Opuscula varia. Machine-readable text Barth, Caspar von Barth, Caspar von XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ barth2 barthopuscula.html s001.html barthopuscula.xml barth2/jpg html Hanau: Willer, 1612.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 11 April 2005 Theresa Schnedermann (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup Worked in corrections supplied by G. Burkard. editorial description: typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - manual spell check CASP. BARTHI ZODIACI VITAE HUMANAE LIBER III. Qui et Gemini. CASP. BARTHI ZODIACI VITAE HUMANAE LIBER III. ATQUE ea dum exercet Furias, Discordia bello In capita alta virum, Tauri quam finximus aestu, Cornuaque addidimus, forteisque in proelia nervos, Unde acies, unde arma movet, unde instruit, audax, Sanguineamque sitim populis exercet, et enseis Exigit infestos, ut milia multa cruenta Caedeannos rumpant, non exspectata per umbras Grassetur legio, rapiatque in funera vitas, Quis inter sese Furiis, vi tristis Enyus, Concurrant Proceres, animique in bella virileis Exsultent. Furit interea muliebre per orbem Clade alia secus, et luxum concludit in artem, Enervatque hominem, divamque exosa retundit Effigiem Larvisque lues accedere gaudet. Nec bellorum ingens tantis bacchatur in arma Tempestas Furiis, nec tanta strage recedit, Quanto adeo humanos contundit fulmine mores Perfida nobilitas luxus, arteisque fruendi Mollitiae titulis. Iacet acri, invictus, amore Miles, in obscenis epulis, et naufraga iactat Arma manu; tenera chalybem mutare crocota Ardidus, instaurat geniali funera mensa, Iusta sibi et virtuti eadem fecisse superbus. Illius indocileis animos cessisse periclis Feminea infregit species, plenissima fastus Tota sui vacua, atque alienis splendida plumis. Cerne adeo geminas una in praecordia menteis Correpsisse dolo Veneris, Geminosque puellos Mutua concordi plectenteis brachia collo, Effigiem excordis Furiae; quae, mollibus ulnis Robustos amplexa toros, occidit amando, Inspiratque nocens molli sinuamine virus, Depopulans arcani animi, et letalia tingens Spicula vitalitabo. Fugit aspera virtus Fraudibus infesti luxus; succedere certant Mollities, et femineo sata pectore cura Lautitiae aeternae; quae cum semel apta virum quem, Semper ab antiquis nova damna perennis in orbem Aedificat studii. Non est escendere marmor Fundicarens, vehit ipse undas, augetque profundum Qui perit, et leti mucronem immitis adorat. Et species, medio pendens levis aethere, flamma Impos, humoque, undaque, atque aeris impete tangi. Mobilis in vultus varios, vegetabilis alis, Ex nebulis ventisque sata et sonitu alitis aurae, Nec corpus, nec mens, nec vita, nec inter utrumque Si quid habes, animamque et corpus, inane, sed umbris Noctivagis forma adsimilis, ceu somnia ludunt Incertis per opaca horrentia sensa figuris. Flabilis, inconstans, nisi quod levitate tenetur. Excelsum caput astriferis vicina polorum Axibus, invisis pedibus data proxima Averno. Nec superum, nec gnara sui, perquirere pollens Omnia, rimatrixque absconsi ingloria mundi. Apta aliis membris, sed longo intermina collo; In Libyae qualis graditur torrentis arenis Informis volucer, turpi qui vertice longe Secedit prono de corpore, lentus in armos, Curriculoque volat, mixtamque, incertus utrimque Belluae avem gestat, nec in alite bellua falso est. Tale venit monstrum, ingluvies obscena, capaxque Extendit, longo necquicquam gutture, omasum. Alvum adeo foedam horrendi promittit oloris Proluvie, pedibusque imitatur vulturem obuncis. Ex Epimethaeis nocitura sororibus Orbi Ultima, quae primum male cauto elapsa per auras Custodi emicuit, stolidumque in crimina duxit. Blanda malo species; flavis contortile cirris Caesaries exstruxit opus, croceoque nitore Orbibus innumeris roseam tegit, improba, frontem. Mista velut radiant rubicundis lilia calthis; Aut cum sanguineis ebur insuperabile guttis Erubuit. Geminum late sparsura decorem Arridet longe facies, et lumina iactat, Lumina grativido menteis domitura furore. At ventrem obscenum gravido deducta tumore Obtegit et picto demulcet flore, crocota. Praecipue infandum virus gerit ore superbo, Oscula cum rapido iactat liventia tabo. Intereunt, quicumque semel florentia tangunt Labra suis. Turpi mox quare incensa veneno Lingua rapit saniem, nec iam vitabilis intra Viscera agit, pestis, genus immedicabile morbi. Ilicet expugnant Veneres languentia membra, Deque malo natura est. Qui vincitur illo Collegisse nequit vires puer; omnis in una Cura gula est, longis patrimonia condita saeclis Degener exhausit iuvenis, lanugine prima Aureus; incauta iuxta face fervida miscet Spes dubias aevi, et furibundum proicit, aetas. Namque adeo infelix primi vestigia floris Luxuries sequitur, cum nondum firma furori Imponit frenos tardo, prudentia curru. Emicat in facinus turgentibus undique venis, Et monitus, necquicquam alacer, contemnere gaudet, Tandem excussa procul raptat iuga. Prima ruentem Excipit, et blandis innectit ad oscula dictis Monstrorum Regina Venus, cui proxima tendit Retia luxuries, turpi minus usa veterno. Ilicet a vitiis, paulatim dulcibus, exit Captus in infelix letum, et sine vindice poenae Servitium subit aeternum, potusque veneno Eiurat castum omne procul. Temerarius ardor Obcaecat sensus, nubemque in pectora ducit, Quem non mille ferae, quem non Stheneleius hostis Non superant bis quinque ruentia Pergama brumas. Hectoreis manibus contra fatumque Deosque Ambigua Danais restantia laude duelli. Virginis in Lydae deduxit stamina fusos. Par Iuvenis vento pedibus, par fulmine Marti, Formidatus avo vix iam bene Patria circum Moenia raptarat Priami cum funera, nato. Arsit in hostili facie, periturus amavit Virgine cura Troia fatum, Paridisque sagittis Fixus, anhelavit simulatam in fratre sororem Nec passus post lustra duo patria arva carinas Cernere victriceis, nisi, lamentabile pignus, Ilio ab exciso, tumulum Priameia virgo Sanguine placaret tenui, iuguloque dolenteis, Necquicquam, casto, moriens tumularet amores. Parte alia, superis aequati nomina quondam Magnanimi Heroes, genus insuperabile bello, Exercent furtiva dolis variantibus ausa. Ne referam informes Iovis unius undique formas, Dardaniamque fugam teretis per nubila Ephebi, Cynaeasque alas, et Ledae nubilis ovum. Mille figurarum species, quis saecula vatum Prisca, sacras vulgum docte caelare potenteis Litterulas, pinxere Deos, humanaque claro Fata dedere palam speculo. Gens omnis amori Inclinat solium rerum, fasceisque superbo Submittit puero. Iuxta Bromiusque Venusque Participant regnum, et sceptris alterna gubernant. Quondam adeo lusum dicas, procul arte magistra Luxuriem struxisse viris. Rude moribus aevum Peccavit minus, et vitii stetit unius umbra. Nunc quaecumque omni latuit via tempora frustra Eruitur studiis, orbemque in vulnera volvit. Non aliter sapiens quam toto pectore turba Incubat, indagans, vero curisque fatigat Immortalem animum, ut lento se examine torquens Induat in Sophiae semper-florentis honorem. Infelix aetas vitiorum in mille figuras Exercet studium et nihil, ut moritura, relinquit. Rimatur sua damna, gravi inveniunda dolore. Impietas, non ulla malo caret orbita sensus. Qua visum exercent, oculis volitantibus, acres Ingenii flammae, speciosa libidinis omni Obicitur latere, et sese venientibus offert Effigies. Non ulla vides impune Dearum Corpora latigradum; bullis splendentibus ingens Femina, surripuit mentem, excussitque placendo. Parte alia auriculas suavi modulamine mulcet Sirenum lasciva cohors, nisi surda, saluti Spes non ulla super. Multis Laertius Heros Non persuasit opus, crebris ubi vestibus aureis Obstruxit stupidas. Multi cum carmine dulci Admisere necem, quos invidiosa fefellit Temperies, iussitque suis occurrere fatis. Quicquid odos liquidum suavi pro nectare ducens Imbibit, in luxus trahit hoc compendia naris, Exstimulatque iocando hominem, retinetque movendo. Non adeo gustus superest, quin omne Libido Fuscarit, quod suave putes. Furit additus igni Ignis Iacchiacus, Ceres est iurata Dionae; Omnibus inspirat virus geniale parentis Impietas primi, morsu Mors condita pomi est, Accepitque sacrum ventura in saecula nomen. Quid dociles tactus molli palpamine dicam? Heic vero spatiis Cytherea incumbit apertis Externatque viros, atque in muliebria membra Insanire iubet. Latet his letale venenum Blanditiis, cum prima levi revoluta lacerto Ambivit teres Eva hominem, cum savia fixit Purpurea et mentem miseri compressit amando. Ille Dei effigiem tanto servare labore Inclutus auctor adhuc, mutatur praepete vento In studium leti, atque aciem iugulandus adorat. Prima rudi mundo fuerunt elementa veneni Inconsulta satis. Nudam puer aptus in agro Cognatam multa complevit prole puellam. Mox didicere malum tenerae, faciesque nitentes Admonuit pretii. Multis rosa saepe petita Unguibus, abscessit populo. Custodia primum Irritamentum grassandi praebuit, ex quo Quod vetitum, sibi quisque cupit. Nec sana fuisse Haec tutela potest, ut amico flamine flamma Erigitur, quamvis longum tremebunda vacillet, Sic sata principio specie florente, Cupido Subicit ingenuum, paulum concussa, vigorem. Dumque negat, magis et cupit ipsa, oditque neganti Credentem, raptatque alia ratione rogantis Trux desiderium, ceu peccatura, puella. Haec ratio longis suasit vestigia primum Condere tegminibus, totoque e corpore florem Vestibus occultum tenero subducere visu. Post etiam in tunicis reperit sollertia pignus Luxuriae, vinxitque procos nudantis amictus Maiestas, ornata nubis, flavique metalli Segminibus conspersa latus. Deinde ordine longo Ingenium exseruit stupratrix forma pudoris. Donec ad extremum pertaesa libidinis, in se Incassum refugae, furias, per stamina corpus Prostituit muliebre, Venus. Volitabile lena Sparsit opus scutulis ut per tot milia fila Artificeis oculi flagrantia membra viderent. Haec casses struxere viris. Non tenuis Arachne Talia subtili detexat stamina filo. Impediunt, acuuntque aciem. Ludentia fusi Felicis ramenta vides, ludibria pulchri Corporis: exscendit quaerentia lumina fulgor Splendentis, Parium marmor contra undique vultus. Haec quoque luxuries iam spernit adultera. Nudas Vestibus, invidiae sponte exposuere papillas. Transfugium infelix morum, monstratque tegendo. Seque tegit monstrando palam, et fastidit utrimque. Nec super adscensu locus est. Ruat ardua luxus Per loca, quae praeceps necquicquam adscendit, oportet. Insidias pelago, fraudes terraque poloque Exquirant oculis; plumis ornata volucrum Incedit virgo, et Cauris caput ardua iactat. Non unum hoc animae; diverso ex orbe putabis Compositum. Oceani portant miracula frontes Quinque, superstructae sibimet. Nam circulus auro Septimus erigitur, septenis imminet ingens Crinis adoptivi cumulus; cirroque voluto Mille per ambages, sublimem amplectitur arcum. Heic niveae fulgent contexto aenigmate baccae, Artis opus variae. Trans alti littora Ponti Solis ad occasum gemmas novus expolit Indus, Ut picturato candore notabilis exstet Purpura flammiferi lapidis, satus aethere solo Ales alit pennas qui perpete fluctuat ala, Tangit humum numquam, nec in arbore considet ulla. Hunc vaga per caeli spatium sine fine secuta Deprendit tandem, spoliatque, superbia, plumis, Femineum ut crinem tereti sociata catena Spica ferat late et Soli commendet euntem. Cuius in excelso furiata cacumine tela Figat, amor, pueris, deliranteisque trucidet. Proh quibus indocilem quaeras ambagibus illic Delituisse hominem! Monstrosa volumine picto Mille gerit, species, fugit hanc humana, figuras. Aurea quid memorem terra pugnante metalla Excisa scopulis et Manibus usque petita, Daedala ut ingenuum manus exarmare nitorem Artifici possit cura. Viden', improba saevi Damna laboris, uti baccata monilia longe Sculptori vendat pretium variabilis auri! His aetas impensa hominis iactarur, et huius Ingeniosi adeo: ne quem de plebe rearis Desipere in tantum. Strophio riget aureus umbo Intertextus acu, tunicae cava circulus auri Sutilis explevit, vitro claudente remotus. Aurea tota venit, phaleris onerata puella, Oceanis, equitisque ultro se invitat in armos. Nec vetus effigies; nec enim ipso in pectore mansit Salvus homo. Interior lato se circite venter Induit in montem, ferroque adscitus hianti Erigitur collis Denum laxata recedunt Antra pedum spatio. Tenue indumenta latentis Consumunt corpus. Quaesita examine longo Membra procul fugiunt. Senas ex ordine possis Carbaseis tantas velis abscondere pusas. Ipsa tamen, tenuis sibimet, gracilenta videtur, Si manibus possit latos contingere fines Prostantis tunicae; tali sinuamine molem Instat agens; latis decedunt sponte plateis Heroinae omneis gravidae. Venit amplior illa Turma equitum, gremioque suo peregrina movetur. Interea Iuvenes oculis flagrantibus haerent, Absconsosque sinus per tanta volumina cernunt. Invitant ultro roseae tenera oscula malae, Labra locuturis aequalia, circite parvo Dissiliunt, linguamque natantem ostendere gaudent. Flammigeri multa radiant vi lucis ocelli, Astra, cupidineis influxibus undique plena. His scatebrae exsiliunt flammatum, et spicula iactant, Blaesaque purpureo meditantur carmina nictu, Deliciis paribus docto reddenda puello; Nec superest animus, quin mala tumentia clare Per tenues vesteis oculo contrectet amanti. Illa etenim arguta nebula suffusa recedunt, Undique ne pateant et se tractanda propinent. Sed quid ego informi vitia in contraria versu Raptor? agens mecum Genium lectoris acuti? Talia quottidie caelo simulacra sereno Affulgent miseris, animumque a mente reducunt, Dum rapiunt oculos, visuque in corda penetrant. Exitiale virum virus. Fugite optima visu Purpurei iuvenes, hac, hac latet anguis in herba. Quo suavis magis effigies, quo dulcior exstat Adspectus Veneris, mage eo malus, atque nocendo est. Prima sed haec morum, non maxima, dicta piorum Corruptela mihi est, qua gens muliebris in arma Arma virum venit, et propriis hos caedit in armis. Multi aciem pugnacem in semiretecta tulerunt Invicti simulacra homines, dum visa figura est Luxuriam accendens. Ar cum propiore periclo Intumuit clades, tum proni in vulnera, pro se Quisque ruere omnes. Primi cave fulmina sollers Colloquii Iuvenis; linguae insuperabile virus Innatat inlecebris. Hoc primo perfida morsu Adscivit mulier: iamque est natura venenum Mortiferi sexus. Cum lamentabile pomum Morderet princeps absentis sponsa mariti, Omne labrum virus flagrantis sponte secutum est. Hinc neptes traxere malum, atque in saecla dedere, Luxuries, nutrix vitiorum in corpore servat Femineo regnum, diri arx fortissima regni Lingua cluit. Mille illa vibrat tormenta figuris Ignea, et incauto mentem delapsa sub imam Exercet cladem. Nil huic sanctumve piumve est. Si qua furit flammis, et vero fervit amore, Incendit renuentem etiam, et se invita penetrat. Si qua uri simulat, superas atque astra fatigat Iurando incassum distringens foedera iure. Nec sentire queas: foliis Autumnus apricas Exonerat silvas, rapidas mare versat arenas Innumeris circum stellis sacra undique caeli Templa nitent. Non tot foliis Autumnus apricas Exonerat silvas, non tot mare versat arenas, Non tot templa immensa alte flagrantis Olympi Scintillant stellis, quot femina pectore gestat Una animos, lacrimasque et laeti emblemata risus. Nil fortuna potest; (mulier nisi quatenus illa est) Haec lacrimas laetis, haec risum tristibus aptat Temporibus; quacumque lubet prostare figura Nobilis, incassum plagium scrutaris opertum, Hac celante latet. Pede quod deprendere quibis Non animo ante malum. Furias mortalibus istas Corpore contectas hominum Pater addidit; ex quo Blandidicum in letum serpentem prima secuta est, Traxit in exemplum fraudem, et se armavit ab illa. His tranquilla malis adsciscunt saecula pestem Cum floret latis pax intemerabilis alis: In vitium trahit ista lues non bella Gradivus Maesta ciens, tanto lassabit Porthmea coetu, Nocticolorem umbrarum Erebi per caeca fluenta Vectorem, quantis Venus ingeniosa maniplis Praecipitat Stygiis retinendas manibus umbras. Pauci adeo fugere malum, dum flore iuventas Prima nitet viridi; succoque oppleta tumenti Turget, et incassum premitur monitoribus, aetas. Prima sacrae medicina lui, consortia vulgi Evitent Iuveneis. Sed quei vitabilis ulli Aula hodie Veneris? Non sunt pretii ullius intra Quisque lares patrios. Ultro se in crimina vendunt Gentibus externis, et per tot milia quaerunt Delicias mortis; genus atque electile leti. Ausonias adiisse urbes, habitasse per annos Quinque, sat est miseris. Illinc aptissima portant Germanis vitia, et niveis ambagibus ultro Tabificum incesto adsciscunt imitamine morbum. Stat pietas atavita procul, procul alta retundit Facta patrum, luxus. Primis mala floribus aetas Praecipitat morituram animam, festinaque voti Evolat in pestem, monitus exosa senileis. Cura gerendarum flaccescit mascula rerum; Invidiae est Virtus. Mollissima quisquis ocellis Crimina prae se fert, Heronm nomen habebit. Nec quid in austeris prosit mansisse periclis Ad patrios, cerno ipse, focos. Quos Cypria, ludens Suavibus illecebris, non in sua retia traxit. Sed gravitas Germana tenet: pro mollibus armis Pocula magna movent, et toto gurgite Bacchum Immittunt venis, veteris nova gloria pugnae. Sunt adeo Gemini Venus et Semeleius Heros. Alter atrox pluviis moreis subvolvere sanctos, Altera sudificis ustura caloribus omneis Ingeniorum agros, ne quid nisi mollia mistim Atque austera palam succrescant crimina saeclo. His Pater est Pontus, magno qui circite terras Amplexus medias, cuncta in penetralia mittit Flumineos rivos, quos cum ipse resorbeat omneis Crescere se nescit, sed eadem constat abysso. Non aliter fecunda Venus quo turbine molleis Excipiat faculas, animosque libidine raptet, Numquam plena silet Poscendi prodiga luxus, Invenit absumptis absumendi omnia causas. Quoque indulgentem magis est sibi nacta ministrum Plenior incumbit vitiis, nec pondera sentit Nec spatium; aeterno velut insaturabilis antro Orcus hiat, praedamque sitit furiosus habendo. Perque manus aliis alios levis adstruit aestus Unde novo nova materies oriatur amori. Donec ad extremum sola sedet effera mente, Corpore destituente graveis sine fine caloreis. Sic quoque se numquam satiata libidine fassa est, Descivisse lui, concisis undique nervis Regnat et in vacuo furiosa cadavere pestis. Mille necant species, et vix ediscita saeclis Nomina morborum miserabile corpus, amando. Grande nimis pretium tenerae dulcedinis, intra Viscera tabificum virus succendit Erinys Intestina furens. Exesi ignobilis umbra Corporis, incedit titubans, atque ossa fatigat Relliquias hominis. Quondam generare creata Per luxum impietas emulsit semina poenis. Tot sobolem eiecit pater imperfectus acerbam Fragminibus, super ipse ut iam sibi vivere dicat. O crudele genus vitii, quo crimine luxus, Eicis ex homine, atque, hominem, vitam ante trucidas! Ut per non natam sobolem pater impius, et vix Dimidium meritus nomen, periisse feratur. Cara voluptatis nimium pretia exigit haerens Ossibus exsuccis, defloccatisque medullis Invidia arcani sceleris. Nec crimine ab omni Tot se quitur fera poena modis: deliria sidens Accersit cerebrum: super imperfecta retusos Nox oculos natat, et nervos infringit inerteis: Dentibus expulsis foedae patuere lacunae, Spinalisque fugit, tenuato rore, medulla. Languescit capitis vigor, et nutantia longum Colla tremunt, stupidaeque arent penetralibus aureis. Cor trepidum male-sano ictu praecordia tundit. Pulmonisque viae lento spiramine obhaerent, Defessosque fluunt gemitus, suspiria quaerunt, Et lacera exsangui producunt ilia pulsu, Exhaustosque lareis vivo pro corpore monstrant. Quae secreta magis, maiori languida morbo Viscera conficiunt. Imis vestigia tentat Infelix pedibus Venus, et lapidosa fatigat Cunctanteis longum gressus soror. Illius omnes Imperio succi fugiunt: squalentia vestit Intus edens pumex combusto sanguine membra. Scrutaturque tenax caeca internodia pestis, Turpibus impediens gemmis, qua petra per artus Labitur exsangueis, et fonte intermina diro Subicitur radix infesti strenua saxi. Mille aliae species morborum ingloria mactant Corpora perpetuis confecta doloribus, in quae Immoderata Venus rabiosa exercuit arma. Praecipue infandum genus exitiabilis exest Viscera capta luis; scabiem dixere Medenteis Gallam adeo, quia Francigeni Aragonia regna Infestis quassare manu, via lurida morbi Erupit primum atque Europae audita colono est. Accersita quidem trans alta ignota biremis Ingenio Hesperiae, ne tot spatia aequoris ingens Sponte malum nostrae celarent aethera Zonae. Has Indum merces, haec praemia detulit aurum Insatiabilibus furiis pallentis Iberi. Saecula luxerunt, et porro ante omnia luxus Lugebunt pretium infandum,cum corpore pestis Caeca latere uno, subito se tempore mille Induit in strages, accensaque viribus altis Corpora raptavit diro fluitantia tabo, Aeraque infecit liquidum. Laetum India risit Europam domuisse Venus. Victoria gemmis His signata Deae est: nec erat medicamen in herbis, Surdus in arcanis necquidquam constitit artis Augur, et infelix studium damnavit Apollo. Donec ad extremum miserata ingloria leti Instrumenta, Deum pietas; dedit utile lignum Ulceribus Stygiis: dio quod carmine dudum Siphilis antiquis dedit invidiosa Poetis, Multa premens veterum fecunda nomina fama. Haec Pater, atque alia, innumeris numeroque modoque Adiecit mala, suavivido quo pectora vellet Absterrere malo, et rapidam retinere iuventam. Immemores contra pueri, morbosque, luemque Contemnunt longam. Viridi brevis ardet in aevo Pascere flos animum Veneris, nec mollis Iacchi Perlecebris. Geminae pestes mortalia voluunt Ebrietas, studia, et geminata Diona Thyoneo. Et velut argutam non est explere Dionam Obsequiis, sic mentirapi semel orgia Bacchi Concelebrare solens, nullis terretur ab illo Sanctorum monitis, nec praesenti impete cladum. Ecce senem invalidum, pueri qui mollis in aestus Concedat, veteresque Pholi deducat amysteis. Ni natet in pocli prius insuperabilis antro Turpe bibisse putat. Bruto trahit agmina rictu Pallentis vini, seseque immergit in haustus. Nec minus egregios Patrum stirps mascula mores Ingeniosa sequi est. Iam vix pede lenta figurat Incertis titubans gradibus vestigia, felix Marcipor, ingenti spumantem flumine, magno Exhaurit cratera animo, vacuumque coronat. Stat Pater atque aciem fortis miratus ephebi Oscula plena adigit, iamque et maioribus aptum Officiis, docet exiguos sprevisse canales. Ipse cadum quater eximia virtute secutus Deplevit: natumque, Deos testatus, ovantem Patrissare iubet. Corrupti semina sensus Subiciunt animos, habilemque in facta paterni Abripiunt sceleris sobolem. Paucissima castos Spe plena reparavit avos, sed plurima turpeis Insistit mores. Iter hac monstrante fatetur Natura prostare, puer. Proh crimine quanto Sponte ferox vitiis annos dare mentis egenos, Exemplis praeceps soboles impellitur illuc Unde redire nequit! Vulgo vilissima res est Ebrietas, iactatque atroci vincta veterno Pectora; grande animo facinus gestare latenti, Qui neget immani Genium dissolvere poclo Mense quater saltim, namque haec rarissima pompa est. Omnia, quae vitiis servit mortalibus aetas Exigit ad luxum, et moderante libidine torquet. Qui caret optatis voto Diis instat inani, Exambitque malum; si, quae sint vota, requiras Instrumenta cluunt insani atrocia leti. Bis centum ille vovet pauper, cum ditis acervos In Venerem videt esse sacros, cum sponte patenteis Ipse famens valvas meretricis obambulat albae. Heic pereunt Proceres; pertaesum ingloria fata Vulgaris leti, rapit huc lacrimabile votum. Ille mero ex auro montes, maria aurea solus Possideat Phoenix, et utramque enaviget Ursam: Patricio sceleri regalem impendet honorem Cumque opibus miserandam animam; discrimine tanto Raptat agens Venus, et longe repetita libido. Hos agit in facinus fallax dulcedine mira Cypridos, infelix miscere incendia, fervor. Praetextum dabit heic culpae natura pudendae, Quamquam invita nimis, sed habent simulamina larvae, Unde homini excusent fatum irreparabile venae, Dum pereunt, caecique excusando omnia perdunt. At teretis Bacchi brutum, et rationis inane Naturam pugnans contra, mentemque Deosque, Nec speciem, obsequium, potuit reperite pudoris. Nec ratio nec cura valet producere quicquam Illecebrarum aptum dici vel nomine nudo. Hoc nisi, quod vecors stat pro ratione, gravique Usus agit furia bacchantem in crimina turbam. Qua proceres periere alti, qua lapsus ad Orcum Heroum sanguis, via suavior illa videtur. O caecorum hominum gens inscitissima vitae Adspicite insignem quondam, cui regia rerum Sceptra Pater, regnisque animos dedit Optimus, aptos, Adspicite infelicem hominem; cum proruta dudum Semina caelestis formae, vix nomine solo Sustineat, curisque impendere talibus aevum Debeat, ut reparet proiectae semma formae, Ipse ultro vitiis breve lamentabilis aevum Incestat vitae et sese moriturus in ignes Praecipitat, pietas quis illum dia redemit Sanguine purgatum proprio, et sua ad astra reduxit. Ille volat, nocteisque dieisque, interprete luxu, Anquirit speciem infandam, et fulmina leti Ancipitis. Viden' ingenti cum perditus haustu Sensibus eiectis bacchatur, et apta Typhoeus Infernis ululat Furiis, sacrataque Divum Nomina, ab obsceno pallens profulgurat ore. Queisque salus rerum, mundi melioris origo, Censetur, clemensque favet mortalibus Auctor, Proicit eluvie squalente, vocabula torrens Tisiphonae famulus. Gressu venit impia pestis Instabili, spiratque immani carmine ructans Sanguineas rixas, et inevitabile ferrum. Multa adeo infandi genera infelicia sensus Suggerit ebrietas, nec in uno defurit oestro. Pars etenim, potu postquam incestata profundo Exuit imperium mens, corporis ignea tardi, Humorisque sacri furiis turbata fatigant Somnia terrificis animos, bacchantia formis, Effigiem sanctam, pia verba furentis adoptat Moribus, et vitiis intempestiva piacla Praedicit minitans; nec sese agnoscit in illis. Ridiculo humanos culpans examine motus. Ceu dudum in summis degens virtutibus aevum, Cum gravis incumbat venis monitoris Iacchus, Interea, rapiatque altum in diversa Catonem, Impingatque sibi. Genus hoc, si crimina dicas Scansilibus pravos gradibus dispescere moreis, Inter deliros melius sapit: impia quippe Dicta fugit, quamvis ignarum in facta feratur Interdum scelerum, quorum est Metanoea noverca. Alterius postquam gravidum sapientia pectus Suffugit, et vacuis regnat penetrabilis Euan, Solvit agens stimulis frontem, et iam cauta tot annos In vitia exturbat spumantis acumina sensus. Ilicet ebullit dudum virtute sepulta Mobilis affectus non uno, turba, tumultu. Praecipitantque virum: fugit insuperabilis olim Regula, et exstanteis animos indulget in aestus, Immemor ipsa sui; penitis penetralibus exit Praepete remigio custodis regia recti Norma, nec a vitiis sese discernere novit. Singula quae cavit studiis constantibus Heros Indocili peccare gradu, nunc omnia plenis Proicit exuviis, nudusque in crimina rumpit Exsecrandum aditum. Non ulla nocentior exit Gens hominum in poenas, quam cum temerarius Euan Pectora praeceptis munita salubribus implet Degeneri incubitu. Nil non fugere malorum Sobrietas dum dia animos moderata tenebat. Nil non sponte patrant, cum lamentabilis oestri Afflatu movere gradum, et victa arma dedere. Ecce animum invictum, (quem non pulcherrima flexit Forma Asiae, regumque altorum e sanguine virgo, Par superis facie, victi lectissima mundi.) Pellaei Iuvenis; quondam cui Gloria sola Suffecit, mundumque suis vincebat amicis. Stat sanie infanda conservatoris utrimque Efferus, in caedemque sui, clademque suorum. Postquam atrox Semeles victo puer Orgia movit Terrarum domitore, et sese inglorius actis Inseruit tantis maculam, furibunda tyrannus Regna premit Macetum, servaque in virgine flagrat. Nec scelere ingrato veterum celeberrima Regum In delubra furit scorti, fax ebria, iussu. Gazam Asiae meretrix una cremat impia voce. Tercentum annorum quis longa pepercit Enyo Considunt cinere spolia, et secreta Deorum Flamma manu obscena, vomitus et pocula propter Contemerat. Iacet infelix meretricis in armis Fataque regaleis Orientis habentia muros Praecipitat, iuvenis, atavosque ulciscitur in se Laidos imperio. Sic exegere tyranni A fastu poenas, et depressere frementem Numina, dum patrios varo pede calcat honoreis, Et Iovis in thalamo Iunoni crimina iactat Invidiam. Erubuit talem Venus aurea fratrem Et consanguineo frangendum misit Iaccho. Non paucos veterum monumenta aeterna loquuntur Quos simul ac luxu cepit distorta Cupido Ebrietasque ferox, mutato laudis amore Corruerunt vitiis; scabie velut impia dira Enervatque artus, mentesque incestat, et alti Nobilitatem animi tenerae vaga flamma Dionae. Nil adeo nostri videre frequentius aevi Indigenae; videre viros, quos Martia claro Gloria trans atavos diis nomine fortibus aequat, Femineis cyathis animas mersisse virileis. Nec minus insigneis pacatae laudibus artis Colla dedisse mero. Via plurima curritur illuc Unde voluptatis nihil est haurire, perire, peritque Ambitione mali, procul a dulcedine, fervor. Est aliud genus, ebrietas quod saeva cruentum Exigit in ferrum, rapidosque irritat in aestus. Instabilis furor his; uno mens effera verbo Tollitur ex sese, et vesana bile tumescit. Mollis, et adspectum, dum sobrius, ensis aperti Horret; ubi pleno venae tumuere Lyaeo, Terribileis oculos flammato lumine versat, Letum immane tuens. Illum levis alite vocis Fortunam calcare facis. Deus esse videtur Cum nocuisse potest. Sine caede aut sanguine fuso Nec dormire potest. Multi periere, latronis Improviso adeo scelere, et crudelibus icti Insidiis claro necquicquam Marte potenteis. Tale malum est, saevo cum flamma immanior igni Additur horrentis Bacchi, et furialibus iris Exacuit Megaera merum; cui turbidus angueis Surgit in erectos, et crinis obambulat ora, Ebrius arcano viru: videre minantem Urbibus infestis vateis, cum prodigus aevi Arripuit frenum, et detorta repagula laxat Vi vitiis, Bromius. Volat irrevocabilis axis Aurigamque rapit, fracto temone, supinum. Nec reditus datur inde retro. Rota turbine magno Volvitur in praeceps, spatiumque cito impete perdit. Multae aliae species scelerosi in crimina Bacchi Exercent animos, quorum si dicere saecla Ordiar, immensum Vesper componet Olympum Ante, queam tantos quam fando evolvere fluctus, Quis vexatur homo, cum iam semel exiit illuc, Absque dolore nequit Virtutis carmina maestae Unde sequi, vorsim, miser, et sua discere damna. Cetera per latum Gens nomine nobilis orbem Raro abit in scelus hoc, aliis obnoxia culpis, Candida Teutonicae soboles, florentibus armis, Artibus et placidae iuxta celeberrima pacis, Dat clypeum Bacchi furiis, exsensa bibendo Ante diem properat cunctantes trudere Parcas. Quid iuvat ante alias virtutem extendere gentes Fortificis factis, fideique tenacibus armis Romanos, rerum Dominos, pepulisse potenti Terrarum solio, atque Asiae terrere, latronem, Insessorem avidum, mundi commune flagellum, Ut pacem ingenti frustra pro munere poscat? Quid docili ingenio, atque inventis artibus ultra Nomen habere foris? si vita domestica vini Proluitur torrente retro? Pudor impia sistat Pocula: ridemur populis, quos fulgidus umbra Germani gladius tremefecerat ante lacerti. Barbara, quae, vera procul a pietate, supinis Errat in historiis, et anilia Numina iactat, Sobrietatis amans, Gens, floreat? Apta Deorum Legibus, et patrio longe stirps proxima Olympo Subsidat Bacchi furiis? Proh crimine quanto Exuimus manes maiorum, et iussa Tonantis. Germanis data Fata animis, Numenque benignum Asperat ebrietas. Vix tot rediisse per enseis Tam noceat, quanto turbant fera pocula fastu Teutoniae proceres. In quos stat lumine fixo Atque, Europa, gemit, Christique Ecclesia pallens, Hi vomitu infami tot respirantia volvunt Secum corda virum: procul ausa immania versat Parthus atrox, viruque linit livente sagittas. Cum belli vireis luxum depascere sentit, Quosque timet, nescire videt. Mox turbine pleno Irruet in campos Patriae; dum fulmina Martis Degeneri in vino maletuta silentia solvunt, Stat vigilax pestis, totamque immanibus alis, Explicat Europae cladem: vix pauca piorum Vota aciem opponunt, ne nox tristissima claudat Restanteis oculos, poenamque in saecula ducat. Et faciet tandem, malesanaque facta nepoti Ulciscetur avum. Dudum trux flamma per astra Invisum regnis crinem duxisse probatur. Quamquam adeo infandis exsultent saecula dudum Flagitiis, nostram ut sudantia sidera noxam Risibus obscenis, hominum pars plera, sequamur. Immemor Auctoris, qui fixas ordine luces Mutaturum orbem, peregrinaque signa daturum Praececinit. Cum fine natans extrema sub imo Machina, plorabit mortalis vulnera culpae Saucia et ipsa malis, inversaque tempora volvet, Sanguineisque notis fulgentia sidera pinget, Tum genus humanum positis secedere longe Imperat a vitiis: etenim breve volvere punctum Supremi faciem Solis; mox flammeus, arcu Sceptra sedens iudex, omnem protendet in orbem. Tum tumulos reserare potens tuba carmine claro Excibit carie defuncta cadavera longa, Tabidaque exsolvet carorum membra sepulcris, Gaudia ut aeternos ineant habitanda per annos. Nec minus infestos evolvens funere maneis Perpetua ut poena malefacta immania solvant. Et vitam aeterna doleant in morte caducam. Hos inter latis incedent undique campis Quos malus infandae Bacchus necis abstulit auctor. Terrificis illos sectans ululatibus, olim Numen, at hinc vera facie sine fine videnda, Ebrietas, adiget Stygiae in loca opaca paludis, Mille ciens rostro obsceno, alta in nocte, doloreis. Heic quicumque gravi fraterna in viscera poclo Evomuit cladem, (spatio nisi versus in ipso Retro abiit, poenamque dedit formidine poenae,) Patrati sceleris meritum grave sentiet in se. Tum demum virgo gemmatis sobria pennis Damnabit luxum infandum, atque in Tartara pulsum Compedibus numquam solvendis strenua nectet. At vos, Teutogenae, quorum in capita alta furenteis Perlecebras hodie ante alios exercet Iacchus, Vertite vulta retro, tandem date pectora tanto Pura malo, vetereisque aliquando exscindite naevos; Nemo hominum ex Oriente Maeotidis usque paludeis Sole, suas vestris potis aequiparare coronas. Sive in bella vocet, longis laus debita saeclis Martia Germanis decora asserit, ipsaque quondam Caesareis titulis fortissima Gallia mactat Nomine Germanos fratrum, et sacra foedera sancit. Vincla parata sibi celsa in Capitolia nectunt Arminii Proceres, genus ad septem astra Trionum Vindicias mundi servans: ut cetera Romae Gens hominum imperio famulos submitteret armos, Germani excelso excuterent de culmine rerum Diis parileis Dominos. Aquilae legionibus omen Ausoniis, Francae decorarent lilia parmae, Victorum gerit haec bellax insignia victor, Qua lubitum, retinere potens. Discordia quamvis Infestina movens incendia, adederit ingens Terrarum fulmen; tamen in gravitate senescit Maiestas antiqua sua: timor arduus haeret Orbis, et audito pallescunt nomine Reges. Quod si pacificis negem in artibus esse per omnem Europamque, Asiamque, Afrique binominis orbem Aequiparandum animis populum, et successibus altae Tuisconis soboli, nitar ratione fideli. Tot rata consiliis magnatum opera expedit aequis Iustitia imperii Germani, ut nemo fateri Nolit, ab externis veniens regionibus hospes, Non vidisse aliam tanto fervore secutam Iusque, piumque, nefasque exosam ante omnia, gentem. Stat procul, et fidei nomen custodis adorat Imperii, Fortuna, potens: stricto ordine legeis Caesareas servant Proceres, nec vindice poena Criminibus desunt, meritos nec praemia fallunt. Compositae studiis florentia brachia nectunt Iustitiae sacratus honos, et regia lentae Nobilitas irae; clementia torquet habenas Vimque equitum tenet, et spatiis iuga mollibus infert. Nec minus indocileis surgit sapientia chartas, Par superum factis. Graiae mysteria Peithus Romanos numeros, Aegypti arcana latentis, Atque Arabum sacros novit Germania partus, Sidereasque vias, radio scrutata potenti, Exscripsit, mundumque omnem complexa notando est. Ipsam adeo Venerem dicendi ex Hellade Romam Oenotrii duxere senes; ut Teutona proles Vinceret in propriis Actaea penatibus arma, Et Latios plausus coram Cicerone referret. Quin nova condendis monstrans compendia libris Exsculpsit docili mirabile carmen in aere. Ordine deducens positis elementa loquelis Aerea, quae tingens infuso sepia felle Mille parit chartas momento temporis uno. Unde gravis quondam ducendae in saecula famae Vanescit labor; et nullo sudore parantur Suffectura olim sero monumenta nepoti. Tortilis in certos disposta vocabula versus Aereaque aeternae rapit exemplaria vitae Orbis, et impositam mandat mansura papyrum Scripta sinu excipere, et claris dare condita signis. Scita patrum nullo cognoscit tradita sumptu Posteritas: accisa aevo, semesaque blattis. Et squalore situs longi confecta, resurgunt Nomina priscorum, iam longum oblita, Deorum. Iamque exempta fugae longaevi temporis in se Omnia vertentis, recidivo flore renata, Carmina, restituunt, (auctorum emblemate miro,) Notitiam saeclis elapsi protenus aevi. Nec centum (alatis manibus licet) omnia possint Dicta sequi iuvenes, scribendo, et tradere chartis, Quae labor unius pueri brevis exigit horae. Gens eadem certis distinctas pulsibus horas Dividere aerisonum celsa de turre Poetam Temporis edocuit. Commenti ignara Vetustas Divini, vario figens umbramina Soli, Lineolis horas distinxit, agentibus orbem, Quas, nisi qui propior, visu non posset apisci. At melior vatem clare Germana loquentem Fixit in excelsis, stirps, aedibus. Aenea certis Machina declamat vicibus: quadrantibus horas Digerit adscriptis; medioque a Sole profecta, In mediam noctem bis seno carmine sistit Tempora circantem sonitum. Nec cura laboris Exhausti meminit. Semel ut stetit ardua moles Funibus emissam longis animam extrahit, et se Structa semel nescit titubanti perdere pulsu. Cetera quid longis opus est evolvere dictis. Quis Germanus honos caelestis semina formae Testibus ingenii scriptis in saecla probavit? At ferus infestis contra praeconia mundi Gurgitibus Semeles pugnat puer, orgia versans. Evigila tandem GEMINIS monitoribus, istic Quos tabula exscripsit nitida, exhibuitque videndos BARTHIUS; interpres Domini, deterret amore Infandi vitii, et patriam emendare laborat. Deformem vultum pingens Venerisque Lyaeique, Haud aliter veterum quam gens acerrima morum Ut foedam ingluviem Bacchi defenderet urbe Spartana, laetis ubi iam Dionysia festis Instarent, servos adscita iussit in umbra Ludere paulisper, libertatemque protervis Adsimilare animis; inter quos unus et alter Ad vomitum poclis inter se bella moverent, Donec ab ingenti propulsis flumine Bacchi Sensibus, irruerrent vitiis; pars impete bruto Membra movens, furibundo incessu foeda rotaret; Pars foedo eloquio scelera ante incognita narrans, Prostituensque suum, Baccho stuprante, pudorem. Quorum ubi victa mero vidissent pectora civeis, Praecipue infrenis et acerba monentibus aetas. Conciperent odium haesurum, atque exempla videndo Stultitiae, procul a vinoso ardore manerent. Da, Pater, auspicium felix, atque annue coeptis; Europam atque Asiam et Libyae sola nomine postquam Germani Proceres fidei vicere tenaci, Nec pietate minus; sese servilibus armis Expediant luxus, tuaque hic quoque iussa facessant. FINIS LIBRI III.