Poemata Machine-readable text Balde, Jacob Balde, Jacob XML version, markup prototype, Dec. 1999 Hotz, Stephan markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bald1 baldepoemata1.html s002.html baldepoemata1.xml bald1/jpg html Köln: Busaeus, 1660

Regeln fuer Texterfassung 04/2000

not necessary

 2004 markup typed text - structural tagging completed - semantic tagging completed - no spell check 01/2005 Ruediger Niehl markup titles corrected for Books 1-7 05/2007 Reinhard Gruhl markup some corrections inserted Iacobi Balde e Societate Jesu Liber Epodon. Ode I. Classicum ad Ordines S. R. Imperii. Ut intestini Belli sedem e Patria in Turciam transferant. Quid iuvat in proprium corpus saevire, Quirites, Hostisque nil parcentis, heu, frangi vice? In Patria morteis, et vestras perditis iras: Efferte dignis commodandas stragibus. Finibus imperii fonteis efferte triumphos, Nocentiori diluendos sanguine. Ire decet, qua Thracas arant: ubi Bosporus ingens Ad summa tollit astra nimbosum caput. Hic habitat cervix toto mucrone rotanda. In huius omnis saeviat fibras chalybs. Iste odium Mundi, Mundo ulciscente, meretur Cum stirpe tota totus exscindi nepos. Quis nescit, quo se Gens haec promoverit ortu? Ut illa vestris laeta damnis creverit? Et tenui nido pennas Osmannus in Orbem Late tetendit, et volando latius: Romanis Aquilis infra sua sceptra relictis, Spretoque vani Fulminis bitumine. Heu, ubi nunc florens mutato Graecia vultu? Moeret probroso sub Gelonorum iugo. Et campi, et montes, et silvae, et flumina lugent, Populique et urbes, et tenaces insulae. Lugent Thessaliae saltus, et Pindus et Othrys, Athosque et Ossa, cumque Hymetto Pelius. Te quoque barbaries, Helicon doctissime sepsit: Quod Phoebus unum forsan haut praesenserat. Quasque feras nutris; numquam, licet Orpheus alter Cantet, sonantis voce mansuescent Lyrae. Perditus Eurotas, liquidique Alphaeus amoris, Luctante puppes Thracias tergo ferunt. Inache, quaesita est olim tibi filia: sed nunc Amissus ipse, gemina defles funera. Herculeis frangi malles, Acheloe lacertis; Libidinoso quam subesse Concano. Addidit et Lemno, Scyron, Lesbonque, Rhodonque; Qui Chia vina, potat idem Cypria His fruitur Praedo, cuius Bithynia tota est; Et quidquid interfunditur Chalcedona. Indomitos idem Psidias parere coegit. Paret subactus Cappadox, paret Cilix. Nil pene ex toto superest Oriente decoris, Quod non recenti Thrax rapina polluit. Ivit in amplexus turpeis Aurora Tyranni, Deserere castum iussa Tithoni torum. Non tam mane gemens occisum Memnona plorat, Quam parricidae vim, suumque dedecus. Prima dies, nostris modice libanda fenestris, Infecta per Europam corrupto sidere pestes, Centumque eodem fonte fluxerunt mala. At neque devexo petulans amentia Soli Parcit, nec ulla raptor exspirat mora. Pannoniam quoties ferro populatus et igni, Venetumque fineis Marte cuncta miscuit! Eheu, rasa caput famulatur Buda Tiarae: Regalis Alba periit, et Strigonium. Ausus et Austricam subter penetrare Viennam, Quantum minarum fossor eiecit solo! Servorum lamenta querar, tristeisque catastas, Infraque scalam vincla captivi gregis? Mors miseris optanda quidem, sed amata negatur; Et moesta magnis vita mactatur malis. Ergo homines ritu pecorum, terraque marique, Sparis aguntur, aut trahuntur cannabe. Passim Nicopoli resonant immane catenae, Et Christianus influit sanguis foro. Antiochi muros intra caulasque Damasci, Merx flenda vaenit atque flens, et vapulat. Delectu rabies gaudet. Formosior aetas Mollita cultris, non amare cogitur. Deformis, tanto pulchris felicior annis, Graveis fremeneis tolerat insultus Heri. Scinditur et talo sic castigatur ab imo; Ut macerante plaga verminet sale. Femina nobilior, servata in pellicis usum; Caveis ut olim bella clauditur fera. Deterior pellis, praedae in fastidia cedit, Formamque praesens sexus absentem luit: Damnatusque fame, duris aut sudat aratris, Aut discit ovibus invidere pascua. Servi in transtra cadunt illos rostrata triremis, Medioque ponto durus exercet labor. Vixque fatigati respirant: cum male nautas Terribilis ultor multat, ac remos ciet: Fortiter impacti strident in terga cameli, Crepante ventris tauriformi tympano Teutoniae Proceres, vosque o, quicumque cruore Gaudetis uti perditorum Teutonum: Ista, precor, vestram moveant spectacula mentem: Cur (heu pudendum) civis in civem ruit? Si fera bella placent, placeant et opima, suasque Meritura laudeis ac secundos auspices. Caedibus Odrysiis iustum satiate dolorem. Mergatur avida fonte Strymonio sitis. Pars autem vestri petitur quotacumque Gradivi, Ut Turca toto pereat expulsus die? Non opus est Geticae vires adhibere ruinae, Cum scelere immodici centesima portio belli, Et ira deses, nullius cotis memor. Hoc, quam fuderunt quatuor iam sanguine Lustra, Quoties Eoum potuit acquiri caput! Vos Constantini summa iam sede locati, Regeretis uno duplicem nutu polum. Iret ab Occasu Romanum nomen ab Ortum: Et ubique Caesar diceretur Flavius. Vester Halys vester Tigris foret: Aulide portu, Iam vestra staret classis in Boeotia. Ultra Caucaseas et Tauri claustra, pruinas Spoliis superbus miles isset barbaris. Qui nunc mentis inops, Patriaeque in finibus haerens, Seu vincat hostem, sive vincatur, furit. Stultitiae genus est peilis opponere peila; Spicula cum possent aliena in viscera mergi, Laudante caelo teste ferientis manum. At neque militiae tali sua laurea constat; Nec digna ferrum nundinatur praemia. Pro veteri claustro, vilis pro caespite glebae, Sterilique saltu tanta sudant crimina. Pinguius o quanto daret uber Achaia: quanto Fertilior illis nascitur campis seges! Vitibus arva rubent: plenisque canalibus exit, Et navigando spumat Autumnus lacu. Innumeris auri venis secreta coruscat, Partuque tellus gestit exsolvi suo. Arma modo in diros convertite Bistonas arma. Opulenta nullam praeda destituet famem, Irruite et Fatis et vestro credite Vati: Ne dissidenteis occupet prior Scytha. Inferiis totam, sociis solacia caesis, Tot liberorum millibus gentem date. Effetas Veneris pecudes, recutitaque Lunae Armenta, laetis submovete pascuis. Alcides veros Othomannica sentiat Hydra: Ne viperino colla trunco pullulent. Si pelagus tentare placet; fluitantia venti Iam bella spirant, et petunt stipendium. Spondet opem Borcas, et mobilis Africus alis: Notusque et Eurus littore accincti sedent. Immensam Oceano stragem renovare parati: Qualem Corinthus vidit olim territa. Cum super Hispanas acies Victoria sedit, Siderea pulcrae similis ora Virgini. Treiciosque canes in gurgite Naupactaeo Oppressit altis, susque deque, fluctibus. Ite alacres, plenasque viris infundite puppes. Praestabit ipse tuta Nereus aequora. Iam bucas inflat toto patre turgidus Auster, Siccasque pennas spargit ingenti salo. Desuper armatis in Turcas nubibus aether, Piceisque taedis atra tempestas ruet. Vobis (omen enim pronum est deducere caelo) Manifesta dextro signa fulgent Castore; Hortanturque viam. Vadant, proclamat Orion. Et acuta primus astra vagina eripit, Ut iuvet; et trictos tantisper commodat igneis Arripite fulgur militaris baltei. Quamquam etiam si nulla foret super hasta, vel ensis; Adhuc in hostem recta eundem censeam. Quid peritis gladios? Odio pugnetur et ira: Manuumque maius ipsa sit telum manus. Nemesis Sancta, Sive Modus vindicandi Christianus. Ode II. At, o sceleste, qui meos versus secas, Mordesque nigris dentibus: Ego te domabo et memet ulciscar probe. Ades, cruente Zoile! Te criminosum dulcis Ultor omnibus Devoveo primum Gratiis: Quae te volentem flere ridentem velint, Amosse cepas sedulae: Et, ne trucem ructare possis spiritum, Pellita demant allia. Riget caduci flumen ora nectaris Quod elaborarint apes. Tibi, nefande, quod mereris, imprecor: Ut mane numquam dormias. Placidoque noctem transfigas mersam Deo, Cum pura ludunt somnia: Vigilique vota res in omneis transeant, Quascumque concupiveris. Ut in canistris sponte nascatur Ceres De flore candidissimo: Et imputatam Formiano vineam Humore Bacchus impleat Mereris, importune, Tuccii famem, Lautasque Luculli dapes: Sitim Catonis pervagantis Africam, Et Manlianas amphoras. Dii facite, ut oris inverecundus Theon, Multoque turpis polypo, Cogatur esse laetus, ac felicior Auctore, quam diverberat. Ut vilis illi de patella globius Vertatur in mollem scarum: Et ex olente putidoque pinguior? Muraena fiat gammaro. Fallatur, opto, densque deceptus fremat Turdum dari pro passere. Et, cum palumbum credet immorsum gulae, Premat volucrem Phasidis. Cur lentus irae Naso, non velocius Ibin necandum permolo? Ubi estis albae Furiae, et Astra mitibus Flammis nihil nocentia? Ubi lene flumen stans Iuli vertice, Et laeva sunt tonitura? Te vere Zephyrus afflet, et Bruma Notus, Et Eurus Autumno ferox: Tuamque circa murmuret Pestis domum, Portas inaudax ingredi Te cura semper fugiat, et lites tori, Et plena linguis iurgia. Habeasque quidquid imprecatus est suis Nasica Romae civibus: Suoque Flacco multa Mecaenas vovens, Et Flaccus Augusto suo. Servet tenorem Vena: pectus vividis Exulceretur gaudiis Proculque lesso, praeficis pulsis procul, Infestet aureis Orpheus. Indigne Mome, quam trisulco Iuppiter Aestivus urat sulphure: Ponove Nereus mergat, aut movens cavo Tellus hiatu sorbeat: Quid, ut stupens me turpis instar bubali, Et intonatus aspicis? Satisne nostris palpitas Diris bene Confossus ominantibus? Ni mox facessas hinc et in caelum voles; Enitar implacabilis, Benignioreis iacere carbones super Hoc multa risurum caput. Ad nobilissimum iuvenem Bennonem Chusium de Chusiis, Secundum Natalitias Christi Ferias, in Deo dicatam Familiam migraturum. Ode III. Chusi: nihil te, sicut antea, iuvet Quaerere divitias, Amore perculsum novo. Amore, quo te praeter omneis expetit In stabulo pecudum Algent puellus urere. Ingressus antrum, non opes inveneris. Ex radiante Tago Nec una stillat guttula. Ubique, Chusi, semper errant pauperes, More fluentis aquae: Hic ipsa paupertas iacet. En, ut reclinis presset hinc foenum puer, Inde manu stipulam! Aulae nent araneae: Hiems cubile praebet, et cunas ferae. Membra fovet Boreas Crudo tenella spiritu. Egere, Chusi, nunc beatius putem, Quam super Arsacii Dormire segmentis tori. Hoc vagit infans, lacera clamat fascia, Tota specus loquitur, Stratae perorant belluae. Compendio nos mutus aurum spernere Bos asinusque docet. Tacete, Graii Rhetores. Doctis Athenis ruminat facundius Corniger iste Plato: Mugitque vende praedia. Accurre Roma: gratius Bethlemio Tullius Arcadiae Auritus in foro rudit. Ad Christophorum Sonnam Ludovici Sonnae Fr. Ode IV. Aulam esse Scholam Patientiae. Compesce vota latius palantia Amice Fortunae rudis. Promittit annus multa Iano praeside, Pulcrisque Sol exordiis: Sed plura grando, cumque Saturno sene Nimbosus Auster dissipat. Perstare summo vix datur diu loco, Quam raptor occupaveris. Enata subito colla, quo fungi caput Sursum extulerunt impetu, Humant eodem Fata festinat mori Ortus repens cucurbitae. Crescente luna, Luna crevit Alvarus, Famosa fax Iberiae: Idemque decrescente decrevit simul Ad usque demptum verticem. Ergo hoc agendum, Sonna: sperandum bene, Sed cum labore fortiter. Properare nolis, capere selectam licet Occasionem de die. In matris Aulae ventre turgenti iaces Recens Honoris Embryo. Communis alter, quemque natura educat, Novem moratur mensibus. At te prius quam Partumeia Servitus Enixa sistat Gloriae: Totidem latebis forsan annis, infimo Scalae repostus angulo; Excocta proles improbis laboribus: Ut partus Alcmenae fuit. Quippe generando maxumi Alcidae Iovis Nox una non suffecerat. Iam mane summo se stupebat Hesperum Adhuc vocari Lucifer? Nondum ille fortis liquerat terras Pater Iunonis in torum, redux. Nutus herileis fixus observa, vigil Percurre lynce plurima Standum est; velut si Iuppiter Stator Deus Olim sedere nescias. Standum est: in alta donec immoti pedes Tellure radices agant. Nec si molestus humor in nervum cadens Varicosa crura torqueat, Vespasiani deferes Stantis situm, Decebit et stantem mori. Sic invidendas laetus, et multo oblitas Splendor clitellas subi: Ipso onere felix, sicut alis alites. Sunt grata quaedam pondera, Emancipatos asseclas decentia, Spe pinguioris sportulae. Ausis nitere veste, cuius fimbriam Sarranus imber tinxerit. Ausis superbo celsus ire mannulo Plebeia super pilea. Vultum virilem posco pectini parum, Sed nil aratro debeat: Sit absque sulcis, improbos ut terreas, Licebit esse nubilo. Molleis adiri comis ornat gratia. Placet rotunda Veritas: Non vacua rebus verba, non cassae nucis Promissa scintillantia. Praemonio: iam nunc disce sortis aemulum Et notum, et ignotum pati. Ingens per omneis saevit Aulas, nec novum. Invidia, tormenti genus: Peius metalli mugientis ignibus, Peius pio Bursiride. Virtute gratas dividente tesseras Dolosus adstat Ambitus; Et inquieto fluctuat mens alveo, Curaque cura nititur. Heic tu memento, semper humanas vices Caeco rotari turbine. Prensare cristas certus altae Cassidis, Fit saepe vilis ocrea. Exterge bilem, candidos tibi dies Sol crastinus fors annuet. Ut audaris, applicabis regio Submissus ora popliti. Isthic feruntur, quae vetus Paroemia, Aureis habere principes. Felicitatis fraena post haec attrahe: Ne contumax recalcitret. Sed, sive scandis summa, more capreae Haerentis in fastigio: Seu, qualis ursus ninguido excussus iugo, Praeceps ad ima volveris: Te vince, Fatis cede, Fortunae mala Forti cachinno decoque. Ode V. Cum ad D. Virginem Oetinganam supplex inviseret anno M. DC. XL. Te mea lux, video! Salve dulcissima rerum. Te video proprium Enixa Patrem Filia! Exclamare libet. Deus hic, Deus, o Dea certe: Nam sacer horror inest, Et numen arcanum patet. O vere Tutela Ducum: populique fluentis Huc, in aquae speciem Motantis extremum mare. Caesaribus bene nota Domus: queis una voluptas, Mente genusque tenus In supplices procumbere. Regna tibi, Natosque suos, urbisque Quiriteis, Sceptraque cum gladiis, Accline suspendunt onus. Tu statio nautis: medio tu portus in alto, Corpora caeruleis Mergenda phocis eripis. Tu morbos mortemque fugas. Tibi sibila ponit Anguis, et in viridi Natat veneno sanitas. Fata iubes, pronosque gradu consistere Casus: Membraque vulneribus Disrupta rursus integras. Tu nitidos oculum languentem accendis in usus: Corporis et calidi Secreta pellis frigora. Sternaces placantur equi, te frena regentes Te cohibente Notos, Elisa tempestas cadit. Horrida ceu vitreae rumpuntur fulmina bullae: Nec satis ipsa sibi, Alisque fidunt flammeis. Pinguia tu sterili maturas semina campo, Vere pigrae Cereri Festina calcar addere. Tu melior nostris volitas Victoria bellis Castra virosque super, Terrere Suecos efficax. Tillius hinc vireis, animosque accepit et iras, Armaque sanguineis Infecta truncis hostium. Ipse tibi, qui nunc Bavaros moderatur habenas, Se minor, inque solo Laetum gemens asternitur. Da niveos illi cum coniuge vivere soles; Deque tuis radios Dulceis ocellis imprime; Da geminam Prolem, cani solacia Patris, Patris et in segetes Aequante culmo crescere. Me quoque quam cupere quaedam tibi dicere in aurem! Sed properante rota Auriga saevus avocat. Siste gradum: Dux ipse manet, cras, quando, remittet India Solis equos; Et tu reduces quatuor Ode VI. De veneranda Icone B. V. et Sacrario Oetingano. Iverit interea Dilectae Virginis aedem, Donaque cum titulis Lustrare circum pendula. Non aurata nitenti fulvo laquearia caelo: Praxitelisque nihil. Nil delicati Zeuxidis. Caetera compensant artem. Placet Antonino Caesare structa Domus: Squalor placet fuliginis Scilicet antiquo talem Ruperrus ab aevo Vindicat, et mediam Flammis et Hunnis eripit. Ille Planetarum septem discrimina lustrans, Et scelerum tenebris Nixum cubile siderum: Indignatus sibi Romana piacula sedem Figere, cumque sua Sorore Titanem coli: Cur nostras incestat, ait, Diis turpibus Oras Prisca superstitio, Aris ab usque Dardanis? Cede prophane Phanes, et cum Iove, Luna, Venusque. Martis avique probrum: Mentite, cede, Mercuri. Dixit, et eiectis purgavit limina monstris, Nobiliore tholo Sacram locans imaginem. Haec t, Diva, refert: qualem modo cernimus intra Septa, duumque pedum Angustias mirabilem. Sceptrum laeva gerit: caput est diademate cinctum. Suppositaeque Deus Dextrae puellus insides. Es quercu lenis species ac blanda rogari: Lumina mire pia, Et dulce conniventia. Nigra quidem, formosa tamen neglecta renidet Pulcrius effigies, Crescitque simplex gratia. De rudibus spirat maiestas ardua sulcis: Nox quoque grata decet, Mistumque praestringit diem. Mole carens, virtute valet tam parva Colossos Deprimit; et cubitus Videtur esse pyramis. His manibus, credo, serpens elisus, hoc est Pressus ad ima pede, Orcoque virus inspuit. Ode VII. Origo arboris Tiliae, ante Sacellum Oetingae stantis. Est aliquid, lepidam post funera vivere vitam. Rem canto dignam Vatibus. Quae viret Oetingae, spatioque indulget, et auram Inumbrat arbor frondibus: Non habet enatum nemorali semine stemma, Ut fagus, ilex, fraxinus. Funus erat quondam tenerae non vilae puellae, Densam renodantis comam Illa per Alsatiae celebris pulcherrima terras, (Ferunt Tabernis editam) Vicerat insigneis formae certamine Nymphas: Pomum dedisset et Paris. Accessit Romana decus facundia pulcrae, Pectusque plenum Palladis. Nam Pater et Genetrix Latio sermone solebant Miscere verba Teutonum. Qualiter et Morus datur assuevisse Britannus Musis dicare filias. Tulliolae Marci poterat par Nata videri, Materque par Terentiae. Dicta tamen balbae Tilia est, non Filia, Matri, Totique post vicinae. Id vitium linguae, quia molle, decebat utramque, Ludentibus praesagiis. Filia, mutatum fecit cui litera nomen, Silvas amabat unice. Hoc quoque de Divis visa est habuisse novenis. Novena dici dignior: Cruda maritalis flammae, glaciataque voto Quascumque contra nuptias. Saepe Parens dixit quando dabis ire nepotes In nostra pronos oscula? Saepe reluctanti vestitus detulit auro Non grata leno munera. Perstitit, ut rupes: vimque versata virilem Vergente fugit Sidere. Fugit, ut intonsum iuvenem Peneia Daphne, Ceu Naxio furens Deo. Ignoto demum longinqua per avia calle, Per saltuum discrimina, Sistitur Oetingae: quo tempore Phoebus Eois Evoluit axem fluctibus. Hic almum perfusa diem, simul ignibus arsit Viso Deae sacrario? Tota simul Statuae claris admota tenebris Caeleste lumen imbibit. Haec faecum: me nulla loco divellet ab isto Ferri procella Norici: Nullus ab Hyrcana nutritus tigride miles. Potorve equini sanguinis. Virgo, decus rerum, minimos dignata recessus Implere blando Numine; Aspira trepidique fugam miserare pudoris. Stat heic iacere, et emori. Exin, per nemorum tractus hortosque vagata Aram coronavit rosis: Populeaque coma fagisque instravit opacis, Faunos latere callida. Ah! quoties voluit fieri quoque munus et ipsa, Donanda sumptuosius. Ah! quoties, utinam fierem modo cerea! Dixit, Arsura iugi lumine. Invideo violis fragrantibus. O ego nardus, O thymbra sertis inferar! Quam tua, Virgo, libens redolenti tempora nexu Crinalis optem lambere! Quod vires quia posse negant, et Rata resistunt Iniqua voto supplicis: Hoc saltem nequeunt, etiam obluctata, negare; Ut non avara serviam. Talia dicentem Pietas advertit, et una Severus aedilis Labor Structa casa est: in qua Zephyris laxantibus annum Se devoventeis advenas, Aut aestu rapidos, aut tempestatibus actos Textis recepit cratibus. Mox pedibus fessis lympham manibusque lavandis, Et oris annonam dare. Tum iurata sequi socialis signa catervae, Magnam sonantis Virginem: Ibat ovans, varia pratorum ex iride, gratum Odoris imbrem spargere. Sternebatur iter calthis: mistoque hyacinthis Vexilla pingebat croco. Sic tribus exactis, non longo tempore lustris Ad fila venit ultima. Fata vocaverunt, veniam cito, dixit, et astris Soluta maneis inferam. Da modo, Diva, meum nullis tabescere seclis, Si nemo corpus polluit. Quaque licet, vitare putris contagia terrae: Et stare functum te prope. Successum meruere preces. Mens aera tranat, Vernare funus incipit. Atque aliquis tumulo properans componere membra, Miratur infusum nemus. Coepit et erectum subito frondere cadaver: Coramque vespillonibus Planta pedes fiunt; truncusque immobilis haeret Tellure congesta super. Tentavere viri caput attrectare: sed illud Repente sursum germinat; Tracturasque manus longe fugit, intima molli Cingente libro viscera. In ramos digiti parvos abiere minores, Mutata magnis brachia. Ora cacumen habent: quae, ne credantur adempta, Loquuntur Euris flantibus. Servat adhuc Tiliae nomen spectabilis arbos, Coelebs, ut ante, et unica. Quod fecit sub pelle, facit sub cortice, sexus Tenacis assuetudinis. Nam velut ante sacram Dominae mirabilis aedem Ancilla florens excubat. Seque suoque movet vento pectente capillos, Pronoque nutat vertice. Ac, si caeca queant audiri murmura, noto Heram salutat sibilo: Officiique memor Virgo frondosa prioris Invitat ad se rusticos. Grata peregrinis subter fugientibus umbra. Solis calorem mitigat. Nulla magis placidas reddant tentoria nocteis, Minusque somnum noxium. Dum resonant laudeis, his consentire videtur Anhela ab imis unguibus. Nec minus ipsa suo, quam turba canora, susurro Paeana Matris perstrepit. Iamque etiam Lauro certat secura Tonantis, Et rauca temnit fulmina. Omnis quod circum novit clamator Iolas, Et Oenus undarum pater. Hinc aliquis folium, ne sumet ab aethere, raptum Praetendit irato Iovi. Fabula sinitur celeberrima. Vos quoque Boii, Hirsuta ruris pectora; Alsaticae posthac (fas est meminisse) Puellae Vestris Camoenis plaudite. Fons Parthenius ante sacellum virginis. Ode VIII. Ad socios. Et hinc bibamus. Quale lympha prosilit Demissa frigenti pede! Non aliqua Mauri turpis hoc liquens vitrum Manus propinat ossea: Sed Genius alti candidique marmoris, Et sanguinis Carystii. En: ut columnam stat super cum limpido Aquosa Mater parvulo! Ut sena madidum concha derivat diem: Ut lene crystallus fluit! Bibamus. O Fons virgines trudens aquas, Nullo sopore languidas: Quam nec loquacis mite Blandusiae gelu, Nec ros Lycormae vicerit: Ladonque numquam siccus, et nihil sui Langia debens nubibus. Sic o pudicis semper undis emices. Sed quid? Bibamus denique. An tam profana post Iacchi pocula Tam sacra nos arcet Thetis? Cras igitur omnes afferamus integram. Casteque purgatam sitim. Propempticon Amico datum, deserto melioris vitae proposito, ad profanam redeunti. Ode IX. Ergo, proterve, te tuosque deferes, Mutatus ut Chamaeleon? Qui nervus, eheu, quod ligavit fascinum, Quae nigra rhombi licia! Non revocat ille; cui Cometae militant. Et sidera arcanum pavent! Non ille: qui te fixus infami trabe Clavis in altum sustulit: Nec illa: cui votivus audebas cliens Iurare verba splendida! Revolve noctem: cum Sodalium comes, Aut iunctus serenis se figuris explicat Mundi volumen igneum; Claris ut Aether litteris scriptus patet, Stellis relucens aureis! Volat sagitta: vultur in lyram cadit: Hinnit per astra Pegasus. Cerno ligatas dulcis Andromedae. manus, Cerno coronam Theseos: Pavidoque leporem vix micantem lumine Subter pedes Orionis. Armatus huius splendor, et rursum illius Delectat imbellis nitor. Hic ille Python, squamei qui fluminis Instar per Ursas labitur! Quam fixus albam servat Arctophylax feram Ne proluat caput matri! At nec minoris eminet curae vigil Custos caprarum Myrtilus. O ambulantis nil terrentia! Salvete facili circino ductae faces, Pictaeque Naturae croco. Haec quantus olim nocte suda quam ferox Iactante monstrabas manu! Nunc totus oculis ille decessit decor Poscentibus collyria. Praefers Olympo seu Citheronis iugum, Seu montis Idaei nemus. De cuius atro fluxit ore viperas Furoris istud poculum? Moerimne vidit obvium prior lupa Quod suspicamur: an lupus? Si nuptiale forma philtrum miscuit, Dic: qua cales Ogulnia? Haec me loquente, ter quaterque sternis. Fortasse non ab alliis, Sed ex honoreis fervidi nasturtio Sublime commotus gemis Placent tiarae: gemmeus vertex placet, Magnique turbo nominis. Et tam videri, quam videre iuverit Alto reclinatum toro Iam mente sorbes pulverem , sonantibus Rupturus Aulas ungulis. Iam pictus extra ducitur currus fores, Manditque frena quadrupes. Imaginoso tinctus erras somnio, O nauta sicci littoris: Interque vota cor tuum scindentia Immane quantum falleris! Incide venam, spesque putreis eice, Quae pectus exsurdant tuum. Ventosus, atque ad ultimum Anticyris tribus Diceris insanabilis. Demus potiri qua voles Canaria, Et apparatu Persico. Te Iuno nummis, Pallas ornet artibus, Venusque Ledae filia: Possesse qualem munera aetatem ferent, Quam portionem seculi! Vitae fugacis una solstitialibus Urgetur hora ligneis. Tandem perimus. Cum tui concusserit Capitis nives Proserpina: Eheu, dolores ingruent, et anxium Rubigo tristis exedet. Transfumat omnis culpa; et Auctorem petit Armata poena crimine. Tunc semet ipsam vidua quaeret palpebra: Ubi fastus es? Marite mi. Pulsabit ille fronte deiectus solum, Impressus ora gramini. Tunc et cupido nabit absque cortice, Languens inani taedio. Ah, qua Carina nostra, dices, alite Portum Salutis exiit! O blanda Circe: sic meum poteras iecur Furiare succis mitibus! Laetabar? An me frigidus vinxit stupor Captum voluptatis dolo? Quidvis agenti, vera semper defuit Casti medulla gaudii. Discede luxus. Huc mihi simplex olus, Caulisque laternas olens. Huc olla farris aphronitro caeruli, Et ova putiscentia. Fabis patellas ingementes reddite, Coenumque vappae defrutum. Quereris isthaec sero coram fontibus, Siliquamque porcis invidebis, ut sacri Subulcus assis prodigus. Ergo beatus ille, quem funis suo Spartanus astringit Deo. Corona Regia Tegumentum Humanae Miseriae. Cum, Anno MDCXLI ex Hispania, Italia, Anglia, Scotia, Hibernia crebrae Regnorum Seditiones nuntiarentur. Ode X. Esse quid hoc dicam? Laceri quod fragmina Mundi In ipsa Regum torqueat Martius ora furor! Inde cicatrices diademataeque resultant Molesta frontis tubera, Purpuraeque notae. Quae licet a gemmis, Indorum more, coruscent: Non et minoris saucio Caussa doloris erunt. Ut video, non ad splendorem inventa Corona est. Necessitatis vinculum Vulnera facta tegit. Imposito Reges exorna, Iuppiter, auro: Tu Phoebe, lauro mollius Tempora cinge mea. Ad Georgium Stivonem. Amico Alsatae, Philosophiam praelecturo, Propempticon peripateticum. Ode XI. Ibis Stagirae, Stivo, doctum pulverem Colligere plenis curribus: Paratus omne corporis periculum Subire, ritu militis. Revocare mentem velle, dementis foret Et exsecrantis pulpita. Quamquam ipse morbos quereris improbissimos, Vitamque pene evanidam. Quod pallor oris, quodque gypsatum iecur, Et lanceae pleuritidos, Plumoque laesus, et spuentis indicant Conchyliata vellera; Aestusque cerebri nuper ad Platonicum Tumulantis somnium: Tamen rotabis Ambulator Machinam Annis tribus versabilem. I, sed fideleis ultimum saltem accipe Timentis affatus tibi: Ut sana mens servetur; excubiis caput, Pluteoque pectus libera: Opiniones parce moliri novas, Contentus antiqua Lyra. Ad Laevinum Tragam Caroli Brisoni Poetae Testudo Nuptialis, sive exemplar optimae coniugis. Ode XII. Accipe, Laevini: taedas cur noster amicus Spernat et impatiens Vivat tori Brisonius. Admonitus Sponsae (Genetrix, Genitor monebant,) Exagitante Deo In hanc ruit sententiam. Quid mihi vobiscum est Lamiae, neptesque Metelli, Ausoniaeque nurus, Togata Roma emblemata. Nolo tuam, nolo, Gracchi Cornelia, dotem: Nam pretiosa nimis Crepas avorum praelia. Non mihi vertigo haec: ut pictas venditus Arcae Iurgia mille ferens Tuis triumphis serviam. Nec vos, quae formam longo iactatis in auro, Ore pares Triviae, Tanti Lacaenas fecero. Quot fallunt mentita viros promissa puellae, Lapsa simul viduas Cerussa malas liquerit: Sithoniasque nives, et lac ungentis asellae, Et Veneris panacen Carbone nox deterserit! Finge tibi, pulcram Briseida: quanta decoris Atque pudicitiae Quam pertinax discordia! Gliscit, et ancipiti pugnat discrimine vultum Semper alunt oculi Periculosa incendia, Atque leveis iaciunt atomos, sed finge pudicam: Litibus indubito Et unguibus Calpurniae. Femina sic nata est, ut saeviat: optima quaevis, Mente ferox tacita Discerpsit unum Penthea. Quare adeo iam nunc thalamis absistite nostris: Filia, quas petitis, Praevenit una nuptias. Gratior est nobis e buxo futilis uxor, Orpheos Eyridice Testudo magni nominis. Non adeo formosa quidem: neque enim sata Cedro, Vertice de Libani Deducit excelsum genus. Nec de plebe tamen communis filia silvae est. Collibus Aoniis Nutavit inter arbores. Quam simul audivi, simul hausi pectoris igneis. Sunt in amore duces Non sola semper lumina. Continuo duxique domum Peneida nostram; Sertaque Pierides Sparsere non mortalia. Iamque tribus lustris, sine crimine vivimus una: Dissidiisque fine Libamus auratos dies. Quod querar, haud habeo: tanta est concordia morum. Ipsa regi facilis Priscas Sabinas provocat. Non invita silet: mittit responsa roganti. Indole, qua tetricis Occurrit Echo rupibus. Sed neque, si ferio, crudele remurmurat; ut tu, Torva tuens Hecube: Nec stridet, hirrit, tingitur. Quin pulsata canit, gratoque agnoscit in ictu Verberis esse rea: Rursusque mulceri sinit. Ac nisi percutiam, Scythicae de morte maritae, Seria conqueritur Algere pectus coniugis. Ergo manu rapio crineis chordasque sinistra; Innumerisque modis Infringo dextrum pollicem. Quo magis increpito, digitisque micantibus erro Colla per et faciem; Maiore ridet gaudio. Doctaque, velut Sappho , sed castior. Illa suorum Comis ad obsequia Delenit aureis hospitum. At non et metuo, ne sit me carior alter Advena, zelotypis Suasurus arma Cornibus. Duxi Penelopen. Mediis licet usque procorum Coetibus involitet, Modesta nescit fallere. Nec minus Heroum choreis concessa sonandis, Intemerata fidem Fidesque servat integras. Quodque omnem superat famam: non aere maritum Degravat, ac modicis Contenta vivit sumptibus. Fastiditque epulas, et sola vescitur aura. Uncta genas oleo Exstinguit arentem sitim. Scilicet est sterilis, numquam factura parentem: Nec gremium Citharae Lucina donat pignore. Imo, velut Niobe scropha fecundior alba. Ventre ferax gravido Nummos et odas parturit. Ad Matrem Jesu sub Cruce. Ode XIII. Infanda pateris, Virgo: stas sic tamen. Crucemque fulcis pectore. Amicus, hostis, vir, puer, iuvenis, senex, Et natus ipse sauciat. Visam videntem, visus ac videna premit Moerore ineluctabili. Tormenta vireis ipsa consumunt suas, Dum tritis ubertas stupet. O ad dolendum Mater olim non rudis, Nunc Mulier. Hoc deerat malis. Ah, quae procella se maris falsi tibi Contrita Virgo comparet! Amara vivae plangis invidiam neci. Fert terra corpus debile: Sed mens in alto fixa pendet Stipite, Sugitque mortem filii. O moesta luctum, Domina, mecum divide: Nec parce multum supplici. Per vulnus animae, quod sinu sub intimo Praesagus ensis condidit; Vivosque stantis oro maneis Funeris, mei doloris numina. Dirae. Detestatur Auctor sanguinarium facinus Iudaeorum, in morte Christiani Pueri peractum. Ode XIV. Saevis licebit ergo Sabbatariis Impune nos occidere! Non conqueror, quod aurum et immensas opes Avara Gens emulgeat. Nec, quod fluentem nauseam vultu creet Foetente flavos aspides. Accuso ferrum: quale fratri prandium Cocturus Atreus strinxerat. Audite, Matres, facinus, et vel Colchiae Vestris timete liberis. Qua se Tyrolis ultimo pandit iugo Stat crypta subter porticum. Fornix recessum noctis angustum premit, Et lux maligna temperat: Penetrale caecum Mosis antiqua fide Serpens coronat aeneus. Illud paternis saepe foedabat sacris Olens Apellarum tribus. Horrore totus squalet ingrato locus, Ut officina febrium. Huc rapitur, eheu, qualis aut Gyges fuit, Aut pulcher Hylus, Pusio. Cui Fausta crispi, cui pepercissent trucis Phaedrae novercales acus: Ipsique torvum flere dignentur Getae, Mucrone stricto supplices. Iam Noctiluca, fratre verso, iunxerat Currus Soporis obvios: Cum clam doloso capta pomo victima Insons ad Aram sistitur. Mox illigata ponitur saxum super, Iuxtaque peluim fuscina. At conspicatus hinc et hinc cultros puer. Plorat trementi gutture. Placasset iras, et ferarum, et anguium: Mollisset enseis Thracios. Vocem querentis lacteo coercuit Iniecta collo fascia. Iuvat ordinare rite iuratum scelus, Annoque lustrali sacrum. Stat pone Samuel, ante cretatus Michas, Devotus Orco Pontifex: Per cuius obsoleta crineis infula Limbo cucurrit rasili. In tenera tota membra membratim manu Saevitur ad fastidium. A calce cuspis ad cruentum verticem Sursum deorsum ducitur. Ceu stella dempto Sole tabescit, duae Expalluere pupulae. Ne pereat ulla pars voluptatis, sinunt Tandem Puellum plangere. Ille moribunda voce cespitat gemens, Et murmure incerto absilit. Tremuere postes: tota succussit domum Testudo subterranea Bis terque moto oulter illapsus solo Manus refugit impias: Atroque lampas concitata limite Abrupit obscurum diem. Nihil hi moveri quas dolor peragat vices Avide tuentur cominus: Quo scissa flexu motet ora, quid loquax Singultet aer hostiae. Iamque a lacertis dissoluto corpore, Fit vulnus unum ex omnibus. Consumpta vita est, non tamen totum nefas: Dicta furor nocentius Scrutantur exta, pallidae omentum necis, Et fata fibris abdita. In frustra sectos denique artus differunt, Novo incoquendo ferculo. Exin caninum balbus et denteis niger Absistit in chorum senex: Pateramque vergens sanguinis spumam ciet, Additque verba noxia. Hoc ultioni Gentis infusum meae Litetur, inquit, poculum. Sic quisque in orbem purpuram libat, scyphi Plenus Thyestei mero. Et tanta poenis, Christiani, debitis Dicemur ulti crimina: Iudaea porci siquis ora fumine Inungat, aut lucanicis! Aut parricidam ludibundus obvium Praebere cogat aleas! Huc, venditure mille verpos unico, Caesar, redi teruncio. Tu potius imi sessor Erebi, iustior Antioche tortorum, redi: Una sub imo quidquid est Erebo triplex, Canis, Sorores, Iudices: Genus omne monstri turpius monstrum ferat. Infanda proles Isaci. Tityum relinquat ales, et Phlegyae patet Gyrare cesset orbitam. Suumque montem Sisyphus liber iugo Miretur, et Lethen bibat: Aliasque rabida migret in fauces sitis Famesque pomis insidens. Quae poena Mundi sontis est, omnium; Sit poena Gentis unius. Ode XV. Descriptio Virginis qualem in mentis excessu viderat. Septima post caedem Gustavi fluxerat aestas Boiorum in urbe principe. Cum regeret Romam sacris Octavus habenis, Sacris Viennam Tertius. Tempore, quo secum certans Germania Belli Civilis augebat nefas. Cum privatus adhuc, modo Dorstensonius hostis, Captivus esset Hornius. Nondum bis quattuor lustris succinctus adibam Silvas, Kalendis Iuliis. A tergo cantabat avis, lucumque sonantem Mulcebat aura lenior. Ante, toro ripae, Nymphis innixa loquacis Trudebat undas Isara. Heic ego rem miram vidi, aut vidisse putavi, Eoa post crepuscula. Virgo serenati circumdata Solis amictu Lunam premebat calcibus, Os humerosque Deae similis; quantamque referre Augusta Maiestas potest. Regia frons, acres oculi, lux vivida: vultus Castis renidens gaudiis. Hinc atque hinc vigiles exsultavere pyropi Formosa circum tempora. Ipsa, caput nitido risu turgentibus astris Cinctum modeste sustulit. Cingebant bis sena: comam diffundere vento Vetabat alba taenia. Pars tamen in laevam, quod erat neglecta decore, Undare visa gratius. In manibus portante Dea formosior infans. Florebat instar sideris. Ecce autem insidias huic formidabile monstrum Tendebat, immanis draco; Prodigiis septem capitum suspensus in auras, Ex dena tollens cornua: Agmine membrorum longe post terga relicto. Et implicatis nexibus. Si molem expendam; quantus, qui corpore vasto Arctoa plaustra separat. Tertia stellarum pars cauda tracta deorsum Serpebat in vestigia. Vipereus thorax; facies tot mortibus horrens Carbone gliscit igneo. Cocytum fauces spirant, nebulamque rogumque Et spissa fumi flumina. Iamque minax tenerum propere sorbere puellum Cristatus assurrexerat. At mulier passis super aethera grandibus alis Librare corpus fulgidum: Attractoque genu procul evitare sinistro Os multiformis Cerberi. Ipse etiam, seu se sciat evasisse periculum, Laetatur ingens parvulus. Et micat, et Matrem iuvat, et connititur ultra Gestu triumphali ferox: Sanguineasque iubas, et ahenae verbera squammae. Et vana spernit sibila. Desuper armipotens genius quoque fulminat Hydram Ferro nocentem flammeo. Detruncata vomit saniem, atque irascitur hosti, Ipsaque in ira supplicat. Sed varios maculis frustra torquetur in orbeis. Virusque spumat lividum. Personat interea toto Victoria caelo Sternitque palmis semitas. Ut vidi, ut stupui: ut me metuenda voluptas Horrore sacro perculit: O Dea, dicebam (neque enim mortalia cerno Mortalis) o certe Dea! O quaecumque fugam per candida nubila carpis, Sontemque calcas belluam: Si non deludor, minimis si Vatibus esse Dignaris aspectabilis: Da quoque clara meis oculis te, Diva, videndam: Ut mente nunc permetior. Audiit: et laeva de patre rubentis Olympi Amoena nubes intonat. Frisingam versus fax una clara cucurrit, Vibrans colores Iridis. Post ea forte illuc summam delatus in aedem Arae furor spectaculo. Obiectos animo vultus, habitumque, coloremque, En, penicillus exhibet. Qualiter artifici radio miracula ducit Rubens Apelles Teutonum. Protinus exclamo: talem suspeximus olim Divina passi Virginem. Tunc ergo, praedulce decus, Nasareia Virgo, Alata Bellatrix eras? Vive, vale sed, cum serpens antiquus ab Orco Redibit illaetabili; Eripe nos etiam mansurisque instrue pennis Tecum volaturum Gregem. Dialogus Voluptatis et Constantiae. Exemplo Horatii in lib. Epod. Od. XII. inter eundem et Canidiam, Auctor theatrali scenae accommodavit. Est autem haec ipsa lucta Carnis et spiritus in D. Augustino, quam descripsit l. 8. Confess. C. II. Ode XVI. Retinebant me nugae nugarum, et vanitates vanitatum, antiquae amicae meae: et succutiebant vestem meam carneam, et submurmurabant; Dimittisne nos, etc. Voluptas Ingrate primum (nam quis audacem neget?) Moliris, Augustine, degenerem fugam? Et haec, et ista, et ista demum gaudia, (Quaeque ipse nosti) pariter elabi finis, Unoque iactu mentis aeternum abdicas? Frustra relictis. Ipsa genialem torum Natura suadet. Dulce, Naturam, sequi. Nolens traheris. Nesciant sane truces Amare scopuli; quosque Caucasea nive Perpetua monteis durat obsessos hiems. Sed terra molli peperit humanum genus. Numquam severi vena marmoris tepet: At tua calescit consciosque sanguinis Argutat igneis cum tuis, age, exue. Si potes, amorem patris Adeodatus Infunderetur brachiis, rupes eras? Cum respuenti pellices Alipio Saltem probares nuptias, silex eras? O te repente duriorem cautibus, Quem molliorem nuper hoedo vidimus: Quid restitas, abducto orbeis luminum, Tergumque furis instar obvertis mihi? Curas fugavi, depuli tristeis metus: Iam me relinques, qualis Aegides suam, Vanus Ariadnam? tu pudicus, tu probus? Sed non inultam riseris, nec deferar Onusta proberis. Semper haerebo comes: Fatalis umbra semper invitum sequar. Confessus illud crimine impleris meo? Dignis ut usque, profuge poenis suppetas: Pacem diei, turbidae nocti suam Adimam soporem, et mille formas ingeram: Quibus perire ut non velis, pereas tamen. Figam medullis abditas imis faces. Damnatus alter cordis Ixion tui, Volves amoris flebilem volves rotam. Faxoque, ut alter Tantalus, Cyprii maris Mediis in undis, inter ipsa somnia, Amplexuumque, corporumque imagines, Feras dolores et novum sitis genus. Liquida adnatabit Nympha: non tamen bipes. Lepida advolabit forma: non tanges tamen, Numquam mederi vulnerato pectori Ausurus: absens semper et propior mihi. Poterisne nobis hospes antiquus sine Noctem vel unam ducere? Ab, hoc non potes. Periere mores. Illa libertas tua Necessitatis in catenam transit. Dissolve nodum: vincla rumpe ferrea; Quos fecit usus ex tot annis annulos, Poteris vel unum rumpere? Ah, nec hoc potes. Sed finge posse: cur velis? Tamen iuvat Saevitia facilis, et madentes lacrimis Rudibus timores, et decens licentia, Gratusque pallor, atque iucundi metus. Huc huc sopores, quotquot estis, Gratiae: Instemus operi, ludicrumque transfugam Byssi recentis vinciamus compede. Aglaia, myrto necte crineis uvidos: Thalia collum cingat, Euphrosyne latus. Super ipsa totam mollis infundam Cyprum. Continentia. Aperiebatur enim ab ea parte, qua intenderam faciem, et quo transire trepidabam, casta Dignitas Continentiae, serena et non dissolute hilaris et cetera. Et non poteris, quod isti et istae? An vero isti et istae, et cetera. Canidia turpis, publicum Mundi malum, Effrons Voluptas, parce vocibus sacris Infixa caelo devocare sidera. Spargis venenum, quod nec Alcides bibit Vestitus atro munere uxoris suae: Neque aut Jolcos misit, aut Iberia. Circe valenti carminum sono potens Induere seris remiges Ulyssei; Absiste tandem, teque luci subtrahe. Huc noster, Augustine, conversos refer Huc tristis oculos, et per aetherium mare Puerumque coetus ac Puellarum vide, Anusque viduas, et verecundas nurus: Quas nulla turpis cepit insolentiae Cupido. Tu non poteris, heu timidum genus, Quod isti et ista? An isti et istae ferrei, Aut quae tremiscis, viribus nixi suis Vicere fragilis blanda Naturae mala? Deus Deorum me volentibus dedit Morum magistram; meque praescit choro Agnum sequenti per Sionis pascua, Quocumque passu laneo figit pedem. Dignos et ipsa mentis igneis excito, Casto decore sobrioque pulchrior: Nec vero sterilis, signa Mundi suspice: Quot astra cernis, pura cum nox albicat, Tot pario natos de marito Numine Fecunda Mater, liberos simileis mihi: Serena frontem, sparsa florenteis comas, Et virginali vincta zona gaudia. Pars in virenti colle vellus aureum Pectunt ligustris, et protervia rosae: Pars astra nectunt et capillis illigant. Invito: sequere si coronari cupis. Expando plenas liliis ad te manus. Quid turbulentas fluctuans trahis moras? Lascivientem mitte sectari lupam Fallit voluptas brachiisque vinculum Incantat ore Thessalo venefica Mihi fide: posthac laetius vives Deo: Ad Andream Garstium Mariaemastiga. Ode XVII. Quid tibi vis, Garsti, balathronum digne catasti, Afra animos immitior angui? Cui furis indomitae monstrum memorabile buccae, Non aequet quam plumbeus Auster. Nympham canto meam. Nisam cantat alter, et alter Usque suam Pholoen. Quis Amyntae Invidet arguta resonanti Phyllida canna? Quis Mopsum vetat esse poetam? Atqui nostra Deas forma supereminet omneis, Ut cedrus despectat aristas. Ambrosio talos vertice nullus Ad imos Naevus ebur vitiat Marianum. Purpureus sed enim radiet quod Matris in ore Filius: haec similem sibi natum Apprimat, ut lenis hederis astringitur ilex; Paene crepas: utinamque crepares! Malles scurra tuam cantari Deianiram. Perge scelus, miser esse: dolore Si cupis, augebo stimulis inamabile votum: Nam Dominae plus laudibus addam. Et modo populeis mandabo nomina truncis, Vere novo crescentia late. Aurifluis modo lemnisicis encomia cingam, Astra super ducentibus Horis. Nec prius absistam tactis ad carmina nervis Virgineas percurrere dotes: Quam tuae prae rabie rumpantur, et ilia latrent, Sicanios imitata molossos. Ad Wolfgangum Mirisium. De Gymnosophistis Indorum, quos Brachmanas vocant. Ex Bardesane Hist. Babyl, et aliis. Ode XVIII. Dulcis Mirisi suavis Artium lepor, Festive Musarum pater: Quem blanda in auras ipsa Virtus edidit, Multique splenis gratia. Mirare mecum mollis India sophos, Regnique Athenas barbari. Europa non est sola, quae doctos creat, Troianus ut forteis Equus. Quandoque dignus aemulator Socratis Coelo sub omni nascitur. Congoxa stellis clarus, Izaffo mari, Xacottus usu germinum, Indi fuere. Fama Brachmanas canit. Late per Orbem didita. Student et isti curiosam ponere In fonte Naturae sitim. Hos mirus auque nodus in scripto iuvat, Et musca cum proboscide: Ordoque rerum nexus, et gaudens rapit Indago veri tortilis. Sed enim laborant fodere causarum abdita, Diesque iungunt noctibus. Non ut protervae Bonzii superbiae, Et intepentia ingeni: Qui capitis ingens quamlibet negotium, Et crebra curarum agmina, Tonansque cerebrum iam fatiscentes crepant Prae copia Scientiae: Vigileisque Lunas tetra post insomnia Tristi querantur iurgio: Haec inter omni dissoluti fibula Utramque in aurem dormiunt. Stagaia princeps Factionis horridae Morosus arcet otium: Osorque fuci, pellit ignavum pecus Flavis apum praesepibus. Lycaea quovis Sole lustrat singula, Dignosque mactat praemio: Seu parte clavi, merce seu novaculae, Seu dente plumbei pectinis, Acuve, qualem fusus efformat chalybs, Figente crineis virginum. Lebete primum quemque donat aeno, Tripodisve frustro ferrei: Aut orbe rapto de catenis annuli Ex Lusitano carcere. Immane precium rebus his novitas facit. Et aestimans penuria. Accedit Artis expolitae cos, Honor; Maiorque, quam Nostratium Quos longa postquam macerarunt taedia, Contemptus occidit prope. Persaepe doctae flagitant buccae stipem, Turpique tabescunt fame. Ergo, aut monentur cum vagis tonsoribus Lippisque coenam sumere: Aut foeda subeunt antra textorum, neque Terrentur a prurigine. Latrante stomacho, pars canunt ad pulpitum, Et sceptra quassant ulmea. Pars templa purgant, et metalla turrium Tractis fatigant funibus. Pars ad gementeis destinantur praeficas Poscente curam funere: Putrisve curant moesta Libitinae sacra, Ac se sepulcris elocant. Detestor omnem, qua patet, Germaniam. Hoc est fovere literas! Heu, saeva nescis Terra, quid sapientiae, Quid debeatur Artibus. Id disce saltem, si Poetam respuis, A sole tostis civibus. Assurgit omne vulgus Indorum Sopho, Pedumque lingit pulverem. Quicumque propius astra vidit, est sacer: Nutritur ex aerario. Diis par habetur, dividensque oracula Capit voventum munera: Barroque vectus per plateas candido Plebem salutat cernuam, Hoc, nempe, cupidos, hoc capaceis gloriae Gratis fodit calcaribus. Adeoque dulcis Fama divinis prope Titillat Indos laudibus. Exin cupido fervet instar cacabi Ebullientis ad focum. Sudant mereri nomen ac Divum iubar, Seque aemulantur splendide. Macies in usu: rara sunt convivia: Mens omnis est in aethere. Ariete coeli ianitore, florida Pandente Veris atria: Quo praeliantur, ac sedere nescii Furunt iocosis caestibus: Mos est, in Aulam convenire publicam, Belli loquacis aream. Dant specimen illic, quotquot urget ambitus Inter Schacodas evehi. Scandit salignam Maccasaius exedram, Cudone defensus caput. Diversa fingit ora primum in pergula, Ut taurus olim nubilus. Rugosa cedit fronte paullatim fera, Bovisque bella torvitas. Post, disputanti rite facturus moram Sermone Martem proluit. Dum laureatas ventilant Zephyri Theses Hinc inde flabris mollibus: Mordebit ungueis interim, ut vellet pilos Aut erudite tussiet. Est, qui susurro solvit haerenteis aquas, Scaphamque distinguit scapha. Plerique plena Gange palpant Clepsydram, Ut stillet humor largius. Quod Gange potius repleant ditissimi Dant hoc honori Fluminis. Iucundus error ac superstitio vetus Demulsit alba pectora. Credunt secundo pulchrius sic omine Certamen auspicarier. At non ab Azoa Maccasaius vincitur, Utcumque fauceis increpet. Obliquius sophisma rumpit cornibus, Ut cervus obstanteis plagas. Rubiginosis sin premens hastilibus Dilemma spissum torqueat: Exibit arte, qua potest, qua non potest. Ictus quis omneis caverit! Panthera qualis capitur, et saltu tamen Fertur supra venabula. Semel negatum, contumaci cymbalo Negabit imperterritus. Ab usitata si recedit semita, Mulus tenetur auribus. Aut in patentis atque nodis hispidi Dumeta Sacci truditur. Stridere non cessabit anser, ni prior, Qui provocavit, desinat: Circumque densos spinae litis rubos Amissa ploret spicula. Ne vel iacens credatur esse sub pede, In ore versat grandinem. Qui in triumphum ductus, infesti tamen Decerpit hostis sibila; Adhuc severus, et minarum turgidus, Plenusque bellis Thraciae. Mox more Parthi Thraciae vibrantis fugit, Vel murmur, his absentibus: Exaudiendus, ceu soporandum mare, Quod ultimo fluctu salit. Aut quale frangunt nubis impulsae sono Extrema se tonitura. Utrique donec ravis imponat modum, Et scamna risu palpitent. Wolfgange cessas? Rideamus nos quoque Torpor nocet pulmonibus. Ad Joann. Bapt.Mufelinum, in celeberrimam Congregationem Macilentorum admissum, Anno MDCXL. Ode XIX. Servanda Tironi. Ergo dies illa est, in qua videoque proboque Te mea castra sequi! Ergo tibi macies placet, admirabilis donum, Lurida visa pius! O felix Mufeline genus tua si bona nosti, Quaeque Agathyrsus habet. Fer modo constanteis animos; neque cede labori: Et superabis onus. Ardua prima via est. [nil dissimulamus] et omne Sentibus horret iter. Cruda rudimenta, ac plureis terrentia Crassos Sunt subeunda tibi. In vallem donec facies subsidat, et ulcus Detumuisse scias: Hoc opus integro vix tantum evicerit anno Imperiosa fames. Quo certe toto nil apponetur edendum, Flebile praeter olus: Intritasque alicae glandes, cancrique rubenteis Coctilis exuvias. Certius ut vacuos penetrent ieiunia vultus, Permaneatque color: Interdum rodes putrefactae segmina quercus Pumice mista cavo. Laevigat iste cibus: crebroque iteratus omasum Extenuare valet: Et tandem abdomen plena ab radice revellit, Diminuitque gulam. Perfer et obdura sequitur Victoria pugnam: Aspera mollit amor. Cum venti posuere genaeque immane dehiscent. Parta tropaea feres. Et levis, et velox, et opaci pondere ventris Liber, ut tales, eris. Cessabunt gemitus: iterum coenare licebit. Aggredieris aprum Tutior Alcide. Natura subacta negoti Nil Mufeline, facit. Interea miseros convivas riseris hospes, Quos sua massa premit. Felici tamen ut vitae nil desit, Honesti Stoicus esto tenax. Inter aqualiculos culpam vitare memento. Caetera tarde Notis In mare Tyrrhenum portanda: et vivere beatus, Perpetuumque tuus. Quod prohibere nequis medio torrentis in astu, Ne prohibere para. Spem cupidam voti, nec citra mitte, nec ultra: Utraque meta nocet. Cratina quid latura dies, sine laetius ullo Omine nescieris. Hoc cursu placidum macies tua verget in aevum, Carmine digna cani. Qualis nostra placet, solidis pellucida costis, Iam sibi fida satis. Hanc neque Westphalici terrent immania porci Tergora, sumen, adeps: Nec bos Helveticus surgens in cornua. Virtus Cuncta domare potest. Impleat accensum Phalaris pinguedine taurum; Nulla tyrannis obest. Secta vel usta furens ponat: tormenta sit intor Fortior ista Macer. Ataxia nostri saeculi sive Mundi ad occasum vergentis signa. Ode XX. Ultima iam venit Fatis urgentibus aetas, Suoque pronus Orbis impulsu ruit. Me non vana queri, testis, discordia rerum: Quae turbat huius prima molis federa Insuper immanem portendunt omnia casum, Priusque nulli monstra visa seculo. Vidimus ardenteis mediis in nubibus hastas, Lateque coelum flammea incensum iuba. Vidimus adversam Soli concurrere Lunam, Thebana fratres sicut olim ad moenia. Vidimus in stabulis vitulos saltare marinos, Iunctumque damis et capellis Protea . At loca Tritonum Satyri petiere bimembres: Qua se Sicano Scylla committit freto. Atque adeo in silvis cantare auditus Arion: Delphinas inter flere carmen Orpheus Latravere boves: humano more locuti Canes feruntur cum lupis: hi cum grege. Intremuit vocale nemus migrantibus ornis: Cecinere volucres, quaeque voce non sua. Oceanus tumuit nullo maria ima movente, Et absque simul Boreasque, Eurusque, Notusque; Nulloque potuit unda fluctu surrigi. Ipsi etiam patrem venti sprevere rebelles, Sortemque flandi sede mutarunt nova. In pluviam siccae solverunt vellera nubes: Caelo tonanti nullus insedit vapor. Sparsus sanguinei tetro Phaethontis odore Rubrae viator monstrat exta grandinis. Sunt, qui de curru narrant cecidisse Booton, Ursamque vetito proluisse gurgite. Aestas vel calvos monteis, vel frigida canos Hinc fronde verna nudat, hinc tegit nive. Pluribus in templis sudantia marmora plorant; Eburque falso rore maculosum gemit, Dissona in Herzynio strident oracula luco: Moravas per urbeis aera sponte tinniunt. Turribus Alsaticis visus consistere bubo, Medium sereni Solis irritans diem. Enceladum movisse latus Trinacria sensit: Non una reducem Sponsa raptorem timet, Sulphureos crines, piceataque stagna Vesevi , Afflata quoties iam bibit Neapolis ! Se quoque subductis fugitiva Calabria campis Amisit, exsul orbis, et sui prope Turba supra pennas, veluti per plana, cucurrit: Toto recedens vanuit fundo lacus. Nec procul Elysia repererunt pascua valle Armenta surdis mersa cum pastoribus. Crudaque non unus tulit Amphiaraus ad Orcum , Et impolita, nec vocata funera. Ut visis primum, subque antra labantibus Umbris, Attonita vitae Parca stamen ruperit, Ista tamen dirus praedixerat ante Cometes, Impune numquam crine promisso rubens: Qui quattuor retro lustris invaserat Arcton, Spicamque demum pepulit Erigones manu. Nam post horribiles, facto velut agmine, Formae, Letum, laborque, et mille venerunt Striges. Haud aliter, quam si rupis Titania pubes Clathris Averni cuncta traxisset mala. Turpe fames ringens, et nata cadavere Pestis, Et caeterorum Cura morborum parens: Saevaque paupertas, luxu peior Opum vis, Livorque flavus, et decemplex Ambitus: Quaeque referre mora est, quamquam tolerare necesse. Exin quietis taedet ac vitae viros. Ad caedes properant, et strages stragibus addunt. Exacuit in se tela desperatio. Portitor infernus plenis lassatur acervis, Reficitque cymbam, et exsercratur advenas: Ac quoniam toties urgent examina, conto Fastidiosus nauta Maneis verberat. Non mors una satis. Passim disiecta per agros Hebetant aratrum tritis ossa rustici, His hominum fraudeis, et fraudibus adice noxas. Et quae tacendo mutus accusat dolor. Iam scelus est, non esse malum, Superosque negare: Se perditurus, ante perdit et Deum. Nomina mutantur Virtus, Fortuna vocatur: Natura, culpa: clara fastus, indoles. Arma ferunt legeis, mutataque Curia castris; Strictumque ius districtus ensis dividit. Conspicuis equitat torquata Calumnia gemmis: Damnatus insons trahitur ad restim pudor. Utque foro merces, medio sic caussa Senatu Emenda prostat, venditore Iudice. Pro mercede nocens, fortis tenet Herculis arma; Defensor aequi, delicatus est Paris . Vaenit honos precio, vaenit provincia nummis: Vaenit potestas, vaeneunt et virgines. Tam crudelis amor, quam nunc miserabilis ira est. Pendent ab uno saepe vultu proelia. Pallatim fracti didicerunt fallere risus: Mandatur illis militaris ultio. Sed neque de lacrimis eadem sententia constat. Pietatis humor histrioniam facit. Iamque et fictilibus plebeia aconita bibuntur, Visuntque coenas magna Fata pauperes. Usque adeo nihil est sinceri, rarus amicus Iuvare verso stabilis afflictum cado: Rara fides, quisquis mentitur verius omne Punctum superbi: faciunt peiora nepotes, Ovo daturi pessimum rupto genus. Nasus habet pueros duplex, et corpore maior: Brevior virilis est super cilio coma. Prona (quid hoc!) quatiunt iuga, me cantante, Triones : Plagis tumultus ex quaternis ingruit! Romanae titubant testacea secula plantae: Vix aliquod imo robur ex ferro trahunt. Si modo non vano Chaldaei somnia Regis Explicuit ore iuvenis, Hebraeum decus: Instat summa dies, et ineluctabile tempus: Mediumque scis nube iamiam prospicit Dum citharas, speculum, thalamos, unguenta, puellas, Hilaresque vino poscimus rosas; adest. Intonant. Heu tumuli, mortisque ad classica Manes: Heu squalor Orbis, heu repens Catastrophe! Fulminat o cautes aque acroceraunia ponti: O mulgentum quassa saxa rupium. Heu mihi! non pacis, sed belli flebile signum Iris curuli fulta nimbo potulit. Scilicet idcirco radians spectabitur Arcus, Ut plura iudex vibret illo spicula. Ecce tyrannorum sparsos fuligine vultus! Pallescit aurum: livet omnis purpura. Alte consurgit capitum crinalis echinus, Rectisque vertex hispidus setis riget. Quoque venturam flexu vitabimus iram? An eius ulla perditis datur fuga? O scopuli, vestras late diducite costas. Quis fulgurantem nubis aspectum ferat? Carmen saeculare de Societate Iesu. Anno MDCXL. Ode XXI . Diva, mortaleis miserata casus: Prima quam parvis Minoressa cunis Cepit, Hispani Patris ex flagranti Vulnere natam. Pulcher Ignati Mariaeque sanguis: Unde diffusum sociale fedus. Ordinis longa serie, Nepotes Fluxit in omneis. Dic io paean, ter io triumphe, Fertilis Mater, generosa Virgo: Cui rosae dignum pariterque miscent Lilia sertum. Rebus adversis animosa, laetis Cauta crevisti. Zephyro cadente, Vexit ad portum Boreas sub ipso Turbine salvam. Profuit, quisquis voluit nocere. Te suis hostes aluere bellis: Foeda tempestas tibi lac et almum Praebuit uber. Qualis illiso sonat icta ponto Herculis Calpe, neque dimovetur: Montibus subter tumidis aquarum Mole tua stas. Me tibi veras cecinisse laudeis, Lustra bis deno revoluta cursu Invehens Orbi secularis Approbat Anni. Te decente Musae, viridesque lauri: Te decent arae, Pietasque alumna Turis incensi, Superumque cura Mysticus horror. Tu feros cultos hominum reformas, Voce tigreis trahis, et minarum In parum castas inimica mittis Fulmina nocteis. Quae tibi rupes, quod iter ferarum Est inaccessum? Quis inhospitalis Trans nigram Thulen, niveamque Peucen, Angulus orae? Mons ubi nidum posuere venti: Bruma iam flava glacie senescit, Excubant Gryphes; tamen ambulantur Aequoris instar. Cuncta subsidunt Sociis ubique Exsules vivunt, et ubique cives. Cui satis Virtus, habet unde sola Sit sibi dives. Unico navim quatiente nutu, In salis spumas iacietur asser: Et tribus distans digitis marino Funere corpus. Ad Magellanas aliquis Molucas Pinea vadet trabe destitutus. Ille Moeotin bibet, et Niphaten Praeferet Oeno Nulla non remis freta verberantur. Vela iam late tua trudit Auster. Oris afflatu; tua trudit Eurus Trudit Iapix. Cognitam mundo quoque fabuloso Concinunt Seres: similique Iapon Concolor nobis, alioque vultu Decolor Indus. Munus inversae tibi pellis ater Aethiops debet, niveosque moreis Fonte lustratus; pluviaeque pauper Flumina vitae. Dic io paean, ter io triumphe: Cuius in caussam veniunt tyranni: Qui peregrina tibi nexuerunt Fronde coronas. Qua patet tellus pelagusque late, Inter extremas, mediamque zonam Pulchra certatim tibi missa Divum Purpura fulget. Claustra Sinarum, Brasilaeque cannae; Africae saltus, Alemanna castra. Angliae pingues maduere nostro Sanguine campi. Sternimus vincti; superamus imi; Surgimus plures toties cadendo. Rubra maioris metimur futuri Semina messis. Ista praesentis facies sequenti Quam, Deus, seclo dabis? Utriusque. Sacra cum Cosmae, sacra Damiani Astra recurrent.