Opuscula varia. Machine-readable text Barth, Caspar von Barth, Caspar von XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ barth2 barthopuscula.html s001.html barthopuscula.xml barth2/jpg html Hanau: Willer, 1612.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 11 April 2005 Theresa Schnedermann (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup Worked in corrections supplied by G. Burkard. editorial description: typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - manual spell check CASP. BARTHI FABULARUM AESOPIARUM LIBRI III. CASP. BARTHI FABULARUM AESOPIARUM LIBER I. Fab. I. Aper et Equus. EQuus levare quo sueverat sitim In hoc, aper, vado lavans Luto inquinavit atque turbidum dedit, Fero unde bilis addita est. Virum ergo adit, sua inque terga sublevans Aprum dare addocet neci. Equo potitus, utilemque sentiens, Domare eum, vir, institit. Ita ille servitute vendidit sua Necem hostis; estque sub manu. Dolo nocere saepe nisus alteri Sibipte fabricat malum. II. Cicada et Noctua. Cicada multa Noctuae mala ingerens, Strepebat absonis modis. Eamque noctuinum habere nomen, et Idem omen; esse nil, nisi Tenebrionem. Amare se merum diem Apollinis lyrae aemulam. Rogabat illa, conticeret. ista iam Strepebat horrride magis. Rogata denuo, incitabat, impudens Cicada, denuo sonum. Dolum ergo machinata noctua est ei: Ego autem inepta, dictitans, Apollinis quae aviculam tenerrimam Tacere iusserim. Cane, Cane, o diserta: Nectaris mihi hoc die Minerva poculum dedit, Eo remunerabor ipsa canticum Tuum, lepore nobile. Cicada credit, adque noctuam venit, Siti ante semimortua. Cavo evolans eam necavit, atque se Dolo ulta, Noctua, est bono. Malo bonos lacessere ausa carmine Meretur opprimi cohors. III. Rana et Bos. PAlude rana viderat sua vacans Bovem, atque magnitudinem Feri aemulata, maximum dedit sonum, Rogatque filios, bovi An esset ipsa par modo amplitudine, Negantibus; vice altera Cutem canore prorsus inflat absono Rogatque denuo, ut prius. Negantibusque ut ante rupta tertio Labore, pessime perIt. Inops, Potentis aemulator, interit Domestica superbia. IV. Ollae duae. DVae ollae ab amne raptae abiverant vago, Ahenea atque fictilis. Ibi infit aenea: o soror; latus tuum Meo venito iungere. Fluentis impetum ut queamus alvei Simul cavere promptius. At illa, pridiani adhuc memor luti, Facesse, dixit, o soror, Tuum illud, hercle, displicet mihi iugum, Utrimque cui malum imminet. Fluenta sive te mihi inferant, tibi Fluenta sive me offerant. Potentioris hoc modo sodalitas Cavenda pauperi viro. V. Canis et Fur. TAgax subinde machinatus in domum Venire divitis viri, Ut inde clepta quaereret manu lucrum, Repulsus est canis sono. Adortus ergo bestiam cato dolo, Quadram lucunculi obicit, At illa; liberalitas tua, o bone, Hero cavere me iubet. Repente liberalis haud caret dolo. Eum cavere discito. VI. Dii et Arbores. VAcante silva adhuc, sibi arbores Dii Sacram cuique deligunt. Apollo lauream tuetur, Herculi est Probata celsa populus. Diona myrtum amat, Deum omnium satrix Placere pinum ait sibi. Iovis tonantis apta quercus est manum: Patri at Minerva proxima Sibi esse mirum id oppido, infit: arborum Agreste quod probent genus. Sed uberans vacare fructibus sinant; Cui ista reddidit Pater. Opimitate ne putemur utili Honorem habere venditum. At illa; quicquid approbent Dii, mihi Oliva fructibus placet. Ibi osculatus ora docta Iuppiter, Bene, inquit, o meum caput. Enim nisi utile est, quod occipis, puta Laborem abire perditum. VII. Asinus et Lupus. VIanti asello inhaeserat pedem spina; Dolore qui furente multa conquestus Lupo fit obviam, ferente fortuna. Is ilico professus esse chirurgum, Et inde grande praemium sibi pactus, Manu atque dente tam diu premit vulnus Secuta donec exiit loco spina. Malo esse liberatus, aeger ut sensit, Pedem medentis ilico incutit fronti, Fugamque init. Lupus male inde collectus O ultionis apta vis, ait; Quare Medentem agebam ego, esse qui coquus noram: Professione qui sua ob lucrum migrat, Domum tale praemium referre debet. VIII. Pavo et Luscinius. MAtronae magni est conquestus pavo Tonantis Luscinii vocem sibi qua ratione negasset? Mille oculis Regi volucrum? quid cetera forma Saecla avium, exsuperans, cantu tumrpissimus exstet. Illum augusta Iovis sic consolata virago est: Dii tibi quod tribuere, secunda mente fruendum est: Non etenim tua forma Aquilae, fastusque canoro Luscinio datur: illorum fuge munera turpi Invidia exambire tibi, pulcherrimus ales, Nil praeter miseras miser hinc potiere querelas. Invidus alterius macrescit rebus opimis. IX. Canis et Caro. CAnis trahebat ore carnem, eam foco Vacante clepserat domi, Et amnis innatabat alveum, in vado Imago praedae ut exstitit Imaginatus est canis novam sibi, Eamque prendere institit. At ore aperto et illa, vera quae fuit, Avaro hiatui excidit. Avarus alterius involans bona Sua ipse saepe perdidit. X. Ciconia inter Grues. GRuum cohorti homo posiverat dolos, Iis Ciconia implicans Rogabat, esse non eam cui putet Avi locasse compedes. At ille: nigra sis vel alba, cum malis Reperta, ius idem subi. Sodalitas cavenda nigra candido est Perire ni volet simul. XI. Asinus spongiis onustus. CAdebat olim asellus in vadum, sale Onustus, hoc aqua liquens Onus levavit improbum: deinde onus Gerebat ille. Laneum Locum notarat; ergo denuo cadens, Bibente sarcina perit. Lucrum parare quisquis institit dolo, Parat sibi ipse noxiam. XII. Camelus. IOvi Camelus adstitit rogans, daret Sibi bovina cornua. Deus cachinno eam excipit; dein putans Avara bellua ut foret, Honestum habebat ante quod, malae caput Carere iussit auribus. Negata quisquis a Deo appetit, data Meretur ante perdere. XIII. Lupus et Ovis. LUpus vorare destinarat olim ovem, Volebat hoc viderier Patrare iure: te mihi, inquit, anno aquam Scio inquinasse calcibus. Ovicula negante, nata quae foret Quadrantal anni, an hoc pote? Sed incitatus improba latro fame Sibi ipse ius dedit suum. Potens, nocere pauperi volens, sua Sibipte ius facit manu. XIV. Oliva et Ficus. OLiva ficui exprobravit, esse se Decore nobilem magis. Cui maneret usque par nitor comae, Calore, frigore: illa tum Nefas putabat obloqui: tamen sui Decoris optime scia. Hiems venire, ficui comae excidunt, Oliva servat has diu. Nive insidente donec et comas simul Et ipsa corda perdidit. Placere pulchritudo cum incipit sibi, Malo putare proximam. XV. Mater rustica et Lupus. PLoranti puero iuravit rustica mater Praedam obiecturam ni premat ora, lupo. Audiit hoc stabuli circum carecta vagatus, Iurantique Lupus dat, sine mente fidem. Sed puer in multum demersus lumina somnum, Serus materno fungitur obsequio. Interea stimulante fame sub nocte profunda Incassum stabuli stat, Lupus, ante fores. Donec Sole oriente suum compulsus in antrum, Femineae doluit voci habuisse fidem. Credere iuranti, nisi re praesente, supinum est, Femina, praesenti re, quoque cassa fide est. XVI. Rana et Musculus. PUtri e palude rana prodiens, feras Docebat, ut medentium Professionis esset ipsa gnaruris Ad Aesculapium et Patrem. Eam stupente cetero grege omnium Pudere musculus facit, At, inquit ille, tu medentium optima, Colore pallidissimo es. Refutat ipsa saepe gloriato Colore semet absono. XVII. Canis cum nola. CAnem crepante vir notaverat nola Nocere dentibus vafrum. At ille gestiente saepius sonans Movebat gradu, putans Honoris ergo ferre se notam sui. Sed obvio ex hero audiit: Superbe, quam tu honoris aestimas tui Nota illa criminis data est. Iniusta saepe turpitudinis nota Putatur esse honos malo. XVIII. Cancri, mater et filius. CUrva retro, mater, tendentem brachia cancrum Ita increpare; nate, quid facis? retro is. Ille: mihi recto videor procedere passu. Quod esse, mater, ipsa si negas, praei. Orsa gradu natum recto praecedere mater Retro quoque ipsa carpsit, ut puer, viam. Emendare aliena volens, tua corrige princeps, Mala, inde habebis imputes quod alteri. XIX. Aquila et Cochlea. UNguibus arreptam cochleam Iovis ales aduncis Portabat caelo, nec qua ratione fruisci Munere fortunae posset felicis, habebat. Illum haerentem animi cata cum cornicula iuxta Coniceret; tibi, Rex volucrum, praeda ista futura est Utilis, in scopulum cum praecipitata per auras Fregerit illiso restantem pondere testam. Dixit, ei parens Aquilae vis, extudit astu Quod, frustra magna coeptum virtute nequibat. Virtute atque dolo cedit Natura potenti. XX. Taurus et Hircus. LEone taurus obvio, fugam institit Operta per loca arbutis, Ad antrum adactus usque dum fuit latens, In hoc studebat ingredi. Olens sed illud hircus occupaverat Bovemque reppulit. Timens Leonis, ille cessit hirco, et improbum Ita est locutus ad ferum, Olens inepte, non tuorum ego loco Facesso cornuum metu, Potentior sed alter imminet mihi, Remoto ab hoc statim scies Quid hircus atque taurus invicem sibi Potente fronte differant. Catus reponit ultionem in improbos Periculo ipse dum vacat. XXI. Eques Calvus. EQues coma orbus, ast amator ingentis, Sibi alteram paraverat priori aequam. Equestre cum subiret ergo certamen Notus repente obortus expulit calva Comam, infidele glutino cuti adsutam, Ibi ille dum frequente se videt turba Iocis peti, cachinnum et ipse sustollit: Et, inquit, hoc cui videbitur mirum Datam avolare, nata cum sit expulsa? Catus iocante fronte se vir absolvit Iocis, monere fabula hoc venit nostra. XXII. Duo Sodales. SOdalitate mutua Viam duo unam iniverant, Fide data, ut periculis Iuvaret alter alterum. Parum viae cum itum foret Fit obvia ursa: quae, prius Inire quam fugam pote, Prope ingruit. Tum in arborem Levatus ille subfugit, Supinus iste corruit, Timore mortuum exprimens. At ursa cum putaret hunc Neci, olim obisse, traditum, Anhelitum ore sublegens Nec invenire eum potens, Metu premente frigido. Nec alterum altam in arborem Pote esset usque consequi, Utrumque liquit innocem. Ibi ille qui alta in arbore Periculum insuper sui Amici habebat; Optime, Quid, inquit, atra bellua Profundam in aurem, obambulans, Tibi locuta sit, cedo. At alter; a sodalibus Cavere deinde ad hunc modum Monebat infidelibus. Pericla ni probant, fidem Dare hanc sodalibus cave. XXIII. Pavo et Grus. PAvo cum gruem sperneret ob mille colores Quibus forma sua esset volucrum prima decore, Respondit ea: Proxima sum diis volatu Alarum ego, quas nigras vocas tu, male pulchra, In stercore quae terrigenum transigis aevum. Te probans tibi, ne alterius crimine laudes. XXIV. Gallina et Serpens. FOveret ova, lucinuntii galli Marita, cum aspidis, videns Hirundo; quis peribis ipsamet princeps Quid hos, ait, sinu foves? Malos fovere noxiae malae plenum est, Foventis haec petit caput. XXV. Equus et Asinus. EQuum ferocem ab uberante pabulo Videns asellus, oppido Beatum habebat, atque sorte prae sua Polo elevabat inclutum. Sibi esse graminis parum aridi, hordeo Equum adfluente vescier. At altera caballus, insidente hero, Die, in duella vortitur, Ibi frequente vulnere obsitum cutem Videns asellus inclutum Supersedebat hunc vocare; sordibus Magis beatus in suis. Beatitate finis in vaga tibi Videndus ante laudem erit. FINIS LIBRI I. CASP. BARTHI FABULARUM AESOPIARUM LIBER II. Fab. I. Senex et Puer. SENEX Puerque mutuam fidem ingressi Equinam uter prior revelleret codam. Puer simul prehendit omnem, et annisu Nihil patravit attrahens licet magno. Senex revulsit ad pilum minutatim Citra laborem, et abstulit rudi donum. Nequis labore quod scientia patras. II. Vir Semicanus. DUae viro fuere semi iam cano Puellae, earum ei una, adhuc minorennis, Comam revulsit albidam; altera, evergens Senile in aevum, ei nigram eruit: calvus Ita ille factus est amore diverso. Duas probare res caveto distanteis. III. Ranae. NUptias quondam celebrare Solem In paludosis cecinit lacunis Fama; gaudebant hilarae, et parabant Carmina, Ranae. Una quas, longo senio erudita, Voce sic tandem patrua increpavit, Stulta gens; unum male fertis, acri Sidere, Solem. Porro quid vestro generi futurum est Liberos uno generante plures? Vota sic mortalia saepe contra Se ipsa repugnant. IV. Corvus et Vulpes. COrvus caseolum novum involarat: Vulpem huius tetigit cupido: corve, Corve, inquit, volucrum omnium venusto Princeps corpore, ni tibi negassent Dii vocem, volucrum Imperator esses. Ille hoc insubido stupore credens, Et vocem ratus esse non premendam; Laxo gutture turpe cantilenae Exorsus genus horridae, cadentem Ultro caseolum dedit rapinae. Quem, vulpecula, dum capit; sat esse Corvini tibi corporis fatemur, Sed mentis nihil, inficete; dixit. Multo industria quod labore quaerit, Nullo, stultitia arrogans, profundit. V. Gallina auripara. FOrmosam quidam gallinam in corte tenebat Cottidie ovum auro quae e solido pareret. Ille sed ingentem thesaurum in ventre volantis Esse ratus, ferro dissecuit mediam. Sed nihil invenit. Spes lucrum exstinxit inanis, Tali ulciscuntur Dii modo avaritiam. VI. Vulpis et Uva. UVam impendentem nequiens comprendere saltu Omnia tentasset cum iam, vulpecula: dixit Immatura etiam gallaque es plena virenti, Nos nisi, decoctis Phoebo, non vescimur uvis. Ridicule haec homines nequeunt quae prendere, temnunt. VII. Vitis et Capella. PEtulca cum capella roderet vitem, Ita arbor adlocuta illam est. Petulca capra, rode, quam potes, saeve, Ad altar ipsa cum stabis, Tamen meri mihi sat est futurum, quod In ista cornua effundam. Licet prematur ultionis ut, pauper, Inops, diem suum exspectat. VIII. Vulpis et larva. TAbernam in histrioniam intulit sese Faceta vulpis; utque cuncta rimata, Sophi figuram ibi Thaletis invenit, Figura qualis, inquit, et cerebro orba es! Inepta pulchritudo quae caret mente. IX. Ovis, Capra, Vacca, Leo. OVis, Capella, Vacca, quartus et Leo, Sodalitatem iniverant Ut esset omnis hisce praeda pro rata Fruenda parte. Cum Deus Eam obtulisset, arripit suam Leo, est Mea ista Iure, dictitans, Secunda nostra Fortitudine est mea, Sequatur hancce tertia Leo quia ipse nominor, potens ferum, Relicta quarta pars erat, Eam minatus ille vindicanti atrox Malum, sibi quoque abstulit. Tuum quod est, id aula vindicat sibi, Lucrique imagine adlicit. X. Cycnus et Anser. ALebat unius coloris alites Duas, olorem et anserem Vir, altera ut, canore musico, auribus Placeret, altera ut gulae, Dies dicata iam imminebat anseri; Parare iussit hunc cocum. Cocus cycnum prehendit, anserem ratus, Ibi ille dulcibus modis Suum ante funus institit vale ultimo Canore dicere omnibus. Sed agnitus repente dique missus est, Suam anser interIt vicem. Parata tela saepe mortis ipsius Refutat eruditio. XI. Mors et Homo. STrue olim onustus admodum gravi, indidem Laboris impotens, senex Necem invocabat, Acheruntis invii Vovebat ire sub iugum. Ut imminentis undique impiissimi Doloris arma vinceret. Volentibus repente cum diis seni Figura mortis adstitit. Vocata saepe, quidque vellet absonis Rogavit eiulatibus. Pavens tremensque, mentis haud potens suae, Timore totus obrutus. Et hanc mihi labore perdito struem Levare, Mors, velis, rogo, Tremente tertiata vix dedit sono Pavore verba frigidus. Procul pericla cum videntur, obvia est Virilis arrogantia. XII. Asinus Sacrum ferens. AUream portans Asinus figuram Isidos magnae, populare vulgus Dum genu flexo celebrare sacrum Cernit honorem, Ardet extemplo ambitione dia, Seque cultoreis tot habere credit, Quippe formosus satis, et parente Natus Equestri. At sequens fastum premit hunc agaso Fuste quadrato. Rediit tum asello Conscius durorum animus laborum, Numinis expers. Quos levat Fortuna, aliena gaudent Regna. Venturum est tumidos monere Tempus inversa facie eruditum, Sortis iniquae. XIII. Asinus et Aper. APro movere controversiam status Asellus institit pigens Proinde multa stirpe de sua patre Superbiens equo blatit, Aper tumore concitus, premit tamen Furorem, ut optime potest. Ut ipse dignus, inquit, esse noxia Mihi videre, sic ego Mehercle pluris, inquit, aestimo domi, Forisque, me, quam uti tuo Cruore dentis inquinare gloriam Velim, ista nolo nescias. Sapit minoris aestimans virum improbum, Quam ut hoc suum inquinet decus. XIV. Duo Galli. GAllos unica cors duos alebat, Hostileis animo invicem protervo, Dum Virtus dubia aleam duelli Longis ex odiis subire iussa est, Haesit lenta diu hinc et inde palma. Donec corpore maior, a minore Compacto bene, victus et fugatus Antrum inglorius abditum subivit. Gaudens ilicet elegante cantu Victor tecta petit, sonoque magno Virtuti canit inclutae triumphum. Ecce ingens Aquila obvium Poetam Laudum corripit et necat suarum. Cui Victoria cessit, innocenti, Iactatis superatur a periclis. XV. Formicae et Cicada. CIcada cum canendo Trivisset omne tempus Aptum penu parando, Hieme ingruente coepit Victu carere. Sed cum Inaudiisset, esse Formicam eo adfluentem Ad eam profecta, coepit Orare, pasceret se. Formica parca, quid nam Aestate factitasset Rogare, quo minus se Hiemi cibo ingruenti Obmunivisset? illa Cantasse se professa est. Nunc ergo, cantilenis Saltes licet peractis. Respondit, in cavumque Formica retroversa est. Dum Ver Iuventa ducit Virilitasque messem, Autumnitasque fructus, Hiemi cavere verum est. XVI. Momus. OMnia carpentem Momum finxere Poetae. Tres fatuo quondam tulerunt tria munera divi, Virgo hominem Pallas, taurum Rex aequoris ingens, Iuno domum; irrisit obscurum corda Minervae Munus, et in summo volvit sera pectore pendens Monstraret sensus, cuivis exemptilis, altos. Taurum adeo, cornu quod non palearibus altis Infixum gereret, moderari ut lumine fulmen Posset atrox, ictumque oculis infigere certis. At domus ingeniosa immobilis audiit, ergo Spreta viro est. Quodcumque et quam doctumque catumque est, Omne patet studio carpendi, aptumque notari est. XVII. Tauri tres. TRes una in pascua Tauri Iunctim prodire solebant. Hos frustra saepe cruentis Tentarat atrox Leo technis. Numquam superare valebat. Ergo argumenta nocendi Meditatus, adivit amicis Sollers sermonibus unum. Doctum se dicit, in illum Moliri tristia fratres. Monitus sibi porro caveret. Eodem sermone secundum Odiis implevit amaris. Mox et tertium; et invicem acerbis Animis distare repertos, Cum iam discordia saevo Facilem daret aspera pugnam, Devicit, et impete facto a Summo laceravit ad imum. Clades discordia fratrum est. XVIII. Leo, Vulpes, Asinus. ASellum inanem mentis, atque vecordem Vulpes dolosa, magna mentiens bona, In rete caeco subditum induit nexu. Deinde sannis arroganter additis Eo Leonem duxit, atque uti praeda Suo parata vesceretur munere Hortatur. Ille sentiens dolos vafrae, Primam ungue saevo lancinat ducem suam, Deinde asellum. Poena perfidos talis Sequitur, amicos fraudibus pensans dolos. XIX. Auceps. AUceps forte canentem Audiit clara cicadam, Et de voce sonora Censens membra volucris, Longis artibus illam Tandem in retia clausit. Sed cum membra canori Respondere negaret, Damnavit sua vota. Multis Gloria citra Rem, summi ansa pericli est. XX. Leo victus. IMbellis senio, et longis defectus ab annis, Dum solito victum more parare nequit, Aegroti faciem simulat Leo, pallida fingit Ora, gravi ducens ilia cum gemitu. Advenere ferae male habentem visere Regem, Quaeque suo properans sedula in officio. Ille ut quamque antro nactus sine teste profundo, Dilacerat pensans robur ab ingenio. Sola dolum vulpes sensit, consulta nocendi, Vestibuloque Aulae constitit in medio, Rege salutato, multum laudata doloris, Aegrotum propius iusta venire, negat. Omnia te spectant contra vestigia, dixit, Quamlibet aegrotus sis Leo, nulla retro. A tenui sapiens cavet irreparabile damnum, Contempto fatuis quamlibet indicio. XXI. Aquila et Corvus. IOvis sacrum involare Corvus alitem, Videbat ater arietem, Et ungue et ore ferre per levem aethera. Id ille gestiens ore Patrare, seque viribus parem aestimans Cuique Martio aliti, Obhaesit impos, atque captus, et neci Ob impudentiam est datus. Inops potentis aemulator interit Inepta ab arrogantia. XXII. Asinus pelle Leonis indutus. PEllem Leonis nactus insignem coma Villisque asellus pendulis Late trementeis egerat campis feras Indutus hostileis iubas. Rimata vulpes Regiam pellem pigri Elusit excordeis minas. Mox et furenti detrahit vestem, omnibus Risum propinans bestiis. Adscita Virtus interit vafris simul Obiecta pugnat hostibus. XXIII. Corvus et Anguis. APrica Sole dum loca anguis incubat Eum putavit esse, Corvus, exstinctum, Proinde praedam habere. Dum involat, sopor Ferum reliquit. ingruens gravi spira Pedem Latronis implicavit efferi, Eumque vulneravit. Ille iam Morti Malae propinquus, ah miser, miser, canit Cibum autumabam, is est mihi necis causa! Perit pericla quisquis aestimat cici Gulae ut queat parare dulce pulmentum. XXIV. Corvus aegrotans. MAle esse corvus oppido sibi, suo Patri occinebat, et salute pro sua Diis vovere vellet ut dapem sacram Rogabat. Ille filii audiens preceis, Salutis, inquit, an putas Diis tuae Placere vota, nate, qui Deum focos Rapace semper involaveris pede? Malum Deos habere curam eget fide. XXV. Culex. QUadriga magna cum immineret orbitae, Parata cursui, advolans Resedit in iugalibus culex equum, Ruentibus statim rotis Et opprimente pulveris globo diem, Sonante marmore ungula, Viris flagella clara concrepantibus, Faventibus Quiritibus, Culex superbus. o Dii, inquit, optimi Quid heic tumultuum dedi! Ineptus ille qui sibi ipse vindicat Potentiorum adoream. Sequenti libro aliquas denuo scripsi fabellas, quia cum illas componerem, priores ad manum non erant, et per diutinam absentiam a scidis meis exciderant earum nomina, quae iam ante scriptae erant. CASP. BARTHI FABULARUM AESOPIARUM LIBER III. Fab. I. Leo aegrotus. quae et Lib. II. COnfectus senio, vietaque aetate, nequiret Cum, Leo, iam praedam solita virtute parare, Fraude feras ad sese alto resupinus in antro Multa querens, longoque trahens suspiria pulsu, Allicuit, quas cum spelunca nactus opaca Corripuit subito atque alvo mandavit hianti. Venerat huc etiam vulpis cordata, proculque Regia ab horrenti corpus speculata tyranni Constiterat. Tum cordolii Rex pectore ab alto Exhaurit gemitum, et, soror o carissima, dixit, Quid procul amplexum aegroti frustraris amici? Tende gradum iuxta et mediam te confer in aulam. Ille tuus quondam senior, solare iacentem. Illa dolum olfaciens. Non haec ego tanta recusem Dixit, amore tui. Sed me vestigia terrent Omnia te adversum spectantia, nulla retrorsum. Indicio tenui vitat sapientia damnum. II. Cerva. PRemente Cerva fugerat globo canum In alta tesqua vitea, Ibique delitebat. ipse praeterit Canum magister, et canes. Ita omne cerva se periculum rata Modo exiisse, viteam Domum lacessere otiosa morsibus Timoris, incipit, vacans. Fragore vitis impetita frundium Crepare laesa, mox canes Feram sonante prodidere baubitu, Sagitta quam necat viri. At illa semimortua, ultionis, ah Ut, inquit, ordo iustus est! Decebat abstinere me domo hospita, Tegente tam fideliter. Benignitas repensa gratia mala Gravem intulit malis luem. III. Leo et Caprea. LEonem amica conspicata caprea Furentem, ut efferis modis Caput rotaret, et virore lurido Vibraret aegra lumina, Ter, inquit, o quaterque perditas feras, Furente Rege, quem pati Nequivit ulla compotem sui: pati Furentem eum se quae queat? Furor tyranni amara subditis lues, Atroxque poena maxime est. IV. Ciconia et Vulpes. CIconiam vocarat hospitem vulpes; Quadram hinc liquente iure tradidit plenam Ciconia inde nil cibi ut frui posset, Tacebat illa, seque nolle causata est Latentis ob genus quod abditum morbi. Perendie ipsa ducit hospitem vulpem Vitrumque ponit oppido altum, et angusto Foramine excavatum, ut ipsa vix rostro Inire posset. Interim fames vulpem Acuta macerabat, ora lingentem Vitri nitentis. hanc Ciconia affata est, Pati sua est necesse perfidum exempla. V. Lupus et Grus. INhaeserat lupo vorante gutturi Grave os, quod extrahi inscium Ferum dolore differebat horrido; Medela nulla cum foret, Adire ad ultimum coactus est gruem, Paciscierque praemium Ut illa longirostris e gula sibi Sacrum os avis reduceret. Avis facessit hoc lupo negotium, Suumque praemium petit. Latro negabat hocce iure poscier, Habere iam suum gruem Lupi voracis e gula superstitem Redire, praemii est loco. VI. Asella baiulans. quae et lib. II. DEam olim asella baiulabat auratam, Eam colente plebe, poplite inflexo, Honoris ergo asella id autumans privi Sui patrari, in arduum exiit fastum, Et arrogante restitit tumens vultu. Ferociam magister ut rudem sensit, Dolare fuste coepit improbae tergum. Dea ipsa non est, baiulas deam, dixit. Inepta res tumere quempiam haud suis Honoribus cupiscere. VII. Anguis et Lima. COlubrus officinam iniverat fabri, Ibique multa quaeritans Momordit ore limam. At illa, desine, Ego ipsa cuncta mordeo. Malus caveto vir malum virum, nisi Perire voltis invicem. VIII. Cicada et Formica. quae et lib. II. FAmem Cicada iam appetente vi brumae Iter paravit ad sepulcra formicae, Eam obsecrare, vellet ut suo sese Cibo allevare. Tum perita formica; Quid actitasset in calente flore anni, Cibum undiquaque suggerente natura? Eam rogavit, illa Musico dixit Canore rusticos fuisse solatam. Quod ergo restat, illa reddit, aestate Canore trita, hiems terenda saltando Tibi futura, nam nihil mei exspectes. In otio iuventa cui vago trita est, Senecta egere iure visus aetate. IX. Cicada. quae et lib. II. FRitinnientis audiit sonum puer Cicadae, avemque maximam Canore suspicatus esse de gravi Tetendit illam apiscier, Labore donec inquiete ad ultimum Sacram prehendit alitem. Opinionis unde risit improbum, Avemque reddidit fugae. Opinio vagatur, errat, impotens Ubique certa dicier. X. Lepores. DEsperanteis leporeis vitae Subiit quondam, tradere leto Curas leti semper acerbas. Placuit densum cogere coetum: Auriti adsunt ordine longo Populi, decreta parant Proceres. Atque exscripta tribubus tradunt Leporum, adscito rite Senatu, Censere coacto ex grege ordine primos. Vitam ponant fortiter omneis. Expositam tantis quippe periclis, Inopem certi mominis, et vi Hominum excussam praepete fato. Quos Naturae tradidit ordo Perpetuo sine fine timori, Animo incurrant fata virili. Potior vita mors bona tristi est. Placuit cunctis fortiter ire Contra leti flebile punctum. Alacres ergo posito currunt Pro se intrepidi quisque timore: Via leti placuit, dare saevis Corpora iunctim fluctibus omneis. Flumine proni iam super alto Corpora primi librate volant, Audiverunt gurgite in imo Insolitum vada volvere murmur. Trepidum ranae conticuerunt, Et sese omneis agmine facto Ex desertis undique ripis Fluvio mergunt. Lepores vitam Ponere certi, stupidi haeserunt. Annis senior cum gravis unus Socios turpeis ponere curas Hortatus, dedit argumentum Vivere possent unde volenteis, Timidi multum, dixit, amici, Longe exsangui Rana tremore Superans stultos Lepores vivit. Cum sint qui nos timeant ipsos Cuncta timenteis, suadeo vitam Conservemus, quodque dederunt Fata doloris, rite feramus. Adsenserunt voce manuque Undique cuncti. Sic servati Advenerunt saecula nostra Timidi nulla Lepores mente: Nemo causas ponere vitae Misere quamvis concussus habet. Ipso ex leto nascitur olim Iam proiectae gratia vitae. Fab. XI. Ranae. SAecla cum Regeis animantum haberent Omnia, et Ranas subiit libido Sceptra regalis Domini a supremo Poscere Rege. Ergo clamosis sibi cantilenis Principem poscunt, Iovis a favore. Risit et truncum Pater in paludeis Misit opacas. Aspero primum trepidae tumultu In paludosas redeunt latebras, Mox super Regem petulante ludunt Plurima saltu. Vidit iratus Pater, et secundo Principem oranteis, dat habere longo Alitem rostro, necat Ibis omneis Quos pote apisci. Saepe mortaleis sua damna poscunt, Ergo componant moderata vota, Quod dii donant, ratum habere fas est, Absque querella. XII. Mus et Rana. RAna et musculus invicem furebant In letale odium, cruenta tandem Infelix genus in duella raptum est, Hos vidit proculales, et volatu Pernix praepete, milvius, secutus Ambos devorat, unico sepulcro Hosteis condere doctus arroganteis. Quisquis civica bella commovebit Externum metuat, monetur, hostem. XIII. Mors et Amor. MOrs et Cupido quondam itiner simul Ingressi, adulto Sole cavent sibi Ab altero alter, ne sagittis Damna sibi pariant acutis. Sed nocte prima Mors pharetram rapit Et semisomni tela parat manu Errore sed decepta, Amoris Prendat igne satas sagittas. Nec ipse sensit fortis amor dolum. Et mane telis mortiferis capit Gravem pharetram; Nunc Cupido Letigena Iuvenes sagitta, Mors saeva tangit decrepitos senes Amoris igni. Fata favent dolis, Insaniae telis Senectus Mortiferis premitur Iuventas. Ne flore certo fisa sibi Deos Aetas ferenteis sperneret, at sibi Prudentiam diam arrogaret Orba mali furiis Senectus. XIV. Auriga et Hercules. SAxis onustum obhaeserat luto plaustrum, Ibi bubulcus voce maxima Divos Inclamitare, nil sed ipse conari. Digito nec uno tangere arduam molem. Olli supremus robore adstitit Divum Manumque iussit applicare tormento. Ita, fatus, auxilium invocato divinum, Ignavia ne vota tute corrumpas. XV. Vulpis. CApsa in dolosa quae reliquerat caudam, Deprensa Vulpis, aegre abinde luctata Suadere cunctis una Vulpibus coepit Inutile illud pondus, a suo exemplo Cunctae absicarent, esse se altero tanto Venustiorem et aptiorem eo abiecto Cursu fugaeque. Tum soror senex quaedam: Pilosa, dixit. At tibi nisi adversa Fortuna caudam desicasset, exemplo Omnes iuberes de tuo esse caudatas. Ut turpitudinem dolosa gens privam Amoveat a se, inurere omnibus tendit. XVI. Asinus, Simia, Talpa. QUerenti asello et eiulanti Simiae, Quod ille cornibus, careret haec cauda Compressit ora Talpa tali carmine. O caecitatis adspicite miseriam huius, Haec vos docebit abstinere questibus. Aliena fata cum tuis, ubi expendis, Minoribus maiora dant solacium. XVII. Vulpis et Leo. EXanimata Leone repente exhorruit olim Conspecto primum Vulpis. Viso illa secundo, Extimuit paullum, minuente pericula sensu. Tertium ubi intuita est, ultro stetit, ausa salutem Dicere; quod timeas placidum cito reddidit usus. XVIII. Aulicus et Rusticus. LEporem ferebat Rusticus, quem venderet, Eques obvius, pretium ferae Rogavit, et librare simulans accipit Volente domino bestiam. Sed incitato protinus fugiens equo Praedam dolo aufert callido. Spoliatum ubi se rusticus sero videt, Heus, inquit, hunc dono tibi Leporem ferebam, rite pro tuo utere Tibi destinato munere. Ex sorte saepe nascitur virtus mala Sapientia mortalium. XIX. Senex. VIetus aevitate plurima Senex Rogo esse proximus videns. Suos vocare filios, et omnibus Quid indicare velle se Professus utile; esse vinea in sua Sepulta clanculum bona Nimis mehercle lauta, post necem suam Ea invenire tenderent. Patris sepulcra cum exsecuta, filii Labore vineam gravi Ab usque fundo et imitus student opum Cupidine, usque vertere. Sed invenire nil volentibus datur. At ipsa vinea imitus Labore proruta, annuas suas opes Lucris adauxit alteris. XX. Musca. PLenam elixis carnibus ollam Incidit olim musca vagando. Cumque ad satiem iura bibisset, Morti obnoxia, consolata est Sese dictis hisce obeuntem. Bene pota et lauta et pransa volenti Animo pereo. Nata perire. Horum causa ducere vitam. Cui, lacrimis parcat, claudere fine Fata petito, dant vitam. XXI. Pavo et Cornix. AVium Senatus dum creando Principi Suffragia ferrent, plurimae Regnum dedere calculo Pavoni, eum Dignissimum forma ratae. Et multitudo paene vicerat frequens, Compescuit Cornix manu, Silentioque facto; et Aquila hoc Rege nos Praeterita si bello petet Defendet ecquis subditos? Hoc carmine Inhibuit Imperium absonum. Ineptus ille sceptra comprendat manu Qui se tueri ipsum nequit. XXII. Mures. CUm damna felis multa muribus daret, Illi Senatum convocare, ut sciscerent Astutiam vitare quo quirent modo. Cum multi ab ordine neque summo ad infimum Pro copia nataque re multa absona in Medium attulissent. Ultimis suffragiis Quidam senecta canus aetate, et sibi Prudentiam mussantibus dans alteris. Nolam parasse dixit, illam beluae Collo alligarent, unde venientem audiant, Sonituque facile proditam fugiant procul. Plerisque placuit tale consilium bene, Et iam tumebat auctor, et sapientiae Opinionem ceteris probaverat. Cum de minorum gentium subselliis Quidam rogavit, ecquis esset murium Nolam alligare qui sonantem beluae Auderet? hoc sermone consilium cadit. Male colliquescunt, visa primitus cata, Consilia fatua, cum gerenda res venit. XXIII. Vir uxorem quaerens. SUbmersam fluvio, adverso torrente maritus Uxorem quaerens, re satagebat in hac. Obvius huic ecquid contra vim fluminis istic Adscendens mersum quaereret hospes ait. Ille: meam uxorem. Vivens quae moribus omneis Contra erat, in prono hanc quaerere, desipere est. XXIV. Gallus et Vulpes. GAllus canisque olim itiner institerant simul Communem amicum visitatum, carpere. Cum nox tenebris fulgidum indueret diem, In arbore alta monstrat hospitium Canis. Radice velle se sub hac quiescere, Gallus cubile peteret in cacumine. Qui cum ingruentem e more praecineret diem Ex proximo spe praedae adest Vulpis cavo, Sacrumque Soli consalutat Alitem. Rogare porro, copiam sui sibi Faceret precanti. Cupere se miris modis Os suaviari tam eruditum et candidum. Pellacis ille sentiens hostis dolum, Soror o faceta dixit, Hercules tecum Futura suavis ista conversatio est. Custode sed tenetur hoc limen, nisi Aperiat ille non potero descendere. Rata ergo id unum vota vulpis perfida Morari; adire, et suscitare sedulo Clamore custodem; Ille ut absterso feram Sopore vidit, impetu facto ilico Dilaniat hostem. Fraus suum auctorem petit. XXV. Calvaria. IN triviis quondam Calvaria glabra iacebat Relliquiae humani capitis, cui fata supremum Invidere decus. Puer hanc petulante lapillo Insultans petit, et convicia plurima iactat. At lapis impulsu teretis reiectus ab ossis Insiluit faciem fugientis, et aspera rupit Vulnere letali confinia frontis et auris. Proiectos calcare cave. Sacer ille Deorum est Qui patitur, tutelam habet hic in vindice poena. FINIS LIBRI III.