Urania Victrix Machine-readable text Balde, Iacob Balde, Iacob XML version, markup prototype, Dec. 1999 ??? markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bald6 baldeurania.html bald001.jpg baldeurania.xml bald6/jpg html München: Wagner, 1663

Regeln f_ Texterfassung 04'/2000

not necessary

 10/2002 Rüdiger Niehl markup typed text - structural tagging complete - semantic tagging incomplete - spelling varies greatly; this text is composed from various sources and edited very unevenly; spell check and complete semantic tagging are to follow shortly. 03/2004 Kim Barkowski markup semantic tagging completed, Morpheus spell check performed Sensus IV. Gustus. Epistolarium Liber Quartus. Iam cum Iusto Lipsio V. Clar. pecoratum imus. Is, si forte ad convivium invitabitur; Lovanii per plateas ad hospitem tendens, et interrogatus, quo pedes? Respondisse de more fertur: eo pecoratum: facturus scilicet, quod pecora solent. Hoc est, edam, bibam, naturae satisfaciam. Nihil excelsum. Nihil homine sapiente dignum moliar. Famem placabo: non excolam ingenium scientia Romanarum antiquitatum et cetera. Haec ille. Gustum itaque hoc libello proponimus; brutum nempe sensum: necessarium quidem, sed non semper necessaria suggerentem. Ad pastum pronus, nihil nisi ventrem curat. Proloquendi aut scribendi, etiam in Apologo concederetur. Crassior est, quam ut possit; vilior, quam
Gustus People at dinner
Si te lactaverint peccatores, ne aquiescas eis - Prov. I. V. 10 ut debeat. Quamvis utatur quam maxime; potius tamen ad dignoscendos sapores, quam proferendos sermones. Muti, plerumque et surdi sunt. Interroga famelicum ventrem: admove inania solacia verborum: nihil audiet. Nam caret auribus, ut in proverbio est. Alloquere: non respondebit humano more: sed esuriens canino rictu latrabit. Vox haec pecudem prodit. Ceterum beluinae voluptatis illecebra, nemo paene inter Ministros Animae, Dominam suam magis affligit. Gustemus, quae de Gustu. S. August. scripsit lib. 10. Conf. C. 31. Reficimus quotidianas ruinas corporis edendo, et bibendo. Suavis est mihi necessitas: et adversus istam suavitatem pugno, ne capiar: et quotidianum bellum gero in ieiuniis, dolores mei voluptate pellantur. Nam fames et sitis quidem dolores sunt. Urunt et sicut febris necant; nisi alimentorum medicina succurrat: sed dum ad quietem satietatis, ex indigentiae molesti transeo; in ipso transitu, mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. Ipse enim transitus voluptas est: et non est alius, qua transeatur, quam qua transire cogit necessitas. Et cum salus sit caussa edendi atque bibendi; adiungit se tamquam pedisequa , periculosa iucunditas: et plerumque praeire conatur. Ut eius caussa fiat, quod salutis caussa me facere dico, vel volo; nec idem modus utriusque est. Nam quod saluti satis est, delectationi parum est. Saepe incertum fit, utrumque adhuc necessaria corporis cura subsidium petat; an voluptaria cupiditatis ministrum suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix anima; et in eo praeparat excusationis patrocinium gaudens non apparere, quid satis sit moderationi valetudinis: ut obtentu salutis, obumbret negotium voluptatis . En Amice Lector, adversus vitia gulae difficilem pugnam, incertum conflictum, raram victoriam. Hippolytus Scarbaza Venator Regius Uraniae . Argumentum. Epistolae Primae.

Quia bruto Gustui scribere stupor non permisit: caussam eius agere Patronus substitutus sequitur; et istum Architriclinus. Venatori primas dedimus. Nam si ille penum ferinam non impleat; quid opiparum coquetur ex genio Saeculi. Ut cocta sint omnia; nisi Architriclinus largiter vinum affundat, delicias Gustus nemo consummatas laudaverit. Quibus autem Venator praesens dolis Animam capere intendat, ex Synopsi subiecta accipe.

 Synopsis

1. Venatorius scribendi modus singularis. 2. Hippolytus Scarabaza Venator regius. Priorum trium Sensuum blandimenta explodit; et suam ferinam praedicat. 3. Colore, sono, odoribus quis saginetur? Ad Gustum veniendum. Qui tamen ipse pulpam ferinam, venatorem delicias, domesticae longe praeferat. 4. Ad eius Venatorium etiam aucupium et piscatorium pertinere: quanta ergo Domina futura Uranie ! Quibus deliciis affluxura! 5. Venatorum vita virtusque, vigiliae, labores, cum feris praelia, iustis belli sudoribus exaequanda. 6. Venatores in Principium deliciis esse: ergo Uraniam in amores honestissimos, et coniugium nobilissimum posci. 7. Venandi voluptatem ex omnibus eminere, cum idiomate peculari, tum curiosis legibus Fori atque Iudicii silvestris adstrictam. 8. Lenocinia Venatoria. (P. S.) 9. Mittitur lepus in illecebram: Martiali et Gellia testibus, septies gustatus formam excandefaciens, miris modis.

Hippolytus Scarabaza Venator Regius Uraniae . Quam legis, infectae conscripta cruore sagittae Mittitur, Uranie , littera rubra tibi. Te media ex silva Venator Regius ambit. Si reputes, nulla parte pigendus erit. Laudo, quod infestos et paupertate notatos Damnaris sanna, reppulerisque procos. Ianua clausa aliis tua sit, precor, Aenea Turris, Qualis erat Danaes : dum sit aperta mihi. Quid Pictor, vel nasus Arabs vel mobilis Oscen Ad votum facerent, deliciasque tuas? Non dabimus, quod edas; viresque instaurent, et auctas Roboret, et dicas iam cor vivacius ictum Sentio laetitia subsiliente quati. Quantumvis Oculi, Nares pascantur et Aures: Gaudia languescunt, si Gula moesta domi est. Dic mihi, quid stomacho prodest aspectus inani? Numquid Odoratus te satiare potest? Ieiunus venter caret auribus. Improba numquam Murmura placabit Musicus arte sua. Exporrectus aper non pascit imagine vana. Armeniae bolos Pharmacopola dabit. Ast ego cervorum medio de pectore sumptos; Fervet callido pectore mollis adeps. Hi boli saturant, spissa accedente medulla: Quaeque suum pingui sumina lacte tument. Naturae genio, quaecumque domestica, semper Fercula grata minus; quaeque ferina, magis. Quaere urbis Dominos: vitant populare macellum, Si possunt. Silvis gratia maior inest. Fumosus petaso, vitulum superabit obesum: Mensarum lepor et gloria prima lepus. Forsan et aucupii regalis et alta voluptas Iuverit utentem: Me magis illa iuvat; Quae Venatrices epulas ave Phasidos ornat. Cara ubi cum turdis Westphala perna iacet. Ad nos, ne ignores, etiam Piscatio spectat. In tria grassandi ius Elementa patet. Non anguilla tibi, non mullus ab aequore deerit: Non murena lupo, vel sociata scaro: Et patinam implentes spatioso corpore rhombi; Primaque Lucrinis ostrea vecta scaphis. Da modo te facilem, viridemque admitte maritum. Perpetuo vireat sic tua forma bono. Nomine vel solo possem te forte mereri. Sim tuus Hippolytus : tuque mea Hippolyte . Scis, cuius Theseus fuerit pater inclitus Heros. Virtus in veteri semine prima latet. Quamquam devicta non dicar Amazone clarus; Aut captis Thebis ; Pirithoive comes: At non imbellem Latonia dixerit umquam. Sunt mihi cum saevis bella gerenda feris. Venator rigidus vix vero a milite distat. Certe eadem in silvis saepe pericla manent. Vulnus uterque facit telis armatur uterque; Instruit in caedem cautus uterque dolos. Saetiger ardet aper: contraque obnoxius in hastam, Ore canes rapido fulminat, ore viros. Nempe lacessito malis occurrere tauro: Obvia qui veluti iactat in astra pilas. Unius in dentem cecidit Cythereius olim: Sanguineque effuso planxit Adonis humum. Te debellasti brutum, Meleagre furorem: Praevenit telum sed Tegeaea tuum. Quod minime credas: timidis quoque subsilit ira: Tutatur pellem bellua quaeque suam. Ardua terribiles surgunt in cornua cervi: Cum stimulat Furiis exagitata Venus . Insiliunt ursi: crassaque morantia mole Corpora, et a plumbo saucia, fraude levant. Assurgunt bipedes, et cespite vulnera celant. Vix Helice maior, vix Cynosura Polo. Amplius audemus. Noster tota Africa saltus: Tota est Europe : tota quoque est Asia Caeduntur tigrides: mordet venabula pardus Cumque leone suo capta leaena gemit. Amphitryoniadem deposcat talis arena: Et quos Carpophoros Martia Roma tulit. Ipse stupens nostros Gradivus saepe labores, Attonitos, visa strage, retorquet equos. Principibus placuisse viris si maxima laus est: Ut celebris Lyrica laude Poeta canit; Nos magis ex omni turba comitante placemus. Strenua pars Aulae. Maxima pompa sumus. Clarescant alii studiis: praecedimus omnes, Instructos pennis eloquioque viros. Dianam , quamvis cerebro Iovis edita summi, Cogitur a longe moesta Minerva sequi. Signa canunt. Haurit pavor exsultantia corda: Maenala Maenalio carmine rauca sonant. It campis acies certis distincta maniplis, Fune ligatorum cum legione canum. Harpalos, Ichnobates, Melaneus, cum Laelape Theron, Nebrophones, Lachne Galla, Lacaena Nape; Multi, unusque globus: saltumque feruntur in unum. Moenia Brisaci mox capienda putes. Nos penes est ingens Culter: (Deus ille Deorum) Maiorem, credo, nec Rhadamanthus habet. Nec Scanderbegi gladius se conferat illi. Creditur huic, nostra Numen inesse Deae. Servat in officio stricti reverentia ferri, Subque metu legum caerula castra tenet. Exigit et certas poenas nemorale tribunal. Figitur hasta solo, Iudiciumque datur. Immunis nemo. Minimus quoque plectitur error. Facta aliquem peragunt solaque verba reum. Peccavit Satrapes? Flectit. Peccavit ephebus? Flectit. Peccabit Ductor: et ipse luet. Non nisi bis dedimus poenas: tantum eminet artis. Saepius a magno Principe dona tuli. Arripe fortunam. Quid iam, Dilecta, moraris? Si placeo, dudum te placuisse scias. Et possem Dryades , flavas et habere Napaeas . Ex tot Oreadibus tu mihi visa prior. Finimus. Nova praeda vocat. Latratus in auras Fertur: et aere cavo "person"at omne nemus. Pro signo appressi coniectum in retia cervum: Quem bene ramosum porrigit albus eques. Hoc insigne mihi concessit Diva triformis. Est aliquid, tanto posse favore frui. Cum daret indulgens; Triviae delecte Minister Hippolyte , hoc nostro nomine, dixit, habe. Quantus honor! Tuus esse cupit Scarabaza maritus. Quem Dea dignatur Virgo vocare suum. Cum iam claudendam vellem signare tabellam: Rubraque Sapphiro cera premenda foret: En, lepus affertur. Dominae transmittite, dixi. Urania non est altera digna magis. Fige veru: tostamque dapem carissima sume. Augebit formam septima pulpa tuam. Hippolyto Scarabazae Venatori Regio Urania . Argumentum Epistolae Secundae.

Virgo ad omnia Regii Venatoris puncta singulatim respondet. Summa. Viris crudis, immansuetis, tetricis, silvestribus; neque nisi fera bellicosis, cetera plerumque imbellibus, Uraniam non nubere.

Synopsis

1. Uranie , sine mora et ulteriore deliberatione, post Hippolyti Scarabazae perlectam epistolam, quadrato viro respondet ore rotundo: se Damam esse nulli venatori obnoxiam. 2. Ferinam, mansuetae Virginis ingratiis obtrudi. Illam pica nondum laborare, cum virgo sit. Neque eduliis pretiosioribus affici: multo minus amare ambiguum piscantis hamum, vel aucupis ardeam. 3. Utique magno dolore multorum et experientia sciri, sumptuosum Dianam , in Aulis , prae egena Pallade dominari. Quam inutiles catenae famelicorum quadrupedum bipedumque molossorum! 4. Ceterum caeremonias silvestres, quas in ludibrium veri Iudicii, curiosa venatio superstitiose usurpet, haud dubie Faunos et Satyros Praesides dictasse. Quales Aeropagitae! Plectunt errorem vocabule: sed non enormitates flagitii! Punitur barbarismus linguae: Soloecismus Animi impune transit. Pulchra phantasmata! 5. Cruditatem quoque et saevitiam Venatorum, displicere posse Puellis. 6. An ergo tot parasangis distent Venator eviscerans Cervum, et Lanius eviscerans bovem? 7. Frustra magna nomina, et agones Martios , venatorio cornu iactari. Illum qualemcumque strepitum, ad horrorem bellicosi classici non accedere. Quam parum Hippolyti venabulum aequet lanceam Turni , Actoris Arunci spolium. 8. Ut de peculiari Venatorum idiomate, multis odioso molestoque taceat. 9. Denique suspectat Insignia Scarabazae , a Diana muneris loco collata. Dianam nuptias non suadere, quippe virginem. Hippolytum , cuius sanguine iactet, non fuisse uxorium. 10. Reciprocum

Urania Hippolyto Scarabazae Venatori Regio . Quis mea Venator necopinus limina pulsat? Exhibet hirsutum charta notata procum. Scribendi mos iste novus, neque cognitus ante. Explevit calami stricta sagitta vicem. Nil tamen evincis Nec te suspendere naso Flante, diu texens verba dolosa, paro. Silvestres capreas noto venare recessu. Quaere alibi dammas . Non ero Dama tua. Aeterno mentis stat votum adamante ligatum: Unius in sponsi casta venire manus: Quem peperit Virgo: qui se mihi praebet edendum; Non ursi plantas, hinnuleive iecur. Agnum caelestem vervecibus impia mutem! Aut vendam gemman pro petasone meam! Sit procul a nobis talis dementia picae, Praegnatis morbus, Virginis esse nequit. Atque hoc propositum flectetur munere nullo. Non nisi cum vita finiet atra dies Egregio potes ore quidem Scarabaza , ferinae In laudes, plus quam Tullius , ire tuae. Sint tua gallinae Numidarum fercula nigrae: Vulnereque agresti fixus et emptus aper. Sum contenta mea, modicis cum pultibus, offa. Frugales nondum desipuere cibi. Naturam paucis contentam, nutrio paucis. Quod satis est, tellus mitis ubique creat. Aucupio praestes quamvis Henricus ut auceps: Nec curo illecebras; nec mihi Caesar eris. Forsitan Uranien escae dulcedine falles! Pauca velut volucrem fallere grana solent. Non adeo rudis est, caecaque cupidine fervet: Ut mox in cassas decipienda cadat. Es quoque piscatore: sed amantis displicet hamus. Obvallata procis omnia tuta timet. Namque ut me capias, Siculi murena profundi, Cumque sacro mullus creber in ore tuo est. Ah, quotiens leno promittit grandia cete! Grandia: sed postquam ducta puella fuit! Post noctem, in minimos pisces promissa dehiscunt. Saepe nec in mensa gobius unus erit. Ut tamen et praestes: non sunt Halieutica cordi. Si repleat ventrem tosta farina, sat est. Disce meo exemplo, pretiosis posse carere, Sit bene moratus venter: amabit olus. Estis, io, Regum (sed proh dolor!) inclita pompa: Invidiosa tamen, quin onerosa nimis. Quantum auri insumunt lato venabula ferro! Ingentes census prodigit hasta nocens. Debita pauperibus saturant alimenta molossos: Implenturque canes. Esurit aeger homo. Punimus noxas rigidi de more Lycurgi : Plectitur extemplo vel levis error, ais. Te Themis appello: Teque o Rhamnusia vindex: Et, si stultitiae forsitan Ara sacra est. Ludere an hoc non est? Hoc Bacchanalia non est Ludere? In hunc finem Regula Iuris abit? Plecteris errores linguae sine crimine lapsae: Impunita manent crimina vera domi. Impunita manet Venus , impunita libido. Crudelis feritas: barbaricusque rigor. Vastantur segetes, frustra plora te colono: Spemque anni mediam trux populatur aper. Per fata praedator sine sepe et limite cervus Cum grege, iam noras itque reditque vias. Una nocte vorant, ut matutina metendum Falx nihil inveniat: Baucis amara fleat. Quae lacrimae ac gemitus; Cereris cum filia rapta est! Hic avidis rapitur dentibus ipsa Ceres . Nec rapuit Pluto curru, vel Iuppiter ullus. Abstulit infami gutture bruta fames. Agricolae intentat Nembrodus dura querenti Verbera. Vis aequum laesaque iura premit. Ut sileant leges captivae, tempore belli: Tempore cur Pacis, vestra per arma, silent? In quo Iudicio cum risu absolvitur ullus, Ridens ipse Reus, supplicioque ferox? Rusticus in praeda silvae deprensus iniquae, Ocius abstracto corpore et aere luit, Sic scelera increscunt, quae non a iudice cultro, Sed Gladio potius discutienda forent. Non pensant damnum vani ludibria ferri. Ense opus est cervix strictus ense cadit. Dignus, qui torquet miseros, Actaeonis instar, Membra suis canibus dilaceranda dare, Hoc etiam audivi, vobis nil crudius esse: Saevitiae nullum ponere posse modum. Cumque feris, interque feras sine fine vagando, In veras tandem degenerare feras. Venantis Satyri rabies mitescere nescit; Sanguinem ad humanum bellua sternit iter. Me miseram! Quali fuero nuptura marito! Heu, fuge Centauros , casta puella fuge! Nonne suam Cephalus confinxit arudine Procrin ? Et tamen occisae verus amor erat. Quod caput in silvis inter dumenta moveret; Dum putat esse feram, cuspide fixit Heram. Dic mihi: silvestrem quicumque eviscerat unum; Quot distat stadiis a lanione bovis? Diripit et costas, et tergora nudat uterque: Sanguine commaculant caedis uterque manum. I nunc, et lituos, veroque simillima Marti Praelia venatum, Caesare digna, cane. An tibi bellator fortissimus esse videris, Quod iaculaturus post fruticeta lates? Quantum ergo facinus, cervum fixisse sagitta! Eminus adversum glande ferire lupum? Hannibal in lepores, in Poenum quando leonem Scipio pugnasti, vel Calydonius aprum? Nec tanti mihi sunt monstrosa vocabula vestra: Indomitae Mentis somnia, verba nova. Non magnis opus ingeniis, aut tempore longo. Fingere Boeotus talia quisque potest. Finge, quod horresco: (sed et hic liceatque licetque Fingere.) Quid facerem, si tibi nupta forem? Triste ministerium, linguam ignorare mariti: Sic tu sis Indus , vel Scytha ; Teutis ego. Non apte nubet Graeca aut Romana Cherusco . Mutuus alloquio conciliatur amor. Ut maneam caelebs, tua me monet ipsa Diana . Illa sacrae cultrix virginitatis erat. Dianae cultor cur non imitaris et illam? Ergo plus animi femina, quam vir, habet? Cuius vita placet, studiumque et torva voluptas, Sola tibi virtus displicuisse potest? Vix iam persuades, auro quae fulgida iactas Spicula, Parrhasiae dona fuisse Deae. Vis, tua ut Hippolyte dicar; quia nomine gaudes Hippolyti . Quo te nomine cumque voces: Certe non ille es Theseo sanguine cretus. Heu mihi! dissimilis quam fuit ille tui! Ut Phaedrae insidias laqueosque exiret amantis, Quos casto iuveni spurca tetendit anus: Contempsit Venerem , pretiumque precesque novercae: Contempsit lacrimas supplicis atque minas. Excedensque aula, regali sede relicta, Exul cum canibus maluit esse foris. Intravit silvas; foeta et spelaea luporum. Tantum unam fertur pertimuisse lupam. Sume animos tales: spretosque Cupidinis arcu, Impiger in solas dirige tela feras. Velle iubas, saetas suis erue, cornua trunca. Taygeti et Cynthi per iuga tende plagas. Parthenios saltus intactos, nosque relinque. Scis tamen exemptum Virginis esse nemus. Si potes uxores, ut scribis, habere Napaeas : Has rogo, neglecta me, potiturus habe. Quod dixi, repeto, Coniunx Venatica non sum Quaere alias dammas : non ero Dama tua. Muneris oblati quam paene oblita fuissem! Scito tamen: quod non Gellia fusca vocet. Ipse tuum leporem , cum sis deformior urso, Turpibus a naevis emaculandus ede. Virgo satis pulchra est, quam nulla piacula foedant. Casta verecundi iam decus oris habet. Marcus Rumpoldus Caralla, Coquus Palatinus Uranie . Argumentum Epistolae Tertiae.

Coquus iste (quem B. Iacoponus in suo Apologo induxit ) nidore epistolae suae, in culina utique scriptae, allicere tentat Uraniam ad consensum immodicarum cupiditatum. Omnem suam suppellectilem describit, in Sponsam deligendae offert.

Synopsis.

1. Rumpoldus Coquus captat benevolentiam a pingui fortuna. 2. Artem, personamque suam non esse despiciendam. Primos Consules Romanos fuisse coquos. Suum quoque avum iam olim olim regium Archimagirum: ut adeo neque nobilitas avita Rumpoldo desit. 3. Ipsum quoque Solem, astrorum Dominum, principem coquorum posse dici. Omnia enim coquere. Hinc esse, quod Heliotropium in annuli sui gemma sculptum, pro insignibus usurpet. 4. Coquum etiam fuisse, M. Aurelium Martialem , Poetam qualem et quantum! Inprimis Fl. Domitiano Caesari carissimum. Epigrammata eius stomacho ingenioso sapidissima. 5. Non tantum pro Aris, sed et pro Focis pugnari: an non Delphicus Tripus, in quo oracula fumant sit olla? 6. Thoracem Schmausianum (vulgo Daß Schmause Wammes ) famosissimum, quo inducatur, aliosque saepius induat, esse Fortunati Pilleo supparem. 7. Eius origo, vis, nidor. hac se veste magnifice tegi, et mirifice calefieri. 8. Promittit Sponsae suae ex illa manicam: et aliquot globos crystallinos. 9. Nuptiae convivium, quod adornaturus sit, fore mirabile, iucundum, sumptuosum. 10. Olla potrida , ferculum Hispanicum . 11. Variae Lautitiae. 12. Alia aliaque, in condimentum. 13. His Uranien iugalibus donis sperat utique inscandam.

M. Rumpoldus Caralla Coquus Palatinus Uraniae . Si licet, et pateris (quid non patimur amantes?) Si non es corpus, Virgo, perosa tuum. Haec tibi post epulas (neque enim ieiunia curo:) Scribit Rumpoldus verba legenda coquus. Scribit Amor potius: nam quid facundia nobis? Non didici multis esse disertus homo. Facundus satis est, opulentus, dives, opimus. Si videas, dices: hunc sua forma beat. Testatur vultus, quae sit fortuna culinae. Tam macies procul est, quam truculenta fames. Qualis in aetherio ridens procedit Olympo , Spectu fratris Cynthia plena sui. Talis ego pleno qui molliter ore renidet, Nonne tibi optandum dixeris esse virum? Nec refert: alti quod non sim sanguinis a me Nobilitate potens incipit esse genus. Saepius ex agro consul sublatus in ostrum, Deserto Latium vomere pressit ebur. Qui primi Ausoniae Populum rexere Quirites , Non puduit proprio Marte parare cibum. Una manus ferrum, frustum bovis altera coctum, Coram Legatis, non sine laude, tulit. Ante focum residens, Pyrrho responsa petenti, Fabricius , coqueret dum sua pisa, dabat, Ut tamen hoc etiam mecum, Dulcissima, noris: Non adeo ignoti degeneresque sumus, Ad Regum gustum, Genitor meus inclitus annos Ante quater denos, Archimagirus erat. Inde Palatini tribuere palatia nomen. Durat, et a quarto continuatur avo. Ergo mihi non est labor, arsve pudenda coquendi. Nec splendore suo nostra culina caret. Sol coquus est, et quid tali formosius astro? Ni coqueret, frugum staret inanis ager. Nulla coronaret frigentem vinea Bacchum ; Largior apricis collibus uva tumet. Si maturantur fructus, oleoque tapeta Replentur: dives cella, penusque favis. Salve flos Clytie : qui te quoque Solis ad ortum, Solis ad occasum vertis, imago mei. Hinc insculptus ades nostris Insignibus: hinc te Annulus in digitis, raraque gemma tenet. Quondam etiam ex nobis aliquos afflavit Apollo : Et dedit arguto fortiter ore loqui. Bilbilis est tectis magnis iam digna Poetis: Ex quo te Vatem, Marce diserte, tulit. Qui placuit Romae : quem Flavius ultimus auro Induit, et clavo, purpureaque toga: Qui doctas aures acri perfudit aceto: Qui piper ingenio miscuit, ore sales: Monstratus digito, toti notissimus Urbi, Dicitur excellens arte fuisse coquus. Delphicus ille Tripus famosa oracula fundens, Nonne Coci primum fictilis olla fuit? Bulliit, et sese paullatim erexit aquae vis. Lenis et in fundo Spiritus asper erat. Tandem fatidicus calor eructavit in auras. Non nihil est, tangi relligione Foci. Proque Focis bene tam, quam pro coelestibus Aris Gesserunt veteres bella verenda Duces. Dii fuerant olim: iunctique Penatibus amplis Et Laribus, Fanum constituere suum. Illorum nunc sum consors, hodieque Sacerdos Immolo. Gallina est victima, egoque popa. Displiceam fortasse tibi: quia sordida vestis Est mihi: nec tali mantica digna proco. At non spernendus festis incedo diebus. Me quoque tunc Serum vellera pexa tegunt. Sunt longi cultri: rigidum manubria caelat Argentum bullis cingula lata micant. Est mihi praeterea Textum mirabile, Thorax. Schmausiaces tulerat saepe paternus avus. Scinditur hac illas. Medio protenditur umbo. Dependent vitrei, lucida signa, globi. Fumida gestantem praesagia protinus afflant. Scire datur: quo sit coena parata loco. Certius haud pluviam gradiens in litore cornix Indicat, aut Euri flamina Luna rubens. Sit Fortunati famosus Pilleus : illo Non mutem Chlamydis Mystica dona mea. Quicumque induitur, gratis epulatur. Inempta Atque aliena gulae gratius offa sapit. Sed neque propterea vescenti irascitur ullus: Nec dicit torve: quid parasite facis? Instar magnetis Thorax hic visus, amicos Attrahit; et vires conciliantis habet. Convivae arrident: vestisque est tessera mensae: Secti a crystallo, symbola nota, globi. Hac visa, quamvis austeri ex Hospitis ore, Leniter ira cadit: gratia blanda subit. Munitus Thorace suo defenditur. Adstat, Assidet. Os, barbam denique tersus abit. Sunt, qui a Caesaribus tantum manasse favorem, Sive ea Fortuna est, sive ea fama, probent. Aulus enim Caesar simulatque Vitellius Orbis Dictus; se cinxit nobiliore fago: Ingentem Patinam, Clipeum sacrasse Minervae (Hoc dederat nomen) publica fama canit. Orgia tunc princeps isto memoratur amictu, Inter abundantes concelebrasse dapes. Ex illo quicumque gerit; fataliter hospes Omnibus, atque omni tempore gratus erit. Quantum erit, ex hoc si manicam tibi tegmine donem! Heres nostri assis, sicut amoris, eris. Det Pallas peplum niveam Latonia pallam: Plus est Uranie , quod tibi, Nympharum , damus. Huic manicae tunicam Iunonis denique totam. Et Veneris ceston posthabuisse velis. Huic ego posthabeam trabeas, cinctusque Gabinos . Non minor in pago, si volo, consul ero. Istam, te ducta, certum est inducere vestem. Talis inest nidor: tam bene membra fovet. Quem tu, nostra diem, quali candore notandum. Ad tibi coniuncti prospera Fata, putas? Ne curae subeant, epuli tunc rite parandi Ipse dapes Sponsus pectoris igne coquam. Tres statuam missus magno ut convivia Rege Iudicet accumbens et Iove digna proco. Per pisces et aves sine fine Philoxenus ibit: Per quidquid tellus undaque et aura foves. Oxygaro variare dapes, perfundere musto Nemo me tota novit in Urbe magis. Prima acie statuam, materno a lacte reducti Molle caput vituli: moxque sequetur anas. Offaque gallinae suco nutrita subactae: (Lucentes oculos ista natare facit.) Castaneisque recens impletus mollibus anser? Et par anseribus prodigiale iecur. Ova quoque, et matres addam, celebresque vitellos. Hos misto sapidos reddet aroma croco. Implebunt patulas strumosa tomacula lances, Ventribus omento conveniente suis. Ficedulae venient: cumque his aurita lagopus, Et Scolopax. primas semper hic ales habet. Tum pavo cum sideribus, caudaque micante: Sic tamen, ut possis absque dolore frui. Nam multis vitam calida inter balnea rupi. Dura caro est; certis ante domanda modis. Ponetur lardum: summoque exempta camino Durati fumo sordida terga suis. Adiiciam chelas cancrorum immane rubentes: Quantas Eistadii pallidus Almo vehit. Pectinibus Venetis misti iungentur echini. Hadriacum mittet munus utrumque mare. Exin triticeis Hispanica moenibus Olla, Stabit in octonos aedificata pedes. Arx formosa gulae non totus Apicius armis Expugnare queat. Ventre leonis, opus. Inventum Pandora suum Dea dicere posset. Uno terrarum continet Orbe bona. Porcum Troianum pater appellare solebat: In quo, sicut equo, quot latuere Duces; Fercula tot lateant mire mulcentia Gustum: Sana calore suo, rara sapore novo. Excerpas, quaecumque velis segmenta, vel optes. Pars elixa madet: pars tepet assa veru. Nam per adulterium mistorum mille ciborum, Dulce sit hoc felix omnigenumque chaos. Conveniunt scombri, perdix, lucanica, turdi, Galbula, nefrendes, damma , columba, lepus. His et mille aliis, Iovis admirabile rebus Incoquitur cerebrum; cum cerebroque femur: Quod femur incoluit, velut incunabula, Bacchus : Cum Mater Semele fulmine tacta fuit. Succedent bibuli, piperata opsonia, fungi. Languentemque mulcent exacuuntque sitim. Mollia radentur succussae tubera terra, Optima cum tonitru rupta profundit humus. Omnia quis memoret? Post, mensa secunda sequetur: Tum nebulae lactis, compositaeque nives: Quales villa dabit compresso flore colostri. Inspergam ficus, Italiaeque nuces. Adiiciam, si quae radix irritat orexin; Erucas, inulas, asparagosque super: Cumque brevi lapatho lactucae stamina longae. Bacca recens oleo pingue rigabit olus. Uranie , nondum tibi dens in talia prurit? Promissis utique est mora saliva meis. O quoties dices: meliorem nulla maritum Vel dare Iuno mihi, vel potuisset Hymen . Urania M. Rumpoldo Carallae Coquo Palatino . Argumentum Epistolae Quartae.

Urania seria iocis miscet, et cum Coquo mimum ludit.

Synopsis

1. Cum M. Rumpoldi pinguiore epistola, Urania sarcastice nugatur. 2. Candidissimum procum vocat: sed ultra simplicitatem deludere non sustinet. Sic abnuendo, illius errores et albam mentem castigat tanto liberius. 3. Unde Coquus Palatinus videatur dictus 4. Irridet eius nobilitatem et insignia. 5. Tripodem item Delphicum . 6. Rumpoldum quidem sibi decus afferere ex ingenio officioque M. Aurelii Martialis , notissimi Epigrammatum scriptoris sed dubitari posse; fueritne Poeta Coquorum, anne coquus Poetarum. Ceterum ab uno coquinario adulatore non duci argumentum communis laureae. Martialem paene uni Domitiano Caesari ineptissimo improbissimoque placuisse. 7. Medicorum querela adversus coquos, et eorum Libros magiricos. 8. Coquorum, pro sua gloria Rom . Consules citantium, militia qualis. 9. Quid Urania de Rumpoldi esculentis missis atque promissis sentiat? 10. Quid de Thorace Schmausiano ? 11. Gulae voluptatem vilem brevemque esse. Hoc sanctissimos ab omni aevo sapientissimosque viros sensisse. 12. Exhortatur Rumpoldum ad frugalitatem. Infarciendo se, quid nisi morti victimam saginet! At mortem certe instare, Thoracis adipati nodos soluturam.

Urania M. Rumpoldo Coquo . Accipe responsum. Nullius lautius umquam, Quam tua, Marce , mihi charta locuta fuit. Tam bene conditam portantia verba salutem Non poterant stomacho non sapuisse meo. Es coquus: apparet. Testatur epistola pinguis; Et numquam digitis infitianda tuis. Foetebat maculosa notis, fumoque culinae. Quaeso ubi scripsisti? Multa litura nigra est. Nec tamen indignor: quis enim succenset amanti? Mirari potui, quod licuisse puto. Te quoque defendo: quia non studuisse fateris; Nec fonti Aonio supposuisse caput. Pinguiaque ut tractas, sic crassa urgente Minerva , Forsitan ingenium est non tibi pingue minus. Ergo tibi faveo, quantum potes ipse favere, Non malus es: causam simplicitate probas. Ceteri amatores, turba importuna procorum, Prodiderant vitiis improba vota suis. Tu grato mentis candore modestius ambis Inconcessa mihi, nec potienda tibi. Quid Rumpolde petis? Speras connubia nostra? Pro dape venalem Virginis esse torum? Vera Maro cecinit: Quid non speramus amantes? Ut detur Mopso candida Nisa , petis. An quia iura potes vario confundere succo; Deberi Sponsam me tibi iure putas? Filia sum magni, Caelestis origine, Regis: Ipsius immensi portio parva Die. Quantulacumque tamen, lixae miscebitur uni! Dicetur Regis Filia nupta coquo! Si non ollaris fumus tua lumina velet: Perspicies, quam te fascinet ater amor. Quem, si non animi, certe fuligo camini Reddiderit caecum, caecus amore furis. Clarae virtutis non est calor iste, colorque. Castius ille calet: purius iste nitet. At te suspiciam Maiorum forte beatum. Et genere et fama nobilis esse cupis. Ad gustum fateor dulcissimus, adque palatum es. Inde Palatini nomen habere reor. Quid si etiam a Gustu Gustavus rite voceris: Agnoscet Regem Suecia tota suum. Quo titulo nihil esse queat praestantius. Hoc est, Illustrem quod te magne Caralla , facit. Qualia, pro Superi, Clytien , Insignia gestas! Sol coquus est. Flos huic assimulatur, ais: Haud equidem explodo. Clari Genitoris Imago es: Clara stirpe satus: vix Phaethonte minor. Altera Nympha tua est. Quid verso flore superbus Expetis Uranien ? altera Nympha tua est. Nobilis, Aethiopum quam quisquam fuscus in orbe. Invidiam voto iam facis ipse tuo. Tecum Patricii nolint contendere Mauri : Et Proceres, quotquot torrida Zona coquit. Sunt tua imaginibus fumosis atria plena. Est ubicumque coquus, fumus abesse nequit. Salve noster amor. Nidor tuus attrahit omnes. Ut verum fatear, me quoque paene trahit. Sed cave, ne propius dum forte accesseris ignem: (Indiget igne coquus, dum parat arte cibos,) Molliat afflatu ceras Vulcanus avitas. Istis in loculis gloria vestra sedet. Atque adeo, nisi provideas, tua defluet omnis Cerea Nobilitas, tacta calore Foci. Sed quid Maiores, et quae non fecimus ipsi, Iactamus? Niti sanguine, vile nimis. Quos iactas proavos, habet et cerdonibus ortus: Quique boves pascit, saetigerumque gregem. An pudet Humani generis, primique Parentis? Monstrato pomo, quod sumus, ille docet. Poena gulae, cinis est. Unus, peccavimus omnes. Quid strepis, Heroum noxa, pudende cinis? En, quali fastu sumunt sibi cornua lixae: Qui detruncat olus, stemmata longa facit. Suspicor, ut minimum famosa in Phocide natos (Vervecum patria est) te, sociosque tuos. Delphos usque venis: consanguineumque culinae Delphorum Tripodem, Delphica Fana citas. Credo equidem, nec vana fides: mihi nescia ne sim, Boeotus patriam vis memorare tuam. Ah, bone vir, si quae Delphis oracula fundit Plena Deo, Tripodis nil habet olla tui. Nempe tibi veterem laurum, cristasque comantes Vertice turrigero Bilbilis alta movet. Hinc quia prodierit Marcus cognominis: aevi Gloria Romani , Pieridumque lepor. Qui tot salsa, procax piperataque carmina vulgo Edidit. Hunc Vatem quis neget esse coquum? Hactenus: ut pepones et condimenta loquatur; Non omnes illum Vatis honore colunt. At fuerit Vates: sed non ex ordine primo; Quorum caesariem laurea iusta premit. Barbara Pyramidum sileat miracula Memphis . Et sileat statuas Bilbilis alta suas. Nulla coquo posita est. Maiori numine debet Afflari, sacro dignus in aere coli Caesar honoravit: sed Flavius , impius, amens: Qui potuit muscas vix bene ferre suas. Tanta mihi laus sit, clavo placuisse Neroni ! Idem autem mimo praemia quanta dedit? Marcus perpetuo supplex mendicat, et alget, Omnibus in foliis esurit atque sitit. Frange toros, pete vina, rosas cape tingere nardo: Haec sunt Hispani carmina sacra popae. Conviva est totus comissatorque Libellus: Nil aliud nostrum est, ipse fatetur, opus. Agnoscisne tuum, suavissime Marce , Poetam? I nunc, et sacris Vatibus adde cocum. Est tamen argutus: nimirum ut rusticus anser; Non ut olor stagni, Mantua docta, tui. Multa licet lepidas agitent epigrammata flammas: Multa quoque obtusa cuspide trudit hiems. Frigidus, hinc illinc, varias in carmine febres Spargit, et insulsos seminecesque iocos. Adde, quod obscenus: poni cum falce Priapi Dignior; hortorum ut terreat ultor aves. Sed nec adulator, sed nec parasitus in aula, Scurraque lasciva turpior urbe fuit. Quin aliqui vestrum non degeneratis ab illo. In rhythmos saltem tota sagina fluit. Editis et grandes, adipata volumina, libros: In quibus ut primas Dux Epicurus habet; Sic blando afflatu serpens malesuada voluptas, Ex uno sensim serpit in omne malum. Praestantes Medici de vobis multa queruntur. Perditis Humanum decipitisque genus. Totque novi surgunt, coquitis quot fercula morbi: Mors sequitur passu, corpus ut umbra, pari. Fabricios etiam, famae incrementa, citasti: Martia tractantes arma fuisse coquos. Fabricios! Qui, dum lentem coxere, triumphis Egerunt captos sub sua signa Duces! Aude aliquid dignum longis Annalibus Hunnos Eice: Germanis obvius ire Getis . Stes, licet, ad Rhenum , ripasque binominis Istri : Ulteriusque rates Balthidos ire vetes. Sunt longi cultri: fulgent tua cingula bullis. Cui non obsistas, incutiasque metum? Sis felix: cane miles io. Te Marspiter , opto, Adiuvet; ut forti praelia corde geras. Ah! quid ego votis nil proficientibus optem: Scilicet in Suecos arma culina dabit! Legimus eunuchos, contra ducente Gradivo Agmina, victrices conseruisse manus. Nemo coquos umquam nigri fixisse camini Audierit summo rapta tropaea tholo. Cum fera bella tonant, gladii stringuntur et enses: Haud videas cultro rem bene Martis agi. Scis torquere veru, sed non vibrare verutum. Aptior est thyrsus, quam gravis hasta tibi. In cortem , non in iaculantem pila cohortem; Arma tua in pullos Archimagire move. Gallinas mactare potes: non caedere Gallos ; Qui gesa, et torva Lilia fronte gerunt. Castra tua in mensa. Tunc formidabilis Aiax Taurorum septem tergora vasta quatis. Offers Troianum pretiosa ob viscera porcum. Hoc donum cepas rusticitatis olet. Tu cave, ne similis fias, abdomine crasso. Illi, quam laudas, prostituisque, ferae. Turpe homini brutas animantum assumere formas. Vitandam Circen haec quoque caussa probat. Si tamen ulla tibi pecus assumenda videtur: Saltem illam nolis dote carere sua. Esto igitur bellator equus, vel taurus arator: Utque canis fidus, corde manuque leo. Nempe leo in lepores ad cenam cuspide fixos: Hostis ad armati murmura prima lepus Laudo tamen fortemque Gyan fortemque Cloanthum . Post hos Rumpoldi gloria maior erit, Saltem nil trepidans audes spectare cadaver; Et quali ferro cumque parare decus Quid? Quod et ornata cupias mihi veste placere: Sed magis ornatum moribus esse velim. Dum coquis, assuetas sorde vitare memento. Munditiem serva praevalet iste nitor. Nescio quod Thoracis inenarrabile Textum Commendas, miris nobile prodigiis! Si Nessi succo non est imbutus, et artem Non sensit magicam, Colchidam pictus acu; Rem miram narras: dotes Magnetis habere; Indutum gratis pellere posse famem. Perspicuos instar vitri clarescere nodos. Crassus at e multis unus, opinor, erit. Qui maneat strictus, reliquis impune solutis. Unicus exsolvi scilicet ille negat Te primum expedias. Nodus crassissimus ille est. Libera sponte sua cetera turba cadet. Sed neque, si nubam, longaevo tempore sanum Nodosus thorax te tamen esse sinet. Talibus a nodis oritur nodosa podagra. Me miseram! Qualem tristis habebo virum! Parce tuis patinis: non sum patinaria Virgo. Venales animas tam levis esca trahit. Esau lente suum ius vili, vilior ipse, Vendidit, o demens! Quid gula saeva facis? Quas mihi delicias et libamenta propinas, Respuo: coelesti sum saturata dape. Non, ut edam, vivo: sed edo, Rumpolde Caralla , Ut vivam. Vita est, vivere, non edere. Adde: quod ista brevis tua, nec sincera voluptas, Traiectu modico deficiente perit. Omnis eam sapiens semper contempsit. Et infra Se posuit, virtus cui pretiosa fuit. Aspice silvicolas veteres in montibus altis: Inter et antrorum saxa, trucesque feras. Libarunt modicam Cererem , Tethynque propinquam: Cum Sol occiduos gurgite mersit equos. Pro Thorace tuo, lorica membra trilici Terga catenarum perdomuere flagris. Proque globis vitreis, Thorax quibus ille coruscat, Vincula ferrati torta fuere globi. Infelix, quid agis? Genium tantummodo curas? Defrauda fraudi non erit iste dolus, Cum semel extremam tibi mors admoverit horam. Quae fixa et certa est non bene nota tamen Ultima, quid dubitas: sed flebilis offa coquetur A Lachesi : quanta est, tota voranda tibi. Qua simul exhausta, satis est, dicetur, obese. (Iam satis) ad plures, victima mortis, abi. Perque saginatum transibunt spicula collum. More novo, fies tunc cibus, ante coquus. Magnam instaurabis cenam serpentibus atris. In tumulo exspectat multa lacerta tuo. Vermibus in praedam cedet deforme cadaver: Inque cavum lapidem defluet omnis adeps. Quando igitur defossus humo fatente putresces; Quem nunc sic pascis, dic, ubi Venter erit? Altilium barathrum, captivarumque volucrum: Sorbens piscosos putida fossa lacus. Structa ubi triticeis Hispanica moenibus olla? Arx formosa gulae praecipitata ruet. Esca cavo ventri, venter pinguissimus escis: Quod sequitur, nosti; perdet utrumque Deus. Haec bene perpendens, melius, quam Bacchus , amicam Uranien dices consuluisse tibi. Didacus Campegius Villarona Architriclinius Modimperator Regius Uraniae . Argumentum Epistolae Quintae.

Quod Venator et Cocus non potuere, temptat Architriclinius, iactantior prioribus. Quis enim inter pocula non disertus est? Itaque omnem annonam et ganeam, Aras et Focos, Aram Bacchi , Focum Cereris sui iuris esse iactat hac magnificentia et magniloquentia sperat facilius alliciendam Uranien . Potissima autem pars Epistolae consumitur in descriptione Convivii Irenici, Norimbergae exhibiti. A. 1650 .

Synopsis

1. Campegius Architriclinus, Uraniae in benevolentiae signum, omnia optima, cellam et penum, seque offert, non esurialibus titulis, ut ceteri Aulici; sed utilitate praesenti circumdatis. Scires vitulum, non titulum curari. 2. Quandoquidem omnia in aula ad oris et gustus diriguntur obsequium; se tantum non principem esse. 3. Mappam, Regum Mensis insternendam, non esse de lana caprina. Neminem autem melius Campegio scire, quomodo adorandum convivium. Hinc aestimari. 4. De novo modo componendi strophiola in omnes figuras, et chimaeras. Quantae artis hoc oculorum curiosum illicium? 5. Carptoris artificium longe bellissimum: Regibus gratum, ingeniosa mundities, convivis quoque salutaris: priscis usitata. 6. Describitur magnificum Epulum, Norimbergae exhibitum Belli Ducibus et legatis. Anno M. DC. L. (quo Pax, et Pacifica immolabantur.) Illi nimirum Villaronam Architriclinum interfuisse. 7. Plastica Tragemata, nebulae dulciariae. Eiusdem convivii spectacula. Emblemata ex Saccaro. Non omnia ad gulam: quaedam ad oculorum voluptatem. 8. Vina: fontes gaudiorum. 9. Musica 10. Dramatica 11. Pueri equites, Pacis testes: Ignes festivi ad aeternam memoriam. (P.S.) 12. Cum Imagine caelata, repraesentante immanitatem Symposii Irenici; ceterasque res ad hilaritatem reductae pacis, Norimbergae gestas, et visas. Mittuntur et Repotia posthuma ex asservato vino Gustavi Adolphi Regis Sueciae .

Didacus Campegius Villarona Architriclinius Modimperator Regius Uraniae . Villarona tuus, si nomen in hospite servi Suspicis; ut sperans optat, amansque vovet. O decus, Uranie totum mansurus in aevum, Haec mittit Dominae verba legenda suae. Perlege: fortassis non displicitura loquentur. Offero me, si cui Nympha placere cupis. Idque tuo, quae certa fides, meritoque bonoque. Promissis aberit iusta querela meis. Si te blanda iuvant, et delectantia Gustum; Ut tenerum sexum blanda iuvare solent: Cella, penus mecum. Sicco madidoque beatus, Subsidio promes condis utroque furor. Elige: non desunt praelis expressa Falernis Lesbiaque et Chiae dulcia vina notae. Ni mage nostra velis: quae Rhenus , Nicra , Mosella Fundit, et Austriaci flava senecta cadi. Vina levant animos, augmentaque viribus addunt. Vincula tristitiae solvis Iacche pater. Significant nomen, ius Triclinia nobis. Summum, meque adeo Principis esse loco. Arma gerant alii macrum spirantia fastum: Vestiat ardenti murice sicca chlamys. Adque latus laevum dependant aurea clavis: Qua tamen admissi nil reserare valent. Ast ego nec specie, nec cura fungor inani. A nobis pendent Bacchus et alma Ceres . Idcirco longe magis observamur in Aula. Re potior. Nil me nomina cassa iuvant. Nec steriles tituli, nec vanus fulgor obumbrat, Officii partes utilitate probo. Non miror est virtus instructam ponere cenam, Ordine servato, tempore, sede, loco. Martis adornatas acies quam ducere campo, Auditus fuerat dicere Caesar Otho . Refert: quadrata sedeas mensave rotunda. Posterior plures orbe figura capit. Signa probaverunt veteres Lunamque, Latini . Oblongis usus nunc prope maior adest. Ars nova successit, non longo more recepta. Dapsilibus quadris lintea fusa iacent: Sed tamquam in scaena . Spiras, variosque ferarum Ac volucrum vultus carbasus alba refert. Assimulat saltum praedantis linea vulpes: Assimulant dubiam linea cerva fugam. Velifera ex velo formatur longa triremis. Formatur torto stamine parva casa. Alarum gyros imitatur textilis ales: Iam ferus accipiter, iam Iovis arma gerens. Miratur mimos lini conviva sequacis, Miranti novitas ingeniosa placet: Do signum. Lavat unda manus: mantelia tergunt. Quisque suo moniti discubuere toro. Mox pleno incipiunt se Bacchanalia vultu Prodere. Cum nardo regnat ubique rosa Quid si me videas carpentem fercula dextre: seu fera silvestris, Pontica seu fit avis. Est aliquid, multis de milibus altile quodvis In partes scite posse secare suas. Ut sine conflictu, sine vi, quod in aere pendet, In patinam recidat: praecipitetque nihil. In leges peccat, qui vel primoribus escam Contigerit digitis: polluitque cibus. Mensam ac si, Phineus foedasset dira Celaeno Unguibus, et rostro, proluvieque tuam. Usque adeo certam iuvat, atque experta requirit Temperiesque manum, temperiemque manus. Pygargum scindam, sectumque in membra locabo. Iste, videns dices, ingeniosus homo est. Talia regales oculos spectacula pascunt. Crede mihi, ars pretio constat et ista suo. Gallia me docuit: praeceptaque sumptibus emi. Parisiis melior nemo magister erat. Prae Triphero docti sumus, et celebramur uterque: Qui tamen Ausonia structor in Urbe fuit. Nam quoties fervet regalis coena: vocamur. Mirandum est, quod non Iuppiter ipse vocet. Est Urbs Imperii, Divo famosa Saboldo : Laxat ubi primos Norica terra sinus. Nobilis hic vivo consurgit Curia saxo ; Grandis Symposii facta repente locus. Tempore quo laetis oleae redimita corymbis, In campos rediit Pax, Alemanne tuos. Pax epulabatur; Pacis fuit ille triumphus. Ex phiala Pacis vina bibere Duces. Misti Itali , Belgis , Suecus cum Teutone nostro, Pascere concordem sustinuere gulam. Intereram. Nam cuncta meo sub iure fluebant. Sedimus ad clavum: reximus arte ratem. Per vada, per syrtes et stagna tumentia musto Ebria, me tenuit praeside Navis iter. Quid confecta tibi iam vesca emblemata narrem? Tota quibus Procerum mensa referta fuit, Expressus Brasila concrescit harundine sucus : Dulcior ille favo, candidiorque nive. Materies habilis ducendis mille figuris, In genus aligerum, pinnigerumque genus. Quod natat, it, volitat; Plastes dulcissimus auctor Efficit, et vivis temperat ora notis. Ergo formosis simulacris omnia plena, Arte voluptatum congeminante novam. Composui stabant inter bellaria Fauni , Cum lepido Dryadum , Nereidumque choro. Quattuor ex rigida castella siligine ducta, Stabant cum pinnis (bina minora) suis. Hinc atque hinc fossae fossas impleverat humor Citreus. In citreo gurgite lusit olor. Tritones suberant, conchas utrimque tenentes: Unus odoriferas eiaculatus aquas. Stillavit croceus prasinis ex nubibus imber. Manarunt pressi vellera rore thymi. Manarunt liquidi Baccheo nectare fontes, Gaudebat falli prodigiosa sitis. Inque comas fluxere rosae, fluxere ligustra Fusilibus nimbis: sed tamen arte mea. Crateras magnos statuunt: dulcique Lyaeo Et simul accensa est, relevata sitis. Tunc vero primum certatur Amystide crebra. Vina coronantur: dempta corona fluit. Et quoties cyathi: tormenta curalia mistis Ad numerum toties intonuere tubis. Haec super accessit fidibus Polyhymnia motis, In Symphoniacos ducta puella choros. Continuo multae voces sonuere per auras: Centum ac si Cumis ostia aperta forent. Ex uno; vivat Caesar per Secula, vivat: Austriaque incolumi Caesare , Salva Domus. Intulit et madidos titubans Comoedia soccos Sobria, Teutonico more, nec ipsa fuit. Nec sic displicuit: belleque et gnaviter actum est. Pacis agebatur, gloria, nomen, honos. Illi deliciae factae. Tegeaticus Ales Mercurius cum Diis adfuit aetheriis, Et Diis aequoreis, et semideis Satyricis . Acclinis viridem praebuit herba torum Orpheus in silvis, silvam ad convivia traxit. Gressus ad numerum composuere ferae. Intentos citharae licuit spectare leones. Simia cum pardo visa ferire lyram. Caesaream rorans Aquilam monstraverat Iris , Fulminibus positis, hostis habere nihil. Ecce, trahebatur Bellum ferale catenis. Haerebat nodis utraque vincta manus. Mulciber adveniens conflatos abstulit enses. Cyclopes pyrios eripuere tubos. Pro gladiis promunt falces, fit vomer aduncus Cassis, et ex clipeo fit radiante ligo. Surgit laeta Ceres : et postquam sparsit aristas, Alternos fecit ludicra Diva pedes. Vera loquor memori sunt haec mandata metallo: Publicaque argenti sparsio testis erit. Hoc pueri norunt equites in arudine longa. Hoc videre senes: conscia vidit anus Fixa refulgebant mediis umbracula campis. Frondibus intextis longior una domus. Cetera surgebant niveo tentoria panno : Quae Tyrio ; summis plena fuere viris. Spectavere faces, discurrentesque pyropos. Festivo Siculus luserat igne faber. Stridebat totus flammis saliaribus aether. Evomit rapidas plurima trulla faces: O si tunc coram, mea Lux, mea sola fuisses Spectatrix operum, magnificaeque dapis! Me puto, Fortunae felicis imagine capta Ambisses ultro: quam precor ipse modo. Fide tamen. dabitur non una occasio talis Laetitiae: referent gaudia pulsa pedem. Tempus erit, cum Rex Leopoldus primus habenas Ceperit Imperii, maxima Roma , tui. Augustam Novus Augustus , Maeno que relicto, Inviset, famulo qua fluit amne, Lycum : Altera spes certa est. Invitat Boica tellus, Isara iam placidas obvia sternit aquas. Tunc Epulis iterum geniosque vacare licebit, Me sine nulla dies laeta futura redit. Ibimus, Uranie . Simul hinc, simul ibimus ambo. Te faciet comitem Taeda petita meam. Signaturus eram: cum sculpta affertur Imago. Artificis magni dicitur esse manus. Urbem, Epulum, fontem rubroque alboque scatentem, Templaque, et immensas Urbis adumbrat opes. Adieci plenam vino spumante lagenam : Suecorum Regem quale bibisse ferunt: Cum Norimberga sua castra locasset Adolphus . Eius reliquias credimus esse sacras. Urania Didaco Campegio Villaronae Architriclino Regio . Argumentum Epistulae Sextae.

Uraniae dedignata multis caerimoniis uti , contemptis omnibus, quae Architriclinus iactavit, iactat. Offert, donat, visenda promittit , inviso proco cophinum mittit, hoc est, repudiat.

Synopsis

1. Aversatur Urania mortalem Sponsum, Immortali iam consecrata. 2. Iactatam potentiam Architriclini, artificium structoris plus aequo aestimari contendit: inter crepundia, mimicasque gesticulationes potius numerandum. 3. Sumptuosa miseria famelici carptoris coram Regibus: immo hercle et periculosa convivae assidentis. 4. Rusticum in agro pransurum, non indigere supervacaneis hisce nugis et ineptiis. 5. Irrident strophiorum et mapparum in mensa textile ludibrium. 6. Num ergo vanissimus Villarona putaverit, Uranien gemmam Virginitatis suae commutaturam cum lagena vini regii, Norimberga missi! 7. Bacchicum munus, sobriae Virgini placere non potuisse. An ebrietatis foeditatem et pericula ignoret? 8. De immani convivio Pacis Norimbergae celebratio quid sentiat. Irenicum vocari: potius Ironicum vocandum esse. Quis umquam audierit, pacifica duratura, in ara Bacchi immolari? 9. Facesseret cum parergis et analectis suis. Uraniam vocari ad Cenam magnam caelestis Sponsi: cui prandium terrestrium ciborum posthabeat. 10. Duplex Antidorum, pro oblatis donis, remittitur Campegio . Pro imagine quidem nobilior altera, repraesentans Extremum Iudicium, a Michaele Angelo Romae formatum. Ex Mortuali Lesso Mundi (Dies Irae, dies illa solvet saeclum in favilla.) aliquot Rhythmi inseruntur. Quibus scilicet oculi auresque melius imbuerentur, quam profanis festivorum ignium spectaculis Norimbergae exhibitis. Quando praesertim extrema Mundi catastrophe, undantibus incendiis succincta in foribus esse videatur. 11. Alterum Antidorum, pro vino Gustaviano Regis Sueciae , remittitur Amphora plena acidulis Egerensibus , animae corporisque morbis profutura.

Urania Didaco Campegio Villaronae Architriclino Regio . Labere cygnaea , qua scripta es, Epistola penna: Et pete monstrandas aere lapsa vias. Hic habitat noster Campegius . Huius ad aures, Inque manum, recto tramite ducta, vola. Forsitan invenies illum inter pocula laetum, Curantemque penum, pampineosque cados. Aut sperata tori quaerentem foedera nostri, Num rata sint: (spes est anxia dulce pati) Respondebis ad haec: frustra te in vota retorques. Illa tulit Boreas trans glaciale fretum. Spes tua non placido pelago, ventisque secundis Fertur. Arenosum, Didace littus aras. Uranie Scylla est nautasque absorbet hiantes. Scylla quoque in Siculo gurgite Virgo fuit. Mille petita procis omnes eluserat una: Te quoque Glauce Deis annumerate maris. Donec ab infami Circe mutata venenum Gurgitis et magicos horruit ipsa canes. Certius Uranie lenoni obnoxia nulli Perstat in inceptis: nec timet esse rea. Nec timet haerentes latraturosque molossos: Si fuget aut fugiat mille petita procos. Tunc formidaret, si partiretur amorem Rivales pepulit iam suus alter amor. Desine promissis speratam flectere velle Nil profecturas eice corde faces. Caelestis pharetrae gremio deprompta sagitta, Altius in nostrum pectus adacta fuit. Nec, quia structorem te scripseris esse peritum; Artis ludibrium, Didace curo tuae. Atque adeo iam nunc iubeo desistere coeptis! Sis licet Oeconomus chironomusque simul Prodigus emisti volucres praecepta secandi. Impensi census cui, precor, ede bono. Heu! Quanto satius bona Mens his empta fuisset Sumptibus! Annaei perlege scripta Sophi. Tu Senecam legeres indoctus, et osor honesti! Missa quoque, alterius littera ducta manu est. Quanta superstitio! Tot ludere gestibus ante Fercula, moroso cor subeunte metu: Ne secet abrupte: ne culter futilis ictum, Frustratamque manum ludificetur avis. Pallet ad errorem; seu rupto fune securim Fugerit attoniti victima torva popae. Ergo sollicito vultu ridendus inhaeret Perdici, et trepidus singula membra notat. Qualem nec Tuscus fortasse assumat aruspex : Sacrificae quoties inspicit exta bovis. Rusticus ad stivam nugis non utitur istis, Iucunde subigit non minus ille famem. Dente nigrum panem, vel glandes frangit arator: Quodque capella facit, Pastor et ipse facit. Vultus non variat: nullus tremor occupat artus. Suspensamque negat ludificare gulam. Et tamen haud paullo communi laetior esca, Ridet Pavones , carptor inepte, tuos. Et varios ridet mimos, quos edis edendo Culter ei manus est. Hac capit ille salem, Ille sub illicibus prandet, vivitque beate : Et movet Assyriis Regibus invidiam. Quo pepones? Sumit permixtis allia coepis. Quod sapit, hoc nutrit, Regula ventris habet. O bone Campegi scires vivere laete: Exires Aula: Rus patet omne tibi. Addideras etiam, mutas te fingere posse Formas ex lino. Textile surgit opus. Surgunt Pantherae: fluitant delphines in undis ; In mappa varias te simulante feras. Carbaseae spectantur aves : in Sindone praesens Psittacus . Et stricto corpore pavo sedet. Dic mihi: quid prodest operosas texere nugas? Venter, non oculus, se saturare cupit. Displicet infelix industria. Quadra levatur: Qua mota ingenium totaque pompa petit. At non in nugis vinum numerabitur, inquis. Quod Rex signavit de meliore nota. Nempe propinabis Gustavi Massica Sueci : Quae Norimbergae postuma cella tenet. Omnis enim laticis, quem Rex admoverat ori, Relliquias etiam creditis esse sacras. Sume, nec invideo, quantum potes ebibe, castam Non premit Uraniam tam rabiosa sitis: Ut veterem exstincti vappam desideret hostis! Ah! Quid sub tumulo iam bibet Umbra suo! Ne mihi suspectos infundas, quaeso, liquores. Lesbia iuncta viro, Lesbia vina bibat. Virginibus teneris libatur tutius unda; Quae nitet illimi puraque fonte fluit. Ebrietate calor geminatur, inde libido; Flammaque dat flammas in igne furit. Nonne vetat Sapiens flaventi intendere vitro? In quo blanda natant vina, venena latent. Regulus interior, serpente nocentior omni, Toxica diffundit, nec sinit esse merum, Ergo haustum virus cerebrum vertigine turbat. Mente caret ratio: mens ratione caret. Virginibus teneris libatur tutius unda. Vina levant animos: est, ubi vina gravant. Triste furensque caput nebulas exhalat opacas: Inque humeros cervix fessa reclinat onus. A puteo nullum lymphatum lympha remittit. Insanos faciunt Orgia, Bacche , tua. Tunc subit insuetis titubans audacia factis: Cautior et rigidus desinit esse pudor. Paulatimque levem iacturam censet honoris Avolat et numquam casta columba redit. Virginibus teneris libatur tutius unda, Quae tacito passu culta per arva fluit. Rivulus ingenui trahitur sine labe liquoris. Nullus Castalias inficit anguis aquas. Ah ! quotiens Virgo male fidens pocula sumpsit : Moxque suum nomen perdidit atque decus ! Florentem, ah, quoties Nympha invitatur in hortum: In quo flos, Fauni sectus ab ungue, perit! Vitrea virginitas, puroque simillima vitro. More vitri fragilis frangitur, inque vitro Digna novem sertis, et adhuc sua lilia gestans, Forte foris cenam casta puella petit. Post aliquot calices, lacerato stemmate, iam nil Pota domum, praeter stramen inane, refert. Virginibus teneris libatur tutius unda. Nescio quid crudi vina saporis habent. Scilicet Uranie propter tua Caecuba nubet! Hoc pretium nostri vile pudoris erit! Captivam faciet Liber, vinctamque Lyaeus! Ipsa tamen contra nomina stant, et agunt. Certe me, Sensum complexa, monere videntur, Istud ne fieri, serva futura, sinam Nescio quae Pacis formosa tragemata iactas: Laxat ubi primos Norica terra sinus, Symposium, vidit quod Quinquagesimus Annus, Symposium suppar, Sardanapale , tuo. Quamquam figmentis multum indulsisse videris: Uranie tanti non ea monstra facit. Pax epulabatur: pacis fuit ille voluptas, Scribis, et Irenen apposuisse dapes. Si verum excutimus, si me non omnia fallunt : Pax ibi consumpta est. Sic epulata fuit. Audio: cum Bellum, vinclis traheretur ahenis, Artaretque seris nexa catena pedes; Subrisisse Duces. (Flens riserat ipse Gradivus .) Praebuerit caussam forsitan ipse ocus, Vero: bella fuit pax haec Comoedia belli. Sic et apud Plautum fabula bella datur. Inter abundantis Bacchi carchesia, sese Ebria pro pacis pignore Larva stitit. Hoc pueri discent equites in arudine longa. Hoc sene cum tremulo curva videbit anus. Nonne vides iterum stringi pro falcibus enses? Martia conflatus transit in arma ligo. Tolle, precor, Brasilis efficta crepundia cannis. Ad stomachum non est ista sagina meum. Prandia tu memoras: sed enim mihi coena paratur. Magna triumphalis; nomine digna suo. Aurea convexo radiant Triclinia coelo: Astrigerae sedes, purpureique tori. Hic Epulum dabitur claudendum tempore nullo: Quale nec Assuerus Persa dedisse datur. Tale nihil, quamvis supraque infraque rotentur Sidera cum Phoebeo , Mensa Neronis habet. Ipse meus Sponsus Mensam praecinctus obibit: Ipse feret lances: ipse Minister erit. Divinusque latex una pendebit ab Uva. Una, (triplex eadem) me satiare potest. Musteus Autumnus semper praestabit abunde: Ut sitiensque bibam, ne sitiamque bibens. Signatura sui : cum picta affertur imago. Archetypi fama nobilis auctor erat: Et plus quam Zeuxis , Romae celeberrimus olim. Territat hic homines: luserat alter aves. Sistitur extremi (quid iam pallescis et horres ?) Iudicii Extremi sistitur atra Dies. Illa dies Irae: quae solvet saecla favilla: Si qua fides verbis, cana Sibylla , tuis. Si qua tuis (potiorque tuis) Rex inclite Vatum, Supremum Mundi vaticinante rogum. Quis tremor invadet: venturo Iudice Manes? Cuncta novo stricte discutiente Foro. Cum tuba terrificis quatiet clangoribus Orbem: Spargetur mirus perque Sepulchra sonus. Ante thronum coget suspensum nubibus omnes. Surgite iam Iudex Iride cinctus adest. Momento surgent Mors et Natura stupebit: Funera cum sistent se rediviva Deo. Quod punctum caussae est, responsa petentur ab illis. Lege agitur. Prima est Quaestio : Quis ? Quid ? Ubi ? Altera erit : Quibus auxiliis ? Cur ? Quomodo ? quando? Rhetoris hinc pendet discutienda salus. Quisque suum portabit onus. Mens conscia Librum Proferet. Ille foris scriptus et intus erit. Parebunt secreta : nihil remanebit inultum. Ferrea divinum iura tribunal habet. Ah miser, ah quid tunc reus es dicturus ad Urnam? Aut quem Patronum supplice voce roges? Vix iustus securus erit. Trepidante columna Marmorea, fulcrum straminis ecquid aget? Examen virtus etiam, Librae atque Lucernae Scrutantis Solymam, nuda pavensque subit. Haec ita cum fient : ubi Norimberga iacebit, Laetitiae sedes, Emporiumque gulae? Aut, ubi taediferae noctes? Irenica busta? Vulcani lusus? Quos bene potus amat. Dic: ubi tunc stridens flammis saliaribus aether? Aut ubi festivis ignibus aura tonans? Fumabit pontus : solventque incendia rupes ; Aetnaeque , non simplex, totus hic Orbis erit. Nec procul ista Dies. Praenuntia signa notantur Turbinis, et fumi, luctificique metus. Terra movet: nutant urbes: subsidere montes Vidimus. A fundo fervet arena maris Convasare monet Figulus sua Vascula: rubra Ficta prius rursum fracta refinget humo. Tibia Chaldaeae Statuae pervenit ad imum. Vix superet ferrum testaque mixta pedum. Incipiunt etiam digiti decrescere deni! Vanescunt Ungues, non sine faece sua. Olim praevalidus pollex attritus uterque. Quot modios scobis hinc iam cecidisse putas ? Si multum restat : restant tria saecula Mundo. Forsan et hoc minus est. Cras minus illud erit. Expende ; et solitum dedisces, Didace luxum. Atque, ut dediscas, haec tibi Imago datur. Hoc condimento sapientibus imbue mensam Villarona tuam. Nam salis instar erit. Adieci plenam vitali fonte Lagonam Qualis fons Egrae , non sine mente, fluit. Egrae ; caesus ubi Scota fataliter hasta Fridlandus , multo sanguine sparsit humum. Fons ubi, dico salit iuxta confinia Lethes : Lethaeis tamen est fons inimicus aquis. Quippe facit memorem, cerebrique oblivia tollens Aegros instaurat, restituitque sibi. Ille salutares, medicasque, acidique saporis, Frigidus aestivo tempore fundit aquas. Ebibe, vel misce, post pocula dena manebis Sobrius, et dices: hic liquor ante merum est.