudes se mutuo culpant. Ernestus Longinum occidit, et abit, ut se de turri praecipitet. ERNESTUS. LONGINUS. HAec me manebant fata! crudelis dies! O patricida o carnifex patris puer! Auctore puero quisquis aggi editur scelus, Auctore puero proditur. Non est puer Auctor prementis turbinis: tu me trahis In hanc procellam. Nam quid insanus furis! In promerente sponte patrasti hoc nefas. Pandere parabam perditi adamantis modum. Pandere licebat. Ista nunc sero nimis: Prius silere iusseras. Poteras loqui. Consilia sana credidi. Et fuerant quoque Eventus ista comprobat. Pueri est scelus. Qui cursum euntem prosperae sortis stitit. Non inchoasse decuit hunc cursum prius. Prior inchoasti. Sistere volebam: tuo Consilio adactus impuli. Frustra est furor. Quando instat ira Principis, et urget fugam. Fugam? quid ista proderit? nimium procul Sua tela librant Principes: nullus super Meae saluti est angulsus Quin si suos Princeps furores supprimat, vindex Deus Pedem sequetur. Proditor fratris tui Scelerate frater! Frater, elogium hoc mihi! Aliud mereris? aliud infami dabo: Odium Deorum, dede cus terrae, canis Soboles trifaucis, spuma Avernalis lacus, Vipera Acherontis. Aut tace, aut isto caput Elido ferro. Pectoris crates prior Infringo. Vade spiritum in Avernum evome, Et saniora disce Plutoni loqui. Nunc talionis poena me citat. Scelus Huc me patratum adurget: Innocuus cruor Huc stimulat Iddae. SCENA V. Dum Arsacius patrem quaerit, ut se fuga salvet, comparet ipse in turri. unde se pracipitem desperatus agit. ARSACIUS. ERNESTUS. -- u v -- Genitor heu! quantus tibi Incumbit irae turbo! non ullis satis Tegere latebris. Genitor! o quote loco Dabis videndum frlio infausto? Pater! Ubicumque degis, eripe procellae caput. Hinc est luendum, scelere quod sactum est meo. Audio parentem, Recidit in fabrum dolus: Et in architectum culpa retrograda ruit Pater! Quis iste bubo? Mi pater, fuge. Ulula, nocentis viperae infamis satus. Mi genitor instat Principis suror: fuge. Nondum recedis buso Avernalis, stygis Ebullientis spuma? Migenitor tuum. Caput furori in victimam Princeps petit. Habebit. Atris Phoebe violatum rege Nubibus olympum, aut curribus pavidis retro Cursum revolve: rictus Acherontis solo Hiante pateat, meque sceleratum voret. Retrogra da merito culpa, in Auctorem cadit- Heu genitor! heu mi genitor! Infelix pater! SCENA VI. Idda ad pedem turris emergit ex rupibus, et in solitudinem secessura mundo valedicit. IDDA SOLA. ELusa mortis alea, atque animo metus Excuffus omnis. Vivo (qui caeli est faver In immerentem) vivo decreto necis Adhuc superstes. Numani grates tuo Quas pender Idda Christe? quod superesi mei. Totum est olympi. Sum tua, o Numen! tuae Me dextra tenuit turre labentem, aera Ut visa fuerim nube sulcare, et scabrae Allisa rupi fixerim innocuum pedem. Quid nunc agendum? dedecus mundituli. Ma culamque pulchri nominis, famae notam. Probrumque mortis: gloriae at famulam suam Caelum reservat: ergo post vivam Deo. Ignara terrae. Christe, quem semper sinu Amante fovi; cuius aspectu calor Expergefecit pectus, atque imasiit Amor in medullas; Christe te ego hoc scabrae Rupis theatro: forte si coniux sua Te ab arce videat, dicet: innocua hic suum Mea Idda fuditsa: guinem: et sensus pios Admittet in cor. Quidquid est meum, ad tuos Pedesrepono. Pompa, quae cingis caput, Quae frontem honestas, colla quae circumfluis, Quae pectus ornas, quaeque constringis manus, Substerne precium Numini totum meo, Nihil ego mecum coniugis ferosnihil Quod sapiat aulam. Nemo in occulto tumet Pompa ambiente. Nullus ubi spectat, satis Est quisque pulcher. Pompa spectantes amat. Proculinter alta nemora secedo, Deo Mihique soli nota, ubi melior graves Illustrat umbras radius, atque aer cavis: Purior in antris spirat: hic vivam Deo, Defuncta mundo, Coniugi, ac natis meis. Hoc lapide memores gratiae inscribo notas: Suo superstes lapsui e turris iugo Hic Idda mundo moritur, ut vivat Deo. Si forte Coniux ista post annos leget. Errass: se dolebit, et multa eluet Suum furorem lach yma. Patrii lares, Aulae penates, filii, Coniux, opes, Gleria et honores, fama, fortunae, ioci, Tituli valete: ad nemora me Numen vocat. SCENA VII. Henricus quaerit Iddam inter saxa ad pedem turris, neque invenit: unde agitur desperatione. Reperit relictum ab Idda Crucifixum, et legit inscriptos characteres, ex quibus eam vivere intelligit. Hinc iterum recreatur; et eam quaesitum abit. HENRICUS. EIUS FILII. UBERTUS ARNOLDUS. QUa parte rupis Idda de turri ruit? Hac de fenestra cecidit; hoc faxum suo Lapsu notavit. Nullus hic sanguis rubet: Hic Idda nulla nulla contriti iacet Vel pars, vel umbra corporis. Forsan mei Luctus Uberte praescius vivam mihi Iddam reservas? Lopmine, praecipitem dedi. Tua executus iussa. Nil metue: meae, Si vivit illa, gratiae munus feres. Cecidit, caputque subditae allisit petrae. Sed quis vel unda sanguinis lavit notas! Vel pius amica membra collegit? Iugo Cecidisse certum est: reliqua me, Princeps, latent. Quid ante fata? mente qua mortem tulit! Constante; paucis Numen affata: O Deus, Tibi reddor, inquit, certa complexus tui, Quem mihi pudici pectoris spondent nives Purusque candor. Morior innocua: at placet Mori innocentem: Tu prior mortem innocens Iesu subisti. Coniugem meum tuo Commendo amori. Vivat, abstergat sui. Erroris umbras: setibi, natos suos Meosque reddat. Sanguis hoc adte meus Clamabit: Irae coniugis parce o Deus! Haec fata, siluit. Trepidus adstabam, tamen Vici timorem iussibus adactus tuis, Et praeparatae ad funus impulsum dedi. Nisi quis ab asti is tulerit auxilrum, mori Fuit necesse. O innocens anima! meis Odiis amorem reddis, atque irae pii Ardoris igtrem, iniuriis preces. Ego In te severi incendium Acherontis voco: Tu mihi precaris gratiae nimbos polo. Violata fed natura viindictam vocat: Adeste nati, nuper affectu pio Pro matre quae strinxistis in crudum patrem Convertite arma. Quid patrem dico? stygis Furiale monstrum, tigridem, pardum, ac hydrum Anguem et draconem: meruit hoc diro nimis Fervens veneno pectus Huc ferium date. Mergite medullis, caedite, ac toto impetu Laniate corpus. Quid pavet segnis manus? Ipse ipse ferrum pectori immergo. Cade. Resiste genitor. Quis mihi ferrum rapit Occide, tunde, perime, concide, obtere. Lanier eodem, quo Idda laniata est loco. Princeps furori parce violentae manus. Hic aliquid Iddae est. Quid? quid? o spolium meae Iddae relictum! Christe! tu rapta mihi Idda es superstes! Horror invadit fibras: Heu! teneo sceleris vindicem; ultorem mei Iustum furoris. Quid video? scriptus micar Quis hic character? Genitor, en votumtenes. Suo superstes la pfui e turris iugo Hic Idda mundo moritur, ut vivat Deo. Ergo superstes Idda? quo voto beor! Suo superstes lapsui, etc. repetit secum. Hic Idda mundo moritur. O felix dies! Satis est. Superstes vivit. O nati mei, Servi fideles, quisquis Henricum colit, Ite, ite - pars qua iuvenis aslurgit dies, Pars qua senescens occubat; et Iddam meam Quaerite per umbras, antra, silvarum specus. Per plana, perque devia. Is munus feret, Qui primus Iddae tulerit inventae notas. Quin ipse propero. Didicit exemplo meo Mundus, quid irae fervor, atque errans dolo Suspicio pssit; discat exemplo quoque Quid restituta Coniugum possit fides. EPILOGVS. Supremum hostium in Innocentiam molimen; Suprema huius sub Providentiae divinae protectione de illis victoria et triumphus. PROVIDENTIA. INNOCENTIA. FURORES. FURORES. ARma movete, Arma furores, Bella ciete. INNOCENT. Quae tuba bella sonat? Quis fragor arma tonat Provid. Nondum silent furores, Suprema lucta restat: Caelum tibi favores, Victoriamque praestat. Furores. Arma movete. Arma surores, Bella ciere. Innoc. Audio! cientur arma. Prov. Ero tibi tuta parma. Innoc. Te protegente stabo. Prov. Ad arma te iuvabo. Furor. Involate, fulminate, Enecate, funerate. Heu! heu! heu! etc. Innoc. O Providentia! Prov. O Innocentia! Innoc. Mater amata! Prov. Filia grata! Innoc. Architecta faustitatis! Prov. Prime flos beatitatis! Innoc. Mater honoris! Prov. Gnata laboris! Innoc. Prima vena gratiarum! Prov. Digna honore laurearum! Innoc. Tuo favore Haec constitit victoria. Prov. Tuo labore Haec constitit victoria. Innoc. Tuo favore Haec est relata glotia. Prov. Tuo labore Haec est relata gloria. Prov. Huc in nexus, In amplexus Vocante Providentia Te confer Innocentia. Flos honoris, Gemma floris, His illigare nexibus, Quiesce in his amplexibus. Innoc. Tua sum, tege me; Tua sum, rege me. Suspicio frustra ringeris, In arma frustra accingeris; In corde Providentiae Est tegmen Innocentiae. Viraque. Hoc disce, quisquis atra Asorte detineris, Ad gloriae Theatra Amoena transfereris. Invidia fingat, Suspicio pingat Calumnias, molimina, Infamias et crimina; Insons premetur, Non opprimetur. Tandem cadet severitas, Et emicabit veritas.