Poemata Machine-readable text Balde, Jacob Balde, Jacob XML version, markup prototype, Dec. 1999 Hotz, Stephan markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bald1 baldepoemata1.html s002.html baldepoemata1.xml bald1/jpg html Köln: Busaeus, 1660

Regeln fuer Texterfassung 04/2000

not necessary

 2004 markup typed text - structural tagging completed - semantic tagging completed - no spell check 01/2005 Ruediger Niehl markup titles corrected for Books 1-7 05/2007 Reinhard Gruhl markup some corrections inserted Silvarum Liber III. De moribus veteris ac novae Germaniae. Nobilissimo Iuveni Nicolo Waresenio. Incidimus in illud saeculum, optime Warseni, quod ex peioribus metallis plurimum ferri traxisse ipsa acerbitate bellorum et continuitatis discordiis profitetur. Ubique vastitas, rogi, caedes, querelae. Ego tamen inter ista, crebro Tullinanum illud inclamare soleo: O Tempora! o Mores! Si lapidibus aut sanguine pluit; si arbores de caelo tactae; si exorbitantia fulmina secuere nives; si funestus Cometes apparuit; caussas inquirimus. Tot annis plectimur ad satietatem: quare, aut unde monstrifica supplicia ingruant, paucorum seu solertia, seu poenitudo indagat. Fatendum est, Germaniam ab triumphali curru excusam, ultimis vexari modis: sed neque dissimulandum, pene voluntario cursu in fossam ruere. Dubito me hercule, maiorem pereuntium sit numerus, an cupiditas pereundi. Quamquam exagitare afflictam, barbarum et crudele; patriam, etiam impium: non minus indignum reor, de malo latissime serpente omnino tacere. Quid si stomacho aegrotantis ingeratur amarities grata, medicamentum boleti delectabilis? Quo intra venas concepto, mox vivacior odisse incipiat morbum, gaudeatque errores suos perurgeri stimulo veritatis. Hoc brevissime ago. Ne vulnera exasperem, elegi primo mitissimum canendi genus, quale Poetria Sappho invenit, deinde natum teneris amoribus versum tolerabili acrimonia suffudi. Adbibendi nonnumquam sales erant, quibus vitiatum corpus defricaretur, ne computresceret. Poteram Horatii sannis uti, fumo Persii, Lucilii ferra, rastro Iuvenalis. Non decebat. Molles aditus quaero ad miserabilis arcana. Reginae, Malorum semina aperio, primaevae bonitatis florem exsugentia: nulla interim mentione facta atrocium criminum; quae patrando, Germania non tam suo genio peccat, quam aliorum. Digitum in quattuor fontes dum taxat intendo, unde venenum praesentissimum fluit: quibus obstructis, licebit iterum ex aurea veteris Aevi vena, i puram felicitatem bibere. Audacter dico, Warensi. Pessimo fato negligimus nostra; quod semper meliora putemus aliena. Omnium gentium mores imitamur, et omnium ludibrium fimus. Cum peregrinis vestibus, mille peregrina vitia induimus, totidem poenarum genera merituri. Iam usitata praevaricatione, Maiorum vestigia obterentes, abimus quotidie in novas aliarum nationum semitas, procul arcenda foventur singulari studio: imo etiam magna vi pecuniae empta, ex fatua peregrinatione, domum non sine plausu referuntur. Degeneres, minore sumptu perire poteramus: nisi maluissemus cladis mixturam celebrioris stultitiae argumentis cumulare. Quod quidem non necessario, neque ab omnibus fieri, sed a plurimis consuetudine quadam superbae petulantis incuriae; tu testis es locupletissimus. In extera regna diversasque provincias missus, excoluisti scilicet animum, non perdidisti: laevigasti ingenium, non infamasti. Plus quatuor anni iam sunt, ex quo restitutus nobis gratissimum exhibes et virilis prudentiae decus, et servatae fidei pignus. Nullae te illecebrae mutarunt: non effeminavit aliarum gentium incessus, non habitus, non exempla, patrio ritu vivis: gentilicia bona commendas. Candor et prisca severitas et honesti cura intacta mansere. Tagum in Hispania, in Gallis Matronam, Tyberim et Padum in Italia bibisti: Rhenum tamen et Danubium dignitate originis, et amore natalium praefers. Accipies igitur sensa animi tui aeque ac nostri benevolus, et pauculus expressa pagellis, mutuo consensu atque auctoritate firmabis. Ode I. Felix status veteris Germaniae. Mens in antiquos agitat revolvi Teutonum moreis et euntis aevi Dispares Fastos aperire. Montem Pandite Musae. Nempe florebas Alemanna quondam Patrio pubes bene lota Rheno: Cum tuos sacra trutinavit urna Corniger ortus. Pura Naturae facies amabat Picta camporum, nemorumque densa: Inter et grato strepitu loquaceis Ludere Nymphas. Caeduis stabat casa tecta ramis. Ulna Pastori pecorique eandem Vix suo maior domus inquilimo Praebuit umbram. Adspici dignam sine fraude prolem: Uxor ingenti peperit marito: Larga distenti dare militareis Uberis offas. Arborum vestis, fuit sed sedentis Arborum subter. Tamen et ferarum Pelle, vel lento Pudor integebat Vimine corpus. Nullus exempti lapis arva fundi Clausa signabat, prohibens colonum. Omnium fundus fuit unus et Commune Beatum. Meta compressi nebulosa lactis Glande dimota subigebat iram Ventris et fumans calidis ad ignem Pultibus olla. Hinc valens corpus generisque magni Stirps et erectum super astra pectus. Suda mens; grati, facilesque laeto in Gramine somni. Diis bonis, non ex Nomadum metallo Ara surgebat, Phrygiave rupe. Sat fuit caespes, genuumque supplex Luna cadentum. Cum vaporatae tonuere nubes, Et domum quernam tremefecit aether; Nemo pallebat. ??eterant ad haec Spectacula recti. Crevit in reges animosa Virtus; Chaonum silvis penitus relictis Sceptra divisit, populum coegit Condidit urbeis. Marmor advectum ratibus, quadrigis; Quale producit Thasus et Carysthus: Quale lucentes maculae cruentant Synnade caesum. Pro specu grandes habitantur aulae. Hispidos mutat tegetes luporum Purpurae fulgor, Tyrioque laena Murice tincta. Plura Fortunae cumulo parantis Mundus accessit: Latiique summus Caesaris vertex, Aquilaeque Formidabile fulmen. Sors adhuc tanti toleranda Fati, Donec hoc digni viguere mores: Integer Mavors, Venus aequa, iusti Copia Veri. Fluxa Germani semel elocuti Verba. Mox instar lapidis rigebant. Vocis et facti tenor utroque Unus et idem. Quisque contentus, quod habebat, illo Duxit optatos sine fraude soleis. Rara vel Croesi soboles, vel Iri, Parva sequentum. Concha sinceri salis, et Lyaeus, Cum bono vultu satiabat omneis. Divitem pauper, tenuemque opimus Iuvit amicus. Virgo cerussae nihil imputanda, Virgo custodi vigilata nulli, Ibat campos, et amoris hortum, et Virgo redibat. Turpe credebant, nisi nuptialem Nona signasset trieteris annum; Ante barbatos Hymenaea vultus Sub iuga mitti. At simul dulci medicata morte Saxo commovit furialis arma: Et Fides, et Pax rabiem Lutheri Territa fugit. In locum quarum subiere pestes: Mentium carbo niger, os bilingue. Frons in obliquo caperata vultu, Saeva libido. Plumbeae durant mala amores. Virginum livens et adhuc acerba Carpitur uva. Ode II. Parva aut perfunctiora Germanicae Iuventutis educatio. Hoc queror Teuto: nimis oscitanter Educas fetum. Pater impudenteis Diligis pullos, eadem daturos Ova nepotum. Dente vix nato, male feriatus Vincit aetatem puer, et proterva Fronte firmatur; scelerumque cursu Transilit annos: Aleae ludum procul amoveto, Et canis talum leviter cadentis. Crimen ad fontem redit, unde visum Filius hausit. Osseum quando senior capaci Versat in mensae tabula fritillum; Tesserae praesens notat arma Coae Iunior Heres: Maior urgebit loculos. Honorem Mutuum laudo. Reverere canos, Inquis Aenea: venerare crispos, Dicat Iulus. Ille te molleis feriente chordas, Martis audaceis lituos amabit Utilis bello; quatietque magnam Hectoris hastam! Parce te vanis onerare votis Semper exemplo melius docetur: Si, quod in Gnato toties requiris, Feceris ante. Cecropis sedem fugiens alumnis Praecinit moestum Philomela carmen: Et vagis coram Satyris cruentum Terea damnat. Cera dum mollis, sinit erudiri. Dura quid distat lapidi? Tenellos, Qua cupis forma, sinuabis annos Pollice ductos. Visa spectator memorabit olim, Ipse mox factis memorandus actor. Mentis in rasa facilis tabella Scribitur error. Omne cum longis vitium capillis Crescit in peius. Nigra ni lavatur Culpa praetexta, toga num virilis Pura manebit? Nata praesertim trahitur parentis Praeviae noxa. Sequitur per omneis Aequoris fluctus vetulam triremim Cymba triennis. Pusa, quantilla est? Tamen et capillos Lene concinnat, speculoque formam. Iam rubris aureis onerat cylindris, Colla monili. Prima dos, fucus. Neque, si supellex Desit, ornari studiosa cessat. Se supra vireis animosque, et arcam, Vestit et ungit. Parva de dulci Veneris lagena Audit et gustat, timide iocosa: Seque miratur, cuperetque pictis Ire cothurnis. Iamque scintillas animare risu Novit, aequali sociata sponso, Pulcra, sit praecox: amat in foro Venalis haberi. Crede frugalem fugiente primum Vina quae libat modice labello, Maior ad trullam veteris sedebit Spongia Bacchi. Itur ad saltum: positaque tela Sistra sumuntur. Trepidare laeta Discit, molleis pedibus referre Gaudet Iones. Sic novae fiunt Helenae procaci Nobiles flamma. Poterunt et istae Igne famoso titulum mereri, et Vertere Troiam. Talis Oenone Canaceque fusca, aut Alba Briseis cupiet sonori. Vilior sexu pudor, aere fama, Corpore mens est. Ode III. Exteri mores in Germaniam illati, contra insulsum hominum genus, Al'Modo dictum. Patrii migrant, subeunt contra Exteri mores. Avide sitimus Criminum fonteis, vitiumque longo Discimus usu. Itur mundum quater ense sectum. Iamque vix ulli satis est in annum Gleba natalis redit ille Gallus. Italus iste. Ille nec Gallus tamen est, nec iste Italus; sed quod peregrina vidit, Simiae miras imitata vesteis Simia narrat. Iamque permisto fluvii meatu Ora confundunt. Vagus Hermus, OEnum Sequanam Rhenus, tepidus salutat Mincius Istrum. Quale corrupto vitiosus amni, Masculum Tybrim violavit olim Semper assuetus citharis Orontes, Vindice nullo. Nil sibi spectandi. Placet error Orbis. Ut gulam monstris oculosque pascat. Omnis in hoc est. Ecce braccatae decus, ecce nostrae Gloriam gentis. Rechedipna sumpsit: Et duum census patrimoniorum in Corpore portat. Fulgurat thorax scutulatus auro. Ceu volaturum manicae capaces Aeris plangunt. Retinent trilici Gausapa nodo. Fluminis ritu vada negligentis Sparsa restagnat coma mille formis Pilei ludunt: operosa cingit Spira galerum. Mygdonis supra caput instat ales, Pendulis tergum quatiens flagellis. Barba vel silva est, vel acuta nullam Proicit umbram. Barbaras iactat didicisse voceis. Barbarus trudit male nata verba. Barbara fictum modulatus ampullatur in arte. Lingua Celtarum, vel Ibera tanti! An suas Roma repetente plumas, Nuda non Cornix iterum moveret Ludicra risum? Teutonum sermo sibi debet ortum, Liber et princeps; thalamumque honestae Matris ostendit: reliqui feruntur Pellice nati. Qualis incendit sonipes per urbem, Qualis asturco! Populum frequentem Submove, lictor: comitatus intrat Sulla senatum. Ut sibi plaudit! (licet omne vulgus Sibilans rostro crepitante damnet) Factus ad mirum iocularis unguem Cercopitheci. Amphoram credas: ita corpus omneis Gyrat in parteis. Nequit inquietus Stare, cum fractis miseranda lumbis Ilia ducat. Bella submugit quoque mite ferrum Pendet a tergo, dubium Martis. Tutus accedas prope, nescit ense Cominus uti. Saepe vaginam mutilata vulpes Implet attingi metuente cauda. Serio miles lepide severus Cesserit hosti. Trane maris fineis tamen hic cucurrit Axe mutato: bipedemque asellum Rettulit, qualis fuit ante, mentis Semper iniquae. Vidit Empusae nemus, et volucreis Squameas Cydni, niveosque corvos. Se quidem numquam, tamen alter Argus Omnia vidit. Nil verecundi salis aut aceti, Nil habet mellis piperisque casti: Cyprias rauco vomit ore feces Plenus amurca. Quaeque festivis sapiens Camenis Nolo vulgari: quis enim nefandos Possit errores. Animique totum Prodere fucum? Ode IV. Matronarum veteris Germaniae laus: Alemannidum nostri saeculi, quae Al' Modissae nominantur, luxus et impudentia. Unde Germanus memorate Musae, Non prius visis scatet hortus herbis? Unde tot natas rear esse Lappas? Dicite Vati. Temporum quid non minuit vetustas! Nulla nostrates Iuvenis rigore Vicerat: iam vix levitate vitae Vicerit ulla. Appulas quondam numerare matreis, Totque non comptas licuit Sabinas: Scorta quot famae modo prostitutae Castra sequuntur. Ante centenas fuit illa messes Virginum florens seges atque messis: Nulla pingebat placitura castum Unguine vultum. Nulla vel pago tenui Lycoris Nata, vendebat precio pudorem: Cruda lenoni, scelerisque probrum Ferre superba. Altior sanguis, Iove digna proles, Arduae certans humeris Dianae, Non recusabat famulae diurnos Ferre labore. Illa tantisper posita recenti Purpura, tritam retinens lacernam, Prima discussis tenebris sub ortum Stabat in agro. Hic et aestivum tolerare sidus Et sitim, plenis operata spicis; Donec increscens reducem vocavit Montibus umbra. Teutonum fontes, properate retro! Nam retro virtus Veterumque fama Cessit, et morum tenueis in auras Gloria fugit. Virginum multae sibi nomen aptant: Virginum moreis aliis relinquunt. Uberis sexus quota se fatetur Teutone natam! In foro fontem veniunt ad unum Dissono cultu, Thymele Latina, Thusca Barine, Lalage Britanna, Franca Neaera, Conde luctanteis meretrix papillas. Displicet, quae se tegit indicare. Arguit caecos animi recessus Pectus apertum. Quid magis fictum? Lacrimae docentur Nescias veri simulare guttas. Regnat alternis, leve Maius extra, Intus Aprilis. Talis incedat soboles Iaphetis? Semper inconstans, variaeque lunae, Prona mulceri novitate rerum Femina gaudet. Cum fenestratas lapis Indus aureis Hausit et mixti tremulis elenchi Sardiis ludunt; vetitum profana Quidlibet ausit. Haec tamen Solis minimum calorem Increpans, quovis morietur aestu: Frigidam pavo nisi motus alis Ventilet auram. Omne languenti nimium. Gravatur Carbaso; damnat leviora pennis Texta, sublimem quibus ad volatum Utitur Eurus. Pompa ducenda est? Ferat una, quot nec Mula portabit onerata vesteis. Pone turritam Cybelen videbis, Ante Dionen. Specto cristatam. Superi, tenetis! Tam sacrum nullos fabricavit Aetna Sulphur in usus! Subter ingentem petasum capillus Horridae praefert aliquid Medusae. Fallor, an caudam capiti pudico Fixit equinam? Quale portentum mulier iubata! Forsan et sicam teneat latentem. Immo iam quaedam caligata prodit: Adspice ferrum; Haeret affixum lateri Camillae. Flava bellantis Rosimunda Rheni, Miles o nostris Alemanna campis Fulvia salve. Sic decet palo solidare vireis, Et manu totum pepulisse sexum: Quando iam torpor nimius virileis Fluxit in enseis. Ode V. Disciplina militaris nostro aevo profligata. Iam Venus totis galeata castris Regnat, immisceris Aquilis columbas. Quot viri currus, tot agunt rubrae Petorita moechae. Miles hibernis fruitur profundis: Et triumphatae bona longa pacis Portat in Brumae gremium, supini Decus oti. Interim, quidquid generavit annus, Pingue, seu macrum, iugulatur uno Ventris adspectu: calet et dehiscit Omne macellum. Quod satis, non est gula: plus requirunt. Pellis urgetur tenuis coloni, Inque sternendae laniata mappae Scinditur usum. Calcar impactum reserate cogit Vina secretae potiora testae. Ultimi numquam Laris abnuentem Tegula servet. Hic sub umbella referunt triumphos Cantharum iuxta. Digiti falerno Castra depingunt. Acies et urbeis Sustinet asser. Facta laudandi memorem Perilli Digna mugitu! Furiis aguntur. Tesseram belli, scelus esse credas; Praemia, furtum. Fortis in solas Capaneus puellas, Corpus expugnat: Superisque coram, Falsa periurus ferit exsecrando Verba palato. Haec palam. Vernos ubi pellit aestas Altior soleis; numerosa tandem Turba crabronum movet, et strepenti Personat aere. Ultimum, dulces casulae, stetistis. Villa vanescit: rapiuntur una Vasa cum tectis, inhumatus infra Villicus ardet. Spes, opes, cives, focus, Ara longa Strage procumbunt. Nocet iste ferro, Ille Vulcano tabulata sidunt: Culmina fumant. Plorat occiso mulier marito. Plorat exstincta genetrice proles. Flet, licet damnum lacrimaeque caussas Nesciat infans. Praeda cum corvis procul avolabit; Danda: ni caelum subeunte capro, Mox ad antiquam truculentus ollam Praedo rediret. Rursus iniustae dapibus rapinae Lauta mensuram redolet paropsis Annus, est orbis, redeunt in orbem ad Pabula nati. Faginis Prisci cyathis bibebant: Thracio cassis radiabat auro. Pulcher ornavit capulos iaspis Raptus ab hoste. Nunc vices versae. Minimum nitescit Ensis: e gemma scyphus expolita Surgit, et Bacchi madidam meretur Ferre coronam. Non minus fortes tamen arma iactant: Hercules verbis, Paridesque factis. Musa quo tendis? Tacitum manu compesce labellum. Ode VI. Ad Germanos. Consilium Auctoris. Non et Antiqui, mea cura, Teuto, Non Avi tales obiere nostri. Prima maiorum repetantur acta. Accipe Vatem. Aureae legeis Mediocritatis. Scribe servandas memori iuventae. Penna sit nido minor, et ligonis Fortior usus. Vivitur paucis etiam beate, Sunt opes, nullas cupiisse, magnae. Laeta paupertas facit ipsa laetos, Sobria forteis. Bella non propter cumulanda bellum; Sed bono sanctae minuenda pacis, Est et in falcem gladiis recusis Utile ferrum. Ne vagi terris, et ubique nusquam, Cuncta miremur meliora nostris Clarus exemplo praeit et recepto More Polonus. Ille Germanae speculatus Aulae Marmor et Gazam; sibimet fidelis Perstat, et caulae Borealis Internodia praefert. Quidquid ostendas, habet Ursa maior Maius, a primo celebrata Lecho: Et minus peccat minor Ursa scuto Picta paterno. Verius Teuto potes invideri. Heu! redux Matrem, cave ne salutes Ore Gallorum; Sequanam sub ipsas Evome portas. Vappa linguarum, putriumque vocum, Unico ructu stomachi levanda. Solus Arpinas toleretur et Vernacula Gentis. Nullus in ficto Polycletus ore Artifex ludat, variusque Mentor. Verba, res fiant: Alemanna, saxum Immobile Veri. Nesciat flammas, quibus arsit Ida: Nesciat Cyprum meritisque vernet Taenia sertis. Nuptias Pelei taceat Catullus. Sponsa maturis adolescat annis. Sacra scindatur prius ex adulta. Arbore taeda. Sepiat spinis teneram verenda Socrus aetatem, vigiletque mater. Caeca momento perit insitivi Fomitis igni. Noverit, quanti stet honesta Virtus: Dulcis ignoret precium Lucelli. Dividant horas colus, et Camenae, et Pulvis, et arma. Praemium duros acuat labores. Laude, ceu campi pluvia rigentur: Ne spei primae moriatur ipsa Messis in herba. Vena sinceri redeant metalli. Simplices nudent animos amici: Et gemens umbras opulentioreis Efferat Heres. Turpis luctu crocodilus absit, Flere crudelis: neque lacrimosos Pallio risus latitans sub atro Digerat imbres. Livor et fastus, ciliique torva Frontis obliquae seges exsecentur. Pendet in praeceps animi superbi Celsa crepido.