Opuscula varia. Machine-readable text Barth, Caspar von Barth, Caspar von XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ barth2 barthopuscula.html s001.html barthopuscula.xml barth2/jpg html Hanau: Willer, 1612.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 11 April 2005 Theresa Schnedermann (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup Worked in corrections supplied by G. Burkard. editorial description: typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - manual spell check CASP. BARTHI HEROUM INFELICIUM, LIBER UNUS. CASP. BARTHI HEROUM INFELICIUM LIBER UNUS. DIDO. I. PECTORE Dardanium iamiam exceptura, latronis Relliquias Troii, ferrum, Sidonia Dido, Fixa diu volvens oculorum, incendia in ense, Tros, dixit, mihi te, supremum munus, adempto Deposuit fugiens, necis instrumenta, pudore. Quid superest? cernisne pyram? vel, perfide, vitam Tendis adhuc? lentaque in pectora cuspide differs Infelicem aditum, Domini simulator inertis? Iustior ille quidem per te cecidisset, et ante Quam nostram incerto spurcavit crimine famam. Sic tamen ultriceis tibi, me mactare parato, In Furias ardens, non hoc sine ope illius ausim? Usque adeo Dido, si non hoc Troia pestis Littore fixisset patrias, excisa, ruinas, Concubitu infando castum temerata cubile, Quo poterat finem vitae fecisse, carebat? Ultima sed, fas est, praebe solacia nobis, O dilecta acies, si te per viscera nostra In Phrygii possem iugulum transferre latronis! Me prius occisa quam carum cernere funus, Sed deserta, queam: sed enim quid longior ipso Vita mihi fato est? Periit Sidonia Dido Cum primum abiecto latronem amplexa pudore est. Dixerat, haec ultra audacem Fatumne Furorne Egerit, incertum est. Phrygio tamen ultima ferro Concidit, haud istos hosteis ulciscier apto, Et Tyrio Idaeum maculavit sanguine fulmen. Spiritus infelix, etiam post busta rogumque Saevit in absentem et Troiano pallet in hoste. Vitaque cum consumpta, suis est reddita divis, Nil quicquam mutavit amor: sed pectora linquens Frigida, ad Elysios animum comitatur euntem Pone locos: Dixit nigro Nox barbara Regi Vile nefas, geminis animam venisse figuris, Altera cui sit amor, mens altera, tristis utraque: Ut quondam in populo sacer omine nascitur infans Ambiguum caelas duo per discrimina sexum. Horruit Orcus atrox, et quae cecidisset in una Quaesivit dubitans, lis nunc quoque pendet utrimque. HERO II. LUmina cum toto raperet speculantia Ponto, Nusquam acie exacta viso reditura Leandro, Flexa suam ad turrim, iuvenis cum mortua membra Membra procelloso cernit disiecta tumultu Sestias, egregio vitam positura dolore, Supremum laceri corpus miserabile Ephebi Intuita, his solvit lacrimosa silentia dictis: Ergo ego te vivens exstinctum cernere possum Hei te ego, nec carum lacrimis inspergere funus, Ultima nec moritura mea dare munera dextra, Frigidulum in corpus; felix si pulvere solum Dignus erit Herus infelicissimae amator. Ah cari cineres, quis mox confundar amatrix Si gremio saltim vos post fera fata foverem, Quod dolor extremus reliquis, mihi flebile votum est. Ergo, o sinceri generosum exemplar amoris, O Iuvenum decus, o fidei constantis imago, Ergo ego causa tui dicar saevissima fati? Ergo ego digna tuae quae dicar conscia morti? Hero, pulchra quidem sed non feliciter ausa Virgo, meis sponsum felicem involvere fatis. Tu poteras florere tibi: nec in aequore toto Fluctus atrox tantum est, tantum crudelis et excors Tempestas, nocuisse tibi quae vellet; o illud Caesarie volitante decorum corporis augmen Visa mihi quondam, sera sub nocte, natantis Amplexu retinere suo Neptunia coniux. Illa tu nostro quoniam postponis amori, O fidei illibata, nitentis ad omnia norma, Fata tibi nostra veniunt crudelia causa. Non iam purpureum pectus, non iam illa videbo Ora tua, ambrosio lassum spirantia flatu, Iniciamque manus! non tota amplectar inhaerens! Non tenerum adstringens infuso corpore corpus, Puniceis nectar sugam immortale labellis, Assyrium quali amplexu Venus arsit Adonin? Non docileis animas gratissima pugna ciebit Obvia cum toto componunt proelia vultu, Flexanimemque migrans offendit Spiritus auram. Vos modo, io superi, quid celsa e turre, propinquo Aethere, vos dicam lugentem audire puellam? Aethera vos nulli, non ponti caerula habetis, Omnia fortuna est, et tempestate sub una Una Eurusque Notusque et Threcis barbara venti Imperia in caelum et terram dominantur, et aequor. Sed, puto, laesa mihi, vel non, Venus aurea, culta est Rite mihi: vel me teneram vovere parenteis, Irrita portantem cognati crimina census, Non etenim haec merui, merui nisi fido in amore; Perfida tu Lampas, nostris mala nuntia taedis, Prima mihi exitium, vento stinguente, parasti, Prima meis etiam facies atque ultima flammis Nuntia: dic; animae si fors tibi copia amatae Ignis in igne aderit: dic; praeceps turre, Leandro Obvia me saliens praemisit flebilis Hero, Hero in virgineo quondam pulcherrima coetu Nunc miserarum Hero infortunatissima Virgo. Cui tener annorum, primaevi floris amator Interiit pelago, pelago perit ipsa in eodem. Dixit, et a niveo redimicula corpore rumpens In praeceps saltu Virgo proiecta virili Insonuit, funusque exstincti nacta mariti Nobilibus fatis alieno tradita busto est. Unus habet tumulus concordia corpora amantum. SCYLLA. III. INfelix scelerum, nulli miseranda puella, Prodita post patrii pendens rate moenia regni SCYLLA, levis ventos infida silentia poscens, Aequora marmoreis delibans barbara plantis, Et niveum corpus picea religata carina, Extremis divos tamen est testata querelis. Audite, o caeli si qui alta palatia, divi, Aequora si terrasve, aut aera habetis apertum, Ante iuvat lacrimis marcenteis frangere ocellos Et vacuum, ah surdis, frustra implere aethera votis; Quam penitus nihilo muter, formosa puella, Meque nec infernis admittat Cerberus umbris. Interea, o venti, compescite flabra, volanteis, Et breve ego spatium posco, nec vester amoris Expers est Boreas; Borea tua flamina seda. Adspicite, o divi, suspensae virginis artus Constricti in niveo dispescunt corpore nodi, Illa ego, quae multis mactavi altaria donis Dum Veneris quivi crudelia fallere Iura, Mollis inhumano merui tabescere leto? Pallida mi exsanguem per viscera serpere mortem Sentio, nec tanti superest medicina doloris. Quae mihi causa mali est, eadem tibi tradita Regni In patrem impietas, o divum maxime Rector; Me miseram! in summo summum Iove crimen amanti est! Exemploque Dei perii formosa puella! Nec quid ego excusem, nec quo me, perdita vertam, Spes superest, miserae prope nox tristissima vitae Languida vix voceis sustentat lingua natanteis: Et Stygiis iam mors pulsans circumvolat alis. Membra calor linquit, cum sanguine frigida vita est. At miseri sceleris Minos auctorque caputque Aridulas, animae fugientis, sperne querelas, Digna Iovi proles: utinam ne forma placeret Nunc quoque saeva mihi, poterant solacia fato More puellari, convicia dicere iusta: Atqui etiam nunc te, nunc, o mea vita, nitentem Adspicio in galea atque equitantis amabile fulgur; Et si non patrio rupissem vertice crinem, Nunc quoque purpurei veniam tibi muneris obses. Vos vero, o divi, quorum sunt fata voluntas Sanguis ego vester, supremum hac alloquor hora: SCYLLA, patris miseri et patriae commune sepulcrum, Sistite crudeleis animos latronis amari, Ut non quid meritam, sed quid meruisse volentem Suspendat picea, possit sentire, carina: Sistere vel si non, quos dicunt cuncta potestis, Attamen exanimem terra tumulate puellam. Te tua sic coniux, felix quaecumque futura est, Te tua sic videat suspensum e puppe puella, Aut tu illam videas, quamvis pulcherrime Minos. Sed cui ego haec iterum? quam fors nec caerula Ponti Aequora aquis nec terra sinu feret hospita sancto, Piscibus obscenis, quorum nunc maximus instat, Pabula grata fero, sola ah sola undique mecum: Nec miserae ante obitum flentes licet abdere ocellos. Nec lacrimas dextra vultu abstergere fluenteis. Nec quae naturae defensio munere nata est Usurpare fugam, aut clementeis quaerere divos. Nullum de nostris pote se contingere membris Singula crudeli dispescunt robore funes. Soli de cunctis volitare per ora capilli Turgidulos tergere volunt lacrimantis ocellos. O suprema dies, Sol non mihi deinde vidende, Anne aliquid visum est isto crudelius orbe? Omnituens genitor, qua luce adversa puellae Vulta vides, nec te fati miseretur acerbi? Vos o, purpurei Iuvenes, quis vota meorum Irrita suspensis nectebant gaudia dictis, Ut sibi quisque meos sperans deferret amores. Ecce ego, vester amor, picea suspensa carina SCYLLA, feror pelago, ventosque atque aequora lustro. Hanc pro deciso poenam errabunda capillo Proque mea solvens, excisa funditus, urbe Iam modo vix animam lento stridore morata, Tabidaque eduris convolvens brachia nodis. Quod te nunc extrema ciens lacrimabilis, orsa Terra, precor, teque aetherei lux maxima mundi, Phoebe pater, teque o triplex, Hecateia Luna, Vosque minore dehinc nictanteis lumine flammae, Extremis fidi testes estote querelis, Nec sceleris nostri caput auctoremque secuti, Ingrato miseros obfundite sanguine maneis, SCYLLA meo peream, si sic periisse necesse est, Hei mihi SCYLLA meo peream male prodita Amore. Dixit, agens liquidam suspenso e corpore vitam, At Pater Oceanus tenuisse silentia ventos Miratusque suos furiis desistere fluctus, Ut caput e cano subitum maris extulit alveo Pulchraque conspexit pendentis membra puellae, Ilicet egregio mentem lenitus amore Accessitque prope, et male visa in virgine mansit: Neve suam furto non falleret Amphitriten Abrupit tacite devincta lora carina, Et roseum prono deducens pondere corpus Qua via facta novae perculsit pectora curae Amplexus medicamen, in aequora cessit amator. At quae de liquidis stillabant flumina ocellis Rore levi spargens, ignotae et viribus herbae, Produxit, iussitque volare per aera Ceirin. LUCRETIA. IV. SAeve Pudor vixisti, et me Lucretia vivam Adspicio contra? nec, dum pudet, impia dudum Interii? quod Mars ferro bellantibus audet, Quod mare navifragis, quod operto foeda veneno Pestilitas, agit hoc tibi laesa, Lucretia, virtus: Ulcisci meminit, non qui temeravit amando, Sed se, quod potuit laedi, castissima virgo. Fata, viri, virtus, temeratam credere nolunt, Ipsa putat sese, seque est exstincta putando. Sic quoque pura iacet: rupti genialia pallent Iura tori, nec se tanti censere probantur. Restituit vitam coacto moritura pudore. Erubuit mucro, nec tanti gloria coepti Sustinuit dextram, moriens Lucretia nata est. Fata premit, corpusque operi cessisse pudendo Non mens sancta potest. Cecidit tibi, perfide, ferro Non decus amisit castae Lucretia Nuptae: I querere occisam, simul est cum laude pudoris Pauca loqui, nisi pura, potest. Maculasne videbit Coniugis, et strictum melior meus exiget ensem? Non volui? potuisse nocet: quid enim orba voluntas? Solane adulterium sincero corpore gestem? An patiar quod ferre queo? Voluisse videbor: Emendet fatum et par sit sua poena dolori: Dixit, et exactum iamdudum pectore puro, Concidit in ferrum; clamat pro coniuge mucro: Casta tua est: iacuit tota cum vindice fama Nobile adulterium: vel nulla Lucretia Romae Vel bene casta fuit: si tollere dicta libido est Altera, tota iacet subducto fabula talo. THISBE. V. SErior excedens thalamo quia visa quietem Produxit Thisbe, numquam rediturus adibat Pyramus, et placidos spe praegustabat amoreis. Venit ubi ad fontem, fontem sua monstrat Erinys, Arbore condicti reperit signacula furti: Flebilis illa cacuminibus deplorat acutis, Et voluit migrare locum: radice retenta est. Ecce animo Iuvenis sperati gaudia Amoris Anticipans, cognovit, eam: data signa relegit. O felix, inquit, sed quid mea cura moratur? Claudere nox oculos tenebris optaverat atris, Restitit optanti fatum, traxitque videnteis. Palluit adspiciens: non haec tua vestis? et ipsa est Ah sine te, Thisbe? iam sanguine dentis aperto Vixque rudes patuere notae: laceravit amictum Undique, et insanis frangit sua pectora palmis: Ah sero, mea vita tuam ne cernere mortem Te retinente, queam, venio: quid verba moramur? Perfidus ensis adest, et nusquam prodita Thisbe: Ille suum nomen, Thisbe carissima, reddit: Ut procul ex antro vocem properabat ad istam Pyrame, ades dixit; iacuit sine nomine corpus: Ergo prope est; cernit puerum, nec cernere credit: Pyrame, quid monstri est? adsum tua, Pyrame, Thisba: Lingua nece in media, Thisbe mea, reddidit amens. Ut videt exstinctum corpus miserabile, virgo, Et superiniecto laceratas pectore vesteis: Causa domi nota est. Fuga te mea perdidit, inquit, Error opus nostrum est, tibi mors crudelis in ipso; Ah lea, dum parcis, multum saevissima, quis me Dentibus eripuit vestris? ne funere primo Anticipem tanti feliceis pectoris ignes? Plangere nunc etiam? fugiam puto: saeva leaena est: Impia, vivis adhuc? non haec tibi nobilis arbor? Pyramus hic certe servat conubia pacta, Tu refugis, et quam nunc es procul, impia Thisbe? Te sequor, o mea vita; manu muliebria forti Pectora dirumpens, hac occidit ante meus me. Quod te, o pura anima, et nostrae sanctime flammae Ignis, Amori-potens, quamvis iam mortua virgo Nunc quoque viva precor: facibus flagremus iisdem, Quas, thalamo invisas, tumulo rubuere parenteis. Non lacrimae attonitis rorabant virgini ocellis, Non manus exsanguis pallentia verberat ora: Est furor infelix et Amor mera pestis amanti, Orbus amore suo: fixit quater oscula ferro Sanguine purpureus qua aciem color obruit: et nec Quaerere visa locum est, sibi repperit ensis eundo, Pyramius, laesae docuit quem fabula Thisbes. Vulnere de gemino cruor exsilit unus amantum, Sic quoque concubitu, vel contra fata, fruuntur. IEPHTAE FILIA. VI. SCilicet haec olim placuerunt vota Iehovae, Barbarave in cunctis tam restat natio terris Cui vel turpe suo placetur sanguine numen! At, Virgo infelix per te nova nomina sumit Relligio, haec pietas haec patria mandat imago? Dic tamen o moritura: Dei neque numina fas est Laedere me iustis, extremo fine, querelis: Mater erat melior; dubio quia nascitur ipse Quei Pater est, nescit: quid virginitate nepotes Caedere sub nostra memorem? Ventura propago Interit in nobis, Iephtamque ulciscitur in me. Sed tamen hoc iustum est, quicquid pater imperat; aude Prona mori, quid si succedat et integra dudum Relligio? Votique sacri irrevocabilis error? Error in optando est; Votum ratione carebat Non caret hac solvisse: Deo datur illud, habebit Liber homo reliquum: stabat sine pectore dudum Magnanimumque nefas patrio miscebat amore Dum pietas vesana paternos concoquit igneis, Suspensumque animum versabat in omnibus, heros: Impia sed pietas saevum, clementia nomen Sanguine non natae, non legibus undique divis Vincitur, in voto est: quod sancit, credere sanctum Perstat; hiantem animam mactatu filia maesto Vulnerat; arma cupit, odioque insanit eorum. Illa gradu ut tenero sua iuxta altaria pallens Constitit, erubuit pietas, mentemque retorsit. Heic tibi vota tua est, dicebat, victima virgo Care parens. Moriar: sed quanto promptior, eheu Tu nisi sis homicida; tuo tamen hoc quoque iussu Quamvis mortis erit laeto mihi tristior auctor. Horret atrox dictis constantia: mollis imago Pro patre mentem agitat: mactanda tristior auctor Pectora concipilat: lacrimae rupere viam per Lumina, et invito genitor pius abstitit ore. Nil dixit; nutu famulos instigat operto, Vultque moram iussus, et qui se intelligit, odit: Perdita Relligio patrium consumpsit Amorem. Regia pallenteis cecidit super hostia cultros, Amovit vultum omnipotens, quique omnia cernit. Non scelus ille pium, non sacra profana, sub uno Sustinuit voto, gestum est quid numine caeco. MEDEA. VII. NOstra perit soboles: sed quei periturus Iason Funditus, hac salva? terni pereamus in ista. Dixit, strictam aciem ferri, Medea, premendo: Ille sua in sobole, elusa cum coniuge, vivet? Colchaque Iolchiacis ridebit funera taedis? Sole satus genitor, fraternique umbra doloris, Dignum agite in scelus, et per mea crimina matrem Criminibus pensate, malum peiore piaclo? Quin ferrum in tete stringis, moritura marito Iustior? at nullo sic cerneret ille superstes Lumine vindicias: alios mihi praetulit igneis, Tu, pia, caede nefas commissum dextera utrique Teque, ingrata, fruens propriis ulciscere poenis. Vosque patris diri, fors et materna, propago Vos matremque patrem relinquite, crimen uterque, Exemplum est vivis scelerum, pereatis in illo. Vivite sed potius, spe libertatis: utrumque Vincite nos odiis, genitor modo turpior exstet. Et merito interea me pellere sede videtur Infelix Veneris, de coniuge tutus Iason? Nec superest modo tot nobis ex artibus una Ulta nefas scelere, et maiore piacula naevo? Ensis adest, sobolesque tua et Medea: nefandis Cunctaris stimulis dirum indulgere furorem? Nil superest nisi te ut pellas ratione merentem Denique vindicias, et ab uno ignobilis ictu Fortunae intereas; vanaque in bile senescat Infelix odium, tumidosque exspiret in igneis? Quis tua te furiis consumat barbara pestis? Ultriceis herbae, per carmina mobilis aethra Luna, dolorem atrum spuma testata nigrante, Deseritis vestri victricem? et inania fati Nomina, post thalamum ignavum, post regna, laremque Suspicitis? quae nos ruit, induat illa ruina Thessalicumque nefas, Aeetiaque arma dolorum, Fraternasque umbras, et in exule perdita vota. At non ille meis servatus ad omnia verbis Ignivomas vitare feras, sata fallere fratrum, Aut potuit vigilem potu sopire draconem; Graecia quod nequiit vellus grave rettulit, unde Tollere nec Mavors nec Sol avus ipse valebat. At non Absyrti maduit mea sanguine dextra, Exsiliumque inopis magno mutavit honore. Imputet ille mihi vitam, qui prole necata Resciit extremus: quid? filia pulchra Creontis Munere iam nostro felix incendia passa est: Illius ultriceis tinxissem sanguine poenas, Sed iacet, et magna domus ingens eruta taeda est, Maternis nil iam superesse furoribus audet Ni soboles; testata patrem pallente timore: Anne iste infelix etiam me pellere gaudet, Certe parva manus digitis in vincla repugnat: Dispereant: dignumque ensem tua viscera, Iason, Concipiant: cari quondam dum regna manebant, Vos insana parens dextra nolente trucidat; Unde profecta tibi nuper, carissime, vita est, Exitium hinc veniet. Claudat dolor ultimus ausis Lumina, tota retro genitrix secedat ab ense, Tu tibi nunc obiens et mi, patrique parenta. Dixit, et averso rupit sua viscera vultu Neutrius ausa animo praesenti audire querelas, Dum memor inclinat labentia pectora mater, Paenitet, at patre, infelix, subeunte, tremiscit. It dolor in furias, amissi iniuria lecti, Mortales divosque insano crimine calcat. Iam novus incerta rigor a pietate movetur, Se Medea vorat, victis miserata luelis; Hinc pater hinc soboles aequis sibi lancibus instat, Culpa fuit gravior nati genitoris amore. Infelix animi cunctantis libra pependit: Quod scelus esse videt, patrat; nec credere factum Sustinet, et fecisse cupit, et luget omissum. Rupit amor poenae pereunt pro patre puelli Maternis manibus, nec eum sensere dolorem. AIAX. VIII. ET teneat, dum non vivo me gestet, Ulyssis Arma pudor: quoties in Achillis imagine obibit Sentiat Aiacis pondus, seque impare pressum. At non ulterius fas est te vivere victum, Hactenus insuperate animorum et roboris, Aiax: Quicquid iudicium procerum tibi non dat Achivum Dextra dabit, coramque animis aequatus Achilles. Ille suos furiis ulcisci dignus honoreis, Te Troia excisa, et depulsus navibus Hector Et Priami fatum et Telamonius ensis habebunt. Ibit iners vulpes victoque Leone tropaeum In Phrygias sistet, me suspirante, ruinas? Quaeque viro exuerit forti, splendebit in armis Musca loquax? Meus hic; te certe exterritus Hector Navibus e celsis Troiana ad moenia fugit, Ensis: in unius dextra domini une senescens! Vertilis hic ubi tunc orator? ubi effera fandi Copia erat? sutique doli, technaeque procaces? Scilicet: at quid te victo in victore moraris? Rumpe latus, dominique extremum in sanguine gaude. Dixit, atrox furiis, dubio cruor exsilit ense, Suffecitque neci pro vulnere, vulneris auctor. HECTOR. IX. RApturus secum patriae in fera fata salutem Eicitur portis cum Laomedontius Heros, Pallida pone subit coniux, atque ubera nuda Amplexum manibus, puerum Astyanacta trahebat, Andromache infelix, ignavo digna marito. At non femineis inflectitur efferus Hector Planctibus, insana cristam quatit altior hasta, Insistitque Deis, et se largitur in hostem. Sustinuit tamen ingratos in limine currus, Desuper obtestans patriae intereuntis honorem. Sint tua fata mea, et concurrat in Hectore Graiis Troia potens, totamque aciem meditetur Achilles: Quae tibi, si cadere est votum crudele, videris Stare super nostras, non indignata, ruinas, Incolumi proceres nolis timuisse Pelasgos Tot, modo quot veniunt et Pergama, Apolline laevo, Militibus, centum suspensae in lustra biremes. Induam ego omnem aciem atque ingens exercitus ibo, Limina nunc patria et te nunc, mea Troia, saluto Mox spolia, et raptos Peleida a principe currus, Inducam portis; Vulcaniaque arma refigam. Tu vero o coniux atque Hectore digna parente Astyanax soboles, longinqua e turre cientem Proelia conspicias, olim meminisse iuvabit: Vel si laeva alio ducant me turbine fata Vel leti exemplum generoso imitabere leto. Dixit, et implexo rapiens calida oscula nato Statque parum titubans, magnamque obit arduus hostem, Arduus incessu: currum pedes ante reliquit. Mox congestum animi non sustinuisse laborem Sufficiens, praesentem absens desiderat hostem. Iamque atrox, spolium Patrocli atque arma tuendo, Sparsa cruore, furit, seque admiratur in illis. Conscia nobilitas generoso in pectore raptat Membra viro, victumque ultro sibi credit Achillem Exterret divos, et fata impervia calcat. Omnis in adspectu posita est victoria magni Aeacidae, nec forma nisi iam victa recurrit. Facta via est, sed cum campo data fervida virtus Incidit in sortem et frustra moritura, pependit. Nunc quoque crudeli circum sua moenia pompa Raptatur Virtus, et in Hectore victa iacente est. Regnat in humanis Fors impia, saevit in omnes Omnia confundens, ne ius vaga perdat in ullo. ALEXANDER. X. QUid superasse Asiam, quid mundum in sceptra coactum, Unius imperio dextrae tremuisse, Deorum Certantum in stirpeis nomenque domumque tulisse Si superest aliquid, si rerum et flore tumenti Extrahit, et sortis felicia mors mala pensat. Ecce, orbis domitor, famulis quem Graecia pollens Nutibus adfectat regem, quem Barbara dudum Africa, et in Tyrio Carthaginis arma parente Attonitis instare animis pro principe pallent. Quem superesse Italis, altae in Cunabula Romae Herculeos conantem aditus stupuere, gravesque Horruit in Curios promissa, Diespiter, arctans. Mollibus in lectis, et picto sera tapete Otia confringens, fractus male cessit ab illis. Quam poterat, Medi transactus acinacis ictu Dignior Arbelae in cineres, Issique fluenteis Procubuisse animas, aut, Xerxae in moenia bacchans, Persidos ingenti medius iacuisse ruina! Aut sternens invicta altae primordia Famae Oppetere ante obitum Clyti, perfossaque ferro Pectora, quae toties murum opposuere periclis! Ante arcem ingentem sidentem in Laidis igneis Infelix Asiae redimit cum Regia noctem. Ante mala iuvenem, pro suspicione Philotham In cinereis patrios magni senis occumbentem Funere quo duplex sensim fortuna recessit Oceanoque haesit, Macetumque attrita furore est. Quid Bessus, Memnonque quid ipsius arma Darii Persepolisque iuvat, Susaeque, atque ultima Bactra, Sogdias, atque Indi, et pontis contemptor Hydaspes, Magnanimoque super duplicata potentia Poro, Oceanique minae, calcataque viscera mundi: Si Babylon invicta manet? si mollia restant Signa, Semiramiis Magnum superantia bellis? Verte manum in te ipsam fati violentia; non est Virtutem porro ire hominum; si vincere fando Cuncta potes, devicta tibi es nisi vincere; cuius Decubuit Macedo furiis? quem mente manuque Non cepit Natura, nec insuperabilis orbis, Oceanusve sacer, vix Roma, superstes Olympo? Cuius ab exstincti sidentibus alta favillis Paene omneis terras flamma cinis induit: et Rex Imperii unius vivens, in mille recessit Mortuus, et victrix Asiae fortuna, suorum Delicuit bellis civiliaque arma secuta est. Ipse sibi leti Magnus fuit auctor acerbi Perdidit in rebus dum rerum exempla gerendo. Ut flammis invicta chalybs, aerugine tandem Oppetit in propria, croceumque habet improba letum. Utere morte tua, teque insuperate, trucida. Sic obiens vinces, vice sic Victoris obibis. PHILOTAS. XI. SI tacuisse nocet, non sum sine crimine, laesa est Regia Maiestas, Persae ducis: haud ita quamvis Graecia censebas: sed tu male tutus ab illa Exsere vim, nimium est olim potuisse, tyrannum. Nemo perit, quemquam si iusserit illa, Philota Dignior; excipias genitorem, in Rege potentem. Quem sua libertas et formidata tytanno Gloria Parmeniona ulciscitur: exsere leto Pure fidem: numquam generis indigna paterni Posteritas, uno mecum succisa Philota Procubuisse putes: tormenta quid efferus aptat Latro? perire iuvat, magis hoc mors nobilis ex re Quo mage saeva venit: qui nil pro Rege superbum Egerit, intereat velox; lenta otia poenae Immeritae, nisi qua mandat meruisse tyrannus, Vitam obitu medio scindentia iure dolendi Magnanimos decorant actus: sibi candida credit Temperies pro Rege suo tormenta ferendum. At quas non meruit poenas, constantia temnit. At, proceres Macetum, non iam meus ista Philothas, Vester adhuc, summo vitae in fugientis agone Vaticinor: periit mecum Rex. Iura tyranna Suspicio vesana tenet: cecidere suorum Dignior in ferrum, quem non habet, interit hosti PARMENION. Dixit Iuvenis, diis aequus, et unam Mille per anfractus mortis, sine crimine, vitam Effudit cupide, gemitum adversatus inertem. Ultima dicta fides nivea notat alba tabella. Victriceis terrarum Aquilae maduere magistri Sanguine; Alexandri maculis adspersa nefandis Fama redux alio mundum rumore cruentat. Ipse dehinc, pro Sole suo, inclementibus audax Ingenii radiis, Martis concessit in astrum, Inque Philothea terras nece perdit, adustas Parte bona: ut pulso si qua Iove iura Gradivus Invadat rerum; cum sidere saecla cruento Sanguineos obeant cursus, aciemque nitentem Hactenus, incesto corrumpant astra rubore. PYRRHUS. XII. POstquam Roma ferox invictum in proelia Pyrrhum Dimisit curiis, et se gaudere professa est Terrarum imperio Macetum vitasse tyrannum, Arma, animis quam sorte sua felicior, Heros In Siculos torsit, non responsura, triumphos. Hinc quoque fatorum invidia proiectus inerti, Argivos proceres et te, Lacedaemonis almae Incola, concussit, Fortuna, haud pectore, victus. Ut vero, ingenteis surgentem Patris in actus, Pugna tulit iuvenem, manibus, Ptolemaeon, Oraebi, Tum vero exarsere animi, et furor additus ausis. Multa in nocte ferox admovit proelia muris Argoasque domus ferro populatus et igni est. Constitit heic muto Martis fiducia signo, Quippe forum ut fractae ingreditur, temerarius, urbis Invisa obicitur species: Oracla vetusta Sancta fide subeunt: dederat Responsa sacerdos: Tum demum altam animam Pyrrhum sua fata reposcunt Cum coram armato Taurusque Lupusque movebunt Proelia, et incertis stabit Victoria talis Vincat uter, spectans Pyrrhus vincetur ab istis. Heic, Danai veteris monumentum nobile, pugnam Aere Lupum reddens et fortis robora Tauri, Finxerat effigies: Viso stupet omine Regum Maximus, et victos torpor subit horridus artus. Cedere velle Deis, urbemque relinquere tentat. Cum porta in media specubus prostratus in ipsis Procubuit Elephas, clausitque cadavere muros. Frustra illuc Pyrrhum cedentem impegerat armis, Servandae studium vitae, et Victoria cessa: Quippe sub extremae spatium impenetrabile molis Haerentem reperit saevorum iniuria divum. Incautum Argoum iuvenem iam cominus Heros Ense superveniens medium truncabat avaro. Vidit id e tecto pueri conterrita mater, Et lapidem ingentem certo nimis excutit ictu, Ille caput crista quassat fulgente superbum Eliditque oculos Regi, vitaeque secutus Ultima, prostratum certa iam morte, relinquit. Quem non tot Furiae bellorum, immanis Erinys, Non totae valuere urbes exscindere ferro, Pyrrhum anus imbellis dextra titubante, cecidit. Occubuit, medios perque arma et corpora ferro Disrupisse solens iuvenes manus; oppetit amens, Nec divum incusat furias, nec tristia fata: Palluit audito Pyrrhus auctore cadendi, Hactenus et vivos dolor indignatus acerba Mergit nocte oculos, ne saevi damna pudoris Ferret in Aeacidas, muliebri caesus ab ictu. Vidit ut indigno Antigonus caput ense recisum, Non tenuit lacrimas, sibi deiectum imputat hostem; Non habuit totum funus, sine Rege subacta Graecia servitiis, Dominos habitura tyrannos Hunc doluit sceptris non admovisse Deorum. POLYNICES. XIII. SUnt equidem scelerum vara discrimina lance Nec paria incestis peccat furor impius ausis; Vidit ab adverso pallentem fratre, diuque Haesit, ut evicto pietas Polynice rediret, Iustius apta nefas: sed enim pater orbus utrique Luminis, exegit poenas. Quae bellica quondam Signa per effusas egit, Violentia, turmas, Constitit in fratres, diroque coacta duello est, Oedipodionius sanguis, quem mater iisdem Visceribus, male-feta, tulit, quibus ante parentem, Desine, iam satis est furiarum; absistit avara Tisiphone, et fato superat Polynicia virtus. Cincta simul galeis exibunt lumina, non est Impetere aequaleis vultus, cognata repugnat In fratrem pietas; non huc venit impius error. Saeva tamen, serpentigero sublimis hiatu, Tisiphonaea, animos miseris invidit amicos. Stant inimicitiae cognatae, atque unius ingens Duellum uteri, frendentque ignoti in casside fratres. Iustior in crimen, soloque Etheocle relictus Per scelera, ingenteis animos Polynicis agebat Spiritus, et fessis vix se retinebat in armis, Cum sublimem in equo, rimantem Etheoclea campos Cum procul adspexit; pactum est mihi foedus in isto Dixit atrox, capite, et regnum pietate luendum est. Omnia qui rapuit simul hoc rapuisse decebat Tela quod exsul habet; torquens meliore lacerto: Comminus ipse veni: venio, vox dira, resultat, At puer in primo consistere nisus agone Palluit auditis Amor, et fraterna reliquit Pectora; subiecta Stygius furit ignis in ira, Flammanteisque oculos extra sua lumina torquet. Spumea inhumano fervescunt guttura dudum Frigore, et ignotus populatur hiantia pallor Ora; catena iacet ruptae pietatis; et ipsa Visa repente palam fugere, atque ad sidera ferri. Concurrunt, scindit medios Victoria cursus, Nec sese in fando vult indulgere duello. Ambo suis manibus victi iacuere, nefasque Exegere suum, neutri Victoria cessit. ASTYANAX. XIV. FOrtibus e proavis nasci, res feta periclis, Nec sinit in vulgi cineres subsidere flammas, Ingenitae lucis; sed se vigor exserit illis. Nobilitas generi est, et habere vocabula nati Digna solent animis, magnorum gesta Parentum. Flos Asiae Astyanax; patrias si lumine molli Virtuteis spectare queam, nec in Hectore tracto Volveret, indocileis latuisse, fera ultio, flatus. Haud umquam Scaeas macularem sanguine portas, Saeva nec Aeacidae inferias me, Graecia, iacto Solveret, in populo, populi pars tuta, laterem. Sed nocet ingenio nati Priameius Hector, Laomedonque senex, hacque indole vivus uterque. Verum agite, o Graii, magno quos parva timore Sanguinis urna levat, crescentem exstinguite fontem, Ne super arva vehat nimbis torrentibus illum Aestus, et ultrices quondam bacchetur in iras. Ipse abavis moriar, mecum ultima Troia peribit, Caesa semel, caros cum circum funera muros Hectoris adspexit, tremuitque cadavere Victor. Fraude, dolo, Victor, temeratisque undique divis, Non virtute, manu, servatoque acer honesto. Solvam urbes Graias patrio, solvam alta timore Regna avidi Pelopis; moriar puer Hectore plenus. Ne mare transgrediens Phrygiis populator ab agris Ignis, in Europae cineres considat, et ultrix Caede Neoptolemi Priama, manus ista, parentet. Turpia vos scelerum sceleri connectite texta, Innocuum celsa trudentes turre puellum; Sic rata fata Iovis, qui nostrum evertere Regnum Per scelus invisi Paridis scelere instat aperto. Me tamen in numero divum Phoebeia functum Cura, patris tumulo teget, et nolente Pelasgo. Imperium Europae mea gens aequabit Olympo. Plura locuturum sceleris fabricator Ulysses Ter pede circumagens turri proiecit in auras, Praecipitem: tortis ut cum Balearica saxis Funda fremit, tenero rubuerunt sanguine Cautes: Andromache genitrix, necdum canis, Hectora, mater Condidit in nato, sepelivit utrimque nepotem. CATO. XV. LEcta ter evolvens sancti monumenta Platonis Congestamque animam propriis virtutibus aptans, Irruit in ferrum magni Cato pectoris; et se In vulnus, tenero sarctum medicamine, misit Ambabus manibus: via facta est, Spiritus ingens Erupit latebras disiecti corporis antri: Nec vocem in letum, nec verbum in vulnera misit, Indignans, potuisse homines sua vota morari: Intremuit Fortuna, rotaque excussa volucri: Caesareas tanto quassavit funere laurus, Orbavitque Ducem magno Victoria plausu. Invidit victo Victor generosus honorem. Vix patitur tellure tegi, tumulumque refutat Impetus, et vivi se libertate tuetur. Servitium infelix, ut strictos Caesaris enseis Exiit, in Romae regnat Cato moenia Victor. Constitit et versa est in se fuga mobilis aevi Spectabitque virum, se consumptura tuendo. Omnia Mors vicit Vitarum exempla Catonis. SCAEVOLA. XVI. IPse equidem in flammas toto me corpore praeceps Proicerem, exemplum sed uti meus omne priorum Devicitque animus, imbellique actus honoris In desiderio errorem confecit apertum, Patret inauditum facinus, dextramque superbi Erroris genitricem ultro comburere perstet. Mucius haec, dextramque avidos immisit in igneis Erubuitque dolorem, et in alto constitit ausu Spesque timorque rapax. Tremuit Porsenna videndo Et nisi quod motus videt expertem esse, refellat, Sustineatque virum; sed huic modo nobile membrum Truncus erat, vultuque ciens oracla severo Magnanimum pectus dictis reclusit honestis: Sic abeat Romana manus, quae corpore toto Nil simile erranti reperit, certissima virtus. Te, Porsenna minax, prima haec aggressa, Deorum Imperiis decepta, tuo pro pectore rupit Infelix aliud; restant tamen integra centum Nomina, vel cunctis superesse potentia fatis. Non haec poena tua est, sic nos ignoscimus ipsis. Insta, atque ultriceis iras satiare secundis Suppliciis propera: stupuit plebs roboris amens Ingenium invicti; tua dextra est, Scaevola, flamma. Scaevola, cui nomen dabit exempli indiga Virtus. Militis Etrusci mens crudo exuritur ausu Degeneres flexere minas; abit impetus amens, Torpida turgenti succedunt frigora fastu. Et quid ei grave sit cui dextera lusus adusta est? Quid restare dehinc? Elementa immitia cedunt Romanis animis, non Tusci est roboris illam Ferre manum quae se flammis immobilis urat. Huc illuc fluxere animis, stat nobilis illo Pectore, pressa negans velli vestigia, Virtus. Non superest, dextra amissa, tibi, Tusca, sinistrae Romani Virtus clarissima nominis auctrix. Induit in superata suos elementa triumphos Porsena nec sese obsesso in Victore moratur, Dat pacem, petit ipse ultro, et lucratur habendo. It lacer in patriam, servataque moeniae condit Amissae damno dextrae, turpenque professus Integer, in mutilo peperit sibi corpore formam. It dolor in ventos, meriti stat Gloria perpes. BRUTUS. XVII. UT fusas acies, libertatemque perosos Agnovit superos, rorantem hostilibus ensem Caedibus, intrepido pressurus pectore, fertur Supremum his, patriam cognataque busta Catonis, Respiciens, dictis ora indignantia duris Opposuisse Deis, BRUTUS: virtutis imago Ultima Romanae, quem dum vicere duello Victa videbantur, meliori iudice, fata. Suscipe grandem animam pro te, mea Roma, cadentis, Suscipe Magne Cato; Vobis iacuisse decorum est, Dignius, ac scelerum per cuncta exempla volutum Indignam sceptris dextram violasse Deorum. Ipse tamen, frustra legeis bacchatus in ipsas Humani generis praedo violentus inaneis Deposuit fastus et te, Pompeie, iacendo Adspexit stantem, visoque expalluit amens. Atque utinam hoc solo Caesar cecidisset ab ense Nec studium patriae et Virtus temerata fuisset Ambitione tua, quisquis scelus ausus in illum es Nomine quem nostrae Livor Virtutis obumbrat. Staret enim sine te nostra Res publica dextra, Nunc commune malis Fatum me prendit, et innox In vitiis inventa horum cadit impete Virtus. Quod solum superest, tecum si vivere, CASSI, Non potui, tecum, communis pompa, iacebo. Umbra mei quondam, cognato digna Catone Per mare, per terras, spatiumque volatile caeli AntonI furias in libertate fugabit. Omnia si poterit, non hanc mors impia nobis Dempserit, in vita liber, liberrimus ibo Ad maneis Brutus, dum te, meus ensis, habebo: Tu modo, Nox, quae nunc per dira silentia rerum Incumbis tenebris, hoc, me testante, doceto; A vitiis numquam virtus superata duello est. Quaeque dies, post hanc oritura, cadavere nostro Mutatum adspicies Brutum, mea dicta teneto. Invictum patriae pugnando in commoda ferrum Sanus, et a nullo turbatus crimine rerum, Per mea, me solo dignus, premo pectora Brutus: Dixit: ei, ingenti loricam vulnere pandens, Magnanimum exsiliit per fortia pectora ferrum, Stat dum extrema meant fugientis semina vitae, Cum cecidit, casu ingenti montem obruit altum. M. ANTONIUS. XVIII. QUid misero in ferro spectantem, Antonia Virtus Quaeris, ait, tete, et muliebria lumina volvis? Pallet Eros, letaque suo te provocat in te: Tum decuit deflere virum, tum concidit ille Cum tenero mentem telo populatus Amoris: Servitium muliebre, virum postponis honori. Tum decuit cum te Roma et Cleopatra viderent Ambiguum, malles Phario servite Canopo An regere Italiam, pro Caesarione parando Privigno, dici Vindicta Caesaris haeres, Hactenus imbellem sistris tenet Isis acutis Et Pelusiacae Veneres, nunc Roma tenebit; Et pater Alcides, et dignus Caesaris ultor. Servati proceres, plebisque iniuria fractae Ite mihi inferias; et tu qui Victor amantis Non, puer, AntonI es; redivivum sistere Brutum Morte putes nostra: non iam lita sanguine vestis Funereo eloquio mundum turbabit ovantem. Sed tu, age, dextra viri, muliebria pectora rumpe, Sic post te visum tua quit Cleopatra perire, Ante tamen functa est et nuntius haec quoque portet. Dixit, et adversum proni via vulneris ensem Induit. Aegypto similis qui stabat herili Aptior occubuit Aquilis Latiaribus Heros. OTHO. XIX. MAgnanimo exitio vitam clausurus inertem Bebriacas cessisse acies ubi resciit Heros, Non questu concisus Otho est: nec prompta suorum Pectora sustinuit dubio committere Marti: Ipse, satis patrii impensum est iam sanguinis, inquit, Post senis eversos puerique imbellis Honoreis; Sistet Otho Imperium: non est tanti esse Neronem: Sic quoque Caesareas vidit tenuisse Curuleis Et veteris vitae rapuit Fortuna perosum. Mollibus in vitiis et toto ducta Nerone Mens tamen excedens quinquennia pura reliquit. Dum facile est traxisse moras, dum vincere possum, Libera Nobilitas dubii fuge proelia casus. Fatur ea, haud lacrimans, sed quali ingentia vultu Spes fovet, haud quicquam vicino funere pallens. Dein librat geminos enseis, quique acrior horum Transagit in tergum, pectusque recludit honestum. Non ulli in parvo data mens est corpore maior, Irruit in fatum, cum vivere posset obivit, Imo cum dubio staret Victoria talo Vincere proclivis; victum confecit honestas. PERTINAX. XX. UNum hoc fortunae est, sunt cetera nostra ruenteis Helvius in gladios dixit pater impete prompto: Quod, cum privato potuissem vivere regno Regius ipse mei domitor, per publica canum Imperia exegi caput, et me in Rege reliqui. Occubuisse meum est postquam victoria visa est Esse tuae, Fortuna, manus; quae sede coactum Extraxti placida, et periturum ad sceptra tulisti. Sanguinis effeti rivus crudelibus ausis Opprobrium Romae, sibi gloria magna futurus Imbuat infelix, non ob sua crimina, ferrum. Dixerat, ultro ingens caput et veneranda capillis Ora levans contra sitientis fulgura ferri. Substitit in semet, sanctosque imitantia canos Tempora, nolenteis iamiam, surrectus in enseis Ingessit leto caput, et sine fine relictas Egressus terras, patrioque receptus Olympo est. Dignus Sceptra Pii, dignus Regna invia Marci Aequiparare senex, nulli aequiparanda secuto. CN. GALLUS. XXI. QUem saevum toties, toties expertus amator Crudelem cecini, mihi amor modo dulcior exit, Morte mea, finemque mali commendat ab usu: O puer infelix; quid enim tua sacra morabor Ulterius? Spes lapsa dolo, perit hoste voluptas, Omnia coniunctim vortex vorat altus amoris. Descivere sibi Charites, Heliconius aret Fonte latex, tacitaque incestat arundine ripas. Gallus ego peream, nec te, mea Cura, iacentem Ultimus adipiciam? malevisaque busta corones? Quandoquidem te sancta fides, te pacta voluptas, Te pudot, et falsae pietatis imagine mendax Candor, et ultra istum quod opus mea fata morari. Me me, vita meo caro cum corpore vestra Deserit, ah! tamen hic, qui me, meus ensis, habebit, Te sequitur, fidique interpretis auctus honore, Quod te velle putat, quamvis malus, exigit, actor. Haec fatur lacrimans, toto loca pectore digna Aureolum adversis quibus otior exigat ensem Non habet, exspectat, seseque amisit, et errat. Iamque videbatur nimio mollescere tractu Temporis; a tergo propior puer ales amoris Impellit dextram dubitantem, atque otia rumpit, Ut vidit puerum, Lachesis mea, dixit, in illo est, Incubuit ferro, pro vulnere laesa Voluptas Accitusque dolor tenerum solvere Poetam. Risit atrox Mavors Venerem sua tela gerentem Et Gallo occiso statuentem immane tropaeum. Paenituit potuisse Deam: solacia vatis, Interitum AntonI, petit, obtinuitque Gradivo: Lyctius hunc frater, terrentem remige marmor, Desuper, infestus pharetra, tremefecit Apollo. Aptavitque manum gladio morientis, et olli Vindicias in morte parat Cleopatra virili. HENRICUS IV. GALLIAE REX. XXII. SIste gradum felix fata infelicia cantu Stringere Semideum, quos fervidus abstulit ardor, Sive cupidineis domitos sine mente sagittis, Seu Furias saevi Martis, iramque secutos, Calliope, teque ingenti cita prolue ductu Fontis Apollinei: Virtute Henricus et armis Fata olim exsuperans, quibus immortalia dona Sperabat meritis, Magni Iovis aemulus astro, Succubuit, scelerisque infandi immane reliquit Exsecrandum omni saeclo genus. Impia Patrem Gallia concidit manibus, quibus abdita pridem Iura sacer gladii pacisque reduxerat Heros. Scilicet Hispana procul in ditione iaceres Luminis orba tui, patriisque decoribus hostis, Non caderet per te; quem tu cum, Gallia, primum Invitum sceptris adeo admovisse probata es, Ille animus dudum vi et fraude sepultus Ibera Ut silice excusso flamma improvisa, reluxit. Hic vitam asseruit patriae, ne crimine posset Externi cecidisse, invictus fata, latronis. Prodigus ipse animae lato cum limite circum Divideret Spanas, aurata in casside, turmas Victoreisque orbis medii, nunc fulmine ferri Nunc quateret vultus sub maiestate trementeis. Asseruit leto patricidam, atque obvia prono Vulnera contemnens hoc egit pectore, ne se Post stragem immensam et torrenteis sanguine campos Hostili, felix alia de gente necaret. Sed scelus in numeros non est compingere tantum. Verba minora puto, quaecumque aut Graecia molli Ductilis genio, Latiumve in carmina pugnax, Celtica vel gracili dictat facundia Rhythmo. Nil tantum videre Dei, quos crimine tali Avertisse oculos non mendax fabula iactat. Atque utinam aut divina aliis Prudentia factis Cautior Heroum fraudi monstrasset Iberae Pectus, et arcani quae scivit cordis in aula Magnanimus Princeps non contempsisset habere. FINIS HEROUM INFELICIUM.