Poemata Machine-readable text Balde, Jacob Balde, Jacob XML version, markup prototype, Dec. 1999 Hotz, Stephan markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bald1 baldepoemata1.html s002.html baldepoemata1.xml bald1/jpg html Köln: Busaeus, 1660

Regeln fuer Texterfassung 04/2000

not necessary

 2004 markup typed text - structural tagging completed - semantic tagging completed - no spell check 01/2005 Ruediger Niehl markup titles corrected for Books 1-7 05/2007 Reinhard Gruhl markup some corrections inserted Silvarum Liber II. Eclogae, Apiarium, Parthenia. Ad Wiguleum Vanerottum. Rusticantur, ut vides, Musae meae: apibus Invigilant; peregrinantur: e via tamen ad te divertere iubentur, admitte: noverunt sodales eiusdem contubernii, Wolfgangum Solfasium, et Claudium Garemannum, viros humanissimos. Tecum hospitae silvas obibunt et campos. Fluminaque ac collium umbracula: in quorum recessibus sanctissimos Penates colis. Audimus iam nostra quaedam, iisdem in aedibus, ad aurium animique honestam voluptatem usurpari. Ode de Vanitate Mundi, modo iucunda dissertationi, modo concentibus materiam praebet. Quo propius spem venio, receptum iri, quaecumque fidibus remissis hic lusimus: nimirum, postquam enthusiasmis irruentibus fatigati, divinioris ferociae stimulos excusseramus. Arcus et testudo semper intenta pariter rumpuntur. Et habet nonnumquam, nisi fallor, aliquid delectationis tenuis avena, quo masculinum barbiton caret. Pastorales Odas, latissima significatione Eclogas inscripsi, non nescius, hoc sive canendi, sive sermocinandi genus, Lyricis vatibus familiare non esse. At enim neque singuli Silvas scripserunt, in quibus resonare possent. Deinde, cum Lyra propria pastorum sit; cur non Lyrico metro aeque ac Heroico, gaudia ruris emodulanda videantur? Apiarium nostrum introgressus, miraberis Apiculas, in latere Christi, cruci affixi, mellificantes. Dignum mihi videbatur spectaculum, cui intenderem curam. Dedi hoc etiam amicitiae Philippi Bernartii, viri (quod ipse novisti), amantis Crucem, et in coelestium contemplatione rerum assidui, caeterae eius sollicitudines prae hac elanguent. Conspirantia paene vota iunxistis in idem propositum, uterque vivendi caussas anteponit vitae, uterque in ultimus habet. Quae maior hominum pars primis, Fortunae bona. Ambo aequabili tenore morum, et miti humanitate gratiosi. Ipsa virtus, extra claustra coetusque religiosos positis gaudet cultoribus, et mysticae cum Deo necessitudinis aperit commercia: unde placidarum mentium oritur pulchra consensio; et in caeteras actiones, manifesta redundat conscientiae laetitia, tibi Vero, Vanerotte clarissime, nec Parthenia nostra, tertiam libelli partem, displicatura confido, castos Versuum lusus ac pios. Oetingam usque et si qua alia itinera conficies, Augustissimam Die Matrem veneraturus, comitabuntur. Vale, nobilis ac strenue Vir, Marianae Legationis Auctori fave! Ecloga I. Daphnis natus: sive Christi infantia, in Bethlemio stabulo, a pastoribus culta. Mopsus. Lycon. M. Cur mutum resides ducimus otium? Sacco Maenaliam profer arundinem. Quis cantare vetat? Non quia frigore Acri cuncta rigent. Et mea fistula, Hibernoque animus diriguit gelu. Suadet laetitiam Nuntius aliger. Quin isthuc oculos dirigis? En, Lycon. Hic est ille puer, quem Charis edidit, Laudata celebris Nympha nigredine. Audisti querulo saepius ex patre; Venturum tacitis Daphnida passibus. Optatum proavis tempus, et aurei Immensam seriem condere seculi. Hoc Laurus foliis vaticinantibus, Hoc cornix etiam dixit ab ilice. Iam venisse, monet non solitis nitens Nox coeli radiis. Qui citharae sono Illustrem Genius temperat aera, Nostrae, credo, Lyrae carmina provocat. L. Si promissus hic est Daphnis ab aethera: Stagnent melle lacus, fons oleo fluat. Flavos amnis agros lacteus irriget. Insperata gregem purpura vestiat O formose nimis! Vitis ut arborem, Arbor prata decet; prata virentia Purae murmur aquae glauca salix aquas: Sic tu cuncta deces, o puer auree. M. Quod nux iuncta viae, quod palantus domo, In summis abies montibus; hoc suae In matris gremio cereus est puer. Heu crudele probrum, pauperies! Suas Vulpes funereae cur foveas habent; Et non Daphnis habet? Sufficientibus Vix fultus stipulis, in stabulo iacet. Saevit tristis hiems insuper, et dare Quae vellem, prohibet, munera pauperi. Do, quae non prohibet: cum veteri favo, En, incocta recens intyba caseo. Thymbrae germen olet. Quin et honos erit Huic Pomo, dederat Nisa, Cydonio. Cum se Bruma novo vere remiserit; Hoedum, Daphni, tibi de melioribus Ad cunas statuam: par quoque turturum. L. At non indigeat muneribus tuis Post messes aliquot. Pastor enim Bonus Dicetur, simul ac creverit, hic quoque Infans, conspicuo nobilior pedo. Septenis ovium pabula milibus Daphnis sufficiet. Daphnidis hydriae Sex tunc vina subitus lutea vellera. M. Fortunate puer! Iam video feras Audita rabiem ponere fistula. Non conferre velit se tibi Tityrus. Quantum cedit Hylax ipsa Palaemoni: Vinces haud dubia voce Palaemona. Ah! sed quale canes, cum cum medio die Scandes quadrifidam saucius arborem? Rupes dissilient, antraque rupium. Sternet colla leo, diffugient lupi. Supremum propius Carmen ut audiant, Sol accurret equis, Luna boves aget. L. Rivum claude tuum denique iam satis Cantatum est tener, en, gramine defluis Ros, et puniceus provehitur dies. M. Nodum hunc solve prius. Dic, ubi maximus Toto mons placide procubuit iugo, Augustum in gremium Vallis humillima: Nec laesa facie, nec sonitis dato. L. Quando haec te stimulat gloria proelii: Coeli ingens spatium, dic, quibus in locis, Ulnas, Mopse, duas non patet amplius? Et vates fueris maior Apolline: Si nil de putei margine cogites. II. Tityrus. Certamen pastoritium Parthenii Amoris, erga puerum Iesum, et Virg. Matrem. Alexis. Corydon. Tityrus. A. Quid dicis, Corydon, invidia macer? Victus praeterita luce, suam mihi Submisit senior Varus arundinem. C. Submisit? Timide sum tibi credulus. Tu primum iuvenis, nec bene iungere Ceras doctus: at hic carmine notior, Quot fregit calamos, rursus et abstulit? A. Et vates ego sum. Me Satyri quoque Laudant, et Dryades nec metuo parem: Quid si, mi Corydon, te quoque provocem? B. Quid si bos catulum gignat, aprum lepus, Praegnans agna bovem? Sed quoniam libet Insanire ferocem experiar virum. Nostri te statuo carminis arbitrium. Hac procumbe super, Tityre, fraxino. T. Procumbo Corydon ventriculo Lyrae Dignos sume animos; et Puerum cane Divinum, placidis alter amoribus Laudes substituet Virginis. incipe. Carmen amoebaeum. C. Qui te, care puer, diligit; in nive Occursare feris nil metuat lupis. Et dormire lacertas Ausit gramineas prope. A. Qui te, Mater, amat; sentit amabilem Austri temperiem sub cane Sirio. Nec, cum torquet aratrum, Latiari queritur pedes. Sic te, blande Puer, diligo, ut aestuem: Ac, si forte petas amplius, aestuo Flammis, pinguia quales Possint findere iugera. Sic te, Mater, amo, totus ut ardeam. Nec, si forte roges, quomodo? Dicere Possum. Cancer aristas Coelo lentius usserit. Non te, dulce decus, Parvule, diligam Fratrem quippe meum. Sic Lycidas mihi Dicebat pater. o si Te solum inveniam foris! Non te, Mater, amem? Quae licet aurea Mundi, nescio quae, parata perambules, Dignaris tamen agnos Et rus visere pauperis. Ni te plus oculis, Parvule, diligam; Arescant fluvii, messibus irruat Infelix paliurus Fulmen verberet horreum. Nite, Mater, amem; vepribus induar, Spes anni solida grandine vapulet: Vastet talpa novale; Armentum perimat lues. Testeis vos Tilias teque sororis Umbranteis Platanum frondibus invoco. Carmen tale per aevum Inscribam viridi libro. Tunc dimittet eum, quam Corydon amat, Cum quercus violas, lilia pampini, Siccae mella genistae, Et nardum hae philyrae ferent. Testis Populus haec, ut fuit antea, Cum primum super hac Phyllida dicerem: Sed nunc vulnera trunci Incisis renovo notis. Nisam Mopsus amat, Thestylin Harculus, Tertillamque Mycon, et Lycidas Napen; Quam nunc ardet Alexis. Praefert omnibus unicam. Rixae difficili, Tityrus arbiter, Et iam pene praeest sanguineae. Lyram Porro flare veto. Condite tibias. Ne certare pari laude flagrantior Buxum multiforem rumpat, et ilia. Ambo me viridem iudice nectitis Victores hederam. Stant sua praemia Ambobus dabit huic Virgo; tibi Puer. Ecquis vero mihi? nil equidem peto. Cantu rauca tamen vos cruciat sitis: Et crescit calido sole meridies. Surgamus socium visere Pamphilum: Florem lactis habet plenaque cymbia. III. De forma pueri Jesu et Mariae virginis. Carmen Amoebaeum. Corydon Menalcas. C. Infans, quem cuperem stringere brachiis, Ulnis ni penitus Matris inhaereas; Ut lentissima sepem Nec viburna magis ligent. M. Virgo, cui teneris maceror ignibus, Ex quo sumpta Lyra est, facta celebrior; Ut iam notior ipsi Non sit Laurus Apollini. D. Pictis omnia nunc sideribus virent: At si, care Puer, lumina flexeris; Informi teget umbra Totum nox sterilis solum. M. Horti nunc variis floribus emicant: At si, Virgo tuas abstuleris genas; Horti ni nisi tristeis Spinas cum tribulis ferent. C. Contemplare meum: candidulus rubet Nam baccis ebuli quam rubet aemulus; Tam candore ligustra, Et puram superat nivem. M. Quid tum, si mea sit fusca? Decentius Umbravit faciem castaneae color: Et vaccinia nigra, Et nigrae violae placent. C. Ut procera rubum fraxinus eminet. Cupressus corylos, et calamum salix Sic sublimior omneis Transcendis pueros, Puer. M. Ut cedit nemori populeo frutex, Montanaeque nemus populeum cedro. Sic certum est, tibi cunctas, Virgo, cedere virgines. C. Damonis soboles Myrtilus et Mycon, Famosa specie per Dryades flagrant: Sed conferre Puello Isti, nec pater audeat. M. Est et nostra quidem pulchra Lycorias; Et Varo placuit Niconoe sua: Sed contendere tecum Neutri suaserit Alcipes. C. Flori dulce tepor, flos apibus, caprae Pascent citysus, sol oriens satis: Formosissimus Infans, His est dulcior omnibus. M. Vulpes triste pyris, virga volucribus; Tempestas segeti, frigora vineae: Magnae iniuria Matris Hic est tristior omnibus. C. Heic incana tibi mella fero, Puer, Selectatque nuces o fieri sua Posset si modo dona; Quam felix Corydon foret! M. Nodum vinea maturuit. Interim Has, o Virgo, rosas pectoris accipe. Si rident tibi, totum Cras donabo Rosarium. IV. Daphnis occisus: sive historia Christi patientis. Tityrus, Lycidas. T. Magnus Pan hodie mortuus. Et sedet Sub fago Lycidas! et genialibus Decantat numeris munera Phyllidos! L. Quam funesta mihi, Tityre, nuntias Quae non saepe soles! Suavius audiam Exuri segetes; stirpitus omnia Vastari pedibus quadrupedum sata. Campos ornat equi pullus, equum iuba, Dux taurus vitulos, dux aries gregem: Nos Daphnis. genus, heu: mortis et ordinem Taxi funerea pande sub arbore. Tristi materiae convenit et locus. T. Qua villam gelidum Gethsemani nemus Incinctam retegit flexibus arborum; Et glaucas oleae mons viridi comas Attollit tumulo; Daphnis adiverat. Noctu sollicitus dum numerat suas Et tutatur oves; dum vigil excubat, Somnum prona licet sidera suadeant; Improvisa cohors ac fera militum, Fractis vi subita sepibus irruit. Ipsis, cur memorem caetera? Barbarum Qui fecere nefas flenda latronibus: Aut, si dura rigent corda satellitum, Certe Marmaricis flenda leonibus. L. Ergo et saxa fleant: et riguis cava Deducant lacrimas marmora fontibus. Sed tu perge, precor: ne mihi, Tityre, Parcas. Quae retices, iam patior mala. Horrendas animus volvit imagines. T. Qualis septa feris bucula tigribus, Noctu taediferos Daphnis atrocium Intravit medius carnificum globos. Exin nulla salus. Compedibus pedes Extinctus laceros, et manicis manus, Raptatur per aquas, verbere tunditur: Velatur facies, perfoditur caput. Rimosi fluido sanguine corporis, Quam late patuit , spargitur area. In furcam quatuor denique grandibus Clavis actus obit. Quid dubius stupes? Vidi, vidi oculis haec, Lycida, meis. L. Insanos utinam, Daphni, potentium! Numquam vel modico pastor in oppido Laetus perpetuum vixit et integer. Ruri nostra vigent gaudia tutius. Ruri nemo rimet , nemo calumniam Infert, a stimulis invidiae procul. T. Nostri quantus amor Carminis! In cruce Et cantabat adhuc, lugubrius tamen; Et, ne errasse putes, ordine, septies. Semper Daphnis eo, quo Deus, impare Gaudebat numero. Vox penetrabilis Perrupit scopulos, imaque vallium. L. Non defendit eum Pollio? non Chromis? Hic inter iuvenes carior omnibus; Annis iste prior: quamquam adeo senex, Robusto solitus sidere bracchio. Idmon praevalidas continuit manus, Permisitque mori? Cui pecus, et pedum, et Lac, lanamque et opes debet, et omnia. At non mutus erat cum Mulier supra Daphnin, de phiala fudit eburnea Unguenti veteris molle coagulum. Damnavit fatuam murmure Vilicam, Questus longa sui damna peculii; Fraudarique inopes infremuit palam. T. Quod mirere magis; diffugientibus Cunctis in latebras, perfidus ( o dolum Aequato sceleri supplicio luat! ) Idmon sacrilegio perfidus osculo, Vindictae cupidis prodidit hostibus, L. Posthac ergo volet cervus in aere. In silvis habitent squamigeri greges: Fidat dama cani; fidat ovis lupo. Ibo terrificis avia et invia Perturbare modis omnia lugeant: Tellus alma parens, campus et aetheris. Nudet prociduum se foliis nemus. Mutet stagna cruor florida contrahant Amissis faciem prata coloribus. Horti degenerent in sterileis rubos. Ut quidquam vireat Daphnide mortuo; Ut silvis vel agris germinet, est nefas. Laus Christi Jesu, Servatoris et Detestatio Iudae Proditoris. In persona Daphnidis Christus exprimitur: In persona Idmonis; Iudas Iscariotes, unde Dirae Scarioticae nomen sumpserunt, quibus devovetur in Psalm. CVIII. Carmen Amoebaeum. Tityrus, Lycidas. Tit. Ergo Daphni iaces! Nunc in ovilia Irrumpet rabies saeva Lycaonis Nunc impune leones Dentem per capreas trahent. L. Idmon, qui potuit Daphnida prodere: Hic idem potuit prodere patriam; Ignotaque cicuta Matris rumpere viscera. T. Albis candidior Daphnis oloribus, Sumbuci niveo flore fragrantior, Verna lenior aura, Pomis mitior aureis. L. Idmon indomitis bobus atrocior, Apris horridior deterior lupis Feta saevior ursa, Heu, tantum potuit nefas! T. Talis caesaries, Daphni, fuit tua; Qualis lana nitet succida quae crocum, et Guttas noctis odoras, Et succum violae bibit. L. Infami Bavio flagitiosior, Corvis improbior, castore nequior, Immansuetior uro, Idmon Daphnida prodidit. T. Qui stantis faciem viderit aequoris, Aut campos vario germine consitos: Formam vidit amoenam, Vultum Daphnidis optimum. L. Idmon vulnificis asperior rubis, Ventis barbarior, durior esculo, Putri vilior alga, Heu, tantum potuit nefas! T. Tales, Daphni, tuae, pulcher, erant genae; Quale est, si cerasum molle, quod albicat Et pinguedine flavet, Moro sanguinea linam. L. Labrusca fatuae vitis acerbior, Taurini sanie fellis amarior, Vappa tetrior atra, Idmon Daphnida prodidit. T. Dulcis, Daphni fuit vox tua; fagino Ut si quis tepidum lac bibat e scypho: Labrum cuius acanthus Ornet, non hederis sine. L. Idmon et vetula vulpe dolosior. Et trima Charicli fele procacior, Ipsa peior hyaena Heu, tantum potuit nefas! T. Qui vidit placido lumine turtures Convivere sibi, fontis ad ostium; Formosissima vidit Grati lumina Daphnidis. L. Damoetae catulo luxuriosior; Porco sordidior, putidior capro, Iracundior angui, Idmon Daphnida prodidit. T. Cui dicam simileis, Daphni tuas manus? Dicantur similes frondibus arborum: Quae, ceu brachia, malum Stanti nobile porrigunt. L. Idmon, queis ego te confodiam probris? Queis dirum Furiis devoveam caput? Idmon mulgeat hircos: Scindat vomere littora. T. Heu! iam tristis ager squalet, et humidum Deflet Fata nemus, floridus, omnium Quondam certa voluptas, Daphnis; nunc dolor omnium. L. Idmonis segetes eruat Africus: Quas vero patulis condidit horreis, Et liquere locustae; Rodant agmina murium. T. Ipsi iam fluvii tardius ambulant, Et fundunt querulo murmure lacrimas. Ipsi, ipsi modo montes Fracti vallibus incidunt. L. Villas tam subitis exstruat hostibus, Quam certum fragileis in tumulum casas. Idmon mulgeat hircos, Semen spargat in aera. T. Ah! sol ipse caput texit, et horridos Obvelavit equos. Ipse etiam greges Olim pavit Apollo: Non et Daphnida lugeat! L. Idmon per tribulos nudus et avia Aut, si tectus eat, triste ferat iugam; Vestimentaque Nessi Tabo tincta nigerrimo. T. Iamque et Luna rubet flebilis. Haec quoque Pastores tenere diligit: haec quoque Silvas visit et agros: Non et Daphnida lugeat! L. Impurum soboles percutiat patrem. Uxor sacrilegium dilaniet virum. Idmon mulgeat hircos: Ex cribro bibat igneo. T. Quin e terra movet. Sub pedibus nemus, Ab ruptoque tremunt limite iugera. En, armenta residunt, Nec iam pabula ruminant. L. Cum virus mediis serpet in ossibus; Frangendus laqueo, de trabe pendeat. Idmon putria monstris Inflatus crepet inguina. T. Quidquid sit, Lycida, sentio, sentio Mundi claustra quati; forsitan alterum De se Daphnis in orbem, Hinc ad sidera sustulit. L. Credam. Quid prohibet? Daphnis et alteras Iam nunc pascit oves. Elysii simul Campi prata recepit, Laeto roscida gramine. T. At te, Daphni, sequar tela per et faces, Obstantumque minas heu, male pendulum Nemo funus inunget: Nec stabit tumulo lapis! L. Surgamus roseo vesper ab aethere Umbras prospiciens longius explicat. Nisa et Lyctius Aegon Cogent interea pecus. Apiarium. De Apibus Heidhusii prope Monachium in corpore Christi cruci affixi mellificantibus. Canebat Auctor Anno M. DC. XLI. Quo viderat I. Prolusio. Invitat Poeta Musam ad festivae rei spectaculum. Calliope, nimio cessa te comere luxu. Deme rosas capiti, Gemmasque morosum decus. Rustica Musa mihi iam nunc placet. Urbe molesta Egrediamur, et in Villa moremur proxima. Non procul Isareo Domus est gratissima tractu. Incola pars melior, Sint cuncta quamvis optima. Parva, nec angusta est. Virideis habet undique valvas. Veris opes gremio Vicinus Hortus explicat. Fons tibi cum liquidis rixatur in aere Nymphis; Et revocat querulus Redire nolenteis aquas. Hunc prope, qua patulos diducit semita campos, Consideamus humi, Et famulemur invicem: Fronte tamen faciles exporrectaque remissi. Dissimula patriam Tantisper et Phoebi genus Non decet ingenteis semper gestare cothurnos, Quin aliquando iuvat Agrestis elegantia. Neu, simul audieris dicentem, bombilat, ohe! Quale Poeta iacis Verbum, minax interstrepas: Osque premens digito, tacite mihi, non sine risu Barbiton obicias Horatiani nominis. Sum memor: argutum numquam dimisero Flaccum. Heic tamen opus est. Monere verbo villicum. Nonne vides, quae me rapiant miracula! Quantis Dulcior attonitum Natura monstris fascinet! En, examen Apum quali de stipite pendet! Mirus in examini Vivit Racemus corpore. Obtutus primum defigito: deine loquemur. Iam satis est oculos Nobis loqui tacentibus. II. Apum solertia in Domicilio sibi deligendo. Ode. Virgineae volucres, divina quis impetus egit Intrare Christus viscera! Vix fuit Icariae maior fiducia pennae: Certe minor felicitas. Huc dolus, an virtus; Fortuna, an casus, an error Post vestra duxit proelia? Sed Deus ipse, puto. Minimis qui Maximus auget Suae tropaea Gloriae. Ille novam, sapiens terrarum lusor in Orbe Deduxerit coloniam. Pectoris ille sui profugis patefecerit Aulam, Lepore captus civium. Ut celebrentur Apes, triplicis sub tegmine Mitrae Quae melle Tybrim temperant: Ter quater et vere feliceis vos quoque dicam. Isto sub Alveario. Quamvis purpureae desint insignia Romae. Primaeque claves Insulae; Nec cedro sedes, Italo nec picta sit auro: Compensat hospes omnia. III. Encomium Apum. Historia de venerabili Eucharistia, ingenioso Apicularum labore in Alveare deportata. Ode. Alter aves nigras, alter laudaverit albas: Vos mihi Partheniae Mellis placitis Filiae. Nectareum genus estis: et huius cura liquoris Vos penes. Haec ab avis, Durat nepotum gloria. Iurati sceptro cives sub legibus aevum Degitis: et socia Rem curat Ala Publicam. Quodque oculos merito coelesteis allicit, omneis Inter aves Venerem Nescitis, et connubia. Praeterea Templis puros accenditis igneis, Cera, et odoriferae Sunt vestra taeda munera. Nec semel et tecto nivea sub nube Tonanti Aedificasse Domum Iucunda Fama prodidit. Heu! mediis quotiens campis neglecta iacebat Aethere missa Ceres, Periculoso in gramine. Rumor ubi vestri Regis pervenit ad aureis: Convocat, et medius Patrum rogat sententiam. Pars indignantur Mortalibus, agmine facto: Spicula pars acuunt, Iustasque promittunt minas. Numinis urget honor: bellum differtur et ira, Rex meliore Deum Censet reponendum toro. Vix ea: cum motis castris emissa iuventus Ocius approperat Humi iacentem tollere. Hae sternunt alas: hae pulvinaria subdunt, Pallida de violis Et de ligustris candida Succollant procerum primi tum Consule fultum Pignus ab innumeris Stipatur hinc lictoribus: Inde Senatorum coetu comitante, curuli Fertur in aeria. Cuncti Quirites advolant. Donec Tarpeia (quercu) ponatur in arce: In gremioque Favi, Cellaeque lectisternio. Aemula non vidit maiorem Roma triumphum: Sive subacta iugum Cum triste cepit Dacia; Seu, cum turrigeros, victa Carthagine, barros Dardana Scipiades Ostendit intra moenia. O bene, quod dignum vobis quoque Numen in ipsis Praebuit hospitum Praecordiorum cratibus! IV. Ode. Crucem, et Christi Latus omnibus tutissimum Asylum esse. Allegoria. Nullum animal tanto se defensore tuetur: Usque licet sua nomina iactet. Anselmus leporem deprensum pene, canini Eripuit de faucibus orci. Fertur ad Aegidii notos fugisse recessus Cerva feris latrata molossis. Agnum Franciscus fratrem, manibusque sororem Dignatus servasse cicadam. Christus Api media cordis statione receptae Donavit ius Civis habere. Hinc nec eam Procne quamquam insidiosa puella, Nec Meropes auferre valebunt. Non crabro, non fucus adest, tineaeve nocentes; Non casses extendit Arachne. Non qui de coelo stellas in Tartara traxit Terga gerens lita Stellio guttis Adsunt et taxi trites, serpensque biformis, Hyssopi felices Animae, quibus annuit aether Posse Crucis succedere tecto. Curia qua melius figatur in arbore vestra, Quam Stygios arcente chelydros? Nulla parem profert Libani stans vertice silva, Aut florens in monte Cadano. Flecte tuos, omneis inter mea nobilis una, Flecte, Arbor pulcherrima, ramos: Pulchrior o platano, recta procerior alno, Et tilia conspectior alta: Flecte caput, virideisque manus exporrige voto. Ut nervi tendantur et artus; Ipse mihi Sciron fieri meus et Scinis opto. Cuique Bono licet esse Latroni. V. Secura in Cruce quies. Ode. Credas particulam divinae mentis inesse Volucribus tam providis. Suspice mellilegi formosa palatina Regis, Apum penateis cereos. Non ego tinnitus, Corybantiaque aera ciebo. Mistosque Curetum sonos: Ut vaga detineam, quamvis ardente duello, Formidolosus agmina. Detinet ipse loci genius, medicataque Sedes Die profuso sanguine. Hoc, Catharina, tuum fuit ingeniosa cubile, Coeli Senensis gloria. Hoc Bernardus Apis facundi flumina mellis Sugebat ex plantario. Hoc recubare sinu, Dalsina uxore relicta, Optavit Ecearius. VI. De Granadillo Indico. Apes mel ex floribus; Patientiam, ex spinis colligere. Ode. Ad vos aetheriae redeo, mea cura, Melissae; Deliciae Domini, Fecunda Gens, et innuba, Quod moneam, vestro Vati suggessit Apollo. Ditius ut liquidis Fiat favis Aerarium; Auricomos toto floreis inquiritis agro: Quotquot alit Zephyrus, Vernique soles educant. Tondetis casiam, et violas, calthamque, rosasque Nigraque lacteolis Cum liliis vaccinia. Fervet opus, variusque labor, campique metuntur: Impositisque sacri Fragrant meliphyllis Lares. Non bellis falcem effugiat, non pulcher amomus; Et crocus, et lacrimans Narcissus errorem suum. Ah! cur tam sterili frustra sudatis in arvo, Pendere sollicitae Vestris tributum Regibus? Saepe mellis tamen in mulctralia stillat; Chloridos usque licet Mammam prematis floream. Pingue solum iuvat agriculas: pinguissima tendit Ubera, plena thymo, Flos Granadilius Indiae: Iure Palaestinus multo meliore vocandus. Pullulat e gracili Sursumque culmo tenditur. Nulla mora est in qua, cinctus diademate, Planta Invenitur apex: Flagella, Clavi, Lancea, Quinaque purpureis lucentia tubera guttis; Stansque super calycis Sinum columna, carpite: Carpite contemtis mortali amarantho, Flexilibus hederis, Lentoque acanthi vimine: Cervicemque, genasque amplexae, sua comarum Stringite: rore madent, Clarisque guttis noctium. Sugitur hinc dulcis Patientia nulla redundant Largius in phialam, Nec ipsa Paesti germina. Stringite: dum revocet somnus; dum splendidus ortu Cruce tenus saturas Cessare cogat Hesperus. VII. Christo Cruci Affixo Aenigma Samsonis. Ode . Floribus expressum iam flavet in ilice mustum: Ex supernate favo Iam liquitur vindemia. Gustemus totis fas est incumbere labris. Suavis enim Dominus Iessea firmat Carmina. Exiit obscure sponsus dicebat Ebraeus, De comedente cibus. Dulcedo de fortissimo. Gryphum solvo tuum, Samson. Aliquidne Leone Fortius esse potest? Quid vero melle dulcius? Atqui non ego te miror, funusve iubatum. Pendulus iste Leo Utrumque vincit robore. Cum rugit, trepidant silvae, turbatur Olympus; Et pavefacta tegunt Horrore vultum sidera. Quanta fames! Totum captis cum Manibus Orcum, Haud secus ac teneram Iniecit agnam faucibus. Demerso Pharaone mari, postquam avia circum Tesqua, rei scelerum Verpi vagabantur greges; Quot timidos damas, turpeis laceravit et ursos, Indomitosque boves, Et contumaceis bubalos! At nunc ille Leo suspensus in arbore, nullum Terret, et illecebris Invitat omneis mysticis. Errat apum generosa cohors per inane cadaver. Melle fluunt oculi, Venter, palatum, bracchia. Adspicis, utque manus ferro traiectus apertas, Utque pedes rigui Nectar propinat sanguinis! Mite caput vergit: Lateris patet alveus ingens. Vindicis absque metu Quivis scelestus praeterit. Dulce mihi lignum; dulces in vulnere clavi; Dulciaque geritis Salvete Regis pondera. Ante mel efficient blattae; vinumque labruscis, Quale Cyprus generat Aut clara Lesbos, effluet; Quam me pigra tui capiant oblivia, Iesu: Cuius in ambrosio Haec vernat Hybla funere. Calliope, fatis est mellis: redeamus in urbem, Fila remitte Lyrae Favosque mecum divide. Parthenia. Sive supplicatione ad D. Virginem. I. Prolusio. Lyrici Versus, Auctori in votivam legationem intento, delicius faciunt. Ode. Huc ad me pictis celeres procurrite soccis Molle genus, Pueri, O delicatae Syllabae. Vester ego Vates: nam dicunt me quoque Vatem. Vester ego Genitor, Dulces Minervae Filii. Vos ego, quod dociles ad mitia metra venitis, Diligo, non dubium Levamen aegrimoniae. Forma ferox et mista decet: pallorque ruborque Influit in faciem; Et nasus est acutior. Frons bona, cervicem crispis undantibus ornat Aurea caesaries; Ventos quod invitet leveis. Crure tenus tectum viridi sub tegmine corpus Linea obit nebula, Et nudat elegantius. Incipe, parva cohors, risu cognoscere Patrem. Qui prior alipedum Ad me gradum promoverit; Praemia digna feret: radios tres Solis in auro, Purpuream chlamydem, Certumque figi spiculum. Ille ter audebit Galilaeae Virginis Aram Tangere; et Dominam Mittetur Orator meus. Legatio Prima. Ad D. Virginem Oettinganam. Pro ipso Auctore. Ode. Virgo, cui roseis facies inscribitur astris; Gemmant racemis ubera, Ora fluunt oleo. Si licet et pateris trepidam deponere caussam Ad sacra pulvinaria; Supplico fusus humi. Cur non ipse venit? Cur est tam rusticus Auctor? Pacem rogaturus, levis Destinet huc Pueros! Parci queri absentem non haec daementia cepit. Nec pigra culpatae tenet Otia, Virgo, morae. Ille domi residens se detestatur et horret: Squalore sentus lurido, Terribilique coma. Ah! non iam solita curas dispellit avena: Sed verba singultantia More resorbet aquae. Nil adeo varium magis, aut mutabile vidi. Exaestuante Nereo Certior unda maris. Saepe gemit ridens, et formidabile pallet: Mox gaudiis plorantibus Pectora nuda lavat. Infremit exsultans: sic, ut metuendus in ipso Pavore discordet sibi. Terror inest lacrimis. Saepe iniussa manus clauditque, aperitque fenestras. Seesurus, attollit pedes, Egrediturque foras: Primaque permensus viridis spectacula campi, Maiore rursum taedio Damnat, et odio agros. Denique lassatus iuxta confinia leti, Sopore membra plumbeo Ossea sternit humi. Erigitur subito factique ignarus anhelat, Humente vultu sidera Non nimis aequa tuens. Cantat, et abrumpit medias ululatibus Odas: Suasque vivo funere Occupat inferias. Ah! quoties timui; ne, dum testudine ludit, Impingerentur in meum Tinnula frustra caput! Virgo, iuva: nam te non auxiliante redire Formido proh quam nubilis Orbibus adspiciar! Multus opi tamen ille tuae, scio fidit et orat: Spemque inter affultus suam Praesidiumque vocat. Nuper enim cum me flenti applorare videret; Ut forte plectro iusserat Applicuisse manum: Ite mei Versus, tandem cum murmure dixit. Non est inexorabilis: Ite pii Gemitus. III. Legatio Secunda, Ad D. Virginem Duntenhusanam. Cum aegre haberet Serenissimus Infans Maximilianus Philippus Hieronymus, Sereniss. Electoris Maximiliani Filiolus secundo genitus. Ode. Ocius ad Dominam cygnos urgete iugales. Urget repens necessitas: Vel mora parva nocet. Postquam sidereae valvas patefecerit Aulae Solis minister Phosphorus; Sternite molle genu Ante fores. Solet in florenteis ignibus hortos Exire qua se lactea Explicat axe via: Et niveo late caelestia temperat haustu Lucentis arva semitae; Dicite procidui. O Dea: quid sceleris nostro non audet in Orbe Morbus satelles Manium, A pedibusque Neci! Formosum Infantem, quo non formosior alter, Intra sui Palatii Limina corripuit. Formosum Infantem, qui spes est altera Patris, Secunda Matris gloria, Munera, Virgo, tua, Ac nisi mature medicas admoveris herbas; Decerptus ungui Flosculus Occidit ante diem. Heu, tantum liceat Morti! Quam multa senectus Labente iam trunco vocat; Nec tamen illa venit. Si caeci ingluviem Saturni dira libido, Viris relictis, dapsiles Abripit in pueros: Haud deerunt aedes, ubi gratis copia vagit. Fecunda semper liberos Pauperis antra dabunt. Quin etiam pullos Monstro concedet inemptos; Damnoque plus lucrabitur Rustica saepe casa. Grex ubi Natorum questus ieiunia, frustra Algentis implorat Foci Numen, opemque petit. Haec augusta Domus, magnisque incincta triumphis, Moerens inenarrabile Pignora rapta fleat. Non magis ablatis catulis animosa Leaena, Venantis in vestigio Rugiat ante specum. Iam Genetrix in tunsa sinum: ferit aethera clamor. Atrata mutat purpuram: Stant sine lege comae. Diva, fave Pueris, (timeo mihi nam quoque Diva) Et orbitatem Principum Fata tenens prohibe. Sic tua iura tremant famulae mandataque Parcae: Sic omnis Umbra serviat, Nec Libitina neget. Sic votivo Marianna figuret in auro; Gemmisque dulcem et osculis Proluat effigiem. IV. Legatio Tertia, Ad D. Virginem Lauretanam in agro piceno. Adsumus, o caeli Nurus et Regina, profecti Oris ab usque Boicis, Saxa per et scopulos. Non sella Aonia ferri, non curribus uti Permisit austerus pater, Pegasiove iugo. Ancillam Domini pedites, dicebat, adite. Non huc caballo Perseos, Non decet axe vehi. Ipsa quoque ut Virgo cognatam invisit Elisam, Transcendit alta montium: Nec tamen usa rota est. Atqui iam tumido Coeli venerabile pondus Praegnans ferebat corpore, Parva puella Virum Talia fatus erat. Nos, qua praerupta nivosum Tyrolis attollit caput, Exsuperamus iter. Conatum scis, Diva: vivae neque poenitet ullum, Tanti sit Alpes scandere: Meta facit celeres. Salutatio Angelica. Ode. Dulcis ave, pleno se cuius gratia cornu Effudit intra viscera; Et placuisse dedit Immenso, Dominus tecum, qui temperat Orbem: Interiorque tibi. O mulier, cunctas inter fatalis amari; Inter beata feminas, Secula quot tulerunt. Quot ferent. Ille, ille tua qui ludet in aula, Gestante maior Parvulus, Parvulus omnipotens: O quibus ille bonis intra vallatur et extra! Non germen ullum laetius Prodit ex utero. Sancta Die Mater (precibus namque omnia flectis) Orare Natum sedula Solve reos scelerum: Nunc, dum vita manet, dum spiritus hos regit artus; Et cum suprema proximae Ingruet hora necis. V. Legatio quarta, Ad D. Virginem Foyensem. In Belgio. Heus Pueri: pulla iam vos in cyclade mittam. Quod suadet anni lugubris Portio, morsque Die. Exuite OEbalias chlamydes. Haec fascia flavet. Depone, da fraterculo Vellera rubra tuo. Ibitis augustam Dominae Foyensis ad Aram Est et Leonem Belgicum Visere dulce mihi. Sed, quia longe via est, videar ne durior aequo, Permitto grypha scandere; Fas sit olore vehi. Maturate viam. Licet hinc auferre lapillos (Formosa dona) candidos. Virgo beavit agrum. Virginis hae gemmae, salientia fulmina rumpunt: Seu torva nubes intonet, Seu Stygis olla coquat. Centum quisque feret, Diva, qui iudice felix Venustius se gesserit. Mittite corde metum. Ipse ego dictabo numeros et carmina vobis, Sed paenulati supplices Plectite genua prius. Oratio de B. Virg. sub verni Ieiunii tempus usurpari solita. Ave Regina Caelorum, Ave Domina Angelorum, Ode. Orbis ave Regina; cui substernitur aether, Piaque turmae siderum Ambitione micant. Cuius certatim submittunt oscula sceptro Illime Mentium genus, Mitis ave Domina. Salve egressa solo quamvis sitiente liquoris, Iessea Radix, floridum Gignere visa Deum. Salve Porta sacrae lucis tua transiit ante Quam nos adiret, limina Sol inaperta puer. Hinc nitet alma dies. Gaude pulcherrima, gaude, Nam nulla Virgo conferet Se, Speciosa, tibi. Dulcis Amica, vale, genitumque inflecte Tonantem, Decora Mater Numinis Dulcis Amica, vale. VI. Dithyrambus Parthenius a versibus lyricis. Ex peregrinantione redeuntibus Monachium, cantatus per silvas. Anno M. DC. XLII. Non decet intactas Dominae transmitteret laudeis, Qualibus tandem minus usitatis Cumque Camenis. En radios et spicula Solis Flammea, lucus Arborea bene frangit umbra. Virgo bis senis redimita stellis, Huc, age, nube super Candenteis, quibus inveheris, dimitte columbas, Candidiore manu. Sed nos interea, Fratres, decet esse canoros. Te modo in densa, Nasarena, silva, Parthenio, sine Dithyrambo Cantemus, Puerum non adspernata labores. Turba sumus, teneri Versus, tua nam Poeta servos Dedicavit Alsata. Multa vetustatis spolia et fragmenta profanae Roma sacros nova vertit in usus. Forsitan interea Hoc quoque Carmen erit, Ereptum Bacchis, thyrsum iactantibus oestro. Nos alio tamen ardor igni Impulit, quam quo furit icta Maenas. Si placet, incipimus numeros sine lege solutos Spargere. Forsan Expergefacta consonabit Echo; Et quosdam incidet libris florentibus alni. Ex quo salutavit beatam Aetherii Puer aliger oris; Et divina replevit Virtus, obumbrantique sponsam Submisit te Spiritus Austro: Et Matris tibi noscere nomen Dulce datum: sed non ideo servare negatum Virginis. In geminum Assurgunt encomia montem. Ipsa tuum genuisse felitx Mirante Natura Parentem, Progenie prior es Posterior tua. O bene, quod numquam te sibilus anguis, aut odores Fatalis afflavere pomi! Tota venustas Intemerata sui permansit origine fontis. Nec pestis illum polluit veneno: Nec pede sacrilegio fera pessima, lividove morsum Dente lascivae folium capellae, Nec cadentis ulla rami lapsa turbavit coma. Formosam faciem multae explicuere puellae, Quaeque decora sua. Nullae te facies, nullae vicere puellae. Quaeque decore tuo Exstingui sua dona fatetur. Pulchra quaeque est, tibi comparata Anus videtur Caspia. Ut Natus Matrem, sic Mater caetera vincis, Compendium elegantiae. Non tantum in manibus, sed in ipso Filius ore est, Emicat ex oculis, Lacte gaudioque lotis. Iratas his vivida nubeis Discutis, in placido respirant sidera vultu. Nam dominos famulata nutus Exspectant patientia signi: Ut, quocumque caput vertis, velut agmine facto Sponte sequamur. Iste tuus, Generosa, vertex Natali praefertur olympo. Hanc Astra terram, quae Die corpus tulit, Esse suum voluere coelum. Hic regnas nostrisque facis commercia votis: Ac, quotiet excanduit ira A tonitru resonabilis aether; Mitibus supplex iacienda verbis Fulmina mulces. Terrigenum sic perge Patrona Rite vocari. Sollicitisque tuas Dicere laudeis Alma fave, et blandi dispensa nominis usum.