Opuscula varia. Machine-readable text Barth, Caspar von Barth, Caspar von XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ barth2 barthopuscula.html s001.html barthopuscula.xml barth2/jpg html Hanau: Willer, 1612.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 11 April 2005 Theresa Schnedermann (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup Worked in corrections supplied by G. Burkard. editorial description: typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - manual spell check CASP. BARTHI SATIRARUM LIBER I. CASP. BARTHI SATIRARUM LIBER UNUS SATIRA I. MONSTRIDOME Alcides, furcillatrice Latronum Dive potens clava; quid denis atque duobus Portentis potuisti olidos lassare lacertos? Hercle ego cum reputo multo minor es mihi Divos Quam dicunt plaustris resupini Thespidos hirci. Nam quid te ignavo dicam comburere somno Aetatem validam, atque Augiae pestibus aptam? Stertere si vacuum est orbem incestante tumultu, Endoperatoris sero genitum ad Puteal te Amtestatus ago: Duodenis, Hercule, lustris Patrari potuit aliquid; tu, Porcius ingens, Nil mera quis praeter struxisse mapalia: Nam quid Hic ego non querar, aut quem non causerve Deorum, Aut hominum incusem? Monstrorum e stercore fossor Perpetuus patrio; bullis pendentibus extra Musarum instituit, calidarum more, tabernam. Commendicatis cluneis centonibus atros Cuspide protendens spinae anguineae, omnia nauci Nomina purpureorum ex se contemnit hemonum. Et nisi cui sordes pro Nobilitate pudenda Adspersit, digne quis spongia Norica priscum Induit Augusti Telamonem Caesaris omneis Nil nisi fatidicos, Vulgi convicia, vappas, Cyclicus ipse putat: quid enim te prodiga laurus Dicam obolis venum ire tribus? Palpabere, si qua Treis obolos mereas, frustra donata recedis, Et caput horridulum nautae spurcare togati Incipis; aversatur inania nomina pallor! Hoc equidem pacto non iam natura, Poesis, Non ars curarum est; Mendici qui bene doctus Personam, crotalis Pharias imitabitur Ibes, Exambire potens rostratae foeda precando Munia avis, tergere suis, ut conscia buttis Se natis atra queat, crepitus sine mente secuta, Iam vates, Musis et Apolline dignus amico est. Saltim aliquid cupidis Calepini faucibus offae Ingerat; ardet honos; et pro te Fama quadrigas Conducit caelo; nil audent cetera turba, Muta metu ob titulos, et rubrae fulmina cerae. Publica cum ventumst subsellia, frangitur ingens De pluteis numerus, ferrata fronte Poeta Laudatur turpis: Satiri loligine pigra Mendicant extra; sine Sillis prodiga regnat Graecia; mentiri si priscum posset, haberet Quod cupit infecti vice factum: Dia Platonem Pulpita in Antimacho retinent recitante supinum. Nam sibi quisque Plato est ne sit sine iudice Tmolo Phoebipor, auriculas totus porrectus in altas. Interibi velis venum venit horrida plenis Fabula, Iudaicis ut pingitur India textis, Vel qualem albenti Batavus venatur in urso, Trans glaciei cumulos maiori frigore vectus, Quo neque Sol radiis nec vates carmine venit Antidea quisquam, nec laurea Pulibiana, Cui toties fidum Spes deseruere syboten, Nec vulnus de fulmineo restare palato Quit frendentis apri; secum omnia perdidit absens In titulis monumenta sui: sic ante bubulcus Nunc Comes est, peram lauru, baculumque polentamque Omnipotens mutat pro Nobilitate creator, Vendere ei siquidem est pleno cum iure creare. Heic titulis matura seges, Caupona superbit Lintea, Aretalogis domus hospita, cetera complet Tibia, Hymen, o Hymen; vatum laus festa Cinaedo Endoperatori venalis dimidiata Nocte patet, vel si cenam pro nocte pacisci Cui libeat, prompta est in utrumque Tenacia tanti Principis, haud illo melior, seu multa voratu Stringere lauta uno, vomitu seu reddere, postquam Cepit eum saties; quam singula suggerit aestas. Quicquid agit, numquam se dissimulator inibit, Cauta pericla foras vendit Lascivia lucro. Ipse in sublimi Lateranus imagine praesul Ius dat simiolis vel Gradivi scarabaeo, Femina cui nulla est: hic clunes cum scabit aegros, Quod cadit in versus sexti via limitis aufert. Alter multifidosque pedes, cum cimice olenti, Puliceosque, greges plagio venatus opaco, Ore avido mandit, mordentis gloria laurus Tota iacet, titulos vaga Mantua perdit inaneis. Stat Comes Imperii, famulumque exercitus ingens, Triplex nempe canis, simplex cocus, olla, putrisque Heluellae cumulus, cum vappa cantarus horna. Haec cerebrum summi sapiunt Iovis: Hercule parvo Hoc bibita austerae Iunonis Galla ministrat. Hoc Suxit, si quis fulmen cum podice dextro Excepit, Pullumque Iovis nate fassus adusta est. Sic sunt Heroes illustri nomine digni, Magnificis titulis, mendicatoque nitore, Clune sed insubido cum flagitiosa pepedit Cantoris caeci de foedo fornice Musa, Rex eris, aut ipsi Larvarum proxima Regi. At sapiunt isti: quid cum lapidosa chiragra Impetit? occipias calamum torquere, videbis Unius eiusdemque Dei Medicina, Poesis Ut sint facta manu. Galla pro peste laborat Syphilis, accedunt Vates, curantque iacentem. Et Medici redimunt Panacaeam, interprete lauro: Sic aliquis dudum cum Clinicus esset, in hora Treis obolos perdit, nec Apollinis orgia curat, Quippe Poeta sibi est, titulos defendere Magni Ingeniumque famesque solent, Comitisque Lupanar Asse uno venale viris, ut virginis aptus, Regna novenae, harum quoties lubet inguine quamvis Abripiat tumido: sileat virguncula cruda Crudior iste Comes, lorum cui aquatile signat Sicula dependens ignavae robore betae. In capreis qualis lascivi stupra palati Hircus olet vetulus, naturalesque capellis Ore locos mundat, rigidae tentigine linguae. Sic caper exsectus castas violare puellas Non potis ut solitum est nomenque secusque virile, Linguam avidae exercet tetro in meretricis hiatu, Se ratus ex Helicone Deas traxisse novenas, In stabulum impurum, crudaeque libidinis oestrum. Mox speculo Flacci turpes meditatus amores Conscia ne fallat patratum infamia pullum Quaqua vorsum oculos ignavo flore trementes, Obicit adverso parieti, et nunc horrida cernit Dedecoris monimenta sui, cum Spintria nexo Circite dira venit, laurumque incestat hiantem. Nec tamen his cunctis absterrenturve Poetae Aut Daphnes vilescit honor: licet impius ipse Polypus hanc pedibus et foedo podice calcet, Morbosum eructans crepitum grave olente Mephiti. Quid si ipsam effigie Furiam, propriaque figura Depingam scite; Teuto Platanona Poeta Hoc cantante colit, hortos vocat ipse salubres, Sunt horti, sed ubi hic, serui, Columella, perennis Nomen iners, sata laeta rigare, aut vindice rastro Excolere insistit, hortis depura videntur Esse mihi et doctis fetente Suillia caeno. Si fors transversim tibi larvam obiecerit, audi Qualis ei clueat, quantis virtutibus aucta. Lingua trisulca quidem, sed vi mihi duplice saltim Visa, micat, caput argutum, stant lumina multa Nocte pigra, obscenae rostrum naso Ibidis adfert. Aures regales, Phrygio donante dynasta Imperium harum ingens, est nautica barba, caprique, Prominuli dentes, qualeis decet esse caninos. Caesaries inculta quidem, sed longa tamen, quam Teuto cupit priscus, vel mendicator equiso. Palliolum glabrum est, pedibusque et cimice multo Palladium flavo miscens pallore colorem, Qualia munc triviis Sortis decermina Pullae Exiguae stipis emendicant vota: supremum Vivendi inter tot discrimina consolantum Opprobrium: haud raro qui nusquam in corpore toto Candidus est, ima calcis splendere laborat Sub solea, hinc albi nascuntur mullea vincla Calceoli, inductis holoserica tegmina ludit Sandaliis Comes Imperii: Quid cetera dicam? Ut videas, insiste rogans; nec voce vel una Polypus esse nequit, quemcumque est apta colorem Larva refert: quate vulnificos in crimen Iambos Musa potens. Comiti denis Epigrammata libris Mille aliquot vitiis, ut bullis rivus, abundant. Ipse tamen castos dictis violare Poetas Insulsis credit, cum se fetentis oleti, Barbaria indutum, volvit suis impete tetrae. Sacrilega exonerat dein Declamatio vulgo Intestinorum Lemurum proscenia: currit Prodromus infelix charta quadriennium in una, Saecula uti praesens duplicator epidromus ex re Plena natet, vetita prius ac potiatur arena. Omnia quae Vigilis dictarunt carmina dudum, Victoris Vigilis, cui dant rata nominis omen Fata suum; strato veluti Soteria Caco Herculei celebrant, Thebarum fama, Nepotes. Iuridici in circo audivi convicia Pauli, Graeca mihi loqueris, cui larva redempta Latina est, Sic sapidum si quid vates canat ore Secutor Illepidae ignorant larvae, renturque vetustum. Omnia quis vitiorum habet Antiquarius, ingens Quippe nefas, plus scire tuo, Comitiva, furore. Olim erat infelix studium, puerique tenellis Unguibus exorsi suprema dicta senecta Prisca recordati, cordato more docebant, Nunc viles bullae, Nebularum Heliconia pestis Omnia sunt, artes, atque artibus addita fama. Olim erat indicium Sapientis Laurea vatis, Nunc contra indicium fatuae sine Carmine larvae est. Mendici, mimi, Balatrones, hoc genus omne Nil reliquum doctis facit ad compendia laudum, Si cui corrasa est obolorum triga, parentet Ipse suis studiis, Deus est, nec ritibus aegris Sed stolido de se Deus est umbone tumorum; Pullati iam caudiceis stant undique vates Fascibus accincti, quibus est provincia, ne quid Plena fora extundant ne scitum praetereat quod Rumuscli. Aucupio stant undique turba sagaci Atque inhiant lepide; nec se pro plebe Poetam Sed Procerum studiis talis puer imputat: ah me Si Proceres versus non attendere profanos, Ilias ingenti bacchatur criminum acervo, Neglectas clamant artes, mala tempora, mores Usque Arpinatis accersunt Consulis anno. Plumbea mens istis, pro corde in pectore fungus, Est pepo pro cerebro, pro naso Rhinocerotis Protenti rigidum necquidquam cornu Ithyphalli. Vappae sunt soboles, quos sustulit inde Cloacae Filia, StercutI parasita cohors, crucis obses, Pondera terrai vilissima, ponte soluto Praecipites senicae, Virtutum oblivia, virus, Pus, scabies, stirps Pantolabi, gens Curculionum, O divorum operum quondam lux proxima factis, Fictrices animae vatum, flagrantis Olympi Altera progenies, niveae Omnipotentis alumnae Aetheris, a magnis gens illustrissima Divis. Quae teneris Musarum alis sublata per altum Aeris et nebulae spatium, trans lucida rerum Imperia, et turmas Lunae nutricis egentes Sidereorum exis volucrum, librataque pictis Remigiis coram caelesteis inspicis orbes, Nil dignum citra Regem Terraeque Marisque Teque ipsam cernens, cui quae sunt proxima, ceu sunt Tolluntur pretiis, Apicem tu, excelsa, comantem Custodis, rerum ornatrix, florentibus armis. Qua sine tristities, qua cum mera gaudia mentem Flammantem erecto sua trans Bona vertice signant. Torpetisne adeo rerum decora incluta Mundi Auricomae stellae: Spolium ut Balatronis inepti Ambubaiarum Divina Poetica, rixa Exstiteris nobis? Nam quis Spado vel Bagoas Quis niger omen habet Aegyptius? Omnia visu Optima conturbat praesentis larva Poetae, Haec divum laudes, Heroum encomia solvet Vota manus: Cui, turpe, per intervalla supino Tertia vix Latio respondet fabula talo, Opprobrium morum, pudor inceste, orba animi fax, Hoc erat extremis deflere piacula morum Versifices dictis, ut iam delira Poesis Stramineo e stabulo, consutis undique tignis, In Procerum, Augusto, conscendat lecta, favores? Quodque olim infestis incurrunt versibus aevi Innocui vates, vates patrare Nepotum, Dignum aveant nigrae Satira loliginis atra. Sed merito hirsutas inter fera carmina caulas Bruti adolent corvi, qui se dixere Poetas. Sed merito in triviis pueris convicia cantant, Quis sapere insipere est, canere est latrare caninum. Hoc meritissime habent: Olim, Decima Herculis offa, Curculionum ingens aulas Augia tenebat, Nunc exesse iubentur ii. Subiere Poetae, Unica ut his quaquam caenatica se obtulerit spes, Nec nebulas Helicone legunt, nec Laurea mordent Vincla capillorum: Superesse domestica cunctis Larva cupit; videas nivis instrumenta vagari Alpinae passim; Scabiosa volumina versuum Lecta tenus titulo, miratur sella Patrocli. Publica iam pompa est: fatuum describis asellum Lege Poetarum in cuncta, describe Poetam. Nec caput aucupii tanti, pesque, unicus ille, Sentio quem dictum, nec se non tangier idem. Viscosum in miseram cessat sparsisse iuventam, Bis miser ipse, lutum; volitat face termitis uncti Perque vias Polypus, perque omneis undique campos. Nec locus Imperio, nec gens superest Europae, Quam picea infelix non attigerit face pestis. Nunc quoque grassatur per operta et aperta vagatrix, Erronemque vibrat glaciem, Saturniaque astra, Crimen iners Superum, quis sancta encomia furto Subtrahit ebrietas, Empusarumque catervae Ludibrio exponit; Pereunt, sine nomine, turpes Larvarum populi; incubitorque exercitus exit Alterius famae: messem ut populatur agrestem Dira volatilium facies, turmaeque pudendae, Sic larvae miserae, sine succo et sanguine pelles, Stridunt incassum et tumidas bacchantur ob auras, Quod scelus infelix, atque ulceris orgia crudi, Tabificoque sinus, exspirantemque Mephitim, Tangere si poscas, tot pus virusque cavernis Exsilit, ut pacem divum, deterritus, ores. Hinc struibus multis, ceu papilione volanti, Errant indociles, Prisciani iniuria, cartae. Cui misero soli est sanctum miseratio vatum, Quippe ubi iis laesi dicunt convicia buccae, Participat multum de iniustis undique factis. Infelix, tumidusque alaparum mole, Magister. SATIRA II. ESse modum in scaphio, quamvis Romana Menippei Scripta senis iam nunc septingentesimus annus Opprimat, et crucio missurus carcere, iam dum Sit desperatus, quis nescit? Opuntia Gilli Quamvis maternis, vix desidiosa, sub armis Luserit, et scaevam cupidis arcere, fritillum Tesserulis geminis, non invitata, locarit, Et conducibile, et retur plane esse necessum. Gillus ut elumbes lumbos, latera hausta, manumque Callosam, aut potius simulantem lorea tactis Frena ab aquis, speculo vidisse putatur HoratI, Accubuos rumpit sudores, obque volutus, Mane novem somno per tenta cubilia in horas Colligit in pugnam languentia robora miles. Huic sit nota licet Theophrasto incognita prisco Herba, cui decies septem Venus addita nodis Confecit toties, mulgendo exhausta, Priapum. Cui labor Alcidae pro lusu est, inminuit qui Quinquaginta una contentas nocte puellas. Si quis apud gentes etiamnum est caelica nosse Tantus amor, quem non rapiat scabiosa libido Scenica in effigie, fora cui, pluteique timentes Thespidis exemplo turpem lurcentur ob hircum Fata vetustorum procerum, non pervia Sillis, Quis neget in caeli florenteis fornice formas Momina laxatae scire, et servare quietis? Sic duo summa dedi quaerenti exempla, Deorum Sedibus a pictis, et merso in crimina Gillo. Nil superest caelo, nil foedius usquam homine, audet. Qui vitiis sacrare sui decermina veris. Ultima sic primis appendimus argumenta. Pulverea quoties venit ebria Delphica nube, Et larvale fremens Euclidis sacra Magister Vi ferulae reserat, pulvis, vilissima rerum, Monstrat Arithmetices numeros, atque orbibus orbes Caelorum evolvit, nec sentit in omnibus ignem Frigore tuta suo pigrum gens Orbiliorum. Mastrucata velut tetri persona Gothunni. Atque haec ceu tripode et lauru data carmina rosa, Cetera pars hominum veris aequanda putabit. Scilicet infractas studiorum ut circite mentes Perpetuo, tandem requietis pausa salubri Recreet affusu vitae florentis, et ignes Paulatim exstinctos urendo plurima, pascat. Natio foeda tamen quaedam ludibria tanta Vivendi ignorans fertur tramittere morti, Ut malit stolidis non raro incumbere cartis Absque aliqua dulcis vice respiraminis, atque Sufflatum in follem tam crassas ingerere auras Pelliculae ut ruptae sartorem nocte dieque Advigilare velit, si non dirumpere follem. Hoc unum cupidi, post mortem ut vivere sese Pulveris eiusdem plebem, sine sensibus albis Persuadere queant, Famaeque inscendere currus. Verum agite, ignavi, mihi respondete; quid, hoc non Naturae leges migrare, et vivere verso est Ordine vitali? Bene quod tam adamantinus obex Distinet, evertant Parcarum stamina, proque Aureolis fusis pulli dent velleris agnum. Parvus, qui cedrinis blattarum examina sucis Averruncandi stolidum mendicat honorem, Fasciculus cartae tanti est, rabiose? colorem Viventi exsorbet; quidni, si qua ulla superstat, Exsanguem tumulum, famam corrodat, et, excors, Saeviat in proprios, rabioso dente, furores? Fama malum dulce est, fumus, caligo, tenebrae, Ille velut multa crassam salsugine pernam Indurat epulis, modico deductus in altum CarnarI stabulum silano; aptatque coquenti, Verum idem absque modo penetrans, in inutile pondus Transdit eam silicis, sic famae flaccida nubes Imperio quaesita modi, durare dabit nos, At studio a nimio in caecis inhiata tenebris Quaerenteis stupida, defixos mente, relinquet. Ut quondam adverso pluvius Iove, fertilis, arcus Multifido splendore micat, cum gratia Phoebi Decessit paulum, tristique abscondita nube est, Cum tenero infelix paulatim rore liquescit, Praedictisque in aquis moritur, suaque omina firmat. Non aliter tumidi pavonis imagine rumor Aeternam vario mentitur fulgure vitam, Cum brevis interii consumpto flore secutor, Illa perit, lapsuque rogum deturbat in ignes. Haec Famae ratio est: moderata adhibebitur? altum Servabit nomen, nimio quaesita labore, Corrumpit prave, bene quod nutrire putatur. Utque aciem emendet, quamprimum est orta, sodalem Mentitur natali igni, mox lurida vento Spargitur, et bene si nec pronum indepta, superbis Liventeis oculos lacrimis adstringere perstat. Hocne malum studio sequar, indefessus, inani? Vivendoque datum tempus moriendo teram? si Ostentat nebula assurgens, pelagove cadentem Clarum oculum Solis roseo soror excipit alveo, Felices spondere annos, felicia possim Saecula, ab unius falso splendore diei? In dubio cum sit qualis lux crastina habenda est? Parcite, io, tenebris, brevis est lux illa, futuram Quam labor edurus, perituraque tempora praestant, Longa nimis nox est vitam exceptura: quod atro est Candidius, si, quod purum, tetigisse negatur, Imbibe mens excelsa sequi, sed lege modoque, Nempe Modus rerum est princeps, Ratio addita vitae, Illum sectabor ductu rationis amico. Si modus excessu temeratus abhorruit aegro, Longe aberit ratio: geminarum more sororum Sunt duo nec duo sunt, rationis in indole regnat Ille, modi imperium ratio germana gubernat. Exit utroque horum, cui ab altero abire lubido est. Dum vivo hoc teneo, merito quae industria summa est, Mandato officio dependam, salum ea vitae Ne veniat damno, damnum est nimis aspera cura, Aspera cura, laborque, quibus bene parcere possum. Quod bona si mi aliud tacite subrepat agenti Fama, nec insano aucupio quaesita laborum, Suscipere hanc satius, quam secum velle moriri. Sin ea non citra sudorem, et tempora rapta Laetitiae ingenuae, ventura est, exeat ultro Anticyras nigra Hellebori curanda cicuta. Quid iuvet ingratum mimet, sudare Nepotum Augendis studiis? nisi qua mea commoda ducunt. Aut iuvat illorum forsan sanctissima vota Si me ipse excruciem, pro posteritate, supinum? Sic pater ante mihi, sic scilicet optima tradit Munera avus: prior esse cuique sui integra debet Cura, dehinc satis est laceratam impendere vitam Nominis insana frangente libidine corpus. Impius est, sibi si me vult periisse videntem Viventemque, Nepos. Quid pallida Larva, piorum Ridiculum Lemurum, atque Empusae Empusa timentis, Iudaicaeque bilis pestis deterrima possit, Quam latrare suum, quoties vis publica libris Avulsam patriis blattam in lucentia sistet Tela Dei? obtusis oculorum lurida nervis, Scaevam aciem haud poterit limanti opponere Soli. Quod si fata velint felicem quem facere horum Usque adeo, obliquo tela ut ferat ignea ocello, Verborum crotalum, Graiaque anus obsita mitra, Usibus oppedet rerum praelustribus, et de Deucalionaeis accerset condita libris Scita senum veterum, Pharias imitantia pelves. Nunc Lamiae turres obscena nare loquetur Rhinoceros, Solis nunc pectine comta nitescet Larva ferox: facile est tranquilla per aequora navim Ducere, librorum magno in dare verba senatu, At cum remigio malus torpente madescit, Et pede non dextro velum Iovis implicat horror, Tum demum artificis meditati exspectat honorem Descensura ratis, qui laevo sidere clavum Torserit adverso insuperabilis Orioni, Usibus edoctus longis vada, rite magister Dicitur, in salsa fatuus stat pyxide dudum Orator, noctemque auget umbraticus ex se. Iam tibi quid rosi prodest iniuria docto Pollicis, et vivo manans cruor ungue superbus? Quid caput infesto scabie maiore lacessis Infelix, digito? si hodie tibi dentur habenae Aurigae inscito, spernet vaga verbera currus, Et resupinato Pyrois temone redibit. Audiet interea clamantes circulus in te, Quid bove venamur leporem? quid Apolline dignum Rana canet, putri, numquam progressa palude? Cetera gens isthaec vel Crantore doctior illo Militiae dare frena cupit, adspirat agendis Rebus, ubi adiecta est, genuinum frangit in istis. Huic Reges faveant, qui nec sua nomina novit In fatum pugnax? Namque umbra venit eadem Sacrilegum cantans sententia: summa beati est Neutiquam nasci, vel natum mox aboleri. Et quid ei credas homini, quidve ille potissit Cui vitae propriae est pertaesum? sic genus omne Tutus aget sceleris cui flos iniuria privus. Cui sua onus proiecta salus vacui est vice voti Spiritus, impendet quicquid suadebit egestas, Pronus, et in vetitum pro desperante supinus. Sic ego nunc statuo: nitidas ita partior horas, Quasque dat, officio satis ut factum, ordo benignus, Suavibus impendo ludis, moderorque severa Successu laetorum: et quid si laeta favorem Olim etiam spondent fati et famae mihi? ludo Quaeritur haec molli, si sic vetat hora potiri Nascenti infelix, frustra, versatile monstrum, Explicitam Soli caudam fucante nitore Pingis, et extentis relegis vestigia plumis! Seria quae tractem si fors cui nosse lubebit, Civilis Iuris studiosum retia nectunt; Ludicra sunt Critices opera interrupta, genusque Scriptorum veterum omne, his me recreo foveoque, Ut vespae vel apes proprio sibi nectare vivunt Aspera cum bruma est, distentaque limina cellis, Aestatis bona succutiunt secura, famemque Spernunt a sese, cauta ut formica cicadam, Sic ego quod lectum est dum mentem vis calida ambit Atque recens, sucum in generosum verto, retroque Pono, bene clausam in cellam; cum verna vigore Aetas sublapsa atque aestas hanc pone secuta Iverit in summis redeunteis orbibus orbes, Indidem uti promam, quae suffectura famem qui Pellere, cumque bona valeam pinguescere fama. Irridens illos nunc, qui iuveniliter acti Saltarunt dictis mimis scurriliter, et se Egregie Orchestrae ridendos exhibuerunt. Pars, quasi mellito male delinita veneno, In proprias praeceps laudes, quique optimus haud est Quantumvis felix sine rivali, ardor habetur, Livida pars suffusarigenti corda veneno Quae solet e magnorum inhonesto quaerere nomen Contemptu; ex horum medio utrorumque creata est Tertia gens, quicquid vitiorum ambobus abundat Colligit haec, mistisque addit, quantum est opus, hydrae De felle, absinthIque obfundit amara, crucisque De gremio lectas herbas, quas Colchica numquam Terra, nec Aeaetae dedit hospita Thessalis, et quae Rubra Promethaeo de sanguine nacta colorem est. Huic mos est caecis obvolvere laudibus atrox Laedendi studium, meritis dum ornare videntur Subfundunt croceo simulamen inane veneno. Amphisibaena velut gemina cervice minatur Vulnus, et, eliso hoc, nocitura superstite rictu, Surgit in adversi telum latronis, ita isthoc Infelix genus est: fugias recto impete virus Dira minans, alio succedit ab ore fenestra Mortis, et ignaro subeundum ignobile letum est. SATIRA III. DE Sicula Verres praetura milia centum Cottidie exverrit: non, Hercule, tota triennii Mi tanti spolia ut sacri accusantis ab illa, Copia quae felix per septem sparsa libros est, Litterulam amittam. Vulgi sub iudicis ergo Arbitrio, spes resque omnes Ciceronis in armis Deponam eloquii? Iudex prius, ante Metellum, Absolvam irato, Verrem, clamante Dione, Haeres quei Venus est? sunt haec mea praedia avita. Monstrorum felix aetas, felicior immo Nostra atavorum et avorum, immo est aetate parentum, Non tamen hoc genus usque adeo fecunda sinistre Protulit, ut quondam, quod, simia ceu male nata Gesticulando hominum mores, imitarier audet, Uni scribendo se det Ciceronis amori, Non dextra aut laeva pedis in vestigia nitens Usquam alio proprii: dicis, quid, simia vultu Non prope consimili humanos imitatur honores? Edepol hoc negitet qui numquam legerit usquam In nebulam parietis scriptum pictumque Poetis, Viscosam pelvim venator ut arbuta subter Ponat, simiolis varis grate hospita tecta, Unde prius puris oculos purgaverit undis. Pelle vel in laxa nullo vestigia visco Merserit, exemplum male quod nisa exprimere, atque Cruribus incurvis rectos implere cothurnos, Bestia decipitur. Placet hoc simulamen ineptis. Nec finem infaustum fabellae perspicere audent. Quam capite obnupto statuunt altaribus illis, In quibus unius fumat Ciceronis acerra. Verum ea sunt alio seposta examine nobis, Liberior calamum si forsan strinxerit aestus Omen amant Iuvenis, atque indole venditur ira. Hoc unum nobis responde: vulta Leonis Non generosa magis, quamquam crudelia visu, Quam quae forma prope est humanam prima ferarum? Heic naturae opus est, illam facit error anilis, Sectator summi ductus, quem linea monstrat, Iudicium tenue et caecum rationis in imo Pectore depositae: Lucae bovis altera nata est Fabula ab ingenio, pro vera est altera doctis; Quis sapere hanc, deformem adeo, magnamque, sacramque, Vilius ostendet, quam scaeva simia larva? Corticis extremi sunt verba sonantia pondus, Spiritus et genius quaque est anima arbore, rectrix PrimigenI succi: frondes, ruta caesa comarum, Fructificas imitentur opes? quis bubsequa qui non Discernat, subus est ea vis nativa, saporem? Luceat ut color ingenuus, vis, nervus, imago Mentis inexcussae, servi sunt verba vigoris. Exsanguis veluti, quam saeva canicula messi Fidit carnifici, stipula acri Aquilonis ab aura Fluctuat, ancipitesque metus, tremebunda, fatetur, Sic genus hoc, venti quocumque volatilis aura Ire iubet, potis est, verborum ut inertia linquat Materies folia, ut bacchante Aquilone revulsa, Talipedant misere; nec, ni consultus obire Res creperas Dictator amet, possuntve, voluntve, Quoquam immotorum graduum deflectere pondus. O fatui, ex alieno ut servile inque decorum est Desipere ingenio! vah futilis umbra, colorque, Effigies stupida, haud hominum vivum atque videntum Nomine digna magis, quam simia gesticulatrix. Ergo, aiunt, imitari est res servilis? ita hercle Antiqui haud censent Sapientes, atque novelli, Quin quidam, scite scitum est maioribus, inquit, Nobilis e vestro quidam grege; ut optima quaeque Quisque imitanda sibi proponet, ita optimus esto. Audimus te, o quarte Cato, et miramur: at isto Vilius a statione semel placita inde movemur. Grandibus auriculis si qua est in sana cerebri Tecta itiner: contende animos: summumne quia usquam est Continuo solum esse putas? Pater ille loquendi Exsuperet reliquos. Non idem est omnibus ordo, Primus hic, ille minor, minimissimus alter, ob hocne Communes non sunt Latii sermonis? An ille, Consul ut aeternae semestris claruit urbi, Perpetuus fiat Latii nunc pauperis ex re Dictator, veteri quod more et carmine constat? Prisca viri scriptis etiam sapientia cordi est Sustineat dextram a sceptro; sunt nomina multa Quis potior Doctrina cluet, quae sola Latinas In voces regnat, sermonis ut induperatrix. Quippe id habens cuius sunt ficta vocabula causa, Rerum aio Imperium, dicendi a flore medullam, Quod tuba si Arpinas sola omnia nosse putanda est, Unde aliis mystes naturae Plinius uti Non renuit verbis? unde ingens pompa VitruvI? Scilicet haud dum illis Nizolia Regna patebant, Ut mendica cohors tessellato agmine serpens Subtraheret TullI miserandas ex anima offas. Spernam igitur quae scivit et hic, nec, conditione Humani generis, potuisset scandere ad istam Eloquii summam, sine Doctrinae ubere cornu? Hoc erit ablecti verborum Regula census, Ast ubi mens rerum, et succi vis plena mariti, Unde vigor dictis motrixque animae aura superstat? Cedimus hoc, clamat Cathedra Saufeius ab alta, Doctrinam ex aliis, solo e Cicerone loquelam. Parce, senex cordate, odiis, barbamque supinam Paulatim, et veteris temne ora superstitiosa Stoicidae: rebusne igitur verba omnibus apta, Verbis conveniunt res quaeque, altrinsecus ortae? Non faciunt, fateor. Iamiam fatuaris aperte: Ergo Arpinatis sunt omnes undique rerum Effigiae in labris? sunt omnia verba sepulta? Non opus est igitur studiis, Natura, Poesis, Caussidicina ferox, Asclepi dia reperta, Liberaque haud minus Eloquii florentis imago, Mendicent huius nunc res nunc verba, rogatu. Quemquam adeo stupidum, dii magni, hebetisque cerebri, Usquam esse in mundo, qui tot variantia rerum Cottidie genera extundit, conditque, fovetque, Stringere ut inmensis opera illa inmensa revellens Finibus, ambitae claudentia moenia terrae, Pauperis unius raso stridore labelli, Ambitione sua dignum, pompaque, reatur. Semper, ubique ratum est, qui significantia verba Rebus ab adsiduis ortuque obituque revellit, Peccat in ipsas res, quae nec concludier omnes Nec maiore queunt uni de parte creato. Scilicet, ut demas voces, quei mente subibis Distinctis rebus species quae credita, solo Nomine committit, distant re procul ipsa. Haec habeant fatui, parcendum est, de reliquo, horis Quae possunt alio, meliori fraude, locari. SATIRA IV. NAta, quis infitias ibit? virtute parente Nobilitas primaeva, impressaque vultibus altis De generosorum factis, insignia, avorum. Cassidis effractae quis nescit versicolorem Respondere animis clipeum? et dare cornibus ingens Impositis iubar? at soboles ita floribus exstat, E propriis; mater virtus ubi? flebilis extra Pagos mendicat, tugurIque, volubile vento, Tectum habitat: nisi quem duris in rebus egestas Admoneat laudis patrandae, aeterna manent hanc Exsilia; at splendor nisi rerum accesserit, extra Inque oculis hominum positarum, ubi nobilis ardor Materiem laudum? laudes ubi quaeritet ipsas? Plurimus in multis sanguis; mens ignea, caeli Flagrantis soboles, nil cogitat, aut stupet, aut vult, Ni penitus laudandum: at res tenuissima tecto Defensare levi frigus mortale coercet, Immortalem illum, superum dona alma, calorem. Raro adeo res et virtus iunguntur in uno. At cui res sola est, me iudice, paupere cultu Divitior longe est hodie, quam, naufraga virtus Quem sola amplexa est. Cynici, sordesque superbae Contingunt paucis, quaerit quia nubile nomen Conditionem altam, parilem sibi, pectoris: inque hac Exercet vires. Res est obscena relatu, Non aliter cui falx, cui rubra columna, Priapus Si furem inveniat nullum, cava dextera fur est, Semina virtuti subiecta nisi ordine tali, Inveniant rerum momenta, siti exercendae, Intereunt sensim, contemptaque saepe iacebunt In triviis vulgo purgamentalibus; ut quae Sub mensam FlavI calvaria deportata est. O Nox in solo densissima nomine! paucis Tangere rem felix fortis favor adnuit, illi Nomine se oblectant, sine nomine res datur istis. Vidi equidem haud paucos, quamvis puerilibus annis, Vertice quis coma crispa, superciliosaque torvis Caesaries oculis, conspectum altrinsecus omnem Dempserat: accessi mirans: vidi annulum in alto Pollice fulgentem: visa est inscriptio, fulgens Casside pertusa non uno, crista, colore. Magnanimum in clipeo clava domitare Leonem Ex atavis primum, ducenda est linea longe Sanguine si celso repetitum hunc, cernere poscas Parte sui meliore; supra galeam ala, vel ipso Mobilior Zephiro, Persei stemmatis auspex, Indicat heroum nomen. Sequere ordia prima, Paullatim, ut numeri, descendet mens generosa, Dum venias ad eum, qui sanguine solus ab alto Stat fulcrum una et tota domus: dic bellica vulgo Unde ferat spolia, et simulatos hoste triumphos? Arma videbis uti tenero matertera cultu Thetis in Aetnaeo curasse volucria monte Iuret. ubi nunc sunt? prima illa volantia secors Abripuit Turcus. Res milite macta superbo Publica: Pacis ubi iucundae floribus artes? In ciato dicunt decumbere, suffundendus E veteris Bacchi grandi sacer haustus amysti. Tempora, io, et mores. rarissimus est Catilina Plebis ab ingenio: generosi spiritus oris Ad verbum, quodcumque usus proferre iubebit, Exsecrandarum divarum exempla profundet Spartacus infestis, sine tegmine, tendit in armis; Fraude humili in medio iurat Catilina Senatu Deprensus, patrata incendia velle ruinis Stinguere; quid? patriae? verum huius adultera Iure est Sergiadae licet, Italiae caput, aurea Roma, Mater, et Arpinas in laudem migrat, ubi illud Divinum exaudit, Patriae pater, ebrius ex se. Sergius infelix, olim Romanus Achilles, Istac progenie est: contra, Barlottia proles, Non nisi cum parma venit inglorius alba Belgica rura puer. Si partem foverit illam Quae libertati se devovet, altera CurtI Gloria, nec flammas nec Spanica contremet arma. Quis neget hunc famoso e tonsore esse, et haberi Nobilium decus; at paucis ea gloria, iuxta Natalem obscurum, fatorum ob dura, tributa est. SATIRA V. SUnt quidam qui non solum non esse Poetam Id verum est, sed versificem negitare parati, Proscindant sannis aversum me, male flexo Narrantes digito, nil praeter agrestia ruris Crimina, et illa adeo posse exterebrare parato, Ut superare queam stolidi ioca frigida BlovI, Cui dictum est versus factos novem in esse premendos, Ipse tot excudit male sanum carmen in annis. Idque potens Titio cuivis mutarier ultro, In Prorsam, ut docti vesanum vulnus Ivonis, De prorso Cicerone pote extorquere Poetam. Nil melius possum respondere, optime at istud Irritent aliqua, dicent nova plaustra, novosque Faecibus antiquis rursum emersisse Tragoedos. Quantum etenim video non est, nisi qui bene novit Mulcentem barbam petere infesti impete dentis, Vulneraque incauto cornu dare, rite Poeta. Sive igitur sacro turgens sermone sacerdos Attigerit me exin; Meretrix, clamabo, fuisti Usque adeone superba hodie? nunc vulgus et insons Plebs patresque una dictis moriuntur amaris. Altera nox aeque fastosam viderit; eia Iulia lex dormis? ubi et aurum et vasa, sacrae res? Abstulerunt fures: viden' ut sacraria rupit Nocturnus latro, clatrisque est missus ab altis? Parce ferox furi: quid nonne aurata papillas Prostitit Alna hodie? tu, matutinus ab illa Digrediens, templum levior quam excesseris, intras? Tu me ausis contemnere; homo tam languidus, ut te Per totum lapidem ringentem audire maritus Audierit nuper, dum absente negotia curas Proque viro uxoris, furiasque aspellere fingis? Nonne latus miserum, tussique exercita turpi Viscera totius iam Nestoris hernia solvit? Tu tamen horrendos pro casto flamine flatus E cathedra volvis, quo Bellerophontis amicum Hippolyti socium agnoscat fecunda Diana. Caussidici si me transverso lumine visum Commorint stolidi; quid, iners confusio Recti, Nominis exhaeres proprii, crux publica dicam, Oggannis? scitum est iam dudum, et nobile vos ut Suspensum a trutina tentetis vellere valga Iustitiae examen: quod scilicet illa Poetis Fingitur, extemplo caecam vos creditis: illa, Velatae fronti peplum abruptura, videbit Fraudibus innexas fraudes, aenigmata tortis Structa logis; onus est legis Scriptura vetustae, Stat minio eraso Masuri rubrica, tremitque Crudelis furias interpretis. Optima legum AsclepI in templo votum Cornelia praestat, Cruribus ut fractis saltim caput integra servet. Scilicet hoc Baldi est cui littera rasa cruentum Virgis emendat corium: quem excuriat aequum, Excoriat Glossae fidens interpres anili. Scilicet hoc sancti mandatum est Caesaris, a quo Fonte satis puro legum composta supellex, Obscenis nunc iam mutata paludibus horret. Sanxerat hoc capital. Paratitla tenaciter una Legibus haerescant, summatim quamque sequendo, Nunc moles librorum ingens, confusio legum, Argumenta alio distorta avellit abusu, Legibus in multis leges nunc quaerere nobis Utibile est, nam qui tumidis flare undique buccis Verba crepat legum, Poeno ille mapalia ritu Condere se nescit, et nobis imputat auctor Deceptis pallens errorem, interpretis ex re Lector erit, quisquis sapiens, interpres: in illis Moribus interea stat publica pompa, sepulcrum Iuris habens ipso pro iure, ignarus, et exspes Caussidicus, qui verba modis horrentia miris Vendit inops inopi: quondam Regale putabant Officium parere foro, miserosque tueri, His schola muneribus linguas acuebat herileis, Pulvere nunc quisquis triviali emersit, et audax Ingenium, Cornu ceu copiae, adeptus habendo est, Nil restat, fora densa subit tantam eloquii rem Ipse cupit quantam Natura traduce nanctus. Rabulae, io, Cynicique canes: vos iura videbunt Imperium retinere sui? vos: cetera verum Est satius stomacho nolenti impingere, quondam Exornata suis virtutibus haec prodibunt Saecula latrantum. Nunc porro in coepta feramur. Obstiterint medici? quidnam aereus ille sonora Turre novi crepitus sibi vult? numquamne satisfit Urenti medico, ploratibus et nece: morbis Praefecti, curant morbos, ne scilicet excors Sacculus a sana decresceret urbe, trecenti Quoque die, porta descendunt qualibet: o si Prima lues tollat medicos, quam exilis ab alta Peste cadat numerus! Medicorum obsonia morbi. Qui, nisi quid reliquum est aegroto, more dolorum Ipse dolet Themison, et quod domet, ipse ministrat, Ridiculum est certe et plorabile, peste Tyrannis Morborum eluitur, veniunt medicamine poenae. Ure, Seca, his opus est; quoties tibi Clinicus adstat, In cautere puta decumbere; solve cruoris Rite tui decimam, sine sanguine ab Hercule nostro Nil venale boni: Gens est stupidissima, si rem Expendas docte, medici; quanta, obsecro, discunt Ambitione homines occidere? Cetera parco. Mercator veniet nec cedet mi obvius? ecce Publica res vestrae est haec decrescentis hirudo, Merce nova, antiquos gens infandissima mores Conscelerant, lucroque pecus mortalia cuncta Et divina putat servire, manum omnibus una Iniciant. His unda auro, terra, aetheris orbes, Terra auro constat, hanc paupertate superba Saepe vorat, nihil ut teneat tamen omnia quaerit. Sic genus in mortale vehat, pro vate recedam, Scilicet hoc vulgus ritu censere Poetas Instat; abi si quis scis fronti parcere, dum non Criminibus meritis convicia digna rependis. Verum ego fors doctis etiam hoc sermone Poetor, Qui ceu falsa canam, quae vero sint magis aequa Delphica quam laurus, admorsa fronde, profata est. Augustique horrens specus, et morosa TrophonI Carmina, quae auditu vendunt lepida omnia in uno. FINIS SATIRARUM LIB. I.