Poemata. Machine-readable text Balde, Jacob Balde, Jacob XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bald3 baldepoemata3.html bald001.jpg baldepoemata3.xml bald3/jpg html Balde, Jacob SJ: Poemata. Koeln: Busaeus, 1660. T. 3: Complectens Satyrica. 252 [recte 254], [9] S.; Signatur: Sch 073/265 Notation: L 334 D 027

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 16 December 2001 Ruediger Niehl markup semantic tagging and spelling only partially corrected MEDICINAE GLORIA per Satyras xxii. asserta. ILLUSTRIBUS CHRISTIANI ORBIS MEDICIS. S. Medicinae dignitatem ac gloriam assertum imus, Viri Clarissimi. quoniam ea generis humani carissima servatrix ac mater est. Sed et hoc a nobis poscere videbamini, iure optimo. quando sacra Antiquitas idem numen Medicorum Concilio et Vatum choro praefecit. ab Apolline vos herbas et illarum usum; nos plectra capimus et laurum. impulit inter ceteras haec quoque caussa, ut Numini vestro praesens Opusculum consecrarem quod non assentatorie vanis laudibus implevi, sed iusta secum pondera ex fama et merito trahentibus blandiri non decebat. virilia encomia fortibus viris quippe morborum mortisque domitoribus, dividenda erant. quin alicubi et vulgi maledicentiae, in quam pulcherrima quaeque patent, et ineptis aegrotantium querelis occurrendum. Multa semper impatiens ignorantia culpat. Ego insuper, qui vitam vitaeque usuram vobis debeo, grati animi affectum demonstraturus; Reparatoribus testae meae etiam delicias facere conor. Simiis Artis vestrae compluribus, quales Glandiola, Villano vanus, novissime Iolonstonus Medici praestantissimi depinxerunt; monstris quoque aliquot, ut oculos pascant, in voluptatis spectaculum adductis. Ut de lippis ac tonsoribus taceam; Simiae Medicorum sunt agyrtae, circumforanei, Cingari, idiotae; et muliercularum, malagmata componentium, curiosa immo absurda sagacitas. In monstris licebit numerare atheos atque Iudaeos. Hi omnes Medicinam, hoc est, Terrarum decus et Reipublicae columen, vel inscitia corrumpunt, vel impietate infamant. digni proinde, qui sicut alieni nominis atque honoris raptores, victimarum ritu ad Tumulum Galeni mactentur; Medicis, quemadmodum Simiae aegris leonibus, obiecti. Sacrificent alii gallum Aesculapio, Ex Poeta Popa factus, potius profanum hoc genus hominum, Satyrica securi percussum, immolandum putavi. Quantus decor assurget nobilissimae Arti his probris recisis! ita, post pampinationem, vitibus succrescit laetior amoenitas. hebescentibus gemmis, detersa labe, primaevus accenditur splendor. Quod ut rectius fiat, a Superis auspicamur: Hymno ad DD. MM. Cosmam et Damianum, caelestes Archiatros, praemisso. AD CANDIDUM LECTOREM. Animosum scribendi genus, et nostra fortassis aetate novum exhibeo, affine prorsus et proximum Medicinae, cui litamus, ista corporum morbos tollit, potionibus quidem amaris, sed efficacibus; et, ne respuantur, dulci liquore correctis. Satyra animos intrat, eiectisque vitiis morum temperiem quaerit inducere, ergo horrida Poesis apparet ac fugienda, nisi scilicet algor Pegasei laticis ex ipsa ungula equi vivacius manantis, ne dentes obstupescant, superfuso melle Heliconio corrigatur. Nos certe festivum Carmen et innoxium proponere studuimus: minaciter potius iocosi, quam serio cruenti. quod prima quoque Satyra indicare non dissimulamus. Indignationes Iuvenalis et versus epilepsiam spirantes alteri materiae reserventur Nostri seculi cursum considerans quis satis splenis ac bilis habeat!

HYMNUS IN LAUDEM SS. MARTYRUM Cosmae et Damiani Archiatrorum caelestium.

Hospites Divos celebrate Boii: Inclytum quorum Medicina nomen. Mors triumphato pretiosa maius Reddidit hoste. Dico felices: quibus invidendis, Sede Bremensis Tumuli relicta, Fratre cum Cosma sua Damianus Credidit ossa. Martyres fluctus maris aestuosi, Et rogus circum religata fusus Membra testantur, rigidoque cervix Ense recisa. Nulla virtutem subigit potestas. Hinc aquae surgant, crepet inde flamma: Semper exultat tamen inter undas Maior et igneis. Ergo festivis operata votis Caelites dignos colat omnis aetas: Et novo supplex utriusque palmam Ornet honore Vos quoque illustres Animae, virorum Fortium pridem numero receptae; Dum facit vestri studiosa plebes Vota, favete Nec sua fraudat metus infidelis Spe pias mentes. monumenta vestrae Artis ex auro tabulae loquuntur, Pignora vitae, Quam domum visu semel expiatis, Sanitas intrat, fugiunt dolores, Et niger Luctus. fugit ex aquoso Corpore languor. Lanceis migrat laterum retusis Dira Pleuritis. tremulo iubentur Et vacillanti pede versipelles Cedere Febres. Paret ad nutum, putribusque mammis Cancer erepit. faciles adiri Calculi sidunt: minuique arena Affluit ultro. Mortuae vobis rediviva debent Astra pupillae. nebulosa rursum Et sinus caecos oculorum acuto Pingitis igni. Efficax per vos redit auris usus, Tristibus nimbis caput explicatur: Vimque fatalem cerebro caduci Fulminis arcet Claudus, et gressu vitiosus ante, Mox levem nervo solidante plantam Integer, ritu salientis haedi Currere gaudet Haut opus vena lapidum, vel herbae Flebilis succo simul attigistis Pectus afflictum; simul evaporat Morbus in auras Sic, precor, nostris, Arabes Beati, Saepius nosci cupiatis Aris. Sitque, nunc in qua capitis quietem, Foederis Arca Hanc, odorato redeunte vere, Casta velabit violis Iuventus; Terque perfundet merito quotannis Imbre rosarum.

LIBER SATYRARUM.

SATYRA I. Atque adeo Carmen scribi nunc posse putatis, Pierides; quale aut Lucilius, aut sale multo Qui pravos fricuit mores, bacchatus Aquinas? Scribamus. Si non ut Persius, ut Matho saltem; Quos sanare nequit, solitus decorare sepultos Lugubri versu, et damnum sancire canendo. Est aliquid, Medicum properare Epicedia posse. Quisque tamen mallet vivo Soteria dici. Damnamus culpas, et culpis utimur illis. Quis facit hoc? socer Hipparchini; Iudicibus qui Crebra latrocinia obiectat transmissa per aurem Impune, et plureis interficit ipse medendo; Quam Milo, fraxineoque armatus fuste Procrustes: Nec socius Mamurra negat. Sed lentius, ohe! Ingrediamur aquas, praetentemusque profundum. Ne subito tumidum Momis perflantibus aequor, Immanes Satyras vectans Parnassia puppis In brevia et syrtes, scopulosque avulsa feratur. Difficile hoc aevo est, sanctum proponere verum, Sicut in aprico se res habet, et sine fuco Experiar primo, quid nostra novacula ducta Mollius, atque acie vix radens summa comarum, Quidve pati possint doctae, quas scalpimus aures. Post, nisi Crispinus vetet, aut Paris histrio: collum Cornigeri Rheni et pectus tentabimus Istri. Quid facias? Seneca et Burrhus, dum recta loquuntur Incurrunt odium. Sed morte est foedior ipsa Vanus adulator, iunctus Veiento Catullo. Quorum alter, quamvis (iucunda insania!) caecus Mirari piscem non visum sustinuit, prae Sollicitudine mirandi gaudensque tremensque: Ut pedibus vix stare, et gyros carpere quiret. Hamo tanquam esset balaena Britannica capta. Dignus, qui calvo muscarum hominumque tyranno Ex parvis faceret maiora; ex musca elephantum. Rhombus erat patinae claudendus moenibus. altam Veiento testam, figulo sudante, paravit. Nempe omnes talpae sumus, ut noctis duo frusta haec! Quin aliqui et lynces. liceat modo visa referre. Sed nocitura graves exhalant nubila vultus: Unde Ioves tetrici censoria fulmina cudunt. His igitur caussis ego, quandoquidem sapienter Omnia. nec laudare libet, nec carpere fas est; Tutius in medio statui decurrere campo, Obtundam stimulo: palpum aversabor et unà. Nec durus, nec mollis ero. pharetratus echinum Non minor, et vapidam vulpem promittere nolo. Illius exemplo, qui aegrotis crustula blanda Offert, et succos apianis condit amaros: Nos melimela uno pariterque absinthia Libro Miscuimus; mustumque, et vim mordentis aceti. Quo nimbo Europen deceat perfundere totam. Si modo facta hominum. quae vidimus atque videmus, Ponderibus positis, lance expendamus utraque. Sed nunc sola mihi celebris Medicorum agitur res. SATYRA II. Scopuli Idiotarum naufragio infames: Medicis vitandi. Tempore quo Cosmas et quo Damianus agebant In terris, medicis clari successibus ambo: Mors intra fines arcte regnare coacta est; Imperioque truces morbi cessere. sed ex quo Imminui probitas, augeri turpe lucellum, Rideri Superi; cum Numinis ultima cura, Saepe etiam nulla est: magno Libitina tumultu Tristis functorum late pomoeria profert Haut opus est umbrarum ergastula quaerere. monstrant Mille cruces. passim produnt se funera: passim Stipantur, tanquam segetes e semine dentis In fundo fatalis agri produxerit horror. Semita funestis Insignibus omnis abundat. Protollis quocunque pedem, monumenta doloris Territus invenias. iam pene et marmora clamant. Plura sepulcrales siquidem vertuntur in usus, Quam Nero luxurians insanae impenderit Aulae: Tertia pars Urbis uni cum cederet aulae. Si gravis aspectu, flagranti crine Cometes Imminet: aut faetens mediis reseratur Avernus Faucibus, et Stygio texit vapor aethera fumo. Nemo repentinas, polluto sidere, mortes Miratur. fastus, furor, indignatio, cessant. Omnes supplicibus lacrymis abscondimus iram. Plana via est. urbes in coemiteria migrant: Et migrent. quis enim Fatis Parcisque resistat? Donec nube sedens Nemesis divina flagellum Torquet, et incusso populos diverberat angue. Tunc Medicis veniam damus, et miserescimus ultro, Spe dempta, Moriamur, et in media arma ruamus. In tumulos liceat descendere; et agmine facto. Indignanda mali vis est quoties sive caussa Gens humana perit, dulci allucente sereno. Cùm solo errorum conflictu vapulat aeger: Crassaque per summum scelus Ignorantia saevit. Vera queror. nam saepe dies indulget amicos Annus, et optato conspirat foedere caelum. Clarescit sanus puris Aquilonibus aer. Compedibus vinctus patrio sedet Auster in antro; Nec sinit excussis febres diffundere pennis Aeolus, infelix nihilo minus Artemidorus Exonerat lectos, et Ditis in atria voluit. Unica Summani non sufficit hostia sacro. Traditur inferiis domus integra, stirpe recisa. Dic mihi Carmenion, quot iam demiseris Orco: Centum. iurato forsan tibi credere possim: Altera si centum septenis millibus addas. Quot tua barba pilos numeraverit, aut folia Eurus Decutit arboribus, Brumam revehente Decembri. Hic tamen in pretio est. facit experientia tutum. Emeritum Eurybaten plureisque occidere pigrum Praefero conanti virides inducere caestus. Hunc delectat adhuc cruor, ut vibicibus instet. Pervulgata locis Italûmque paroemia certa est. Tonsores iuvenes Medicosque aetate senili Florentinus amat. Quis non prudentior optet? Nolo manus tremulas infra mihi ludere mentum, Et dubio iugulum fruticantem radere cultro. Esse tamen poterit sanissima potio, quamvis Det tremebunda manus, certique oblita tenoris. Prodigium est olim, si quem curaverit Idmon. Hoc tamen acceptus: cito, quorum credita cura est, Expedit, et poenam non tres extendit in annos. Tam facile ac nullo vitam molimine solvit: Quam facile asparagi viso, vix igne coquuntur. Sicut quondam epulas inter conviva solebat, Post quartum calicem, lepido sermone iocari, Proximus a primo descendens Caesar Iulo. Austriacus Thermis Carolinis Pansa relictis, Se persanandum Saufello credidit Hasso. Nunquid desipuit? sic certe. quippe bimestri Vix spatio morbos duplicari sensit acerbos. Viscera tabescunt pulmone scatentia putri, Et crasso stertunt pavefactae sanguine venae. In pulsu modicus vigor. ut de lumine laeso Nil dicam, poscente quidem collyria, sed quae Non lacerent tunicam. stellas Ophthalmicus acer Languenteis guttis laesisse putatur ineptis. Sic, dum oculi siccare cupit vel sistere fluxum, Incustoditam pupillae perdidit uvam; Secreto usus eo, quo Plotius et Crepereius Assueti vitiis, quorum excusatio calva est. Cur non aut citri succum, aut chelidonia sumpsit, Plorantemque rosam? vireis Venus indidit illas. Quidam Naturae permittunt omnia: quidam Pene nihil, sic excessu peccatur utroque. Sirius exemplum latrans dabit. aestuat amens Febribus Ucalegon, et iam caput omne crematur. Tantum non tabulata ruunt de vertice. bina Tempora dissiliunt, nimio calefacta dolore. Non affundit aquam tamen Alcimus. Alcimus inquit; Concedenda quies primum. lux crastina pandet Morbi congeriem. pandet! sed triste cadaver. Ingressus noctem, vacuum qua Delia cornu Inchoat, et nitidos gaudet proferre iuvencos; Debilis Ucalegon occasu lugubre tectum Fecit, et obscurum singultibus aethera rupit. Indocto Medico non tessera certior ulla Exitii. Salve noster Bithynice, Salve: Quo pereunt homines tanquam ad data classica viso, Exclamat tumuli custos ditissimus olim Gloggaviae. sub quo praeclara stipendia fossor Fecerat, ut terrae functos inferret apertae. Saepe quidem mystax, et dactylotheca, togaeque Syrma fluens, humeroque gravato pendula torquis Atrocem in morbos formidandumque tyrannum Promittunt. tenta. disces nil mitius Umbro. Apparet tantum mandatis durus et asper: Sed non respondent caperatae cetera fronti. Atticus est, suavisque Nepos, et Laelius, et qui Attraxit multum de Mecoenate supino. Ut pater imperio in natos vultuque severus Castigat parcente manu. parere recusat Febris, et irridet neque enim dignatur abire: Sed cata frigentis se viscera condit in aegri. Sic quondam obsessos Genius malus abnegat artus Linquere, ridiculis tortoribus usque rebellis. Donec praeconem Romanus Mysta profanum Suppleat, ac Diris conceptis verberet Orcum, Tandem indignantem: iubeatque recedere nigrae In caveam Empusae, et loca foeta furentibus Austris. Qui Podagrae serram scindentis crura retundet, Vicinaeve Necis stimulos capitaliaque arma? Si neque viscosum tumefacto gutture branchum, Nec flavum icterico vultu Nasica colorem Propulsare valet, suspensamque aure parotin? Consule me, Canio quoque Marcelloque nepoti Non nimium fides animos a funere sumunt. Venturique pavens implebit vota prius, quam Desuper e cerebro stillans apoplecticus instet Malleus, ac diro praecordia fulminet ictu: Et fracta cordis vires incude fatiscant. Difficile est relevare, ferit quem sacra Dei vis. Castricus ac Velox, et Erotion, ordine nullo, Exhaustas aedes caeca sub morte relinquunt, Sic equidem exhaustas: ut credas, qua data porta, Aut pestem, aut Hunnos intrasse ea moenia. totum Pene forum vacuum veteri migrante colono Ad furvos maneis. hoc est, purgare cicutam, Et, ne se urticae cum luxuriantibus herbis Attollant, crescentem eradicare popellum. Artibus his intra bis binos Symmachus annos Centum interfecit. truncasset acinace plureis? Detestabilibus mirmillo noctis in umbra Cum triplici telo nullus grassator agit rem. Qui tot delicias Hecatae facit, et turmatim Aegros praecipitat; merito suspectus habetur; Ceu tribus e Parcis uxorius ambiat unam, Cur tot enim Matri Libitinae mactat homones? (Atque Oseos utinam tantum) si non Hymenaeum, et Eumenidis Gnatarum unam sibi quaerit amicam? Quando vel propter centum praeputia pactae Emit Reginae sibi coniugis oscula pastor Armipotens, maior procus, inferiore paratu. Hic totas acies populatur, et integra raptim Funera lenonum ritu, ceu munera mittit. Quisquis inaudito taedarum es percitus oestro, Mensque amens eadem durat, Plutonis avari Ut Gener esse velis: vivas, votoque fruaris. Et rape, si non dat. quippe ipsa Proserpina rapta est. Nuptarum genus hoc liceat divellere torvis Matribus invitis; etiam opponentibus angueis. Inclametur Hymen, Acheronque assurgat ab imo Pronubus. Elysiae Charites iam nobile pingant Flammeolum, et dirae praevelent ora puellae. Seu Lachesis, seu tu Clotho, sive Atropos atra, Seu tu Tisiphone, seu Sponsa Megaera futura es. Quid loquar Euripidis Fata aequatura cothurnum? Audisti Medicos factos aliquando Tragoedos? Rem veram memoro. nostris aetatibus aegrum Oblectaturus, iactabat non ita pridem Gorgones, Harpyiasque, et ferricrepum Stymphalon, Et quidquid Scenae medio proponitur hirco. Dum loquitur, vastoque sonans protuberat ore: Triste paroxysmus Suevum convolsit Orestem. Vis finem? tragicum funus Casselius apte Composuit, totumque in tergo exegit Orestem. (Ut melius nec Volsce queas in limine Libri) Quo nunc ille situ iacet, integiturque sepultus: I nunc, et solis laurum concede Poetis. Insuper et tales Medici meruere cupressum. Haec tecum expendens, fueris temerarius, atque Humanae oblitus sortis; ne Fata tot inter Improvisa, satis reverens habeare futuri. Si vel tussicula leporis vexatus Arellum Aut Dasium, fratres infausto sidere natos, Sub tua tecta voces. Cosconi, fidis Arello? Quo praesente novem perierunt nuper, heri tres. Quin coram septem prius, ut dant iura, rogatis Res dispone tuas, et confice Testamentum. Tum velut exemptus curis, et abire paratus, Insessas fauces timide permitte medenti. Praedico. non es iactum discriminis extra. Ecce haeret, dubitat, pallet, desperat Arellus. Dispeream, nisi te quinta curavero ficu Tosta in temeto, dulcisve embammate musti. Optime Cosconi, si non est laeva tibi mens: Muta degenerem Galeni aut eice pullum. Non hunc Phoebus amat. illo, quam quaeris, in ovo Nulla salus. soli luctus comitantur euntem Et densi Manes. Oculis si cernere posses Triste satellitium! pompa maiore videres Stipatum latus in plateas gradientis et agros: Quam domito Marius Cimbro, Pompeius Iarbâ, Cum reduces, inter plaudentis iurgia vulgi, Fascibus Ausoniis cincti intravere senatum. Pauci adeo digni flavam contingere Phoebi Caesariem, vittamque manu, volucresque sagittas, Ac Tripodem, et maius cantantis Pythia plectrum. Paucis concessum est, versum recitare Maronis: Ille ego (sed digitis fumosa altaria tangens) Phillyrides Chiron, Amithaoniusque Melampus. SATYRA III. Morborum initia et caussae: monstrificorum medicaminum inventa. Saturno regnante, dies fulsere sereni: Erutaque ignotis ex montibus aurifodinae, Massa coruscantis fuit atque optabilis aevi. Aurea currebant flavo pede Lustra per Orbem. Nusquam visa lues. tranquillae vivida laeto Naturae facies recubans in gramine risit. Poma fames, et lympha sitis: blanda otia, curae. Pura dies ibat silvis praebentibus umbram. Nox amor: et vacui terroris imagine saltus. Sidera suadebant placidos labentia somnos. Nescitum, qualis foret aut quae bellua, morbus. Nullus erat Medicus, nullus medicaminis usus. Haec obfuscatis Argentea solibus Aetas Protulit in Mundum; sed iam migrare parata, Obtuso medii fulgore utcumque metalli. Ebrius ambrosia nonnunquam Iuppiter, ictum Mane querebatur nebula caput, ac bene laesum Caelesti succo; ridente sorore marita. Nil ultra tamen ausa iocum est: lepidique dolores Sponte remittebant, quoties invisere venit Volcani Liparen et fallere tempus eundo. Ut lustrare solent armamentaria Reges: Cùm nimiis epulis cibus exsurdavit orexin. Haut aliter Saturnius ad fabrilia tendens Montibus in Siculis opera; et defixus in arte, Fulmina gaudebat tot iam spectare polita Ac librare manu, collaudabatque Cyclopas. Sed postquam invaluit potandi dira libido, Largius in grandem phialam Phryge fundere iusso Immortale merum: plenum Cephalea Tonantem Fortior illisit. furere ergo, et nigra ciere Nubila, Iunonemque suam fugere atque fugare, Mox et adulteriis, quae cornibus, imbribus, alis Texerat, indulgere: et se fratremque, virumque, Cognatumque torum, totumque impendere fulmen. Huc sitis et nimii deduxit nectaris haustus. Cum Iove mutatis homines quoque moribus, usi Exemplo Auctoris magni subeuntis; et ipsi Paullatim vitiis novitate trahentibus unum Post alium, ac dulci cor titillantibus esca, Permisere rapi, rapuit quo prima cupido; Nondum insana quidem, sed ferri prona deorsum. Irruere Autumnis, alienas carpere messes: Maiores facere alveolos: plus sugere lactis, Plus haurire favi, bilemque augere natantem. Inde Intemperies aliqua et mutatio venae, Et iam dimidii sublapsa crepuscula morbi. Non tamen ullus adhuc, ut membra reduceret aegri Corporis ad normam; formicarum ova comesse, Aut cum lumbricis argenti pocula vivi Sumere visus erat, cineremque ex dente lupino. Ignorabantur cancri fluviatilis exta. Nemo bombycum sanum se stamine, nemo Testibus haedorum voluit. Quid nominis Album Graecum: quas vireis hircorum sanguis haberet: Fel aquilae, cerebrumve; lien vel tostus echini: Vel canis ustus adeps. latuit felicius omneis. Incolumes ut adhuc gaudebant simplice victu, Sic se curabant usu quoque simplicis herbae. Sed iam nulli operae, pretio, fruticique marino Parcitur. ignotae procul et trans aequora lectae. Radices, magno sumptu votoque petuntur. Cachunde, et China, et Guatacum, barbara dictu Germina quis Veterum sumpsit? quis noverat usquam Crescere? conteritur, propinaturque corallum. Post asini auriculas, longumque hoc mobile, sanguis Elicitur, bibiturque avide nec non aqua pastae Anguillae, colubri moechae, et cum spermate ceti Lampyridum expressus nitida putredine succus, Non mihi si centum linguae; praecepta medendi Enumerare queam, lentoque dolore necandi. Quae Phalarim scripsisse putes, dictasse Perillum. Pulvis Trithemii et bufonum, salque lacertae: Mistaque ranarum putrefactis viscera corvis Ichneumon Pharius coquitur: stomachoque ministrant Arida Tartareas purgando dolia crustas. Nil haerens inter sacrum saxumque Bathyllus Horrebit. quaevit afflicto obsonia praebe. Ut morbum expellat, crocodili stercora linget. Immissasque feras patietur inhaeret hirudo. Non missura cutem: credas in corpus aquosum Demissa bolide hunc vermem, velut in mare rubrum, Velle urinari. Sic alte infixa proboscis Exsugit venas. Hos ergo iure beatos Dixeris ac Superis caros, quos absque medentum Tristibus inventis, et lenis et alba senectus Non sine cygnaeo solamine sponte resolvit. Cantharides loquar aut stridentis vulnera ferri? Quaeque facit calido ventosa cucurbita tergo? In minimis referas. Nonnemo sulphure tinctus Eiulat, et canis thermarum mergitur undis. Si iubeat Medicus, taeda lucebit in illa. Qua stantes ardent, qui fixo gutture fumant. Scilicet haec poscunt olim cauteria sudor Anglicus, et pugnans in Gallica Lilia faetor. Omne malum secum produxit ferrea proles, Et paria impulso devolvit cardine secla. Ne dubites: rigido nati constantibus annis Aere, sui generis praebent documenta nepotes. Quippe aegri ferrum chalybemque vocant, et ab illo Fumantem insinuant venis torpentibus undam. Flebile morborum terras circumdedit agmen, Carcinus, aurigo, scabies, epicaumata, febres, Caeliaca et vomicae, nephritis et enterocellae: Lethargusque tenax, spasmusque, ac languida Narce, Quantula pars! quid creta pedum, piceique ridentes? An non flaventis chiragrae farcimina prostant? Non haemorrhoides fons est, pituita, malorum. A capite arcesso. Simul accubuere rotundis Luxus et ingluvies mensis; haut impare ludo Quadrati mappâ consurrexere remotâ Et nova nascentes aequarunt fercula morbi. Hic miseros Medicos facit exitus. undique saevi Persultant hostes. parte impugnantur ab omni, Cumque coquis iam bella gerunt. Certamen iniquum, Hinc duo vel tres stant: ingens exercitus illinc, Noctes atque dies fervent adipata macelli Praelia. certantes miscet pincerna deunces. Omnes thyrsigeri, sunt omnes archimagiri. Posse diu speres sanum lautumque valere Carpophorum, cuius vitae pars maxima, daps est; Caussaque vivendi, bibere ac vomere, et saturari? Tuccius aestivam glaciem, Rhodopeia frusta, Fervidus a lusu post Chia et Massica rodit, Sic quoque calloso Brumam sentire palato Dissimulat. sed membra rigens stupefacta fateri Cogitur, et produnt pestem intestina receptam. Haut igitur miror, si ganeo Numantinus Crudum pavonem, quem secum in balnea portat, Portet et in tumulum. pereunt, quia vivere taedet. Utque puer formosus Hylas cum fonte, suaque Narcissus facie; stulti cum morte iocantur. SATYRA IV. De aquae potu aegris praescribendo. Sunt, qui Neptunum Neptuninenque Lyaeo Anteferunt, toti Tritones atque Lycurgi. Qualis Fonteius pater extitit Hydrophilorum, Et quidam salsis non illaudatus Ulubris. In cratere meo Thetis est permixta Lyaeo. Bucchanane, Stygem poteras evadere, si sic Omnia dixisses Scotorum trossule. malo, Malo nives castas ac sobria carmina, quam quae Dictavit Leonora tibi, pellexque Neaera, Pasquillusque tuus: qui foedos inter amores Ebria nocturnis commiscuit orgia Sacris. Ista suo semper Fonteius occinere aegro. Fixum est atque ratum. morbo quocunque labores, Ad fontis mittêre cadum: factusque liquentis Potor aquae, suges vitreae libamina mammae: Quam tibi praebebit virides resoluta capillos Nais, et invitum bis cocta proluet unda. Hem! valeo. recte est. sed non bene concoquo coenas. Tum nil alter ad haec, nisi rursus aquam. trepidanti Sistitur Unidio simplex Acheloius humor, Heic renova ludos: heic Bacchanalia vive. Flebiblis aspectus, medicinaque digna Batavo Remige, qui meruit submergi gurgite nigro. Ut quid enim venter pavefactus frigore, membri Alterius peccata luit? quo iure Laconum? Si caput indomitum est, podagraeque recalcitrat aestus: In caput inque pedes flagra opportuna parentur. Quidquid delirat gula, plectuntur stomachi. nil Est ignobilius, nihil est proiectius illis. Sic Nomentanus Nomentanique Sodalis Dindymus aurificis, pictorque Vacerra queruntur. Ex me si quaeras, dicam, quod sentio. Vinum Dilutum modice, ut semper mediocria prosunt, Culparit nemo. moderator Aquarius urnâ Infringat nimium cataphracti robur Iacchi. Ne conceptus, ut est fallax luctator, et intra Viscera terribilis, caput arietet, atque labanteis Inclinet plantas: aut ignibus augeat igneis. Plura rogas? non omne merum, nisi cornua sumat, Censeo miscendum ventres cruciantibus undis. Omnis adulterii speciem fugiamus et umbram. Anseribusne parem quaerit facere Hydrochoos te? Nec vero in totum crenen, sed pocula damno Algoris rapidi: quoties, mandante Pecetto, Perpetuus purusque latex offertur. Anhelat Aeger, ut ante oculos surgit praeruptus aquae mons! Tunc vertigo rotat: tunc circumvolvitur aer Balthicus, et Finni reduces instare timentur. Triste est supplicium Germano audire: carebis. Si neque suspendit patrem, matremve cecidit. Germanus sitiens et ferrum poscit et ignem. Nessaeique furit tanquam in thorace veneni. Quot gradibus distant posca horrida, et Arferia et Styx Visceraque ac renes lacerans aqua zelotypiae? Hydrophobus Teuto morbum hunc ex ubere suxit. Ad lymphae nomen pallet, sudat, tremit, alget. Est metus iste cadens in ahenea pectora firmi Constantisque viri. Quis iam succenserat Aulo. Aut positum in tali crudelis damnet agone; Si inclamet Superos, fugiens Medicumque, sitimque Et Lauretanae Reus Aedi devoveat se! Aut ubi vitiferis favet indulgentia Divûm Collibus, ac sicci madefiunt vota coloni. SATYRA V. Prorogatam hominum vitam, summam Medicorum gloriam esse. Ad vestras, Medici, supplex prosternitur Aras Humanum genus, et se delirare fatetur. Vosque per indignos casus ac Fata precatur, Perque patrem imberbem barbatae prolis et anguis Insanos quocunque modo compescite fluctus. Non petimus nobis in tergum iacta redire Secula, et elapsos reddi, quos egimus, annos. Sed neque rugosas pelles, ut callida serpens, Exuere ad verni nitidos Hyperionis ortus. Aesones, Aesonidesque velint candentibus atri Ex cygnis fieri, mutato vellere corvi Rursus et in iuvenem pulsa transire senecta. Quod Melea tamen poterat spondere marito, Ac socero praestare suo. Sed filia solis Hoc habeat iuris sola; atque ut opinor, habebit. Oramus, Domini vitae; (tolerabile votum est) Ne dulceis animas, et vix dum in corpora fusas, Ante aliquot gustus Lustrorum, usumque virilem, Per fas atque nefas caveâ exturbare velitis. Induerat primum praetextam Sosibianus, Baeticus exuerat. vel sic extinctus uterque Mittitur in saccum pullo coopertus amictu. Ah! quantum distant velamina prima secundis! Non poteras Agrippa patri retinere gemellos? Saltem unum? sed te melior potuisset Ofellus: Ni tunc Rhenensi percussum tempora thyrso Indorum domitor tardasset maximus Evan. Ebrius in villa somnum proflabat inertem. Ne stupor iste novus large potantis Ofelli. Dicere cum Flacco poterat: sicut meus est mos. Arripiebat enim, quemcunque occasio calvo Praebuerat crinita scyphum. nec pauca cadebant Illi inter calices cretatae in sede popinae, Ambubaiarum medium cingente corona Heic epulabatur, cantabat. sobrius autem Unice erat dignus quaeri: morboque caduco Oppositus, multos iam tumbam et funus olenteis Fortiter occurrens ipsis revocabat ab Umbris. Haut similis tibi, Cicerri, quem stramen opertas Ante fores positum, fragmentaque sandapilarum Ob tristes casus non uno nomine damnant: Plurimaque accusat stridens apud Aeacon Umbra. Sis licet Hydropotes, evitatisque tabernis Calcato nunquam violaveris ora racemo: Praeterea intendas nervos, adituque frequenti Affectuque patris languentia corpora lustres: Non tamen aspirat Fortuna noverca labori. Ut frustra invitis conamur plurima Divis: Ut raro in terris donorum sparsio tectae Virtuti commensa datur! sceleratus et excors Saepe fugat morbos pollentius, et balathrones Tanto splendidius populi celebrantur in ore. Vir bonus ac prudens inglorius exigit aevum. Et propter fastos cumulatis mortibus atros Explodenda crepat fugienti fabula vulgo. SATYRA VI. Herbis, non verbis pelli morbos. sobrietate atque eutrapelia Medicos commendabiles reddi. Est aliquid, quod non damno, sed inutlie solum Credo praesidium. Glyptus sermone Pelasgo Utitur, assiduus recitator, et omnia verbis Oblinit Hippocratis, saepe et resonantis Homeri. His fretus circum pulvinar debilis Acci Ambulat, et tumidas buccis elatrat Athenas. Atqui non ructus peregrinae aut murmura linguae Sorbere, aut Smyrnae quas fudit caeculus offas; Sed fieri sanus pacta mercede volebat. Ille male affectus nil tintinabula curat Dorica, et inflatos Argivis vocibus utres, Tange rumens ulcus, letalemque exprime tabum: Et mihi maior eris Senensi Savonarola. Nonne vides sudare Lares, lacrymare Penates? Et Gnati et Genitrix, et caelebs filia plorant. Tu Graiam insipiens occentas Iphigeniam: Aut aliqua ex cerebro iacularis rheumata Coo. Redde suum potius patriae, bone Graecule, civem: Redde patrem Natis, thalamo uxorique maritum. Istud enim coniux, istud Respublica poscit. Quo tua garrulitas? Ciceroni verba relinque, Altaque facundâ manantia Rostra salivâ. In plano te stare velim, ac pugnare minaceis In morbos. tuus, o Glypte, est Catilina catarrhus, Fallax et tectus nebulo. Caput ille Latinum Obsidet ac fauces. tuus est Antonius hostis Infestans frictu renes et Calculus urens: Atro damnandus, quamvis sit candidus ipse. Si sapis ac sentis; tua, Marce, est Fulvia Febris, Fulvia pleuritis; non linguam sed latus omne et Corpus acu pungens. heic te non ore, sed arte Magnum Oratorem, Ciceronis simia magni Glypte proba. pelle urbe, foro, totoque Senatu Corporis infandas, nocitura catharmata, pestes. Occulta peius quid seditione Catarrhi? Proditor hic quot iam Summano tradidit arceis? Ergo intestino ne sis clementior hosti. Merge, vel exsicca. Chirurgi stringe securim. Lictoresque tui procedant pharmacopolae. Hecticus insignem Medicum, non Rhetora quaerit. Illum ego laudabo, qui me in squalore iacentem Eriget, obstipus licet ac taciturnus, et alter Sigalion: seu qui freno compescuit ora, In bove formidans animam mordere parentis. Krembsius occurrens aliquis mihi vellicat aurem. Perquam rarus erat sermo, neque lacteus illi, Quin potius grate morosus, et intervalla Distinguens languente ioco: sic, ut tamen idem Odisset siccum. promptus, quotiesque vocasses Aeger in auxilium; veniebat non sine rugis Mollibus, interdumque renidens, ut pluvius Sol. Pulsu explorato, pauca interfatus obibat Huc illuc conclave: ac, post quam, quid faciendum, Et tussim et barbam fluitantem consuluisset: Poscebat philyram, calamos, atrumque liquorem; Fundebatque chaos. Solito mox laetior, imis Extractum fibris morbum, quicunque latebat, Trans caligantem proiecit in aequora Thulen. Ergo uter est praestabilior? Gaurus minus aptis Moribus ac mutus, sed felix? an male notus Funeribus solis, at multi Chaerilus oris. Voluit enim eloquium rapido torrentius Oeno. Idem mergit humo sepelitque frequentius Oeno. In Ius nuper eum statuebat Sulla vocare. Balneolo inclusus, tum ferro sectus et ustus Iam liquefactam animam pene exsudabat in undas. Iussus ad haec, quamvis offerret dona, sitire Mensibus aestivis, quantum non dipsade laesus. Atque hoc inter aquas. miseranda prooemia mortis: Vix Agamemnonio generi, vix nota Mycenis. Auditus dixisse fuit Mesalla facetus. Quam sequor ac teneo, non secta licentior ulla est Utiliorque mea. nam quo discrimine scindunt Se Patiens et Agens, Medicus se scindit et aeger. Conventum pridem ex aequo est: patiatur ut alter. Alter agat. Quaenam ergo tibi dicenda videtur Conditio tolerabilior, vel iniquior harum? Crede mihi experto, Fanni: tu quomodocunque Si quem interficeres; mucronem stringeret ultor, Et caderes. nobis licet hoc impune sub umbra. Insuper et merces, nonnunquam et praemia dantur. Punit, ais, delicta satis rumorque pudorque, Eque cadaveribus putridis infamia nascens. Mi Fanni: nullum metuas a funere probrum. Ede, quis ille diem mihi, cuius nomine dicet? Ad quem praetorem, quove a lictore citabor? Res mea confecta est. Morbo, non arte peritur, Ars non peccavit: sed Adamus et Eva, neposque Posthumus, et quotquot nuper tumulavimus unà. Quid Medicum vexas insontem vane Sophista? Debita Naturae damnati solvimus omnes Solvemusque. Cinis sumus, in cineremque redimus. Glebaque rubra manet primi mensura parentis. His me consolor, quoties spes ultima fallit, Et Parcae abludunt. erravi saepe necando; Dicere seu mavis, errando saepe necavi. Errores tamen alta meos tegit ac tumulat scrobe. Nullum propterea tutus formido tribunum. Omnia qui cernit, nostras sol prodere noxas Et monstrare nequit. nam terrae abscondimus alvo. Euge pater patriae! Dii te! sed tela repono. Vivat Cocceius. nam qua peccavit, eadem Libertate reum se iudice teste fatetur. Talis ab occisis proprioque absolvitur hoste. Vivat et Aufidius, Longarenique. propinquus Corbulo. tres istos adversis imputo Fatis: Quidquid agunt, infelices. Laudaverat olim Discendi cupidos Carmona: nec impedit aetas: Quominus insertae iubar indolis emicet, atque Per Larissaeum currat prudentia campum. Successu sed enim studium fraudatur amicum. Vibidius Dresdanus erat mirabile plasma, Sic pactus secum: Quoties eluserit arcu Conatus Mors vafra meos, et dempserit aegro Fatalem capiti tondens Proserpina crinem: Uno me quoque convolsum privabo pilo; qui Exhibeat numerum morientûm testis et index. Intra non multas, tanquam unctus dropace, totum Sensit Olympiadas se nudo vertice calvum. Idque inter cyathos subridens prodidit ultro. Digna haec calvities et dignus candor amari Prae fuco. Cornute, tuo: cervice tenus quem Caesaries nimbosa tegit. Sed densius ambit Theta nigrum, et longus tumulorum insignit elenchus, Te medicante. pluit larvis, et grandinat albis Ossibus: intrarunt fossam cum moenibus urbes. Atqui nemo magis sua niceteria iactat. SATYRA VII. Auri contemptu, familiari ad pauperes aeque ac divites accessu, Medicos famam nominis extendere. Quid censes Virro? laudemne meretur Iollas Cimber, erysipilas suetus depellere gypso? Laudetur potius Centronius Acronianus. Non crebro, non iste diu, nec avarius aegros Torserat. auditum mox amandaverat illuc, Quo saturi mittuntur: ubi cava sella Patrocli. Si iuvisset eum sic. nubibus exoneratis: Censuit indemnem nil porro. salva fuit res. Sin minus: excusans, quod nostrum est, fecimus; I nunc I sane iam nunc. aliam quercum excute, dixit. Donandam neque enim glandem fert nostra, nisi unam. Hic saltem ingenuus: nec fallere quaerit; ut aera Emungat. notum est, lento cur Albius aegram Visat ad Hispullam passu, propiorque coacto. Ut pretium augescat venienti. linquere servos Uxoremque domi atque incepta negotia, sumptus Reddit maiores. duplicatque salaria longum In tenebris iter, aut nimio fervore diei? En, vix venit; et auruncum bis terve remulcens Involitante manu, partes detorquet in omneis. Continuo circum cistas vaga lumina ferre, Clavibus aspectis, lucrique capessere flatum. Ac nisi flava Tagi stillet praesentis arena: Clepsydra nulla placet. fugienteis imputat horas: Consumique mora queritur sibi tempus inane. Hispulla! hoc audis, et nondum panditur arca? O miseram! tua, si nescis, carissima pleno In vidulo est anima et turgentis folle crumenae. Accipe consilium, atque ipsam te crede Thaliam Cumanam ex centum portis audire loquentem. Vel da, vel migra: quoniam lytrum Albius urget, Raraque non visis vendit praesagia nummis. Unde haec deducat, quaeris? Babylonia dictat Uranie. solet is retrorsum in Fata, diemque Natalem infantis, stellasque inquirere primas: Quae cinxere caput vix hanc in lucis amicae Usuram ex utero, Iunone favente, profusum. Omnia circumaget rapido tibi sidera motu. Virgo Diana, Venus meretrix, Gradivus et Arcas, Fur milesque ferunt momenta; suoque gravare Dicuntur partus aspectu, aut reddere laetos. Scis iam, quo tendam. nisi mox ostenderis aurum, Plumbeus invadet faciem color, ictaque Leti Frigore pallebis. lessum ac suprema minatur. Nam tibi nascenti Saturnus tussiit algens. Si tamen illustri parasitum lance bearis: Te Iovis ac Phoebi radios, genialiaque astra, Clementemque scias habiturum protinus ortum. Numne aliter miles, cui sunt venalia vita, Fama, pudor, capulus; mercedem sanguinis ambit? Caelius, aspirat si quando faventior aura, Ostia delatus ventis ad divitis aegri, Laxat avaritiae plenissima vela per Hermum. Quos fecit sanos, ita mox deglubit; ut optent In veteres morbos, intacta pelle, redire. Seius ab Hungaricis habitum se mitius inquit Febribus, Hungarico quam captatore. papaver Et lac in somnum tanti commixta steterunt. Quod referam, risumne magis mereatur, an iram, An fletum? certe madido res digna cachinno est. Urinam Trebius gratis non inspicit ullam. Hinc bonus, inquit, odor lucri quoque provenit. eis, Magne nepos renova desuetum Vespasiani Foenus, vesicis sub vectigalia missis. Hic tamen accedit. Bassum piget ire sub antrum Pauperis, et tuguri congestum stramine tectum, Curreret ad Pario subnixa palatia saxo, Auratasque fores. cedò, si tenuis tibi res sit, Num venit Archigenes primo clamore vocatus? Non tanti ducit pertusam visere laenam: Ni prius ostenso cunctantem munere palpes. Si non et ceram suffixerit auribus, ut ne Exposcentis opem clamores audiat Iri. Vitabit casulas humileis limenque salignum: Intra quod residens Mopsus porrigine faetet Porcorum, atque sua. tamen a putoribus illud Prae thuris lachryma monstrata pecunia purget. Haec crocus, haec thus est; haec omnia cinnama vincit. Nasum habet in loculis: suffitum sentit ab auro. Cur adeat Proculum? Proculus pauperrimus ipso Igne caret. cui lata pedum domus est spatium sex: Nulla ales, nisi verna, sedens in parte camini Ducentis vitium serpente ciconia pasta: Quae Medicum rostro supra crepitante salutet, Venturum ad Graecas, cuculo numerante, Calendas. Maiores sperat coenas ab edentibus aptum, Quam pultes: ubi nigra Ceres et mucida caepis Additur; ac vetuli vervecis dimidium crus Ponitur in mensa, cuius pes tertius impar. Scimus et hoc. Decianus erat macer ac tenuis re Et facie. haec, veri vix unica syllaba vultûs; Res, fortasse duae. sed cetera civis honestus. Carpsit eum Capitolinus formidine mortis: Speque fovens vana, magno delusit hiatu. O pollinctores! empta est iniuria Leti: Vendita fraus pretio. Quid diceret Umbrarum pars Maxima, si ex tumulis ad nos remeare liceret? Nil adeo tutum est. ex facto collige, quidnam Cogitet Euphorbus. dic, qua ratione Thrasyllum Iuverit; heredum officium qui praecoce luctu Occupat - accipiter moriturum praevenit uncis Unguibus: et partem sese transcribit in assis. Cautus, ne pereat merces, pereunte Thrasyllo. Desperare iubet, qui sic timet; et convasat, Dum simulat. fertur fecisse hoc simia Romae, Ante oculos languentis heri. Sed simia! Romae! Carior eventu! Phoebi dignissima gryphi Substitui! solo risu sanare perita! Sit tanti, proceres, rubrum rapuisse galerum. Ut varia est hominum sollertia! tollite mappas, O pueri, venit Hermogenes, clamabat Aviti Coniux: ex oculis telas auferte nitenteis. Lini raptor adest. iam gyrat milvius arcum: Cassellae, ut memorant, non nemo hoc moris habebat. Febribus inspectis, strophia ac sudaria mundae Sindonis, ut temere iacuere, abscondere sacco, Si furtum servus puer, aut ancilla notasset; Festive eludens, faustum praesentio, dixit, Omen, et anticipo sostrum. candentia malles Carbasa, cessuri gratissima pignora morbi, Me permissuro, mutari in funebre velum? Quo tua, ni mortem sistam, Thelesina tegatur. Vivat, et hoc panno redimat venale cadaver. Dic Styche, Dic Syre: quid iam possis hiscere contra? Saepe iocus felix pretiosa piacula purgat. Acribus ingeniis nunquam defit vafer astus. Dant semper flammas, qualeis lita sulphure taeda; Ex silice attrito cum fomes concipit ignem. In promptu ratio est. deprensum haerere, vel angi: Turpe foret, nempe in fulva non solus Agylleus Consilium praesens reperit gladiator arena. Hoc habet et Medicus, qualis fuit Heliodorus Ac Novius. quamquam hic cellas intrare capaces Maluit, et clausi dissolvere vincla Lyaei. Doliolis nemo purgandis aptior: ac si Tabe laborarent, humana ut corpora; et astro Desuper in faeces Lunae seu Martis agente, Plena supervacuis relevanda humoribus essent. Mirum! quam saepe atque avide, ceu non bene habentis In trulla dulcem venam tentarit Iacchi. Sed melius semper Medico hoc abeunte valebat. SATYRA VIII. Illustriorum Medicorum Catalogus I. cum encomiis praesertim Magni Fernelii. Curandum est Medicis, ut fama et nomine praestent. Pondus in his. utrinque iuvat cognoscere, quod sit Iudicium vulgi; quas spes praeceperit aeger. Hinc pendet quandoque salus. Rem sic cape. venam Si Picentini contrectat Acilius; horret Languidior factus, pestemque instare tremiscit; Tanquam improviso perstrictus ab angue viator, Visat eum, venamque premat Dexippus eandem; Continuo melius te credet habere, levatus In cubitum. numne ergo manus divina, vigorque Tangenti caelestis inest, ignotaque virtus? Nequicquam. diversa tamen phantasmata menti Inducunt variis affectibus et timor, et spes. Non etenim quamvis, sed tectam pelle caprina Forte occurrentis palmam tetigisse Luperci, Omen erat faustum Latio praegnantibus olim. Vis censum ac titulos Arnaldi Villanovani? Sane age, et egregia praesta virtute virum te. Esto prius factis Arnaldus Villanovanus. Illum Pontifices, illum de cardine rerum Consulti Patres, quos duplex purpura vestit, Nomine Romani commendavere Senatûs. Tybris adhuc hodie, quoties memorabile nomen Influit: exsiliens, glaucoque indutus amictu, Laetitiae testes flavas attollit arenas. Et Vaticanum montem quae personat Echo, Respondet. Villasque Novas exspectat et ambit. Iamne vides igitur, quibus ad Capitolia Famae Passibus, et culmen summi properetur honoris? His ascenderunt Durantes Scacchus, in ipso Nomine divini referens certamina ludi, His Santorellus, Solenander, Ceckius, Occo, Mouffetusque sagax: et Trincavellius oras Per Venetas celeber, qua tunditur Adria ponti Fluctibus alternis; et inhorrescentia, phocae, Signiferum Marci metuunt armenta Leonem. Quid te Vallesi memorem, Prosperque Calane? Felix Sacchetus, felix Rotarius, et qui In diversa licet sparsum contagia vulgi Letiferum virus potuit. Saporta domare. An non crescentis truncando germina taxi, Feralem fructum prohibens succedere tectis, Laude genus lauroque suum Laurentius auxit? Quis non Butinum, Norescotumque sepultos, Et Pancam genialem, et nil Pollucis egentem Castora, Mundinumque senem, Mariumque Grapaldum Effodiat, velut Antigonum, nisi Fata repugnent? Sed neque Rulandum, neque te, Galeote, medentem Transierim, titulos magni sortite Gradivi. Vita prius foedus cum nigris sanciet Umbris: Quam rapiant nobis oblivia pigra Cratonem: Quamque vetustatis nubes involvat Amatum. Sennertus tamen in primis, qua Matrona ripas Pulsat, et in praeceps Rhodanus devolvitur amnis: Ubere Celtarum fax flagrantissima campo Eminet; ac latam numeroso ex agmine palmam Hispanusque Gomez fert, Lusiadesque Rosales. Quo verò eloquio satis Aldrovandus Ulysses Cantandus veniat? quem docta Bononia Civem Vindicat: at plures tanto pro pignore certant. Te terrae, te monstra maris, volucresque sonabunt Armigerae, septemque ferent ad sidera cygni. Unica sub Massa fuit Augenioque querela, A vespillonum rabido clamore profecta, Nempe querebantur miseri, sibi funera deesse: A quibus impositum possent auferre trientem. Ergo ire in lacrymas, lamentisque astra ferire, O infesta fames, nulloque labore levanda! Non quimus luctus alieno pellere luctu: Et quia nemo perit Foresto obstante, perimus. Dii Ionstone mali, Dii te, Pernumia, furvi Abripiant cum Septalio Phlegethonta sub imum. Nullum Fabricius, nullum Vassaeus humandum Submittunt. omneis sanat Cornarius aegros. Ut vestris pedibus tellus subducta dehiscat! Hi fremitus: Sed nemo vetet. plorare sinamus. Crudelis pietas, his flecti aut cedere votis. Nulla triumphalis vox campo, undisque celeusma, Nullus (io) paean hoc sanctior est ululatu. Vivite carminibus Medicorum gloria nostris, Immortale genus, aeternis vivite Fastis. Sub quibus Umbrarum lictores semper acerbùm Esuriant. illis immites pergite solis Esse, precor. gemitus quae callet ducere fictos Praefica, cogatur vero vexata dolore, Arenti vacuos versare in cespite dentes. Quis referat dignas grates Heroibus istis: Terrestres Dii sunt: tantum non thure colendi. Nullus honor Medicum felicem, artisque peritum, Nulli thesauri dignis splendoribus aequant. Sunt hodieque viri pollentes rebus et usu Non pauci: quorum producere nomina possem Inclyta; Qui Maciem nostram sibi restituerunt: Coccineam sicco vomuit cùm gutture lanam: Et iam deficerent pelves, queis puris aquosi Influeret torrens: postquam se massa resolvit Sontica, tot menses nimio constricta calore. Ede, quid a factis istorum et imagine viva Mamercum duxisse putas: primoribus herbas Vix suxit labris: et vult Mathiolus haberi! Lentius, o cucumis reptans per tesqua, rogamus, Festinare velis, dum maturaverit aestas. Est pretium conforme morae. durabile longo Perficitur spacio. Tu iam Mathiolus haberi: Huic studio Lustrum qui vir insumpseris unum! Ille senex omneis omnino triverat annos. Insuda primum: Lunas solesque fatiga. Carpere vis solidos fructus vix semine iacto. Semper cum tenera quaedam lanugine crescunt. At quotus a studiis pallet dulcedine famae Incensus, nomenque petens transmittere in aevum; Ut dignus veniat signis referentibus ora Sublimis statuae, fusae ex candenti orichalco: Ut pulcrum digitum mereatur, et audiat: hic est Ille per Europam notus terraque marique Munere Caesarei radians Fernelius auri, Morborum domitor. similes si mille viros Dii E coelo mittant: quovis in corpore Regni Vicenos; magnis imponant urbibus unum! Porthmea Avernalem, cito deficientibus Umbris, Ad restim redigant, navi contoque relictis In ripa. namque unde seni vel nummulus unus: Ut sedeat digna pro maiestate Deorum Succinctus musco: nonne haec quoque vestis emenda est: An gratis aliquod contexit gausape Clotho: Sed tu, qui legis haec, felix natura, requiris, An favor extulerit. nimirum cura, laborque Summa Quirinalis scandunt fastigia Phoebi, Supra quae emicuit Fernelius: osor inertis Desidiae ac Luxûs, mediam consumere noctem Excubiis solitus cum Pergameo Phoenice, Ac Celso, et doctis vigil impallescere chartis, Ipse quoque ingenio sacras excudere flammas, Exemplo magni Demosthenis, adque lucernam Eniti foetus, unctosque offerre Minervae. Hinc redolent oleum confecti ad lampada Libri. Manè, salutantûm plenos admittere coetus. Stipatis foribus, velut unda supervenit undam, Atria fervebant, tanquam si Principis essent. Quid refert: Populi sis voce an sanguine princeps: Comis et indulgens miseris, minimumque superbus: Alloquii facilis; sic pronus semper adiri, Ut Deus in templo. formose dives, et ipsas Inter opes contemptor opum, contemptor honorum, Tantus erat curis vacuus solennibus Aulae, Non aspernari carbonem, et forcipis usum: Sed nexus elementorum dissolvere flammis; Naturaeque penum, liquidosque intrare Planetas. Vilior haut ideo. quin a squalore decorus Neglectuque suiiquumque a fornace recessit, Saepe haerebat adhuc mento fuligo camini. SATYRA IX. Prudentes Medicos; sic opes et genium curare, ut tamen otio ac luxu non diffluant. Audistis, quo Fata modo popularia Dento Et Titus accersant? hi tanquam Mercuriali Immensa Umbrarum cogunt examina virgâ: Dum male conditis ventrem siphonibus implent. Interea virgae huic famosae remque, Laremque Divitiasque, hortosque, excultaque praedia debent. Quale aliquid, si vera fides, Florentia monstrat: Fortunatus ubi Pomponius ardua tecti Culmina, marmoreas Autumni fructibus aedes, (Illecebris peponum) se se debere fatetur: Supra vestibulum portae testante tabella. Dat Galenus opes. Scio, mi Theophraste, proboque. Nam quae vita hominis non sit redimenda talento! Idcirco iustis opibus quoque gratulor. Atqui Pauper heri Codrus, subito nunc obvius exis Croesus in occursum. domus intus tota renidet. Aureus est abacus: multi crateres aheni: Plurimus in statuis Polycletus; cumque Myrone Praxiteles, et qui sponsam sibi fecit amator Ex ebore: ut Veneri post tot monumenta furoris. Taurum et Pasiphaen, Pyrrhaeque animata calore Saxa, nec hoc monstrum deesset; sine semine proles Incesti manibus coniux fabricata mariti. In circum redeo; dicat Cluvienus avaros Infameis. negat Hermogenes. infamia nulla est, Unde habeas, curare, petat, trahat, ambiat, optet, Qui vult esse aliquis, subselliaque infima plebis Deserere. hoc agitur, ne faex maneamus opaca. Deinde ubi noster honos? quarta trieteride quantas Fecimus expensas? quanto stant nostra labore? Quot non Ausoniae donavi tempora Lunae, Clara per Europen lustrans Asiamque Lycea? Dii pretio, sudore, morâ sua munera vendunt, Aequum est. aegroti tantundem ut pulmo refundat, Et vomat in bulgam, quantum Chaerestratus hausit, Tusca prius pedibus converrens oppida nudis. Dives erit, decimum qui sic transegerit annum. Cum semel expulsa est inamabilis hospes egestas, Intravitque domum Plutus; sententia prima, Decretumque ratum, totaque immobile vita est: Nullam porro diem donare vel amplius horam Hippocrati infelix iacet, aeternumque iacebit Rodendus tineis. Musaeum vise Numici Omnia pulveribus sunt obsita: cumque libellis Exiguis pariter maiora volumina sordent, Clausa negant aperiri, et claudi rursus, aperta Per forulos opici saliunt ac scrinia mures. Intra Nymphaeum si iam placet, aut hypocaustum Laetitiae Bacchoque sacrum: contraria cernes. Cuncta nitent, ibi dispositum numerare licebit Vasorum omne genus: bascaudas, cymbia, mergos, Ampullas, et quae pretio certantia vincunt Heliadum fulvas carchesia myrrhea crustas, Qualiaque Adriacis pellucida fingit arenis Tibicen opifex, miris distincta figuris. Pocula sunt capri, pardus, lyra, vultur et Argo. Non tot ab humenti dependent phasmata coelo, Cum rarescentes demittunt vellera nubes. Stant serie pulcra longum referentia versum, Grandia cum parvis angustique altera colli; Ordine quaeque suo, veluti symphonia discors. Forsitan et Beli patera, et scyphus Herculis adsint. Res memoranda novis, Bibulo sed Consule, Fastis, Frontonis madidi crystallina Bibliotheca. Omnia respondent, casu, studione vel arte? Nam Liber liber est, praeloque expressus uterque; Amborum facundia par, nec gratia dispar. Ambo fluunt, funduntque ad mustum dulcia verba. Sedulus Auctorum sensa exhaurire profunda, Ingenium exacuet, fiet toto ore disertus: Adque tuum stomachum quidvis, Epicure loquetur. Dicat Aristogenes: utinam exemplaria prostent. Prostant: inque manus sumuntur tanta legentum. Quanti non fuerant duo Caesaris Anticatones. Hinc exantlato capita ardent icta labore. Intolerabilius, quam si, vel amystide ducta Octo metretas Avicennae ex fonte bibissent. Affixi tamen et foliis saliaribus haerent Volvendis, minio pictis ac pumice rasis. Antiquum studium pellendis utile curis. Ingenium quo non stimulat violentius ullum. Nec fortasse tuae chartae, Galene lacessant. Ridiculae Glandes, et Corda dolosa Nolaeque Consertae, iactu pugnam miscentur in unam. Seria res, atque haut paullo maiore tumultu Urgetur, quam cum sananda est pauperis Anci Phyllis, et extremo Fescennia condita pago. Ut versant oculos! ut frontem in nubila ducunt! Ut crebros inter variant poppysmata nictus! Dum Regem sibi quisque rapit, gaudere pavores; Et vibrare fluens circum praecordia sanguis. Iam sperat, iam vota cadunt; iam iam tenet hircum. Sed metuendus aper, nunquam tibi praeda futurus Alceide, cunctos subigit; spoliisque potitus Fulmineos positam dentes demittit in arcam. Alea cum praeceps iacitur, Venus improba vincit. Chartarum lusum potior Dodona coronat. Felix hoc signum: lucro est et amica luto sus. Ut merito in laetam Veteres optasse ferantur Sortem candiduli divina tomacula porci. Victor amaracinos quotquot sus invenit, aufert: Semper agunt praedas signati nomine verris. Qui Siculas egit; Verrini: quem gravis auctor Perculit Arpinas, non est truculentior isto. Reginam Cypri frustra implorabis, Adoni. Prosternit Reges etiam ac secat agmina rostro. Surgite, vicinum torquet catalepsis Iopam; Nicomachum Arthritis, Diodorum profluvium alvi. Varronem rabies. Velox epilepticus. angit Cinnam hypochondriacum, praesuffocatque vaporum Ex imo turbata palus. Carbunculus urit Cocceium. varices tibi sunt, Sextile molesti: Asthma tibi, Clemens. est moeror eroticus Auctum, Fratrem ignota lues. Fessis succurrite rebus Poeonidae. iacet ante fores tristissima coniux, Et supplex implorat opem. testatur amorem Lacryma decurrens, non verius ingemuit, quae Pyrame, clamavit, quis te mihi casus ademit? Pyrame responde tua te carissima Thisbe Nominat. exaudi, vultusque attolle iacenteis. Surgite, et ex veris medicamina promite libris. Factum nempe puta. Dionysia Symposiastae Continuant, perguntque ruentem extundere noctem Donec de caelo prospectans Luna, bicornes Fuso tingat radios ac spicula vino. SATYRA X. Contra aegros non nisi pretiosa pharmaca admittentes. Dicas: num sapiunt aegri semper? minime hercle. Tongilius vulgi nolebat more perire Ignorabilis, obscurus: sed cum strepitu, cum Lamentis: sicut navem Oeni fluctibus haustam Prosequimur stantes in ponte, vel aggere ripae. Aut te Londini truncatum Carole, Regem Pars aliqua Anglorum, maior pars extera flevit: Tarquinii veluti succissum falce papaver. Pro facinus! torquata cadunt iam colla securi. Nam quis contineat suspiria vel lacrymas, quis Tristia non flectat rigidus quoque lumina; quando De collo vertex, de vertice lapsa corona Spargitur, ac triplici terram diademate pulsans Accusat crudele solum, fatale Stuartis? Si ferrum excipias, non inferiore laborat Pompa Tongilius moriens sua funera duci. Delicias hominis! regali occumbere luxu! Morbo aliquid simile incubuit cervicibus eius. Continuo, ne quid tantae decederet Umbrae, Concilium cogi Medicorum iusserat; ut se Irent adiutum, per sacra Deosque precatus. Conveniunt Craterus Ruffilli mitis alumnus, Messallaeque comes Munatius; alter Iberus, Alter Celta: (quis ignem et aquam sociaverat error?) Proximus his Atacinus Aper quem deinde secuti Stella Mathematicus, Buccoque petitus aruspex. Tum celeber Capito, iunctusque Telesphorus Aulo Nec non Protagoras, et aqualiculus Maculoni; Pentagathusque senex, et Flori clara iuventus. Hos super Helvidius Bari gener, ac socer ipse. Ultimus accessit librans vestigia passu Praepinguis Cossus, trabeati abdominis umbo. Quae non ista phalanx queat expugnare sepulcra, Destruere et cryptas, quos non avertere morbos? Hac acie, his animis ac viribus omnia flecti, aut Frangi posse putes adversae spicula mortis Immanem pharetram licet integra silva gravares. Postquam impleverunt sellas, oculique parumper Subducti, atque aures arrectae, et barba repexa est; Primaque sederunt inhiantûm murmura; fari Occipit ante alios, et sic Munatius infit. Harpe Tongilius morboque laborat acuto. Exundans igitur flavi vesicula fellis Placanda est, intraque suam cohibenda lacunam: Viscera ne fumus candentia rodat amarus. Quantum nosse datur: si me non intima fallunt, Post illum Maculonus ait, lapidescere renes Et iecur, ac fundum stomachi reor exitialem Sentinam trahere. hinc vomitus, fastidia, ructus. Plura loquebantur plures in verba solutis Ubertim linguis. utque est tunc pectoris aestus, Et fremor alternis quatientûm vocibus aureis: Quisque aliquid, mox quisque aliud, sicut genius dat. Mirandum est, unde haec veniant discrimina. non sic Laeto Democrito fuerat contrarius alter Ceritus, longos in fletus tempora ducens: Humida seu Pleias, seu sidera sicca micarent. Quamquam utriusque fuit simplex amentia, multis Ignoscenda modis. nam cui pulmone nocebat Abderita suo? decies commoverit, esto, Ad septem passus Quem perdidit Heraclitus Assiduo plorans? dulceis oculis licet usque Percolaret aquas, fierent dum lacryma salsa. At Medici quando secum pugnantia miscent; Ancipitis vitae momentum, album inter et atrum Vertitur, ad Superos nullo revocabile voto. Unde abii, redeo. Messalla urgente quadrigam, Tandem huc descensum est: utendum fortibus esse Nil profecturam Botanen cum Chloride tota. Mitis Galeni studiis tantisper omissis, Rectius interdum tentari et chymica. Longis Ergo septemplex peraratur pagina sulcis. Ducti sunt apices, qualeis gallina facit, cum Scalpit humum, et posito clamosius esurit ovo. Nec mora: literulas graciles nigra filia Cadmi Percurrens aequor, Myropolae tradidit illi; Qui sibi quaerit opes, dum praestat opem; et Recipe inquit Accipiens, carus reparandae caupo salutis: Verum tanto aliis cauponibus altior extans, Quanto nobilior Lenaeo Phoebus habetur, Lenaeus Sileno, et Silenus Satyriscis. Quo tendis Clio? tandem vaga respice littus. Dum fervent operae, dum plurima nulla parantur, Aeger in obscurum subito descendit Olympum. Iuravit coniux, nec erat non digna fide; si Simplicius fieri sanus voluisset atroceis Impensas potuisse virum atque evadere mortem. Ipsa nocet moles. Quanto felicius Ursum Restituit platerus tantum communibus herbis. Hoc satius, quam tormentis distendere ventrem: Prorsus ut Aeoliam credas stridere procellis, Antiquum et vetus est: Multi occidere medendo Caesarem. adoratum populis caput haut decet unus Scilicet oppressor: circumstat copia lectum Purpureum. nulli succo nullique metallo Parcitur, ardentes gemmae iugulantur in haustum. Qualeis in vino Ptolomaei filia fregit, Impensura proco totum Cleopatra Canopum. Tam grandes Animae vulgaribus haut contentae Tormentis, tristem iactantius ire sub Orcum. Atque occumbere amant medio in terrore Cometae Utque rogo exiliit clusus Iovis ales ab alto: In campo Martis quoties pyra flammea luxit, Ossaque magnorum crepuerunt Romulidarum: Cum festo clangore alium mittuntur in Orbem. Usque adeo vicini etiam sub funeris horam Insanire iuvat moribundi relliquias et Faeces stultitiae vix dum exhalamus, in urnam Infertur mimus, dignus maiore theatro. Quid pro splene magis? nam rusticus Alphesiboeus Morbum, quo Caesar fuerat tentatus, eundem Evasit: quoniam non multis crediderat se. Ergo unus Quercetanus suffecerit uni. Exstingui malis frugaliter, ac sine sumptu. Ringatur, qui vult opulenta morte perire. SATYRA XI. Medicum, tametsi patriae fines non egressum, peregrinabundis quandoque decus praeripere. Ecce meus Theopompus adest. ex Alpibus inquit, Summis advenio, peregrinis redditus oris. Scimus: iam dudum Germanos hoc cacoethes Obsidet, ut spernant semper sua, semper ament et Sectentur miranda, polo subiecta remoto. Italiam! Italiam! non unus clamat Achates. Hic Medici fiunt. operosius ergo trucidat, Qui Paduae caulem linxit, quam posthumus Ulmae Affixus Laribus patriis, ceu spongia petrae. Quis tamen ire vetat? pulcrum est, secernere mores, Pergameisque Ithacam tectis inferre sagacem, Vade, tuae quando tangunt fastidia glebae: Vade ad Achaemenios, ad Moesos et Samothracas. Euphraten Baetinque bibe, et cum Tigride Nilum. Influat in Rhenum Ganges, voret Oenus Anaurum. Disce salutares magnis proventibus artes. Utile praestabis patriae carumque reversus Obsequium: quoties civem servaveris aegrum, Servati capitis quernam meriture coronam, Hoc non fit verbis piger ampullantibus, Ole. Facta domant mortem. potior manus ore loquaci. Alceiden Medicum posco, qui pondera clavae Verrat in hydropem, sicut convertit in hydram: Nec cesset, donec siccata inter cute lymphâ, Detumuit venter, compressaque Lerna malorum est. Quod potuere aliquis Capivaccius, aut Aquapendens. Proinde, cave iactes aliquem curare rogatus; Trans Pyrenaeos et saxa cucurrimus olim Invia, braccatis noti Gallisque comatis: Burdegalae exorsum spatiosa Lutetia pavit. Perlustratus Iber nobis: Hispania tota. Hispalis allexit, nunc dicta Sivilia quamquam Ante alias urbes dilecta Conimbrica, mater Alma virûm Musis operantûm. Murcia deinde Granataeque virens placuit nemus, et generosa Germina Castiliam peragrantes multa quidem, sed Nil mirabilius suspeximus Escuriali. Inde datis pelago velis usque ad Baleares; Denique nigranteis Indos lenis abstulit aura. Plurima detinuere notari digna. volare Et pisces possunt. arbor facit unica silvam. Unius in ramis ibi centum Cercopithecos Et corvos albos vidi. Cessa, improbe, cessa Clamator. iam diffindunt praeconia muros. Iamque aegri lectica crepat. iam rupta matella est. Interea morbus sumpsit manifesta gradatim Incrementa, tuos dum narras histrio cursus: Et corvos albos, et centum Cercopithecos. Plena oculi iam morte natant. decessit, et alget. Non hoc credideram, dicis post Fata, futurum. O Sapiens, Sapiens Septeno, nobilis Ole, Posterior, nonoque prior? Non ergo putabam. Obiectas? nescis. quorum haec sint tessera verba? Ex hoc te fatuis potes annumerare mariscis, Accepta qui clade solent post vulnera flere. Non ventura notas? Tunc primum scilicet actum est Tunc fatalè times, oculos cum nubila velant; Et moritura manus culices venatur inaneis; Lethaeique vadi strepitus circumsonat aures. Pisones, propere hunc Medicum fugiamus, amici. Nil libeat duro naulum numerare Charonti Ante diem furor est, talem conducere Cymbam. Non igitur satis est, si quem vel Gallica vexit Mula, vel Astur equus, vel Veronensis asellus. Nil unquam audisti sparsum rumore secundo De Moscho Nigro? quod erat ferrugine pictus, Et multum vituli caput exsultantis haberet; Accepit vulgo mansurum in secula nomen. Natus in Hercyniae media caligine silvae, Montanas inter pecudes, praeruptaque saxa; Ex pago, vilique casa, tenuique bubulci Emergens victu, summos invasit honores. Hic Alemannorum saltus et confraga nunquam Deseruit: nunquam Gades est ingressus, ut axem Occidui rapidum Solis, propiusque sub imum Aequor anhelantum lapsus spectaret equorum, Non fuit Oxonii: non gramina Tusca momordit: Non bibit Eridanum, vel odori flumen Orontis. Vix e Danubii ripa pervenit ad Albim, Et tamen ex merito iam tunc medicantis habebat Praecipuam laudem; dignos et imagine vultus Iuxta Galenum ponendâ in fornice templi. Quid Theopompus ad haec pertaesus Teutidos orae? Euri qui Zephyrique domos peragravit, et Austri Ac Boreae fineis: et duxit in aequore remos, In quod ceratis cecidit miser Icarus alis. Nempe suos repetens errores augur Ulysses. Cymbala mota sonant. Aes audio Dodonaeum. Et salebras video vastique pericula ponti. Quaeso te, peregrine: loqui tua gaudia cere, Innanteisque fretis lorica duplice cancros Differ; et Herculeas toties itetare columnas. En: morbo Herculeo Caius torquetur, et uxor Caia gravis morsu gangraenae. pelle dolorem: Siste malum. tua post ad monstra redire licebit. Sana, non narra, quae videris. Haec mea summa est. Festino ad Nattam, quo non verbosior alter. Postibus a patriis Lustrum forte abfuit unum: Elapsoque redux, vix se, vix limen avitum Noverat, ac socios attritos compare lusu, Quo pueri pedites frenabant saepe bacillos Per vicum; aut nucibus iactis fregere fenestras. Is medicamentum vel de ceromate Buthi. Confectum promens, etiam quod vilius alga est, Nomine secreti pretioque augere solebat: Ceu foret Armenii pastoris monte refossum: Aut ab Idumaeo, Saracenove Damasci, Seu verpo Samuele datum. mendacia sumptu Immenso constant. lapis hic de Perside capra, Si verum excutias, lacte est concretus asellae. Cornua plus cervi, plus praestent cornua vaccae. Accipe et hos, magni Saxo quos aestimat Ufens, Carbones, Liparâ allatos, et fulmen olenteis: Quale Iovi nuper Steropes procudere iussus. Miscuit arcanas vireis: unde atra favilla Non parce bibit, et succo est imbuta salubri. Illam Ufens adhibet cinefactam, et iactat ubique Nil aliud novit, quod aceto diluat. Hoc est, Propter quod Siculum delatus ad usque Pelorum, Et praetervectus Scyllam, infamemque Charybdin, Inguina caeruleis amens succincta molossis Horruit: et curvis Volcanum vidit in antris? Si iecur incensum torrebat tanta cupido Ultima telluris penetrandi claustra triquetrae: Cur non sulphureae saxis ardentibus Aetnae Incidit? Empedocles alter post nobile bustum. Certe non, damno multorum, homicida futurus. SATYRA XII. Vesalii anatomici praestantissimi laus. Contra Atheos Sit Fabius faba ventosa, et caput artis inane. Plena tamen bulga est, et avito turgidula asse. Ampla domus, multi tituli Salamantica parvum Nutriit. ulterius raptum per castra, per urbes, Compostellanis trivit Callaecia clivis. Hinc trahit ingenii famam. vix credere possis, Ornatis quantas promittat porticibus spes. Tecta subi, et prope barbaricum mirabere luxum. Ante fores ludit Siren; et limine in ipso Dispositi occurrunt Centauri; aliaeque Chimaerae Mille locis pendent, medioque umbone locantur. Quacunque aspicias, et Mira et Bella videbis. Hinc stat rhinoceros, vel cornu rhinocerotis: Inde colorati squamato ventre dracones. Unus ei similis, quem pubes Dardana quondam Tibridis excelsas Epidauro traxit in arceis. Quid memorem conchas Tyrrheno ex aequore lectas, Lucenteis vario picturatoque recessu? Vipera viva natat vitreo conclusa culullo: Et potum illaeso despumat gurgulioni. Ales Mygdonius vituli pede continet ovum, Aut soleam ferri: sonipes quam Martis in Haemo Perdidit, excussam rapido per inhospita cursu. Haut indigna quidem visu. sed si nihil ultra est, Perdidimus tempus. Fernelius interea me Vesaliusque aliquis privam duxisset in Aulam: In qua spectandum per singula membra cadaver Distinctosque tomos, avolsa carne, dedisset. Ut caput et collum. costaeque et venter, et ossa, Articulique pedum, et varia internodia crurum Nexibus inter se miris aptata cohaerent: Emicat in parvo divina potentia Mundo. Ardua cernenti metricus miracula truncus Exhibet, et summi Figuli commendat honorem Relligione tremo: sacer horror concutit artus. Formidata eadem placet irritatque voluptas. Quid mihi Circensem iactas Romana libido? Curve cruentandas populi crudelis arenas? Stent licet Augusti Traianorumque columnae: Et Sixti medias obeliscus dividat auras: Omnia Vesalii statuae spectacula vincunt. In quibus utilitas an delectatio maior? Heic contemplari generis primordia nostri Ac finem liceat. Quod eris, quod es, atque fuisti, Hinc discas. nam non homo monstrat, homuncio quid sit Istae sunt latebrae, quas spes, dolor, ira, timores, Et cum tristitiis habitarunt gaudia. Vultus Hic potuit lenae placuisse. foramina bini Sunt oculi: per quae, nondum nudata, Cupido Intendens arcus, plumbum traiecit et aurum. Haec fodit stimulis; haec vertebra torsit amanteis: Quis credat veteri, subducta pelle, decori? Heu! breve ver, longaeque hyemes! mutatio quanta? Quae nunc forma viri? speculo iuveniliter usus Nunc ipse est speculum, speciemque ostendit inanem Nimirum domus est Animae pulcerrima, Corpus. Donec eam spirans impleverit incolâ vitâ; Fabra manet, laetumque nitens et commoda sedes. Post mortem, simul emigrat dulcissimus hospes, Mandra fit, egelidis Umbrarum pervia flabris. Procidui remanent muri: pictura recessit. Qualia Vandalicis a flammis rudera restant. His ego quem moneo? tecum est mihi sermo Cipere Saepe audite Deum, maneisque negate profundos, Ac Superos, quasi cuncta vagis erroribus orta Pervadant temere, collisaque casibus, Orbem. Non dubitas quin sit mens parva in corpore parvo; Et dubitas, an sit Mens magna in corpore magno: Naturae cui tota patent sacraria, nescis Naturae Auctorem, miro glaucomate captus? Astra vides oculis: illum, qui condidit astra, Mente videre nequis? certis, en, legibus aether Vertitur: et credis nullo rectore moveri? Teque, tuasque manus, atque ipsos consule sensus: Omnia testantur Numen iustumque piumque. Aedificatus homo est. aedilem habuisse negabis? Ergo opifex operis nullus fuit huius. Epeus Troiani tamen auctor Equi memoratur. Homone Solus fortuito compagem crevit in unam Affluxu, vitale Chaos? sed gratia formae, Porrectae sed frontis honor, sed candida cervix, Cunctaque concentum formantia membra reclamant. Corporibus nudis et inermes nascimur, inquis. Quid tum? rostra, ungues, squamae, iuba, cornua dentes; Quae diversa feris, homini manus unica praestat. An vero infantem telis onerare decebat? Et rupta armatum vitulis concurrere fronte? Tota mole premit terram, qui maximus inter Quadrupedes elephas et prudentissimus audit. Parte solum nostri minima contingimus: et cum Aurea suspenso metimur sidera vultu; Per tenues rimas mox scintillantia blandis Connivent oculis atque invitare videntur. Quanta seges rerum? totam tamen unica messem Tot spectabilium collectam pupula claudit. Ianitor Auditus quoties modulamina pulsant. Dulces aure sonos portis admittit apertis. Sed nihil ac Mens est aeque mirabile, Vestae Detrectat soror haec aut Terrae filia dici. Ex summo regale genus deducit Olympo, Portio caelestis, divinae particula aurae. Immensi sine fine capax, impervia Leto. Languida membra iacent stratis; tamen illa vagatur. In somnis, Montes, saltus, mare, flumina, silvas, Lustra petit, tortaque volat pernicius hastâ. Dumque volat, venti et caeli secura quiescit. Totum agitat corpus, tota est in corpore toto Atque suos instar Citharoedi temperat artus. Hos immota movet. praesentem agnoveris esse Quomodo sit, nescis. cupies numerare, sed una est. Observas unam? triplici se munere prodit. Unde autem hoc monstrum, quaerit doctissimus Afer. Imperat, et nutum sequitur manus, accelerat pes; Vix ut ab imperio facti properatio distet. Ipsa sibi mandat, sua nec mandata capessit. Unde istud monstrum, et Sceptri vis grata rebellis? Scilicet exsilium caussa est certaminis huius. Dum petit exsolvi, patriosque inquirit in axes; Luctantis retinent captivam vincula Carnis. Hinc consanguineus dolor, et pudor, iraque. Miles. Sola facit geminas acies sibi, sola minatur Exceptura minas, suaque est Pharsalia: Caesar Pompeiusque suus. contorquet pila retorquens, Hostis amica simul. dubitando vulnere victrix Vincitur: et secum pugnat, secumque triumphat. Spiritus est, in quem nil horrida iuris habet mors; Materiae crassa quia non educitur alvo, Perpetuis vicibus putres variante figuras: Corrumpi, vertique nequit virtute Dei stans. Utque olim ruptâ Gedeonis flamma lagenâ Clarius elucens Madianica castra fugavit: Sic Animus, fracto mortali carcere, purus Emicat, et supra nubes ac sidera fertur, More globi, ridetque suae ludibria testae. Ut posita larva, se, siparioque remoto, Comicus ostendit Ludis popularibus Actor. Et tu semifero Chironi aequande Cipere, Talis Paeonia tantusque Magister in arte, Esse Animam credis tantummodo sanguine mistam Temperiem humorum, ventorum more meantem In venis: fato solvendam rursus in auras Communeis: unde et ventis sua constet origo? Haec illum, qui consilio non futilis auctor Omnibus ambitur votis? qui cernit acutum In morbis, quantum non lynx, praepesque Tonantis Lictor, anhelantem cervum speculatus ab aethra Tiresias idem caecus, sed dispare forma, Numinis ad radios et clarum noctua Solem. Huic mediam clava sit fas pertundere venam. Indignum certe vitaque animaque stolonem, Claudite Orestaea vesanum compede cives. Nam quae alia est, si non haec est manifesta phrenesis? Hoc etiam vere demens, quod amabilis error Nutriat, et sese dementem nesciat esse. Quae nota Stultorum propria est, ex traduce ducta Regis, apud Montem Tmolum: quo iudice Lydus Accepit merito longas, licet inscius, aures. SATYRA XIII. Aegro mortuo, indagatâ mortis utcunque caussâ, Fatis acquiescendum est. Occubuit non perspecto Lavinia morbo. Sed quibus emplastris lethalis plaga tegetur? Dic aliquem saltem dictu, Cardane, colorem Subtilis; nisi cum serosum Elpenora mulces. Nulla fere caussa est non propugnarier apta? Dic igitur. Paulli coniux praecepta Mathonis Neglexit temere. quid enim Matho noster omisit Clinicus excellens, multoque Empiricus usu. Trade palimpsestum. videam commissa fideli Membranae, sontem pulsura piacula morbum. Angelicus pulvis cum pulvere praecipitato Sumatur. misce guttas ardentis aquae sex. Addatur lento stillans calchantus ab igne: Camphora ad haec, morusque rubens, et aquatica Lotos. Seminaque urticae, et malvis colophonia mista: Agnus item castus, vinoque Chamoedrios albo Incoctum germen: tum mala Cydonia tincta: Pulmonesque levans tabescenteis tamariscus. Inice nitrati globulos salis adice mentham, Et cum mandragora siliquastrum, paeoniaeque Radicem, ac nymghaea marina, opiumque soporans, Hyssopumque, aloeque, et coniferam terebinthum, Laetitiaeque crocum per mollia fila fluentis. Cumque ebuli baccis colocasia, cumque caprina Barba tres Veneris dilutos rore capillos. Sic me Phoebus amet. Lecta amplectorque proboque, Lecta probas, Cardane? et ego disiuncta, sed unum Digesta in fascem collectaque sumere nolim. Praeterea non morbus erat, quem tollere possent, An vero quivis a quavis pellitur herba? Quod tentasse tuum popularem publica fama est. Aegris e sacco schedulas sortemque notatam, Pharmacaque Andabatae manibus promiscua dantem. O ludum! quid enim Fortunae mobilis urnam Damnamus: caecis si Manibus, ac Libitinae Est eadem, tantoque magis damnosa potestas? Ergo salus, Medici caligis inclusa? putassem Ingenio potius Galeni scita recondi. Refert: Quis, quoties, quando, quibus. Abrotonum aegro Non audet nisi qui didicit, dare, Horatius olim Sancta mente monet. si nil prudentius ultra Exigis, infamas caussae momenta tuae; nec Absolvis Patrone reum. sed cedere, turpe est, Desperare nefas. Matho, da centum: meliorque Quintilianus ero. didici, quod noxa docere est. Quid dices? metuis? facunde plurima. vera? Non ea tu poscas, speciem sed habentia veri. Qualia Causidici Spirae, Ligurinus et Alcon. Incipe, coenavit Lavinia largius aequo. Inde nociva lues, ac vis oppressa caloris. Comperta est mulier vasta et plethorica, crudis Fructibus, ac nimiae stomachum laxasse saginae. Atque hoc damnatis et solstitialibus horis: Cum se vexarent contraria moribus astra. Cum furaretur Marti Cyllenius ensem: Marsque Dionaeos aversaretur amores. Perge: disertus homo es. patulis ac faucibus unctis Nullus obex. tumidi spirant oracula folles. A secta vena corpus proiecit obesum In latus, et stupidi corrupit frigore somni. Vicisti Matho: victoremque extendere palmas Ausonii videre: tua est Lavinia coniux. Tam tibi debetur, quam Dardanio Aeneae. Adde: quod et subiti manifesto turbine venti Ianua contremuit quassi patefacta cubilis: Pervasitque toto recubantem noxius aer. Credis et hoc? afflavit anus suspecta, nigraeque Felis ab intuitu conterrita fertur in altum Erexisse pilos: quo tempore noctis Orion Militat arma tenens, et acutos surgit in igneis. Quin etiam bubo supremi culmine tecti Sedit, et in tractum feralem carmina ducens Accinuit solenne suum morientibus omen. Ipse nihil possit contra tot signa Machaon. Quis Rhadamanthus erit tam ferreus, ut defensum Ex hoc aspiciat torve damnetque Mathonem? SATYRA XIV De aegro Massiliano, et Medico Gorgonio, Suevis. Naufragium passus, si quando evaserit aequor, Submersis opibus, non mendicare vetatur. Frigidus atque lacer templi sedet ante fores: et In signum, pictae monstrat fragmenta carinae. Cur non Massilianus idem, patrimonia cuius Febris, et hac peior Medicus Gorgonius hausit, Ius habeat? poteratne profundius igne perire Caelesti, vel aqua? Pellat, me auctore, pudorem, Et regionatim misera de fraude queratur; Atque inclamet opem quo sit testatior Orbi Caussa rogatoris; tabula vel in aere patentem Gorgoni effigiem, ceu sectam Gorgona Pallas, Praeferat ingeminans: nummum date Massiliano, Hic evertit opes, hic me spoliavit inermis. Forsitan armato potuissem opponere peltam. Nil feci, nisi quod fuerim violentius aeger. SATYRA XV. Adversus Idiotas, et Iudaeos impostores. venena miscentes. Si recte memini, dixisti pessime Vates; Clementer te velle loqui, nec stringere Iambos. Cur ergo Alsaticas inflat Bellona Camoenas? Unde furor plus quam Galli Corybantis ad ictus Aeraque Curetum, et Phrygiae cava tympana matris? Ut Cillenaea posita fide, pectinis usum Invertat siccis aliquis vix ossibus haerens! Et resupinati motam Iuvenalis ad Urnam Torqueat horrisonos, ceu rauca tonitrua, versus. Da veniam, qui me culpas. non omnia possum Quae poterat Veiento pati, laudare Syriscus. Vis compendia? sic. Non possum ferre Sabinum Et comitem Scorpum. nam Saturnalibus ipsis, Praescribunt squillas, pernam ad ieiunia verna. Absque ullo titulo petulans incuria sacros Cur violat ritus? Non possum ferre Marillum, Nasutum Iuvenem mentisque errore superbum: Qui nihil a Phoebo deducens praeter inane Nomen, et intonsi pondus florale capilli, Imberbesque genas, iam se maioribus aequat. Qui Crases tamen atque Crises ignorat: et idem Uberis ac fluvii Cancrum distinguere nescit. Nescit ab angina quanto mala limite distent Argentanginae. Quoties maculas elephantis Audit pellendas, de barro cogitat Indo. Cardiacum morbum residere in poplite credit. Praeterea tumidum non possum ferre Glyconem, Unguibus an, scissisque comis, ac forfice summas Promotum ad caedes. Medicis nunc aequiparat se Tonsor heri aut digito confundens unguen Aliptes. Non possum flavos, non possum ferre colenteis Sabbata Iudaeos: homines, queis septima quaeque Lux perit ignavis et inertibus; ut neque spirent Respirentque satis. vix os aperire laborent Hausturi latices ac pigrae pabula vitae. Sex reliqui scelus omne dies, et foenus avarum, Quanquam Zacutum dat Portugallia magni Nominis Hebraeum: nuptae ne fidite verpis. Gens inimica Deo Cyprium pernavigat aequor, Et bene connexos piratica vastat amores. Non aconita tibi vel apertos porriget angues: Sed liba, aut dulci miscebit sesama melle; Ac Laestrigonio parvam in cratere rubetam - Mox ea sumpta nocent. lectorum fulcra dehiscunt. Exturbatur amor venis, ut ventribus infans. Tu ne deesse putes tam dira exempla secutos: Sarcophagum Balbinus olens ob praemia peccat. Sunt, qui conducti pretio connubia solvunt. Hoc Medici? vanis utinam rumoribus. atqui Mamercus solvit: conclamat Corbulo, feci. Defendunt etiam. quid morte optatius, aiunt, Perpetuum exosos thalami dirimente bimembres? Rumpere Lentinus nuptarum iurgia novit. Alterutram litis partem, seu femina, seu vir Poscat, tollendo. scis hoc Lentine, nec horres? Aude aliquid dignum Themisonibus, aut Alabandis Hac nece famosis, et vespillone Diaulo. Sic vacuos a morte toros ars Thessala reddit: Sic taedae, vultusque novi, nova serta parantur. Sic pro Fabulla viduo introducitur Umbro Aelia: Laevinamque impellit Ogulnia pellex. Quae tot abortivos pepulit iam corpore foetus: Membrorum vinclis animas quot Tucca resolvit. Tucca capillatus pulcre, sed crinibus emptis: Labra tumens, oculos paetus, vestigia valgus. Utque cavere queas, materna ab origine Cimber. Septem verrucae frontis confinia signant: Et nunc Westphalica pernas praescindit in urbe. Tales ad Cafros quid ni mittantur et Afros. Longus ubi reliquas coluber fugat ore cerastas: Cum nola cristati capitis dedit horrida signum. Quamvis devoveas; tamen horum ope Gargilianus Evasisse suam Xanthippen dicitur Ulmae, Cannius Hamburgi, Dantisci Mattus. hic octo Uxores tulerat. nonam quum ferre nequiret. Extulit. et satur est, sed non et Naevius. o me Felicem in paucis! cur? obsecro. mortua coniux, Qua fuit in terris non bellua tetrior ulla. Gustavit glaciem piperatam, quam dedit Acron Hybernus, patinam mirus condire magister. Necte rosas Naevi: circumda tempora myrto. Laurigeros postes hederarum cinge corymbis. Dispergatque nuces, et picta Thalassius ova. Nunc iterum libare potes mustacea. sed quid Sarmenti gratus dabis obsequio paranymphi? Ille tibi hos ludos venalis et otia fecit. Ducitur in choreas expungens nupta priorem. Forsitan et vindex sublatae nupta prioris - Nulla Clytaemnestrae superest ex semine proles. Agysthive nepos? qui vique doloque necare Troiano e bello redeuntem Agamemnona tentent. Sexus hic iratus non tantum philtra parare Novit, et hippomanes miti confundere succo. Belides et Colchis ferro grassantur et igni. Verum quidquid agant laniantes Penthea Bacchae; Est tolerabilius, quam si, qui reddere vitam Debuerat Medicus, tincto medicamine tollat. Hoc nullo scelus imbre satis nitrove piatur. Sit deformis anus, sterilis perarataque rugis. Iocastae, dotata tamen: quam Cotilus optet Exemptam humanis rebus, placideque sitam: quo Possit ab exequiis sestertia ducere centum. Is tibi conducto tectum praebere venenum Etsi quadringenta daret; proponeret arcas, Inclusumque Mydam, totoque immergeret Hermo: Summum crede nefas, Animum postponere lucro; Et propter nummos nummatam inferre sepulcro SATYRA XVI. Scientiam in Medico spectari, non vestium nitorem aut insignem formam, illustrium Medicorum Catalogus II. cum encomiis. Aurea maiestas, an ferrea, Divitiarum Omnia vincit enim: ferroque nocentior omni Dirus Amor lascivit opum. propiorque videtur Hippocrati, tortum digitis qui ventilat aurum. Artem si spectes, et ab hac pendentia signa Fortunae, ac dextri Iovis, eventusque secundos: Viderunt aegri nihil infelicius Aulo, Nulla dote valet. sed gemmam ostentat in ungue. Haec facit, ut placeat; summasque vocetur in arceis, Ad morbos Tyriae fulgenteis murice lanae. Sardonychata manus famam, nomenque fidemque Conciliat, quamvis nec beta nec alpha scienti Credis eum frustra, populo spectante, plateas Pulvereis sulcare rotis, ac picta curulis Pandere lecticae lato specularia vitro Esse aliquo cupit in numero, dicique Machaon: Cum praeter fungum Sarrana aulaea ferentem Nil ea rheda vehat. pro quantum balsama faetent? Oblitus est nimbis fragrantibus, et Nabathaea Tempestate madet totus. non spirat inunctum Assyrii Regis maiora omenta cadaver. Vivite contenti mediocribus. undique fulgens Vestis, vestiti modus ac nota, ut alitis ala est, Non docti, aut magnas spes promittentis in ostro, Clamat Aristoteles veteri male tectus abolla. Ceu Iunonis avis se demirans, scutulatam Calliodorus habet tunicam. sed praeterea quid Calliodorus habet diversum ab olentibus angues: Ut titulo laticlavi subsellia mutet? An xerampelinam chlamydem mirabor in Urso? Indutus viridem graditur per compita telam. Quàm sibi surreptam Nisaeo e palmite iuret Euius. hinc famam et populi mercatur amorem. Mollibus ut tutulis et plus quam simplice gaudet Munditie! totos consumit homuncio Seres Unicus, ingentem distendit fascia librum, Inque rosam duplicat. texti singultibus auri Indumenta crepant: et subere calceus alto Hinnit; ut a passu modulato terra resultet. Ultra Taprobanam fugere hinc libet. o bone Pastor Admeti: tibi si cara est Amphrysia Vates: Sique Amphrysus oves foecundo gramine pavit: Da pater Arcitenens aliquem de plebe petitum; Qui tua non vano recolens oracula sensu Calleat, in laceris centonibus, ac maculosa Lodice et iuncis solitus foenoque cubare. Nam quid Chrysogonis me credam mollibus, aut te Baetice. nil pulcrum et vacuum prodest alabastrum. Unzer egens potior; quia strenuus atque fidelis. Ingenium cuius cote exploravit acuta Paupertas, gladiique instar splendescere fecit. Tutius huic corpus commiseris. ille replebit Rursus vitali putrefactos aëre folles: Viscera, saxosumque emolliet arte lienem. Ne spernas, si frons minima et contractior aequo est: Sinciput in conum gracilescit, pyramidemque Assimulat; lato vel contra vertice sensim Extenuat spacium, fit formaque sessilis obbae. Sive notes, lippis oculis vix posse propinqua Tangere, vel madidâ rubricâ imitantibus Irin. Isti nempe vident. maiore Rabirius emit Sumptu defectos membris, vel nare repandos, Non quosvis Medicos, sed solùm admiserat ortum E Lipara Varum: quod erat pes curtior alter Crinis rarescens ac discolor, utque legumen, Flaccidus: et rauco dependens gutture struma, Observata fides rerum, nec opinio vana est. Plerumque Aesopos, obscuraque corpora dotes Illustrant animi. defectum provida formae Socraticis Natura bonis in Socrate supplet. Non ciliorum arcum, non planae lumina frontis, Sed cerebrum mentemque admirabantur Athenae. Bellulus ac nitidus raro ingeniosus habetur. Malo, tibi gibbo curvari duplice tergum. Dummodo non Animus vitiorum pondere pressus Pendeat: et prono sit Mens in corpore recta. Inventum talem nunquam scitaberis: unde? Quod natale solum? quo caelo effusus in auras? Italus an Garamas? te Sequana lavit an Ister? Sed rectâ tecum duc in coenacula, tanquam Hippocratem vili sub schemate Pythagoraeum. Cuius iudicio saepe est divinior ille. Qui pultes et olus, cepasque fabasque ligurit, Quam satur et crassus pavonis Apicius uncti. At neque Mecoenas optaverat aeger ephebos Crinibus inflexis comptos, facieque venusta, Laevibus et malis ac blando lumine molleis. Est, ubi deformat nitidae clementia formae. Mascula frons, ac laeta parum, casteque severa, Hirsutaeque genae, rugaeque, et barba palustris, Castra decent contra diram bellantia Mortem. Ut, si herbis diri genus intractabile morbi Cedere detrectet, iusto terrore fugetur. Non amo Cyclopem Medicum, sed nec Ganymedem. Non Gnydius Gyges, non caerulus Acis amator Emineat vultu; sed sit Polyphaemus in ore: Quem visum fugiat trepido pede pallida febris; Hirsutum velut uda procum Galatea refugit. Audio, quid monear. Medicorum Numen, amoenum est, Formosoque micat Thymbraeus lumine Phoebus. Distortos minus ille fovet: scabrique clientis Et male tornati merito pudet esse patronum. Audi, quid moneam, bone Fidentine, vicissim. Non est una Deo facies. ridente serenat Aethera, discussa nebularum mole, canitque Inter Pegasides, cantuque inspirat amorem. Ast ubi Terrigenûm cognatos prodit in hostes Imploratus opem, Mortisque licentia cogit: Torvus et indignans ad sibila serpere pestem, Abiecta cithara, radiis a fronte retusis, In Lethum ac Lachesin iusto movet arma lacerto, Terrificus: qualisque polos eclipticus urget Mutatis atratus equis coma lurida, discus Lucis hebes, rubris vertex hastilibus hirtus. Stat soror, et larvam fratris pavet acta retorsum. Talis in obstanteis morbos invadit Apollo. Utque olim Remuli victorem affatus Iulum Antiquum in Buten vertit iuvenilia membra; Omnia longaevo similis, vocemque coloremque, Et crines albos et saeva sonoribus arma: Sic dilecta suûm non raro incognitus ora Intrat Alumnorum. fit Fracastorius arcu Deposito. fit Montanus, Paracelsus, Erastus: Duncanusque Vales Carmonaque, Curtilioque: Et quondam Bavara celeber Mermannus in aula, Alter Praxagoras, felix Erasistratus alter. Te quoque Minderiden, quem fama Lycatibus arvis Reddidit insignem propterque absinthia notum: Te Langi, et gemina subnixum laude, Philippe Menzeli, vinctum lauro simulaverat olim. Vertitur in Rasi transformatumque Peredam. Mentitur vulpes adeo, atque attemperat astus, Os humerosque tibi similis, clarissime Fuchsi. Mentitur taurum servantem cornua Rheni. Quem puer observans, memini, venerabar ut Apim Omnibus absumptis, restat. dicebat, Achilles Ultimus, impletus Pactolide guttulus unda. Auri flos liquidi pectus penetrabit, et ictis Restituet placidum venis, membrisque vigorem. Certior allata est nunquam sententia Delphis. Scilicet, exterior qualeis signabat imago, Esse putabantur: sed personatus in illis Phoebus erat. Phoebus vireis suggessit et herbas. Quid? quod in informeis Deus hic transiverit artus, Lullius, ac nullo inferior Fallopius, ambo Famosi fuerant Thersites, ambo strabones. Iidem laudati prae pulcris atque politis Mauro dente cutem, Veneto quoque smegmate lotis. Verus amor, summis caros reddebat et imis; Dignus honor summos, magnumque in nomen eunteis Publica vox patriae patres audita vocavit: Regibus, ut populo gratos. quibus haesit uterque Dulcis amicitiae vinclo propiore ligatus: Quid moror ista? Iovis fuit unus nomine dignus: Iupiter Antigono vox nata Menecratis illa est, Spernentis tumidum generosa mente tyrannum: Iuppiter Antigono, scribebat epistola docti Pauperis, et sceptro se praeponentis eburno. O igitur quisquis Medicorum admissus in album, Hippocratem de fonte bibis: laetare, rotundos Si tibi cincinnos Nisi, Paridisque decorem, Et leneis oculos sapiens Natura negarit. Tanto maior eris, quanto deformior ore. Chironis famam factis propioribus aequas. Thessaliae Centaurus erat. trux, semifer, ingens, Silvestri vultu, qualem Pindum inter et Othryn Lucus habet mento muscus pro crine pependit. Quaque viro commissus equus sub pube biformi; A valido cornu sonuit via quadrupedantis. Hic tamen Aeaciden herbarum instruxerat usu. Audis? Aeaciden! hic nomine Centaurea Dicta suo reperit. solertem adverte magistrum! Qualiacumque forent curandis apta, prius quam Admosset plagis, radicibus eruta vivis E terra, cauda purgare solebat equina; Nempe sua. satis est. risum teneatis amici. SATYRA XVII. Contra mulierculas, virorum gloriam ac Medicae laudis societatem, usurpatis etiam titulis. aemulantes. Femineas cathedras, praeceptoresque stolatos Mirentur laudentque alii. sed non ego. plena Invidiae atque odii res est Cornelia, magnum Doctae nomen habens, et honorem nominis huius, Quam sanctum, cura servans maiore, pudorem. Laudo tuam Isotam celebris Verona, tuamque Laudo Veronam cantata Genebria. sed cur Committit Medicos Proculeia, et disputat? atque hunc Cum fastu absolvit, cum rhoncho corripit illum! Galla quidem gravior: miranda hypnotica semper Nescio quae, et madido Narcotica versat in ore. Quin melle imbutam claudentia vitra salivam, Et ceromaticas gaudet depromere thecas: Psilothrumque suum facit ac sua magmata tanti; Quanti non merces Arabum Indorumque Tinellus Aestimat, et quidquid Rex composuit Mithridates. Quin et rancidulum obloquitur, nec nulla videri Graecula vult. aliquot culices occidit Achivos: Quorum aspersa cruore potest lallare, quod Hellas. Idque etiam stricta facie, et praesente marito. Hinc lites, thalamique minor reverentia pacti. Nam quae docta velit mulier submittere fasces? Si quando ipsa minus belle valet atque recumbit: Non communis eam vexat sed Ionica tussis. Sic tremulo supplantat Ionica verba palato. Haec dialectus enim placet, et non Attica. nunquam Vulgari, aut raro, contenta est femina more. Quanquam Sulpiciam tulerim minus, ista superbit: Ista Dioscoridem, iurans tacto ubere totum Legit: et accumbens ad singula fercula carptim Salernitanae recitat praecepta scholae; nec Ante cibum somnumque capit, quam ruminet unum, Pendet ab his, propriasque facit pendere sorores, Vicinasque nurus, et amicis sobria laudat Prandia. tam sicca est, vel amans Nereidos undae: Nil minus: in calices curvatur, ut amphisbaena In fluvium. nupsit Baccho, vultusque rubore Testatur, quantas fundo vacuaverit urnas, Potitat assiduo, datque oscula cara lagenae. Aut bibit, aut loquitur, sputumque volubile miscet. Quondam etiam torto facit enthymemata nodo. Vah! huic conveniens quis epistomium dabit ori Harpocrates? fluit, ac pertusum est undique labrum. At nescis, Bassam, nuper sanasse propinquum? Scilicet in dubio Chrestilli vita pependit: Donec cum libis anus unguentaria venit. Decrepita est. hoc se praefert, frontemque coruscat. Sulcatam rugis. sed quid facit inter olores Argutos male stridula anas? cur praesidet, inquam, Doctorum in coetu Lecania spurca virorum? Cur immo spernit? viscosi vincula morbi Sola exploravit? sperat dissolvere sola? Cedite Glandiolae, Sennerti; cedite Pancae. Inventum est nobis aliquid praestantius. alcis Ocyus huc ungues, ait, et cataplasmata ferte, Instat, et affligit. tum molliter ore renidens: Hoc popanum tenue, hos pastillos ipsa paravi. Semina Romanae fragrant permista Nigellae. Hoc docuit pater, hoc avus, hoc matertera. Nugae! Talia cum plausu! rumpit mentita columnas. Tu ride. nam mox eadem Lecania, quanta- cumque tumet, palmamque viris auferre laborat; Fabula cum finita est, et posuit caliendrum; Vasa domi purgat, scalasque; et mollibus aptat Staminibus radios, et versat pollice fusum. Ut ferus accusor crudusque Poeta. Quid autem? Subticeo verum, an verum male profero? nonne Baccara lethiferum nuper malesuada Procillo Miscuit Arsenicum, cum crederet esse salubre Antidotum? Laudare queas a pignore, dices, Hunc sexum, tener est, sentitque aliena dolendo Vulnera. blanditias ex imo corde propinat: Vixque tenet fletus, aliquid cum flebile cernit. Hac mulier placet ergo tenus. toleretur, ut aegris Iura coquat, sternat lectos, alimenta ministret: Cum pueri rumpunt uteros, parientibus adsit, Hemicyclum teneat, caput allevet, ac succollet. Nil equidem contra luctabor, si calamintham Verbascique premat cumulos stillantis odoros. Sunt spicae Cilicum calthaeque ac suavis amellus, Cum cyanisque anemon, et ros maris. est rhodo-daphne, Iuniperusque, thymusque, immortalisque amarantus. Pinea nuxque oleo manans, et Celtice nardus. Eliquet. haec namque Aspasiae concedimus ultro. Ut quid in abstrusa penitus ratione medendi Praesigneis aequare viros ac vincere gestit, De Lauro ac Quercu cum pondere nomen habenteis. Non herbas vulgò notas, non obvia curat Pharmaca. mustelae cerebrum, vulpisque lienem, Humanique sagax cerebri secreta requirit. Pluraque nosse cupit, quam sciverit usa dracone Auriga virgo, gelidis Aeetias Oris. Theriacam Andromachi occultam, virosaque profert Castorea, et si quam dimisit Mumia costam. Insuper auguria, atque horoscopus, et Petosiris Illi tentantur quaerit commercia Lunae, Et qua stella domo se quaeque optanda receptet: Somnia damnatique Almansaris impia confert. Sed quae vitam inter chirurgos, ac ciniflones Degit et Astrologos, transtra et praesepia iungens: Nec dubitat morbum quemcunque invadere lixae. Mensuramque manu venae librare virilis: A sexu Thelesilla suo non sponte recedit! Hoc agat, et mutet nomen. convicia dicat Naturae tunicam et mitram. et redimicula ponat: Vestituque novo Paduam se conferat. At ne Sic quoque prodatur, lento conamine quadret Verba loquens graviore sono: retroque capillos, Quos habet, affigat mento; ac barbara vagetur Muribus Alpinis medias succincta per urbes. Pulcrum iter, et dignum curru, Berecyntia Mater, Progressura tuo: nisi Salmacis Hermaphroditus Praevortat. primas petet haec Galenis habere. Si tamen et veri Galenum nomine Patris Dignatur: nec cuncta volet debere sibi ipsi. SATYRA XVIII. Scaevae Longareni divitis aegri et Attali iucundi Medici lepidum Convivium. Albinovanus atrox nugator; et hic quoque dignus, Omne caput cuius sarcasmis ac cinere atro Defricet, emaculetque mei lixivia Flacci. Captus enim forti pinguis nidore culinae, Hanc Chymistarum fornacibus, hanc apothecis Persarum anteferens, ceu bucco mugilis intrat. Attalus huic par est. mores adverte Gnathonis, Longarene, tuae quoties admoveris ollae, Nil intentatum, nil prorsus linquit inausum: Te vetito minimum morsu contingere fungum, Hoc prodesse sibi, quod obest tibi, pluribus acer Et crudelis adulator probat. Orbiliorum Ecce novum genus! hac cura moderator acutus: Quanto durior est, quantoque severius instat, Et cohibet rictus; laudeis ac praemia poscit Maiora, argenteos flavescenteisque Philippos, Nominis usque tui studiosior atque salutis. Ergo actum est. da Scaeva manus, atque accipe frenos Oris, et obdura. Tu dorso tubera ferre Cogeris ac bullas, qualeis Hispanica punctim Musca creat. Medicus subridens tubera terrae Sumit, et irato fruitur caeloque Deoque. Esto: tonet. tanto citius dabit icta Cybelle Praedulceis bulbos et condimenta gulosa, Eruptura solo. quoo scilicet Attalus optat. De fungis loquimur: cum phoenicopterus ingens Et lepus, et perdix, et dama, et Phasidos ales Descendant unum in stomachum, mullique trilibres Hic tibi pygargum? sed vix permittet alaudam. Si multas mereare, duas: et paucula fraga. Cum citro; sic, ut castiget Hymettus acorem. Ipse Venafrana lactucam reddit oliva Spumantem, et crispos non vili rore saginat. Tu miser in molli pulvino emblemata coenas, Solis usurpans oculis, quae traicit alter. Laetius est aliquid mimo vel acerbius isto? Erga sedes, taciteque gemis, bilemque latentem Substringens oculis, puerilia vota resorbes. Passaviensis olus glebae, quia mite, probatur. Forsitan hinc liceat pennam decerpere. suffla. Debetur Medico frigus geniale palato. Tu! quid enim? vin' Paulle mori? cichorea per huius Incrustata meant barathrum. tibi pruna vetusta Sufficiant; et ius, quod ego gustare recusem: Ille quoque, in cuius pede ferreus annulus haeret. Nunquid muraenam cuperes? prior Attalus edit. Suspiras peponem? sed providus Attalus arcet. Ostrea delibas? mox Attalus, ah! cave multos Vilis et eiectae conchae putredo necavit. Cur non et Medicum? crudas quia corrigo faeces. Haec fatus tota muriae se proluit orca Nondum, Longarene, crepas? qui talia dudum Aspicis, et siccis allatras vina labellis. Forsitan argutum convivam ludere credis: Ut tibi festivus languentem irritet orexin? Hoc agit, ut doleas, ac lividus ilia rumpas. Acrius urit enim, stimulosque dolentius addit Vulnificos vicina, sed interdicta voluptas, Exclamare libet. quis te, nove Tantale, terris Ostendit? quove has meruisti crimine poenas? Cum Pelopem improlis nullum, puto, coxeris. atqui Inter et albenteis rubrasque abstemius undas Quaedam etiam toleras ipsi ploranda Sophocli. SATYRA XIX. De Iudaeo Agyrta et proterva Cingara, in nundinis, Anno Christi M. DC. XX. Rem lepidam narrare libet. Quo Turnius anno Arma coronatae strinxit Pragensia Brumae; Atque rebellantes ceciderunt Marte Bohemi. Cum Iuveni tonso nondum mihi barba sonaret: Nondum eiurato vanae Testudinis usu: Forte alacer Socio, quem Virgo Colonia nobis Iunxerat, Alsaticam comitante ferebar in urbem: Consita quae circùm Alcinoi certantibus hortis Nomen ab argento pretiosum ac nobile sumpsit. Nos cura humani Ingenii provexerat illuc; Merx alios, et spes lucri, magnumque forum. nam Tempus erat, quo se studiis venalibus aestas Conterit, et loculos dominosque pecunia mutat. Plurima per plateas passim iuvenilè vagantis Mulcebant oculos. tenuit vehementius albens, Et cristatus eques, Iudaei semen Apellae. Ardelio mirandus erat, Tythonia vulgò Secula, et Euboici promittens pulveris annos. Omnes implebat numeros trivialis Agyrtae. Galbana pendebant humeris, et fascia collo. Multicolor texit caput umbravitque tiara. Ad latus ex grandi stellatus pugio gemma. Lutea caeruleis fulgebant cingula bullis. Par vestitus equo nisi quod discrimine cocci Ac brutis phaleris sessorem vicerat ipsum. Si similem vidi! si Smyrna aut Mantua finxit: Protulit hunc si vel Peligna. vel ultima tellus! Ille autem mortis dominum vitaeque professus Verba loqui decies decumana, at pondere cassa, Sesquipede extabant rauco protrusa palato. Suffecisse reor captum ex maioribus unum Auri stipandae quamvis Phrygiae, atque capaci Ad Lugdunensem dicturi Stentoris Aram: Aut recitaturi longam Theseida Codri. Audin? ut resonat! quanta est fiducia buccae! Audin? Cracoviam Tamesis preterfluit! olli Est apud extremos lustrata Neapolis Indos. Pannonia Almonem, Campania potat Araxen. Hoc est, Wolfgangi procul abiecisse securim. Respira paullùm recutite. Reciprocus aer Deficiet. quin immo, velut Marpesia Cautes, Et frontem et linguam obduras in marmor, et aures Cote seris! Dic, te in media vidisse Suburra Chinenses portas, Pelusiacumque Cairum. Currenti quis calcar equo iubet addere? fecit, Stabant hiscentes avidique audire coloni: Ac si fatidicus nutaret cornibus Hammon. Cum tamen immani mendacia turgida fastu Quamvis robusti curvarent crura caballi. Sauromates, Chaldaeus, Arabs, Syrus ac Syrophoenix, Quidlibet optasses, voluit potuitque videri. Parturiunt Libani montes: peperere forensem Damnosam vulpem, Samsonis forcipe dignam, Ecquid enim? in flavo speciosa coagula vitro, Re vera, fumum populo veterator ineptus Vendidit, arcani lapidis mirabile sulphur. Adiecta gratis medicata glande trigona. Deprensum est: quicunque nucem glutiverat unam, Ex illis nullum penitus gustasse secundam: Boleto similem, post quem nil amplius edit Claudius. Ac vix se bis circumvolverat annus; Serius admonuit clades iam publica cives, Verpum odio Christi caedes patrasse nefandas. Non rota, non unus vultur, non culeus unus, Nec Diomedaeis aliqua ex praesepibus, istud Isacii frustum satis expiet ungula lumbi. Sed cur non etiam sexus damnetur iniquus, Femina, praesertim Phoebas studiosa videri, Ausa suas Medicis praeferre ferocius artes. Urbis in eiusdem spatiis, ac tempore eodem, Quid mihi contigerit porro, properabo fateri. Murus ubi geminus vasto connectitur arcu: Cingara terribilis, terrorem et crinibus augens, Finibus e Phariis, sic Fors tulit, obvia facta est. Prae nimia facies fulgere nigredine visa: Quomodo corvorum plumae tenebraeque renident. Grande supercilium, frons parva, oculique rubentes. Tecta latus: sed nuda pedes, humerumque sinistrum. Qua parte endromidem patula cervice remisit, Depilis halabat foetentem pellis amurcam, Mira docebat, uti certis regerentur ab astris Corpora: ut acciperent vivendi habitumque modumque. Cum semper partus caelestia signa sequatur. Bos, Aries, Cancer fingunt sibi consona membra. Dant Gemini formam: foecundant viscera Pisces. Libra virum trutinat, moresque inducit honestos. Cogit amare Caper. nutrit Leo flammeus iram. Mitior insanum compescit Virgo Leonem. Solertesque facit, porrecto Scorpius arcu Pondera maturans fastidia matribus aufert. Exacuit telis animum Iaculator, et illi Pro meta ingenium est. contristat Aquarius annum Imbribus assiduis: sed sidere mollit aquoso Felicem Genesin, et primam laevigat horam. Cur hic nascatur deformis, et ille venustus; Intra Zodiaci gyrum latet abdita caussa. Si Citheraea volet, fies formosa Lycoris. Si volet haec eadem, fies rugosa Philaenis. Ex oculis totoque fluunt mysteria vultu. Quae quibus anteferam? quot non movet omina nasus? Simus amat, pandus fallit, suspectat acutus: Magnanimum longo dignoscas, flante ferocem: Praesignat crassus stupidum, timidumque rotundus. Talia narrantis leve vulgus ab ore pependit. Cum propius tetuli gressum: ac suspensus in aurem Petri Buschmanni, lateri qui proximus ibat; Experiar, musso, quid fusca venefica possit. Dic bona Carmentis, cuium pecus? ede, quis hic est, Quisve erit? et decimae nomen meritura Sibyllae, Plus quam Phoebas eris: nec sola atque unica Vatis Filia Tiresiae, Cassandraque, nomen habebit. Protinus explicitam iactantior offero palmam. Inspicit argutans, totamque intenta pererrat Luminibus tacitis; ramosque examinat omneis Mensurasque sinusque volae. num linea longa, Num brevis, inque cruces sectas obliqua recurrat. Quippe alias Fortuna, alias Natura figuras Vindicat, et nostram rhombos seponit in artem. Omnia pondus habent. ipsoque apparet in ungue Ac digitis etiam, Minimo disconvenit index: Pollicis et quarti variantur munia flexu. Plura quidem Interpres, sed et haec, Nilotica. tandem Suspiciosus homo es, votisque volantibus, inquit, Fervidus indulges, ac laetos quaeris amicos. Curarum fugiens et tantum sollicitus, ne Sollicitudo premat: Musisque intentus amoenis Odisti versare molam, vel frangere glebas. Impatiensque iugi clitellas abicis omneis, Magnificis etiam titulis et honore nitenteis. Quod lubet, excultim peragis, Quod respuis, haeret Immotum, ceu navis iners sine remige et aura. Felix, si tetricae vites commercia Sectae, Et simulare bona, et mala dissimulare docentis. Quin fugis amphibios, et fortuna ex aliena Tormentum invidiae pleno pulmone trahenteis? Ac quibus in pretio est immensa libido tacendi, Ne metuas tauri flatus, et pinguis omasum Ventris ut es gracilis, semper, dum vita, manebis. Te lyra, te citharae, te Bacchica serta sequentur. Hactenus audita est. sed cum de coniuge lusca Trans freta ducenda Tartessia; deque remoti Aequoris ingressu, delphinorumque choreis. De belli furia, capitisque instante periclo, Lucis et usura breviore: tribusque capellis, Atque aliis centum nugis, quas prodere nolo: Infremui, vertique manum; colaphoque sonante Responsum pretiumque dedi meque ocyus inde Rursus ad oenophorum. Petro plaudente, recepi: Qua caput albus equus notis insignibus effert. Laetus ibi et dulci resolutus uterque Lyaeo Diluimus curas, ac spissùm risimus unà. SATYRA XX. Medici cuiusdam longe clarissimi Tabacophilia, et fatum. Aspicis, ut teretem Gangetica bacca catenam Non humili nodo stringens, per colla Tigelli Defluat. iste Tigellius est, quem gratia Regum Splendida gemmarum caro circumdedit hamo. Mirus in unguentis. hic est, qui invenit amomi Multiplices usus, ac mille remiscet odores. Idcirco astragalis gradiens incedit. ut ut sit: Non traho in exemplum commune recentia semper Prodigia, augmento vani quandoque favoris In maius cumulata. ideo balanatus apud me Plus valeat. quam sulphur olens, et pelle soluta Allia: et inferno qui proximus esse camino Creditur, Hannovici fumum flammamque Tabaci? Ille Machaonides notus mihi, cui breve nomen Sed clarum dedit ac meritis aequavit honorem, Aetherium Sidus, Mortique erepta Sagitta. Audebat recto nebulis occurrere vultu. Fistula quas longis tenuata canalibus efflat. Iam quoties bibit, ac labris admota cicuta est, Erupere cavo flamma et vapor. omnia visa Ardere, ut barba Antilochi. duravit in aestu Vestitus crassa fumantis nube Tabaci. Utque ferox miles, quamquam ferrata globorum Nox tenebras densat, pergit caligine septus: Sic, ubi Bassarides proflarunt nubila cannae, Stabat et hic Capaneus media in vertigine caeli Ac cerebri? et duplices rimatus lumine Thebas Torrentem fumi cataractasque ore vomebat. Quem non aeripedes potuerunt vincere tauri, Territus aspectu primo fugisset Iason. Ipse autem in medio paeti vinique furore Occinere: o flatum nardi fragrantis, et auram Malobathri, Elysiis qualis procedit ab hortis? Hic vir. hic est, tibi quem laudari saepius audis, Paeticola in paucis herbae memorandus Amator, Et Medicus! pestem ac psoram, et contagia leprae Doctus et impulsu morbos superare trilices. O ergo, posthac linguis animisque favete. Vindicis armati cineres osoribus obstant. Sit sacer, egregiae qui contradixerit Umbrae, Virginiae calidum (tanti est assuescere!) germen Poscebat moribundus adhuc, et caecus, et impos. Iam nunc magna sui sub terras ivit imago. Uda Tabacophili tumulo prosternite serta. Non myrrham hi Manes aut signa cupressina curant. Undantis tumbam foliis incingite paeti. SATYRA XXI. Divite, ita fatis poscentibus, exstincto, inepte caussam mortis et culpam in Medicum transferri. Ultimus aerumnae cumulus: quòd nemo queratur, Nemo fleat Codrum nuda in tellure iacentem. Pauperis interitus Cerdonis non movet ullum. Acrius exstinctus passer te, Lesbia, torsit: Et Violantillam Stellae defleta columba. Fortius Aldinae Barclaius fata catellae Luxit. Vertumno et tali stultescere quando Dulce fuit. nullum ingenium iam criminis expers? Ut monui tamen, haec mendicos orbita versat. Flebilis illorum vita est, et ridicula est mors. Divitis aurati redolens unguenta cadaver Tollitur hexaphoro, magna ambitione ferentum. Accedunt vultus, qualeis Priameïa Virgo. Et gener, et coniux Diis ostendere dolentes. Tunc manare genae: tunc palmis pectora caedi, Evulsisque comis lacrymae, non pollice, tergi. Tunc sontes etiam Superos, tunc odimus Umbras. Odimus et Medicos. ubi Fracastorius haesit? Cur tam sero pedes? per tam longinqua viarum Bellerophontaeas cur non laxavit habenas? Non poterat coquere ex gemmis regale minutal! Marcidus in venis exsultat iaspide sanguis Admoto: cordis minuunt electra tremorem. Certius ac multo securius applicuisset Temporibus calidis gallinae viscera nigrae. Hae populi voces carum lugentis amicum, Damnantisque moras. Quibus autem parceret atrox Bellua multorum capitum, leve vulgus, et irae Vilis mancipium? facilis censura sedentis Effossa sub humo Galli cum pectine longo Et cum verrucis civilia bella gerentis. Quid gannis textor? tibi Fracastorius ergo Mermannusque aliquis male consuluisse videntur? Tritum, sed verum cecinit Sulmonis alumnus. Non est in Medico semper, relevetur ut aeger: Interdum plus arte valent mala. Denique si quem Urna citat, tabulisque erasum est nomen, abire Cogitur, attineat frustra Sennertus euntem. Consumet plenas vacuans Myropola tabernas. Anticyram totam purgando mittat in alvum. Plenos helleboro nequidquam admoverit hortos. Pontica nil prosunt ter victi germina Regis: Non grave scammonium, non plumbi spuma recocti: Stillaque coelestis, tua dos, Thaumantias Iri. SATYRA XXII. Ad Paullum Cordubam Medicinae Candidatum. Prima voluptatum, Paulle, ac palmaria, Vita est: Et quoniam tantum conceditur unica; Cyri Nobilior gaza, cunctas superante bilances. Nil adeo temere summis in rebus agendum. Suadet amor pretii. sua cuique est cara palumbes, Cara Anima, et iusto servari digna duello. Diis sacer Eutrapelus, vilem tenuemque colonum Neglectu fastuque necans. Cave, quod sit obesus. Appelles probro Corydonem, Corduba, truncum. Ille tibi stipes? sed scito, in stipite quondam, Si Naso non falsa canit, flavi Meleagri Vitam ac fortunas multos latuisse per annos. Donec ab Althaea magicum coniectus in ignem Arserat: atque unà fato Calydonius heros. Forsan et huic nutrix, vel Thestias una sororum, Nodoso agricolae lignum fatale notavit. Nescis Threiciam myrtum tentante bipenni, Subter ea Polydorum, ut ferri senserat ictus, Quid miserum, Aenea, laceras? clamasse sepultum? Nempe Alpina suam fixis radicibus aeque Vitam quercus amat, quernoque e robore nati; Ac cedrus et cedrini, cretique Simethide nympha: Aut a Liriope, Cephisi flumina iuxta, In violas molleisque rosas ac lilia fusi. Qualemcunque Animam retine sufflamine quovis. Saltem momentum, saltem de vellere vitae Quod superest, fractamque colum servare memento, Non redeunt Erebo, si quos transmiseris illuc. Sorbet humus stanteis cum curribus Amphiaraos. Sed quando Vatem Latonigenae dilectum Ad Superos Pluto rupta tellure remittet? Amphitryoniades memoratur pervia retro Taenara, cumque suo patulos habuisse recessus Pirithoo Theseus; Geticique ad vota mariti Eurydice. tanti fuerat testudo locuta. Quamquam haec respiciens iterum revoluta deorsum est: Et citharae pretium in Stygias evanuit auras. Cynthia se reparans, Solesque ac sidera possunt Occidere in fluctus, et splendida rursus oriri. Ast homo, cui semel est sopito lumen ademptum, Perpetuam noctem plebeio in pulvere dormit. Vas igitur Medicus pretiosum, at fictile tractat, Afflictae quoties explorat murmura venae. Testa sumus fragilis: pulsu casuque perimus. Saepius. ah! phialam ludens incuria frangit: Quam tamen Architas nulla instauraverit arte. Frusta solo dispersa iacent, non amplius apta Usibus humanis. pheretro Pantilius effert. Servari poterant, si prudens Fronto fuisset. Ergo age, et aegrotum solerti indagine serva. Cum manifesta notas supremae verbera luctae, Ac tremulos artus frigus letale subire; Hic te ostende virum: factusque repente Prometheus, Ingere semineci vitales ingere flammas, Unde unde, e caelo raptas, an ab arte magistra Ingenioque tuo. non est, quod fulminis iram Propterea metuas, nubemque secantia tela. Hanc veniam dabit ipse Tonans, laudare paratus Iapetioniden meliori e semine fabrum: Qui vetet in terram terrestria membra relabi, Perpetuo sacri renovans ea fomitis igne. Quocirca sic, Corduba, habe, memorique reconde Affatus animo. Medici fortuna latere Candida et atra nequit. magno vulgantur hiatu Omnia. Tu famae laetum tamen addere pondus Funestumque potes. Nam si alti sanguinis heres. Cum facilem cives, vigilantem noctibus aegri Optarent, aurem dormis in utramque supinus: Si tumido sermone ferox et crudus, inani Paupere contempto, solis locupletibus instas: Cum gemat exclusus canibusque relictus, hiulca Lazarus exertis lingentibus ulcera linguis: Si deses, populique nigro carbone notatus, Suspectusque fera dudum cum morte pacisci. Stragibus accumulas strages; crebroque recenteis Manibus inferias mittis, Nautamque fatigas: Phoebaea quamvis ducas ab origine longum Et genus et titulos; iam vappa merebere dici. Incipit Hippocrates contra te stare tigillo Suspensus, veloque oculos obducere velle. Cuius et e gypso mihi monstras effigiem albam, Arguit indignum prostrans Avicenna nepotem: Et, si te possit visus spectare, ruberet. Sin promptum te semper opem poscentibus offers: Si sanas, et non oneras Hecateide potu. Tunc licet e caula venias oriundus; et arva Prosciderit curvo genitor Baeotus aratro: Iam nil ruris oles, stivaeque umbracula cessant. De quocunque tui scindat sibi cortice nomen Natales, ramos atavis sublimius effers, Ipse tuae stirpis princeps ac nobilis auctor. Caelasti virtute patrem. dignissima fecit Patriciis Medicina parem. Das iura tremendis Consulibus: paret accessus praetoris ad aurem. Submittunt se sceptra tibi: positisque coronis Exspectant Reges, quod fatum edicis, anheli, Signa Duces belli, vexilla volantia figunt Ad nutus velluntque tuos. tibi navita pronus Supplicat, inque tua suspendit carbasa dextra. Plus aliquid dicam. Medicus spectatus abunde, Cuius ad eximiam probitas accesserit artem, Et sancti mores, et castae regula vitae: Mortali sorte eductus, ceu numen in Orbe Incedit, spargitque manu caelestia dona. Votis ac radiis, ipsa dignabimur ara Divûm: si Cosmas, si sit Damianus in illo. FINIS.