Regeln fuer die Texterfassung 03/2001
not necessary
Prognostica (quas vulgo practicas vocant) quae durant usque in finem mundi. Carmina adolescentiae Babelianae, non nihil etiam aliqua ad facetias facientia. Carmen elegiacum de miseria humanae conditionis. Carmen contra simoniacos. Carmen de Baccho. Carmen de Philomelae cantu et laudibus. Carmen de conquerimonia puellarum contra Luciferum. Varia alia de rebus laetis et iucundis.
Cum quidam in lacu potamio seu alemanno tempore maximae tempestatis deprehensi essent, omnibus aliis trepidantibus, quibusdamque confitentibus sibi invicem, unus eorum coepit avidissime comedere caseum et panem Aliis eum castigantibus, atque quo in periculo essent admonentibus, dixit. Non me latet quid rerum geratur, sed quoniam ieiunus bibere non possum, nunc comedo quod sim hodie plus bibiturus quam umquam fecerim in vita mea.
Quidam Tubingensis cum ad uxorem alterius clam noctu accessisset, venit et
sacerdos ad eandem paulo post. quem ille fugiens ad superiorem partem domus in
columbare se occultavit. Sed cum non longo tempore venisset maritus illius
mulieris, sacerdos in fornacem confugit. Cumque maritus nihil tale suspicatus,
cum suspirio dixisset tres se aureos ludo amisisse, quis tibi reddet, inquit
uxor. cui maritus. Superior, vel qui superius est. intelligens
Ioannes Apius mihi notus, cum in peste iam in mortis fere agone laboraret, affuit ei quidam frater Lolhardus silvestris, qui cum aegrotum admoneret uti viriliter pugnaret contra insidias diaboli, bonusque christianus in finem usque perseveraret, Respondit Apius. Nemini dubium esse quin legitime certare vellet ut christianum decet, seque mori paratissimum. Cui frater. Quoniam te honestum et fortem in vita fuisse ab omnibus praedicari audio, et nunc paratum voluntati divinae obsequi, promitto tibi et fideiussor esse volo, te confestim post mortem ad caelos ascensurum. Moritur Apius, frater quarto post die eodem morbo correptus, diu noctuque clamavit. O Api tu vis me ad vos afferre, ut tibi testimonium praebeam. O miserandam fideiussionem quam deus vellet numquam fuisse factam, atque istam suam fideiussionem ad finem usque vitae semper vociferando et ululando detestatus est Obiit autem sexto die post illum.
Sum prius non iniuria conquistus officia et beneficia ecclesiastica maiori ex
parte indoctissimis obvenire, et obtineri gratiis apostolicis, non sine scandalo
publico, periculoque animarum non mediocri. Nunc possum iustissime lamentari idem
fieri apud nostros principes. apud quos plus conferuntur beneficia favore quam
meritis. plus suffragiis indoctorum amicorum quam morum eruditionisque
pensitatione, adeo ut nulla fere habeatur hodie ratio doctrinae
Ille sacerdos de quo superius etiam scripsi denunciavit quibusdam sanctimonialibus, earum sacerdotem qui erat in thermis ferinis graviter aegrotare, adeo ut medici de eius salute desperassent. Accinxerunt se itineri quaedam ex eis primariae ad eum visitandum, atque consolandum. sed cum venissent ad locum invenerunt eum incolumem et sanum, unde exacerbatae sacerdotem mendacii arguerunt, seque dolorum et anxietatum quibus essent non mediocriter conflictatae memores futuras. quibus ille cachinno effuso respondit. O bonae sororculae debebatis scire nullam hic verbis meis fidem adhiberi.
Ioannes Boschius sacerdos Stadianus cum molitorem mendicantem suis subditis commendaret, pro impertienda ei misericordia dixit. O christi fideles quod iste molitor probus sit, habetis optimum argumentum quod mendicet, alioqui furto, et solitis molitorum artibus se nutrisset, proinde sit vobis commendatus imprimis.
Monialis confitendo sacerdoti, dixit inter cetera cucullo alieno se aliquando
contexisse. Cui sacerdos. Hoc nihil nocet, sed quid latuit sub illo? Respondit
ill. Monachus.
Tres moniales confitebantur cuidam sacerdoti. Prima dixit alienum in vaginam suam cultellum imposuisse. quod sacerdos non intellexit, nec etiam pensitavit. ob huiusmodi quarundam muliercularum superstitiones, quae res minimas pro peccato habent. Altera dixit duos se cultellos imposuisse suae vaginae. quod iterum neglexit. Tertia vero tres confessa est. Cui sacerdos Quid hoc nocet? Dixit illa. trium virorum se congressu usam. quod cum sacerdos iam primum intelligeret, priores duas, quas inscius absolverat, celerrime insequitur, atque acclamans dixit. Audite meretrices pessimae, non estis absolutae. male enim narrastis. quoniam penis et cultellus non sunt idem.
Sacerdotem quendam loripedem senaculum oppidi Cantharopolis intrantem, alius
sacerdos salutavit. His verbis. Salvete (ut mos est loquendi nostris) iunior
domine. Cum autem incessisset is claudicans, ut solebat semper, erupit quidam
praefectus pagi totus cachinno, Bene video, inquit, illum iuniorem esse vel
potius infantem, cum iam primum incessum discat. Cui sacerdos festiviter.
Sapientem te putassem ob caniciem, nisi sermo te prodidisset stultum et
dicaculum. Non dissimiliter Ioannes bittel sacerdos Riedlingensis in mulierem
claudicantem nuper me praesente cavillatus est. Si mihi inquit,
Quidam adolescens gloriae cupidus convenit cum servo, ut de quacumque re apud amicam loqueretur, semper ipse servus rem exaggeraret, et cum esset cum puella, diceretque de censibus suis, semper servus triplicavit, cum vero alio tempore iterum convenirent amicam, et ipsa diceret. Videris mihi o amantissime paululum infirmus. Hoc color non integer, atque insolitus prodit. Dixit ille se pallidulum parumque infirmum. Ad hoc servus. merito es pallidissimus, quotidiana enim et incurabili valetudine laboras. Hoc dominus aegre tulit, servumque remotis arbitris acerbissime castigavit, quod ea apud amicam, de eo diceret, illi servus dixit. ita enim fieri debere existimavi, ut quicquid tu diceres, ego augerem.
Quidam in dolio balnei sedens, cum tonitrua maxime tonarent, dixit. O vos fulmina quid tumultus incipitis. Ite mihi in culum. quod cum vix edixisset, venit fulmen prope eum sine laesione, quo fere consternatus, quod male habeas (inquit) deus, non scis iocum intelligere, ego enim ioco non serio dixi.
Cum grandine magna ex parte uvae perissent, dixit quidam in corona rusticorum,
sagarum id esse maleficum. ad quod omnes uno ore. O pereant morte pessima, natu
autem inter eos maximus, dixit. opus potius
Quidam carnifex Francus venit in Boemiam ibique inter haereticos factus est sacerdos. Interrogatus vero aliquando ab eo cui notus erat, quomodo id fieret, ut ex tam sordido et turpi opificio esset nunc sacerdotio initiatus? Respondit. Qualis populus, talis sacerdos.
Quidam homo facetus cum diversis vini generibus se ingurgitasset, ita ut diutius continere non posset, dixit astantibus sodalibus ad vina bibita. Inite inter vos concordiam atque unionem (ut ita loquar) aut ego vos e fenestra praecipitabo.
Rustici lupum vivum ceperunt, et quia infestissimi sunt illis, adeo ut vel in mortuos seviant, deliberaverunt de exquisitissimo supplicii genere, prosiliit unus in medium cui duae erant uxores, illique duas uxores dandas suasit, quod iureiurando nullum maius supplicium sciret, nec crederet etiam posse excogitari.
Calceolarius quidam cum uxorem suam fortasse adulteram olfecisset, nundinas se
petiturum simulans, omnis calceos et perones in fasciculum (ut solent)
colligavit. Qui cum abisset, non procul a pago pone sacellum quodam fascem
abiecit a tergo atque dissolvit, calceosque in sacellum tuto reponens, in pannum
quo calceos detulerat saxa involvit, et clam domum suam subintravit. interea
uxor maritum abesse existimans, sacerdotem
Confessus est nuper quidam simplex homo. Ego do me reum in omnibus peccatis, quae peccavi a nativitate Christi usque in hanc diem. Cui sacerdos. Habesne tot annos o fili? Ad hoc rusticus. etiam, cum et frater sit mihi tribus annis senior.
Medicus venit ad quendam principem, seque omnis medicinae artificem esse egregium pollicetur. Cui princeps iocatus, Non recipio aliquem nisi xxx. homines prius occiderit, Ad hoc medicus. non longe abest. Nam xxix. bene nunc contum- ulavi. Cui princeps. non es ergo mihi ideoneus medicus, timeo enim me. xxx. futurum.
Monialis cum diurnalia (ut vocant) peccata, aqua benedicta deleat et ipsa
tantum die cum viris peccasset, semel
Nobilis quidam volens confiteri versavit in manu aureum nummum, quo sacerdotem donare voluit, hoc cum vidisset unus sacerdotum avidus pecuniae, accessit hominem, atque an confiteri velit interrogat, annuit ille. quem cum sacerdos post confessionem interrogaret, an paeniteret eum peccatorum, velletque abstinere in posterum a peccatis quantum humana fragilitas concederet, ut fit, recusavit nobilis obstinate, atque ita sine absolutione dimissus. Venit autem alter sacerdos, quem non minor auri sitis pressit, et nobilis confessionem audivit, sed cum nec paenitentem, nec in futurum abstinere volentem comperisset, nihilo minus tamen ut aureum acquireret, hominem absolvit in ea forma. Dominus noster Iesus Christus te absolvat, si vult, et dimittat tibi peccata tua, quod ego non credo, et perducat te ad vitam aeternam, quod est impossibile, atque ita a nobili latinitatis ignaro aureum extorsit.
Venetus insuetus, ac nescius equitare, cum commodatum equum calcaribus urgeret, equus coepit recalcitrare, exsiliendo, unde ille perterritus dixit. O sancte deus Tempestas est non tam in mari quam terra. credidit enim fluctibus et procellis equum agitari non secus ac naves in mari.
Erant prope Zvifuldam monasterium duo fratres germani parum prudentes, qui semel
confitentes, cum unus eorum absolutus esset a sacerdote, nec interrogatus an sci-
ret orare. cum alter confiteretur, quaesivit sacerdos. Scis orationem dominicam. Illo
nesciente, inquit sacerdos. Prohibeo
Eram nuper in convivio paganorum sacerdotum non procul ab alpibus patriis. ubi
unus eorum omnia sibi arrogans me ei ignotum honorifice salutavit. atque ut eius
verbis barbaris, quoniam elegantibus non studuisset, parcerem rogavit. Ego
apparatum istum ut missum faceret efflagitavi tandem ille hilarior factus ob
Bacchi virtutem, qui paulum ei iam mentem et rationem sepeliverat, ut disputando
suam eruditionem ostentaret, reverentiae est oblitus, quam exhibere
solent ignotis prudentes, atque in haec mox verba prorupit. Domine Poeta,
amplissima nunc est fama tua per Germaniam. sed ego non possum probare studium
tuum, quia plus discis bene loqui et dicere quam vivere bene. Ad quod ego
subridens, licet pudore perfusus, non puto, dixi, me negligere ea quae ad bene
beateque vivendum pertinent. Hic ille mihi. Sed relinque nunc eloquentiam
saecularem, et simplicitatem sermonis apostolorum capesse. Huic ego. Sermo
splendidus et ornatus non facit me peiorem, nec barbarus meliorem, testis est
mihi Augustinus omnium christianorum doctissimus in pluribus locis, sed audi bone
sacerdos. Argute et diserte loqui, sed male vivere, mors est. Imperite vero et
barbare loqui sub specie religionis, atque etiam male vivere, uti plurimi
solent, plus
Cum Palatino Rheni equitavit ad venationem causa honoris quidam doctor ab illo observatus, qui cum calcaribus omnino careret, dixit princeps. Domine doctor ubi sunt calcaria tua? qui cum vidisset se carere, Credebam, inquit o princeps, mihi famulum ea induisse.
Faber clavicularius quem superius fabrum mendaciorum dixi, narravit se semel
tempore belli, credens suos
Alter cum in silva venationi indulgeret, vidit aprum silvestrem senio confectum, et caecum, ab alio iuniore duci, cauda illius ore arrepta. quod cum vidisset, intenta balista dixit se iuniorem excaudasse (ut ita loquar) a corporeque caudam penitus divulsisse, ut illa caeco in ore manserit, quam ipse postea arripuerit, atque caecum plus quam viginti milia passuum usque ad forum Stutgardianum duxerit.
Erat aedituus cui nomen fuerat Omnis mundus, qui servierat monialibus quibusdam.
et cum semel prurigine carnis vexaretur, accepit arundinem, atque illa per
caminum horribili voce denuntiavit instar spiritus. O vos Moniales audite
verbum domini. Sorores autem exterritae non respondebant quicquam aedituo.
Postridiana nocte reveniente atque idem dicente, procidebant in facies suas
sorores, Angelum de caelo esse ratae. Resumptis tandem animis surrexerunt,
atque cantaverunt. O angele dei dic nobis voluntatem domini. Hic aedituus rursus
ex arundine cantavit. haec est voluntas domini ut Omnis mundus inclinet vel
supponat (ut ita loquar) vos. Auditis his fluctuabant quid esset. Angelum enim
ob id non credebant, quod eis ille non dictaret, ut omnibus hominibus se
prostituerent, tandem matura deliberatione, concilioque habito exposuerunt mentem
angeli, ita quod aedituus dictus nomine Omnis mundus,
Sacerdos quidam rusticis suis supplices preces et supplicationes circum agros frugiferos fieri solitas, non tamen ab ecclesia institutas, dissuasit. Et cum grando ingruisset illo anno, sacerdos anno postero dixit, hoc iterum die sup- plicationes suo consilio non habendas. nec prius ideo grandinem incubuisse, sed opus potius fuisse dei et naturae, dicens in haec verba, vuir vuollen got vertruvuen, hoc est, Volumus fiduciam nostram, in deum ponere. Cui rusticus aliquis assurgens. nos nolumus, inquit, deo confidere sed supplicatum ibimus. ibi aedituus, parum edoctus. ad sedandum sacerdotem dixit. Mitte, vadit quoniam vadit, hoc est. sinas ire rem quocumque ierit.
Ioannes bittel conviva meus Zvifuldae, cum ei vinum
Quidam in diversorio, a puellula aquam petivit ut vinum commisceret, quo vis eius reprimeretur. dixit puella ignara. Non est opus. pater hesterna nocte totam hydriam infudit.
Cum alius Caupo noctu in cellam vinariam magnam aquam anhelans portaret, videbat qui cum eo diversabatur, atque ignem esse tumultuarie denuntiavit, quo homines ad illum sedandum excitaret. Cui hospes. Cur ita clamas? Credebam, inquit ille, ignem esse in cellario, cum te ita aqua oneres, illudque crebro incursites.
Cis Smichum flumen patriae meae villa est referens nomen illius amnis. Ibi erat quidam caupo suspectus etiam quod vinum suum aquatum duceret. unde quidam moti clam ei ignoranti in oenophorum seu vasculum quo eis vinum afferebat pisciculos imposuerunt, atque cum vitro vinum infunderet invenit caupo et videt pisciculos, atque ad convivas conversus. Fateor profecto ingenue nimium aquae infudi vasis vinariis alioqui pisces non fuissent innati.
Sacerdos volens baptisare puerum, invenit inter cetera in libro, salta per
tria, hoc est, id quod dicendum est invenies post tertium folium, sacerdos non
intelligens, saltavit per baptisterium, ut ea dictione utar sicut vulgus
Rusticus in quodam spectaculo crucifixum agens, cum a Iudaeis male percussus esset, abiecta cruce. Diabolus, inquit, sit posthac deus, ego numquam ero. Sed cum semel pistor ageret, Iudaei illum probrosis dehonestabant verbis. quod cum patienter pertulisset, dixit alter ad eum. Fur farinae. Ad quod pistor, tace, aut ego te cruce in terram prosternam Veritas enim non patitur iocum, nec homines conscii sibi libenter audiunt cum veritate secum iocari.
Cum Leupoldus dux Austriae (qui est postmodum ab Helvetiis, (quos nunc Sviceros
vocant, interfectus) de intranda helvetiorum terra in oppido Stockach (quod
aegre munitum nostris temporibus et fortiter pertulit vim maximam helvetiorum)
deliberaret cum suis purpuratis et primoribus de invadenda hostili terra,
habebat et in delitiis fatuum seu morionem, quem interrogabat, quomodo placent tibi
res nostrae? Male inquit fatuus. Omnes deliberatis enim de ingressu, sed nemo de
exitu. Erat autem propheticum fatui dictum. stultius autem Sviceri, postea cum
interfecto agebant. Cum enim apud eos esset sepultus, apud moniales regii campi,
quotannis in eius anniversario sinebant sacerdotem ita ad plebem contionari.
Orate propter deum pro duce Leupoldo duce Austriae, a suis, propter sua, et
Apud Vindelicos. quos ego nunc algeos voco, cum rustica aegrotans ab alpibus in suam paroetiam pro sacra eucharistia misisset, et interim priusquam sacerdos veniret convaluisset, venit sacerdos, unde absens illa quesita est, et apud vicinum quendam reperta. quae viso sacerdote exclamavit e fenestra vicini. Potes bene abire pater bone, deus sit benedictus. non est mihi nunc opus Christo, convalui enim. Sacerdos autem ne frustra tantum itineris confecisset, studuit eam ad sumptionem eucharistiae inducere, Cui mulier. Quantum debeo tibi si sumpsero? Denarium Bohemicum respondit presbyter. Cui iterum rustica. Constituas eam super mensam obiter, et si casu aliquis pauper homo opus habebit ea, ille emet.
Ego novi sacerdotem, qui fere ad quinque milia passuum cogebatur bis accedere quendam rusticum, ut eum sacramentis provideret, et semper interea dum ipse veniret, rusticus convaluit, et recusavit sacramenta. tandem sacerdos taedio itineris percitus, dixit ad infirmum Convalueris quomodocumque volueris, per deum oportet te sumere eucharistiam, atque ita coactus suscepit.
Quidam doctor medicus Mediolani aegrotabat, ita ut de eius salute esset desperatum, quod famuli eius et famulae considerantes, quod quilibet potuit ad se diripuit. Hoc simia videns quae apud dominum erat (ut est simulatrix omnium rerum) accepto capitio quo insigni doctores utuntur, induit capiti, unde dominus in risum est effusus, atque convaluit.
Apud veteres germanos, et praesertim Suevos (ut refert Iulius Caesar) praedari
nobilibus non erat dedecori. qua unica re plus quam ulla alia barbariem
ostentabant, cum vario alioqui virtutum genere fuerint conspicui (ut in episto-
la liminari ad cancellarium luculenter ostendi) nunc vero gratia dei praesertim
nostra Suevia purgata est latronibus et praedonibus. Est tamem hodie provincia
germaniae ubi etiam nunc nobiles citra infamiam volunt esse praedones, in ea
autem provincia lis est orta inter duos natalibus insignes. quorum unus alterum
furem criminabatur, quod ei non indicto bello gregem armentorum abegisset, alter
iniuriam revocavit in animum, seque nihil alienum a probis moribus
maiorum fecisse testatur. Res devenit ad arbitrum principem quendam. Ibi
uterque sua cognatione frequenti, amicitia atque clientela, praesto fuit.
Surrexitque prior furti criminatus, atque apud arbitrum summa instantia pro
restitutione famae laborat, atque alterum ad revocationem deposcit, quia nihil
fecerit nisi quod licitum fuerit semper in patria sua a maioribus suis usque in
hunc diem habitum, quod nulli umquam in eadem causa irrogata fuerit infamia,
atque in testes citat omnes qui affuerant frequentissimi, ita esse acceptum a
patribus suis, ut numquam infame aut criminosum habitum sit dum aliquis
adiuverit socium vel amicum, (dummodo legitime bellum indixerit) contra
quemcumque. quod expressius ipsi dicunt, dum aliquis socio contra
inimicum militanti servierit. Alter autem ita factum suum tuebatur, quod istum
furem accusaverit. non se iniuria fecisse, quod is fur iure habeatur qui alteri
invito et nescienti, et quod improbius habeatur apud legum peritos, per vim res
suas auferat nullo bello indicto, aut ut ipsi dicunt, fama sua non conservata,
vel custodita, per indictionem belli Tandem post longas contentiones, tale ego
audivi fuisse
Alius cum videret legationem Venetorum ad Maximilianum tam splendide, et magnifice quodam oppidum praeterire, dixit. O quam turpiter refrixit nunc omnis maiorum nostrorum virtus et fortitudo in nobilibus nostris, quod hi Veneti tot rebus pretiosis, et equis phaleratis per patriam nostram tuto ambulare debeant. an meis temporibus tam secure incessissent? Idem propterea quod filii sui cessarent a bellis et praedationibus, dixit esse homines nauci, nulliusque bonae frugis. Ego enim inquit, priusquam in iuventute mea omnino ab istis rebus abstinuissem, indixissem vel alicui abbati bellum.
Cum liceat historico immo eius officium sit res gestas scribere cum veritate,
etiam si odiosae sint, non putavi iocosis rebus non convenire res vere gestas
(dum iocus insit) in medium afferre. Quod ideo nunc dicendum existimavi. scripsi
ante aliquot dies, Regem et Caesarem Romanorum et eundem germanum iure
dicendum christianissimum non Regem Franciae, vel solum. quod cum quidam
legisset Burgundus, convenit me Aquisgrani, studiumque meum in patriam
laudavit. Sed pace tua liceat dixisse, optime hospes inquit, non germani nostri,
sed Franci sunt hodie christianissimi. Ego rugata fronte refragabar. Ille non
contristeris dixit, sinasque tecum in re vera iocari. Ob
Apud moniales sanctae crucis, Iudaeus baptisatus qui se medicum gerebat, cuidam
quem e pedibus laborantem curare debebat. clam fugiens equum furatus est. quem
festivissime irridendo comes Christophorus dixit restitutum esse pedibus,
propterea quia non amplius equo sed pedibus ire cogeretur, dum alioqui illi
dicantur apud nos
Rustici Mundingenses (de quibus superius mentionem feci) dum casu in eorum solo cancrum invenissent. (nescio unde illuc quod terra ibi fluminibus careat delatum) quoniam retrogradus esset nesciverunt quale animal esset, convocataque per campanam tumultum significantem universa communitate diu inter se consultarunt quid esset? Tandem sarcinatorem qui olim artificii discendi gratia terras alienas peragraverat consuluerunt, qui sua opinione admirabundus, cervum aut columbam esse dicebat, sed cum minus satisfaceret, neque quisquam propius accedere auderet, admotis a longe tormentis, animal confecerunt, locumque illum latissime vallis et stipitibus circumvallaverunt, ne aliquis hominum aut pecorum eius contagione inficeretur.
Dicebatur olim Robertum comitem Armburgensem hostem se pronuntiasse universo mundo, praeterquam deo et regi Franciae. Ad quod unus, cui ille notus erat e vestigio respondit. Nescio de deo, iustitiae tamen et aequitati iam diu omnium iudicio bellum indixit.
Praepositus Elvangensis familiae Rechbergensis cum olim a studio Papiensi abire vellet, misit ad magistratum illic aureum ducalem (quem ducatum vocant) pro scientia quam auferret, iussitque ita dicere. Se hunc plus ex benevolentia, et ut magnifice abiret, quam merito dare, se enim non tantum scientiae asportare, immo ultra dimidium iusti pretii deceptum esse, testatus est, si iure esset conventus.
Testatus sum in alio opere vanam esse et falsam eorum Germanorum ambitionem, qui suam nobilitatem ad Romanos referunt, quoniam nulla est in toto orbe sincerior et clarior nobilitas quam apud ipsos Germanos, nec fuit ab antiquissimis temporibus, usque in hunc diem, ut alibi latius et luculentissime probavi. quod propterea nunc dico. Fuit non longe a temporibus nostris quaedam controversia inter principem quendam et doctorem Nurenbergensem. Princeps iactando suam nobilitatem dixit se esse de sanguine Troianorum et Romanorum. Cui doctor respondit. Ego sum de sanguine Nurenbergensium, qui quales sint satis notum est. Troiani vero qui fuerint et qualibus moribus est ignotum, sed constat Aeneam troianum fuisse proditorem, Romulumque latronem, qui fuerunt auctores Romanae propaginis.
Indulgentiae apostolicae et quidem plenariae (ut ita loquar) ita passim nostris temporibus venduntur (ut loqui mos est rusticis) quia iam paene vilescat clavium et litterarum apostolicarum auctoritas. quam ob rem nuper quidam frater ordinis minorum Coloniae Agrippinae ita in illas invectus est. Audite O vos fideles animae, ego vobis aliquid novi dicam, et rem mirandam. hanc videlicet quod si nunc aliquis vestrum habuerit medium aureum, habebit et regnum caelorum per has indulgentias. si quis vero quartam partem aurei habuerit, habebit et partem eiusdem regni. qui vero nihil habuerit, erit diaboli. Nonne res nova, quod sine pecuniis non sit locus felicitati. Male nobiscum agitur qui sumus minores reformati.
Abbas Fuldensis triginta equis armatis, et ipse loricatus cum Ulmam intraret
una cum cardinale Bernardino, Dixit cardinalis. O domine abbas an tot equis et
quidem
Quidam Francigena (ut est genus hominum fallax et versutum) in civitate Papiensi a quodam cive centum aureos mutuo accepit, oppignerando ei aureum torquem atque illius uxorem accedens, dixit. hos accipe centum, atque unam noctem voluntati meae obsequaris, mulier praedae dulcedine capta. (cum sit nummus optimum ex- pugnandae pudicitiae instrumentum) consensit. Francus postridie expleta libidine virum accessit, suum torquem exegit, quoniam aureos omnes uxori illius reddiderit, quae conventa non potuit negare, frustraque Franco fuit obsequiosa.
Argentinenses miserunt Oratores suos ad Heinricum septimum Imperatorem Romanum, pro oboedientia privilegiisque suis confirmandis, dicentes ad Imperatorem. Domini nostri Argentinenses etc. sed ter ita dicentes sunt repulsi tandem admoniti ab aliquo, venerunt ad illum dicentes. Cives et subditi tui O Caesar Argentinenses. etc. Tunc Caesar admisit eos dicens. Nesciebam qui essent isti domini, sed cives et subditos nostros Argentinenses bene noscimus.
Quidam sacerdos in perversos subditorum mores sermocinatus, tandem enumeratis
eorum sceleribus dixit Fideiussor esse volo vos omnes esse diaboli mancipia. Cui
rusticus aliorum praefectus. Bene est inquit qoniam fideiusseris,
Puella confitens suam se virginitatem profanasse, acerbissime multisque verbis a sacerdote castigatur, atque quot et quantis virgines in caelis coronentur coronis edocetur. Cum autem tam nobile, firmum et pretiosum castrum seramque pudicitiae sua culpa apertam accusaretur, tandem taedio affecta correctionis dixit. Non tam firmam seram fuisse uti ipse affirmet, quam quilibet rusticus sui pagi aperire posset atque aperuisset.
Sutor quidam in insula Lemanni sive Potami lacus Facetiarum egregius artifex, dixit ad nobiles matronas quae causa esset cur pulices plus mulieres infestarent quam viros? Illis autem ignorantibus, atque enixe illam scire cupientibus, tandem promissis victus dixit. quoniam postquam cibo essent exsaturati, etiam flumen et aquam haberent apud illas, quibus et sitim extinguerent. Dixit una illarum, se numquam sensisse illos ibi aquatum ire. Ad hoc ille. hoc ideo est quia non turmatim accedunt, alludens ad amplitudinem fluminis.
Qui dominum suum circa solenia divi Martini non timuerint, quando scilicet tributa apud nos exsolvi consueverunt. Item qui lupum in Ianuario. qui rusticum in carnisprivio. et sacerdotem in ieiunio, quando confitendum est, illi nimium audaces sunt.
Fidelis amator puellarum. probus lusor. et misericors miles seu militans, nimium stulti dicuntur.
Iudaeus iocatus cum quodam Christiano, percussit illum
Quidam in Riedlinga cis Danubium aegrotabat, et a sorore Begutta multis verbis admonitus, ut divinis sacramentis provideretur, semper repugnavit, timens se eo citius moriturum. Quod cum sensisset soror, dixit. Vanam et ineptam eius esse opinionem, quoniam deus hominem quocumque in loco atque conditione esset, facile inveniret. tandem persuasit hominem ut diceret se velle confiteri, unde soror laetata illico sacerdotem accessit, atque ut fratrem suum sacramentis provisurus maturaret. Interea dum sacerdos accelerat, occultavit se infirmus post fascem stramineum ita ut nemo eum invenire posset. Et cum sacerdos abiisset, prosiliit infirmus rursus in medium, atque sororem mendacii accusans dixit. ho ho he, dixisti, quia deus possit hominem ubique locorum invenire, et ego delitui tantum post stramina, sed non potuit me una cum sacerdote, et aliis hominibus invenire.
Quidam abbas cum cellarius deesset dixit ad fratres suos. Quem ego eligam ex numero isto stultorum. Cui unus ex grege. Nonne abbatem ante invenimus ex istis stultis? intelligens et abbatem esse fatuum.
Quidam faber ahenarius Basileae suspensus erat. et alter nescius rei cum ad
forum Basiliense intempesta nocte maturaret, et nimia festinatione clausas
adhuc portas suspicaretur,
Quaedam sororculae Beguttae cum hominem furcis addictum pro consolatione accederent, interrogatae ab illo quae essent, filias se dei esse responderunt. Dixit ille. Accedite precor propius et consumemus matrimonium, lascivis tamen verbis, dum tam divitem socerum habeamus.
Quidam confessus est monialem se cognovisse. A cuius infando amore sacerdos illum dehortari conatus, dixit moniales esse mortuas mundo et soli deo esse sacras, servireque debere. Ad quod ille. non est ita inquit pater bone illam enim sic sese exagitasse, ut viventi simillima fuerit. nec solius esse dei, quippe quae profestis ad minus diebus etiam hominum servitio manciparentur.
Monachus quidam quaesitus quamdiu fuisset in ordine suo. dixit. Quadraginta annos. at ordo in me non fuit ad annum.
Alius ex ordine mendicantium cum venisset ad Argentuariam
Cum nuper in convivio quidam esset conquestus quod pinguiora beneficia indoctis conferantur, nec uspiam locus sit litteratis, respondit alter, non incongrue. Nam et vilioribus asinis et pusillis maxima onera imponuntur, egregiis vero caballis levissimi adolescentes, ne premantur a gravioribus.
Quidam Francofurdiae ferrum empturus dixit ad venditorem se nihil cuiquam debere, neque quicquam hactenus nisi prompta pecunia emisse. Nunc tamem se petere ut ille sibi ferrum ad aliquem terminum, ut dicitur, hoc est ad praescriptum diem venderet. Cui venditor. Ego nihil tibi (inquit) sine parata pecunia dabo. propterea quod aut nullam fidem habeas, quoniam mercatores non semper pecuniam habent. aut quod nihil sis hactenus mercatus. aut tam dives es ut non opus habeas aliquo temino, proinde non exspectabo.
Doctus quidam homo et mihi notissimus, de cuius gestis plura dicenda essent quam
ullius alterius, propterea quia praeter cetera incredibilia et infinita, in
cartusiam. cui addixisset se miro ingenio meretricem olim etiam monialem, clam
introduxerit, diuque apud se retinuerit. miro artificio subter mensam
occultatam, sed quam tandem
Quaedam mulier dilexit iuvenem, quem cum congrue convenire non posset, nec
auderet alloqui, hac calliditate usa est. Confessa est monacho cuidam, cui
iuvenis vicinus erat, ita habes pater bone vicinum iuvenem nominando eum, qui
frequenter oberrat aedes meas, meque cupide inspiciendo infamiam ut timere
licet mihi afferet. Cui rogo suadeas, ut istos suos gressus moderetur, per hoc
enim sperabat monachum suis istis verbis iuvenem primum incitaturum ad sui
amorem. Monachus autem bene pollicitus est atque rem egit cum iuvene. qui nihil
sibi conscius intellexit mulieris technas, non tamen prosequitur rem. Mulier
secundo cingulum aliaque ornamenta ex auro muliebria comparat, atque monachum
accedit, conquerendo de rebus sibi a iuvene condonatis, atque ut illi res suas
restituat. rogat. frater cum summa acerbitate et castigatione defert iuveni res
suas ut credebat. Nec longe post cum maritus mulieris peregre esset profectus,
rursum convenit monachum dicitque iuvenem per arborem propinquam domui suae
pridie noctu in cubile suum ascendisse. Unde monachus magis exasperatus, dedit
iuveni modum
Cum sacellani in oppido fontis blaui in aedibus paroeciani convivarentur, essetque mensa multis crateribus argenteis strata, coeperunt alter alterius paupertatem exprobare, praesertim unus pauperculum quendam sacerdotem, cur et ipse non tot crateras haberet interrogat? Cui ille ira excandescens, Si mihi tot essent inquit crateres quot liberi, haberem nunc octo, atque ita veritatem in- cautus prodidit.
Contionabatur quidam sacerdos de meritis divi Martini, quomodo postquam is me- dia hieme in summo frigore tunicam suam disciderit atque cuidam mendico imper- tiverit, Christum dixisse ad illum. Domine Martine, si huius ego tibi beneficii obliviscar, auferat me diabolus ad inferos.
Quidam alius contionatus est. dum Adam primum recusaret de pomo edere, Evam cum indignatione dixisse, Comedas de pomo hoc, aut ego a te abiens in turpissimum aliquod lupanar intrabo. cum adhuc nullum in terra esset.
Comes Udalricus cum quidam rusticanus sacerdos in alpibus nostris Venatores eius
egregie tractaret. Voluit adhuc illi aliud beneficium conferre, cum prius ha-
beret paroeciam. Recusavit sacerdos (quod raro fit) dicens pro his bonis
consumendis quae tunc haberet in suo beneficio, cogi sese ad medium noctis
usque saepe sedere, quod
Nuper quidam callide delusit rusticos, dicens. Multo plura in passione Christi mentita quam vera. quod rustici aegre acceperunt, illumque tormentis ad revocationem reducere statuerunt, donec eorum stultitiam deludendo dixerit. bene dixi o fratres. Pauca enim Christus loquitur sed vera. Multa vero Iudaei et quidem mendacissima.
Quidam simplex rusticus senio confectus, in alpibus nostris Suevicis, non longe a patria mea, cum mandatum domini nostri ducis Vuirtenbergensis quadam sim- plicitate atque incuria neglexisset. convenit eum praefectus pagi sui atque carcerem ei poenamque non mediocrem minitatur. Cui rusticus. O Ioannes dilecte consanguinee, facias secundum divinam voluntatem tuam, sed sis mihi propitius quaeso. si enim prudentior essem minus egissem.
Eram nuper cum quodam nobili imprimis faceto in monasterio quodam ubi erant
fratres satis imperiti, quorum perspecta ruditate quaesivit nobilis a me. Quibus
quaeso mediis aut artibus defensuri sunt si opus fuerit, isti monachi fidem
christianam? Ego professus me nescire. Ad quod ille. O te imperitum, qui enim
alii potando meliores? Ut enim alii disputationibus, ita illi compotationibus ad-
versarios infatuarent, atque
Senatus Urachensis piscabatur pro publica laetitia instruenda, et cum post
piscationem ante cenam aliquid ingruisset quo consilium habere opus erat, cum
quilibet
Fuerunt pridem Anno domini M. D. IX. Bernae quidam fratres praedicatores ob quaedam inaudita flagitia igne concremati. qui inter ceteras ineptias, quibus imponere hominibus conabantur, finxerunt uni ex eis beatam virginem crebro noctu apparere, atque rudibus eius quaestiunculis multis verbis respondere. Quod ego cum legissem, dicere saepe consuevi, iocando in eorum fatua figmenta. si eorum commentum verum fuisset, divam virginem mihi capulari vetula magis otiosam, loquacioremque videri. quae tot fratrum ineptiis quotidie responderit. Ambitionem enim et superstitionem sub specie religionis grassantem rei pub. Christianae minari summam iacturam possum non obscure intelligere, quia istis artibus sit prius per scribas et phariseos Iudaeorum res publica subversa atque labefacta. Sed cui ordini mortalium desunt mali. bonos fratres non tangit calamus meus, de malis tantum loquar. Ad tantum autem facinus (si verum est quod publice scribitur et divulgatur) impulit eos sola illa pertinax, et nulli mortalium scibilis opinio, quod beata virgo sit concepta in pacto originali. quam falsis et prodigiosis miraculis, sed diis adversis, convincere et probare sunt conati.
Cum nuper quidam dicerent in artam fratrum irreptasse regulam, humilesque vestes superbiam, atque avaritiam. dixi ego. Id mihi mirum non videri. cum lupus humili veste, sordidoque colore vestitus, totus sanguinarius sit atque rapax.
Rusticus quidam simplex cum urina accessit medicum, a quo quaesitus unde esset, dixit. Domine doctor tu in urina bene invenies.
Rusticus cum ei uxor omnesque liberi in peste obissent, coepit et ipse aegrotare. cumque sacram eucharistiam sumere rogaretur, renuit, quod ex ea (ut ipse dixit) uxor et omnes liberi mortem manducassent, atque ab ea ad deum se appellaturum testatur.
Quidam indoctus clericus Constantiae fuit quaesitus ab his qui examinatores dicuntur. an esset de legitimo toro, credebat illos inquirere natale solum, atque inquit. Non sum de legitimo toro, sed de Smicha, ita enim vocabatur natalis eius pagus, iuxta patriam meam.
Cum nemo feliciter et bene possit iudicare de artibus nisi soli artifices, nemini dubium erit quin illorum sit iudicium omnino explodendum, violentum, rude atque mendax, qui iudicare volunt de poetica, musica, atque aliis artibus, quarum omnino sunt expertes atque ignari. Ita contigit asino, qui sibi iudicis partes arrogavit inter philomelam et cuculum, quae de cantu decertabant utra earum praestaret. Sententiam enim ferens ita dixit. Cuculus longe mihi excellere videtur. illius enim cantus est planus, atque intelligibilis, uniusque tenoris. Sed philomela nescio quid canis. nunc enim vocem attollis, acuteque canis, nunc presse atque graviter, nunc media voce, adeo ut non facile pateat auditoribus quo tendat cantus tuus.
Fecit nuper quidam carmen Germanicum, in quo mirifice
Audivi olim duas mulierculas inter se dissidentes, ubi una ad alteram dixit. Tu es meretrix. Respondit altera. Verum est. sed tu gauderes esse meae conditionis, sed tam deformis es, ut a nullo rogeris.
Contionaturus quidam sacerdos suis rusticis, incepit. Salutat vos Lucas medicus, ut sacrae litterae habent, sed post ita obstupuit, ut ne unum quidem enuntiare potuerit verbum ulterius. Cui ex senioribus unus assurgens dixit. habeat gratias, atque si quando ad eum redibis, dicito et illi nostro omnium nomine plurimam salutem.
Principes dum sunt ebrii dicuntur a familiaribus laeti.
Quidam dicitur fuisse contionator Maguntiae, qui saepe et acriter invehebatur in illos qui plura beneficia ecclesiastica haberent. hoc canonici beneficiosi (ut ita loquar) aegre ferentes contulerunt ei pingue beneficium ad id quod ante possidebat, ut eius compescerent intempestivam loquacitatem, quod ipse accepit, atque id quod ante dixerat revocavit, dicens se ante non bene in ea materia fuisse instructum, neque eam dulcedinem ante degustasse.
Est proverbium apud nostros quando monachi peregre proficiscantur, quod sint pluviae. Huius rei nuper quidam philosophus Tubingae causam ridicule asserebat hanc. quia inquit rasi multos habent ex vino immodice hausto vapores in capite, qui facile ex calore a calvitie extrahuntur, unde postea pluviae generantur.
Vinum acinaticium apud nos Suevos eo nomine appellatur quo niger equus, quo cum quidam viator ut vinosus ita facetus imprimis plus iusto se onerasset, ita ut ferre non posset, noctu id ex fenestra cubiculi ubi dormiebat, evomuit. postridie venit ad sacerdotem, apud quem divertebat, dicens. O bone pater quam acrem et vehementem habes equum nigellum. nam hesterna nocte quodam furore percitus e fenestra cubiculi precipitem se dedit.
Quidam sacerdos interim dum corpus Christi elevaret, vidit rusticum in horto
suo arborem ascendentem, atque poma decerpere statuentem. ad quem dixit. Ascen-
de in nomine diaboli, quod astantes mirabantur, qui non
Querebatur ex scribis Caesaris Maximiliani unus se infamari famoso carmine, vernaculisque cantionibus, atque ut id edicto vetaret, rogavit Caesarem. Non facile id faciemus, inquit Caesar, ne et ipsi in nos partem carminis transferrent. patere aequo animo quod et nos aliquando sumus perpessi. hae cantiones ut cito fiunt, ita cito dispereunt. nec tam diu durant ut aliquando conquestus est apud nos Iudaeus quidam, ut carmen hoc, Christus surrexit. quod nunc plus quam M. D. Annos celebratur, Dixit enim Iudaeus. Qui fit? aut quo sidere infelicissimo nobis ut omnes cantiones per annum evanescant, et hoc quod dixi duret. Qui fit insuper? ut homicidia omnia apud vos post annum expiantur atque reconcilientur, et homicidium nostrum quod in Christum commisimus tot annos maneat inexpiabile, nulloque nostro incommodo atque mise- ria vel temporum spatio mitigabile.
Rusticus alpestris apud Helvecios cum aegrotaret, misit ad proximum pagum pro sacerdote, qui eum communione sacra provideret, atque cum sacerdos venisset, convaluit paulum rusticus, dixitque ad sacerdotem. Vade domum nunc, sinasque deum in clavo isto (quem demonstrabat) pendere usque in crastinum. Cui sacerdos. An corpus Christi tam negligenter et irreverenter hic custodiam? Ad hoc rusticus O bone domine si etiam valeret. x. aureos sine cura tua custodiam.
Si vis esse laetus per unum diem, intra balneum. post enim largius bibunt
homines, unde laeticia nascitur. Si per hebdomadam, minue sanguinem. Si per
mensem,
Haec familia omnium inutilissima atque tristissima praedicatur. Gallinae sine ovis. Porca sine suculis. Vacca sine lacte. Filia quae noctu extra domum divagatur. Filius lusor Uxor furtim bona viri absumens. Et famula praegnans.
Haec raro contingere, atque fere contra naturae cursum esse traduntur ab otiosis. Puella adolescens sine amore. Nundine sine furibus. Antiquus Iudaeus sine divitiis. Antiquum horreum sine muribus. Antiqua vestis pellicea sine pediculis. Antiquus caper sine barba. Antiqua monialis sine re- ligione.
Erat puella in patria mea non usquequaque illaesae famae. Illa suem a patre in foro Echingensi emptum, domum ducebat et cum forte per silvam haberet adolescentem comitem, qui eam de stupro appellaret, negavit illa primum, sperans illum instantius petiturum. sed tamen in fine nemoris cum videret illum omnino a petitione destitisse, dixit. sed O bonae amasie ut recordar praeteritorum verborum, si tuae voluntati condescenderem, quo quaeso interim ligaremus suem. quod postea multis annis mansit apud populares meos in proverbio.
Erat alia multo minoris aetatis, quae confessa est sacerdoti, se cum masculis super feno fuisse. Ad quod sacerdos. Quid ibi fecisti? Respondit puella cum quadam irrisione. Puh. nescis domine quid faciant adolescentes in feno puellis.
Scripsi in triumpho meo venereo contra mendicos,
Quidam erat monachus, qui semper demisso in terram vultu incedebat. postquam
autem abbas esset factus, erecto corpore ibat. et interrogatus cur more solito non
incederet?
Novi abbatem, qui cum a quodam nobili in consessu primorum Suevicae confedoerationis de adulteriis et multis fornicationibus esset criminatus. Respondit. Nonne deberem asinas futuere, Ad quod nobilis. Etiam si fecisses, genus tuum accessisses. alludens ad eius imperitiam.
Erat nobiscum in convivio Tubingae quidam ex ordine minorum de non observantia (ut dicunt) Is hilarior factus hilari Baccho incitatore, dixit se Veronae cum exercitu Caesaris Maximiliani militare consuevisse, atque hunc repetere velle. Ille cum interdum parum caste loqueretur de rebus et militia Veneris, dixi. Putabam vos castitatem habere in votis. Ad quod ille. verum est. tria vovi, sed ita. Paupertatem in balneo. Oboedientiam in mensa. et castitatem in altari. Et conversus ad me dixit. Et apud vos qui docti haberi vultis omni monstro monstrosiora inveniuntur. Theologus, vel ebrius, vel libidinosus, vel avarus. iurisperitus, iniquus et iniustus. Atque medicus valetudinarius, et qui se ipsum curvare (ut ipse dixit pro curare) non potest. quia eorum professioni vita omnino non quadraret.
Bohemi in eo sunt errore ut non confessi laici quotidie sacram communionem accedant. Rustica autem anserem in quodam oppidum vendendum sub brachio portans, primum est templum ingressa, atque cum ibi tunc sacra fierent, accessit et ipsa cum ansere altare, perceptura a sacerdote hostiam, quam anser illi incaute praeripuit, atque devoravit. quod illa flendo sacerdoti conqueritur. Cui sacerdos. Noli inquit flere, dabo tibi aliam, vel alium deum, ut cum eis loquar.
Laurentius Valla homo impense doctus, atque linguae latinae instaurator, cum semel in templo minorum Neapolis deambularet, vidit sanctum Franciscum inter quattuor doctores pictum, atque convocato aliquo ex fratribus. Quo inquit pacto ordinis vestri princeps et auctor, scilicet Franciscus inter quattuor doctores ponitur, cum tamen laicus et sine litteris fuisse praedicetur. Cui indignabundus fratur. Immo et maximus doctorum est. Huic Laurentius. Et quo modo maximus? cum semper habitus sit inter minores. Hanc ego historiam saepe audivi narrare Ioannem Nauclerum Tubingensis. collegii, gymnasii et demum totius urbis decus et ornamentum, omnisque honestatis et probitatis normam. Quibus animalibus hominum aetas comparetur?
Ut vivas sanus, semel in anno minuas sanguinem. semel in mense intres balneum. semel in septimana amplectere Venerem. bis in die comede bibeque. Quietus et bene de nocte dormi.
Morio quidam instabat apud dominum suum, ut more
Quidam (dum in confabulationibus mentio de mendicis esset facta, quam numerosam haberent prolem) dixit. non obscura est causa quia plures habeant liberos. nam tuto solent coire, exploratum habentes non se sed nos eorum pueros esse educaturos. Ipsi enim faciunt, nos autem cogimur educare nostra eleemosyna.
Quidam gloriatus se lustrasse totam fere Europam, maximeque Italiam. Interrogatur de Venetorum urbe magnificisque aedificiis. Ad quod inquit. Non possum plura dicere de Venetiis. eam enim urbem non nisi semel sub crepusculo vespertino transivi equo. Quod cum alii impossibile dicerent, quod urbs mari circumdata, equorum ingressum et egressum non admitteret. Dixi ego fuisse hiemem eo tempore dum transisset, atque super glacie equitasse ad urbem.
Quidam scholasticus Tubingensis confessus a se furatos anseres, atque gallinas, cum sodalibus suis devorasse. Increpatur a sacerdote, qui ei donec restitueret furtum, absolutionem omnino denegat. quoniam non dimittatur peccatum nisi restituatur ablatum. Ad hoc scholasticus. O optime pater inquit. Ego in duplo restitui. ita enim illis me saturavi ut vix mediam horam retinerem, sed revomerem simul, atque cepae piraque quibus conditi erant. O utinam inquit sacerdos pulmonem et iecur pariter evomuisses ut quadruplo reddidisses, atque indignabundus illum reliquit.
Cum nuper Tubingae cuius templi sanctioris tutelares sancti (quos patronos vocant) sunt divus Georgius, atque Martinus, mentio facta esset de sanctorum meritis et sanctimoniae praestantia. cum alii Ioannem baptistam, alii divum Petrum apostolorum principem ceteris praestare contenderent. Quae dementia vos agitat quidam inquit? Qui enim alii sanctiores, meritisque, et honore priores Tubingensibus patronis Georgio et Martino? Nam cum alii sancti pannosi, contemptique, pedibus incedant, hii egregiis caballis equitent, et sumptuosis vestibus induantur.
Si cui incognitus sit Paulus Vuiest Suevus ioculator egregius, hac saltem
facetia eundem plane quotusquisque lector agnoscat. Conveniebant quodam
vespere tres socii gratia ludi, qui tunc in principatu Vuirtenbergensi. vetitus
fuerat, apud Tabernarium vallis Ramasianae admodum curiosum. cum quo
pepigerant, fores clauderet, et obducto vecte intromitteret neminem, ne in medio
ludo deprehensi, multam institutam solvere cogerentur. quibus Tabernarius
ille quaestus et lucri avidus, facile annuit, et conditionem accepit. cumque hi
aliquamdiu lusissent, venit Paulus ille Vuiest ex composito, fores pulsabat,
mussitabant intus ludentes quorum techna aderat, simulabant fortasse aliquem
adesse, cui ludus illorum suspectus esset, ob id Tabernario mandabant ne cuiquam
aperiret. Quo autem taciturniores se gerebant intra aedes, tanto ille foris
ianuam tumultuosius, sonoriusque pedibus et manibus pulsabat Tandem sociorum
unus. vade inquit hospes, et quid rerum novarum tamen calleat, explorato, dum
foribus admodum insultet. Hospes cui rerum novarum experiundarum libido
incesserat quaesitum ibat, cui ut respondebat Paulus, Ova se parere nosse, otius
rem ad socios, quos hospitabatur,
Rusticus quidam servum habebat, cui cum mane ante opus diurnum (ut hiberno tempore fieri solet) pulmentarium appositum esset, et ille segnius ederet, quasi idem fastidiret. Rusticus his verbis eundem compellavit. O si Bentzo hoc pulmentarium mihi aeque ac tibi congrueret quam avidis buccis et faucibus id exederem. Putans id se amplius non decere, cum vix ante triduum in numerum eius pagi iudicum ascitus fuisset, quasi non nisi ieiunus de agrorum limitibus in paganorum conventiculis disputare posset, aut qui saltem pulte crassa inebriari se putabat.
Cum semel Faber Cantharopolitanus cum Nobilitari suo cui tunc famulabatur
circa flumen quodam equitarent. Vidit Nobilitaris nassam pistatoriam inter
crustas glaciei superne fluitare. Utinam inquit nos eam nassam quae
Pertranseunti Fabro quadam tempestate nemus, aper mirae magnitudinis, ac dentibus longitudine unius cubiti prominentibus venit obvius, quem cum tunc incursantem pone quercum veterem effugeret. Truculentus aper fabri cupidus dente suo quercum annosam adeo penetravit, ut ab altera parte quercus dentis acumen emicuit. Quod cum faber vidisset, ut rebus suis ac saluti consuleret, subito illi in mentem venit, ut districti pugionis capulo dentis aciem, ut solent fabri dum arcularum clavos incurvant, reflecteret et retunderet, ne cum dentem hinc avelleret, iacturam sumeret, quo solo sibi salutem quaesivit.
Faber ille cum per silvam itasset, et lupus illi occurrisset hianti rictu ac si eundem vivum deglutire voluisset, ut se redimere posset cum impetu manu dextra per rictum lupi penetravit, caudamque arripuit, ac eundem (ut Calceolarius calceum) invertit.
Sacerdos quidam in agros profectus aucupii faciendi gratia, cum videret ardeam
sublime volitantem, sivit avolare falconem vulgo dictum, quem manibus gestabat,
Idem sacerdos cum die quodam a rusticis circumsedentibus in balneis
interrogaretur. Anne sibi compertum esset, quonam abirent, vel unde redirent
Ciconiae? Has nugas subtilissime commentus, Arrigite (inquit) aures rem
memorandam vobis recensebo. Cum olim pater meus scholas triviales petendi
gratia me ad externas gentes ablegasset, ad remotissimam insulani casu veni, qui
cum ibidem litteras discendo balneas semel intrassem, insulam qui mihi
assederant, humanissime salutaverant, quos cum interrogassem, Unde me exterum
et alienum agnovissent. Respondit illorum unus. A parentibus vestris bone domine
Ioannes, qui tam de me quam gentilibus meis bene meriti sunt, optime vos
agnovimus. Cumque hortarer illum, quonam modo? a parentibus meis beneficia
accepisset? Rem ex ordine depromit. Verno mihi tempore (inquit) dum insula
nostra frigoribus riget, transfiguramur in Ciconias, et in partes Europae tunc
calescere incipientes avolamus. Unde ego in culmine aedium parentum vestrorum
ante annos triginta nidulum surculis et virgultis effinxi. quibus id temporis
tererem, donec brumalis nostrae insulae rigor desaeviret. Adventum meum
parentibus vestris admodum gratum fuisse semper intellexi, qui numquam
passi sunt nidum nostrum minimo provocari. Ubi vero regio
Rusticus olim gnatam suam rustico desponderat, cumque ille prima nocte uxori caestum diffibulare vellet, cuius gratia mortales matrimonium ineunt, e lecto se corripiens surgere voluit, hunc ubi sponsa rogasset, quonam abiturus esset? clavam se allaturum respondit, qua sanctae et numquam attritae suae rimulae cuneum facilius intrudere posset, at illa sponsum lacertis complexa ob nimiam simplicitatem, crimen inconsulte fassa detinuit. Siste (inquit) pedem. Clava tibi nequaquam opus est. Servus enim patris mei ante triennium ad eam rem clava non indiguit. Haec Brassicanus.
Quidam rusticorum praefectus cum esset creatus, novam melotam, seu pelliceam vestem uxori comparavit. Illa die dominico, tam novae vestis quam magistratus mariti honore superba, cum templum esset ingressa, pellibus inversis, capi- teque elato et superbo, surrexerunt omnes homines, ob evangelii quod tunc lege- batur reverentiam, quod illa in suum honorem interpretabatur, quare pristinae sortis recordata, dixit Sitzet still. ich denck vuoll das ich ouch arm vuar. id est. Sedete, memini enim? et me fuisse olim pauperem.
Egolffus de Riethaim toga et militia clarissimus, eques auratus cum in pago
Vualensi, ubi habitabat, pulcherrimum et magnis impensis templum construxisset,
opera et industria cuiusdam sollertissimi artificis Burchardi Augustensis,
supervenit quidam Poeta, suo iudicio non ineptus,
Quidam rusticus cum nimis incomposite et inepte, peccata sua sacerdoti enumeraret, correptus ab illo de negligentia et inscitia tam salutaris confessionis. Respondit, se huic rei non magnam operam impendisse, ob eam maxime causam, quia ea arte (putans confessionem) nec possit, nec velit vivere et se nutrire. Alius rusticus exiens sacram aedem obvium habuit alium quendam rusticum, a quo quaesitus an corpus Christi esset elevatum, ut dicitur. Nescio inquit. tam levium enim et parvarum rerum nulla me cura tangit. Alius mihi notus in cena domini eucharistiam sumpturus, cum casu vidisset tibicinem, qui stultificis et bacchanalibus diebus ad choreas cecinisset, ad hunc in accessu ad altare tacite dixit. O Conrade quam dissolutam et lascivam vitam post pasca instituemus, suam religionem declarans.
Quidam Hechingensis cum quibusdam regulis ad terram sanctam peregrinatur. Et cum Rhodi appulissent, fratresque ordinis omnium regionum Christianarum alumni, rei novitate et advenarum videndorum, ut fit, gratia advolarent, prosiliit ille in medium, atque inquit. Non est uspiam inter vos bonus aliquis socius ex Hechinga. factum satis ridendum. Sed nunc in Marpach oppidulo dicuntur esse boni socii.
Vuolfgangus Australis dum semel in aedibus cuiusdam rustici super duro scamno pernoctasset, et surgens mane pennam sive plumam anserinam in crinibus invenisset. Heu quam duriter inquit et pessime super unica penna hac nocte quievi, quomodo cum illis agitur qui saepissime super mille vel pluribus plumis requiescunt. Idem cum olim acerrime obiurgaretur a quodam nobili viro, quod tibi- alia ab eodem sibi donata vendidisset. Respondit. et quomodo ego servarem illa, cum tu tibi propria servare non potueris? Idem dictitabat se ubique esse aulicum. Vuan man sech in lieber im hoff vuan im haus. Hoc est. Nam libentius eum homines in vestibulo domus quam in domo viderent. Vestibulum autem et aula eiusdem vocis sunt, et unius nominis in lingua nostra vernacula Idem se longe di- tiorem suo patre esse affirmabat. Vuann sein vatter het vuoll funfftzig gulden verzinst, die het er all abgelost. hoc est. Nam pater suus nomine tributi et pensionis ex bonis suis quinquaginta aureos quotannis dederit, quos omnes ipse dissolverit, dum se decoxisse, bonaque paterna gula absumpsisse vellet testari. Idem cum rogaretur a quodam rustica ut vaccam eius aegrotantem sanaret, dedit ille chartulam rusticae, in qua characteres aliquos simulabat se pinxisse, illamque collo vaccae appendi iussit, sumptisque septem nummis aufugit. Mulier se delusam opinata, uti erat, vacca enim non convalescebat, chartulam sacerdoti alicui legendam praebuit, in qua scriptum erat. Ist du so gnist du. Ist du nit so gnist du nit. Siben pfennig ist mein gevuin, Blas mir in ars ich far do hin. hoc est. Si comedes convalesces, si non comedes non convalesces. Septem nummi est lucrum meum. Linge mihi culum ego discedo.
Sacerdos quidam Augustensis cum multas fabulas resque
Olim fuit mihi sodalis non indoctus, ceterum ad carmen sine gratiis et venere, cuius dum nuper quosdam versiculos paucos legissemus, quorum initium cum tumidius antimacho diiudicaretur, finisque in ridiculum murem desineret, non sine Prisciani summa iniuria, dixit Henrichmannus meus. Hos versus nisi Sibylla legerit, alium neminem interpretari posse credo, sine manifestario soloecismo et barbarismo. Ad quod ego. Detis ei hanc veniam versuum. nunc enim animum adiecit ad elementa graeca, graecissatque strenue. Ibi alter admodum facetus, totusque in risum effusus dixit. Ist er von Graezinga? Ich mein im geschech vuie mir. vuan mir ist ietz das latin erleidet, ich vuill auch kriechesch lernen. Hoc est. Estne graezingensis. (Est enim Graecinga oppidulum non procula Tubinga septem forsan milibus passuum) verum illi ut mihi contigisse credo. Sordet enim, atque fastidio etiam est mihi nunc lingua latina, credo nos nunc graecissaturos.
Quidam mihi notus, semel cum litem perdidisset in iudicio, dixit ad iudices. Iam
nunc saepius litigavi apud vos, et semper succubui. quod si tu praefecte esses
pater meus, ceterique iudices omnes mei fratres, sperarem et me aliquando
sententiam apud vos obtenturum. Tam magnos aculeos, atque incitamentum credidit
habere favorem vel odium in utramque partem. Et ita profecto est, ut favor etiam
in spectato viro totis viribus, velisque et remis, ut dicitur, etiam nobis non
sentientibus eat in mitiorem, melioremque
De duritia et pertinacia Iudaeorum, veterum temporum plura monumenta extant, nostris vero temporibus ab eorum maioribus raro degenerant, adeo ut hii qui aliquando abiurata gentili fide ad Christianam transierint, vix unus aut alter bene et perseveranter credant. Quod ideo dixi. Fuit unus in Dillinga oppidulo, qui suscepta fide cum cogeretur Christiano natali diutius in matutinis laudibus tempore gelidissimo stare, reversus domum dixit. Si unico puero tam sumus occupati, si beata virgo (quam inhonesto nomine appellavit) adhuc alium filium peperisset, totus mundus, atque noctes in eorum ministerio fuisset detentus, atque mancipatus. Sed ob dehonestationem sacratissimae virginis in aqua fuit submersus, atque suffocatus, iustam perfidiae mercedem consecutus.
Palatinus Rheni morionem et fatuum secum habebat in deliciis, cognomento
Pocherium. Ille adolescens priusquam stultitia eius esset hominibus explorata,
pecoribus custodiendis erat praepositus. qui cum haberet secum comitem
adolescentiorem, curvavit semel truncum arboris, huicque puerum appendit. Interim
vero procurante id satana, ut existimandum est, turba in pecore facta est, ut
Pocherio compositore opus esset. qui cum ad pecus abiens puerum in trunco
appensum reliquisset, reversus, truncum invenit renisum sursumque ductum, puerum
exanimasse. domum rediens noctu sine comite, dicit se illum suspendisse. Tandem
vinculis addictus, nullam aliam causam attulit sui facti, nisi quia puer fuerit
scabiosus. In proximo autem principum conuentu Augustae, ego ipse audivi quod
diceret, bene cum eo actum, quod hodie cogeretur esse bubulcus, si viveret.
tali vero miseria
Idem quorundam nobilium pascebat boves, et cum vidisset illos equis, quo elegantiores, instructioresque ad bellum haberentur caudas rescindere, ipse quam primum in campum venisset, omnibus vaccis et bobus idem fecit. et onustus caudis, domum noctu laetus repedavit, ob eamque rem obiurgatus, dixit se aeque ac dominos, eleganti et pulchro pecore gaudere.
Petrus Maier Ingstettensis. cum semel in Caupona casulae infra arcem Iustingensem, eius atque alterius manibus apprehensis dixissem. Ego vos in matrimonium coniungo, homo admodum simplex retraxit manum indignanter, meque obiurgans. Non est tutum, inquit, in tam seria re iocari, praesens enim~ esset multa episcopi, cuius avaritia inquirit minora delicta. Credebat enim divortio, et episcopi auctoritate opus esse.
Praedari et latrocinari, nec apud maiores nostros infame, nec hodie apud quosdam nobiles flagitiosum visum, quam sit contra humani generis societatem atque amicitiam, contra ius naturale, divinum, civile, et gentium, prodidi in controversia scientae et ignorantiae. Itemque in re publica mea Bevuindana, quam nunc in manibus habeo. Illius vero praedationis cum nuper quidam nobilis esset reprehensus, respondit lepide. Bonum est esse praedones in terris, atque salutiferum. Nemini enim dubium est quin mercatores saepe plus fenore quam iustis contractibus, magnis opibus locupletentur, ita ut non facile beatorum sedibus dignarentur ab omnipotente nisi nos eorum usuras auferendo faceremus eorum delicta leviora, unde tandem possent ingredi regnum caelorum.
Mulier quaedam nobilis, incompositum robustumque rusticum ad se admisit, nocturnis illius nuptiis satianda, rusticus vero cum plus somno quam Venere caperetur, non nisi prope diem evigilavit, quem mulier ad opus nocturnum perficiendum, quoniam dies appropinquaret, operariisque immunitatem praestaret ut ad- moneret, annulum in digitis cir cum agendo, dixit, articuli frigescunt, strictioresque sunt, credo diem prope adesse. ad hoc insulsus rusticus. Vera dicis o domina. nam et ego libenter vellem merdare, quod signum ipse habebat adventantis aurorae.
Intercessi olim Ulmae pro quodam monacho apud suum praefectum, (quem ipsi vulgo
praelatum vocitant) ut liceret ei concedere ad aliquod gymnasium, quo commodius
litteris quibus impense delectabatur insudare posset. Respondit mihi ille
praefectus, eum satis doctum esse. periculosam dictitans in monacho eruditionem,
quae eum inflaret, rebellemque exinde efficeret. Ego hanc vocem detestandam
existimans. Non ita sunt, dixi, monasteria instituta. non ea mens antiquorum
patrum, qui non minus doctrina quam sanctitate claruerunt, ut in eorum
bibliothecis veteribus, librisque ab eis editis videre licet. Sed cum nihil
profecerim verbis meis, obticui, recordatus scribarum et pharisaeorum, qui cum
satis divites essent in templo, sacrificiis et caerimoniis, dimissis bonorum mo-
rum praeceptis, solum ad caerimonialia et avaritiam conversi, totam Iudaeam secum
traxerunt ad interitum. Subibat item recordatio pulcherrimae disputationis inter
nobilem quendam et monachum habitae, dum in convivio Tubingae essemus, Baccho
auctore, in laetitiam plus aequo effusiores, ubi nobilis libere monacho obiecit,
nunc eorum sanctitatem, eruditionem, frugalitatem, in meram superbiam, ava-
ritiam, luxuriam fuisse commutata. ideoque non mireris patre bone,
Ebrius quidam cum aliis multis lacum alemannum seu Potamium
traiecit, ac in prora paulum obdormiscens, in lacum est praecipitatus. socii
autem illius cum clamarent, ut navem sisteret navita, quoniam ebrius in lacum
decidisset. Ille dissimulavit
Proverbium est apud nos. Ede interim etiam olus. in eos qui carnes sibi devorant, olus contemnunt. Hoc inde trahit originem. Filiam olim mater quaedam rogavit, quomodo gener eam tractaret. an nuptiis etiam nocturnis eam exhilararet? Respondit filia. nequaquam. nisi quod manibus mihi uterum palpat. Tunc mater. Postquam, inquit, iterum te taliter palpaverit, exclama myon, ea enim vox felium (quos vulgo cattos vocamus) exsistit. si dixerit quid vis catelle? dicas. carnem in carnarium meum. ein flaischlin in main tetzlin. tunc intelliget, quid velis, teque torali munere imbuet. Nocte postridiana maritus uxorem palpitavit, more solito, illa vero maternum consilium exequitur. tandem maritus uxoris voluntatem expertus, ad debitum solvendum se strenuum praestitit. Tandem vero immodica uxoris libidine fractus, atque defatigatus, coepit parcius in ea re militare, unde illa saepius clamavit myom. Et cum saepe saepius, et praeter modum repeteret vocem illam, coemit sibi maritus olusculum, positoque eo clam sub lecto. clamanti deinde uxori solita voce, olus adiecit dicens. Fris ouch kraut mit vnder. id est. comede et interdum olus. quasi non possit eam semper carnibus pascere. Ex Lipsi quinta die Iunii. Anno domini. M. D. VIII.
Quidam cum ei uxor in. xiii. hebdomadis ab eo tempore quando eam duxit puerum peperisset, primum recusavit suum agnoscere, tandem per sacerdotem et aedituum est persuasus, noctes etiam esse in partu computandas, unde tempus legitimum optime quadraret. Cum vero mater illius eum castigando, puerum vero parenti reddendum contenderet. Non credam, inquit, sacerdoti nostro homini integerrimo? qui noctes etiam asserat in partu connumerandas ex sapientium (uti non dubito) consilio. praesertim cum nunc hiemis tempore noctes longissimae plus veniant quam dies considerandae, et profecto mater audi quantum et ego ratione valeam. ex longitudine enim noctium ego inveni, super legitimum aliquid etiam temporis superesse, adeo ut dolus omnis excludatur.
Scripsi alibi non multum conferre ecclesiae, immo vero plerumque obesse
quorundam contionatorum ineptias, qui cum habeant sacram et probatam scripturam,
recurrunt ad fabulas aniles, quae ipsi exempla vocant, quibus non mediocre
scandalum, hoc est offendiculum ponunt simplicibus. Ea enim astruunt suis
exemplis, quae nec vera sunt, nec verisimilia, et quae deum auctorem
supernaturaliter propter summam eorum ineptiam, et varietatem non merentur,
Quod ideo dico. Nosco optime quendam casearium fratrem, qui ad
imperitam plebem ita contionatus est. Fideles Christi ut aeternae beatitudinis
indeficiens gaudium intelligere possitis dabo vobis exemplum, et illud
verissimum, quod uni ex patribus nostris contigit. Ille enim cum
verno tempore floridam transiret silvam, melliflue audivit cantantem aviculam,
cuius cantus dulcedine captus resedit, atque paulum temporis advertit, ut
credebat, sed illud tempus quod iste vix horam iudica-
vit, quingentorum annorum spatium erat. Et cum ad conventum suorum fratrum
rediret, neque quisquam illorum eum cognosceret,
Tres Bavari simul peregre profecti sunt gratia morum in alienis terris
discendorum. venientesque in Germaniam inferiorem (ubi homines tam expedite
curteque loquuntur, nimiumque celeriter verba pronuntiant, ut vix et aegre
superiores Germani intelligant) civitati cuidam appropinquaverunt. praemittitur
autem ab eis pro procurando hospitio, lautoque prandio instruendo, qui huius
insuetae linguae peritissimus haberi voluit. qui cum in urbem venisset, atque
tarda sua lingua, imprimisque crassa et dura cum Caupone esset locutus plura,
nihil tamem eorum intellexit caupo, quare dentes digitis demonstrans, comedendi
aviditatem significavit. Caupo dolore dentium laborare eum existimans, mox ad
medicum dentarium deduci iubet, ubi cum adhuc in dentibus monstrandis
perseveraret. Medicus Cauponis sententia permotus, dentes duos illi evulsit
radicitus. quare indignabundus ille et tristis exiens civitatem, ad suos
comites pervenit. quibus ait. O fratres carissimi per fidem meam consulo vobis
ne hanc civitatem ingrediamini. quam primum enim ad manducandum quippiam
postulaveritis, dentes vobis omnes exturbabuntur. Mihi ut cernitis duo ob eam
rem adempti sunt, qui nisi adeo peritus et edoctus fuissem in eorum
Quidam in Francia orientali, cui uxor, quam ante quattuor hebdomadas duxerat, cum peperisset filium, mox properavit ad quodam forum, ubi tot cunas emit, ut quadrigas impleret, atque domum rediens, cum interrogaretur quid vellent sibi tot cunae dixit. Opus habeo, si enim uxor mea tam fecunda est futura, ut in tam brevi tempore sit semper paritura, vix hae sufficient.
Quidam mihi notissimus philosophus, cum esset imprimis macer, quesitus a me cum tantum biberet et comederet quantum quisque pinguissimus, cur tam macilentus esset. Respondit. quia tantam familiam pasco proprio sanguine quantam Romanus imperator. significans pediculos qui eius corpus infestarent. Idem pediculos dicit suos esse custodes, qui non sinant eum diutius dormire. De eodem Idem interrogatus curnam potes tot pediculos pati. Respondit quoniam misericordiam maximum opus in pauperes prae inopia exercere non possum, alo quadam misericordia pedicu- los, qui quotidie corpus meum corrodunt.
Dum Christus in die ascensions iam esset in caelum elevatus dixit pater ad illum. Bene veneris (ut nostri homines salutare consueverunt) fili. Huic filius. Deo gratias pater carissime, mox pater subridens ait. Ego te fili remittam in terras ut rursus patiaris. Ad hoc filius. O patre mittas spiritum sactum, ut si eum nimio afficere velint dolore possit avolare. quia ille in specie columbae pingitur.
Iosbartus, sive Iodocus barba Tubingae vaticinandi sibi arrogavit artem, de quo in carminibus nostris plura invenies, et de cuius gestis integri essent libri perscribendi. Ille ipse cum nimio rigore et singulari malitia uteretur erga uxorem suam, evenit ut clam illa ab eo aufugeret, atque apud Helvetios esse diceretur. Sed cum in ieiunio sacerdoti confitens, absolutionis beneficium non aliter obtinuisset, nisi uxorem quaereret, promisit se facturum, atque medio die accenso lumine exivit civitatem, atque non procul a portis, ubi erant congeries lignorum, anxie quaesivit illam, atque mox domum repetens convenit sacerdotem, seque suas egisse partes testatur, neque uspiam illam inventam, etiam si solito maiorem diligentiam in quaerendo adhibuerit accenso lumine. Sed ut quaereret eam ubi opus erat, induci non potuit.
Quidam minatus est puellae se ad eam noctu clam venturum. illa sub interminatione mortis prohibuit, quia cultrum sub lecto se collocaturam quo eum interimat testatur. Ille noctu veniens invenit eam iacentem, quae altum somnum finxerat. unde callide se simulaverat exiturum. cui exeunti, puella evigilanti similis dixit. Mane, quia non habeo cultellum.
Pagus est non procula Stutgardia. ubi cum pestis grassaretur, atque ex rusticis
unus peste correptus, divinis sacramentis veniret providendus, convocatur
sacerdos pagi, ut suum officium ageret, qui eo tempore tam immodico vino erat
sepultus, ut lingue et pedum gubernamen amiserit. Ille cum rusticum accederet
provisurus eum (ut more nostro loquar) accepit libellum baptisandorum puerorum,
atque ad lectum aegroti assistens, diu compressa, ac blaesa voce quidam subm-
urmurans, tandem ad id devenit, ut diceret
Donatus quidam fatuus seu morio cuidam principi electori in Germania, cum saepe observantium oculos frustratus, et custodientium manibus elapsus profugisset, tandem comprehensus, principali conclavi mancipatur, ac aliquamdiu inclusus coepit ventris exonerandi molestia urgeri. Unde cum nec exitus pateret, nec vas aliquod in quod cacaret videret, in ocreas principis cacavit. Paulo post revertitur princeps, et ad venationem equitaturus induit illas, quas cum iniecto pede, foetore atque stercore plenas comperisset. Fatue quis istud fecit, inquit? Ille confestim se nescire quis fecerit, et neque se fecisse asseverat. Tum princeps, et quis fecisse potest praeter te? cum nemo alius affuerit. Ad hoc fatuus. Oportet Regulum fecisse. Est enim Regulus omnium minima avicula, quae ibi in cavea detinebatur, quam fatuus incusavit, tam grande stercus egessisse.
Idem cum iuxta Salam, memorabile apud historicos Germaniae flumen obequitaret, fuit interrogatus ab eo qui in adversa parte fluminis equitabat, ubi flumen vadari posset. Respondit. ubique bene. Ille autem verbis fatui fidem habens, cum in flumen equum adegisset, profunditate illius paene absorptus est, et cum tandem aegre flumen superasset, quaesivit indignanter, cur se decepisset? Ad hoc fatuus. O fatue et homo nihili. Anates ille huc ad me nataverunt illaesae, tam infirmum animal, et tu cum tanto caballo non potes?
Idem cum audiret apud principem suum quandam esse arcem (nisi fame ad deditionem compelleretur) inexpugnabilem. Cogitavit fatuus quomodo arcem expugnaret, atque triduo sub munimentis ante portas ieiunus delitescebat, et cum fame sua nihil proficeret, abiit tandem, principemque mendacii arguebat, qui arcem fame expugnandam censeret cum ipse paene fame confectus, nihil effecisset.
Idem cum semel anserem incubantem interemisset, mox ipse ne ova deperirent incubationis officium assumpsit. quem cum alius inclamaret, expressit primum sibilum anseris, atque altero saepius clamante. noli, inquit, clamare, ne terrore afficias mihi ova, quo minus pullos producant. Dicuntur mihi multa alia facetissima de illo. quae nondum audire potui.
Duo fratres fatui ex quercu pira decerpere cupientes. convenerunt ut unus ascenderet, atque concutiendo demitteret, alter sub arbore colligeret. Et cum alter diu concutiendo arborem, nihil proficeret (unde enim pira produceret quercus) conquestus est ille qui sub arbore erat quod frater omnia pira comederet, ut sibi nihil reliquum fieret. e contrario alter super arbore conqueritur illum omnia quae ipse praecipitet pira devorare. unde ex summa contentione ad verbera deveniunt sed quomodo concordes facti sint, nondum habeo compertum.
Quidam nobiles cis Neccharum Sueviae nostrae flumen praeteribant quasdam
lotrices rusticas, quarum ob nimium frigus pedes rubebant. unde unus illorum
cur tam rubent, inquit, pedes vestri? Respondit una rusticarum, quia ignem
habemus in calcibus, Iterum ille. Rogo ergo ut accendas
Quidam sacerdos mihi notissimus, et quem honoris gratia non nomino venit in monasterium virginum Vestalium Ille vecordis homo ingenii cum inter comessandum desiderio cacandi urgeretur, neque ausus desiderium suum significanter propriisque verbis patefacere, loquitur cuidam sibi vicinae, quae esset iam satis provectae aetatis, hisce verbis (ut exonerationem honeste circumloqueretur) ubi consumabo opus naturae. Illa se de stupro appellatam rata, primis mox precibus annuere nolebat, pudiceque negans dicebat. O tu es homo malus, sperans eum instantius petiturum. Ille iterum, atque iterum repetebat, necessitate urgente. Eia vere oportet me opus naturae perficere. Tandem illa cum satisfecisse honori ac pudicitiae visa esset, illum manu apprehensa in cubiculum deducit. Ille ad exonerandi ventris locum se deductum existimans, praeparat se. Ipsa vero stat ei morigeratura, et eo iterum repetente. ubi debeo perficere opus naturae? ipsa tandem se in lectum collocavit, seque denudavit, et cum se perperam intellectum sentiret sacerdos. Ego vellem libenter rosas decerpere, inquit, Ita enim pueri apud nos docentur honeste petere exonerationem ventris. Illa vero maximo pudore perfusa, celeriter extra cubiculi limem transilit, ne ab eo cognosceretur. Ita ipse egressus, aliam sibi obviam percunctatur verbis vulgaribus et notissimis, et fit voti compos, hoc idem ipse sacerdos mihi retulit.
Fuit quidam contionator in magno quodam oppido egregius persuadendi magister, et
eloquii maiestate gratiosus,
Cum nuper rufo homini illuderem, quamque pravae existimationis rufi essent comm- uni proverbio probarem. Respondit ille mihi. rufos esse omnium probissimos, eo maxime argumento, quod Christus deus solius rufi Iudae Iscariotis (quem rufum pingunt) osculo tangi sit dignatus.
Est Tubingae quidam procerae staturae, cui est uxor parva, sed quae ei dominetur. Ille cum tribus atque societas sua in caupona convenisset cum uxoribus causa convivandi, atque publicae laetitiae habendae, coepit post cenam cum ceteris ludere in chartis lusoriis. uxor autem eius indignata quod vir luderet, accessit stomachosa, atque abrepta violenter viro pecunia, chartisque in terram praecipitatis, probrosis eum verbis dehonestavit, saepius repetens, veni mecum domum quod te diabolus auferat. quod te dii perdant. quia nisi feceris cito, ego mei corporis copiam alicui ex litteratis faciam. Ad quod ille nihil aliud dicebat quam hoc. O quam molestae sunt nobis mulieres. vel significantius. Ah quam decepit nos diabolus cum mulieribus. Quod ego astans et audiens dixi. O quam virile verbum, et animi magni plenum dixit ille, quam bene vindicavit ab iniuria omnem virilitatis et fortis viri honorem ille. Quod nunc adeo apud nos est in proverbio, ut quicumque vir imperium mulieri concesserit dicatur loqui virile verbum contra uxorem.
Duo deambulantes obviam habuerunt puellam parum
Quidam rusticus admiratione ductus, quidnam uxor sua esset confessura, se post sedilia sacerdotis occultavit. et cum illa confiteretur, inter cetera adulterii se crimine contaminatam, sacerdos finita confessione volens absolvere eam, primum incepit ab adulterio. Cui rusticus ex insidiis prosiliens. Bone domine, dixit, ab aliis peccatis eam absolvas. ego enim ipse adulterii poenam ab ea exigam, ut nulla alia poenitentia opus sit.
Quidam contionator pascali die, iocoso dicterio, ut moris esse superius, declaravi, laetitiam et risum captare studens dixit. Si quis virorum domus suae imperium agat, ille incipiat primus carmen triumphale Christianae resurrectionis, et cum nemo id inciperet, et dominium domus sibi arrogaret, inceptit ipse ille sacerdos, dicens se nihil domi habere praeter felem, cuius ipse dominus esset. Futuro anno cum idem ad viros diceret eodem die. nec adhuc inventus esset qui id de se iure. polliceri posset, nec ego, inquit, nunc incipiam. cum mihi domi sit ancilla, quae et ipsae habentur imperiosae in bonos sacerdotes.
Quaedam ancilla ab adolescentibus ad choream invitata, timens dominam, quae eius
divagationi difficulter assentiretur, intravit fanum beatae virginis, atque
ante illius imaginem genibus flexis suppliciter oravit beatam virginem, ut eius
Quidam hospites venerabiles ad cenam invitavit. Et cum omnes consedissent, deerat sal. quod cum dominus vidisset, dixit servo structori et ministranti. Affer mihi scalas iuxta columbarium. quibus allatis dixit. Pone ad latus mensae. quo facto dixit. ascende. Ille dum ascendisset. Aspice inquit, quid mensae desit. famulus sal deesse conspiciens dixit. hoc sine scalis videre potuissem. Ad hoc dominus. sed ut posthac diligentior solicitiorque sis, nunc te omnium ludibrio exposui.
Philosophus pediculosus, mihi notissimus atque familiaris, cum vestes eius pediculis scaterent. ob idque a me obiurgaretur, dixit sibi non esse in- solentes. sed audi, inquit, dum nuper ab Argentorato in ungariam concessissem, quae et ipsa ferax est illorum vermium, vidisses pulcherrimam pugnam Elsaticorum et Hungaricorum vermium in vestibus meis. Nam ut ipse vidi, semper inter se dissidebant. Hungarici tamen praevaluerunt. maiores enim et caudati erant.
Erat Viennae in Austria mercatori diviti et senio confecti uxor omnium pulcherrima,
liberique complusculi, quibus adhibuit praeceptorem scholasticum non vilioris
formae. Morem autem iam multis annis hunc observavit, ut relicta domi uxore ipse
mercator matutinis sacris quotidie interesset. unde viduo tam mane lecto uxoris,
adulterandi cum adolescente praebuit occasionem,
Quidam rusticus in pago Zvifuldensi cui nomen erat Baltassar Lotharius in proximo a Zvifulda pago fabellam narrabat, cui ut fides haberetur ita confirmavit. Nisi ita sit, auferat me diabolus, et mox conscius mendacii, et ita intra se territus reuocavit verba, atque. Absit, inquit, ut hoc pacto me hic devoveam. nescio enim quales apud vos hic sint diaboli, at illud scio, si domi et apud nos sic iurarem quia nostri daemones nihil mihi nocerent. De simplici rustico et aedituo. Vuernherus Maierius Monasteriensis. Rusticus quidam ad altare accedens gratia eucharistiae sumendae stupefactus. os aperire obliviscitur. ad quem sacerdos bis vel ter ait. Aperi os, cum autem prae nimia simplicitate non animadverteret, aedituus indignabundus dixit. Aperi os quia diabolus tibi benedicat (ut nostris mos est) imprecandi alicui cibum vel aliud. quod ad maximum omnes risum incitasset. nisi sacrum illud tempus vetuisset.
Famulus quidam Cauponarius die quodam ad meridiem usque dormiebat, officiaque
sua servilia negligebat omnia. ob quam rem pater familias iratus, magno tandem
clamore
Quidam volens invitare vicinum ad prandium, suaque opinione egregium hospitalitatis opus exercere, ita dixit. O bone vicine veni hodie in domum meam et mecum prande. si enim edulia tecum apportaveris, non nisi ad vini solutionem te compellam.
Quidam quaesitus in examine magistrorum cur canes sublato altero pede posteriori meierent, Respondit. ne sibi urina calciamenta contaminet.
Quidam ebrius dum noctu iuxta aquas ex cannalibus profluentes minxisset, cum labentis aquae strepitum et murmura audiisset, continua nocte stetit, credens se urinam emittere, atque illius strepentis sonum audire.
Fuit Ulmae sacerdos indoctus et in re litteraria parum instructus. qui dum in
commisso sibi sacello (quod situm est illic extra portam beatae virginis, tanto
itinere quanto Calvarie
Mos est eorum sacerdotum qui tempore congruo passionem dominicam artificiose in fanis sacris decantant, ut verba Christi exprimentes, pressa utantur et gravi voce, uti faciunt viri graves. Iudaeorum autem verba ut puta tumultuantium et rabidorum, horrido clamore eructent. E contrario fecit quidam sacerdos in alpibus nostris in pago nomine Urspringa prope Gyslingam oppidum. Nam dum Iudaei loque- bantur, pressa voce usus est. quod audiens coram Ioannes Cassellius Gyslingensis sacerdos dixit ad Leonartum Clementem. Iudaei profecto mature et graviter loquuntur, nulli dubium quin iudicum sibi partes arrogent. Cum vero ventum esset ad Christum, acutissime vociferabatur sacerdos Ecce inquit Cassellius. Christus implorat iustitiam, atque iudicis officium.
Quidam doctor sacerdos Viennae in rectorem Gymnasii erat electus, is suae
facultatis iuridicae apparitorem, quem pedellum vulgo nominitant, in negotiis tam
divinis quam humanis comitem habere solebat. et cum pro more suo
sacrificium deo
Quaedam puella cum de profanata virginitate petulantiaque inexhausta sacerdoti confiteretur. Ille incontinentia eius atque corporis forma egregia permotus exarsit in eius amorem atque ad eam ita dicit. si id mecum post pascha perpetrare volueris, ego te absolvam. Annuens puella, respondit. Tradita est vobis potestas omnis ligandi et solvendi, fiat ergo voluntas vestra. sacerdos eam absolutam dimisit. sed antequam praeterisset annus illa gravida facta puero eum donavit.
Cum Paroecianus Iettingensis cis Mindulam flumen in facie ecclesiae (ut eorum more loquar) matrimonium contractum firmare vellet, iam ab utroque fidem sacramenti sumpturus, maritum interrogavit in haec verba. Conrade quod est tibi nomen. Conradus cum maximo astantium risu, ut dicis, inquit, vocor. nomen enim meum tu ipse pronuntiasti.
Sacerdos erat Ulmae indoctus, qui cum horas canonicas orare nesciret, semper pro illis octo vel novem psalmos legebat ex ordine. Alter vero pro psalmo quem reperire nequibat, orationem dominicam orabat.
Unus sacerdos alium absoluturus cui plures essent liberi, et proinde res
domestica tenuis et angustissima, dixit.
Scripsit nuper homo quidam doctissimus, omnium videri sibi laetissimos sacerdotes, qui etiam in funere et iuxta mortuos canerent. Liberrimos medicos, quibus solis liceret homines impune occidere, homicidiumque cum aliis capitale esset, medicis etiam mercedem afferret. Insanissimos postremo meros grammatistas, qui nec ipsi prosaicam orationem nec carmen pangere idonei, solum in alienis libris sint oculati atque diserti. quique pro tribus vel quattuor vocabulis tamquam pro focis, aris, atque sanguine tam insane et pertinaciter inter se digladientur, ut non maiori conatu Turcarum imperator Rhodios olim oppugnaverit quam illi quos sibi fingunt adversarios, Illi ipsi cum tres quattuorve, aut ad summum sex voculas ab aliis aut neglectas, aut frigide interpretatas offenderint, tamquam graecorum omnium eloquentiae ante stent, et quasi in triumpho omnium scriptorum ingenia ducere videantur. maiori apparatu currum triumphalem sibi decernunt quam Alexander Macedo, qui totum orientem subegit.
Est sacerdos non procul a Ramasia flumine, qui cum superioribus diebus per
fenestras, caeli videndi gratia an vel serenum vel pluviosum futurum esset
prospexisset, dixit ad suos convivas. non sine summa iniuria grammaticarum
sanctionum, et cum letali vulnere Prisciani. Caelus clarificat se. Volverat enim
significare caelum serenum, et ab aeris
Cum nuper in quodam coenobium peccatorum confitendorum gratia venissemus, et in cenaculo variis de rebus verba faceremus, dixit unus ex monachis. Maneat unus vestrum intus et confiteatur. adiecit alter qui apud illos fratricellos doctissimus praedicabatur. Vos ceteri abimini. et iterum atque iterum repetivit abimini, cum abite dicere debuisset. Cui alludit factum alterius fratris. qui cum exactis diebus inter interpretandum illam partem Bibliae, Et comedit Adam de pomo vetito, ita vernacula lingua expressit. Und Adam hat gessen von ainem stinckenden apffel. id est. de pomo foetido. nesciens differentiam inter vetitum et foetidum. Idcirco verissimum est illud dictum. Quamvis ecclesia habeat aureos nunc calices, ligneos tamen sacerdotes magna ex parte.
Cum diebus vacationum canicularium Anno domini. M. D. XI. secessissem a Tubinga Zvifuldam, atque ibi apud Leonhartum clementem facetias concludere vellem, venerunt litterae ad Leonhartum, dum in convivio plures sacerdotes essent, a quodam stationario (ut cum vulgo loquar) sancti Valentini, quarum tenor ita sonabat. Ego petitor sancte Valentini compaream in ecclesia vestra dominica die in vesperis. Idio dignitatem ac venerabilitatem vestram rogo, quatinus in cancellis populo promulgare volueritis ut comparere voluerint subditi vestri ob honorem indulgentiarum et reliquiae, quia etiam praesentantur vobis reliquia sancte Valentini. Vobis etiam constat quia ita in usu habemus.
Ego postquam has litteras vidissem, ad litteram ita ut vides scriptas, dixi. O quam malam grammaticam habet hic sacerdos in sua villa, credo quod illic Prisciano nullus sit relictus principatus qui scribit, sancte Valentini, compare- am pro comparebo, idio pro ideo. reliquiae pro reliquiarum, et reliquia etc.
Dicitur mihi pro vera historia, in Bavaria nobilem cum servo isse praedatum, hostesque eos ad Danubium usque fuisse insecutos. Et cum servus trans flume sacellum sancti Nicolai vidisset, vovisse illi equum si incolumis modo Danubium tranasset, atque adacto equo flumen superasse, nobilem vero periculi magnitudine substitisse, atque captum extremo supplicio affectum. Cum vero servus voti memor, equum in sacellum vi compulisset, dicitur ibi. x. aureos sancto Nicolao obtulisse pro redimendo equo, quem tamen nec vi, nec aliquo modo potuisse abducere de fano, quare alios insuper. x. adiecit. sed nec tunc profecisse, timore tandem insequentium. xl. contulisse, et mox equum fuisse egressum. Ad quod servus, urbane. O sancte Nicolae, inquit, quam difficilis et durus es equorum permutator ut multos rusticos in hac re tractabiliores reperias.
Ioannes Morio et fatuus Zvifuldensis, et domino meo Georgio abbate ad
recreationem imprimis gratus, cum semel vitulum quem amiserat quaerendo, in deviis
silvarum pernoctare cogeretur, venit prope eum noctua, quae suo clamore clamabat
vuegg vuegg. Et quoniam via in vernacula nostra vuegg vocatur, credidit ipse
volucrem sibi viam monstrasse velle. quare conversus ad illam. Cur non inquit,
in nomine diaboli, mihi illam monstrasti dum esset