Soliloquia rerum divinarum. [Tomus 2, Libri 18-20.]

Soliloquia rerum divinarum. [Tomus 2, Libri 18-20.] Machine-readable text Barth, Caspar von Barth, Caspar von XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena

http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ barth3 barthsoliloquia.html s001.html barthsoliloquia.xml barth3/jpg html Zwickau: Goepner, 1655.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

26 April 2005 Kim Barkowski (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup editorial description: typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check CASP. BARTHI SOLILOQUIORUM RERUM DIVINARUM LIBER XIX. CARMEN I. In Festo Pentecostes. VExilla missi prodeunt PLeno die PARACLETI. Sophismatum tenebrae occidunt: Prae Luce Solis incliti. Essena nil quit Vanitas; Pharisaea fastuositas, Et Sadducaea impuritas, Nil Hasidaea duplicitas. Statuta lux cum sulserat, Polo rotante cardinem, In puncta quae deciderat, Qui torquet Orbis ordinem; Non ex Apollinis specu, Non ex Camenarum situ, Non Gratiarum nexibus, Oraculorum aut flexibus; Non ex Trophonis luridis, Non ex Dionae floridis, Antris, profecta Spiritus Vis ingruit divinitus: Sed ipsa caelorum iuga, Arx, unde vibrat fulmina Aeterna maiestas Dei, Loquuntur hunc finem Spei. Nunc aeviterna gaudia Sub teste parent caelico, Mortalitati somnia Deliria hoc pereunt sono. Ex Arce summa Sionis, Mirabilissimis tonis, Mortale nil spirans tuba Nova nuntiavit saecula. Concussa nutant culmina, Hinc inde parietes tremunt, Solida vacillant lumina, Fundamina intra humum fremunt. Deus ipse, Solator chori, Patri canentis carmina, Repente praecipit mori Humana mundo pectora Violentia alma caelitus Linguas flagrantes insidet, Ut mentium ima funditus Incensa Christo dedicet. Mysteriorum cardines Altissimi evolvunt sinus; Coram patescunt perpetes Anni, hactenus visi eminus. Sublatus in Nonum polum Haec dona Christus missitat, Satanae ut triumphator dolum Ad antra Cerberi exigat. Natura rerum nil valet, Afflatus ex alto rapit; Humanus hoc animus calet, Et corpus in sese trahit. Attonita mentis gaudia, Ex se revulsum, Spiritum In celsa ducunt carmina, Imitata voces caelitum. O miriora mirimis Concentuum miracula! Vox una cantat pluribus Capienda Christi Oracula! Diversa Linguis dissonis Intelliguntur omnibus! Non una gens iisdem sonis A mille capitur gentibus! Sic transeunt per omnia Mundi patentis climata, Linguae per omnis cantica, Christi Dei magnalia! Stat Meda, Partha, concio, Stat Elamita natio; Iudaea, Mesopotammica, Stat Cappadox, et Pontica: Stat Asia, Phryx, Pamphylia Cyrena, Libs, Aegyptia, Romana, Cres, Arabica, Genus omne Barbara, Graecia: Idiota heri infantissimus, Hodie loquidoctissimus, Paeana, victo Satana, Deoque cantat iubila. Tot lingua non totum tenet Humana mundum vocibus, Bis sex quot ista ex oribus Sapientiam populos docet. Profecta ab Israelis domo, Per universum Orbem redit Loquela Christi, qua modo Orbem cadentem surrigit. Quod tale tempus audiit, Quae par dies mysterium? Templi Sion Sacrarium, In Orbis arcem prodiit! Bis sex viri indoctissimi, Cacodaemonis vaferrimi Regnum omne funditus eruunt, Christique sceptrum construunt. Non arma quaerit quisquiam, Non scuta, non enses, gerit; Quod est malum et dirum uspiam, Vi Spiritus sacri perit. Legione tricena potens, Equitumque centum milibus, Rex Romulus sese efferens Cassis recedit viribus. Profectus e brevi casa Culmoque piscatorio, In Attico auditorio Philosopha vincit classica. Hic Petrus, hic Paullus docet; Illic familia, bis duo Divisa sectis, continet Sophismata excelso sono. Ruunt Cathedrae nobiles, Thrasoque doctus decidit, Iri elevantur debiles; Agnus draconem interficit. O Gaudiorum gaudia, O Vita plus quam caelica! Io Perennis Gratia! Io Aeviterna Gloria! CARMEN II. ALIUD. CReator, expers Temporis, De pectore exsultans Patris, De Corde manans Filii, O Sancte Solator, veni. O Sancte Solator gregis Per omne dispersi latus Mundi, Beate Spiritus, Veni, Paracletus tuis. Christi redempta Sanguine, In quino IESu vulnere, In hominis et Dei Cruce, Ardente te vocat prece: Damnata Patrum noxiis, Propriis scatens piaculis, Rea mortis indelebilis, Tibi supplicat, balans ovis. O Spiritalis Caritas, O Mentis Almae Gloria, Charisma plenum Gratia, DesiderI omnis Summitas. Supremi Amoris glutine Divina perituris iugans, Exempta regnis Satanae Humana divinis ligans. O Alme Solator veni, In hoc Sacrato Tempore, In Pentecostes feriis, Veni Paracletus tuis. Clament repulsis canticis Laquearia Aularum, VENI: Attonita pulsis Organis, Ecclesia acclamet, VENI. Quate terga taurorum horrida, Horrisona concute tympana, Tormenta vibra Martia, Ignivoma fulgura fulmina. Haurite magnis follibus Auras capaces Spiritus, Inflate magnanimas tubas, Et milleformes fistulas. Elementa conspirent choris, Convexa per lata ingruit Oriunda vox Ecclesiis, Solator e caelo venit. Resonate montium iuga, Fundo eruta bate aequora, Caeli tonent Palatia, Antra affremant Acherontica. O Alma flamma Numinis! O Ignis aeterni Patris! O Filii Dilectio! O Spiritus Solatio! Quis igne purpureo mihi In mille linguas dissicat Mentem, nisi ut sacret sibi, Quem mundus ater abdicat? Ille Ille Sanctus Spiritus, Per quem Prophetae nuntiant; Ille ille Paracletus Deus, Apostoli quem praedicant! Ab Universi exordio Parentis a casu Ultimi Patriarcha quem fert Concio, Quem cithara Vatis Regii. Uno illigata Vinculo, Charismatis coagulo, Quem sancta Sanctorum sono Uno canit Communio. Ille ille, me sacrat Deo, Deus ipse me sacrat sibi: Cum Patre, cumque Filio, Meque eripit Deus, mihi. O quae Beata saecula! Ducenda per quae Iubila! Celebranda per quae Carmina In vota succedent mea! Amplexum ab omni, Gratia Caelestis, asseruit malo. Pignus Beatum pectora Incendit, oriundum polo! Toto sacratus Spiritu, Servire iam poterit Deo, A mundo, ab Orco, a Diabolo, Homo liber, aeterno statu! Sic Pentecostes ferias In floribus per serias Transmittere Choreas placet, Procul omnis inimicus iacet! Pudor tirumphat gurgitem Libidinis atrocissimae: Mens humilis imponit pedem Superbiae foedissimae. Ambitio perituri perit Honoris; infelix Amor Opulentiae, a stirpe interit; Crudelis eruitur furor. Per maria, per terras, Gula, Volare sueta remige, Coquo, palati interprete, Laudat nec empta fercula. Taetros LYaei turbines Acheloa damnat puritas. Morem patritum Teutones Dedocet Hebraea Sanctitas. Coniux pudica Castitas, Aequale Temperantiae Iugum ambit, unde Enormitas fugatur Impudentiae. Ecclesia in quavis domo, Domus omnis est Ecclesia, In Spiritu vivit Deo, Sibi quisque, morte desita. O Sancta Sanctarum dies, O Spiritus Sancti quies, Dele omne, quod restat, mali; Urge omne, quod donas, boni. Exosa nos Necessitas In multa Carnis abstulit, In multa mentis Laevitas Transversa vota distulit. Peccamus, ipso in anhelitu, Ipsis, mali, in praecordiis, In exitum a primordiis, Auferimur, obscuro situ. Miserere, Solator, Deus, Ah impotentis pectoris: Sic est eundum, sic Salus Bibitur, tui vi nectaris. Non est potiri viribus Salute, non nostra licet Adire sponte; caelitus Paranda Vita est ilicet. Hae Pentecostes feriae Nos admonent, te supplice Adeamus ut precamine, Te liberati vindice. Quem tempore in sacro tuis Das Spiritum clientibus, Ne, saeculi Laboribus, Auferre, collapsis, velis. Illuminata pectora Caelestis inflet gratia, Ut cuncta Vitae momina, Quoad datur, maneant tua. Obrepit interim malus, Tollitque praesentem, dolus; Dolus Viae atque corporis, Et milleformis Daemonis. Ignosce quottidie, Deus, Ignosce, Sancte Spiritus, Ignosce clemens Gratia, O Trinitas ter unica, Expleta donec tempora. Promissa praestent gaudia. Ut in aeviterna saecula, Te nostra laudent iubila. CARMEN III HYMNUS CHRISTO NATALICIUS. Hiemale Solis Orbita Praegressa centrum fulgurat, Sursumque reflectens iuga Ad clima nostrum transvolat. Video micantem caelitus Reparati honoris semitam; Fax celsa pulchris ignibus Revirescit in lucem novam. Gradus remensa scansiles Dies redorsa crescere, Homines, tenebris debiles, Secum iubet iuvenescere. Haec cuncta cernunt saecula, Interna adepta gaudia, Sub Sole cuncta animantia Desita recentant iubila. At ego, e Poetarum choro, Christi canentum munera, Quota pars, sonante nablio Sociata solvo carmina. Mentisque celsae lumine Caeli levatus in iuga, In milleformi sidere Fulgetra deprendo nova. Quis ille namque, quis puer, Quis est Apollinem super, Longe nitore pulchrior, Et ipso Olympo celsior? Quis fulgor, ille fulgida Prae quo nigrescunt lumina, Quotquot novem volumina Implent polorum caelica? Stupefacta ratio colliquat Quodcumque numerus continet; Ad fulgur hoc caecutiat Illustre quicquid homo putat! Rape palmam, et oculis obice; Si tanget istic pupulam Splendor, peribit protinam Radice lux in traduce. O vis Nitoris maxima! O Lux inaestimabilis! O Unda abundantissima Flammae perennis fluminis! O Gratiose infantule, O delicate pusio, Omnia gubernans Dominule, DEI DEUS Patris unio! Unde illa tibi Clementia Hos hos Ocellos induit! Unde omnipollens Gratia Humano Amore te imbuit! O Sanctior Sanctissimis, Smaragde fulgentissime! O nitidior purissimis, Adamas relucentissime! Natura totis viribus Nil tale saeclis protulit; Nil astricis influxibus Orbis novenus extudit? O Gemma Gemmarum omnium Regina lucidissima! Puelle die, praepetum Lux Siderum nitidissima! Salve a Parentis Numine Puelle Numen unicum; Cum Sacrosancto Flamine, Trinum Unicumque Vinculum, Deitas, Amore purimo, Induta mortalem statum, Ut genere peccantem ultimo Daret erutum in genus ratum. Quis illa porro femina In siderali circulo, Pudibunda volvens lumina, Magno Poli miraculo? In cuius ulnarum toro Puellus ille constitit, Quem praepetum immenso choro Veneratus ordo procidit? O Virginum sanctissima, Radix Iessae florida! O Virga fecunda, o Rosa In mille florens milia! Tune illa quam Isaias sonat, Immanuelis filia? Tune ille, quam David tonat, Patris tui matercula? Tuus ille natus, e tuo prodivit hic venterculo, Quem tota mundi non capit Sapientia, ad quem nil sapit! O Gloriose pusio; O mater, o virgo unica, Satanae gravis confusio, Satanae gravis confusio, Ecclesiae Lux inclita! Favete vestris cantibus, Vestris facete cultibus, Ut Orbis ex huius luto Ad vos volemus ilico. Natura carni est debilis, Sed spiritus vis nobilis; Ad alta tendit perpetim, Patiens laboris interim. Mundi illecebrae perditi Suo repugnant Principi: Pars haec deorsum mergitur, Sed illa sursum tollitur. Utram tui partem velis Homo imperite subsequi, Bearis aut pessumdaris, Nil tertium datur brevi. Sua est Voluptas corpori, Quae supprimit mentis decus, Animae artuum si ponderi Cedent, merum fiunt pecus. Si corpus Animae oraculo, Recti capax, accesserit, Mundi remotum obstaculo, Id mens Olympo invexerit. Haec cura curis omnibus In saeculo est felicior. Perit in suis laboribus Alibi occupatus stultior. Doctrina non haec Socratis, Non tua Plato, aut Xenocratis, Non impii est Pherecratis, Cratetis, aut Callicratis. Hanc Deus-Homo alto ex aethere In terreos affert sinus, Homo natus alma e virgine, Cunctis Redemptor gentibus. Peccata mundi hic abstulit, Mundo salutem contulit, Nova saecla mundum hic intulit, Amissum honorem retulit. O Gratiose pusio, Satanae efferi contusio; Vitae novae refusio, O praedicande Pusio. Si corporis Lex debilis, Vis artuum si labilis, Vim Spiritus nescit sequi, Nec vota mentis adsequi: O Christe, sub cunis tuis Fac delitere carminis Vatem impoliti ignobilem Instar loquacis hirundinis; Ut subvolans illuc modo, Huc ore revolans commodo, Incommodoque, tamen tuis Inserviat praeconiis. Fors et strepentis absone Puer audiens sonum alitis Donabit illum carmine Potiore, qui regnat polis. Regnator o Caelestium, dominator o Terrestrium, O Rector altorum Aequorum, O Imperator Inferum; Da laudibus tuis, Puer, Puer alme, congruum pedem; Te te canens ut iugiter Regnare tecum a te impetrem. CARMEN IV. IN ASCENSIONIS FESTO. NIl natum in terras, nil passum dira iuvabat Humana, Filium Dei: Ni constaret Honos Victori, et sidera Regem, Post schema servile inclutum, Magnifico ad sese revocarent rite Triumpho, Dextrae allocarent et Patris. Postquam igitur Satanamque ferum, Satanaeque ministros, Orcique Iura vicerat: Hac se luce suo, Rex, restituebat Olympo, Plaudente Cherubin choro, Seraphin assultantibus hinc atque inde choreis, Novemque in ordinem polis. O Victoria, IO Victoria, vicit IESUS, Deleta sunt peccamina: Omnes interiere, uno hoc Victore, luelae; Mortalitatis perditae! Suspice, io, caelum; viden haec crucis aurea signa? Labarum viden' Smaragdinum? Cernis, io, e stabili fixas Adamante Tropaei Perenni florentis notas? Ut genibus flexis, manibusque ad celsa levatis, Ter mille millies sacri, Spirituum numeri sanctorum, Examina vertant, In vota carminum, sua. Nil etenim voluere, nihil magis optavere, Quam quod paratum nunc vident, Scilicet humanum genus omne, parentis Adami Et Matris Evae germina, Amissum reparare genus, patrioque potitum Subire caelo protinus. O citaris voces, Citaras quis vocibus aptas, Sufficiet, in laudes Patris, In laudes Geniti, laudes in denique Trini Iuncto Paracleto, Dei! O Quis in unius et Terni Carmina laudes Praest abit aptas Numinis, Gaudia ut immensa haec, hanc Omnipotentis IESU Concipiat os laudem Dei? Flexanimae o Charites dicendi, o Gemmea Pitho: O Svada, mellilinguium Nectareas superans metrorum in carmina Musas, His his ades praeconiis: O miracula magna! o dulcia monstra! Salubris Portenta pulchra saeculi! Qui Bethlemiticis infans recubabat in herbis, Cunis receptus rusticis, Qui neque, quo caput, ah, sanctum clinaret, habebat, Tempus iuventae per suae; Qui totam aerumnis, lacrimisque modo insumebat, Vir factus, aetatem suam; Denique, suspensus maledicti in robore ligni, Efflabat animam, ceu latro, In medio dirorum expansus membra latronum, Consputus, et virgis lacer: Nunc celsi dominum mundi veneratur Olympus, Chorique adorant caelites! Hic, Deus ipse, Dei solio omnipotente receptus, Ad dexteram sedet Patris! O Quis purpurei praestet mihi sanguinis haustum, Elatere qui fluit sacro? Quis nitida mixtum lympha dabit ore cruorem Excipere, manantem indidem? Ut potus sacri vi nectaris, ambrosiaque Pastus, Redemptorem meum Sublimem caeli nunc altiparentis in aula, Digno celebrem carmine? Tu mihi, tu, moriturus ob huius crimina massae, Et hinc iturus ad Patrem, Hoc etiam nobis bene nomine prospexisti, Largitor omnis optimi. Namque tua in Cena Calicem, Panemque sacrasti, Ut Corporis semper tui Sacramentum ingens, et Sanguinis, hic tua posset Uti fruique Ecclesia. Ascendisti ergo super omnia, dulcis IESU, Caelorum, in altum, culmina: Inde uti dona dares nostram firmantia, sancti Ductu Paracleti, fidem! Illinc post paulo vidit tuus apparentem Paulus recluso lumine: Electum hunc servum, mysteria tota tuorum Ipse docuisti dogmatum. Ambigui ne quicquam ulla ratione maneret, Instruitur iste caelitus. Ille insanibat Sanctorum in caede tuorum, Pii sititor sanguinis. Omne Palaestinae latus atrum horrere latronem, Et tremere ad auditum modo, Quippe catenarum longa cum mole trahebat Tormenta secum immania, Queis grege der sacro quotquot fors obiciebat, Furore vincibat malo, Perdendosque dabat diris cruciatibus, hosti Tuo, et tuorum altarium. Hi Saducaea cohors, et erant Pharisaea caterva, Horrenda dictu nomina: Sanguineus Satanae Solyma Consessus in ipsa, Stygii satellites Baal. His cum vota Cilix sua cuncta dicasset, obibat Omnes Palaestinae tribus, Mortiferis chartis instructus, ut abdita quaeque Visis paterent litteris. Venerat ad celsae confinia amoena Damasci, Spirans piorum tormina, Cum medio in campo Vox aethere prodita summo, Instar potentis fulminis, Horrifico resonans Tonitru, compellat hiantem: Me, Paule, comminus vide. Ille ego sum Christus, tanti tibi causa furoris, Me persequeris in hoc grege. Protinus amissae vires, mens perdita, caecis Nox orbibus densa incubat. Mox iussus petere hinc certam in sua damna luelam, Se Christiano Antistiti Curandumque offert, recipitque in Luce Salutem! O mira, mirandissimis Mira magis, Christi miracula! Caelicus ergo Hic testis omnibus est prior. Huius salvificis, Ecclesia, nixa papyris, Sectas triumphat absonas. O ter adorandum super omnia, nomen IESU, Salve in triumphali statu, In quem candida te nubes hac luce levavit, Plus mille quam coram viris! O qui poenarum genus omne, in carcere diro, Ipsumque carcerem domas, Subvectus caelo, praesagia longa secutus, Ex plensque vatum carmina, Celse Triumphator Noctis, Largitor ab alto Ex hoc diei perpetis; Quem Pater ad dextram, Davidis de stirpe, locavit Almum Almitatis termitem; Omnibus ut victis procul hostibus, ultimus horum Tandem etiam obiret funditus: Ultimus hostis hic est, Mors: Haec, ubi cuncta vorarit, Deglutietur ipsamet; Et duce succedent vere aurea saecula Iesu: Perpetua nascetur dies. Non mutaturis lux indominabitur horis Splendoris aeterni iubar, Non variabilibus nox proferet ora tenebris; Non annus ipse quatuor Partibus, alterno fastidia frigore gignet, Calore votivo carens. Ver erit aeternum, sed ver fecundius omni Aestate, et autumni bonis. Omnia in omnibus hic erit et Deus omne manebit Suis amicis gaudium. Tum facie ad faciem summum Bonum, et omnia in illo Oculi mei cernent bona. O Quis me ex homine hoc, sursum, hac ex mole levabit Meum repente Spiritum! Discupio tecum, tecum, esse, inflammor, Iesu: Hac luce me tui tuum Carcere ab hoc, hoc stercoreo me absolve, triumphi, O Christe Iesu, carcere. Tu caput es, membrorum ego pars quota, Christe, tuorum, Hac supplico tibi die; Fac sequar hac e colluvie, te consequat illuc, Unde evocasti olim tuum, Et statuisti hominem in renovatum, nomine Paullum, Donatum Apostoli tui. O miserere, miserte tuorum ut es hactenus omnium; Mors illa fit nubes mihi, Quae levet e terrae me turbine, et inferat isti Arci triumphali tuae. Peccator, fatear, nemo me maior ubique est, Ne fuit, ab orbe condito. Quippe malum omne, siti quasi percitus aeger anhela, Momentum in omne combibo, Immo me plenis trux proluo ductibus haustor; Nullo peperci crimine Totum contentis torrentem in viscera nervis Ingurgitare perfidum. Verum ubi facta ingens dirorum est copia morum, Ibi efficacior tuis Gratia facta tua est, fit nunc, semperque futura est, Ringente longum Satana. CARMEN V. FERIIS PASCHALIBUS. SOL, auctor aeternae diei; Lux alma, Lux, unde omnia Perenne consciscunt iubar, Sine qua tenebrae cuncta sunt: Sepulta tres iacuit dies, Absconsa ceu trinoctio Destituit Orbis machinam, Obdormiente Lumine. Per mille Filius Dei Tormenta, in hominis artubus, Confectus, infixus cruci, Efflavit animam pridie! Mysteriorum maximum, In homine Dominum commori! Mortalis in specie necem Deum subire corporis! Explenda sed modo hoc erant Praedicta vatum pristina; Ab Orbe condito potens Huc congruebat contio, Sed fine quo tandem Deo In homine placuit condito Obire, tanta perpeti, Et esse victorem fui? Numquid potestas maxima. Sic auxit Imperium suum, Ultraque limites suae Quid fecit Omnipotentiae? Hoc illud est mysterium, Haec illa Caelestis manus, Haec omnium Potentiae Potentiarum maximae! Suprema Misericordia Vicit suprema Robora, Et Omnipollens Gratia Summam subegit Gloriam: Non ut perenne Numinis Sic cresceret summi decus, Non ut Dei Victor Deus Suam ampliaret Gloriam; Mortale sed videns genus Aeternitati commori, Poenasque iuges Tartari Humana inire stemmata. Ne mortis aeternae reus Sine fine moreretur homo, In triduanam se necem Demisit Omnipotens Deus! Per mille centum milia Cruciatuum, ascendit Crucem Perennis innocentia, Hominum expiaret ut luem. Haec sunt peracta pridie; Tenebris in abditis dies, Delituit auctor Luminis, In nocte Sol, tres, abfuit. Hodie triumphat Tartarum, E nocte Christus tertia Redux, deinde nuspiam Rediturus in tenebras Deus! Homo et Deus, Deus et homo, Divinitatis munere Humana participat sua, Deumque mortali iugat! Hodie renascitur Salus, Promissa mille Patribus! Complentur hoc semel die, Innumera Vatum carmina! Hinc agnus unus omnia Suam sub innocentiam Reducit hominum saecula, Solus vicem omnium gerens! Quod illud agmen, quis, precor, Est magnus ille Exercitus, Plus mille mille millium, Qui sequitur, agnorum, ducem? Albata puris concio Stolis per aetherem ingruit, Nitidata ab omni crimine Agnum sequens nitidissimum! Aperite Caelorum fores, Valvas Olympi pandite, Quot ianuis aether patet Recludite omnes, Angeli. Portae polorum deserant Nunc irreclusos cardines; Ignara convelli hactenus, Se sponte claustra differant. Vexilla victi prodeant Serpentis, in rutilum Iubar, Cruore tincta vivido, Candore cincta lucido. O Iubilorum iubila! O Canticorum cantica! O Plausuum plausus novi! O Gaudiorum gaudia! Sigillum inanis deicit Ales Draconis Martius: Victoriae fulgens iubar, Stygium cerasten proterit, Hoc Pascha Christi caelicum, Est feriarum seria! Reparantur hac dies die, Quotquot poli extulit rota. Tormenta Victoris sacri Quid contulissent, homo, tibi, Tumulo nisi ex recondito Rediisset almus Lucifer? O Alme, salve, Lucifer! Ave o ter alme Phosphore! O Sol, Apollo, io, ter o Paean Salutifer veni! Veni, novator saeculi! Rumpe o tenebrarum moras, Repara diem mundo merum, Felicitator saeculi! Beata saecula prodeunt, E iam novis exordiis! Quorum daturus terminum Non ullus annorum est labor. Maior subit felicitas Reparati in Orbis Tempora, Quam fuit in ipsis primitus Mundi recentis gaudiis. Quantum est Adamo celsior, Christus simul Deus atque Homo, Tantum omne quod fuit hactenus Renovata superant saecula. Toti suae Omnipotentiae Vacavit auctor Omnium, Vita reducta cum Necis Delevit arma perpetis. O Gloriose Principum Princeps, supreme Rex, Pater Et Imperator, omnium Victor Potestatum potens. Tibi mille grates solvimus, Innumera canimus cantica, Fidibus tripudiantibus Melos perenne solvimus. O Sancta Sanctarum dies, O Lux sacrata Lucium! Ut intimis penetralibus Tibi cordium complaudimus. Non ulla natio tam fera, Non ulla gens tam barbara, Non populus usque adeo rudis, Lux ista quem non concitet. Commune gaudium poli, Terraeque subsultatio, Lux festa Paschatis movet Elementa mundi in gaudia. Tristitia cuncta tollitur; Laetitia subicitur nova; Inelocutilis movet Clima omne mentis hilaritas. Satanas in homine victus est, In homine mortuos Deus Suum per exemplum rapit E nocte in altum perpete. Quis haec satis mysteria Per varia cantet carmina? Cui non inerti pectine Novena conticeat Soror? Human quicquid indoles, Cunctis petitum viribus Umquam in celebrium mele Redegit apta versuum: Hoc conticescit fulmine, Ratio volucris, mentium Pinnata cogitatio, Subsidit hoc aenigmate. Quid nos, luelis obsiti, Peccaminum atra Servitus, Mancipia caeca Tartari, Haec audeamus ad Bona? Fatenda nostra vilitas, Reatus ostendit suus Cuique poenarum chaos, Quod meritus omnis est homo! Cui credet infandum pecus Subito, repente, caelitus Dari Beatitudinem Iam pene desperantibus? Quis noctis in caligine Lucem repentinam dabit Agnoscere, et praecordiis Vitam ulceratis indere? A capite summo protinus Ad ima nos vestigia Nil sanum habemus, intimis Regnat medullis caecitas. Caeleste quis Lumen feret, Ubi totus aether Solibus Ter mille lucidus novis Nova saecla fert fidelibus? Nos infideles servuli, Nostrae Salutis perfugae, Cum Sanctitatis incolis Uno fruemur praemio? Quid contremiscis natio Humana, qui longum stupes, Quid tuosque criminum Horres acervos tot iuges? Haec illa magna Gratia est, Haec illa Christi Comitas, Dei haec mera est Humanitas, Et Trinitatis Gloria: Ut omnis omnino omnium Huc Temporum veniat homo, Haurire Vitam, Criminum Totum reatum ponere. Si, quicquid a mundi mali Exordio deliquerant Humana tota natio, Unus patrasset noxius; Si mille Tartari forent, Et mille Poenarum loca Homo meruisset unicus Lassare in aeternis malis: Non ille desperaverit, Non mente se despondeat, Respiciat hanc Victoriam, Hunc hunc triumphum concinat. Quicumque corde credulo Hanc contuetur Gratiam, Et mortuum sibi Deum In homine seit revivere: Exceptione omni procul Haeres perennis Gloriae, Ablutus omni est crimine, Omni solutus noxia; Ut matre des sua puer Si purus in mundum omnibus Venisset olim labibus, Nitore vestitur novo. Dum populus Israeliticus, Pervastam Eremum commeat, Annos decem quater ducem Mosea secutus praevium: Peccarat omnis natio, Horrenda murmuraverant; Contra Deum et Legem Dei Infanda perpetraverant. Ecce igneorum multiplex Serpentium advolat cohors, Et multa taetris milia, Occidit horum morsibus. Non ulla virus pharmaca, Medicina nulla, nulla vis, Refutat herbarum, statim Praesens secuta mors fuit. Familia diro funere Iam vix carebat unica, Grassata clades omnibus Simul imminebat pestilens. Quid multa? Mosen iam suum Adit coacta Contio, Precantur omnes, debitum Agnoscere omnes praemium, Hanc esse meritos perdita Malignitate gratiam, Dignos subire Tartarum Tam pervicace malitia. Miserta mox Divinitas Praecepit ingentem ardua Erigere serpentem cruce, Fusum metallo aheneo; Quicumque percussus foret Ab angve, letali statim Respiceret aeneam feram, Mortem cavere sic potens. Res est secuta protinus, Ignita vis virus suum In omnibus posuit, fidem Qui Moysis scito dabant. Quicumque pervicaciter Spernebat auditum sacrae Genus medelae, concidit Cum dente letum sentiens. Adeste, mortalis cohors, Quicumque vivitis modo; Adeste Eoo a cardine Occiduum ad usque limitem. Hoc est vetus miraculum In cruce ter natum nunc nova, Quam Victor atri pridie Satanae reliquit maximus. Hunc hunc canebat patribus Suspensus, et nepotibus Ostensus Angvis in Cruce, Portans venenis pharmacum. Portans venenis pharmacum, Quibus omne retro saeculum Infecerat dirus Draco, Ignita versans spicula. Iam Cruce relicta, iam potens Domitae triumphator Necis, Ipsis Averni in sedibus Hostem vetustum contudit. Iam Crux patibulum non erit, Maledicta non Ligni amplius Materia, quo mortalibus Duce Vita parta est Caelico. Iam Crux Tropaeum nobile est, Iam Crux Triumphi nomen est; Iam titulus est Crux Gloriae, Vitaeque Vexillum novae. IN Cruce subivit Mors necem, In Cruce perenne gaudium Reparatur homini, per Crucem Letum perenne exstingvitur. O GLoriose Dux Ducum, O magne Rex Regum, Deus Homoque, salve et caelitus Famulos tuo adspectu bea; Quos dirus ignitis adhuc Quottidie telis Draco, In valle criminum quatit, Nulli cavendo verbere. Sunt mille bacchanti doli, Sunt milia astuum, quibus Tam vi furens quam clam nocens, Persequitur ad dictos tibi. O Christe, Servator meus, Me contuere, quem modis Decepit innumeris male, Totum per annum iugiter. Cum Pascha praeteriti tuum Transiret, omnibus modis, Memini sacrare me tibi, Novo renatum carmine. Quid ter quaterque flebilis, Nisi turpe et ingratum tibi Hoc integro anno egi, miser! Contra omnes fas, contra fidem? Quod si merentem iugibus Et implicatum noxiis, Punire voluisses statim, Erebi iacerem in vinculis. Perfidia sed quanto fuit Mea maior, hoc maior fuit, O Christe, tua miseratio, Et amabilis Clementia. Non tamen et hoc nega vero, Agnoscere erectum tuae Manus flagellum me super, Plagasque sentitas mihi. Etenim fui donec homo, Non ulla castigatio Tua tetigit me fortius, Maerore nec pari obruit. Nec id merentem de, quibus Obiectus hoc anno fui Torquendus efferis modis, Quibus omne contuli bonum. Mundana verum haec gratia est, Haec saeculi repensio, Quo diligas hominem magis, Hoc te magis laedet potens. Agnosco sed Virgam tuae Manus, paternam Iudicis, Qui mille meritus mortium, Sum genera non mortalium. Ah, difficulter ut viam Vitae queo reprendere, Qui pede volucri tramitem Poenae cucurri perpetis. O Genitor, o frater Deus, O Luminator unice, Tandem meus, tandem labor Finem capessat tot iugis. Ah quam resolvi nunc velim: Nunc nunc anhelem linquere Hanc officinam malitiae, Scelerum tabernam iugium! Ah incolatus quam meus, Pie Christe, prolongatus est! Ah me, superstes omnibus Hanc calco tellurem meis! Fere omnibus eram iunior, Omnes iere, me manet Invisa tam, tam, mansio, Diuturna nolenti mihi! Quottidianis subicit Se dira foeditatibus Peccaminum necessitas: Miserere et huius servuli. O Domine Dominorum omnium, Petitionem hanc omnium Petitionum principem Concede tandem, ut hunc eam. Non mundus est mundus mihi, Non ulla delectatio In saeculari gaudio, Non ulla mihi remissio est; Quin intus eiulantibus Mea viscera hiris lancinem, Pertaesus atque paenitens Tot impiorum facinorum! Exsolvo membra vestibus, Hirtaque me in volvens toga, Totis sedere Solibus Procul Sodalibus volo. Ut sic cavere queam malos Mores furentis saeculi, Occasione cum sua Abesse man dans crimina. Sed numquid etiam eo modo Exire possum turbines Hominum undique assultantium, Quam rentur, innocentiam? Dies quietos vivere Invidia non patitur ferox, Litesque litibus inserit Iuridica persecutio. Quam saepe semotis bonis Mundi caducis omnibus, Contentus optavi procul Omni apparatu vivere! Molita quid non Diaboli Est turba, turbarum satrix, Ut taedioso pectore Excuterer hoc conamine! Secessibus quid quod meis Tam dira tendunt retia; Quis caput novit meum, Propositum ut ultor deseram. Nemo inter homines vivus est Etiam merentem diligens, Vix unus atque alter, quibus Odio nec esse sentiam. Cuicumque possum ego interim Bonum omne, quod queo, confero, Persaepe non parcens mihi, Prodesse ut aliis impetrem. Hoc sane, et hoc est unicum, Quod saeculi huius me neget Ferente conscientia Esse, aut futurum denique. Sed ista gloriatio Et ipsa delicti instar est, et mille deformissimis Facinoribus iacet obruta. Quapropter et fastidiens Ipsum me, et omne quod meum est, His gaudiis Paschalibus, Praeco Triumphantis Dei, Deum precor, precor unice, Et omnibus votis precor, Unoque voto pro omnibus, Exsolvar ut tandem Deo. Hinc hinc abire gestio, O Christe; quam sero venis! Momento et hoc venia licet O Christe, quam sero venis! Hoc est venire serius, Quam vota poscant ardua. Sed hoc venire serius, Lux, Christe, compenset nova. Ut nempe sine doloribus Molis caducae grandibus, Sine Mentis aegrimoniis, Ex hoc recedamus luto. Ergo ingruentibus iuvat Acrem tenebris lampada Ubertim olivo infundere, Ne flamma desit dux viae, Iam Sponsus aderit huc, Dei, Meus redemptor, Filius, Hic hanc Ovem Pastor suam In summa ducet gaudia. CARMEN IV. Hymnus Gaudiorum in Memoriae Aeternae Salutis. EX intimis me Gaudia viscerum Afflant medullis, cum veteris fugam Mundique contemplor futuri Advenientem animo triumphum! 5 Ver nempe terris instat amabile, Ver perpes aevo, Ver triplices poli Recente semper flore cinctus Perpetuis hilarans coronis. Quodcumque quondam dia dedit manus 10 Vitae creatum, nunc renovabitur, Nunc glorioso cultum honore Subsiliet decus Universi. Repagla temnes noctiferae vicis, Ter aucta flammis, Luna, nitentibus, 15 Constante vultu fratris almi Luce diem superabit istum. Astrorum amoenis Luminibus cohors, In mille florens milia siderum, Splendore centeno nitores 20 Luciferi superabit Ignis. Sol ipse, nullis iam tenebris rotam Torquere certus impedientibus, Aeterna praestabit renato Saecula, iugiter idem, in axe. 25 Tota illa rerum machina millies Maiore cultu nobilis ingruet, Deo Deorum filios hac Excipiente domo fideles. Palatium unum totus erit piis 30 Mundus, Iehovae quod faciet manus, Per enne miraclum serenis Instituens animis suorum. Ipsa alma, tincto nectare, linteo, Aeternitatis non maculabili, 35 Absterget immenso favore Relliquias lacrimarum ocellis; Ipsa alma, totis Omnipotentiae Connisa nervis, pectora, TRINITAS, Complere gaudebit canentum, 40 Ambrosiae aethereo Lepore. Secura labi Oblivio, pristinos Delebit aestus, in choreis novis Mentes Deo aeternum dicatae Blandisonas citharas ciebunt. 45 Mors nuspiam iam, Vita erit undique, Ubique vitae semper idem decus, Morbique et aerumnae nocentes In lacubus Stygis exsulabunt. Vis cunctipollens Summi adeo Boni, 50 Ad summum honoris cuncta apicem evehet: Tum demum in aeterna placebunt Cuncta DEO Bonitate summo. Ridebit ingens Orbis, amabili Concentu in omni parte suae vigens 55 Molis, sub aequali per omne Harmonia spatium enovatus. Promissa cernens concio vatibus Expleta Christi, plaudet, et inclutos Canet triumphos, quos Iessae 60 Virginea statuit propago. Ter terna mundi rite volumina, Lucentis auri cincta Smaragdino Crystallinoque ardore, contra Chrysolitorum acies, nitebunt. 65 Vis Unionum, vis Adamantina, Fulgebit omni ex parte; Saphyrinis Pugnabit astris, Margaritis Pictus, acu velut, Almus Orbis. Sed quid perennis gaudia Machinae 70 Spectanda quaeram ponere cantico, Mortale quod praeter sonare Nil numeris valeat caducis? Florebit istic Ordo novus, novus Florebit Ordo rerum adeo Omnium, 75 Ut ipse totum largiatur Sese oculis Deus arbitrandum. Non lumen ullum, nulla capabili Auris latebra, tale quid uspiam Audivit aut vidit, paravit 80 Quale suis Dominus, fruendum, In Orbe, Lumen laetificum, novo. Cessent caduci nablia carminis: Abite mortales Camenae, Phoebe vale, procul esto Pallas! 85 Nulli sub atrae Mortis adhuc iugo Linguae manenti, tale datur decus Verbis sequi, vel comparata Posse animo specie exhibere. Non Angelorum sufficiunt chori, 90 Non Cherubin, non agmina Seraphin, Celsae Potestates, Thronique Aetherei prope conticescunt. Parcendum hiatu stringere Lesbio, Vel dithyrambis Ogygiae chelys, 95 Mysteriorum caelicorum Attonitas temerare Musas. Nil auxilii fert, cum fide Teia, Hic Coa Seiren, Chiave naenia; Cynique mutescit Himeri, 100 Luce licet, Lyra, restituta. Instructa quamvis septuplici sono, Se tota Pleias Musica proferat, Nec Hellas unum de Poetis Mille domi sapiens relinquat; 105 Iungantque cantus, quotquot erant tuo, Auguste, regno carmine nobiles, Oenotrii Vates, secuto Tempore cum DomitI et Neronis. i. e. Domitiani. Sistamus ergo spem quoque nos, tuas, 110 O Christe, mundi delicias novi Imbellibus monstrare nervis Velle dein genito Nepoti. Spem differamus, donec erunt rei Momenta praesto; nempe aderit dies, 115 Cum magna magnarum dierum, Summam operi appositura dextram, In ipsa praesens illa negotia Nos ducet; et vi concita Spiritus Tui, instruet se Mens, peritam 120 Digna tuis memorare palmis. Tunc quicquid umquam prodiit in diem Humanitatis, clarisonans tuba Excibit altis e sepulcris, Sistere Iudicio IEHOVAE. 125 Tum quisque membris redditus, in quibus Sub tempore isto mens habitaverat; Inductus istac pelle, fultus Ossibus his, velut e sopore Prodibit idem, qui fuerat, homo 130 Sancti ad perennis gloriam adoreae, Mali ad Stygis dirae paludes, Sulfure perpetuo flagrantes. Tum Solis instar in patria domo Iusti nitebunt intemerabiles 135 Apti Coronas, ingruentes Nexilibus choreis in aevum. O Gaudiorum quantus erit chorus! Tripudiorum quanta perennitas! Non ulla tempestas canentum 140 Laetificos violabit hymnos. Ipse omnis auctor, fine procul, novae Semper Salutis, ipse suis, Deus, Perennis exsultationis Semper erit novus innovator. 145 Non una de compage tot ossium, Tot e pilorum milibus, assula, Non unus, antiquae e tenore, Deerit apex homini, figurae: Sed integro se corpore quilibet 150 Rursum potitus, rursum anima integra, Homo resurget de sepulcro, Nobilior veteri renatus: Non tale Phoebi nunc superat iubar Clarore Phoeben innumerabili; 155 Non Luna tanto mater auctu Noctividam sobolem superstat: Quanto renascens ex putrido situ Humana proles, hos, modo quis viget, Nitore milleno decores 160 Artubus atque Anima eminebit. Ipsa intus ipsum concipiens Deum, Favente tota Cunctipotentia, In Trinitatis, Mens, recessus Sanctificum penetrabit oestrum. 165 Hinc vota iunget amabilis Laetantium ordo, nil cupiet, nisi Sacrum, pium, aeternum, beatum: Quod cupiunt, potientur omni. Hinc in Dei se Laudibus inferens 170 Sancte superbam, gaudia gaudiis Connectet, immutanda totis Sola vacans sua pompa Christo. O mille linguas quis dabit, enthei Ut cordis ausim carmina proloqui, 175 Quae nunc recensendis in istis Concipimus Operum figuris? O cum figuras, Res Domini manu, Invecta tandem, tempore praestito, Delebit, et se sistet ipsam: 180 Quae Veneres animum occupabunt! Quae Svada mentem, quae Charites mihi Linguam replebunt nectareis modis! Quae rore flagrantem Camenam Ambrosio decora explicabunt! 185 Eheu quod alte terminus hic meos Moratur haerens, terminus, impetus Moratur altos, hac in hora, Ut nequeam exuere hoc cadaver! Purissimorum Spirituum choros 190 Mittet renatis tum Deus obviam, Qui caelo amicos e sepulcris Restituant, modo suscitatos. Solator ingens, Maximus Optimus, Arcu insidentem mille coloribus 195 Cincto, Paracletus docebit Rite vocare suos IESUM. O qui clientes, Christe, tuos tibi Evindicasti sanguine proprio; Futura maiestas honorum 200 Quanta erit hac facie tuorum! Iudex coruscus quum super Iridem Omnis sedebis temporis; et malos Damnabis aeternis tenebris, Fas uti perpetuo perosos; 205 Piosque duces in patriam domum, Felicitatis regna tuae, Angelis Illustriori luce comptos; Solo adeo duce te minores; Amplexu eosdem non saturabili 210 Stringens, in omnem suscipies tuam Beatitatem, saeculi aegros A lacrimis oculos repurgans. Tum tum videbunt isti oculi mei, Non alterius, Lumine ego meo 215 Videbo Servatorem, et illum Tum meum ego mihi contuebor: Ut corde flagrans Spiritus intimo Ut totus ignis, Sanctus Amor, mei Me Liberatoris catenis 220 Eruerit Stygii Tyranni; Ut mille nobis milia criminum Ultro volenti mente remiserit, Testatus, eius ergo nostrae Se subiisse crucem luelae; 225 Caelestis ut me fecerit in suo Civem Palatii sanguine. Quis dabit Nunc eminus me conspicari Gaudia tum potiunda coram? O Christe Iesu! Nunc ubi sum? tum ubi 230 Sum te futurus Principe! Curio Hora ista non praesens mihi astat? Cur adeo quoque nunc remota est? Perite luces o mediae, o dies Noctesque, restant quae mihi saeculi! 235 Cur saeculum non posse dicam Effugere hoc cupidum hac sub hora? Sed sustinenda est temporis haec mora Non longa curti; nec statio data Iussu Imperatoris supremi 240 Damnifica vice deserenda est. Non longus annorum ordo super mihi est, Naturae in ipso circite, qui modo Decurro lustri puncta, finem Undecimi subeunte planta. 245 Prope ergo vitae terminus est meae, Prope incolatus calx miseri, super Terram feracem pravitatis; Omne bonum ad sterilem novercam. Ergo, Viator fessus, et impotens, 250 Suspiriorum milibus omnibus, Ad metam anhelo, portum ab alto Conspiciens propero profundo. O Patriarchae, o Martyres incluti, O concio ingens caelica, Apostoli, 255 Vates, Prophetae, Cherubinque Et Seraphin, superae cohortes, Alae potentes Lucis; in abditis Fessum tenebris, atque paludibus Haerentem in obscaenis favore 260 Quisque suo relevate fratrem. Non ut potentes vos ego Numinis, Honore servi carminis invoco: Sed ut creaturas, placentes Alloquiis adeo Iehovae; 265 Illuc profectas ante meos dies, Desidero quo nunc proficisci ego, Brevique Germano volentes Prosequar Officio secutus. Quin iam explicantes brachia contuor, 270 Amplexibus quin latipatentibus Mihi obviam cerno, in corusca Luce, poli ex adytis, volantes! Salvete, puri exercitus aetheris, Caelestis aulai interior chorus, 275 Fulgente Stellarum e propinqui Contuitu, numeri, Iehovae: Quam vos solutis corporis artubus, Suique in actis pulveris ordia, Praesente liber mente tandem 280 Ah socios comitabor ales! Quam vota iuncto carmine fervida Nectemus olim comparibus modis! Nunc vos, meis longe relictis, Christo habiles pariatis Odas. 285 Vivi renatis scilicet artubus, Et mente iuncta denuo, amabilem Tuebimur vultum, redemit Qui miseros Satanae catenis: Torrente qui nos sanguinis in sui 290 Evexit omni rite periculo, Et mille per tormenta Olympo Reddidit, indociles perire. Tot Patriarcharum et Procerum greges, Tanti Prophetae, et Sceptrigeri Duces, 295 Tot martyrum caelo cohortes, Excipient; sociosque sistent Tot praemiorum, quot numeris carent Beatitatum, nomine quot nequit Censere linguarum omnis ordo, 300 Quot viguere Adami Nepotes. Germanitatis nos titulo sibi Res-nectet omnis Caelica-Publica, Cultuque fraterno receptos Diliget in mediam coronam. 305 Rex ipse Regum, Christus amabili Sermone laetos afficiet: Meae, Meae, inquiens, agnile mandrae, Ad latus huc mihi adeste dextrum. Parata vobis hic ea mansio est, 310 Felicitatem quae ferat omnium Felicitatum summam, abinde Nemo meos rapiet clientes. Haec, ecca, vestra est, corpore in hoc, Caro! Huic aequa vestra haec clarificabitur, 315 Momento ab hoc, mansura, iugi Nempe meae similis tenore. Sic allocutus transferet ilico Ad dexteram agnos, Factio perfida Manum ad sinistram pulsa, diras 320 In latebras rapietur Orci. Nunc tempus instat prorsus amabile, Optata Veris flamina lugubres Brumae rigores Thraciarum Trans gelidos pepulere montes. 325 Exsultat intus cor, nitidi videns Serena caeli vincere nubilos Pugnantium in semet tumultus Carceris Aeolii Latronum. Crinitur arbos omnis, et in nemus 330 Aestivum hirundo de tenebris redit; Regina cantatricis Aulae Calliopen, Philomela, vincit. Ergo et Camenis redditus aureis, Hiberna temno vincula, foco 335 Fervens reluctantem alligarat, Solis, hiems, calidi fugatrix. Eia, expediti nocte, recentibus Tepore verno cantibus, Optimo Solva mus hymnos, delibutos 340 Nectare et Ambrosia IEHOVAE: Caliginis Lux inscia turbidae Amplexa mentes subsilit in mele, Diri triumphatorem Averni Sidereis fidibus canamus. 245 Exsurge proles Virginis inclutae, Castae puellae, quae genitrix tua, Simulque te prognata, terris Aethereum peperit Monarcham! Sit flos renati, Christe, tibi sacer 250 Beatus Anni, cum Zephyri potens Spirantibus blandum sub auris Mundum aperit renovans Aprilis. Florebat olim nostra, paris vice Nitoris, aetas, cum viridis vigor 255 Impleret artus, ningvidam nunc Canities hiemem minatur. Autumnitatis praeterit, uvida Humore multum prolifico, rota; Non fructus aut usus ruentis 260 Hinc superest generosus aevi: Desiderii sed relliquiae manent, Memorque Vitae Gratia pristinae, Qualem relinquit Thracii vis Arboribus, male suda, venti. 365 Nunc, sera quamvis, vera tamen simul, Nos Paenitudo sollicitat, dies Superstites, Christo sacratos, Occiduo nitidare ab Oestro Mundi ruentis, per liquidum nefas, 370 Sub dira taetri vincula Tartari, Nemo unde ab extremis dolorum Torminibus pote liberari. Mens sola, inertes, lumine non suo, Emensa noctes, Sanctifico quatit 375 A Spiritu dictis repletum Sidereis calamum Camenis. Non nostra vis haec pectora succutit; Elapsa pridem est, victaque iugibus Humana ab annis, lustra bis iam 380 Quinque graves tenuant lacertos. Praestare nil iam possumus arduum: Laudata Virtus delicuit, neque Sublime pondus semifracti Sors patitur Superata cordis. 385 Iere pessum saecla patrum, meos Gressus moratur non docilis labor Constare longum. quin dies post Auferar hinc pariter ruentes, Eosque paucos, quin tenebris caput 390 Hoc involutum dedicet Aeacus Oblivioni; non libellos Asseret hinc celebrasse multos. Nox una doctis et rudibus prope, Proculque, duris imminet ungvibus, 395 Ut magna Christi nos voluntas Exsilio huic iubet immanere. Lamenter ergo discidium hac meae A Carne Mentis? Flebile machiner Chaosque, torrentesque, Musis 400 Flectere blandidicis, Avernos? Non dia sirit me Pietas Dei, Non sancta Mentis vota, Deum sequi! O quae brevi ventura, cur non Nunc ades huc, generosa Lethe? 405 Cur non in isto momine me rapit Fatale, Mundo es hoc, iter, ad polum? Cur incolatus turpis alma A patria cupidum moratur? Christi ista dos est, Pectore in hoc Vigor 410 Caelestis ardet, cum renovabili Mundo, novam mentem expedire, Ut superas adeat choreas. Ut triste linquat denique saeculum, Ad astra fulgentem arripiat viam, 415 Ruptisque curarum catenis Evolet ad Dominum vocantem. Renatus Orbis hoc mihi gaudium Splendore rerum laetifico parit. Vult ipse Christus transeuntem 420 Non alio sequi Amore formam, Quam quo futuris haec bona conferam; Et metiar, quo pectore diligat Sibi redemptos, qui caducas Perpetuis opibus repensat. 425 Gaude ergo gaude, certa salus prope est, Vexate longo, Spiritus, improbi Horrore saecli; nulla vis hinc Impediet proficisci in altum! Viden' micantes Sidereis rotis 430 Currus, polo descendere lucido? Audin' melos caeleste Christi Concinere aligeros ministros? Haec illa pompa est, qua genitor tuus, Qua biga fratrum, qua genitrix, soror, 435 Omnesque cognati exierunt Hoc, solida in Pietate, Regnum Caducitatis, sub Cacodaemonum Torquente sceptro. Nunc, Anime, hinc tibi Cum plausibus, cantu, et potente 440 Astra, Chelys Genio, petantur. O Christe Iesu, milia millies Millena in isto sint tibi carminum Dicata saeclo, dum moratus Hic rutuba est Animus sub ista. 445 Nunc o iuva, nunc assere eum tibi; Nunc pelle technas; et rabiem et dolos Latronis antiqui, in tuis me Eripe vulneribus latentem. O certa cunctis, Christe, Salus, tibi 450 Perspecta fisis: tolle moras, rape, Ne quid caducum, ne moretur Vis Satanae properantem amicum. Sed cuncta subsunt iudicio tuo; Tu solus ille es, fallere qui ne quis: 455 Te limine a primo Creati Sancta Fides celebravit Orbis, Fati potentem; pollicitis tuis Innisus umquam, nemo suis cadit Spebus, nec isto nunc ab aegro 460 Vate tuo incipies novari. Tecum ergo Regis Hymnidici loquar, O alme rerum, carmine, Conditor: Attende, clementemque dictis Da miseri, miserator, aurem; 465 Et pauca, vestrae debita Gloriae, Post me futuris Musa Nepotibus Occentet, in et tuorum Grande Decus Operum augeatur TE IUDICANDI Regia Munera 470 Rex poscit, et vim IUSTITIAE potem, Ab Rege proles nata, tu Rex Maxime, utrumque facesse Votum. Ut nempe Iusto Iure gregem tuum, Tuosque egenos Lege tua regat 475 In Pace Montes, inque Recti Collis ubique tenore plaudat. Hic iudicabit salvifico Ordine In plebe quisquis pauper erit tua, Natosque Egenis; conteretque 480 Ora proterva Calumniantum. Cum Sole semper stabit honos ei, Et ante Lunam, de genere in genus Manebit inconcussa virtus In Domini stabilis favore. 485 In vellus olim ceu pluvia aethere Descendet almo, stilla velut sinum Telluris instillat superne, Rore suos nitido irrigabit. Exsurget huius temporibus vigor 490 Iustae bilancis; Pacis amabilis Florebit omni ex parte Fulgor, Donec erit tua Lux, Diana. Regnum eius hinc atque hinc mare termino Utroque claudet Oceani, ordiens 495 A fluminum Orsis, terminos ad Imperium penetrabit Orbis. Coram hoc remotorum Aethiopum genu Flecti videbis: prona solo hostium Tellure figent ora gentes, 500 Linguaque humum scelerata linget. Regesque Tharsis, munera, et Insulae, Arabsque dives offeret: advehent Sabae Imperantes dona, pronis Poplitibus Dominum colentes. 505 Omnisque Terrae, gentium et omnium Huic Potestas subiciet caput; Omnes adorabunt Potentem Iustitiae meritis Monarcham. Hic ille namque est, cuius atrox manu 510 Cessit tyranni tortor ab impotis Cervice egeni, Liberator Pauperis hic generosus audit. Hic pauperi Rex parcet, et eriget Oppressa dura corda potentia: 515 Mactabit hic vera salute, Dite, animas inopum, fugato. Usura si quos laeserit, aut genus Iniuriarum quodlibet, hic adest Redemptor, abiectos honori 520 Restituet miseros reducto. Et vivet, et quodcumque Opulentiae Possessor Auri dives Arabs tenet, Huic afferetur, semper omnis Hunc populus venerans adoret. 525 In Omne saeclum Laudibus undique Eius sonabunt omnia, Montibus Sublime firmamentum, humoque Arx erit hic stabilis colenti. Felice fructu trans Libani iuga 530 Invectus alto concelebrabitur, In civitatem e civitate, Faenum uti, divitiae vigebunt. In saeculorum saecula sit bene, Sit, Nomen huius, trans spatia aetheris, 535 Sit Solis ultra Sidus, ultra, Dictum, Opus et spatium Universi. Tribus in isto nomine terreae Dicentur omnes perpetuum bene, Magnalia eius praedicabunt, 540 Sunt quot, erunt, populi, et fuerunt. O Israelis sit Dominus, Deus, Dictus per omnes, Rex, populos bene! Nempe ille solus mira, solus Facta facit graviter stupenda . 545 Sit glorioso gloria Nomini IEHOVAE in aevum: Laude replebitur Tellus IEHOVAE tota: fiat, Fiat Io, Benedicte IHOVA! CARMEN VII. FESTO ANGELORUM. PAlante caeci mente, mei patres, Ante ista septemve octove saecula, Vim daemonum immensam malorum Numinibus coluere fictis. 5 Vis nulla membri, non vitiositas Affectuum ullo se titulo tulit, Quin inde vegrandi tumultu Foeda superstitio Deorum Augeret atros in numeros luem; 10 Non ulla pestis, morbus, hiems, calor, Frigusque bacchabatur alti Per spatia aeris, atque ponti, Non ulla caecis in latebris humi Serpebat angvis* , non Draco, non rapax * Vid. Charis. 15 Leti cerastes, piscis, ales, Quin homines miseri paverent. Ubique praesens sic aderat metu Cogente numen, promptius ut Deum Quis in veniret, quam cerebri 20 Sanum hominem, docuere ut ipsi. Nunc illa centum milia numinum Horrenda dictu monstra, cohors Stygis Obscaena visu, larvae inanes, Et species sine sensu et auctu, 25 Evanuerunt in nebulas suas; Tamen venenis pleraque lividis Infecta linquentes malorum Fana, procul ratione, morum. Venere in horum Militiae locum 30 Caelestis albis agmina cinctibus: Non quod coli affectent Deorum Nominibus, specieve ficta; Sed quod piorum praesto hominum bonis Adesse coeptis principe gaudeant 35 Christo, Sacraeque Trinitatis Iussa vehant celeres per Orbem. Horum est, faventis consilio Dei, Munus dicatum, stingvere perfidos Astus iniquorum latronum 40 Vimque manu repulisse forti. Sub his per ingens hoc spatium in sua Anni ruentis principia, undique Tutique securique grates Solvimus, ut, Domino, valemus. 45 Ipsosque mente amplectimur ubere Flagrante flamma, non stolido ut Deos Honore adorantes, quod ipsi Toto animo procul exsecrantur: Sed mutua vi diligimus, velut 50 Fratres, licet sint hi Dominum prope, A cuius aspectu maligna Carne, homines miseri, fugamur. Haec ergo lux est, haec oritur dies, Qua tanta Iehovae munera cultibus 55 Ecclesia hoc anno reversis Ingenua memorat Camena. O Trinitas ter Maxima et Optima, O Unitas ter Summa, tibi hic quoque Grates homo solvit, nefandis 60 Criminibus licet undique ater. Ah temne tantis, Christe, reatibus Attendere exhinc, tot ego miser Mentes per annum hunc obsecutus, Laevum obii sine mente callem. 65 Attende mentem tot cruciatibus, Et quinque miti pectore vulnera. Suscepta pro me, Christe Iesu, Inspice, meque tibi redona. Si dignus ullo non fui ego modo, 70 Quem grex tuorum, tempore tam gravi, Tutatus illustri Angelorum Praesidio fuerit per annum hunc: Tu dignus hercle es, Nate Deo, tamen, Promissa serves qui tua, ne manu 75 Quis eruat servum tua, quem Ipse tibi nece dedicasti. O Alme Iesu, da vigili malum Cavere cura postidea tuum! Sed debilis mortalitas si 80 In latus a statione iussa Deliret exhinc: porro etiam Angeli Cust dis armis reice Satanae Impura conata; imminentem Integer ut quoque eam per annum, 85 Et tot deinceps, Christe, alios, rato Restare nutu quot pietas tua Volet, sed hos paucos, brevesque, Et tibi soli adeo dicatos. Hoc flagito omni toto Animo prece, 90 Hoc et favoris consilium tui, Hoc sentio debere munus Spiritui quoque me Sacranti. Non regna mundi, non Procerum locus Sublimis inter splendida nomina 95 Hoc pectus e vitae latentis Sollicitant nemore eruisse. Non Vana Famae Larva levis levat; Non futilis vis rumigera improbos Aurae calores corde in isto, 100 Ambitio aut generavit umquam. Domesticis ah quissem utinam meos Domare technis praecipites sinu Affectuum in privo tumultus, Dum calida stimulor iuventa. 105 Nunc in seniles tollor ubi gradus, Atque unda Lethes alluit impotem Prisci vigoris, mente pura Qui rem utinam meminisse Recti! Sed totum in isthoc quantum homine est super 110 Fuitque quondam, Posteritatem habet In sese, et in totis medullis, Primigeni sceleratam A dami. Quod inde castae Virginis unicum Non delet, in se non recipit, iubet 115 Cogitque, germen, non valebit Criminibus nitidari in aevum. Sed certa res est, res mihi millies Testata signis mille, sacrum Latus Agni cruorem quem profudit 120 Abramidarum hominum in Salutem. Ex huius almo flumine me quoque Mundabit augens stilla fidem mihi, Scintilla quae nunc est pusilla Salvificus brevi ut exstet ignis. 125 Ignis beatum fulgure qui suo Me portet illuc, quo rota flammeo Pervecta curru quondam Eliam Abstulit, et Seniorem Enochum. CARMEN VIII. Exsultat in laudibus divinis, et iis immori cupit. IAm certitudo me subit omnium Promissionum, quae mihi debita est, Vi Veritatis, neminem umquam Quae sibi fidum hominem fefellit. 5 Cum Pignus illud mentem animi subit Baptisma sanctum, quod renovabili Impressit huic cordi, quod auxit Vis Fidei mihi in omne momen. Firmavit in me Sanguine quod suo 10 Et corpore in gens Christi amor, in cibum Potumque praescripto, Salutis Unde ratae stabilitur augmen: Cum Spiritus me Gratia tot modis, Tot elevatum ex tristifico hoc chao, 15 Sancti, medelis, praede se ipso, Certificet superae Salutis: Cur viribus non omnibus in Deo Exsultem, et alto vertice in astricos Levatus Orbes, gratiarum 20 Laetificos mediter triumphos? Quid ad me inanis iam fuga saeculi, Quid temporis lex, talipedans rota Caeci tumultus, quam inscientes Sortem homines volucrem celebrant? 25 Quid mone quicquid vertitur, et Dei Est unius citra Omnipotentiam? In hanc ego susceptus illi Immaneo sine fine posthac. Quid? non mihi ipsum se Dominus Deus 30 Donavit, et transscripsit, et obtulit, Fide Sacramenti sub ipsa, Ipse suum caput asse verans? Quis mundo in omni, quis supero, infero, Et isto in Axe est usquam Opulentior? 35 O Gaudium, Exsultati. o Lux, O sine nocte Dies perennis! Hic ille Sol est Iustitiae, meum In pectus istum qui radium iacit Almo ex Olympo, quo profecta 40 E Cruce Vita, mihi renata est. Quae tristitudo criminis a mei Aduberanti me pote copia Percellere, ut, sursum vocante Voce Dei, rapiar deorsum? 45 Non ullus hostis est adeo potens, Qui possit hinc me deripere impetu, Non ulla tam vecors potestas, Quae trahere hinc cupiat per astum. Quod nulla si me quit truculentia, 50 Si nulla me audet, quanta dolositas Sit cumque, divulsum hinc movere, Quis stabilem impediat manere? Novi hostem in ipso corde mihi meum, Utrumque qui istuc audeat, et queat; 55 Cavere ni totis laborem Viribus, auxiliante Christo. Atque haec ut atrox pugna domestica est, Sic in medullis cum superabilem Submisit ignem usu remotis, 60 Digna magis reputes tropaea. Incauta Virtus nempe, sua modo Quae fisa luce est, nocte premi potest Ex re dolosa, cum sius se Viribus ire putat beatam. 65 At saepe vulpis retibus abditis Exsuta sensu, magnanimum plagas Sibi locatas in Leonem Transtulit, in genio valente. Quem mille numquam milia, Manzeres, 70 Vicere contra, Samsona, dum dolos Intonsa Virtus femininos Spernit, et arte pari retundit. Sed blanda victum cum pepulit Venus Scorti nitentis toxico amabili. 75 Secreta divini ipse prodens; Deseritur merito, capilli. Haec illa vera est Delila, mordicus Imis inhaerens cuique homini ossibus, Viruque magnos pestilente 80 Spirituum infatuans honores. Qui pro me et istos, Rex Superum Optime, Idemque rector Maxime terreae Gentis, domasti hostes, tropaei In Labaro Crucis, auctor almi: 85 Da delicatae mortiferas gravi Mucrone nugas vincere Delilae; Da Goliat funda cruentum. Eminus exigua cnecare. Utroque sic conamine subruta, 90 Hostilis a me vis pereat retro, Ruptique funes, fronsque fracta Tartarei subigatur Angvis. Ecce ut trisulcis os rabidum Draco Linguis coruscet; vipera tortiles 95 Innectat orbes, ut soluto Insiliat male cauta nodo: Ut tristis, ipsi nec sibi nec suae Fidus cohorti, vibret anhelitus Praesente leto fulgurantes, 100 Rex Stygiae, Basiliscus, Aulae! At caeca per vestigia, seps,* latens *Feminino genere pono cum Prudentio. Oberrat, et subrepere pertinax, Mortale non provisa virus Denticulo iacit albicante. 105 Ipsae aurae, et ingens hoc vacuum aeris Per magna caeli Templa, per aetheris Sublime diffusum lacunar, Non caret horrifero veneno. Non tutus infectu est homini halitus, 110 Ah, intimi pulmonis in abditos Specus penetrat vis dolosi Festiferis facibus Latronis. Concepta quin et cordis origine Ab usque prima, finis in ultimum 115 Humani agonem, prava volvunt Consilia, et bonum ad omne muta. Ubique regnum servat Iniquitas; Peccata, Noxae, Crimina, perfurunt Mundum Universum, nec vel unus 120 Restat, opus faciens IEHOVAE- IuDEX ab alto cum veniet Polo, Tandem Aequitatem Iustitiae ad Libram Pollens redactam publicare, Vindicias faciens professas: 125 Fidemne quodam offendet in angulo? Quaesita, quisquam natus homo, Deo Ad mille responsum vel unum Promptus erit dare Cognitori? O Christe tot me criminibus reum, 130 Tot inquinatum sordibus undique, Tot spurcum et obscenum notis, tot Dedecorum maculis, catellum: Tu solus agni vellere purimo Mutare polles, tu nivea alite. 135 Corvum nigrantem delicitae Induere ex facili Columbae. Viden' ex altae stipite qui Crucis Pro me pependit? Fons viden' ut latus Erumpat effossum liquoris 140 Sanguinei, meum in usque pectus? Viden' ut omnis diffugiat procul Hac mente tota, Fontis ad incluti Gutta usque primam, foeda morum Illuvies, vitiique paedor? 145 Ah me quid istic vult sibi, quid calix, Ultro os meum qui desuper irrigat! Ah Christe Iesu, Christe; quisnam Me subito stupor in volavit? Tune ille vere filius es Dei, 150 Pro me bibisti qui calicem crucis? Virtutis omnem qui tuae isti Das homini cumulum tenere! Ergo omnis exhinc copia me fugit Iniquitatis, poenaque tot malis 155 Centuplicata actis, tot exhinc Hoc misero in stabulo patran dis. Ergo alma me nunc gratia desuper Totis Beatae fluminibus lavat Vitae renatum; iam super nil 160 Restat opis, nisi ut hinc recedam. Recedam ab isto scilicet ut Chao, Coramque Christi amplexibus inferar, Aucturus aeternae Coronam, Ipsius in Meritis, Choreae. 165 O me quis unco est celsior, et magis Felix habendus! Ecce mihi suas Omnes recludit Trinitatis Gloria Opes, animo paterno. Quid restat hinc me, me nisi tollere, 170 Ultroque totum immergere fluctibus Tantorum in isto Gaudiorum Oceano mihi gratulandi. Da, Christe, Vires, da Pater Optime; Da Sancte Vitam, Spiritus, in novam: 175 Diffla, impedire hos muginantem, Tartareum, numeros, Latronem. IN his Camenis, laudibus in Dei, Finire, io Rex, da mihi, da dies Impendere his Musis canentem, 180 Quot mihi vis superesse saecli. Me sol Eoo cardine prodiens, Idemque mergens Occiduo caput, In hocce sudantem labore Deseret inveniatque totum. 185 Hoc munus est, hoc officium mihi, In quod creavit me Domini manus, In quod redemit, denique in quod Luce nova voluit renatum. Haec ultimi sit syllaba Carminis, 190 Prodire ab istis quae labiis queat: Ut me supremi vis Parentis, Spiritus ut Sacer, ut Redemptor, Unum atque trinum Numen in Unico, Supra omnem amarit Vita hominem in mea, 195 Atque ut me ab infandis receptum Insidiis Satanae explicarit: Ut morte praesenti eruerit quater, Miracla ut in me mille, sua manu, Citra Creaturae Laborem 200 Ullius, Omnipotens, sacrarit. Vivum ut tropaeum Gloriae ego Dei Et Gratiae sim, nec moriar nisi In laude tanti me Parentis Omne melos adamantis ultra. 205 O Nostra, si quae; Posteritas, mele Lectura quondam es, (non peto, quae Vigil Olim petebam Victor, apto Nomine Biblico Lepori,) Hoc flagito a te, cum memori meas 210 Cantu Camenas fors recoles, Deo Hoc Carmen orsu redde primo, Quottidie, vice Gratiarum. Quod sum creatus consilio Patris, Quod sum redemptus Sanguine Filii, 215 Quod Spiritus me Veritatis Sanctificus face consecravit. Quod Trinitas me dia adamaverit, Ut in diebus quid quoque quiverim Meis bonum patrare, tantae 220 Subditus eluviei Malorum. Tot impeditus criminibus dies Noctesque in omnes, mirum uti nusquiam Fuisset absorptum nefandae In pelago periisse vitae. 225 Et sic tamen me Flamma Patris favens Dilexit almi, degenerem licet Gnatum, et, pecus, dignum, suillum Pascere, haris olidis dicatum: Ut bina pleno flore Volumina 230 In Luce iam sint, vel propere alterum Sit exstiturum subsequendo Scripta diu data prima Luci, Utrumque rebus de penitus sacris: Versu alterum haud ignobile prodiens, 235 Caeleste quod nomen tenere Zodiaco volui sacratum; Cursu soluto iussimus alterum Bis dena Libris agmina iungere, Solius adfectu loquentis 240 Cum Domino, att; viros monentis. Quod istud ipsum est hoc, modo cui damus Alcaico se subicere alite In Carmen octavum libelli, Deni, opere ingenuo, et noveni. CARMEN IX. AD DEUM PRECES. NAturae domitor, tuique fati, Humanos moderator ad precatus, O Rex Ordinis, Arbiterque Legum, Queis sese illigat, expeditque, victam 5 Adrecti numeros, Via Universi: O Ter Maxime et Optime Imperator, O Sanctissime Consecrator; o Lux Nascenti data cuilibet, Sacrorum Ut Mysteria pareant Librorum. 10 Cernis me, Pater, omnium tuorum Exsortem, trepidare dictionum In me quatenus et meos paratus, Aegris sensibus, et labore, fidam Ergo da mihi Spiritum, potentem 15 Priscorum reserare fata Vatum; Ut, cum me tua conferat Voluntas Sacri Codicis evolutioni, Non in corticis haeream involucris, Sed mentem in penitam ingeram medullam. 20 Unde Spesque, Fidesque, cumque Vera Se solatia viva subministrent Trini Numinis invocat one. Ut nempe eripiar meis precando Flammam visceribus ferens supernam, 25 Quae dium canat illud Abba, cuius Ardens impetus, igneusque fulgor, Totum me rapiat mihi, Sacroque Aptum Spiritui det ire praeter Mundi ludibria, et luem caducam 30 Ipsa intus penetralia in IEHOVAE. Ut scimus veteres, tuos Poetas, Et nostro quoque saeculo Beatos Doctrinae Proceres tuae, precatu Transisse aligero omnia, atque IESU 35 Ad dextram tibi iugiter sedentis, Ipsam almam in faciem tulisse Vota. O Rex Optime, Maxime o Iehova, Primo qui istum hominem a rubore matris Sacratum tibi, mille per pericla 40 Servasti hactenus, eque mille technis Atque armis, violentiaque, diri Evulsum Satanae, tibique sanctum Haec ad tempora, mille plena noxis Tutumque incolumemque, protulisti: 45 Da paullum quoque turbidae malaeque Hoc enare viae, quod instat ad te Per saecli properantibus procellas. Da tempus bene collocare curtum hoc Quod restare potest, nec in lacunas 50 Terrenae semel erutos Mephitis Aegris gressibus impotem relabi. CARMEN X. Reversio ad Altaria Christi. CUm mihi praesentis se reddunt fata diei, Ah numquam ex animo, fata, movenda meo, Tristibus ut semper de casibus haeret imago, Nec memor e laeso corde litura fugit. 5 Obscuris circum tenebris caput obruit horrens, Et toto me, nox non mea, Sole premit. Fessa labant Animae quassis penetralia nervis, Et genus haut ulla sustinet arte Labor. Scilicet hic nostro de corpore, triste relatu, 10 Triste etiam auditu, turpe cadaver homo est. Funereos nec opus cultus properare, sodales, Maestave conversa plectra ciete lyra, Frigida membra iacent, abiit vigor omnis in auras, Vina rogum-exstinguunt, ossa legenda manent. 15 Hoc solum extremo restat mihi ab aeris haustu. Ut celebrem cantu funeris orsa mei. Flete mei circum, si qui superestis, amici; Hocque venire alio credite ab ore melos. Quippe mihi hic quaecumque habui data, cuncta reliqui; 20 Nec sum res mundi nunc super huius ego. Fulmen atrox penita liquefecit mente medullas; Spes abiit, periit Vita, calorque fugit. Omnia diripiunt animi solatia saevo Turbine Ventorum, de Styge nata, cohors. 25 Circum alacres quondam nulla in non carmina sensus Infandis lacerant murmura dira logis. Importuni hostes, Errorum lubricus auctor Angvis, et occulto stigmate foeda Venus. Et, non aequa malis iactans Oblivia rebus, 30 Bacchus, et audaci caeca iuventa pede; Omnia transactae repetunt convitia Vitae, Et rapiunt stricti iudicis ante thronum! Sed quid opus longis involvere cetera dictis? Non pro Vate tibi haec ultima, Lector, habe: 35 Edita sed certis ut constent facta periclis, Historica placeat res memorare fide. Doctus ab exemplo caveat sua tempora Vitae Flebilis, insanis credere, quisque, viis. Augustum per iter regna ad caelestia tendat, 40 Mente Deo fixus, temnere discat humum. Prima, vigens animis, et pleno turgida succo, Nititur in gracilem crassa iuventa pedem. Hanc quicumque sapis, Christo castrare memento, Vile nec huic, fracto robore, redde lutum. 45 Crescit in internis Sapientia sensibus auctrix Annorum ut tacito tramite crescit opus. Adde diem studiis, et adhuc, Puer, adde sequentem; Adde alios sensim tresque duosque, piis. Nec pereat sanctis orso sacrabilis horis: 50 Hora Dei ignota est iudicis una tibi. Me, nimium fictis credentem moribus, anni Seduxere, mea simplicitate, rudes. Nempe meis censens constare affectibus omnes, Deceptus fatua credulitate fui. 55 Praecipue fervens, animum populata, Voluptas Excussit meta circumagentis Equos. Quid faciam? mihi Sola Patris Clementia restat, Et nullis umquam, Gratia, victa malis. Redde, Pater, tibi me; lapsum, Pater, assere natum: 60 Ah sim de Christi sanguine lota bidens! Exerrasse pudet, piget excessisse: Parenti Est satis, in summo crimine, Poena brevis. Sentio iam iratum, iamque ora paterna prementem Unde meis tanta est nata catena malis! 65 Verum ea ab aeternis levis est strictura luelis, Quas istud fateor promeruisse caput. Cetera sed vitae series, cum tempore toto, Vincta suo posthac serviet orbe DEO. Quid memorem numeris numeros superantia cunctos 70 Crimina, in hunc nobis usque patrata diem? Christe veni, medium mediis te interice poenis! Agne, hominum tollens crimina, Christe, Dei! Da tuus, e lateris nivei ruber ore profusus, Haec etiam enitidet pectora lota cruor. 75 Ecce Deum venientem! ecce alta altaria Christi Ipsius e roseo Sanguine, culta mihi! Ecce ipsum, ipsum illum pretii immaculabilis Agnum, Sanguine potantem viscera nostra suo! Salve aeterne inter hominemque Deumque Sacerdos, 80 Salve Melchisedec inclite Homo, atque DEus. Gaudia, io, mea, quis? quis, io, mea gaudia mente, Concipere, aut calamo prodere dicta queat? Hic est Emanuel, hic magni est Angelus ingens Consilii! Inferni quid fera Porta furit? 85 Cede retro damnata phalanx, fuge perfide Serpens; Deceptor mundi, cede vetuste Draco. Hac stat Trina Dei Maiestas Numine in uno, Credita Spes Patribus, Regibus apta fides; Exhibita expletis ad vota Nepotibus horis, 90 Nullus ut in tanto tempore peccet apex. Tu mea lota puella Agni intemerabilis omni A scelere, huc mecum, sanguine Sancta, veni. Sic gradibus iunctis ad celsa altaria Christi Una hodie sistat mens, calor unus agat; 95 Ut cras ambo, animisque pares votoque fideli, Aeternam in patriam suscipiamus iter. Christe iuva miseros: ah quae nos pondera tardant! Quam grave in atrato pectore pressat onus! Christe, iuva; iam, Christe iuvas; iam, Christe, peractum est. 100 Terra vale; Caeli fulgide limes ave! XI. EPIGRAMMA IN LUXUM: QUid te, ANIME, excrucias, quid vitae infida ruentis: Tormina torminibus vis iterare novis? Propter opum cumulos, aut fluxi culmen honoris, Aut Veneris Luxum, Deliciasve Gulae? 5 Aut quaecumque quatit malefida Licentia rerum. Virtutis Sanctae, Consiliive, lares? Omnia sunt isthaec Ludibria corporis aegri, Omnia sunt membris subdita serva tuis. Subdita; sed Dominos populantia funditus artus, 10 Morborum et leti noxia mille modis. Non tot caerulei constant maris aequora guttis, Tanta nec in Libyco littore arena iacet. Foeda quot obscaenis sunt membra obnoxia Poenis, Quae Venus, aut versa mente,Lyaeus, agunt. 15 Mille novat species in fercula Apitius excors, Quas triplici in campo Mundi Elementa ferunt. Mille cuique modis harum suus imminet ultor, Eque omni patina Mors sua tela movet. Corpore mille vigent, ter mille pericula, in uno; 20 Quaeque suas partes dant, Libitina, tibi. Portio non homini est in tot variantibus una, Quin totidem expositam Mortibus, Urna premat: Quid facias? Hominis nil contra opis indiga praestat: Hoc nisi quod praestat Sobrietatis Amor. 25 Sobrietas una est vitiis contraria centum: Haec longam aetatem, sanaque membra facit. Nil Animo est humili virtute sacratius in se; Corpus habet melius Sobrietate nihil. Iunge puer merita haec, et cetera mille repone. 30 Haec possessa tibi cetera mille dabunt. Mille dabit Luxus miserae discrimina Vitae, Mille dabit Vitae Commoda Temperies. Haec tibi, pertaesus Ludibria futilis Aulae, Ad Nicri nitidas praececini aeger aquas. 35 Utere tu monitis memet sapientius ipso, Ad Nicri haec recines carmina sanus aquas. CARMEN XII. FESTO MICHAELIS. QUi dicta longis carminibus, rudi Licet Camena, mente tamen gravi, Bonaque doctrina refertis Usque alios moneo reverti: 5 Cur ipse curro per scelerum vias Tenore iugi? Quis superest levem. Qui rite castiget magistrum, Discipulis male providentem? Exempla peccant huius in impotes 10 Tenere legem, nempe ferocius Delinquet, et plecti negabit Qui dominum famulus sequetur. O Christe grates tota anima tibi, Ex universo pectore, ago volens; 15 Quod ordientem laeva rursum, Admoneas cito, adire tesqua. Ne quis, tuo quae munere litteris Mandamus, ipso ab tramite sentiens Distare morum, spernat ipsum. 20 Dogma tuae Pietatis almum. Da me reverti primum itere a malo, Quod caeca mundi gens properat retro A calle sublimi deorsum, Deinde alios sapide admonere. 25 O Alme Iesu, pectore ne meo Secedat umquam Spiritus, in tuum Quo prae de divinum receptus Fonte gregem fruor innovato. Haec Michaeli sancta dies Chori 30 Archangelorum, me renovet, Duci, Sistatque devotum Sacratis Liminibus reverenter Agnum. Immense Rector, Mundi Opifex tui, Idemque Lapsi, degeneri modo, 35 Corrector et Servator, o Rex Atque Parens hominum Supreme. Da mente cultum me stabili tuae Capessere almae hoc momine gratiae, Et porro custodire in aevum 40 Spemque Fidemque ratas perenne. Date supra omnes diligere omnium Rerum figuras, da mihi proximum Carum instar huius semper esse Pectoris, haut simulato Amore. CARMEN XIII. HUMILITATIS ELOGIUM. CETERA, quae varias hominum dominantia Curas Involvunt, Vitia, et longis erroribus aptant, Omnia diversis nituntur prodita ramis. Sed radix virosa una se stirpe potente 5 Subicit in numeris, mille in portenta, racemis: Haec est purpureis innisa, SuPERBIA, pennis, Conspicuam caelo vestem, Pavone magistro, Ostentans, radiisque opponens fulgura Solis. Hanc sequitur taetri iuxta chorus omnis Averni, 10 Cincta Libidinibus Venus, et mala Copia Luxus. Contra HUMILIS, Divum nitens Pietate serena, Vilibus in pannis et vix centone resuto, MENS, Vacuarum Umbras rerum, et fugientia ridet Mordacis fumi rapidis ludibria ventis. 15 Dic, PUER egregie, et magni Spes celsa Parentis, Utra tibi species, placita sub imagine visa est? An quae multiplici turgentia carbasa volvens Circuitu, multoque auro, clarisque Smaragdis Exornata venit, cristisque micantibus alto 20 Vertice, plumigeras trahit in spectacula turres? Vel quae compta modis faciem demittit honestis, Non onerata auro, non tinctae fulgure vestis, Sed pedibus nudis, et cinctu paupere culta? Illa aciem erectam, et flagrantia lumina torvo 25 Crispans intuitu, contemptrix debilis Umbrae; Altera sollicito vultum depressa pudore, Candentesque genas nativo tincta pyropo? An dubium est multis decorata monilia gemmis, Erectumque albae collum meretricis, et acres, 30 Inter se audaci certantes lumine, ocellos, Caesariemque decoram, et celsum in vertice conum, Purpureosque humeros, et eburnea pectora, et, inter Praetenues nebulas lucentes molle, papillas, Quaeque alia haud denso sub tegmine condidit, artes 35 Omnibus explorans numeris, Erycina, placendi: An dubium est isthaec iuvenilem flectere senum, Contemptam ut nullo in pretio, censuve, locove, Mentem habeat Humilem, et neglecti corporis artus? Huc adeo exemplis hominum Fortuna recurrit 40 Innumeris, ut lapsa levis fulgore superbo Deliret Formae, nec fata latentia cernat. Ast ego te Diae servantem Oracula Vitae, Longe alios census, puer o dilecte, docebo. Nempe licet pretiis rerum, non vilibus umbris, 45 Iudicio niti stabili: nempe omnis ab alto Deicienda venit, soliumque, SuPERBIA, fallax Compositis Animi cedet tibi moribus ultro. Hunc quem prima tuis Crinem male iactat ocellis, Non domina est huius, nisi quatenus, improba, fur est. 50 Nempe, iacens triviis, illum Calvaria quondam Foeda tulit, rasumque isthinc, variabile monstrum, Astruit ingenio, fla ventem scilicet, atro. Tolle modo hanc nexo retinentem circite cirros, Fibula ubi exempta est, patet en niger horror in auro! 55 Ipsa super niveo quae splendens, gemma, nitore Absolvit galeam, nihil est nisi debile vitri Fragmentum veteris, Chimica modo fraude recoctum. Proice humi: Iam rupta vides ut fragmina circum Dissiliant. Pariles servare monilia cernes 60 Divitias, grandesque inflexis auribus alte Pendentes lapides, et quicquid Lucis in illa est, Ipsum etiam, immani quod pondere sustinet, aurum Mentitur specie flecta decus: Impia dudum. Instruxit fastus falso tinctura metallo. 65 Succuba uti verae pretium mentita figurae Materies, turpi corradat vile lucellum. Vafritie, pascatque oculos fulgentibus umbris. Cetera quid longis opus est evolvere dictis? Omnia vel sunt vana, bonos fingentia cultus, 70 Vel furtis quaesita, latrociniisque potita, Corporis externi quos dira Superbia comptus Instruit, et captis spectandos mentibus offert. At si cladem intus penitam, putresque medullas Inspicere, et caecos posses lustrare recessus, 78 Immanem in turpi spectares peste mephitin. Nec tamen hic fraudum stat finis, in ipsius altas Mentis agit latebras dirum, vis morbida, virus. Hic vitiorum ingens rimanti vena pateret, Innumeri scelerum fontes, stirps longa veneni; 80 Unde genus commune hominum furor inficit exlex Ferre Deum contra sceleratas denique dextras. At Regina Humilis, nulloque ornabilis auro, Non gemmis, fucove potens, pudibundaque figens; Lumina humi, decorisque sui, ceu nescia, tectrix, 85 Caesarie mitidam nullo temerata colore, Incedit placidum, nec Castos frangit ocellos, Illecebrasve serens, vel ad oscula lubrica nutans. Hanc ubi non caris exutam vestibus olim. Impositam caelo, Christo moderante, videbis, 90 Omne supra exemplum pulchros miraberis artus. Ipsa etiam interius felicibus abdita fibris, Nil nisi suave ferunt vivo, penetralia, fructu. Mens animi penitus Virtutum exercita cultu Grata Deo, sanctisque hominum bene grata catervis, 95 Virgineas pascit, caelesti nectare, curas. Hanc tibi, care Puer, non ulla licentia Luxus, Non trepido eripiant Timor, aut feralis Enyo. Nempe viam excelso docet hoc te prendere Olympo, Perque Dei sequi in alta Deum fastigia Vitae. 100 Nam Pater Omnipotens, cum prono cuncta favore. Condita amet, fixasque vias, sacrosque meatus Ordinibus certis designavitque deditque, Utilibus vitae numeris, ut singula privis Apta modis cursum traherent ad candida calcis; 105 Exosus fastum procul, et superantia metas In facinus celsae, deliria mentis, abusu. Nempe sibi servans cum maiestatis honore. Imperium in cunctos aequabile: nemo IEHOVAE, Praescriptum excedat divini limitis orsum. 110 At qui se clauso contractum margine Vitae Intulerit sibimet, seque agnoscendo, Monarchae Vexerit in laudes, humili Pietate placebit. Contra infrene tumens, seque ipsa, Superbia, maior. Auctorem sequitur Stygiain declivia dirum. 115 Cuius ubi cepit fastus Violentia mentem. Sidus ab excelso fulgens Clarissima Sole. Lumina deposuit, cumque atrae Turbine Sectae, Mille malis Sociis Erebi descendit ad Umbras. Nunc inhians hominum culpis, vix crimine quoquam, 120 Plura virum in tristem deturbat saecula noctem, Quam quibus invisas male sana Superbia fraudes Obicit,et nex os rerum splendoribus aufert. Mille mali species et vix vitabile texunt Retia opus=pronique pedes sua damna requirunt. 125 Nam quodcumque operis celeri proponis agendun Corporis, aut animi tradis virtute parandum, In latus avertit de vero plurima fine Ambitio, placitura tuis ut facta triumphis Consumant pretium, Vitamque in flore trucident. 130 Sic, ubi proposito secedunt pectora voto, Error opus vesanus habet, vis vana laborat Ingenii, cum se solido subtraxit ab usu, Rumorumque umbras, et vulgi mobilis auram. Plausibus inquirit vacuis. Scena improba dudum 135 Clausa, Voluptates spectandi excludere iussa est, Cum Pietas, sata Luce Dei, foedissima Noctis Munera delevit superans cum pestifer angvis Turpe fremens, variis maculata monilia squamis Exuit, et foedam posuit cum flore senectam. 140 Prisca superstitio, externis male credula fucis, Larvasque Lemuresque, et mille vocabula Dirae Mortis, inemenso coluit sub fasce Deorum. Stagnabant humani actus Vitia omnia, Curae, Et Morbi, Vanique Sales, Lacrimaeque dolique. 145 Numinibus: Sic turpe dabat rationis acumen. Infidus Satanae non iam reparabilis error. Nempe humilis dum Diva fugit, dum quaerere rectum Intra se nescit, decepta Ferocia, pignus Sidereae Mentis, Verique ignobilis Orbem. 150 Tum, quicumque sagaci animo, vel robore dextrae, Fortior, insigni superabat nomine plebem, Divorum infando se constituebat honore, Cultaque de privis derivans signa suorum Auctor Imaginibus, longum tradebat in aevum. 155 Coniuge cum magna, serieque potente Nepotum Iam Deus, et totum divos sparsurus in Orbem. Non aliter Chaldaea manus cum, Principe Belo, Edomitis Asiae late regnaret in oris, Ipsum animo Regem superis addebat, et ultra. 160 Degenerem patrio sobolem venerata decore est. Sic Phariis scripsit Memphis sua numina quondam Regibus, et cultus formis celavit opertis. Nunc quoque quas miris evolvere docta laborat Posteritas chartis, simulacraque credita rebus, 165 Enarrat memorans, veteris ludibria Mundi. At pollens animi, caeli con vexa replevit Numinibus fictis, et sidera cuncta suorum, Graecia, sub titulos Procerum, sine fronte, redegit. Gens levis ingenii, gens nullis utilis ausis, 170 Quam nova non-stabili sibi quaerere corde pericla; Nullo firma loco, nullo non tempore frangi Impatiens: minimae iactatrix maxima Laudis. Cuius ab obsequiis, fictae et fuligine larvae, Se quoque non aequo, Gravitas Romana, labore. 175 Stultitiae abnormi solio inclinavit ab alto; Et iuvenes cum passa suas invadere habenas, Insignem prisca sprevit Virtute Senatum, Mollis adoravit prono dia demata vultu Semivirum, Pudor Antiquo Luctusque Catoni. 180 Huius ubi in partes dirupta Potentia binas Secessit, Graioque apicem submisit Adoni, Auxerunt vitiis vitia infelicia mores Trans mare mutati, proque aptis cultibus ingens Nata superstitio confudit sacra profanis. 185 Non aliter quam (dicta velut modo tradita servant) Purpureus quondam tenebris se Lucifer atris Damnavit fastu, superumque amisit honorem. Par similisque Deo cupiens, nunc auctor habetur Cunctorum scelerum, nec spes super ulla Saluti est. 190 Sed Proceres castos Christi clementia, Verum Restituens homini, nulla vi mentis abuti, Robore non regnorum, aut magni corporis usquam Commonuit: norint omnes sub Rege Tyranni Imperium omne Deo verti, qui desuper ultor 195 Imminet in fandis, et praemia moribus addit Iustificis: humiles illi submittere Curas, Auctorem venerari altorum debet honorum, Quisquis ab his alios regit, et se discit in illis. Omnia Virtutum complectens Nomina Sanctae 200 Solius in Laudes Sophiae Demissio Mentis Regnat, et humanis Superum Regem admovet aris. Ille potens patrio super omnia condita Regno, Tam facilem lapsae se Conditionis Amori Praestitit, ut servi sub schemate Templa veniret 205 Ipse sua invisens, praedicti in Temporis ortu. Huius consilium est, huius mandata papyris Condita divinis, solum super omnia rerum. Regnaturum HUMILEM solia, almi exempla secutum Principis. In terris quicquid paretve regitve. 210 Abiciat fastus, frangit Deus omne superbum; Mite Piumque levat. Virosa Superbia primos Eversura patres, plenumque Nepotibus Orbem, Persuasit miseris mali immedicabilis usum. Omnia sunt huius deiecta Palatia monstri 215 Ridiculis furiis, vanaeque tyrannide larvae. Nam quid homo nisi pulvis, et aerumnabile textum Corporis, in ter mille patens discrimina vento Cuilibet? Et vafris spirans immania technis, Ambitioni audet vecordi exponere Vitam, 220 Ut bacchetur ovans in leti currere fauces, Sanguineo fremitu sua se in mala fata deorsum Praecipitans, Erebi expansis petere abdita velis? Nocte ubi in aeterna, procul a Pietate Iehovae, Auctorem scelerum, Tormentorumque magistrum, 225 Perpetuis pascat, morte haud moriente, luelis! Alme parens, da nosse tuos, da credere miti Iussibus ex animo; subiectoque omnibus aeque. Fratribus hic animo, sic hos enare tumultus Temporis exigui, tecum florente corona. 230 Perpetuis cincti tandem ut vivamus in astris. CARMEN XIV. ERUDITIO TEMPORUM, CUM GRATIIS. POstquam prisca Deum rupit penetralia Turbo Barbariae, Geticisque effusi sedibus hostes, Aureaque, et nullo studia incestata metallo, Fuderunt dispersa solo; Sol clarus avitae 5 Regna Vetustatis, Lunae cum luce reliquit, Noxque per alta Virum tendens monumenta priorum Infandas tenebras, scripta indignissima feto Perpetuas partim delens detrusit in umbras, Partem infelici mergens, Oblivio, ponto, 10 In longis tenuit, vix expediunda, latebris; Unde, velut diro tabularum rara superstes Naufragio series, nostro nunc tempore demum. In veterum decora annorum, priscosque eresurgit Scriptorum, amissos dudum, chorus omnis, honores. 15 Non adeo Latiis velox Victoria rerum, Constat in exuviis, revocatque in Lumina Libros Ausoniae Procerum; sed trans mare laeta cucurrit, Hellados infelix fatum mutare parata; Unde tot eximiis rediit decorata Sophorum. 20 Relliquiis, ut mersa situ, carieque sepulta, Omnis ab antiquo se disciplina Senatu Tradendam, Europae cathedras dispergat in omnes. Nec sic Cura virum, nec eo obice gloria mansit Fessa semel victae, Clementi Numine, noctis: 25 Ipsa Palaestinis in sedibus, Orgia vitae, Caelestes legimus Libros; neque Doctor Hebraea. Voce deest; Chaldaea patent mysteria Linguae, Et Syriae voces, Arabique Idiomatis Usus. Sunt etiam Persae qui gnari dicta loquelae, 30 Hanc aliis, docti, discendam ponere gaudent. Immo adeo Europae Proceres, stirps optima Divum, Mercibus ut lato convectis orbe fruuntur, Sic Orientis opes, et Limitis Omnia dona. Occidui, Septemque Trionibus edita, et Austro 35 Scripta legunt, mandata libris: Ea Gratia fulsit Antiquis optata, sed haud sperata, parentum. Temporibus nostris; Iamque ipso a puberis aevi Introitu, felix ut quemque afflaverit astrum, Egregium, at lenta, Scriptorem, tabe macentem. 40 Eripiet tenebris, Puer, immortalia cingens Serta suo capiti. Nam dum Pietasque Fidesque, Relligioque potens animi, Ratioque, vigebunt; Non dubium est cum Luce aevi, cum flore, vetusti, Hos quoque qui caecis captos Heroas ab umbris 45 Asseruere die, fruituros Luce perenni. Si quis enim Linguarum honor, et reverentia Librum; Tam humanae scripta est Sapientia Curae, Quam qui divini tractant mysteria Regni, Posteritati aderit, certa ut sunt fata, suturum: 50 Nulla dies umquam Sacros Vatesve Sophosve Plausibus eripiet Famae; cumque omnibus istis, Qui docili studio, mille altis obruta mendis, Mille sub obscuris latitantia sensa lituris, Produxere almi Radios in Solis apertos, 55 Abstersisque suo maculis studuere nitori Reddere, ut a cunctis possint scribique legique. Hic alia ex aliis ducens primordia linguis, Inque alias alios gaudens devertere voces, Nil intentatum, nil linquere, certus, inausum, 60 Restituit priscis numeros concentibus aptos, Expungitque nothae delens deliria crenae: Ille sagaci animo componens Graia Latinis, Obscurosque situs, atque aerumnabile pondus Barbariae emundat purgans. Patet Omnibus altae 65 Tota Vetustatis Series: sunt qui ungvibus albis Cuncta tenent, quaecumque omnis fuga condidit aevi. Nos tot in innumeris Librorum milibus, in rem Producenda suam, nec litterula una fefellit. Mira Virum ingenia, et veterum maiora Tropaeis; 70 Qualia nunc etiam portenta, carentia monstris, Novimus in nostri florere perennia saecli Ornamenta, dehinc sero celebranda Nepoti. His Pater, a celso donorum expensor Olympo, Iudicium caeleste dedit: capit omnia fervor 75 Igneus, et veros Discretio mittit in usus. Non hos sacra Patrum Latio, et sermone Pelasgo, Scripta latent, ritus veteres, et nobile dogma. Salvificae Fidei, puris dare cultibus adsunt, Erutaque obscuri de nocte Sophismatis, orsa. 80 Enarrare Dei, Lucique reducere perstant. Summe Parens, tibi poplitibus fit Gratia flexis Humani generis, per climata reddita Mundi, Qua se Musarum, te Principe, nobilis oestro Multiplici extendit series. Te maxima rerum. 85 Agnoscit Pietas, Fontem Auctoremque bonorum. O Cunctorum Auctor, sed et huius muneris; Inte Fac redeant tua dona, tuum celebrantia Nomen. Nosque etiam hos inter Proceres qui scribere nostros Iussisti titulos (nec enim vis Lucis honorem. 90 Deicere in tenebras, aut Noctem inducere Soli) Care Parens da cuncta tuo sic cedere nutu, Gloria ut inde tua atque hominum pia corda iuventur! XV. HYMNUS SS. TRINITATIS. QUid trina caeli machina Triplici canore fulgidos Exercet astrorum choros? Quid trinus Orbis accinit? Quid triplices mundi incolas In tanta raptat iubila? Phoenica quis triplicem iubet Iterare inauditum melos? Quis tres Camenarum lyras Concentus accendit novus? Cur trina Seiren dulcibus Ubique carminibus sonat? Cur Solis ales lucidi Ter nunc Eoum praecin Cum nulla noctem sidera Abire plenam dictitent? Quo triplicis partes simul Hominis ter exsultant mei? Cur iubilante Spiritu Mens atque Corpus subsilis. O nox profunda, o Noctifer O taetra caligo, gradu Recede contento ilico, Tenebraeque diffugiant graves. Crassis in umbris lucida, Vigilantibus sub pupulis Sub pectoris oculis nitens, Caelestis in gruit dies. Dies corusca se ingerit Animae precantis carmini: Abi, molesta factio, Nugaeque mortalis luti. Quis illa, quae dies, venit? Fulgetra quis micentia, Ab axe, Apollo, splendido Agit in tenebras terreas? O Fulgor immense! O nitor, Aequande nullis ignibus! Quid mille ad istum Sidera, Quid mille Soles luceant? Ter mille si mundi forent, Et quilibet ternis queat Ardere Phoebi curribus, Flammaque ter culta magis: Mille simam nec omnium. Sufficiat in partem nitor, Florentis huius luminis, Quo nos beat praesens dies! Vis scire quae lux ingruat, Quis ille tantus, tam potens, Tam cuncta superans lumina, Adstet precantibus, dies? Cum prima roscido pede. Aurora producet iubar, Caelumque, nocte prodita, Titan serenus induet: Lux TRINITATI dedita, Dicata Trino et Unico, Procedet in mundum dies, Toto favente Numine. O quae propago terrea. Durabit in lucem hanc! quis o Homo natus hanc feret diem, Nec obteretur fulgure? O Christe Iesu, qui tuum. Sancto Prophetam tegmine, A morte tali vindicas, Hos mitis in oculos veni! Da vultus immensum decus Moriturus iste sufferat: Ut in tuas laudes potens Animus quid acceptum canat! O summa rerum Trinitas, Mysteriorum maximum, Sanctissimum et sacerrimum, Tuos Sacramentum doce! Ut Maximus rerum sator Sit unigeniti Filii, Aeternus Aeterni, procul A Tempore et Loco, Pater! Ut Sanctus uni Spiritus Accedat in binis Deo, Sicque Alma constet Trinitas, Nec pereat Unitas Dei! Quis ista mortalis capit? Quis credere humanus valet? Et hoc tamen Sacramine. Salvifica consistit Fides. Ratione qua tandem? Iube. Ratio recedat improba. Ubi Christus, ubi Pater est, ubi Sanctissimus Paracletus: Nulla ibi sit exputatio, Numerive rectrix regula, Nec sensus, aut sollers rei, Per puncta, comprehensio! Quid dicis? Exsensam iubes Silere mentem, et credere, Dotata cur tot desuper Est ergo donis a Deo? O stupida, caeca, debilis, O crure utroque claudicans! Hoc Angeli mysterium Sciunt, sed haud intelligunt. Archangelorum fulgurans, Visoque perpetua in Deo, Nec ista vel minima potest Ex parte, vis apprendere. Dic orba lucis natio, Dic hospes in rebus tuis, Imaginis dic caelicae Amissione ignobilis: Quis verbo, et unico polos Terramque, pontum, et aera, Quis condidit nutu, quis est, Qui condita omnia dirigit? Hic ille se talem tibi Iubente monstrat Gratia, Ut, creditis magnalibus Eius, perenne floreas! Ut cum beatis Mentibus Aeterna carpas gaudia, Ratione quae victa, Deo in. Fide dederunt Gloriam. Hic, o homo effossis opus Erit oculis mortalibus, Cerebri ut penetral abditum. Capiat Salutis fulgura! Glaucoma quid curas tuum? Quid caecitatis aestimas Tam densa dirae obstacula? Credendo conspicies Deum! O Luce Maiestas tua. Triuna, nostra pectora, Ex hoc potita momine, Tibi assere aeternum in diem! CARMEN XVI. IOANNI BAPTISTAE QUem te, summe Virum, quem, summi Praeco IEHOVAE Talthybium ingentem, atque ingentia iussa ferentem, Horrentem saetis, et olentis pelle cameli Indutum, procul a cultu, in silvestribus oris, 5 Humano, procul a luxu, solumque rudemque Urbanorum operum, iuxta Iordanidos actae Saxosos scopulos liquido rem fonte gerentem, Aspicio? Quisnam ille decor? quae splendida virtus, Agresti e pastu, tenuisque e rore cicadae, 10 In tantos iuvenem immanem te roborat ausus? Tune ille, ille potens manibus descripta Tonantis Officia in tabulas, mundumque tenentia Legum. Vincla vetustarum tot retro firma per annos Solvere, et in proprio praesentem ostendere Templo 15 Servatorem hominum? Tune intemerabilis Agni Os monstrare manu coram, testemque mereri Divinorum Operum caelorum ex arce Columbam. Hac pompa, his potes induviis? miracula fando Talia quis cepit, quis scriptis condita legit? 20 Regnatorum ingens numerus, ter mille tyranni, Purpureique Duces, ipsa alti Regia Olympi Militia, inflexis genibus procul undique adorant Enduperatorem Dominorum, hunc prima propago Eminus adspexit venturum in saecula certo 25 Tempore Adamigenae sobolis, sua regna tegent me. Seque humili celantem habitu, tu prodere perstas; Teque, DEI Heroem, quo femina nulla priorem. Concepitque utero, fuditque in tempora, Vatem. O nimium dilecte Deo, cui Silva palustris, 30 Cui deserta iuga, et sterilis proscenia ripae, Aularum auratos postes et gemmea vincunt Vestibula, impositasque excisis rupibus arces, Ut nova se in veteres demittens Gratia culpas Te praecone patens, te tantarum indice primo 35 Sacramenta daret rerum populoque Patrique. Abramidum, Spes unde Orbem dispersa per omnem. Gentibus erigeret certae Vexilla Salutis. Salve magna Dies, te, Christo vindice sospes, Natalem intueor post quina decennia primam. 40 Unde in gens cordi subit exsultatio, seque. Tota Deo, mens, tota Deo rescribit ovantem. Tot meritis; quodque hac lacrimarum in valle dierum Restabit, dicat ingenti super omnia Voto Christe tibi, cupida exsolvi et te visere coram. 45 Tuque meae pars magna animae, quem dotibus altis Mille viros ultra mactavit Gratia Christi, Lipsiaci decus egregium, RIVINE, Lycei; Posteritas quem grata manet, Semonibus olim Quem procul aethereis, gradientem passibus aequis, 50 Gloria componet Studiorum Heroica cultu, Tu, RIVINE, fave. Longe clamosa recedat Invidia, et proprio frendens intabeat aestu. XVII. CONFESSIO. QUantula res, Fateor, puro cum corde profari? Conciliat superis haec tamen una homines. Confiteor, dico, non est res, dicere, longa, Nec gravis, et nullo dicta molesta modo. 5 Verum infelicem censent hunc saecula, qui se. Submittens hosti, cogitur ad Fateor. Ergo sit haec eadem nobis quoque Regula, nec iam Hoste Deo, FATEOR dicere, fiet opus. Est Pater, est Dominus: non ulla est gratia maior; 10 Ante preces primas, summaque verba, favet. Immo hominem ne qua dubitandi occasio pulset, Cum subeat iudex quis sit, et unde reus. Mira fides dicto, linguam neque verba sequuntur, Haeret et in medio Vox gravis ore mihi. 15 Sed tamen intra animum Confessio regnat herilis, Sentit et internos Mens operata Deos. Ante reum absolvit, quam confitearis, Iova; Cogitet hoc unum cor modo, Confiteor! Cogitet, atque isto pascat sua viscera sensu, 20 Sang vine quod Christi crimina cuncta obeant. CARMEN XIIX. AFFLICTIO, MEDICINA EST. QUid inquiete verberas cor impetu, Inanibus studens logis, Quibus sub alta Mentis Igneae iuga Pericla Sortis exigas? 5 Videtur istud hoc, quod accidit tibi, Deo volente, momine, Supervenire cuncta, peius ut malo Nihil tuo sit uspiam? Fatemur, hercle, resque poscit ipsamet, 10 Sit hoc ne gare nemini: Sed ad piacla cum refers gradum tua Iuventa quae ferox facit, Ut anteacta conferas sequentibus, Statera ne quid elevet; 15 Malum quod ipse voce nominas gravi, Et esse pessimum putas, Id a favente rebus oppido tuis Deo tibi dies tulit: Ut elavetur impiae luis fluor, 20 Ab altum hiante vulnere, Perenne putris, haudque te sui sinens Nitoris esse compotem; Sed inquinante pure corpus obruens, In omne lapsibus scelus. 25 Perit perenne, cumque Daemonum nigra Cohorte Tartarum petit, Nisi medente sub dolore tollitur, Favente per Crucem Deo. Nec interesse tu putes, manu Pater 30 Adesse qua velit tibi. Acerba si videntur esse pharmaca, At esse scis salubria. Habet brevis quid ille comparabile Perennibus bonis Labor; 35 Quibus parata, sustinentibus bene, Salus, probatur a Deo. O Alma da Fidem mihi tuam, omnia Necans caduca, Gratia: Ut ille solus imperet mihi, cui 40 Redemptus, et Sacer eluo. Quia omne terreum, omne quod perit, nocet Timentibus lues suas: Iuvat sed omne quod perennitas habet, Fidem Deo suam applicans. CARMEN XIX. NEC DIVES, NEC PAUPER. HAec quoque de vestris non parva favoribus Aura est, O Pater, o Animae Spesque Salusque meae: Quod trepidum in tenebris, humani et sordibus aevi, Sublevat hac etiam me ratione, Charis. 5 Ut procul exstantem, et mihi vulnera caeca minantem, Divina, scopulum, dexteritate premat. Nempe quod obscura palanti nocte per umbras, Scrupeus est molli qui, lapis, exstat humo. Hoc miseris Aurum est mor talibus, addita pestis, 10 Copia cum fructus larga videre negat. Fasque nefasque eadem bacchanti in nube putantur. Excusant Vitii Divitiae omne genus. Donec ad obscuram-visu, Lux perdita, rupem Impulit, et rupit, Forsin opina, pedem. 15 Ilicet omne retro facinus cum Sole patescit, Abstulerint usum cum Rationis, Opes. Contigit hoc paucis: Vilissima turba ruentum, Non convertendis sensibus, ima petit. Perdita cum res est, et Luxu exstincta Cupido, 20 Iam peragunt partes Ira dolorque suas. Paenitet incassum, quia consuetudine longa Naturam ex usu Tisiphonae a parit. Hoc inhiat, quod abest, rapiendi dira libido; Nec finem in cumulis pauper avarus habet. 25 Quod tenet, hoc perdit; quod perdidit, improbus ardet; Usque aliis inhians perditus, atque aliis. Poena homini exsenso est sua prendere vota, nec audet Corporis effrenem mens cohibere famem. Hoc etiam raris (o Sors data laeva!) potentum 30 Tempus, et errorum copia longa dedit, Casibus ut sese communibus addere norint, Nec cupiant magnis dicere iura Diis. Hinc quoties fatis venit hora vocantibus exlex, Improvisa altis mors stetit in foribus. 35 Omnia quae cura mecum perpensa sagaci, O Pater, o Animae Luxque Salusque meae; Prona tibi flexo cum poplite pectora sistunt, Et grates ima reddere mente iubent; Prisca quod Herois divini Oracula servans, 40 Me media dederis posse venire via. Scilicet ut nimii mihi copia ponderis absit, Nec desit numeris portio iusta suis. Ne male consiliis animum seducat egestas, Commoda, maiorum, pabula, more inhians. 45 Unde procul curasque et inanes temno dolores, Nec turpi luxu fervere corda sino: Sed medio incedens per pinguia et invia passu, Divitias Domini nocte dieque cano. Hanc mihi, io, sortem, cum sorte haec pectora serva, 50 Christe, tua ut certo tramite signa sequar. Plena licet circum sint cuncta tumultibus atris, Ventique et saevi marmoris arma tonent. Nulla tamen candente via me nubila turbent; Nec metuam Satanae, nec metuam iram hominum. 55 Sim tuus, ut meus es. Sed Spiritus auctor ab alto Roboret infirmum, per vada caeca, pedem. Nil habet in sese, nisi recti, Mundus, abusum: Terrestres terrae in culta premens oculos; Hinc fugit omne bonum, atque obbrutuit omnia ad illa, 60 Sensibus externis quae potiora videt. Dira Venus praesto, praesto est Bellona, Furorque Martius, atque Auri, peior utroque, fames; Ambitioque excors, et surda, cupidine pompae, Caelestes animo figere, Fama, notas. 65 Milia sic hominum ter mille feruntur ad Orcum, Cum nec centum ipsi sidera visa petant. Tu miserere, Pater: quod enim tua Gratia non dat, Non habet hoc in se, non, homo, habere cupit, Quod si adeo certum est reliquos properare deorum, 70 Stet tuus in vera grex Pietate, Pater. XX. Ex Cap. II. ESAIAE, CARMEN, Scripsit Annorum XIV, IESAIAS fata haec Solymes Iudaeque videbat Amosides, tabulisque memor servanda ferebat. Temporibus rerum extremis, mons iste IEHOVAE, Cuius in exiguo posuit Sacraria colle, 5 Celsior ex surget cunctis, veroque superbus Tramite, magnorum premet alta altissima montium. Ilicet extremae gentes, populique profani, Certabunt sanctis, sacratum escendere collem, Inter se laetis miscentes gaudia dictis: 10 Certemus cursu sacratum prendere culmen, Ut Domini SIHON leges discamus ab ipso, Errorumque vias fatuorum quisque relinquens Sera salutifero figat vestigia Templo. Ex SIHON etenim progressa potentia Legis, 15 Ex Solymis Domini procedet amabile Verbum. Iudicium ipse illac in tempestate remotas Proferet in gentes, ignaraque saecula Veri Iudicio inviset, castigabitque favente. Tum gravis in placidum gladius liquefiet aratrum; 20 Martia, restantum metere arma assueta virorum, Hasta metet Cererem melius: non usus in hasta, Non erit in gladio; placida regnante quiete, Optata inter sese agitabunt otia gentes. Bellica non usquam quaerent certamina palmas, 25 Nec rudis instituet tironum examina campus. ISACIDAE, properate, viam lucemque IEHOVAE Sectemur reduces tenebris, et nocte viarum. Abiectum, ISACIDAS, genus aversaris, Iova, Et gentem tibi sanctam a vultu reicis almo. 30 Causa est: Non Oriens, non illos saecla Philistim Peccando exsuperant; quin exsuperantur ab illis. Tanta peregrinae sobolis prognata caterva est, Sortilegumque, dies qui vana ad momina ductos Ominibus signant, stupidis, ratione repulsa. 35 Auri vi oppleta est, argenti pondere pressa, Thesauros, numeri expertes, vix terra ferendo est. Exsultant ab equis, glomeratoque ordine curruum, Innumero insultu tellurem auriga fatigat. Explerunt urbes fictis, procumbere prompti, 40 Numinibus; Proceres et plebs furiata feruntur Consensu in facinus; manibus quae ficta suismet Non nescire queunt, stupidissima natio, adorant. Non dabit impunem his veniam spectator Iova. Ite petras subter, vosque ultro abscondite caecis 45 Antrorum caveis, Domino veniente tyrannos Destruere horrentes, in maiestate tremenda. Ebria cuncta malo quatientur lumina fastu, Ex celsos humili mutatos sorte videbis. Solus in hoc Dominus erit altus tempore Rector. 50 Nempe dies aderit Domini, lux magna Iehovae, Cuncta super fastosa: ut cuncta ex celsa premantur, Cuncta superba ruant, elataque cedere discant. Procerae Libani Cedri, quercetaque Basan Procumbent terra, mons omnis et altior Ocris 55 Culminibus pronis humiles descendet in agros. Praecelsae turres, murorum immania saxa, Velivolique maris sulcantes aequora moles, Quaeque laboratis humana industria textis Laudibus ingenii evexit, contempta iacebunt. 60 Ipsi etiam Reges, omni cum robore et arte, Plorabunt deiecta alti fastigia census, Solus ut emineat, solus Deus undique regnet, Cunctaque subversis calcentur ut Idola fanis. Tum petere humanos proceres sine more videbis 65 Speluncarum aditus, Maiestatisque timore Divinae, obscuros petrarum intrare recessus. Cum Pater Omnipotens aderit vi Iudicis Orbem Discutere immensum, pollens ultricibus Iris, Quisque sui tunc proiciet simulacra furoris, 70 Auroque argentoque efficta altaria Divum, Et turpes latebris statuas abscondere perget, Quas, ut adoraret, sibi fecerat impius auctor. Desinite ergo hominum vanos ambire favores, Qui cum sint aliquid hodie, vel et esse putentur, 75 Cras, specie amissa, vix sola cadavera servant. Nemo etenim vestrum novit, quo gloria censu Humani generis constet penes Omnipotentem. Haec ego bis quinis advivens quatuor annos, Indocilis latuisse puer, sed sic quoque mundi 80 Contemptor, facili poteram lusisse Camena. 80 Clamabant torvi, contracta fronte, magistri: Excutite huic calamum, Vitam Puer auferet ipsi Nempe sibi, invigilans nimio fervore Poetis. Verum ego praeveniens animis velocibus omnes, Aetatisque moras, primaeque pericla iuventae, 85 Instabam amplectens Clio Cliusque Sorores. Et iam non toto Psaltae sacra Carmina mense Utcumque in numeros Lyricos inclusa tenebam, Non ut magnum aliquid mihimet fecisse viderer, Noxia sed studiis ita ut otia longa caverem: 90 Otia, quae plures pessum, quam bella dederunt. CARMEN XXI. AD CHRISTUM. Dissolvi cupit. INvicta dum pectus meum Vis Spiritus Sancti tegit, Trepidamque mentem maximi Virtus Paracleti regit: Pericla cuncta temnimus; Fiduciam, fixam polo In utrumque servantes latus, Restamus omni turbini. At cum superna gratia, Ob scelera nos perennia, Saeclique cultum, deserit, Horremus indignis modis. Non folium in ulla est arbore, Quod non tremorem duplicet, Quoties Favoni flatibus Austrive tactum inhorruit. O Christe, miserator Deus, Tandem dierum in saeculo Videre fac finem malo, Et ad te abire fervidum. Non fulgor auri flammeus, Non albus argenti nitor, Non me corusca gemmei Fulgetra percellunt chori. Non Ambitus, non Gloria, Non Fama, non Laus ingeni, Non robur aut Virtus capit, Non nobilis lux stemmatis. Mortale quod desiderat, Per saxa, per flammas, genus, Id omne dudum displicet, Et mente semotum est mea. Solum, unicumque, mi placet, Votum unum et unicum appeto, Solum unum et unicum omnibus Votum antepono optatibus. Ah! cur morantur hanc mihi Mea membra vim desideri! Cur non sequuntur hoc die, Momento in hoc, Votum meum! Discupio solvi hoc carcere, Discupio proficisci ad Deum, Abire discupio hinc eo, Datur unde nulla regressio. Non ut malignorum agmina, Quos dia damnat Ultio, Aeternum ut in stabulis Stygis Perennia ferant tormina: Sed ut piorum concio, Post mille mundi et complicum Ex hausta, tandem ad caelites, Odia et pericla, transiit. Quam nunc Abrahami in sinu Solatur alma Trinitas, Lacrimisque detersis iubet Gaudere, Christus, perpetim. Hic Patriarchae, Principes, Reges, Prophetae, Iudices, Innumera Martyrum cohors, Aeterna cantant carmina: In mentium tali choro, Tripudiisque pectorum, Ut nulla cogitatio Par aliquid assecuta sit. O purima exsultatio; Nitidissimorum iubila o Concentuum, in Laudes Dei, Quales Paracletus iugat! Quid mundi ad haec deliria? Caduca quid potentia? Quid splendor auri, et gemmeus? Quid omne thesauri genus? Perenne sub polo nihil; Horaeque laetitiam unius Ter mille tristia saecula Sequuntur, ut tenebrae diem. Quis hic manere gestiat, Ubi semper homini lupus homo, Ubi innocenti cuilibet Centum latrones imminent! Quin praepetis cursu pedis Hinc evolemus, Daemonum Ut e theatro, et carcere Animarum, eamus ad Deum! Fave, o superna Trinitas, Pedicasque deme triplices, Quibus impediti, haerescimus Mortalitatis in luto. Mens emicare dum vovet, Onus ignavescit corporis. O Christe, Flammas mentium Superare fac terram artuum! Huc cuncta collimant mea, Huc Vota Sanctorum omnium: Ah liberemur hoc die, Iungamur ut tibi crastino. XXII. CONFESSIO ET DEPRECATIO. FLebilibus numeris, et tristi Emblemate cantus, Confiteor tibi me sontem, genibusque volutus, Per te sanguineos Christi morientis Amores, Proelia per Christi contra Satanamque Necemque, 5 Victorisque altos, praelustri in Luce, triumphos, Evectumque ipsum patrii alta ad Sidera Olympi, Venturumque brevi in Poenas sine fine, malorum, Castorumque aeterna perenni in praemia Honore; Alme parens, precor, atque humili cum corpore, prona 10 Mente, tuis sanctis altaribus improbus astans, Deprecor, ut misero confessoque omnia dones Crimina, te contra quae prima a luce peregi, Ah miserae vitae huius et alta in nocte natantis. Incola sum caecae, Pater o mitissime, Eremi, 15 Caecior ipse omni caecorum classe parentum, Quotquot ab exorsu mundi mea tempora caeci Praecessere: Pater, quid stricto iure sepultum Iampridem in dira dirorum nocte parentum Persequerisque, instansque urgentibus undique telis 20 Perpetuum intentas periturum in sponte cadaver Iudicium mortis! Quid fulmina celsus Olympo Formicam in tenuem caelis iacularis apertis? Vatibus anne haec est decantatissima priscis, Illa super nubes, et trina volumina magni 25 Aetheris, illa omnes evecta locosque modosque, Altior ipso te, Clementia? nempe facessens, Ut, quam Oriens late Occiduo distaret Eous Cardine, Vindictae tantum tuus ignis abesset Amisera humani stipula peccaminis in te. 30 O qui recti animi, qui Vitae simplicis, actus, Quadruplicem in seriem, successurosque nepotes Ulterius promittis, et haec promissa fateris Iurando tibi iure haud umquam ingrata futura; Sed scelerum Poenas uno finire nocente, 35 Nec noxas Patrum in natos servare reversos: O Pater alme, memor misero hoc in vate tuarum Esto tui Virtutum, atque haec Oracula firma. Non dubitant miseri hi manes, haec obruta noxis Vita mea, et Clatris Orcinis proximus ardor, 40 Te Regem Regum, Dominum Dominantium in uno, Non fracturum homine hoc tua maxima dicta, Iehovae; Tanta sed est luteae compagis ad omnia ubique Debilitas mentis, membrorumque impius horror, Ut nec visa videre, nec audita ipsa sibi sit 45 Certa audisse domi: Tanta est Violentia diri In leve Vas Satanae, cuius famulatibus orbis In magno totus rerum servire tumultu Cogitur, ut cunctis semel exsulet undique Verum Ausibus, et sit iam nihil indubitabile prorsus. 50 Quid contra hunc hostem, quid contra tela furentis Principis in mundo possit caro fictilis? Atquin Haec etiam data servitio male servit Adami, Adami Veteris, quem sancti hoc nomine dicunt, Corruptorem animi affectum, cui noxia primi 55 Perpetuam noxam malesvada parentis inussit. Huic agnata malum non evitabile vibrat Interioribus in corrupta, Libido, medullis. Hunc Furiae incendunt Fastus; hunc dira, decori Omnis, Avarities, contemptrix, insidet intus. 60 Cunctis una malis genitrix; radice nefanda Pullulat Impietas; hinc Sang vinis Ira sititrix Crudeles subicit animos, Vindictaque saevis Delectata iocis, caedesque a caedibus augens. Quis reliquos numeret Cacodaemonas? Omnibus unus 65 His miserandus homo vitae patet omnibus horis Ludibrium. Ipse malos agnoscit denique mores, Nec tamen hos vitat, vel abit complexibus horum. Ergo ut principio a summo finem usque supremum Nascentis mundi, degentis, et occidui iam, 70 Nemo umquam vixit sine crimine, nemo sine hoc est Umquam victurus; Pater o ter maxime nostris Condonatricem quoque redde precatibus aurem; Alme Pater: Viden' ut temptis quae Census Opesque, Quae dederat quondam nobis iucunda Voluptas, 75 Supplicibus sanctas genibus advolvimur aras, Emendatricis poscentes Numina Vitae: Ut tuus ille Sacer, per quem omnis turba locuta est Vatum Antiquorum, Praeconumque Ora recentum, Spiritus incumbat nos desuper, intima puris 80 Corda movens servansque incentibus; ut tua mundi Postpositis curis primum mihi regna petantur. Hoc est, commissis ut cunctis rite remissis, Pervigili grates animo tibi semper agamus. Utque, caducorum spernentes plaustra laborum, 85 Aligeros Domini Currus stipemus Iesu. Sic tua, quae nostris sunt usibus apta futura, Adiciet manus in tristi donaria Vita: Larga manus, votoque in nos prolixior omni. XXIII. FESTO PENTECOSTES. AETerne rerum atque Omnipotens Sator, Parens Iesu, Sancte Deus, Dei, Cum Spiritu Sancto, Triunum Numen, item simul Unitrinum. 5 In Nomine almo, Nomine in Unici Nostri Redemptoris, prece supplice Provolvimur proni ad tribunal Iustificum tui Amoris in nos: Cum Gratiarum, pectore ab intimo, 10 Peccata fassi non sine lacrimis, Solutione, speque firma In Domini meritis IESU. Quod hac sacrata rite tibi die, Quae Pascha sacrum subsequitur, decem 15 Si quinquies decenseantur Vere novos referente Soles. Coram videndum discipulis tuis Misisti in Urbem, Iudaicae caput Quae tum vigebat disciplinae, 20 Flammiferis, Paracletum, in Auris: Repente linguis grex variis quatit Linguas coruscas aetherea face. Indocta gens illiteratis Pectoribus loquitur Triumphos 25 Longis, Iehovae, carminibus, Dei; Magnaliorum maxima, caelitus Afflatus, ordo rusticorum Mille metris canit eruditis. Quis ora fandi nescia, quis rudis 30 Plebem popelli tot docuit modos? Quis labra solvit tot figuris Eloquii variantis auctor? SOLator ingens Spiritus, omnium Dux Gratiarum, fluminis ubere 35 Torrente caelestis profusus, Visibiles ruit in Camenas. Lux purimo prognata die, diem Novum facessit, per spatia omnia Palatiorum, reclusi 40 Discipuli Dominum canebant. Valvas penetrat Spiritus ilicet, Fulgetra lucent undique Caelica, Divina tempestas superno Concutit acta domos tonitru. 45 Mentes piorum fulmina simplices Imis petitae concipiunt locis, Et fantur immensi Tropaea Attonitis animis IEHOVAE. Centena fantes natio, feriis 50 Collecta in Urbem Iudaicis, simul Intelligit, linguas loquuntur Mille, virum chorus iste, in una. O Summe rerum conditor; o Pater, Promissus iste est Spiritus omnium 55 Qui dogmatum doctor, Salutis Nunc quoque dogma tuis propagat. Hoc eruditi vindice, Spem, Fidem, Servamus in te, numine sub tuo Ecclesiae te militantis, 60 Hoc duce, grex recolens adorat. Quottidianis hic numeris agit Tuos precatus, dat gemitus nova In omne momentum renatos Luce tuorum operum Poetas. 65 O Gratiarum, o milia millies Millena, mentis attonitae, cape Tui Poetae, quem dicasti Tot meritis tibi, Christe, totum! Aeterna serves haec mihi munera! 70 Ecclesiae des perpetuum tuae Almi Paracleti per orbem Auxilium, vitiis sepultum! Damnata tota stirpe hominum iacet, Diris tenebris, hoc sine vindice, 75 Successio, nec te, nec ipsam Se capiens, Satanae potita. O Trinitas immensa, tibi placet Gregem piorum colligere hoc duce, Servare collectum, et perenni 80 Tradere perpetuum Saluti. Illuminator maxime, nos tua Mactare totos incipias die, Ne luridi regnator Orci Concutiat, faciles moveri. 85 Flammis superni pectora lucidis Ignis, perenni sanctifica face, Ut mente fidenti supernis Credere pollicitis queamus; Ut exuamus vota simul mali 90 Damnosa mundi, Delicias vagi Calcemus orbis, vim Dionae Dulcacidae procul exsecrantes. Quicquid Voluptas riserit Aulica, Privata quicquid fert Opulentia, 95 Secreta quod, vulgo remoto, In thalamis subicit Libido, Mens celsa damnet; transeat auribus, Sirenum ut olim Dulichius lyras, Eversor Ilii, pocla Circes, 100 Et maris undisoni pericla. Non durus illum proposito furor Amovit Austri, non Pater humidi Neptunus orbis, triplicatis Aeoliae aut furiis procellae. 105 Quin tandem amata constitit Ithaci Tellure regni; quamlibet hoc breve, At patriam Heros praeferebat Divitiis aliorum opimis. Quid nostra nobis cura ferat, iuvet 110 Paullum tueri! non tenuis lares Ad insulae imus; Regnum Olympi Ipsum adituri adeo vocamur. Non nostra nobis hoc Probitas parat, Non ulla Virtus, non Opulentia; 115 Laborve, monstrorum superbus Herculeis domitor lacertis. Illustre donum Filius hoc Dei, Suo paratum sanguine, devovet Iuratus auctor, se daturum 120 Omnibus, hoc cupidis potiri: Modo omnem in ipsum spem quis agat suam Aeterna flagrans, digna animae bonis, Caduca proculcet, redemptus Ad superae moderamen Aulae. 125 O summe rerum conditor, o meus In Christi Iesu sanguine, io, Pater, Io Redemptor Christe, per te Spiritus hoc mihi largiatur Sanctus: nec ullo tempore deserat 130 Semel potitum subsidio suo, Quem vera tandem lux beabit Perpetuae vice Pentecostes. XXIV. EODEM. SAncto dicata Spiritui die, O Alme rerum Conditor, o Pater, Qua caelitus quondam tuorum Visibilem populo indidisti; 5 In nostra eundem pectora flumine Profunde largo; purificet suos, Constantiae vim largiatur, Speque Fideque potente firmet. Ne nos, remotos a facie sua, 10 Orbosque sacri Robore Flaminis, Exponat Orcini tyranni Saevitiae, Stygiisque poenis, Solator adsit Maximus Optimus, Dux Gaudiorum, Dux Patientiae, 15 Dux Veritatis, recreati Cuius ope exhilaramur intus; Intus subimis visceribus DEI Vim sentientes, concipimus mera Grates placentes mente, quarum 20 Solvimus his seriem Camenis. Arcere nostris a Laribus procul Digneris hostes, qui vice duplici Nocere perstant, pars aperto Marte, dolis alii potentes 25 Nos agni, inanes roboris, omnibus Gens nuda technis, expositi lupo Hinc inde bacchanti, tenemur Retibus impliciti latronum. Sola tuorum nisi ope dogmatum, 30 Ventos latrantes undique temnimus, Nihil paventes, nil sequentes, Quod Ratio malesuada dictas. Scimus parentum semine prosati Mali malorum, quicquid agat homo, 35 Ex se, omne nil prorsus valere Ante tuum Domini tribunal. Quapropter in te solum oculos levat, IEHOVA, rectos nostra fides: tuis Ad cuncta caeci cetera, omnem 40 Eloquiis animum dicamus, Gnari omnem in omni dogmate cetero Latere culpam, sensibus intimis Tui precamur Spiritus vim Auxilio miseris venire. 45 Hunc da potenti Sceptriferis viris Adesse dextra; praecipue quibus Nos subditi in lauta quiete Degimus hoc superest quod aevi. His da sagaces Consiliarios, 50 Queis iusta curae Iustitia, et gravi Mores dolosi perditique Sint odio, violentiaeque. Da vitam inanem Luctibus, et vagae Libidinis: da dira pecuniae 55 Ne regnet in nos, neu, Cupido, Ambitionis agat retrorsum. Da sanam in artus mentem animi, Pater, Sanos potiri principio; neque Adversa Patrum, Filiorum 60 Sint studiis inimica Vota! Pudica Virgose thalamo in suo, Ut Sponsa Christi, caste habeat, vagos Exosa vestitus, procos nec Alliciens petulante vultu. 65 Sie rectam in horam conferet arbiter Virtutis almus sponsiferas faces, Probusque iusto nobilisque Tempore proveniet maritus. Non bella et enses in patria domo 70 Quaerat iuventus mascula, sed pie Sancteque contenta educari, Laetificet animos Parentum. Servile nolit fallere heros genus, Mutisve technis decipere, ut solent: 75 Nemo ferinae se iugo det Ebrietatis, opes profundens. Quisque in statu se contineat suo, Deo remittens Imperium Omnium, Nil caeca Fortunae (ut loquuntur 80 Gens Satanae) male flabra curans. Se Sanctitati devoveant domi, Se quisque Recti det Studio foris, Et Spiritus Sancti apprecetur Auxilium rationem ad omnem. 85 Hoc omne nisus principium incohet, Omnem hocce finem praeside finiat; Huic Puritatis, Castitatis, Temperiei decus omne debens; Huic acris omnem vim Sapientiae, 90 Roburque mentis, Spem, Charitem, Fidem, Placere quisquis vult relicto, Se Domino, insipiente vulgo. Veni o potenti desuper impetu, Aegrota curis pectora liberans, 95 O Sancte Consolator, o Rex Magnanimae Pietatis; in nos: O Sancte claro Spiritus aethere In pectus istuc Luce veni tua, Spretisque victor illecebris 100 Pestiferi, tibi Sacra, saecli Haec viscera almis irradia ignibus Vitae beatae, quae procul, ah procul, Huic imminet crati, sepulcro Hoc utinam articulo dicandae! CARMEN XXV. VOTUM IN MAERORIBUS. QUae mihi, quae solvat pro multis praemia mundus Bene factis, maxime Rector, Arce tua e celsa Maiestas optima cernit: Patientia sola superstat; 5 Omnia Virtutum me cetera saecla relinquunt, Nemo comes haeret amicus. Insuper atroces virosa Calumnia dentes Acuit mihi mille periclis. Sic ovis in silva, procul agmine cincta luporum, 10 Timet hinc, timet inde necari; Donec fidorumque Canum, Dominique sequentis, Latronibus ingruit horror. Ilicet atroces animos metus impulit amens, Fugiuntque per avia rapti. 15 Sic tua sancta Fides, et Amor Pastoris, in arcta Poenae miserebitur hora, Meque repente volans, vi fulminis acta superne, Ex ipso, dextera, agone Eripiet Mortis, hoc momento, Optime Pastor, 20 Siquidem hoc erit utile Vitae. Sed precor, ut qui me, tot morsibus undique cinctum, Rapuisti ex faucibus Orci, Sic nunc, alme Parens, hac nocte, his montibus atri Digneris solvere somni. 25 Omnia circumagunt miserum discrimina rerum, Maeroribus undique vinctum; Tanta acies fraudum, mendacis tanta tumultus Caput hoc deliria vertunt; Ut caecis natet in tenebris Ratio, alta deorsum 30 Volvantur ut imaque sursum: His tu me, Omnipotens, solus discingere mortis, Solus potes eripere ausis. Sancta monent igitur te tempora adire precatu, Queis Spiritus, aethere celso, 35 Torrentis magni in morem victo aggere, lapsus, Mentes percussit, et ingens Attonitis animis Sanctorum in vectus, ovantes Docuit nova didere Vota; Et variis linguis, uno sermone relatis, 40 Velut ignea solvere plectra. O Pater alme, meis Patronus ad omnia coeptis Hic, te Duce, Spiritus adsit; Ut vel contemnam caeci ludibria saecli, Vel mox tandem eruar istinc. CARMEN XXVI.Animam senecta ingruente ad Sacra DEO canenda excitat. FAcilis modo, Musa, Poema Variis varium addere metris, Nec in uno carminis haerens, Per mille volumina, cultu. Fracta velut improba claudum, Pede, destina, fulcit euntem Ligno fabrefacta rotundo, Vivo succedere certans. Sed ut omnem in sum serit artem Faber, omnia ferramenta Hebetaverit, attamen intus Nullos potis indere nervos, Nullis explere medullis Rigidum sine sanguine fustem; Simulacrum effinxerit, ipsum Crus reddere nescius, haeret. Tali ratione modoque, Blateramus inania rerum, Exsanguia verba Camenis, Exsuccaque dicta ciemus. Quia mens, procul avia sectans, Et Mundi dedita curis, Nil dia oracla moratur, Neque iussa attendit Iovae, Hinc carpit avara libido, Hinc blandae Cura Dionae; Alia mala parte cruentis Ira inbacchatur habenis. Petulantibus undique technis Simplex excluditur auctor, Qui dum caelestia curat, Fatuum terrestria dicunt. Quin, ex cita vespere sero, Tandem te agnoscere tendis, Anima, o in faece sepulta Mundi properantis ad Orcum. Iam non Aurora, cubile Longae vi egressa mariti, Roseo diademate Solem Fulget praegressa serenum; Non haec aestate geruntur, Ut fervida messis ab agris Soletur amica Coloni Gravis, horrea, divite cornu. Non laeto Autumnus honore Cingit vineta coronans, Pleno neque nubilis horto Poscit Pomona canistrum: Sed hiems prope, frigoris, instat Longi tractura laborem, Moriuntur inania cultu Foliorum arbusta virentum. Nix imminet horrida, duros Glacie vinctura liquores, Boreaeque ignobile flabrum, Caecis fert nubila in umbris. Longe est flos vernus, et ille Emarcuit, indole fracta; Prope finis, et ultimus aegro Se Terminus ingerit Orbi. Satis est dormisse sub umbra; Sat, inania mente, dedisse, Populo ridenda, Poetam, Ficto sub Apolline, dicta. Iam Spiritus adsit OlYmpo, Qualis sanctissimus, olim, Magni torrentis ad instar. Rapuit sibi corda piorum. Cum, flammea verba coruscans, Linguis insedit anhelis, Capita ignea, pectora vibrans In carmina mille colorum. O Nos, Sanctissime, et, o nos Doceas accepta canentes Gratis memorare Camenis, Ob tot benefacta, Iehovam. XXVII. Nascenti et Triumphanti CHRISTO. SUmmus ab excelso veniens Regnator Olympo, Naturae contra foedera, factus homo est. Nempe Creaturam subiit sub lege Creator, Qui Lex, Rex, Princeps, Rerum Anima, unus erat. 5 Ipse suis par servitiis, Dominusque Paterque, Mens mundi immensi, pars quota, factus homo est, Quod sibi Rex rerum adiceret, nil Orbis habebat, Nil genus, et tempus, nil locus, ipse nihil: Invenit tamen Omnipotens quod conderet ex se, 10 Mutaret simul ut de Deitate nihil. Ingenti involvens hominis se, Factor, Amori, Omnia qui super est condita, factus homo est. Quae celsi spatiosa, manus, iuga fecit Olympi, Mille potens mundos condere, mille polos; 15 Mille, modos, numeros, transgressa potentia, cuius Mille una caelos solvere voce potest; Vitali afflatu qui condita cuncta figurat, Difflatu species dissipat, atque novat: Unius in formam venit mortalis Olympo, 20 Aeternus Vitae, Principiumque sui. FACTUS HOMO DEUS EST. quid agam circum omnia verbis? Verba hominem nequeunt ferre, simulque Deum. Nil poterat maius, voluit minus esse: Sed in se Est Deus, in Deo Homo; sic homo, sic Dominus. 25 Summa puellares maiestas introit artus: Virgo Deum afflatu concipit aucta Dei, Et parit nunc hominem atque Deum; se matre, Deoque Patre. Suum gignit Virgo puella Patrem, Conditio Auctorem! Stetit Omnipotentia contra, 30 Seque HOMINI victum cedere fassa DEO est. Obstupuit Natura, exhorruit astricus Ordo, Intremuit Tellus, palluit Oceanus. O mortalis homo, quae te Dignatio cepit! Vita subit Regnum Mortis, Amore tui! 35 Nascitur in mundum, Mundi mens: Aetheris actor, Quem mens nulla capit, debile corpus habet! Ipse quid haec ultra? Quid enim potis? haec quoque vicit. Nasci hominem video te, doceorque DEUM. Anne aliquid supra ista Deus, Deus ipse; potes tu? 40 Ah! voces ubi sunt? Quid loquar? anne loquar? Vita subit Mortem. Moritur DEUS atque homo Christus, Redderet ut Vitam, perderet Interitum! Ah! obiit, per mille hominis tormenta, Creator! In Cruce pro infanda gente Redemptor obit! 45 O quae voces, o quae tua munera dicent Carmina; Parvus homo, Maxime Nate DEI. Tune hominum misereris homo, ut moriaris ob illum, Ille tuam ut vitam viveret, Alme DEUS! Illi debebant infernas crimina poenas, 50 Illi tu donas teque, tuosque polos! O procul, o procul ite, procul, procul ite profani! Spiritus haec Domini plectra animumque regit. Ecce tripudia ter triplicem super audio Olympum! Militiae innumerum caelipotentis Epos! 55 Mille canunt domita, Victorem, morte, Poetae: Dulce Osianna polorum Harmoniam exsuperat! Milia mille choris circum exsultantibus Echo Assultant, niveis mille chori in tunicis. Aeternam ut mortem aeterno damnaret Averno, 60 In periturum orbem venit, homo, atque Deus. Iubila io, et io, ter io, Victoria nostra est! Hoc decet hinc illuc continuare melos. Ut male grata negent sua iungere carmina saecla, Ut taceant Stygii Tartareique canes. 65 Noster io hic, ter io, hic per saxa iteremus et ignes! Christe, tuum hinc illuc duc, reparator, Epos. XXVIII. CONFESSIO. FIDUCIA. SParsa per antiquos repetens mysteria fastos, Consultis Veteris Patribus Historiae: Crimina nulla meis offendo reatibus aequa; Pecca vi in totum mente animoque Deum. 5 Cognita proieci, non emendabile frendens, Quae Diae mandat regula Iustitiae. Et miser in propriis ponam spem fataque sacris? Confidam humanis, perfidus, in meritis? Nequaquam: haec magnas augent deliria poenas, 10 Non ultra haec Satanae flagra nocere queunt. Quid vero aut faciam, aut, deceptus mentis, omittam? Divinum contra quid pote iudicium? Iustitia obstiterit Domini: Clementia Patris Subvenit ex alia parte miserta mei. 15 Subvenit haec certo: Maior mihi gratia facta est, Quo maior vitae culpa reperta meae. Ergo animo confidam; ergo omnia iura reatus Proiciam in Christi vulnera quinque Dei. Meque super, gratesque meas, meaque omnia Vota, Sic vivam Patrio Filius in gremio: 20 Cumque meum in cineres cinerum, grave corpus, abibit, Iungetur patriis Mens pia Sideribus. XXIX. FASTUS MULIEBRIS ABSIT TEMPLIS. LOnga superstitio de Relligione theatrum, Fecit de sanctis, Aulica Regna, locis. Huc venit exsultans, gemmis ornata, virago, Vendat ut aspectu se, redimatque viios. 5 Pompa puellaris, Veneri mysteria portans, Aedibus in sacris scenica vota serit. Quis vetat uno omnes prodire decenter amictu? Unus adorantes quos Deus audit homo? Sancta quid exsuto prohibet praecordia fastu 10 Testari indutu corporis, ante Deum? Saltatrix strictis graditur virguncula plantis, Nuda caput, nudo pectore, nuda pedem. Sic adeant choreas, sic festa Hymeneia; nullam Sanus honestatem iuret adesse Pudor. 15 Mille trahunt tunicae redduntque, coloribus, Auras, Vix totidem arquati Circitis Iris habet. Quid facies fucis, quid tinctus odoribus Umbo? Unio quid spissis Orbibus aptus, agit? Quid croceae, et virides, quid sanguineae ordine gemmae, 20 Laudato faciunt ad loca sacra situ? Omnia sunt Veneris, non haec sunt, Orgia, Christi. Talibus insultat Gratia Trina peplis. Cetera quis memoret? Mens picta in veste furorem, Exosae Christo, versilitatis habet. 25 Relligio Pietas: et Amor, Sapientia, Recti est. Praecipitant mores Forma habitusque novos. Vix fugiens patriam; meretrix, male iuncta latroni, In castris tali veste notanda, vagat. Fucus habet faciem, peregrinus in ore profundum 30 Nigrorem, candor, pectus habere docet. Quis tinctae species valeat deducere larvae? Lota suo viru mille venena bibit. Quottidie novus est, versa cute, vultus in illa, Mista malo rugas Sandice Creta tegit. 35 Huc abeunt census, abeunt bene parta parentum, Discitur haec multis ars pretiosa minis. Tincta superficies rapit in sua crimina Vestem: Non alio poterat picta placere modo. Linea, quae summa servat cute, membra laborat 40 Mille per anfractus prodere clausa semel. Coa premit grandes, strophio cessante, papillas, Se, nebula, ostendens, velle nihil tegere. Mobilis centum phaleras discedit imago, Tegminis in centum est scissa figura gradus. 45 Suta retro, lacera ante, renexa, lacinia, circum, Rufa intus, summa flava virensque cute, Brachia nec cingit, humeros nec tangit, et a se Ipsa procul varia distat abacta fuga. Non illo dicas factam pro corpore vestem, 50 Humanae vix est tota figura notae. Laxa quis in tumida neget ilia virgine monstrum? Nobilitas generis haec tibi pompa venit. Pulpita magna movet secum progressa, virago, Cum cathedra incedit, vis bene farta, sua. 55 Sic quibus est ingens stirps pro ratione, nec ausit Ad molem, inferius nata, venire parem. Tempora, io, et mores! quis fando sequatur utrosque? Femina proh veteris res pretiosa chori! Proh damnosa novi! Proh culpae conscia primae, 60 Ultima quin primam vincit amara lues! Aulicus his servit toto furor impete mentis; His mundi proceres Vota precesque ferunt! Undique stant blandis votae serpentibus arae, Deliciasque colunt, Dux populusque, pares. 65 Militiae noto florentia fulmina campo, Imposito Heroas calce, Gnathena, domat. Et domet, et mediis regnet sua pestis in aulis, Castra etiam, et Martis vindicet acta, Venus; Quid facit in templis, quid adit tentoria Christi? 70 Haec alia prorsus sacra coluntur ope. Si non est lentis, eat incita, passibus amplis, Infernum cursu, Pompa, subire chaos. Respice inhumanos, sine mente et pectore, Turcas! Fabula caelum cum Mahumete suo est! 75 Dura tamen tangit reverentia pectora; turpes, Non adeunt, loto ni pede, Mosqueitas. Illa superstitio est; non hanc Ecclesia Christi Exigit, in recta stet ratione modus. Non celebrant Choreas Venus, et bene, Christus, easdem; 80 Nil Satanae fucis cum Pietate Die est. Splendida nolo petat, nec olens, Sacraria, Virgo, Balsama; dat cultum, veste nitente, pudor. Sit niti da interius, nec honos velamina concors Deserat, inculta est quae male culta venit. 85 Non oculos quaerat iuvenum letalis amatrix, Dum ferit, emisso vulnere et ipsa perit. Velabant veteres Christi ad mysteria vultus Femineos, omni spicula fronte latent. Demissis oculis, nolit quoque visa videre, 90 Dedecus haud pompam mentis, amictus habet. Conscia peccati, divinae conscius irae, Prima tegit corpus femina, primus homo. O memores utrique malorum hinc vertite sensus! Ingens principium vel leve, finis amat. XXX. AUSPICIIS NOVI ANNI. NIl superest, transacto adeo feliciter anno, Spes etiam ut superet gratia firma Dei: Quam tibi perpetuas, evecto tempore, grates Dicere, meta omnis principiumque Boni, 5 O Pietas divina, Animae tutela fidelis, Has cape, non ficti pectoris orsa, preces. Et miserere mei, velut ante misertus es, et iam Da finem longae tangere posse viae. Non est unde velim tali me porro catena, 10 Curarum tantis stringere compedibus, Et solvi cupio. et coram mea cernere tandem Vota; quater Soles sit satis isse decem, Ex quo perpetuis mens anxia questibus illuc Aspirat, miseram quo vocat Aura ratem. 15 Fluctibus interea sex iam septennia diris Huc illuc dubios paenitet acta gradus. Ah solare tuam Iesu dulcissime, donec Adsciscas Superis, meque, meamque, Choris. XXXI. IRASCITUR IRACUNDIAE IRasci facilis, decies placabilis una, Mille addat quamvis una sibi hora vices: O Pater, infelix animi, te, natus, adoro, Cur subiectum adeo cor premit iste furor? 5 Nil mali inest animo, nil non mali at exigit illi, Commoti turpes hepatis, Ira, sonos. Sole sub excelso non est cui noxius esse, Ipse pati malim tristia, mille modis. Unde tamen furor hic, unde ingens vocis amaror? 10 Unde vomit facilis tot mala dicta Calor? O corrupta animis penetralibus intima in imis, Quid, Natura, tui dissimulare potes! Haec illa est intus corruptio; cetera bullae, Et species, speciem quae probitatis habent! 15 Nil est in penitis sanum mihi nempe medullis, Adscita cutis haec Integritate nitet! Et non discupiam tali de corpore solvi? Quando, Anime, e tali carcere liber eris? O Pater! O Tempus! Quis iam mihi me asseret isthinc! 20 Admove io celeres, nobilis hora, rotas. Da lenem mihi, Christe, inter tot crimina, mentem: Da placidas voces, da sine felle Iecur. XXXII. FICTA PROPE VERA. OMnia firma vides, nec adest dubitabile quicquam, Dextera quod Domini, fecit, alitque, Dei. Conditio rerum mundique volubilis Aula; Et mare, linitibus stansque fluensque suis. 5 Sic sua ponderibus librans momenta rotundis, Ne casum metuat, undique pendet, humus. Certa tenent fixis Elementa repagula metis; Tempus ab emensis in sua puncta redit. Sideribus sua nota via est, et crebrior error, 10 Annus agit binis rata signa rotis. Lunaque Solque obeunt, nemo remeabile luget Lumen; erat quod heri, cras erit, estque hodie. Quid loquor in triplices primordia nexa catenas; Foedera cum mundo quid peritura suo? 15 Ficta licet trepidis, simulacra Poetica, nugis: Pene agit in veras, mens hominum, historias. Nempe vides animo, naves quibus ignibus Hector, Hectora quo rapiat Thessalis orbe rota. Qua cadat infaustae Virtutis imagine Turnus, 20 Cum fugit, a Furiis cedere iussa, soror. Scilicet impressis remanet Musaea figuris, Parva animum capiat dummodo, Forma, semel. Monstra quoque haud toto mendax pede fabula transit, Effigiem in victa quin tibi mente serat: 25 Excutias nulla quam post ratione negando, Quin velut acta, notam, res simulata, trahat. Alta vides, rapiat quae Parthenopaeus in ausa Pegasus, extorris carmina Labdacidae. Nulla mora est, sic gesta putes; ita ficta, refutes; 30 Ni doceant aliis scripta probata modis. Idem, opere in genti prima in cunabula surgens Quale retro nullis ausa, Thalia, locis: Magnanimum ex antro inducat Chironis Olympo, Formidandum ipsi nempe Iovi, Aeaciden: 35 Livida ni Latios Lachesis disturbet honores, Maeonidae ruptam gratificata colum. Cetera longa trahant plenis fastidia chartis, Saepe probent fictis quae dare vera locum. Mens adeo facilis rapere et servare figuras, 40 Quas legat humanis dedita in historiis. Verum ubi divinis iussa est confidere dictis, Haeret, et in dubium cuncta vetusta rapit! O miseras Animas, tantum quae a fonte recedunt, Ut placeat dirae foeda lacuna siti! 45 Hunc quoque, Christe, meis errorem deme Camenis: Da certa constent in tua dicta fide. XXXIII. IMBECILLITAS HUMANA. MEns animi tot monstra sibi, portenta figurat Tanta, ut in ullo umquam tempore vix sua sit. Corpus abit poenis, agit insidiosa flagello Copia: Pauperies undique dira premit: 5 Quod medium est, non audit amor malus Improbitatis: Si quando auditum est, proicit Ambitio. Haec inter Pietas ubi? Ubi Miseratio pronis Visceribus, sine quis hostia nulla placet? O Domine, humanis quanta est in rebus egestas 10 Mentis! Ut omne tuo vertitur auxilio! XXXIV. CUPIO RESOLVI. DA cupiam per te, tecum, in te, CHRISTE, resolvi, Claustra ligant animam corporis: illa fremit, Nec non paret, et indigno cruciata tumultu Secum continuo turbine bella gerit. 5 Vince tibi tandem; tandem me, CHRISTE, resolve: Ecce volens in te Vita obitura mea est! XXXV. ANIMAE PUGNA. NUlla quies homini, materna planctus ab alvo, Usque ad supremum cuncta replet gemitum. Indignans Anima in tanto foetore movetur: Et tamen omne suum contra agit Imperium! 5 Sic inimicum acri retinet corpus habena, Ignis humo infelix servit, humus Satanae. XXXVI. ELEEMOSYNA. QUando opulentus homuncio pauperis ore rogatur, Christo rara fides in debilis ore probatur. XXXVII. DIVITIAE ET DELICIAE- NOn in DIVITIIS hominis Fortuna locatur, Verum in DELICIIS hominis iactura iocatur. XXXIIX. VINUM ET VENUS. INfestant hominum Mentes BAcchusque Venusque, Corporis exsufflet Terricula aegri, Animus. XXXIX. SPES ET METUS. NIl ultra curo, quia me nil territat ultra, Nec capit; ultra hominum Spemque Metumque Abeo. XL. HODIE. VOta quid in multos tendam mortalia Soles? Multi sint aliis, Vix meus iste mihi est? XLI. CHRISTUS OMNIA. NIl ultra Christum cupio, quia nil mihi ego sum. In Christo cupio me: mihi Cuncta ego sum. XLII. IN CHRISTO OMNIA. QUi mihi largitur semet, qui est omnia solus, In solo mihi sunt Omnia Vota Deo. XLIII. ITERUM. PONE Crucem mundo; Spem fige vocantibus astris: Cuncta relinque solo, cuncta teneto polo. XLIV. INCERTITUDO. CArceris a primi summam ad metam exitu anhelo: In medio certa est una nec hora mihi. Vota quid ad mea fit vis scire viae ista ruina? Quod bibere ad, viso fonte, sitis, cupidum. XLV. SOLUS EX MEIS. VIvebant gemini duo mi ante triennia fratres, Alter et ante unum: sum super unus Ego. Somnia ceu celeres rapiunt fugientia formas, Sic isti Soles deperiere mihi. 5 Una omni se instat ostentans a latere hora, Incertae nimium certa rapaxque necis. Quid faciam fugiens? fugio nolensque volensque. Hoc faciam. Nolens hic hodie maneam. Cras componam ad iter plena me mente dierum; 10 Tertia ero iam illic, post ubi semper ero. XLVI. THRENUS CONIUGIS. TU quoque me, mea lux, Agnes generosa, relinquis? Hei mihi! Caecus in his quid faciam tenebris! Hei mihi, cara Agnes, mea me, unica Vita, relinquis? Ah sperata meos compositura oculos! 5 Compositura oculos, sed non sic, luce revulsa: Luce revulsa istos compositura oculos! Isti equidem in lacrimis stabunt, in nocte manebunt, Defluet et mihi cor in liquidas lacrimas. Quid faciam sine Corde? Oculis sine? Sola mihi tu 10 Nam Cor eras, et eras lux mea sola mihi! Hei mihi quid faciam? Quid omittam? Sola mihi nunc Mens superest: Sed et haec te sine, dimidia est. O mea Lux, mea Vita; meum Cor: mens mea, o Agnes! Quid faciam sine te? Te, sine Mente, sequar, 15 Mente, sequar, sine, te: iampridem te fine ego amens; Amens atque excors Umbra, sine omni anima! O Agnes generosa, Vale; Vale, in aetheris oris; Hic hodie, tecum cras ero; Vita Vale. XLVII. PRO PACE DOMESTICA. MUlta ferunt miseris lentae fastidia Vitae, Quae properant Christum, membra, tenere caput. Quottidiana leves accendunt iurgia causae, Colliditque animos quaelibet aura vagos. 5 Vivitur hoc pacto fratres interque iugales, Nulla domus pugnis dissidiisque caret. Da, Pater Omnipotens, pacis Constantia nostram, Raro aliam quamvis, servet alatque, domum. XLVIII. AD SS. TRINIT. VOTUM. DA mentem puro flammescere, Spiritus, igne, Sancte, tuos vates qualis adire soles: Da precibus me continuis tua poscere regna, Perpetuo in te uno ut vivere, CHRISTE, queam. 5 Da tibi me totum transcribere, care Creator, Nullis me curis angere, Salvus ero. XLIX. MUSAS CHRISTO DICAT. OTia caelestes qui das debentia curas; Mille tui vates qualia, CHRISTE, vovent. Ista, rogo, nobis sancire perennia, et in te Digneris nostros Sanctificare dies. 5 Multa meas revocant, Mundi in contagia, Musas; Ah, pudet hoc Satanae tam licuisse diu! Tu retine, et retinere dato: da, flebile Vitae Curriculum laeto claudere fine, mihi. Omnia sic ad te tua munera, Christe, redibunt. 10 Exemplum studiis Posteritatis ero. L. DIVITIAE MEDIOCRES. AUrum non sitio, non multa recondere quaero; Ne ditem mundi me laniena voret. Divitias homines per fas sitiendo nefasque, In patrium properent, fauce patente, Chaos. 5 Me, meus exoneratum alta, Rex, mole levabit, Ipse modo edomito Daemone Victor ubi est. LI. MORS BELLICA DEVOVETUR. INgenti perculsa metu et rumoribus atris, Iam sibi, Mens, belli Tristia fata canit. Iam circum effigies violentae Mortis anhelat, Centeno Furias Cerberus ore latrat. 5 Quid superest, nisi praecipitem cum sevocat hora, Nectere corporeas me mihi velle moras? Scilicet ut vulgi valeas explere querelas, Ante obitum luctu te sepelire velis! Verum nos alio vocat alti semita caeli: 10 Non nisi terroris, Mors, faciem atra gerit. Anticipo Vitam moriendo: in viscera letum Suscipio, ut iugi fata Salute sequar. O Domine, ut gravis est gravis iste! sed omnibus inte Sensibus absentem gaudia quanta necant! LII. SOMNUS POST TEMPERIEM CUm nocturna quies fessos tibi reparat artus, Mille Sopor mentem versat imaginibus. E Vita ductae volitant circum undique formae, Pars quota caelestes reddit agitque vices. 5 Cetera si desint, vel ob hoc te sancta reponat Sobrietas puro, plena pudore, toro, Spiritibus quod tum vacat apto obludere somno, Quos nulla inficiat crapula, nulla Venus. At distenta graves in ducunt viscera ronchos; 10 Nigrorum Lemurum fit schola, victus homo. LIII. CAESI RESIPISCAMUS. LUdibriis rerum in miseris, varioque tumultu Vivitur, humani condicione loci. Sola adversa animum cogunt contendere sursum, Prospera dant vitiis Luxuriaeque manum. 5 Et tamen irato spectamus lumine caelum, Castigat natos cum Patris ira malos. Sed neque nos sapere umquam, aut Patrem agnoscere caesi Possumus: ah quantum Stultitiae Imperium est! LIV. VEXILLUM MEUM IN CAELO VExillis velut erectis pugnare manipli, Atque audent mortis temnere tristitiam: Sic vitiis animum vexantibus astra tuemur. Temnere sic leti fervida tela meum est. LV. PLUVIAE CAELESTES. SEmen habet tellus, spes floret in Agricolente: Tu sanctam in misero Spem, bone Christe, riga. Nil etenim meae opis; tuus est, facit, urget, et implet Omnia vivificis, Spiritus, impluviis. LVI. FINIS ET PRINCIPIUM DEUS. POstquam intellectum Probitatis, Christe, dedisti, Des quoque ut effectum, Maxime Christe, precor. Nil opis in memet mihimet: tua signa secutus, Te duce Virtutis Martia facta placent. 5 Mortalis contra sua se primordia versat Cura; Rei finis, Principiumque Dei est. LVII. ITER IN NOCTE. STricta via ad superos, utinam vel strictior illa, A diverticulis tot modo nuda foret. Nunc adeo est variis scissa interruptaque technis, Externi inter nique hostis operta dolis, 5 Maximus ut Labor et sit Cura altissima, nudo, Calcandam miseris, cernere posse, pede. Nimirum infandas cum culpas quisque Viator Augeat, et monitus rideat Improbitas: Difficiles refugit spinarum semita gressus, 10 Cumque suis crescunt Tormina Criminibus. O fax celsa polo, sublustri nocte viantem, Desuper elisis duc trepidum tenebris! LVIII. SOLA SAPIENTIA. CUm procula meta est Spes longae improvida Vitae, Mortales curas ludificare solet. At cum est visa procul, prope constitit ultima cursus Linea: Io longae contrahe vota viae. 5 Quisquis es, sapias hodie spem pone, Viator, Nullam in praecipitis lubricitate Rotae. Sic sapies vere, sic plenus mente recedes; Cuncta alia humano in turbine mente carent. LIX. VOTA POESEOS VERAE. LUdicra non haec sunt, non ficti, Epigrammata, nasi, Felle carent, nullum Sepia tingit Epos. Mella ferunt sancto nobis silvestria succo, Qualia Baptistae prandia, Eremus, habet. 5 Quottidiana Deo famulata, Oratio, poscit Mortalis si quo Vita carere nequit. Non ferimus blandas, Vatum deliria, Musas, Nil Iovis e cerebro nata Virago iuvat. Ipse manu iactet citaram, Pataraeus Apollo, 10 Audit et a surdis carmina nulla Choris. Spiritus ex alto sua pectora servat Olympo, Qualia vult Christi templa tenere favor. Ille regit calamum; dant argumenta canenti Certa Fides caeli, Taedia longa soli. 15 Qui cupitis solvi, qui IESUM accedere mecum, Haec legite, et lectis iungite Vota meis. Vota duorum hominum non est contemnere Christi, Haec utinam semper milia bina legant! LX. COMMENDATIO. OMnis homo meus est, omnem tibi, Christe, iubenti Commendo; tuus est omnis homo, omnis ego. Sed patere ut sociam, qua non generosior ulla est Femina, commendem ter tibi, meque semel. 5 Ter tibi commendo sociam, ter-maxime, tantum, Quantum commendo me tibi, et omnem hominem. LXI. AD VIAM MALE TUTAM. TUta via haec non est, tuta est tutela Vocantis, Non me deliciae desidiesve trahunt. Ibo igitur tibi, Christe; tuum est servare fidelem: Ah, ne me fallant nomina tanta, tremo! Sed quid ego mortale tremo? mea munia agentem Non umquam Christi deseret alma fides. LABI hominis, servare Dei est; levat ille cadentem, Excidere e cuius tegmine nemo potest. Vita mea est, mors victa tibi. Tu non tibi Victor. 10 Sed mihi; da Mundum vincere, et istud Iter! LXII. ITERUM. MIlle mali infestant Equites iter: ire recusem? Fidere sed Christo tutior esto fides. Nete, quos vitare licet tibi, casibus offer; Hoc vetat antiquo regula fixa patri. 5 Sed potis haec Stygii tentatio Daemonis esse; Tantillum an Christo credere possit homo. Ibo igitur: tot non est mihi vertice crinis, Qui cadat, arbitrio non statuente Dei. Non ut me exponam vetitis petulante periclis 10 Mente, volens curam sollicitare Dei: Sed sit ut haec Fidei, titubante, Probatio; Vita, Si secura suo tota tenore meat. Rumpe moras, ascende iugum: quate, rector, habenas, Qualis eo, redeam, caecus ad omne malum. LXIII. CUM TURBARENTUR OCULI. NOn est nox metuenda, quae tenebris Paucas vilibus attinebit horas; Sed quae perpetuas trahens luelas Aeternis perimet diem tenebris. 5 O Christi Pater, annue has repelli: Verum istas quoque submoveto, IESU, Quae nunc lumine me gravant caduco, Ne possim officiis adesse iussis, Coeptas continuare cantilenas, 10 Et sensus operi dare instituto. Quam te cantibus, o Trias beata, Quam te carminibus quottidianis Damnatum iuvet huius ire voti, Laudatum fidibusque cantibusque! Ah quam sit miserum mori ante fatum, Lucem deserere ante noctis horam, Et vivum male praemori sibi ipsi, Raptis luminibus bis oppetendo, In quis iam tibi perpetim manendum, 20 Has horrescere iugiter, tenebras, Spe nulla reparabili vivendi Clarae laetificum iubar Diei! LXIV. ITERUM. EXiguae restat spatium aerumnabile Vitae, Ut seriem genitorum omnem, carosque propinquos, Non declinando sequar in loca caelica gressu. Scilicet in lucem quicquid venit, ordo tenebris 5 Vindicat immotus, nec quemquam adamantina Clotho Praeterit; Invito non haec mihi cognita Lex est, Excusatrices nec nectere quaero querelas. Natus homo moriar, moriar gnarusque valensque; Fert aditus reditum, finisque ab origine pendet. 10 Immo adeo cupida me mente evolvere tantis Tristitiis, longaque animum anxietate, parabo Exonerare: tuo mihi munere, Christe, quod ingens Porta adaperta poli est; reclusaque ianua Olympi Tota patens, vocet astricoma in mea Vota corona. 15 Hoc tamen, Unica Lux mea, o Unica Vita mearum O Columen sperum, te supplicis intima poscunt Vota tui Vatis; da mente et pectore, et ore, Praecipueque oculis veniam in mea funera salvis, CHRISTE, DEUS: Quaeque his nubes me dira diebus, 20 Turbatum visu, Libris amovit amicis, Diffugiat numquam reditura. Ut quicquid in ista Temporis est rutuba super, omne tibi ordine sueto Serviat, et post te caris super omnia Musis. LXV. DENUO. VIae redacta summa si meae nolit Ad ultimam usque lineam suis votis Deesse porro, seque fallere in finem; Favente Veritate, nostra mens cernit 5 Prope illum adesse nobilem diem, cuius Resolvet hanc potentia improbam massam. Ut iste nempe Spiritus, Dei germen, Caduca membra terreae exeat molis, Et ignei secutus alitem caeli 10 Rotam, superna se in palatia absportet. Videsne, ocellus, officina in illustri Uterque claudicare proditi vultus Ut ordiatur? Ut sinister a dextro Abire certet, hic renuntiet laevo 15 Sodalitatis, integrae hactenus, Legem? Quid hoc, quid esse praedicet catus vates, Nisi superna machinae quod istius Solutionis ingerant minas texta? At, o supreme temporis mei rector, 20 O Unitate Trinitas vigens simpla, Deus Paterque totius meae vitae, Redemptor idem, itemque Numini vestro, Sacrator almus, huius improbae molis, O integrum, me, et omnibus meis membris 25 Tenore eodem in omnibus tibi punctis Sacrum, velis tibi assecrare sartumque Ad usque lineae ultimae ultimam calcem! Et ante cuncta visui integro praesis, Supremus ut sit illius Labor chartae, 30 Dicare carmen in tuas datum Laudes. LXVI. DENUO. NOx longae prae saga brevis, nox horrida, quamquam Temporis exigui sint data iura tibi: Quid Christi famulos umbris insidis ocellos, Sanctae interrumpens pensa diurna manus? 5 Quid calamum in medio cogis desistere cursu? Velivolaeque ratis retro iter omne rapis? Impietas haec est, non est iniuria simplex, Victorem in medio sistere equum stadio. Victor, io, aeternae noctis, superator A verni, 10 Redde meis oculis, Maxime Christe, diem. Ut tuus orsa queam detexere carmina vates, Integer idem oculis corporis atque Animi. Una dies, hora una, una sub nocte recondat Devotum tibi totum hunc hominem Domino. LXVII. ITERUM. QUid mihi Avernali, Christi, cum Nocte, Poetae? Quid Vatem Lucis sollicitant tenebrae? O mea Lux, Iesu; quid tecum est tristibus umbris? Cui meus aeterno servit in igne animus? 5 O Apage, o Noctis fuge luride pallor! Ineptus Nil habet in Solis Nycticorax sobolem. LXVIII. TRINITAS. QUid Trinitatis, in Recessibus Dei, Rimaris immensum decus, O interire nate; post paucos dies Putrere cum maioribus; 5 Homo miselle? sordidae carnis brevis Pugillus, Aura Spiritus? Haec illa vis est, triplices caelos rotans, Triforme quae fecit Soli. Polique, Pontique unico, textum, sono 10 Verbi Omnipollentis, Deus. Hic est Deorum summus et solus Parens, Qualis Creatorem decet: Sed uniformis unisubsistens suo Cum filio nati Pater: 15 Ex hoc, et eius filio unico Deo, Procedit almus Spiritus, Substantiae unius et utrique compotens, Honore Deitatis pari. Haec illa summa in unitate est Trinitas, 20 Locuta quae secum fuit, Mundi crearet cum futuri machinam Hominemque Regem huic adderet. Hunc sacrum, populos sparsa per cunctos, colit, Potens Paracleti, cohors. 25 Hunc sancta pandunt concinentum Oracula, Ab usque Vatum exordio. Hic triplici in sua Unitate se dedit Spectabilem humanis genis, Baptismati cum Filius sese Dei 30 Submisit ad Zachariden. Quid tu corusci fulminatorem aetheris, Quid Numen immensum, supra. Locum, Modumque, Tempus, / Vocabuli Omnis supervectum genus, 35 Ratione tendis illigare futili, Numerisque vanis stringere? Hic ille Rector Orbis est, ille omnium Moderator unus Cardinum: Sapientia omnis, omnis est Scientia, 40 Vis omnis et Valentia! Hic mille milia in figurarum suae Diribit Creaturae ordines. Hoc omnis herba floret, in foliis suis Et frondibus viget arbutus, 45 Hoc omnis arbos fructibus sub Principe Delectat humanos dies. Quin ipsa granis iam putrefactis, Ceres, Exsurgit e terrae specu; Agricola plena spem serit si ducta, 50 Redigitque in horreum fidem: Nulla ales altum circinat pennis polum, Nulla incubat lustris sera, Nullum in cavernis delitescit reptile, Nullum innatat monstrum mari, 55 Citra quod huius fiat, aut spiret manum, Cibetur, aut mortem oppetat Hic ipsa Averni claustra, vi Solis sui, Implet metallorum satu, Animosque et artes suggerit mortalibus, 60 Ut eruantur in diem. Hic mille milia igneorum Siderum, Concentibus regit suis, Operetur ut, caelestis, Orbem in subditum Non explicandis fluxibus. 65 Nil tam breve est per aerem, terram, et salum, Quod inde non dependeat. Haec omnia unis Hic creavit iussibus, Servatque nutu condita, Tuus Auctor ipse, Spiritus Sator tui, 70 Factorque lutei corporis, Penetrali in alto qui tuae matris tuos Formavit artus, seminis Guttam virilis e medullis exigens, Matricis in sinum, tuis. 75 Te nescio, genitrice non gnara, Deus, In ventre te creat hominis; Hominem creatum tempore educit rato, Nusquam vacillante ordine. Principia tu qui nullus assequeris tua. 80 Caecoque in antro conditus Arbitrio procedis inde non tuo, Alienum ad imperium, volens Nolensque vitae transviaturus dies, Nec ullibi potens tui. 85 Tu, fatua massa carnis, atque Aurae sonus, Momentum in omne efflabilis, Rerum tremendam conditricem machinae, Vexare vis Sapientiam, Ratione comprehensa serviatur tuis 90 Imaginationibus? Hinc verba Veritatis, hinc Adamantinae Aeternitatis carmina, Ipso profante filio, constant, Dei, Baptisma cum sanctum sacrat. 95 Inde impiata mille sceleribus, in diem Se, seria, ostentat, fimi, Numerosque versat, Trinitatem in simplici Deo in venire non valens! O terra, o alti magna Maiestas poli, 100 O maria Neptuni, o Chaos, Quodcumque Stygiis lacubus obscurum iacet Quis expiabit hoc nefas? Et ista nunc perhibetur eruditio, Sagacitasque Nobilis! 105 O Trinitas in Unitate, o Unitas In Trinitate potens, Deus: Occlude Satanae, tot iuges blasphemias Estutientes, naenias; Tuique tandem, Rex, misertus agminis, 110 Ascende florentem Iridem, Venique mundum Iudicaturo die, Promissa quod spondent tua. Tunc o videbis, quisquis hic caecus studes Manere, praesentem Deum: 115 At non videbis, ut pii, cum gaudio, Quod nulla violabit dies; Sed aeviternis traditus Poenis, Dei Ultoris iram senties. CARMEN LXIX. PANEGYRICUS CONFESSIONIS ET DEPRECATIONIS. NUmquid in immenso superest res ardua mundo; Quae me adeo coram fontem almae accedere Vitae, Et desideriis flagrantia pectora Christi Ipsius ante oculos, atque ipsa in lumina Divae 5 exonerare vetet, Domino poscente, Salutis? Quamquam animo imbelli contra sua fata repugnans: Votaque Fortunasque, et adultae praemia Luctae, Infelix corpus funesta in proelia tendat, Excutiatque alto dominantem in pectore flammam, 10 Contemptricem operum noctis, dum candida Olympo Solis ab aeterni speculatur lumina ductu; Quamquam totus homo, quamquam penita ipsa latentis Viscera fracta viri, maculis victricibus intus Contemerent sata divinis, pia semina, ditis: 15 Non tamen ex alia ostendens se Gratia, longum Parte latet; quin purpureis, Clementia, pinnis Explicet ardentem contra facem, et ardua, fundo Imitus excusso, sistat suspiria Christo. CHriste hominis miseri miserator, amica tuorum 20 Incendat mentes flamma; insuperabilis aestu Spiritus; insignis donis, secura malorum, Et secura sui, Pietas, ut vertice celso Exserat ardentem Stygiis anfractibus ignem Sidereae mentis. Qualis, cum, nocte reducta 25 Lucifer instantem niveo notat alite lucem, Cedunt furva polo tenebrarum examina, functis Vita redit rebus, redeunt color, atque figurae. Ecce, tuis dudum, pastor sanctissime, caullis Exsul ovis, quam dira retro deliria rerum, 30 Blanda Voluptatum species, et mille dolorum A Satana fraudes, procul a statione tenebant, Exsul, ovis tua, Christe, redit! Miserator ab alto Aspice palantem, et clementia lumina flecte Ad reducem, quam Pestis atrox, in corpore foedo 35 Praedominans animae, pessum deducere certat. O Pastor, miserere tuae, sanctissime Pastor: Utcumque errarit, tamen est tua! Non tamen illam Eripiet manibusque tuis, propriaeque saluti, Hostilis, Stygiis pollens, exercitus, ausis. 40 Ah propriae miseram, per te quia parta, saluti Extrahere et caecis certant involvere technis Perpetuae morti, mille agmina, milia mille Infandae Noctis Procerum, quivique doloque Undique agunt miseram, et Fidei almae evellere certant. 45 Illa haeret spatiis, ah Christe, ah Christe, supremis, Ah miserere tuae: Sed enim misereberis, et iam Sponte venit caelo auxilium, retroque phalanges Decedunt Stygiae, camposque atque omnia laxant Aeternae, toto cedentes, aequora, mundo, 50 Principe te Sohiae. Venit, en, solator Olympo Spiritus, insessisque infundit carmina vibrans Visceribus mentis, raptoque in pectore vivos Incendit gemitus, desideria ignea caelo Educit, sanctumque petit, Sanctissimus, Ortum. 55 Ille Patris laxans gremium, Natique reponens Thesauros, bona perpetuis florentia donis Invergit misero, miser ut se oblitus, et omne Quod possit contra ductis obstare tenebris, Ultro adeat Dominum, Christique in sanguine puras 60 Speque Fideque manus tollens, iacit Abba sonorum Ignibus e mediis, et ab alto pectore fatur: Omnipotens mea Vota, Pater mitissimus, audi, Quique hominem e nihilo, vestrae ad mysteria formae, Spiritualem hominem, vinctum, me, crate caduca, 85 E nihilo assignans corpus, Pater alme, creasti; Exaudi mea Vota, mes, o Pater Optime, Vota Suscipe; non nostris sunt haec oriunda Camenis. Ecce tuum, fuso qui pro me sanguine, Christum, Intercedit, agens causam, et mysteria dictans: 70 Ecce tuam, in nostro dominantem pectore, flammam; Spiritus ille idem est, qui me tibi credere cogit, Qui sanctam spondere fidem; Fiducia cuius Sancta sub afflatu, venturae gaudia Vitae Participat, coramque ingentia Fata tuorum 75 Ostendit natorum, almae rata Fata Saluti. Tuque o, qui miserans Veteris contagia Culpae, Ut diram effigiem, foedo lurore malorum fuscatam vitiorum, et opaca in nocte latentem, Purgares homini, caelo Deus auctor ab alto 80 Descendisti ad nos, factusque e virgine casta, Christus, homo es; miserere mei per vulnera quinque, Vulnera proque meis, proque omnis denique mundi Criminibus, suscepta, vide: meaque ardua vota, Quae tibi ab hac, miser ah, voveo adsecroque papyro, 85 Mitis habe, meque abde illis, meaque omnia Vota Fine bono aeternae praesta deducta Saluti. Alme dehinc, vivo qui, Spiritus acer, Amore Flagrantes superis mentes concentibus indis, Sanctificans gemitus, suspiria victa sub altis 90 Instaurans latebris, Animasque e Corpore caelo Educens, ipsique assistens Vota Iehovae: Te precor, Une Deus, quem sancta Ecclesia, mundi Deum pugnat tentata malis, in Nomine trino In tribus unum amplexa Deum veneratur adorans 95 Personis, Patremque notat, Natumque salutat; Spiritum utroque Deum, vementem e Numine, numen Unum adeo colit, et Trini mysteria servat: Audi me, Domine, ex ima pia carmina mente Vibrantem, et celsis alti suspiria caeli 100 Immittentem adytis, qua se insuperabilis omni Voce tenet Deitas, qua se mitissima servat Extra ultraque locum, supra spatia omnia, et augmen Temporis, et quicquid Vox aut Ratio apta notare est, Gratia magna Dei, quae cuncta creata paterna 105 Mente fovet, rerum unde manet pulcherrimus Ordo. Te Deus, o Deus auctor, homo, Deus, alme Redemptor, Sanctificator, o Deus, ipse homo, flos tuus, oro, Et precor et prono demissis poplite mentis Visceribus, supplex, Deus o miserator, adoro, 110 Ut quaecumque umquam tua te miserabilis, umquam Conditio, quae contra egi, vel pectore volvi, Aut animo induxi, miseratus ea omnia dones Condonesque mihi: Sint milia mille mearum Culparum infinita, atrocia, dira, nefandis 115 Te contra patrata odiis, aut fraude dolosa Tartarei Horroris contexta erroribus atris, Ut nolensque volensque errat; delinquit, et in se Nil homo totus habet sani, qui crimina centum Quottidie sitit et bibit, et se ingurgitat illis: 120 Omnia, sancte Pater, memori de mente recisa, Oceani immensa malis demergere abysso, Quam meminisse dehinc: subeat tua Gratia nostris Ut si non meritis, tamen immaculabilis agni, Salver ego, potiarque aeternae regna Salutis. 125 O miserator amans, ut me infandissima terrent Crimina, quae, numerum supra omnem, a principe Vitae Momento malus inde meae, contra omnia diae Scripta Animo Legis, et Corpore, turbidus, amens, Delirus sed et ultro, egi; Sed et impius ultro 130 Exegi, me sponte malis dans moribus. Ah me! Quanta seges culparum, et foedae Copia Labis, Ah meritum, aeternae, terret, dirissima flammae Supplicia, et nulla miserum non turbat in hora! Omnia cum Domino sprevi; Deus ultor ab ausis 135 Exposcit primus Poenas, dirisque malisque: Omnis abhinc Ordo rerum; ipsa Elementa, catenis Nexa sibi paribus, scelerosa in crimina pergunt Ultrices vibrare ignes, fluctusque profundos, Tabificosque, aegro spirantes aere, morbos; 140 Ipsa, sinus atro, Tellus, infecta veneno, Impia non ullo dignatur viscera pastu. Circum dira, fremens umbris immanibus, ira Tartarei latronis, atrocia verbera versat, Omnique, ad numeros dictans exscripta tenaces, 145 Crimina proponit recitans, ut Conscia culpae Mens Fidei adversum sese stet certa probatae. Quorsum ego me hinc referam? Tua, io Pater alme, supernis Gratia ab auxiliis maior potiorque salutat Eminus, et, ne quid tibi desperabile dicam, 150 Obvertit miserantem oculum: Spes dia coronam Purpureo Christi florentem in sanguine, monstrat. Ecce me, io, Pater alme tuum! miserere precantis, Ah miserere; Pater! Non est te dicere coram Quem sua iustitiae placitura piacula summae, 155 Nec iactare queat quisquam vel momine in uno Se vixisse bene, aut meritum sua crimina Poenis Eximi ab aeternis, et fata immania flecti. Ergo tibi haec omnis puro rescribitur ore Gratia, summe Parens: tibi ego quoque, certus et in me 160 Gnarus ego, mea Vota sacro; peccata remittas, Condones culpas: Sic me tua Gratia iustum Sistit in aspectum Vitae, de morte redemptum Perpetua, sacrumque tibi. Quin summa luela est, Nec poterit peius quoquam delinquere contra 165 Fata Dei, peccator homo, sua quam mala Christi Cum maiora putat meritis, de sanguine cuius Una potest totum gutta insuperabilis Orbem Emendare pretI, et cunctas avertere Poenas. Ergo tui postquam secura mente favoris 170 Gratia me certum et fidei Lux reddidit alma, Sancte Pater, miserere mei; quaeque ardua dictu Vota dehinc faciam, Clementi suscipe fato. Ecce ego, quem vitiis elutum et sorde nefanda Omnis abhinc mundi Satanaeque, meique, fatigat 175 Corporis, error, inops, Pater o mitissime, totum Me tibi transcribo, et ferventi pectore pronus Cum gemitu, Miser, ah, cum tristifico ululatu, Tot contra immanes metuens contendere pestes, Supplico, sancte tibi: Mea, dira percita labe, 180 Viscera foeda domem, ne quid postinde furenti In me Iuris ego Satanae concedere cogar. Mortifera o nostris innectam frena luelis, Affectusque premam, cupidoque e corpore mortis Exstinguam diros infecti visceris aestus; 185 Ut tibi purus homo, Pater o Sanctissime, Vitae Addicam decus omne meae. Miserere precantis, Et mea transfixis moriantur viscera Mortis Tota libidinibus: nihil hac in Carne bonorum, Sed mala cuncta habitant: Animus quoque labe supina 190 Saepe retro trahitur, suaque in dispendia pugnat. Nunc age quid maneat, functo te corpore Vitae Paullum istic, speculator, ini; quo Gratia constet Firma tibi, norisque tuos certissimus ignes, Qui, postquam donata tibi tua perfida facta 190 Abnuit Omnipotens Poenis dare, iure secutis, Exspectant tua fata istis in moribus Orbis. Scilicet ut dubium coquitur florentibus aurum Flammarum elecebris, ut quod latet intus, et ingens Invalidis pretium temerare liquoribus audet 200 Mulciberi vis sacra, imas scrutata medullas, Eruat, et luci puros traducat honores: Sic tua, mortales dum volvunt, pectora, curas, Dum moriturus homo es, aversa et tristia fata Intus et extra te, divina lege, luendum est. 205 Ne tu te, vitiis obnoxia, massa, caducis, Sanctificis oppone furens cruciatibus, in te: Sed fidei clypeo magnos munitus in hostes Ferque referque gradum, et contra te fortior insta. Sicubi confessus scelerum mala facta tuorum 210 Obtuleris sananda Patri, Pater addet ab alto Solatorem almum, qui te non crimina solum Esse remissa tibi edoceat, sed et ardua multa Pectora in adversos virtute potentior hostes Armabit, vivorque indet penetralibus ignes 215 Mentis, ut, incertae ridens ioca lurida Vitae, Mundum omnem, Regemque eius, Satanaeque phalanges Una omnes animis temnas sidentibus, et te Egregium Christi decus, in sublimia tollas Regna Dei, perituram omnem cum sortibus et vi 220 Indocili Vitae, linquens vivusque vidensque Fortunam Vitae, Speque astra vocante sequaris. Ecce ita cum precibus, Pater hic mihi, rite profusis, Indulsit veniam naevorum, atque omnia longis Delevit delicta notis: mihi Spiritus ingens 225 Attonitam incendit mentem, et penetralibus altis Egregiam stipans animam, pia lumina caelo Elevat, ut ventura mihi mea gaudia coram Sint praesto semperque, et Ego videamque sacrisque Confitear numeris me Speque Fideque Salutem 230 Non modo iam anticipare, sed hic quoque habere potitam. Scilicet ipsa mihi quae Gratia, Gratia Christi Hoc canit ipsa mihi, Deus est Verum, et Via Veri. Ille nihil mentitur, at ille mihi omnia sistit, Quae potuit Christus, mihi homo et Deus, addere dona. 235 Ergo hic quid nequeat? Quid ego sperare refuter, Cum mihi se dederit totum Deus, Omnia secum? Quin igitur, postquam culpis exsuta Iehovae Cara tuo es, mea quin Anima omnia proicis abs te, Quae poterunt obstare tibi, ne, mente profecta 240 Purifica ad Fontem Vitae, pleno impete ducas Spemque Fidemque bibens, in Speque Fideque Salutem. Ecce Agnum, cui purpureo latus hasta cruore Hausit; eo laticem Sanguis destillat aquosum: Quem qui mente pia semel hauserit, inque Salute 245 Manserit ipse usa, certus postinde recedat. Nil sese a magni evulsurum Regis Amore, Qui sua Credenti dat Sacramenta vicissim. Euge igitur, mea Vita, et io mea maxima Vita Euge ades, et fatuum corpus tua sancta subire 250 Iura doce, ut spreta miserae dulcedine Vitae Vivamus iunctim, iunctim speremus in illum, Qui spem rite suam, promissaque grandia, dono Signat inexpleti gemitus, quem Spiritus intus Sanctus agit, perque omne Chaos, perque Omnia mundi 255 Sistit eum excelso perituri obstacula, Caelo. Heic desideriis florens immanibus, extra Vota, supraque preces, ipsum in penetrale Iehovae Sancta, profecta, Anima, ipsis suspiria Christi Importatque adytis, Christoque, potita, reportat. 260 Turpis ad haec quid Vita ferat? quid foeda caducae Aura Voluptatis? Quid iners Opulentia recti? Ambitioque, furensque Superbia, flebile monstrum? Nempe velut fluvio perit Unda trahente deorsum, Fumus ut instabili quem circite disicit Eurus, 265 Omnia mortalis pereunt deliria Voti, Omnibus ipse super, vecors homo. Crastina functum Omnibus e spebus feretro Lux, triste cadaver, Exigit in foveam, aut cinerem levis evocat Ignis. Ah fatui; quanta illa Animae sunt gaudia, quaese, 270 Certa sui, docet esse Deo Charamque Sacramque, Cuius in intuitu foedissima cuncta feruntur Fine gravi in Mortem, quae cumque adversa Saluti Vita colit, spretoque Ipso, Mortalis adorat. At te, Sancte parens, quem tot post milia noxae 275 Crimina dira meae, reducem tibi, fortior hoste, Asseruisti hominem, tot per miracula servas; Ecce tuum! Tibi ego, Pater o carissime, o ingens Spes mea, quae, secura sui, mea Viscera comit Luce nova, sanctosque tibi docet addere mores; 280 Ecce tuum! tibi ego toto cum pectore grates Tota Anima, Pater Alme, cano: Qui, lurida post quam Vita meos gressus toties in devia duxit, Ah miseram miseratus Quem tibi, Numine blando, Sponte reduxisti, et me certum deinde Salutis, 285 Vivere vis, Christi reparata in sanguine Vita. En desideriis mea dicta liquentia vivis, En, Pater, Abba tuum: tuus hoc mihi Spiritus intus Subicit, et sancto firmat Fiducia cultu. Abstrahe me Virtute tua mortalibus Umbris, 290 Abstrahe, luctantemque animam, tuaque alta precantem Auxilia, effreni dominam da Corporis aestui, Erigidam dominam: ne qua in mala, tradita Christo, Te moderante, semel, posthac consentiat ullis Criminibus, quae dicta movent, quae facta facessunt; 295 Sed sua se in decora in volvens, sua gaudia secum In sua se retrahens, ductamque in gaudia firmans, Tranquilla Pietate tuas speculata loquelas, Quaerat in his Vitam, inveniat Vitam Undique in illis. LXX. FESTO MICHAELIS. IAm festa Lux redit polo Archangelorum Principi; Dies profana praeterit, Sol sanctus apparet coli. Hac MICHAELIS gloria Mentem die elevat luto Faecis profanae, sevocans Ad celsa caeli culmina. Audite, mortales pii, Celebrate Christi gratiam, Qui Spiritus bonos dedit Gregi suo custodiam. Tu Michael, Archangele, Dux agminis Sacri; potens Cacodaemonum phalangibus Obstare romphaea gravi. Bicipitis ense fulminis Armate, Raphael, ave; Ave volucris Gabriel: Tres Trinitatis Angeli. O mille millium choris Duces corusci praepetum, Domino volente praesides Magni Angelorum Archangeli. Hoc muneris Christi favor Vestris sacravit copiis, Ut tuta sanctorum cohors Vestro maneret tegmine. Hac in die vestri memor Ecclesia agminis canit Grates Triuno Numini, Custodiae ergo caelitis. O amabiles fratrum chori Salvete, nostri iugibus Tutela florens cantibus, Salvete Genii nobiles. Haec lux dicata exercitus Vestri decoro Principi, Brumam venire nuntiat, Autumnitatem cedere. Quare, tenebris nubila Exhinc in hiemem augentibus, Clarique Luce sideris Linquente nostrum cardinem. Adeste, germani alites, Regemque atrum Caliginis In caeca vinctum tartara Ab hoc polo repellite. Quod si perennibus malum Vincire nodis non datur; Nec tempus est praesto furor Ut deleatur belluae. Removete nostris Urbibus, Repellite his ab arcibus, Fugate nostris aedibus Satanae catervas militum. Ne mille cum dolis vafer, Ne mille fraudibus potens, Vique et furore turbidus, Profanet hanc provinciam. Ne Templa, Curias, Scholas, Pessumdet, aut perdat latro; Ne flamma et unda proruat Christo dicata altaria. Ne dogma purum, caelitus Nostrae saluti deditum, Zizania foedet sua, Corrumpat aut viru gravi. Non ille dormit uspiam; Sed rugiens caullas Leo Perambulat circumvagus, Quaerens oves quas strangulet. Non ulla vis mortalium Obsistere huic potest virum, Ad robur eius undique Humana virtus deficit. Veterator antiquus malis Nunc maxime artibus furit, Queis primi ab usque saeculo Mundi repugnavit Deo. Evolve tot volumina, Rimare chartas temporum, Scrutare libros indices Ab Universo Condito. Nil undique invenies mali, Nil ullibi offendas retro Quinis ab anni milibus, Quod ille non patraverit. Hic ille dirus est Satan, Qui cuncta pulchre prodita, Et ordinata pulchrius, Turbare nisus, a Deo est. Nunc cum suprema perspicit Adesse puncta, et ultimis Haerere metis saecula, Queis sceptra deponat sua, Ob tot patratas noxias Imminet aut poenis Deus Vindicibus implacabilis, Aeterna vibrans tormina; Nec posse iam ullis machinis Praefixa puncta protrahi, Damnata quin Malitas male Pereat malis perennibus: Nunc dira dirioribus Facinora sceleribus gravat; Odii ut supremam perditus Soletur exitio facem. Sed bene, quod his ovilibus, In hostico palantibus, Caelestis est Pastor datus, Quem Virgo peperit innuba. Hic ille pastor inclutus, Praepositus Israelis gregi, Dormire nescit uspiam, Nictare nec somno potest. Rapacis ululatum hic lupi, Fame piorum sanguinis, Bacchantem, et efferis modis Stridentem, amaro carmine, Verbo domate uno valet, Virgaeque praepetis sono Fugare de caullis procul, Ad ima pulsum Tartara. Vos huius imperio sacri Salvete, Praestites, chori, Vestroque functi munere, Vestrum Poetam accersite. Vale omne ludibrium neci Quod dedicat Caducitas: Avete caelicae fides, Hoc dedicatae cantico. LXXI. Hymnus Matutinus. QUam tua lucem, Pater, e soporis Gratia lecto reducem videmus, Da tuis totam sine labe iussis Rite sacremus. 5 Nulla secura est miseris in ista Hora viven di rutuba malorum; Circuit, frenditque Leo, sub ipsis Turbidus Umbris. Cum quies fessos levat aurea artus, 10 Turpium diros, Vafer, aestuum ignes Vibrat in sontes animas, nec ulla huic Cura resistit. Tu tuis mentem, Pater o, paternam In quiete, ipsos reparante, monstras; 15 Ille vi, fraude, insidiisque in illa Retia nectit. Orbis adversum venit Ordo in Orbem, Vita sic nobis misera haec trahenda est, Nox diem, Noctemque Dies premit, nec 20 Deficit haec Lex. Qui tot in Vita miseros caduca A malis servas, Pater alme, Vitae, Da tuorum, omni sine nocte, mentes Vivere tecum! 25 Ipsa cum nostros vocat hora somnos, Cum Dies Solem sequitur sub umbras, Nostra Lux, o Christe, tuos tuo sub Lumine serva; Ne malae Noctis fera nos tenebris 30 Obruat nubes, neque foeda Mentis Arma, caligo, nebulis profano Induat aestu. Quas, laborantes, die in ipsa, iniqui Cordis Errores dare suspicemur 35 In tenebrarum ditione pugnas, Alite laevo? Hostis, ah, contra fera regna versans, Hostis, ah, numquam, ferus ille, dormit; Nullibi connivet, atroce ubique 40 Imminet ausu. Te sine, o nostri Pater alme coetus Unico totos rapiat sub haustu. Ah, quid immanis vibrat hic pericli! Qualia monstra! 45 Sed bene, et custos Israelis ingens Omnibus maior potiorque nostris Hostibus, Christo gregis addicati Nominis auctor, Nuspiam dormit: Vigilante quicquid 50 Condidit servans oculo, Paternas Undique in curas, miserata nostri, Viscera laxat. Me sopori isti dico dedicoque Colocaturum, dico dedicoque 55 Mane surgentem: tua CHRISTE semper Numina adoro. Te mei semper gemitus precantur, Vive Fons Vitae, tua Gratia in nos, CHRISTE, descendat, pluviae ut patente 60 Copia caelo. Ecce sublustri Impietas in Umbra, Et Voluptatum Insidiae latentes, Implicare audent tibi iam renatae Gaudia mentis. 65 Ecce vis ingens hominum malorum, Ecce nostra ipsos Caro nos fatigat; CHRISTE, ab interno venit hoste vitae Grande periclum. Ecce ab externo furor instat ingens! 70 Ah queant nostrae quid in hos Columbae? Palpitant tristi miserae pavore Frigida corcla. Sed quid his auctor Furiis Salutis Obicit CHRISTUS? Fidei fideles 75 Sitis o nostrae, et foveatis illam Pectore toto: Nemo vos vestrae eripiet Saluti; Ecce ego his ipsis manibus notavi Nominis vestri memores notas, o 80 Fidite in illas! Nulla vis vos eripiet mihi umquam; Ipse me adiuro, Omnipotens IEHOVAH, Nil nigri portae Nebulonis in vos Usque valebunt. 85 Mundus hic omnis semel interibit, Tempus omne, et quod superest creatum: Verba non umquam mea, Veritatis Fata, peribunt. Quis fidem nolit dare Veritati? 90 Quis Deo se credere denegabit? Quis Patrem nato putet infidelem? Cedite caeci! LXXII. A Iesu opem petit. QUem iuvat lento periisse somno, Improbam iactet, Studiis, quietem Turpe contemptis; mihi celsa mentem Musa fatigat: 5 Ut lyram nervis habilem recentans, Otium si quod datur in profunda Valle curarum, recinam faventis Numen IESU. O meae spes unica, Christe, Vitae; 10 Dulce lenimen tot atrocium, in nos Mente bacchantum procul atque sensu, Consiliorum Hostis, ex imis Acherontis oris Undique exciti; simul una porta 15 Perfido claustri patuit rigore, Sidere laevo. Una mortali data cum fenestra est Scilicet culpae, ruit agmen ingens, Et Gulam stipat Venus, et cruentum 20 Ira Gradivum. Nil opis nostrae est; ruit omne vires Pondus humanas vitii insolentis, Nuda defendi Lupus ut salignae Moenia mandrae. 25 Pastor o constans Fidei, o Supernam Cincte virtutem, tuo adesto ovili, Saeva latronum famis omne captum, Te sine, raptat Quod tuam si nos miseri meremur, 30 Ut Patres, iram, meruere nostri; O Pater compesce manum, fatemur Cuncta volentes. Pessimum natu genus, ah parentum Noxias nostris triplicamus omnes, 35 Nil potes iactare, parati in ignem Ire Gehennae. At quid in nostra statione fratrem Cernimus natum Domini Deorum? Quid sibi Crux vult, quid in alta ducti 40 Pompa triumphi? Nempe tu nostras aderas luelas, Christe, deletum, gremio e IEHOVAE, Filius Patris Deus, ut Latronum Aula periret: 45 Vinctus ut Satan propriis catenis, Principe ex sutus Michaele vero Omnibus technis, hominum periret Fata tuorum: At tuus caelo, tibi restitutus, 50 Grex pedem inferret niveum, cruore Redditus Vitae, maculisque purus Praepetis Agni. Agne io praepes, sine labe cuncta Omnis o labis nitide Expiator, 55 Sis tuis praesto, neque vota, fandi Inscia, temnas! Si qua promissa est mihi opis, meisque, Rebus in duris, uti nempe factum est, Nunc sine o tempus placitum advenire, 60 Sidere dextro. Cernis ut se deiciat reatu Fracta, Mens, magno, procul omnis absit Subsidi humani tenor, ut sepulto Funere pridem. 65 Deficit cum nos opis a caducis, Excipit vis auxilii e supernis, Nec suos umquam rata dereliquit Spesque Fidesque. Tolle peccatorum onus, alme Iudex, 70 Respice in Christi latus, inde manat Omnibus noxis satis eluendis Unda futura. Si minus laeto pede transeunda est Vita in aerumnis, Paracletus adsit, 75 Ducat in totam hic tibi Veritatem Dedita corda. Hoc brevi, tandem tamen, hoc brevi mox Tempus allapsu prope constiturum est, Cuncta quod rumpet semel, oblatrantis 80 Fulmina mundi. Fluctibus taetris, tenebris profundis, Horridis ventorum animabus, in nos Dira tempestas simul axe ab omni Irruat instans: 85 Vertat in fraudem, Insi diasque Averni Totius, rector violentus, artes, Cratem ut hanc carnis premat ossiumque, Turbine diro: Mens tamen, flagrans animo, ad Iehovae 90 Vota subducet miserantis Aulam, Nullus expugnabit in hunc repostae Regna Quietis. Hoc precor te, Sancte pater, rebellis Mobiles Cordis rege concitatus, 95 Daque firmatae Fidei perenni Immori agoni.