Herodiados libri tres. Machine-readable text Bidermann, Jakob Rem, Ulrich XML version, markup prototype, January 2003 Knebuschmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bider2 bidermannherodias.html bider001.jpg bidermannherodias.xml bider001/jpg html Ed. Ulrich Rem. Herodiados libri tres. Dillingen 1622.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 8 Feb 2003 Martin Tavakolian markup typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check HERODIADOS LIBER PRIMUS. Infandas acies, Iraeque pudenda profanae Bella, Palaestinos vetitio populata nepotes Agmine: Et undantes lactenti sanguine Cunas, Maternique sinus ululata Biennia, cantu Promere Musa iubet. Quamquam iallae tabile planctu Tempus eget, mutasque premit sine pectine chordas: Turbida cum bimo rorantes sanguine ploret Mater adhuc Bullas; et hiantes vulnere sonti Insontes iugulos, et adactum in Viscera ferrum Tractet adhuc; imberque rubrum inter lacteus imbrem Cognato de fonte ruat: caelumque solumque Nondum deposito mutarint gaudia luctu: Sed ne iussa chelyn moderari, plectra morentur, (Maeonia quamvis testudine digna vacaret Materies, Tragico non aspernanda cothurno,) Insipiam. Rerum tu bimula turba tuarum Ipsa mihi seriem; et, quem quisque peremerit hostis, Et, quo quemque modo, (nec enim es rerum inscia) pande. 2. Iam monitos nemorosa fugam per devia Reges Moliri, aligeri species inopina Ministri Iusserat, et Solymae procul evitare potentis Degeneres fastus, Aulaeque infida superbae Hospitia. Illi alacres (postquam donata profuso Expromsere sinu Nabathaeae pondera gazae Et glebas, Pactole, tuas posuere beatos Ante pedes) Cunis atra de aeocte relictis, Per monstrata viae properant divortia, iussi. Ad patrios, remeare lares, cautique Sabaeos Hostibus elusis impune revisere fines. 3. Quos ubi palmiferae fugisse Tyrannos Idumes Resciit, et structos occulto tramite sensit Declinasse dolos: nec signa cispita repertae Ulla dedisse casae; sub qua vagire Cometes Sceptrigerum infantem praesago ostenderit ortu: Exiluit, frontemque manu stomachante cecidie Efferus, et diris Erebi portenta lacessent Exprobrat ignavae damnosa silentia Faemae. Nam patefacta fugae citius si coepta fuissent. Ipse vias sepire metu; et quacumque globato Milite, tentatos poter at praevertere cursus. 4. Nunc seris quid rebus agat? Fugientibus instet Poneminax ultor? Formidatamne cruentus Progeniem Cunis scrutetur in omnibus, interque Inscia adoratum incunabula regem Illud, an hoc, crudelis agat? Demum inter utrumque, Hoc placuit, fuso respergere sanguine facies Iam multi potuere meos: quos arctior inter Nexus erat. Feci iam, barbara Phasidos unda, (Natorum in iugulos dum me videt ire meorum, Matre magis durum ut miretur Colchide patrem. Hos igitur viles cultuque in paupere natos Quis novus Herodi metus est occidere vernas? Non oculi spectare timent, nec sueta recusat Lingua iubere nefas. Audet furor omnia, dixit. Admotaque manu cupulo, vocat horrida Martis Agmina: et immani iubet ire furore per omnes Bethlehemidum fines: ferroque recondita matrum Pignora rimari, et partus iugulare recentes, Natali quoscumque sinu considere, quosque Uberibus pendere, et adhuc rorantia lacte Ora madere inuet. Per sceptra verenda, suumque Per caput, et tactum capit is diadema, minatur Omnia se ferro versurum ignique: rebellem Si qua dolo genitrix fallens subducat alumnum. 5. Talia finierat: Cum multis omne furentis Undique Taenariis inuaditur anguibus agmen. Numquam tot meminit Lethaea vorago cerasta Tisiphores errasse sinu. Stetit Aula Tyranni Vipereis confusa iubis: gentemque perosae Ipsa Megaera suam, specie terrente refugit. Sic ubi centimanus Briareus procera tetendit Brachia, quot palmae, tot idem ore fletere trisulco Serpentes, informe genus idigitosque per ipsos Imersere feri, Briareia turba, colubri: Adspectu tot monstra Dies miratus in uno, Mutavit subeunte suum pallore colorem. 6. Haud secus in furias, conspecta Gorgone, versi Corripiunt sua signa duces; inque arma cohortes, Et coniuratas adigunt ad Classica turmas. Cuique suus dat tela furor: Iamque agmene rapto In sceleris documenta ruunt. Quacumque feruntur, Carceris Aeolii vis indignata remugit; Et Naturai nutant Elementa; proculque Vel rigui saltus, vel amoeni vallibus anines Triste gemunt; gemit usque cavis e rupibus Echo; Usque queruntur aves; et in atrum desuper agmen Obvia Phoebeus convitia despurtales. Oppida quin etiam cladem vicina supremam Extimuere diu; sed sormidata cavebat Nemo mala. Abrumpsunt media de nocte soporem Sollicitae matres: et inani murmure manes Manibus occursaent: caecis ululatus ab umbris Conspecto sine teste venit: cantuque pavendo Undique feralis volat atraper atria Bubo. 7. Indicium memorant venient is lugubre belli Ante alios sensisse Fabrum; qui Coniuge felix Virgine, Iesseos antiquo stemmate reges Cognatos numerabat avos: tunc credita partus Virginei fidus servabat pignora custos. Huic aetate gravi, vix prima papavera somnus Sparserat, offusa placidae caligine noctis: Cum species, humeros oculosque decora, iacenti Adspicit, et gemitu prior eluctante, Quietus Ergo iaces? blandaque, senex, ait, uteris umbra Omnia tuta ratus, Iosippe? nec ista moraris Quas Puero clades, quas Matri bella minentur? Adspice, quae coeant gentes! ad furiera quanti Armentur cumulanda greges! Cras agmine toto Ad peritura rues iuratus moenia praede; Iamque ruit, mora nulla datur: fuge, et utere nocte, Tuque Puerque tuus: Pharii pete retna Canopi, Quaper tela potes: septemplicis ostiae Nili Portus erunt, statioque tuis fidissima rebus: Ipse subibo comes simul haec, simul omnnia circum Intremuere metu. Tenues abit omnis in auras Alitis hinc species, senis illinc somnia fabri. 8. Postquam animus rediit, subducere membra grabato Accelerat senior, visuque obit astra sagaci Omnia. Monstrum ingens! Caelum adspicit omne Ac ferruginea late insordescere palla. Stellis horror inest; et atroci contraehit arcu rubenti, Luna suam sine luce facem: vacuique per auras Cum galeis enses, clypeique virique rotantur; Auditurque tubae fraitus per nubila clangor. Inde Lycaoniae vestigia lentae Bootes Miratur proper are ferae, dum praepete motu Parrhasis a monstris fugit coeuntibus Arctos. Palluit ipse etiam, Geminos qui proximam urget, Vasta mole gigas: ac pane cadente machaera Nudatum stupuisse latus sibi sensit Orion: Atque adeo stellis nisi brachia fixa rigerent, Ille humeris iam visas erat labentibus ambas Ad gladium conferre manus. Quemque ante timebant, Tunc primum, nutante polo, sibi ceterae secum Astra Cleonaeum videre timere Leonem. 9. Territus ostentu senior caelestibus, instat Exilii comitem, tenera cum prole, parentem Tallere. Sic cunas positi complexus alumni (Nox licet atra viam spissa caligine condat,) Monstratum sestinat iter: dum denique longa Emensus loca vasta faga, felicia transit Iugera foecundae, non cognitus exul, Idunmae, Mox Asiae fines Libyaeque egressus, Olivam Attigit; excelsis insignem moenibus olim, Tunc facie squallente locum, veterisque ruina Indicium; Muris urbique superstite villa. 10. Hic paucos dum virgo dies cum Prole moratur Fessa fuge studio; neque porro posse timeri Ulla Palaestinis discrimina credit ab armis; Bethlemia venit ecce domo, comit ante Lycisca, Tityrus; ille gregis moderator Tityrus albi, Lanigeras qui nuper oves, ad laeta, Iacobi Dascua, cum sociis noctu tribus unus agebat; Quando per aerium modulatis vocibus orbem Ambrosium aligeri cecinerunt carmen ephebi. Ille ubi Iosippum (foribus qui forte sub ipsis Arida ligna foce, in tennem cumulabat acoruu Eminus adspexit, lacrimis sestines abortis, Tua video, dilecte senex? An conscia formae Fallit imago tuae? Video, agnoscoque. Sed istas Quis bonus; error, ait, profugum me duxit adorat, Finibus extorrem patriis, opis omnis egentem, Terrarumque rudem? Simul ibat in aescula praeceps, Haerebatque premens, stetaeque senile rigabat Non cessante caput. Iosippus Ut oscula fixit Mutua, et illacrimans aequatum miscuit imbrem. 11. Tityre (nam stabuli cum nuper ad antra ferebas Omnibus eximium Puero e lactentibus Agnum, Tale, reor, tibe nomen erat) ni pauperis, inquit, Reliquias, coctaeque fugis plebeia farinae Fragmina (in exilio nec enim nisi taliae restant) Gratus ades, commune, penu de paupere quidquid Restat, erit. Iamque ipsa dies ad Iberica vergit Litora, et instantes veniunt a montibus umbrae, Iunge larem, nocte atque mane. Sic fatus, herilis Duxit ad Infantis tacite Cunaebulae. At illum Occubuisse ratus patriae inter funera per Tityrus: Ut caedi superesse et vivere vidit, Accidit ante pedes, lacrimisque recentibus omnem Lavit humum, et, Taendem iuvat, huc venisse, meaque Magne Puer, fugisse domo, atque ambage molesta Ignotas calcasse vias. Tu cara Tonantis. Progenies, iterumne meis concederis ulnis? Atque iterum his oculis, atque his iterum ore beatos Delibabo manus? pedibusque dabo oscula tantis? Iam facilis iactura mihi; patriaeque domusque Omnis erit: rerum neque dequerar ulla mearum Damna: sibi rapiat modici quascunque Tyrannus Ruris et urbis opes: uno hic infante reperto, Pauper in exilio maiores reperit exul. Dixit, et admosis pedis ad vestigia labris Plurimus incubuit; donec ridente labello Annuit ipse Puer; seniorque assurgere pronum Paene coegit humo, iuxtaque recumbere iussit. 12. Hic vario dum forte moram sermone trahebant, Nipigitum, (Iosippus ait) memorare, quis error Egerit extorrem: an patriae fortuna ruinae? An propriae spectata domus iniuria? dudum Gestio. Nam parvas nec habet tua lacrimae causas, Et mandata mihi Pueri fuga, nescio cuius Est praesaga mali. Miserum me! Tityrus insit, Quid Iosippe iubes? Mala si qua novissima credis Argolico tolerasse aliquando Pergama bello, Omnia visa mihi. Miser his herodia vidi Agmina; ego his oculis vidi arma nefanda virosque; Infantumque neces, et fusa cadavera matrum. Ipse dedi (quid longa moror?) non ultima cladi a Funera. Nam gemines ad moenia prima nepotes Paene pares, unaque nurum, prohibere parantem, Comminus adspexi miserando occumbere letho. Lethi informe genus! Sine me Iosippe (quid urges?) Hunc sine me, si forte queam, caelare dolorem. Haeret adhuc, oculisque tenax occurrit imago, Qua puerum arripuit, laevoque a crure Lycornus (Impius Herodis dira e legione Lycornus) Haereniem, ac passis manibus per inane vagantem, Dissecuit medium saevus: partemque sinistra Extulit ostentans, partem manante reliquit Foedatam squallere solo. Mox alterum adacta (Ma miserum!) elisit gemina inter tempora clava, Ossaque dispersit tepido rorantia tabo. Infelix spectator ego, sed viribus impar, Quid nisi lamentist superumque hominumque vocarem Non auditus opem? Quid multis denique? fessae Ut respirarunt morientum a vocibus aures, Quas gnati materque dabant, promiscua turba, Tum nihil Herodi post id ratus esse relictum Quod fureret; sparsas puerorum maestus humani Reliquias, luctuque domi aegrescente remansi. 13. Interea, vix quarta diem subduxerat umbra; Resciit Herodes, pueri ad Cunabula magni Pastorum venisse gregem; modicumque colostri, Et lactis de flore parum, lectamque tulisse, (Vos meministis adhuc) natalia dona, bidentem. Omnibus hoc immane nefas, et morte piandum Continuo. Lycidas mecum damnantur, et Aegon, Et Corydon; sociis Corydon prior omnibus. Illos Tunc ego quis casus tulerit; quis ab hoste propinquo Aut locus, aut error servarit, nescio. Caedi Memet ego eripui celeri per devia cursu; Quinque adeo noctes (nec enim confidere luci Ausus) iter vario silvarum errore peregi, Donec ad has, Iosippe; DEUS DEUS appulit oras. Finierat lacrimans: At buxi pallidus instar Iam dudum Iosippus avet cognoscere totam Excidii seriem: deploratamque Iuventae Bethlehemiae stragem longo iubet ordine fari. Tityrus, immensum quaquam est opus, ordiar, inquit. 14. Iam Solymis acies instructa a moenibus ibat Ense minisque ferox; cum proximus ingruit horror Armorum; et late circum inclarescere vasto Cornua cum sonitu, Iuvenumque aerata videri. Agmina per campos, et ahenam spargere luoem Fama tulit. Fracti rerum formidine, primas Molinur portas, adituque excludimus hostem Nequicquam, miseri. Non valla sarentibus obstant Non validae turres: sed adacto vecte revulsos Ocius evellit ferrato e cardine postes, Atque intro violenta ruit Bellona; flagello Obturgans aciem, stimulosque volientibus addens. Hinc mihi, quae facies urbi; quae prima cadentum Audierit lamenta domus; quis telis cruore Parvulus Astyanax lactanti prima notarit; Quisque suis Libitina nurios orbarit alumnis, Et quantus sexu certasse ab utroque volarit Tecta per et plateas, per et oppida, et aethera clamor; Quis memoret? Non ora mihi si mille diserto Eloquii torrente fluant, sperem omnia posse Illius absolvi fanda atque infanda diei 15. Primus ibi (memini) non vano numine vates Ut lituos, et scuta virum, et subeuntia vidit Signa; iterum atque iterum voce ingeminavit inani, O domus, o veterum magna incunabula regum! Impete Nostra ruunt uno decora omnia. Cives, Arma cito, arma viri: date tela, capessite ferrum: Imminet exitium iugulis lactentibus. Illos Arma petunt, illos: faecundae obsistite matres, In vestros intenta sinus haec tela feruntur. Audiit, ista palam vatem exclamare Machaon. (Agmine in infausto qui iuxta proximus ibat,) Et raptam impatiens clamant is in ora sarissam Vatis agit: vultuque ferox, male falleris, inquit, O canis infame caput; Lactentibus arma Dum solis inimica times. Capularibus aeque Ut Priamis funesta scias: age, primus ephebos Ante senex occumbe tuos. Nec distulit ultra Ora per, et fauces, agili penetrabile telum Intorquere manu. Portis cadit ille sub ipsis: Quodque unum potuit, lapsi conatur euntem Corporis obiectu moriens excludere Martem. 16. Haec ubi prima dedit sceleris documenta Machaon, Continuo (veluti cum classica iussit Enyo Signa dari,) turmas iuvenum clamorque furorque Praecipitant. Omnes inimico turbine versi, Pars laxare Seras, foribusque illidere clausis Annosae properant fragmenta trabalia quercus: Pars obsessa premunt armis angusta viarum; Aut in tecta ruunt violenti; et quaeque, lupi ceu Exstimulante fame, rapiuntque, feruntque, trahuntque Matresque gnatosque patresque: nec ulla morantur Brachia nutricum; non ora madentia fletu, Non sparsae sine lege comae; non livida planctu Pectora, et effusae spreta inter tela sorores. Saepe etiam (lacrimis quis pumice durior omni Temperet?) intentos capiti cum parvulus enses Cerneret, atque rudes efferret ad obvia palmas Vulnera, et ipsum hostem iam multa caede ru- Ore renidenti, gestuque iocante vocaret: Non animos gestu potuit, non flectere blando bentem Tela puer risu: sed atroci cuspide pergit In iugulos saevire latro, Cunasque cruentans, Tristia cum medio confundit funera risu. 17. Non secus, ac ventis quoties hiemantibus imber Nigranti de nube ruit: torrentibus undis Vix validi montes, vix saxa Ceraunia restant, Arboreae sternuntur opes, pinusque pyrusque, Et patulae quercus, et vatum gloria laurus: Praecipitesque cadunt inhonoro funere cedri: Nec sua planities Corylos, nec litora Myrtos Eximias a strage vident: nascentia frondes Submittunt arbusta suas: fractisque myricae Stirpibus exspirant: Dryades flevere, suasque Eruta delectant nusquam virgulta Napaeas. 18. Forte suas pultes, et amati gaudia lactis Liquerat Hippolytus; pupasque ex more trahebat Iam satur, ad soliti dilecta crepundia ludi. Magnus es bullasque inter puposque togatos Signorum numerus. vario omnia nomine formaque Et facie. Huic aureo rutilam de stamine vestem. Huic candente stolam de sindone mater; at illis Purpureum subtemen acu ludente pararat. Indidit ipse ducum Regumque ingentia cuique Nomina. Pars armis telisque corusca; quadrigis Pars effulta sedet, famulaque in plebe triumphat: Pars ex sultat equis. Has dum vario ordine ductat Hippolytus turmas, mutatque rotatque: satelles Alter et alter adest, pedibusque erepundia calcas Barbarus; ac pictos regumque ducumque iugales Praecipitat. Nihil Hippolyto funestius illa Clade fuit. Questu vocat indignante parentem Ergo puer, monstratque rei miserabile parvae Excidium: immensam veluti calsaret opum vim Persidis, aut omnes Erythraeo e littore gemmas Barbarus obtereret plantis properantibus hospes. Interea in primo ignarus clamore feritur Ipse caput; rubroque genas humore colorat Ilicet exundans hiscenti e vulnere rivus. At nihil accepto queritur de vulneres totus Hoc agit, ut verum turbatus clade suarum Calcatos deploret equos; et ludicra pompae Reddi signa suae, voto sibi poscat inani. Donec humi super ipse datus magno impete praeceps. Una etiam pedibus calcatur: ibi ora volutans, Dum moriente manu direpta crepundia quaerit, Conatu in medio pupamque animamque reliquit. 19. Contiguos Susanna lares nova nupta colebat, Divite nata domo, et non impare laeta marito. Haec nitidum partu ediderat Solomona recenti, Optanti Solomona viro. Stupuere parentes, Vicinaeque nurus caelestibus aemula formis Ora, duasque faces Indis adamantibus aequas. Sic Susanna sibis sic visa beata propinquis, (Heu nimis infelix, venturique inscia!) nixu Ut nuper defuncta gravi, requiescere coepit Puniceo securatoro: videt inter opacas Schemate funesto subrepere Morphea noctes, Et somnos vexare iocis (consuerat eburnas Quippa cubans lateri genitrix apponere Cunas.) Horribilem visu speciem! ludentibus umbris, Adstantem, positi propter Cunabula nati, Credit equum (frenoque feri spumantia miles Ora domabat equi) librare volumina crurum Altius, ac geminos oculis illidere calces, Et morsu vexare latus, rigidisque cubante E puero luctantem animam exturbare lupatis. Territa mater, Equum, procul a Solomone ferocem Pellite, clamat, equum: Sonipes mea pignora calcat. Vix ea cum tenues clamore fugatus in auras Et sonipes et somnus iit. Tamen anxia gnatum Poscit et elisos an foderit ungula vultus, Et sanie fusoque natent praecordia tabo, Explorat, dubitansque diu, nune ora genasque Luminaque, agnatasque manus, nunc ceter aversat: Credere vix oculis demum ausa fidelibus, illa Prole suam incolumem vere sibi vivere prolem. Atque utinam fallax ludibria concinasset Sola sopor: diro evigilasset ab omine mater Impune; et felix mendaci ignosceret umbrae; Tuque hodie Solomon, soboles dilecta, parentem, Tuque tuum Solomona sinu, Susanna, teneres. Nunc manifesta nimis, nimis, eheu, seria noctis Omina! Nam densus sub prima crepuscula miles Adfuit, et noctis ludos Bellona diurnis Cladebus absoluit. Risit una Hornusque Padusque Cum Tritone Merope, socio cum Nestore Cnemon Hornus eques, Marti sacra cetera turba pedestri Unum omnes Solomona petunt: prior occupat Hornus Ignarum; et gladio puerum renuente trucidat, Impingitque pedum immeritis calcaria cunis. Illum effundit humi: Mox quadrupedante caballi Exanimem insultans ferrato calce fatigat. 20. At parte ex alia, maternis pendulus ulnis Gestabatur Halys; spes tota parentis, et una Cura parentis Halys: Pario cui marmore forma Candidior, malisque notata rubentibus ora Semper erant. Tyrio chlamis illi e vellere semper; Aurea sed Tyriam mordebat fibula vestem; Aureus e collo Meander; et aurea circum Cingula. Nulli olim species aut gloria maior Omnibus e pueris. Hic nondum certa profari Doctus, ab invito trudebat verba palato. Utque semel matrem munilo clamore sonare Garrulus incepit, iam seratus esse disertum, Matrem iterum et matrem, lingua titubante vocare Perstitit, audirique et magnus amavit haberi. Nec responsa diu cunctata remittere mater Semper Halyn repetebat, Halyn: quoque altius illa, Altius ille vocat. Velisti cum vere tepenti Doctura implumem materno carmine pullum, Ipsa quidem nido paullum philomela relicto Considet arboreas alibi inter sedula frondes, Et procul involucris nascentia murmura prolis Temperat, inque vicem sequiturque praeitque canentem Et modulo formare pari docet ora. Laborat Pullus adhuc impar, matrique sine arte recantat. Mutua sed cantu alterno dum gaudia captant, Arbiter intentis dudum adstitit auribus auceps, Moliturque gradus, et lentis passibus ipsam Arbor is adrepit non observatus ad umbrans, Incautumque rapit medio e certamine pullum. 21. Haud aliter, dum clamat Halys materque reclamat, Nondum gnara mali, sed adhuc captae immemor urbis, Accipit ante fores blaesae certamina linguae Insidiis Tarchon, (qui iam sub limine primus Constiterat) certaeque tenens vestigia praedae, Impete praecipiti dirupta per ostia, torti Fulminis instar, abiti puerumque ut vidit amictu Purpureo fulgentem, atque auri luce decorum, Restitit attonitus, meditataque paene pepercit Stringere tela manu: potuit bellissimus infans (Tantus erat formae decor) exarmare ruentes In sua colla manus, ferrique hebetare furentes Ore hiscente minas. Properavit et ipsa profuso Plicet argento pro prole Themilla pacisci, Prodiga cum dandas temere promisit Eoae Gentis opes, fuluamque vehentia flumina glebam. (Materni quid enim donare morentur amores Ut soboli parcatur?) Erat neque caecus ad auri Illecebras Tarchon: Tamen ut recruduit irae Primae sitis, nihil ille preces, nihil ille moratus Promissas crudelis opes, ferro imperat, ipse Ferreus: et pulchrum invitis violentis ab ulnis Vellit Halyn. Conatur Halys fugientia plorans Brachia cognato nequicquam innectere collo, Brachia, sed coepto frustrantur inania; quando Porrectae nequeunt vinclo coalescere palmae: Quippe prius ferri supra gravis incubuit vis, Atque humero avulsit duplices ab utroque lacertos Fulminis in morem. Cadit ocius ipse cadente Semanimis cum matre puer; gremioque retentus Quo genitus, cupiit posita cum matre moriri. Nec concessa tamen postremi est gratia voti; Nam puer inde avulsus Halys (pulcherrimus olim Iam sanie deformis Halys) calcatur. Amatam Ipse tamen matrem postremo in funere, matrem Quaerit; et in matris voce ora novissima condit. 22. Mox vicina dari turbata cubilia motu Lamentis eguere novis. Ibi postuma magni Surgebat soboles genitoris, et inscius haeres In patrias crescebat opes: Cui nomen avitum Iusserat Antinoo genitor, si viveret, indi: Maluit exstincti tamen illi a nomine nomen Indere Sara patris, puerumque vocare Glyconem. Nomen inane Glycon, perituraque gaudia! Norat Iam facili risu venienti alludere matri Ingenuus, prensaeque udis dare basia labris: Et voces formare rudes: gressuque labanti Vestigare solum, iamque a nutrice teneri Impatiens, rectore gradum tentabat abacto. Talibus a studiis cum denique fessa labarent Genua, soporiferos (quamquam Phaethontia caelo Lampas adhuc medio Tartelssia litora nondum Attigerat) nutrix languentem portat alumnum In thalamos. Negat ille quidem, pigramque grabati Desidis elato damnat clamore quietem: Ceu praesensa forent postremi fata soporis. Vincitur imperio tamen, opploransque recumbit. 23. Illi opploranti nutrix et vana querenti Assidet, ac dubio quatiens cunabula motu, Ut placida sensim renuentem obsopiat umbra, Alternat faciles modulata voce susurros. Lemma fuit: Qualis reduci Iephtheia Patri Obvia prodierit, cum nondum immania virgo Pacta, nec ambigui iurata piacula belli Nosceret infelix. Aequalibus illa puellis Exierat comitata quidem; choreasque decoro Unanimes fecere gradu: ceu festa vocarent Gaudia. Iamque aliae quatiebant tinnula docta Sistra manu; alterno reboantia tympana pulsio Tendebant aliae: certabant vocibus omnes, Vestituque omnes: sed ab una Iephthide victae Vocibus et sustrus et rebus in omnibus omnes. Clarior in reliquis Lunai lampas ut astris Omnibus una praeit: tegitur Cynosura suunsque Gnosia sub mittunt Cycneaque sidera lumen. Illa autem ut gemitus conspectum sensit in altos Erupisse patrem, lacrimasque repenie cadentes A redeunte; videns male se victricibus armis Occurrisse, genas expalluit aegra, manusque (Iam totum strictura patrem) patre territae ab ipso Rettulit, et gressus amissa voce repressit. Mox vero ac vires animumque virago resumsit, Votaque cognovit pacti iurata paterni; Haud pertaesa necem, modicas a patre poposcit In silvis agitare moras,lessoque bimestri Deplorare citae ventura silentia mortis. Concessit genitor. Mox iuncta Sodalibus illa Virginibus, lucos nemorumque umbrosa pererrans Institit Aonio modulari carmina planctu, Carmina, Getuli quae colla iubata Leonis, Et nemoris silvas, et inhospita lustra moverent; Non movere patrem. Pacti memor ille severi, Perstat adhuc animi certus: numeratque petitos Ad lamenta dies, atque omnes imputat horas. Altera cum demum coiissent cornua lunae, Iephthida ferales genitor revocabat ad aras. Nec revocata necem fugiebat virgo; sed ultro, Post quam terna fero libaverat oscula patri, Supremumque vale sociae moritura coronae Dixerat, alta oculis extremum ad sidera versis, Candida libratae subiecit colla securi. 24. Talia prolixe sopito fata Glyconi Occentarat anus, de more; et plura parabat Subdere nequicquam: cum rupta per ostia Blennum Hoplomachumque videt gladiis accurrere nudis Sanguineque adspersis. Cantu illa repente relicto In lacrimas effusa fugit; roseumque Glycona Immemor exponit crudelibus. Ipse trahebat Iam tenues rhonchos ignarus, et omnia circum Fida ratus. Telis hic ecce micantibus hostes In puerum ambo ruunt; pectus ferit alter, et alter Per iugulum, atque omnem per Cunas exigit ensem. Ipse graves oculos vana spe tollere nixus Deficit, et claudens iterate lumina somno. Excipit illapsam per hiantia vulnera mortem. 25. Quam simul cladem genitrix, intentae quas illis Dum famulas penso exercet Tharbita diurno. Audiit, excusso ruit in penetralia fuso Per vacuos turbata lares; visoque cruore Et cunas per et uda natante cubilia, tollit Horrida clamorem, quantum furiata Mimallon Cum stimulante ruit Trieterica ad Orgia Baccho Hic laceras fodi: ungue genas, hic pectora pugno Indignante petit: sparsisque timenda capillis Nunc procumbit humi, nunc incunabula prensans Reliquias animae perfosso in corpore captat. 26. Mox prolem Faustina suam, mox altera Sensit Hibisca suam. Vicinis utraque tectis Concordes coluere fidem: communibus ambae quaerere Ante bonis laetae, nunc tristes tristibus ambae. Illa prior, veniente fugam praedone parabat In sublime domus; ubi pignora turribus altis Abderet, a ferro scrutantum intacta latronum. Obsedit mors ipsa viam. Nam pone secutus Miles, ut adspexit sublimem evadere, promit E pharetra, et laevas laxato conjicit arcu Noxia per costas hamatae tela sagittae. Nec matrem satis est fixisse: sed exiit ultra In sobolem, et lateri lethalis inhaesit arundo. Occubuere pares. Neque prodiga duplice telo Morseguit; poterat iaculum commune duobus Sufficere, atque una simul ambo occumbere plaga. 27. Hos iaculo dum Patca ferit ludente, propinquos Interea grassata lares Bellona tenebat, Parvum ubi Hibisca manu misere raptabat Helissum Anxia, postquam omnem faedari caedibus urbem, Vicinaeque domus incendia viderat: amens, Quo fugimus, mea vita? inquit. cervicibus instant Ferrea tela tuis. Simul haec, simul ungue recuruo Ora ferit, vulsosque trahit miseranda capillos, Et lacrimis confusa furit. Miratur Helissus Quid subiti casus, querulaeque insana parentis Tot lamenta velint? Illi tamen ipse gementi Aggemit; ignarus quae sit sibi causa gemendi. Quid faceret deprensa parens? Specus acta recessu Posticos aderat subter secura penates, Fornicibus supra, solido circum obdita topho, Et munita seris. Cimelia ditia quondam, Nunc deserta specus. Condi illue mater Helissum Cum nutrice iubet, si parcere forte latebris Atropos, et nato queat exorata (sorore Non renuente) colus vitale extendere filum. Ac ne qua metuat tetrae caliginis antrum Cum cutrie puer; melimela et dulcia liba Addis Hibisca, penumque omnem Saliaribus imples Illecebris, malisque pyrisque, etsi qua nuceto Pruna in Idumaeo, Syriave volema Damasco Repperit, illa uni genitrix promittit Hellisso Pyreat utri lacrimis, linguaeque silentia discat. Heu, quanta humanas frustrantur inania mentes? 28. Vix subiere locum; iamque aedibus acriterimis Intenti, obiectos convellunt cardine postes, Latronum glomerata manus, Sipylusque Lycusque Asfysiusque Dymas, Tyriusque Choraebus, et Acron, Et Dromus et Nomius. Non tanta furentibus ira Tigribus, a pastu nemorum si quando reversae Inveniunt catulis spelaea tepentia raptis; Quanta Dromo sociisque fuit. Rimantur opacas Ingressi latebras. Alii ancillantia pugnis Agmina circumstant; alii materna minantus. Viscera demersis (proles nisi mascula datur) Scrutari gladiis. Audax negat illa, virile Esse genus: famulasque omnes testatur, et omnes (Tres aderant) vernas. Illi fari omnia docti, Inepediant scelere ut scelus, in mendacia iurant. At Siphlus nondum ipse fidem, nondum ipse Choraebus Esse rati; Ferrum, simul, in praecordia, ferrum. Ingeminant: summamque cutem simul ambo cruentant. Hic (seu terror erat, seu vis inopina doloris) Haud secus, ac telis traiecta exclamat Hibisca Altius. Auditam genitricis noscit Helissus Continuo vocem; poenitisque e sedibus, (Echo Hei nimis infelix) iniussa voce reclamat. 29. Advertere sonum Nomiusque Dymasque Dromusque, Et cauti indagant, quibus illa remugiat antri E latebris Echo: longaque indagine circum Abdita rimantur: dum devenere cavernas Ignars. (Nec enim indicio se prodidit antrum) Hic vagire puer repetito murmure coepit, Blandirique levi nutrix audita susurro, Et querulis mera mulsa labris, merae mella propinans, Non potuit caeptos ulla arte recondere fletus. Ergo avidi ad deprensa ruunt hypogaea: dehiscunt Denique, ter denos effracta arietis ictus Ostia. Confestim patuit miserabile furtum, Praeda negata diu. Simul exclamare parentes, Collacrimare puer; simul anxia turba, ministri Currere, et elatas a fideras tendere palmas maesta soror: Per ego hanc animam, per ego omnia vestras Oro, inhibete manus. Nihil est a fratre timendum. Quo ruitis? puer est. Pueri miseresctte, si quis Sensus adhuc, Toto locus isto in corpore nullus, Quemm feriatis, erit: per id haec ego sidera testor. Invasitque pedes, genibusque Camilla duorum Implicuit validos, cadi obluctata, lacertos. 30. Flexerat hac facie Nomiumque Camilla Dromumque, (Nam lacrimis inerunt violenta potentibus arma Et restabat ei Sipylusque Lycusque Dymasque Exorandus adhuc. Sed enim frustrata, querelis Ante suis cautes, atque acroceraunia flectat Marmora, quam tales humano in corpore Tigres Ocius ecce Dymas infantem avellit ab ulnis, Allisurus humi; nisi collum ante occupet infans, Carnificemque manu renuentem utraque moretur: Ceu libare paret crudelibus oscula malis. Impediit ferrum grave pendula sarcina, nusquam Extricare Dymas ut collum a poncere posset; Vulnere ni Sipylus postico figere pendens Maturasset onus; tenui qui terga veruto Fodit, in averso dum pectore mucro quievit. Labitur exanimis, manibus non sponte solutis, Inque paevimento querula ora supinat Helissus. 31. Inde alios alii effusi per compita caedunt, Ut sors quemque dedit. Manuelem obtruncat Hylactor, Arsacium Pyrrhus, Narcissum barbarus Aeglon Te Menelae Colax, et te Meleagre Coniscus, Hunc manuum pugnis, illisis calcibus illum. Mox Salmona Milo, mox Cyrum Fhorbus: Amyntor Timotheum, Babylam Ptolomaeus: Himilco Telonem Theronemque Gyas. Theronque Telonquo gemelli Omnia tampariles, nutrix ut saepe negarit Esse duos, unus cum posset uterque videri. Ipsa parens ignara diu, si quando videbat Alterum horum, alter, dubitabat, an alter adesset. Huic tamen (heu ferri furias immitis) utrique Ferreus unanimem disclusit pugio vitam: Unus utrique dies natalis: et unus utrique Ultimus, unaoris species; formaeque venustas Una erat: et tumulus nunc demum est unus utrique Ite pares animae, concordibus ite choreis Eysiae per amoena plaga: neque vestra seorsim Gaudia quisque suis divisi carpite votis, Sed velut occasu potuit sors aspera fratres Unanimi sociare duos, ita laetior ambos Vos viderat sociae solatia iungere vitae. 32. Excipit hos numerosa cohors, quos divite censu Natales aluere domus: Cordusque Thousque Et Lamus et Memnon; Mariae Lamus unicae; Memnon Unica Iudithae soboles. Et Acanhus et Argus. Ille Senatoris bullata propago: Toparchae Iste nepos; multo toga cui praetexta rubebat quid Ostri Murice: Mox proprio, puer ab miserande Delectat sanies aliena? cruore rubebas. Post Samus et Marnas, Calarisque Bathonque Learchi Progenies. Horum mihi cognita singula pridem Nomina; quod patrias solitabam creber ad aedes Aut faeta portare agnum de matre cadentem, Aut agere errantes consuetum in ovile bidentes. Quid reliquos memorem? Incertum sine nomine vulgus Plebeiaeque domus misera inde fletaque pubes Sternitur, ac variis animas in mortibus efflat. 33. His diffissa fluunt ab hianti vulnero caesine Tempora, partitique natant in sanguine vultus. His punctim fodere gulas mucronibus: illis Desuper incussa caput elisere bipenni. Hic capulo effusum supra incumbente cerebrum Spargitur: Hic molles etiamnum ad spicula costas Objicit, inque unum duplicatus labitur ictum. Pars distracta manu; pars suffocata morantes Exspirant animas. Heu! quantum pota cruorem Hausit humus! quantum fluvialis sorbuit unda? Cum detenta palam lactentibus ubera gnatis Infestae rapuere manus, illosque reductae Cautibus; aut Pariis misere allisere columnis; Aut patrio (reptare prius quo saepe solebant) Afflixere solo, aut altis egere fenestris Praecipites; aut intenta fodere sarissa. At non sola sibi puerorum turba supremuns Illum babuere diem. Pariter cum prole parentes Occubuere sua, dum pro se quisque rigentes Conantur gladios, mortemque avertere passis Crinibus, aut spretis ruere in sua vulnera passis Tam crudelis amor materno in pectore saevit. 34. Sicut ubi nidos infesta colubra tepentes Repperit alituum, potuitque afflare venene Aeriam (dum mater abest ad pabula) gentem Indefensa cadunt pullorum corpora, nidisque Implumes moriuntur aves: simul atque reversa Vipereo mater videt in tabescere morsu Plumantes animas, vitae incubat immemor, ardens Ipsa mori, et sese teneris impendere natis. Mox igitur (mirum!) praecordia plumea rostro Ter proper ante ferit; fusique liquore cruoris Abluit exstinctos. At tu (nisi fabula fallit) Matribus, heu! longe nostris felicior ales: Quippe tui incolumes ex ipso funere pulli Continuo, quamquam genitrice cadente, resurgunt. At nostrae cum prole cadunt; proprioque liceri Funere, gnatorum nequaquam funera possunt. 35. Iam mihi adhuc videor, Iosippe, videre Lycasten, Ut metuens fugiat, ferroque sequente, biennem Phaedimon amplexu non dimissura recondat. Ac, licet hinc atque hinc praedones ense minentur, Hinc tamen illa atque hinc praedonum occurrit in enses Impavida; et soboli nullam superesse per horam Testatur se velle suae. Cui multa precanti In latus hasta subit; nec caesa in matre quiescens, Exiit in prolem, cognataque funera iunxit. 36. Altera mox bimo periit cum Nestore Martha, Altera item (quamvis illi iam trimulus ibat) Cum Samuele suo Iustina; recentibus aucta Divitiis nuper, sed non fruitura receptis. Tu quoque delicium Samson breve matris Himellae, Matris in ore cadis. Nondum tu robur aviti Sanguinis ah nondum Samsonia brachia noras; Qualibus ille Syros olim terrere leones. Atque Palaestinas mavortia corpora turmas Exiguo in eventae maxillae fundere frusto: Aut vigilum ex oculis non conniventibus, ambas Alter Atlas potuit portarum tollere valvas; Aut stabiles utraque manu quassare columnas, Tectaque in ultricem traebere indignata ruinam. Nunc solum tibs nomen eraet Samsonis, et uno Militis imbells Samson Superaius es ictu. 37. Has autem ut fieri primainter moenia caedes Audiit extremo murorum abstrusa recessu Cordula, Thobiae nurus ultima, quaesiit arctis Provida rebus opem: Nec suffectura parandis Defuit hora dolis, cum necdum proxima circum Arderet bello vicinia. Parvulus illi Aedibus in maegnis iam tum ludebat Helorus. Doctus arundineos stabulis nutrire caballos, Et tenui niannos in gyrum flectere freno: Aut picto biiuges agitare inpulvere currus. Progenie sed ubi iugulari fama virilem Rettulet, immunesque exire a clade puellas, Nil successuros pronato repperit aestus Ingeniosa parens: in Heloram vertit Helorum. Omniaque exemplo ludi puerilis ademit Gaudia, abegit equos: et, stirpis ne qua virilis Signa forent, pictas ussit fornace quadrigas. Inde puellari puerum circumdat amictu, Componitque sinus, et tracto syrmata limbo Pone subire iubet. Neque sola in veste laborat Fallere; sed plexis praevelat tempora sertis, Gemmeaque a Nivea cervice monilia nectit. Et digitis Berillon, et auribus addit utrisque Hinc atque bins viridi lucentes igne Smaragdos: Iacturam factura libens, si sola monili Colla velit, placitisque caput nudare lapillis Miles, et a viva vacuus discedere praeda. 38. Iamque puer poterat germana puella videri, Spesque erat hac facie serntantem eludere Parcam. Euentu ab nimium spes eludendae caduco. Nam quadrima soror, versae miracula formae In fratre ut vidit, pallamque agnovit, et auri Ornamenta sui, luctu indignante querelas Rupit, et effuso turbavit limina fletu, Neo puduit furii puerum damnare biennem: Nequicquam miscente proces et munera matro Tanta etiam primis odia exerceniur ab annis! Taliae cum plorans perstaret multa, vocatus Denique Mars aderat; scalisque globata ruebat Tectorum in sublime phalanx, Cornusque Tarusque, Hic gladiator Arabs, hic Mauro e littore praedo, Carpus et Hasbytes, et ahena in Casside Lampus, Quisque suo comitante globo. Quibus Ursula visu, Germanum lacrimis audax maioribus urget; Et Cycladem reddi, eapitisque reposcit ademtum Cum bacca pendente decus: non illud Heloro, Sed sibi iure datum; Curru et frena teneret Ipse sibi, et domitos agitaret, ut ante, iugales. Fas mihi fraternis uti negat esse quadrigis: Cur, ait, ergo meas ius esse existimat in res Ille sibi? Geminas ubi Cornus utrinque sorores, Et nusquam puerum circa, et puerilia nusquam Argumenta videt; Maternum callidus astum Explorare parat. Nec defuit Ursula coeptis, Sed, meus, inquit, hic est germanus, hic ille superbus Veste mea! Mea sunt haec syrmata cycladis albae. Berylli meus hic, meus est nitor iste Smaragdi, Et Mundus meus omnis hic est. Dudum oderat illam Cordula, per natae lacrimas male prodita litem. Sed medicina malo minor est. Nam fraude retecta Cornus adest: unaque Tarus, orudele renidens Reddet, ait, frater redimicula gemmea, reddet: Nulla mora est. Telum magno simul impete librat In caput. Hic vero genitrix occurrere, lethi Consternata metu: clamansque immane, per hostes Et bifidos enses ruere, et contem nere mortes. Dum manibus clausura piis defendat Helorum Ante tamen secta caput a cervice revulsum Maetruis in expassas non sponte relabitur ulnas. Tunc astus damnare suos incepit obortis Cordula cum laorimis, germanaque fratre peremto Ursula, quas vestes irata poposcerat, odit. 39. Ibat abhuc calidus iugulati sanguis Helori Cum socii ruerunt in tecta propinqua latrones, Iobus ubi dives meritis, niveaque verendus Canitie, gominos elato patre nepotes Pantagathum Basilumque domi securus alebaet Bimulum utrumque, pars dederat quos Tassula partu, Spem generis, claraeque domus atque uberis auri. Horum alter, lento aegra trahens suspiria morbo Mox (proper ata diem nisi vis praeverteret) ulto Qua vitam natura via dimittere suevit, Excessurus erat: Ferro tamen ante recepto Per factos animum victorem efflavit hiatus. Alter adhuc stragis cognatae nescius, intra Intima tecta puer, plenamque tapetibus aulam Liber oberrabat, text asque colore figuras Alituum et pecudum nutrice docente legebat. 40. Effigies illic ex omnibus ominis una Materiem suspecta dabat: qua stamine texto Thariades, auctor generis depictus Hebraei, Imperio superum clam tristia sacra parabat. Hic vallis suberat, vivoque simillimus amnis. Illic silva frequens, mixtique leonibus ursi, Inde per aerias mons ibat in athera nubes. Cuius in excelso perstabat vertice magnus Abramia cumprole pater: quam fasce gravatam Roboreo, ignotas comitatus agebat ad aras. Victima nusquam aderat, necturis acerra Sabaei. Exigua sed vasa senex animata favilla Triste silens, nato circum spectante, ferebat. Ast alibi, allato lignorum e fasce, paratur Area quadra pyrae; quam flexo poplite supra Abrami soboles, nihil indignata locatur. Stat iuxta senior, guttisque cadentibus aram Spargit, et enervi librat difricta lacerto Tela, per agnatae seruicis itura cruorem. Iamque adeo vicina manus cervicibus instat, Cum tempestivus properat descendere caelo Nuntius, aeterni qui iussu numinis ensem Arceat, innocuae feriatne colla iuventae. Diriguit mox iussa manus, vacuoque pependit Aere, nec vulnus potuit, nisi vana, minari. Sic ubi laxatis Aegea per aequora ventis Evolat uncta ratis, cum sese parva Biremi Ingenti applicuit, laterique Echeneis adhaesit: Teta repente Carina flupet, quaeque ante volarat Plurima, seu scapulis infixa morantibus haeret, Aut illis vadis. Miratur pigra magister Aequora: nec, quamvis centeno remige tundat Nerea, veltotidem suspendat carbasa malis, Exorata sinunt sufflamina currere puppim. Caelite non aliter supra incumbente ministro, Brachia Thariade riguere immota parenti. 41. Taelia Pantagatho mostrabat garrula nutrix, Damnabatque puer pictae mala monstra machaerae Saepius, impacto in lustro. Ah periture puer, non haec tibi tela cavenda Quae Phrygiae miraris acus subtemine facta, Ferrea sed Chalybum venient sudata caminis Spicula, non pugni tonitru frangenda, nec ullo Evitanda metu! Vagus ergo tapetibus illis Dum vacat, et picto penetrali pascitur Infans: Irruit ecce Merops et Hymettus: uterque cruetae Nuper ab infami qui Munere fugit Arenae; Nunc in Idumea legione tribunus uterque Hic prior, ut textis puerum indulgere figuris Sensit Hymettus, et una haerere in imagine picti Thariade, ac telum mirari immobile: Lenta Haec, ait, ira nimis: Quid enim senis arma morantur, Ignava districta manus? nempe illa vetatur Aligero? nugae. Tu foemina disce, vocatus An vibrare meos idem vetet aliger enses. Sic ait; et toruum irridens, rapto ense, iocantem Pantagathum obiruncat. Cadit ille: et victima caelo Isacias, quaesita diu, tandem imbuit aras. 42. Hic Iobus clamore gravi, quem territa nutrix Sustulit, excitus trepide, cum cerneret una Occubuisse duos violenta caede nepotes, Sirataque contiguo faedari corporatabo, At libi, ait, meritis pro taelibus, impie (iustas Si qua preces curant etiamnum sidera) reddant! Digna, precor; quisquis geminata strage penates Funestare meos, et dedere corpora letho Ausus es in sontum. Nec enim! Vix ista locutus Corripit exesum longa rubigine ferrum, Directaque petit praecordia militis hasta, Hasta sed extremos saguli perrupit amictus. Cetera per ventos, et inanes exiit auras. Nam citus imbolli deflexit Hymettus ab ictu, Intorsitque suum gladior: at impare in hasta Imparina fuit. Nam fossa per ilia laevas Transadigit costas; hisque asperat ultima verbis: I, sequere, et solare tuos, Hoc, (ductor ut abstit) Invenies, ait, ense viam. Modo trames eunti Pervius est; praeeunt multa, multique sequentur. Tu medio ponere loco. Labat ille relictis Viribus extemplo: largeque natante verendos Purpurat immoriens puerorum in sanguine Canos. 43. Nec te pulcher Hyla, neque te formosior Haeme Transiero, paribus digni mihi uterque Camenis, Quos in scetrigerae regali monte Sionis Edidit una parens, sed non partu edidit uno Alter enim seniore minor distabat ab Haemo, Quattuor annorum non amplius intervallo Sexta suas Haemo numerabat messis aristas, Bruma nives portarat Hylae iam tertia. Felix Una utroque omnes aequabat Elysa parentes. Ni formidaret penetralibus edita sacris Fatidici responsa senis: quae mente volulans Sollicita, fletu votisque piare dicatis Saepe laborabat. Gravida cum ferret in alvo Nuper Hylam, didicit (dictu mirabile monstrum!) Effractum tecti subituros limen aviti Inde, feram forma horribilem, rabideque furenti Dente lupum: Armeniis nutritam saltibus inde Mole parem, et vario maculosam tegmine tigrim, Exitium ferale domus: Quorum alter in Haenum (Incustodito veluti insultaret ovili) Panderet immanes armato gutture rictus, Altera Hylam fixis, matre inspectante, receptum Unguibus; inque artus et frusta cruenta minutim Discerptum, catulis praedam asportaret obuncis. 44. Talibus illa diu perculsa, recondere gnatos Usque suos studuit; tigridisque lupique refugit Nomen, et a picti trepidavit imagine monstri: Et nemorum saltus, et lucos odit, et antra, Antra habitata feris. Multae illum avertere matres Multa illam voluere nurius, ne tristibus aegra Duceret esse fidem: sed nullae avertere matres, Nullae illam potuere nurus. Perstabat Elysae Cura timere feras. Neque nox nisi talisa semper Noverat insomni simulacrae ostendere menti. 45. Ecce autem Solyma discesserat urbe subillos Forte dies (veniam dederat Phidippus eundi, Dives aegri coniux, pecorisque et mercis abundans Bethlemios peteret famulis ut septa penates, Maturosque tori Genialis Elisa labores Demonstraret avo. Heu! quanti mortalia casus Vota premunt! primam vix illo in limine noctem Egerat infelix, cum mane sub aedibus adstant Armatum iuvenum clypeis fulgentibus agmen, Quos ductabat Arar. Duo perrupere seratas Vi properante fores, Clytus alter, Hydaspius Ille, laboratas, galeae pro regmine, gestans Tigridis exuvias, quarum latera extima curuis alter: Unguibus, exsertis horrebant dentibus ora: Ille, Lupi de pelle caput, refluamque gravari Caesariem; et pendens per terga natare sinebat Syrma ferae, inque humeris uncos ostenderat ungues. 46. Hos una ingressos conspexit Elisa: nec enses Nec scuta extimuit; sed visa tigridis inde, Inde Lupifacie, veteris memor ominis, illas Scilicet esse feras, miseris sunt omina, clamat, Omina nota mihi: superi, servate peremtos: Prodita turba sumus. Simul irruit obvia, parnumque Amplexatur Hylan, ulnisque sinuque trementem Nequicquam inuoluit. Clytus inde, et Hydaspius inde Viribus insistunt pariter, pariterque minantur, Evolvuntque sinu. Tamen haerens illa repugnat Qua potis est, et Hylan violento iure tuetur. Donec in haerenti Clytus ense obstantia truncas Brachia pertaesus. Tum denique victa reliquis Mater Hylan. At ii divulsa prole potiti. Alterno rimantur Hylae cava tempora ferro; Calactoque latant sparsim sola trita cerebro. Inde caeput (quid saeva sibi vult ira licere?) Suspensum super alta locant hostilia. Forma Sed nec ibi cessavit Hylae formosa videri, Oraque adhuc ipsam decorabant mortua mortem. 47. Advolat haec inter, querulis clamoribus Haemus. Haemus mairis amor: qui post quam vulnera vidit Latronum patrata manu, truncumque cadaver Fratris humi et sublime caput; matrisque resecta Brachia, respersosque sinus; cum voce, peremptis Incidit, et matrem vocat, heu, lacrimabile! Mater An moritura laces? nec ad Haemum respicis? Haemus Hic ivus, Haemus ego. Genitrix mea, negligis Haemum? Audiit illa Haemi iam paene emortua nemen. Atque ablita sui, solito de more parabat Stringere comp lexu venientem. At brachia nusquam Quae collo injicerentur, erant. Iterumque retentat, Atque iterum truncos humeros orbata lacertis, Ac manibus defecta movet. Tum denique solos Omnibus e mermbris sibi sensi Elisa relictos Semianimes oculos: Hos illa reclusit ad Haemi Nomen, et aspecto saturata recondidit Haemo. 48. Hic Puer et lacrimis, et forma flore decorus. Ad socios sceleris, saltem hoc concedite, saevi, Vos per ego has lacrimas, per ego vos: parcite fratrem Tollere, ait, matremque mihi. Sinite omnia solus Membra legam: fratris caput in cervice reponam Atque iteruex humeris languentia brachia nectam; Atque iterum sparsum redigam in loca nota cruore: Omnia solus agam: Date fratrem, reddite matrem Vos mihi, vel tales: Per ego precor ultima, tales Reddite, si modus est. Nondum spirantia cessant Pectora; versat adhuc oculorum, (cernitis?) orbes Frater adhuc vite sunt sigae superstitis. Addam Vitae aliquid departe meae; date, prodigus addam. 49. Movisset vox blanda feras; et (si qua profanae Danda fides famae est) Haemo nequiisset Ulysses, (Hectoream quamvis potuit collidere prolem; Uni afferre manus: nihil uni Colchidis ira, Et Pandioniae nihil inclementia Procnes Ausa nocere foret, nihil ausa nocere Polyxo: Sed Clytus, et socius Clyti Hydaspius ausus, uterque. Rupibus Aeoliis duroque e marmore nati, Ore, animoque tigres. Tenerum hi ludetibus Haemum Tantum obtestantem, perque omnia chara rogantem Ensibus insiltant, quamquam defenderet aetas, (Quippe duos toto prope lustro excesserat annos) Et niveos truncantque pedes, iugulumque resolvit. Ille cadit, veluticum sorte papa vera grando Decutit, aut vernum Paestano in litore florem Obruit incumbens Austris hiemantibus imber. 50. Quis memoret reliquas vicina per oppida mortes Praeterea, Iosippe? Manus consumere ferro Quos nequiit, vasti rapuere caloribus ignes, Hauserunt putei, mersere Charybdibus amnes, Obtrivere pedes, ductae secuere quadrigae, Collisere greges; et equorum praepete cursu Ferrea calcatis superobruit ungula membris. Horruit ipsa dies, et atrocia funera Tellus Attonito complexa sinu; dubitavit an hostes Visceribus ruptis patulo sorberet hiatu; An super eversis sepeliret montibus urbes, Ac, (nisi despiciens vetuisset ab aethere numen,) Iam laxare fores tenebrosi carceris ibat, Unde simul Boreamque, Austrumque, Eurumque, Nothumque Aequa recessuros ultrix armaret in hostes; Eversura reas inopino turbine turres, Aut motura loco, et nutantia tecta iacenti Aequatura solo. Subitae sed restitit irae Provida mens superum celeresque reposcere poenas Distulit, ut gravius saeviret fulmine lento. Talia cum tecto memorasset in exule, fessus Conticuit tandem lacrimis redeuntibus Hospes.

Finis libri primi.