Ludi theatrales sacri

Ludi theatrales sacri Machine-readable text Bidermann, Jakob Wagner, J. XML version, markup prototype, April 2003 Knebuschmarkup Camena

http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bider3 biderlud.html bider001.jpg biderlud.xml bider3/jpg html Ed. J. Wagner. Munich 1666

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

17 April 2003 Martin Tavakolian markup TEI header added MACARIUS ROMANUS. COMOEDIA. ARGUMENTUM.

MAcarius Romanus, nobili loco iuvenis; inter ipsas nuptias clam elapsus, Sponsam, parentes, patriam relinquit. Inde a Raphaele Angelo vastam in solitudinem ductus, Orcique insidiis varie petitus, demum fallitur; dum Cacoaemon Virginem mentitus, incauto illudit, ac reditum in patriam persuadet. Mox velut deterso glaucomate, correctus adolescens, lacrymis noxam expiat; vitamque reliquam sancte traducit.

Fuere plures Macarii; ac duo praesertim Aegyptii, quos scimus inter Sanctos haberi, de quib. consule Baron. Martyrol. 2. Ian. Horum neutrum hic scribimus. De nostro hoc Romano meminerunt Menea; et Pallad. c. 36. et Theophilus in Vit. PP. et Bar. 2. Ian. et Raderus I.p.Virdarii; ubi res prolixe memoratur.

ACTUS I. SCENA I. Macarius. Ephebi quatuor. GETA. MAC. VOs intro abite hinc omnes. Ubi aliquid volam, Accibo. An alius homo usquam aeque est miser, ac ego, Quem rerum aeque omnium sit pertaesum? Jubent Parentes; hortantur amici; famuli rogant; Demum omnes in praecipitium iurant meum. Pro Superum hominumque fidem! Saltem me adolescere Prius sivissent. Saltem, an allubesceret Olim rogassent. Nunc, neque quid aetas mea, Neque quid animus ferat, solliciti: dummodo. GET. Quid enim est, quod secum indignatur? MAC. Heri primulum Emersi e ludo: hodie confestim: pro pudor! GET. Nondum assequor, quo haec spectent. MAC. Sed iure hoc mihi. Nam si vir essem; an non illis obsistere? Non excusare? Non conditionem statim Oportuit renunciare? Stulta nunc In alios est querela. Mea me ignavia, Et, nescio quae, verecundia, ludos facit. GET. Nimium quam aveo haec cognosse. MAC. iam jugum imminet. Cervicibus; Nec, qua illud arte amoliar Est promptum. Saltem paullulum adhuc esset morae; Deliberarem. GET. Suspicor. MAC. At tempus, dies, Hora adeo haec ipsa dicta est. Porro non potest Res prorogari. GET. Nuptias utique suas Hic secum pensat. Compellabo. Here, dum foris Tu feriatus ambulas, nos interim hic Tibi omnes praestolamur. MAC. Quinam omnes mihi! GET. Quos advocasti ture. MAC. Equidem ego neminem. GET. Quos imo in nuptias. MAC. Equidem ego neminem. Omitte nomen invisum mihi GET. Quomodo? MAC. Ah, quomodo? GET. Quaeso te, Macari. Parentibus Hanc rem gratificare, et quas nuptias tibi Conciliarunt, laetus agita. MAC. Hem! laetus etiam? Nimium indulgeo, si vel tristis. GET. Tamen. MAC. tamen? GET. Tamen obsequere, vel tristis: et nunc intro abi. MAC. Abeo. GET. Sed excita te paulum. MAC. Non queo. GET. Quin vultu certe tege animi aegritudinem. MAC. Experiar. Frustra est. GET. Annitere. MAC. Frustra est. Tamen Mihi imperabo. GET. Recte. iam laudo. Male Haec sese dant initia; laetis omnibus Sponsus tristatur. Verum ego quo institui abeo. Ac caeteros convivas properare iubeo. SCENA II. VOLUPTAS. GAUDIUM. RISUS. VOL. VEnio invocata; et tempori palatium Hoc viso. Risum mecum adduco et Gaudium; Comites perennes. Hac, hac progenies mea Subite. Consequar Voluptas, et meo Aspectu hilarabo penitos aedium lares. Vos, si usquam, hic operam mihi date adjutabilem. RIS. GAUD. Dabimus. VOL. Ita locus hic, ita tempus exigunt. Constans, ut arbitror, hic mihi regnum erit. SCENA III. ATRIENSIS. HORNUS. SATURIO. SANNIO. LIBANUS. ATR. MInori quod hero bene vertat: nihil omnium Rerum est omissum, quod splendorem nuptiia Afferret. Fervent atria caetu civium Primariorum: gratulantur undique Certatim omnes. Lucent diaetae scribo Propetasmate; tum triclinia supellectile Argentea stipantur: tum autem familia Obsequiis officiisque sudat. Regias Verbo uno, Nuptias. At duo senes adhuc Desiderantur soli, gentis principes. Macarii avunculus alter, alter patruus. Quos dudum huc isse oportuit. Horne, Sannio, Saturio, Libane. I, provise, ecquid agant senes? Ecquid morentur? HOR. Dubitasne? Morantur utique ATR. At ego te ire, scelus, non mutire, iusseram. HOR. At ego te non tenueram. Eo; quid dicam? ATR. Ocyter Veniant: Solos expectari. Et tu Saturio, Sat servulorum habes, qui in cella te adiuvent? SAT. Potare? Nimio quam velim multos. ATR. Quasi Nugari iam lubeat? Tum tu Libane; satin' Multa Corinthia, satin' etiam tersa in abacum Exposta? LIB. Quanta vel regio epulo satis Et multa forent, et tersa. ATR. Tu autem, Sannio, Si quas cocus desiderabit copias Maiores, scribe quantas dicet esse opus. SAN. Cocus Xerci ipsi, si rurus bellum gerat, Legiones aliquot e culina accommodet. ATR. Recte haec. Quare ut nunc quisque apud se sit, volo. SCENA IV. STURNUS. DEntes olim doluere solum: nunc mihi dolere etiam aures occipient. Nam parietem Post hunc latebam: et quidnam fieret, clanculo Hic auscultabam. Ecce tibi; audio tragoediam Datum iri hic intus; et esse venturos senes Illam spectatum. Ego numquam aeque, ac modo, cupii Vertumnus esse, quo me in senium verterem. Nam mire quam libenter specto tragoedias, Ubi Medea Cocus est; ubi pulli filii; Ubi Scena est coena; et ubi Dentes audiunt, Ubi manus spectant; ubi venter plausum facit. Nam illas quidem, ubi oculis solis et auribus Luditur, ut inanes, inficetas, sordidas Odi atque fugi semper. Sed enim quis mihi Ad nares advolavit nidor? a veru Hic equidem. At assa venit isthic a phaside. Hic a spadone gallo. Rursus hunc parens Gallina mittit; hunc gallinae liberi. Sturne, est agendum, qua te istuc arte penetres: Ludo, furto, mendacio, periurio Grassandum. Non feram, non patiar, non sinam, Ut nares sint feliciores dentibus. SCENA V. COQUUS Cum cane. STURNUS . COQ. I monstrum; i, bestia impurata; i millies Cruciatu digne. Ego hoc genus improbos canes, Profecto! simul aliquis accesserit. Impudens Hic esuritor Indum invasit alitem, Ac paene clepsit. Nisi crura illi effregero, Ubi rursus ad culinam eminus aspexerit, Ego? STUR. Cogitabam utique esse patratum nefas, Quod tu ita furebas. COQ. Sturne, vix credas mihi Quantum hi facessant assidue negotium. STUR. Et hoc sciebam. Eo adsum, ut te opea hac sublevem. COQ. Quid iam? STUR. Cedo huc flagellum. COQ. Quid enim? cui rei? STUR. Cedo, inquam. COQ. Quid? Flagellum? STUR. Hoc ipsum. COQ. Hoc, quod manu? STUR. Cedo, inquam. COQ. Omitte. Usus etiamnum eo est mihi. STUR. In quem? COQ. In te, si culinam propius veneris. STUR. Ha ha. Ita te ego, mi anime: quam tu semper lepidus es? Novi dudum huius ingenii elegantiam. Cedo tamen hoc mihi sceptrum. COQ. Quid ages? STUR. Exigam Canes culina. COQ. Tu canes? STUR. Quippini enim ego? COQ. Atque e culina? STUR. Atque e culina. Quid putas? Faxo, canes equidem ut nullam hic ulli praedam agant. COQ. Nempe, ubi tu es, ibi canibus nihil reliqui facis, Nisi ossa. STUR. Ha ha; o socienum! o lepidum capitulum! COQ. Certe ego tres de Britanna gente Laelapas Dispendio minori adstituerim foco, Quam ventrem hunc unum. STUR. Absiste haec porro ludere; i. COQ. Porro ego non ludo, Sturne; abscede. STUR. Sic soles. Abi intro. COQ. Tu mecum? STUR. i. COQ. Mecum intro? STUR. i. COQ. Define. STUR. i. COQ. Omitte. STUR. i modo; sequar. COQ. Hui; te nolo pedisequum. STUR. At vis, puto, Cocum socienum? hunc itidem dabo. COQ. Habe illum tute. Sat multi intus iam sumus. COQ. Hic. STUR. Hic canem? STUR. Quid agis? COQ. Canem video. STUR. Ubi? COQ. Hic. STUR. Ubi enim? Quomodo enim hic canem? At ego nullum. COQ. At ego. STUR. Ego tibi canis? COQ. Non unus, Sturne: abi a culina. STUR. Oh, oh. COQ. Abi. STUR, Quare? COQ. Ni addiscis aliam artem, hodie exclusus es. STUR. Quid me vis discam? COQ. Canere chely; aut canere lyra. STUR. Lyra? Verum ego tametsi hac artem haud calleo; Tamen necessum est experiri. Eo mihi Doctorem aliquem quaesitum. Sed oportet via Compendiaria ire: mora enim est paullula. SCENA VI. SYNCLETICA Sponsa. NUTRIX. HORNUS. CLAUDIUS Patruus. AURELIUS Avunculus. IOANNES Pater. SYN. CL. QUid falso illusit? nusquam est. Nutricem advoca. Certe hic illum esse dixerat. Dixtin' mihi, Hic Macarium esse? Ubi est? NUT. Non tenuisti me, hera. Postico in aditu illum esse dixeram. SYN. CL. Tum ego De istoc priori accepi. Censen' has ei Armillas non nimis esse viles? NUT. Oppido Et pulchras, et pretiosas. Tum vero licet Secus esset, pretiosae illi propter te forent. SYN. CL. En qualem dederit gemmam ille, et torquem mihi? NUT. Bellam profecto, bellam! Et talem oportuit A tali sponso haberi. Nunc tu quoque tuum Vide ne differas donum, dum ibi est. SYN. CL. Eo. HOR. Praecurro, herumque admoneo de adventu senum. Qui propediem aderunt. Atque utinam diu abforent, Nam illis tam decrepitis ego manduconibus Nil indigere equidem putem Sed, eo, iam eo. CLA. UD. Bene tu id quidem, Aureli. At ego sic mecum fere Statuebam. Homo copiosus, rerum et gloriae Habet abunde. AEtas, gratia, et felicitas Unum coronant. Hanc haeredem familiae Puellam, cui locare rectius velit, Quam huic adolescenti? AUR. Recte factum est. Caeterum Restat, ut in tanta opum atque rerum copia Concordes vivant. At fratrem video tuum, et Meum affinem. IOAN. Video ipsos. o pridem mihi expectatos! Salvete. Ecquid tam segniter Vos soli? CLA. UD. Vix denique senatus missus est. AUR. Ibi dum tricamur, et molimur, accidit Quod feminis olim solet; abiit dies. Sed ubi Macarius? IOAN. Intro abite; gaudiis Triumphat intus. CLA. UD. Gratulemur tempori. SCENA VII. HORNUS. TITUS. SCIPIO. MANLIUS. HOR. SUperi! Quid hero fuit in mentem, Silicernia Ut haec vocaret? credo illum non nuptias, Sed inferias spectasse. Nam isti iam quidem Senes decrepiti, tussivomi, et edentuli, Internicabunt omnem epularum gratiam. Qui ternos cum habeant dentes, iam confestim eos Partim in gallina frangent; partim in ostreis Excutient; partim etiam evoment in cretico: Securi postmodum, ne quo ex dente doleant. Miseret me certe delicati pabuli, Cui naufragandum est in tam exossi gurgite. Caeterum inii rationem iam, si senibus his Dentilegis, calvis, gelidis, putridis, aridis, Jubear dapes inferre, illas praemandere Me iis oportebit. Faciam nae ego id probe; Et de spadone gallo mansum illis dabo. Sed hem! commilitones sponsi. Ho, paullulo Si tardiores essetis, iam actum foret. TIT. Qua de re? HOR. De vino. OMD. e vino? TIT. Quomodo? HOR. Ingressi sunt modo senes huc duo, putidi. TIT. Quo? HOR. Et luridi. TIT. Quo? HOR. Et rancidi ambo, ut nil supra. SCIP. Quo autem ingressi? HOR. Quo? In cellam istane vinariam. MANL. Quid tum deinde? HOR. Rogas? Simul primoribus Labris vinum attigerint, acetum erit illico. Ita sunt morosi, ita tetrici sunt, et acidi. TIT. Tum praestabit proinde maturare nos, Ni delectet acetum potare. HOR. Suaserim. SCENA VIII. STURNUS, Cum fidicinibus tribus. NAe ego nesciebam me tam prompti esse ingenii! Paullo ante iussus artem quaerere musicam: Abeo; venio in forum: video hunc cum ista chely; Et, eho, potin' tu, inquam, utibilem mihi musicam Tuam facere? ait, posse. Quaero, an et velit? Quippini, ait, enim? Insto, quanti vendat hunc dien Quanti emtorem, inquit, videro. At me, inquam, vide Hominem pauxilli patrimonii: et meri Quam auri servantiorem. Tum hic in me intuens, Tibi, inquit, duplo pluris quam aliis: nam auribus Es magnis. Imo, dentibus, inquam. At serio Quanti hunc mihi diem vendis? hic, ille, gemino Ait victoriato. Salva res. Dedi Pretium, et emi mihi mancipium. Interim in via Respicio: video chelyn hanc maximam, velut Uterum ferre, atque, eho, num foetam tu vides Hanc esse matrem? Succurte; atque esto obstetrix, Dum pariat forte. Fecit: et alteram, et alteram En sobolem tibi. At ego, ho ho; si tam facilis est Hic venter; omitte sollicitare; ne domum Sobole impleat paupellam: Satis est mihi, trium Si liberorum sim parens. iam operam date, Ut hunc mihi diem streperum, querulum, garrulum Scienter mecum faxitis. Nam hoc ostium Hac arte debet excantari. - -. O Delicatum ostium Quas habes seras postium? Tu auro mihi carius, Cur aperiris rarius? Do saepe tibi osculum, Affigo saepe flosculum: Tu tamen es tam pertinax, Ut numquam mihi detur pax. Depone hanc duritiam, Et muta parsimoniam. Fac ut sim tuus janitor, Hoc est quod diu molior. Te numquam vellem claudere, Sed semper semper plaudere. O delicatum ostium, Reduce mihi pessulum.- - Sed nihil Ago: aliquis exsurdavit magico carmine, Credo, has fores. Effringam subsultim; nisi. SCENA IX. HORNUS. STURNUS. ATRIENSIS. COQUUS. HOR. EQuidem mirabar, quis fores tam liberis Clamoribus feriret? Nunc tu unus hominum Es audacissimorum, Sturne. STUR. Quomodo? HOR. Qui tam clare hic tumultuere. STUR. Quomodo! HOR. Qui nihil habeas pudoris hicce. STUR. Quomodo? HOR. Qui nescias, quid intus fiat. Judices Summi sunt intus. STUR. Recte enim: hos quaero mihi. HOR. Aliquem accusabis? STUR. Ventrem hunc. HOR. At hodie fori Justitium est, Sturne. STUR. Male sit ergo fami meae, Quae istuc nescit, et hodie mihi litem facit. HOR. Quid hos fidicines? Quorsum adduxti? STUR. Scilicet Ita iussus ducere. HOR. Quo? Huc? STUR. Non huc, sed intro. HOR. Ain' Hos tu intro? insanis; abscede; hodie non licet. STUR. Licuit iubere; liceat iam intromittere. HOR. Quis enim iussit? STUR. Ego, quid iuberer, audii; Non quis iuberet. Caeterum ego hinc nullus abigor. HOR. Caeterum ego huc nullus te intromitto. STUR, Ne quidem Iam, cum vocatus adsum? Haec vero iniuria est; Vocare, post excludere. Sed cur litigo? Appello. HOR. Quem? STUR. Quem? quem? Culinam. HOR. Non licet. STUR. Libero homini appellare non liceat? vide Puer, quid tricere? HOR. Atriensem consulam De hac appellatione; peritus iuris est. STUR. Potes; nam ego quidem hinc me amoveri non sinam. O delicatum ostium Reduce mihi pessulum. Tu auro mihi carius, Cur aperiris rarius? ATR. Ubi istic est homo, qui se ad me? STUR. o aureum O gemmeum caput! hem, ut me iste patibularius Brevi ante ludificavit? ATR. Quisnam ille? STUR. Hornus hic. ATR. Quid enim egit? STUR. Pernegabat me vocatum. Ego Utique nil dubitabam, quin aegre id tibi foret. ATR. Sane, ut cui aegerrime. STUR. Audin' hoc trifurcifer? Ego hodie faxo, ut tu hinc excludare, nebulo. Vos mecum huc iam intro. ATR. Quorsum inepte? STUR. Fidicines Hos inquam, quos hic nondum norat. ATR. Abstine; Neque enim ego novi. STUR. Eho, non nosti? Quomodo Non nosti? sunt hi, quos hic incoram vides. ATR. At non proinde novi. STUR. pergin' dicere? Non tu illum ibi Nasonem? ATR. Video. STUR. Non item Illum Labeonem? et illum, qui atris dentibus Renidet? ATR. Hos video, tinquam: Sed quid ii velint, Haud dum video. STUR. Hem! isti sunt, quos adduxi tibi. ATR. Non iussi, STUR. Verum iussit certe adducere Coquus. ATR. Cui fini? STUR. Ut intus alicubi canerent. ATR. Coquus hoc iussit noster? STUR. Jussit. ATR. Puer, Coquum. STUR. Nam quomodo fidicines in mentem essent mihi, Nisi is iuberet? ATR. Hunc tu hominem ad me iusseras? COQ. Hunc ego? STUR. Enimvero, hunc tu; cum hoc fidicinum globo. COQ. Satis est. Nisi hic delirat, non recuso, quin Loris concidar. STUR. Ain' tu obliviosule? COQ. Aio. STUR. Hui, tam constanter? COQ. Quippe ita mihi conscius. Quando equidem iussi? STUR. Quando? scis quando canem Eieceris COQ. Scio. STUR. Scis, quid mihi dixeris? COQ. Scio. STUR. Scis, quemadmodum redire iusseris? COQ. Id vero nescio. STUR. At ego scio. Artem musicam Jussisti quaerere, si intro vellem accedere. COQ. Ho ho! jocabar. STUR. ho jocabar. Interim! Ego serius, fidicines quaero; pecuniam Expendo; urbem percurro; ultro, citroque eo; Et nutic excludor? Non abeo. ATR. Quantum fuit, Quod expendisti? STUR. Quantum habui. ATR. Etid quantum erat? STUR. Quantum uxori meae clam potui tollere. ATR. Multumne? STUR. Atqui id ne metue: multum numquam habet. Tamen id expendi totum. ATR. Quicquid huius est Aceptum damni, Sturne, totum sarcio. Omitte musicos, atque tace: et quantulum Numquam accepisses, si cantares; accipe Sivis tacere. STUR. Dum possim absque Musica Clinam irrumpere, Musicam non lugeo. Valete vos; aliis canite: Aves mihi canent Hicc intus in veru. COQ. Nihil in triclinio Iam porro exspectent convivae; siquidem omnia Hic lupus absumet in culina. Pessime Consultum vult culinae, qui illam muribus Istis tam magnis, tamque edacibus aperit. Nam numquam in muscipulam parvam facile incidunt Hi tanti mures. Ollas atque cacabos Illis strue, sed magnos; si quos captos cupis. Ego proinde agam hoc, inque lebete laqueum Disponam; ut simul in ollam hic sorex spexerit, Laqueo deprehensus; jugulum praefocet sibi, Sed id me oportet facere quam maturrime: Nam si distulero, mox nulla erit olla integra. ACTUS II. SCENA I. MARCELLUS. CORNELIUS. ASCANIUS. JULIUS. Nobiles Ephebi. CHORUS. MAR. SOcii, quid hero minori cessamus hodie Pangere Thalassionem, dum felicibus Hanc lucem nuptiis traducit? COR. Ut iubes; Paremus omnes. ASC. Si aliquam formulam praeis, Sequemur. JUL. Atqui Fescenninam omittite Locutionem; versus promite virgines, Si sponsae virgini, sponsoque virginis Probari vultis. MAR. Scimus, qui utriusque sine Mores; tu proinde nequicquam memores mones. Verba praeeo casta; vos symphoniam addite. CHOR. Cingite tempora floribus, Terram spargite roribus. Quicquid teritur pedibus, Rosa, o Rosa fiat. CORN. Aemula Threiicio contendant barbita plectro, Et bona praesagum carmina ludat ebur. CHOR. Quicquid teritur pedibus, Rosa, o Rosa fiat. ASC. Vivite felices thalamis concordibus ignes, Vincite Nestorios Mygdoniosque dies. Rosa, o Rosa fiat. JUL. Proveniant teneri spe non fallente nepotes, Vosque suos aetas postera clamet avos. CHOR. Quicquid teritur pedibus, Rosa, o Rosa fiat. MAR. Dulichios alter vincat clarore maritos, Altera Dulichias vincat amore nurus. CHOR. Cingite tempora floribus, Terram spargite roribus. Quicquid teritur pedibus. Rosa, o Rosa fiat. SCENA II. LUCTUS. ALternis it fortuna huc illuc passibus Inconstans: laeta cedere tristibus in vicem Jubet, tristiaque laetis. Qui hodie gaudiis Plenus triumphat, cras madebit lacrimis. Ego quippe infernis saepe erumpo sedibus, Luctuque terras, quacunque incedo, impleo. Quibus ridentibus occurro, omnes ilicet In lacrimas solvuntur. Aspectu meo Pallere purpuram, squallere sericum, et Aurum cogo sordere, et flere Musicam. Denique lubere, me praesente, nil potest. Nam LUCTUS dicor; primam hanc Infelicitas Sobolem creavit: Nunc his equidem nuptiis Advenio huc importunus; aliam ut aedibus Faciem inducam, simul istuc me penetravero. SCENA III. VOLUPTAS. RISUS. GAUDIUM. VOL. ITe ociter, damnate funestos lares. Non fulminis ira me consternasset magis, Quam larva, cum se haec tristifica ostendit mihi. Ite, fugite; ne qua denuo occurrat meus Mihi hostis. Vix egomet mei sum nominis Memor, ubi infensum luctus nomen audio. RIS. Ego Risus sim licet, simul ac Luctum eminus Aspexi, flere propemodum caepi. GAUD. Et mihi Natura paene versa est. Gaudium olim eram; At Tristitia fierem, si monstrum hoc denuo Viderem. VOL. UP. Fugite proin'; et mecum huc exules Venite. o domus! o dispari habitanda Domino? Quondam voluptatis fueras palatium; Nunc derepente luctus eris ergastulum. GAUD. Quod iam aliud quaeres domicilium? VOL. Quod? nemo non Ad sese invitat. Reges atque Caesares Nos passim exposcunt. Dum uno pellimur loco, Sexcentis expectamur. Nostra est optio. SCENA IV. HORNUS. SUpervancaneam rem egi, quando metui Ne, nisi senibus epulas ego praemanderem, Nemo esset, qui illos adiutaret; post ea, Quam Sturnus in culinam inuasit, illico Vidi mea ad id opera nihil prorsum esse opus: Praemandit enim ille et mandit solus omnia. Si tempestivius venisset, iam nihil Convivis, nisi minutal esset. Quicquid est, Simul attigit, aut aspexit, abliguriit. Et quod solum ferendum non est; quo amplius Vorat, amplius esurit. Quin mentiar, nisi Mihi timui, ne in me etiam faceret impetum; Ita strinxit dentes; ita acuit ungues. Quid sonat? Totus frigeo. Credebam ego illum iam insequi. Abscondam me aliquo; ne postquam defecerint Caetera, demum ipse Sturno fiam pabulum. SCENA V. Macarius. VIRGINITAS. MAC. PErii! neque enim usquam est. Et ego, qui ex oculis meis Illam amisi, nescio ubi quaeram? aut quam viam Porro insistam! o faciem elegantem! deleo Omnia dehinc ex animo pulchra, cum semel Illam elegantiam aspexi; iamque omnium Taedet formarum. Caelo praeceps venerat, Habitu niveo decora: et ut ante oculos meos Blandita aliquamdiu adstitit, ante quam suum Doceret nomen, (me miserum!) dispartuit. Ab illo aspectu, humana sordent omnia; Et qui ante etiam odi nuptias, iam odi magis. O nuptias mihi graves! dimidius dies Nondum exiit, et iam tot satur sum taediis: Quid menses, et quid anni? quantum incommodi Mihi propinabunt? Ipsas inter nuptias Iam nuptiae fugerunt: primo in gaudio Gaudia recesserunt. Hoc quotidie feram. Feram autem? non feram. Sed quomodo non feram? Obstrinxiam fidem, iam duxi virginem Domum; iam factae nuptiae; thalassio Iam dictus: quomodo ergo non feram? velim, Nolim, feram. Praebete o caelites opem Deserto. Nec enim quid porro incipiam scio. VIRG. Macari! MAC. o speciem hanc ipsam! o certe caelestium E numero unam. VIRG. Non erras. Equidem caelitum Sum pars non parva; quae per coeli sidera, Quacunque inambulat Agnus, perpetim sequior: Carmenque sola, o quale carmen! occino. Non illud terra audire; Non qui nuptiis Indulgent, canere; At solae virgines quaerit. MAC. O carmen optatum et mihi! Sed quomodo id Ego nuptiis ligatus discam? VIRG. Me potes Discere magistra. MAC. Effare igitur nomen tuum, VIRG. Virginitas. MAC. Hanc optavi sponsam; hanc caeteras Ante omnes concupivi: Absterruit pater, Prohibuit mater; impedivit familia: Posthac non impeditura; dum aliquid modo Consilii sit, quo me expediam in praesentia. VIRG. Expediam. Fuge, Macari, fuge. MAC. Quo abis? Quo fugis? Iam deseris clientem, quem vix dum in fidem Accepisti? Tametsi, quid vanus queror? Nempe exemplo hoc doces, quid facere oporteat: Fugiendum, Macari, fugiendum: et, si nondum habes Locum in quem fugias, certe e quo fugias, habes. SCENA VI. VOLUPTAS. Macarius. VOL. FUgies, Macari? fugies? ut nondum cogites Quo? saltem unde fugias, tecum ipse cogita. Fugis parentes. MAC. Scio: et ipsi illi me fugant His talibus imperiis. VOL. Fugis patrias opes. MAC. Scio: faciam opibus, quod facerent opes mihi: Ne me illae deserant, ego illas deseram. VOL. Insuper et sponsam fugis. MAC. Insuper et hoc scio. VOL. Illamne, quam modo duxti? MAC. Illam. Vol. Illam, cui fidem Modo obligasti? MAC. Illam. VOL. poterisne? ah, non potes. MAC. In me si niterer, moveres. Nunc, DEO Confisus, possum. VOL. Quid? tu haec gaudia? tu hanc queas Voluptatem abdicare? vide, quas res agas: Ab hoc die, ab hac hora, a momento hoc temporis Numquam deinde, numquam tibi neque hoc, neque hoc, Neque hoc, neque hoc licebit. Nempe aeternum erit, Quicquid hodie auspicaberis. Considera An istud aeternum possis, quod iam potes: An istud aeternum velis, quod iam cupis. MAC. Sentio venenum; Sentio strophas tuas. Voluptas. Caeterum sic paucis de me habe: Voluptatem abdico hodie, ne aeternum abdicem? VOL. Jubes ergo valere? MAC. iubeo. VOL. Et aeternum iubes? MAC. Aeternum. VOL. Paenitebit. MAC. Nondum paenitet. SCENA VII. STURNUS. UBi sunt viri qui cum tegete et baculo ambulant? Qui macri, impoti, impransi, laceri, luridi Abstemiam degunt vitam, peculio Cum destituti? Ego numquam habui patrimonium, Et tamen ubivis caeno, ubivis prandeo. Nempe ingenio est opus, mage quam peculio. Arte omnia emo. Culinam hanc ipsam primulum Arte patefeci, In quam ut me ingressum caeteri Videre, subito hac illac omnes currere; Alii veru defendere; alii cacabos Pueri, hi pisces tegere; hi carnes abdere. Ego, ut me ad familiae mores adverterem, Idem ipsum facere, et Libycae cortis alitem A turba adhuc desertam, comprehendere. Conclamant omnes; et quid mihi velim, rogant. Ego vir pauci sermonis, et multae rei, Alam divello volucri, pulpamque unguibus Exculpo; tum deinde partes caeteras Scienter carpo: inde alia ex aliis adorior. Id ubi vident me tam constanter pergere, Precibus incipiunt flectere. Neque ego abnuo Pacis conditiones;indico crastinam Coenam. Illi pace laeti, me ut DEUM colunt. At quinam inde? obiiciam me illis, quiqui sient. SCENA VIII. TITUS. SCIPIO. MANLIUS. STURNUS. TIT. NIsi hunc diem genialem habuimus, nescio Quid porro opiparum dicamus. SCIP. Copia fuit Quidem ingens; sed pene inopiam fecit mihi. Oculis enim huc, animo illuc raptus, nescii Quid primum eligerem. MANL. At Numquid vobis paruit Macarius tristior solito? mihi quidem; Tanquam molestae quippiam hae sint nuptiae. TIT. Sollicitudo aliqua bidui est, aut tridui: Post desinet. Verum, quis homo illic? Sturnus est. SCIP. Profecto Sturnus. Quin' adimus? MAN. Nescio Quid secum ineptit? TIT. Arbitremur eminus. STUK. Itane ille me? ita meos? ita miseris modis? TIT. Quem accusat? stomachatur in aliquem: STUR. familiam Tam copiosam ita parce? ita avare? ita sordide Pascere? SCIP. Res illi est cum annona. STUR. Quid cogitat? In Scythia nos esse, ubi aliqui vento solent Nutriri? MAN. Hinc illae lacrimae. STUR. Nos patrio Educti ritu, externas consuetudines Dudum aversamur. TIT. Nil cohaeret. STUR. Dentibus Tam multis; jugulo tam amplo; ventri tam improbo, Dimensum tantulum assignare? haud convenit. SCIP. iam tandem edixit, quod coxerat. Accedimus. Sturne. STUR. Nec utique arithmetici, nec geometrae Sint, qui has tales proportiones finxerint. TIT. Sturne! STUR. has tam ineptas. TIT. Sturne! STUR. Has'absurdas. TIT. Nihil Movetur. Sturne! STUR. Ita te inferi inferaeque. Quin Face me missum. TIT. Insanit. STUR. Ni mox cerebrum tibi. Sed hem! o mei Sodales! o mea omnia! Eratis vos? ita me omnes. o sidera mea! Et aetatis vos? vos, vos? TIT. Quos enim alios tibi Fingebas? STUR. Hic discite, quam ira excaecet hominem? Putabam esse hostem, cui irascor. TIT. Cui irasceris? STUR. Praetori. TIT. Quamobrem? STUR. Ob edictum quod eum ferunt Promulgasse. TIT. Ecquale illud? STUR. Supra omnem modum, Grave, asperum, crudele, immite, barbarum. TIT. Quo pacto? STUR. Quippe edixit, ne posthac ego Ullo in convivio, gallinas plus duas, Et pullos quatuor, et anserem unum, et suculam Unam esitarem. SCIP. Estne hoc edictum tam grave? STUR. Tum vero, ut ne liceret etiam interdiu Mihi, saepius quam bis, vino fieri ebrium. TIT. Hui, edictum crudele! STUR. Enimvero, Tite, Vel crudelissimum. Quippini enim? Num tibi Aliter videtur? TIT. Nescio ego. STUR. Eho, nescio. Quis tantula se annona curet? Quis famem Dimenso tam maligne praebito domet? Quis denique sitim decreto tam abstemio Profliget? TIT. Nemo, opinor. STUR. Tandem repperi Qui mecum faceret. Nam alii mihi fidem abnuunt. Sed Numquid cras una erimus? TIT. Ubi? STUR. Ubi, ubi? rogas? Ubi symbolum daturus es. TIT. Nugas blatis. Quis me daturum dixit? STUR. Quidam homo, qui virum Se aiebat nosse, cuius patrui pater Fratris sui fratri istud dictitaverit. TIT. Nempe aiunt te stultum. STUR. Men'? Qui illi? Tune? TIT. Non. Verum fratris mei pater habet filium, Cuius fratris frater de te istuc dictitat. STUR. Hominem mendacem! Vae illi, ubi illum videro. TIT. Mei est simillimus. Intus monstrabo tibi. SCENA IX. NUTRIX. SYNCLETICA Sponsa. NUN. AE ego vehementer miror, hera, qui fiat, ut Repente tam tristis videare, tempore Quo numquam minus oportuit. Istuc, si potest, Cupio cognosse, SYN. CL. Absiste Nutrix, non potest. NUT. Potest imo, ac vero etiam debet. Ultima Ego te ab infantia educarim, et hoc neges? SYN. CL. Ah noli nutrix; crubesco. NUT. Certe enim Volo mihi edicas: si te semper filiae Habui in loco. SYN. CL. At nihil est. NUT. At hoc tuum nihil Profecto est aliquid. Ne conceles. Nam quid est, Quod, ecce, denuo? Non temere hae lacrimae. Eloquere. SYN. CL. Verum, obsecro te, nutrix. Nut. Quid times? Eloquere. SYN. CL. Ah, nescio quid meus mihi Sponsus est Offensus. Nut. Qua de causa? SYN. CL. Nescio. NUT. Quomodo Id suspicaris? SYN. CL. Nescio. Forte in porticu Vidi ambulantem, et plenum gemitu et lacrimis Pectus tundentem. Adii, et quid esset, quaesii. Ille nihil. ut si numquam nosset. Credis haec Mihi immerito dolere? NUT. Immerito utique. Quia Sunt mille causae, cur nihil responderit, Quas nos nescimus. SYN. CL. Unam ego scio; quae mihi Est omnium instar. NUT. Quam vero? SYN. CL. Me exosus est. NUM. alam rem! qui potuit haec tibi suspectio? SYN. Ita enim est. Nam quorsum alioquin hoc silentium? Quorsum ita gemeret? quorsum ita lacrimaret; ni hoc foret? NUT. Nempe mulieres sumus; quibus iure toties Viri convitiantur. Quippe haec est indoles Nobis, ut suspicionibus his usque omnia Turbemus. Nisi perpetuo arrideant viri Et accinant nobis, morosos dicimus; Ipsae morosiores. Credin tu tuum Sponsum semper risurum? Ut dixi, faeminae Sumus: id est. SYN. CL. Quaeso te, istuc tu submissius, Ne qui audiant. Saepe etiam, absque hoc, noster solet Rideri sexus. NUT. Quippe ridenda facimus Saepe. Istuc ipsum, quam ridiculum sit vide: Non ridet sponus, sponsa igitur opus est fleat: Tacet, igitur odit. Hem! non dignae nos sumus Cum istis stultitiis rideri? SYN. CL. Atqui ego ita mihi Persuaseram. NUT. Persuaseras. Nunc serio Adhortor, hanc mollitiem ut confestim exuas, Neque ullo signo istuc te ostendas metuere. Alia potius omnia age. SYN. CL. Si potest, volam. SCENA X. AGYRTA. DROMI. 2. Cum famulis 2. RUSTICUS. STURNUS. COQUUS. AGYR. HIc paegma mihi, famuli, excitate, unde populo Isti conspicuus, artes enumerem meas. Terra marique notus, ingenii mei Affero testem orbem. Recita hunc puer syllabum Rerum mearum. DROM. 1. In morbis AEsculapius; In herbis Democritus; in Jure Bartholus; In lege Baldus; omnibus in scientiis Daedalus. AGE. t hoc vix dimidium est artis meae; Scio omnia, et adhuc quaedam alia. Sed mentior, Nam mortuos nondum excitavi. Unum id mihi Ad summam rei adhuc deest: caetera populo omnia Habeo venalia. RUST. Magna et multa tu quidem Promittis: At ego te credam scire omnia, Unum si mihi praestiteris. AGE. loquere: quid est? RUST. Uxorem habeo malam; Eam tu de mala bonam Mihi redde: et ego te Daedalum, et Democritum, Et Aesculapium dicam. AGD. udum fuit mala? RUST. Numquam memini esse bonam. AGI. nveterato malo Difficilior est medicina quidem; tamen hanc habe. Oleum quaere tibi recens ex arbore corylo, Et ex cineribus nondum ustis malagmata, Sive unguenta face, illis tergum illius obline; Toties, quoties. Fiet ovicula mansuetior. RUST. Experiar plane. Tum et aliud est, quod consulam, Potin' artem me docere, ne fiam ebrius? Ne qua mea uxor me potasse sentiat? AGI. d facile est. Hunc de collo suspende lapidem Quando bibes. RUST. Ju Ju! iam felix videor mihi. Sed quid rependam? AGT. res denarios. RUST. Habe, Atque vale. AGYR. Tum autem et hoc necesse est addere, Ut ne multum bibas. Nam alioquin hic lapis Parum iuvabit; ut qui parvus sit nimis. RUST. Parvus? Cur ante non dixisti hoc tu mihi? Nunc lapidem habeo. Quod dixti, dixti; non morot Quid porro dicas. STUR. Artificem esse hic audio. Ubi est? eho, tun' es, qui has artes praedicas? AGS. um equidem. An est tibi opera mea opus? STUR. Est maxime. Viden' hunc tu ventrem? AGV. ideo. STUR. Hunc, tam aridum fame? AGV. ideo. STUR. Hunc, inquam, quem ego fero? AGV. ideo, inquam, quid est? STUR. Hunc ego, qui pluribus possim simul locis Habere, atque simul in culinis pluribus Farcire, doce. Nam saepe fit, uti pluribus Conviviis adesse uno die velim, Nec possim. AGH. oc tam promptum est mihi, quam aliud nihil. Pende duas drachmas, edocebo. STUR. Eho, duas? AGV. el sequi. STUR. Vel semi. AGN. umera unam. STUR. Nil moror, Numero. Sed ne qua fallas, prius ede specimen. AGL. ibenter. heus, Drome. Hic oculos claudas volo, Dum hunc ornatum impono capiti. iam qua lubet, Pertenta: hunc quem hic vides, aliis itidem locis, Quibus voles, videbis, STUR. Igitur hinc volo Vanescas; et ibi unde evocabo, appareas. Drome. Ecce certe? DROM. 2. Sumne hic idem, qui et ibi eram? STUR. Idem ipsus. Nunc volo indidem occurras mihi; Drome. Ecce iterum? DROM. 1. Putan' diversum esse me ab eo, Qui ibi eram? STUR. Ipsum ipsissimum. Hui monstrum! Hoc quomodo agitur? Nunc hic appare, in medio. Hem! Nunc inibi itidem In medio. Superi! Quid video? DROM. Dromum vides Quem et ibi ante videras. STUR. Dromum ipsum; ipsissimum. Quomodo tam celeritet huc iisti? At nunc volo, Ut juxta me hic assistas. DROM. 1. Adsum, ut imperas. STUR. Brevi insanire occipiam: qui haec monstra videam. Et quomodo tu Drome tam cito Dromulum alterum Pepristi. AGQ. uomodo? id arte equidem effeci mea. STUR. Quam me docebis? AGQ. uam docebo. STUR. Doce ociter. AGA. ge, oculos occlude. STUR. Lubens. AGT. um, quod in caput Tibi impono, cave umquam aspicias. STUR. Numquam volam. AGH. unc igitur pileum quoties ita capiti Impones; poteris esse duobus in locis. Rursus, cum inversum indueris, tum a nemine Usquam conspiciere. STUR. Ego duobus iam in locis Profecto existo: hic, et alibi alicubi; nescio Ubi. iam ibo me quaesitum. Ubi me esse tu putas? AGO. portet quaerere. STUR. Hem! Nemo in vicinia Me hac vidit? Certe ego alicubi esse me scio. AGI. n aliqua eris culina? STUR. Recte id tu mones; Profecto ibi sum. Eo me quaesitum: tu vale. COQ. Quo tendis, Sturne? STUR. Hem! te ipsum. aiunt me esse in tua Culina. Non me ibi vidisti? COQ. Hic io video. STUR. Non satis est hoc. Dum hic juxta asto, simul etiam Ibi sum in culina. COQ. Insanis. Hoc quid pilei est? STUR. Omitte tangere: carius est regno. Vale. COQ. Tun' es, quem hic aiunt omnes artes vendere? Quam vendes mihi? AGQ. uam tu voles. COQ. Cocus, ut vides; Coquere placentas in aqua persaepe volui; Non successit. AGP. lacentas in aqua? iam scies. Numera sestertios quatuor mihi. COQ. Numero. AGN. unc effer huc mihi vasa, catinum, atque tripodem. COQ. Etiam ignem? AGN. ihil opus igne. Ostendam tibi modum Duntaxat. Vos itidem Syre, Dama, advertite Quae velle me scitis: quaeque arti huic sunt opus. COQ. Ecce catinum, ecce tripodem. AGR. ecte; ut iusseram. Nunc hic te oportet juxta tripodem assistere, In vase hoc ligneo. Neque quoquam avertere Oculos pedesve. COQ. omnia tibi obsequor. AGD. ein Ubi ignein subdideris, aquam etiam affundere Erit necesse. COQ. Hutsch / Hutsch. Ut te mille inferi, Et inferae, et quicquid diabolorum est, male Perdat: Ego te, non vivam, nisi uti meritus es Tractaro. Placentas in capite tuo coquam. ACTUS III. SCENA I. Macarius. TAndem est audendum, Macari; et quicquid iam diu Deliberasti, hodie absolvendum. Patria Laetatur aula, et festis intus gaudiis Lascivit turba: pars choreis imminet, Pars ludis: hos Lyaeus sepelit, hos sopor Mergit. Si recte calculum ponis, fugam Hoc suadet tempus. Nemo tutius fugit, Quam, quem fugiturum nemo credit. Fallere Aut iam debes, aut numquam potes. Ergo, patrii Valete lares, valete natalis soli Monimenta, numquam porro cernenda hic mihi. Et vos parentes, hanc date veniam mihi Fugitivo, si orbos vos fuga mea fecerit, Faceret mors olim. Vos amare debui, Sed me, prae vobis. Si grave est vos deseri, Me desero ipse. Et tu infelici nomine Sponsa, vale: Si in tuo Macario non habes Maritum, habes exemplum. Nec damna hanc fugam, Quam tu suasisti. Caeterum o Numen meum, Exul ego, et extorris patre atque patria Errabo; certus et patrem te, et patriam Mihi redditurum. Nunc in invia et avia Aliquamdiu me abstrudam, ne vestigiis Insistat explorator. Non cessabitur. SCENA II. GETA. SANNIO. STURNUS. GET. ITa assolet fieri, ut, quoties aliquo opus est Quam maxime, tam maxime desit. Minor Herus, quam dudum quaeritur omnibus locis? Nec usquam reperitur. Crura effregi miser, Talosque elisi, cursitando. Idem et alii Fecere, et profecere nihil. Obdormiit In angulo utique aliquo! nisi forte in dolium Temere prolapsus, post caenam denique lavat. Ut ut est; vellem repertum, vel heri, vel mea Caussa: Nam herus impatienter quaerit. SAN. At tibi Male sit, ignave: dum hac illacque ego cursito, Hic interim tu stertis. GET. Sterto ego, furcifer? Vix animam e cursu colligo. Tu autem otio Assuetus, quicquid peccas, aliis exprobras. SAN. Ego otio assuetus? Ita anhelo, et diffluo Sudore. Nusquam non fui. GET. Etiam in patibulo? Nam illic primo te esse decuit. SAN. Maledicere Etiam audes! hem? Ego te his pugnis victimam dabo. GET. Si pruriunt. Sed ecquid ais? reperisti herum? SAN. Ut tute. Caeterum ego me non frangam diu. Forte ipse sese amisit: quaeat ipse se. GET. Quid si alicubi obdormivit, et illum clanculo Aliquis clepsit? Nam id fieri hic aiunt interim. At prodit illinc Sturnus. SAN. hem! quid si is sciat? STUR. Quocunque volam, ambulabo; Nemo me videt. GETMacarium quaerimus; nusquam illum, Sturne, tu Vidisti? STUR. st'. GET. Quid est? STUR. st'. GET. Quid vis? STUR. Desine. GET. Hui tam repente superbus, Sturne! STUR. Non vides Me: dimitte. GET. Quid? an ego non video? STUR. Non vides. GET. Quomodo id autem? STUR. Quia nemo iam videre me Potest. SAN. Ego non videote? STUR. Nec tu vides. GET. Nec tu etiam te ipse vides? STUR. Ita; Nec me ipse video. GET. Quomodo! STUR. Quia artisicium hodie istud est novum, Ut nemo me videat. GET. At tangere te tamen Potest aliquis? STUR. Neque istud. Quomodo tangeres, Quem non videres? GET. Experiar. Oh, furcifer. GET. Non tangeris tamen. STUR. Ja: sed cedor tamen. Vae mihi. Redde mihi pileum. GET. Hunc ridiculum? STUR. Redde, inquam. GET. Hunc tam invenustum! STUR. Redde tu tamen. GET. Quid! huc cucullum stultorum? hunc talem? aspice. STUR. Non licet aspicere. GET. At aspice tamen. STUR. prohibuit. GET. Quis? STUR. Qui me, ne viderer, docuit. GET. aspice, Sturne; nihil est hic relligionis. STUR. hic ne erat, Quem ego gestabam? GET. Ipsus. Inferi illum perduint Impostorem. Hem! ut me illusit? GET. Quis? STUR. Qui hic antea, Artes se vendere jactitavit; is mihi Stultitiam hanc vendidit; Nae ego ulciscar scelus. GET. Profecto is etiam ipsus Macarium perdidit. Cum pileum illi forsitan similem dedit. STUR. Illum ergo si repertum vultis, pileum Illi itidem detrahite. Haud invenietis prius. Ibo, et vobiscum quaeram. SAN. Si lubet, potes. SCENA III. RAPHAEL, Archang. EGo ille sum, de caelitum Primis, quibus Humana curae: Raphaelem nominant: Comes ductorque peregre cuntum. Ea Numinis Sunt erga mortales benefacta: ut talibus Illos praesidiis, etiam ignaros muniat; Imo etiam ingratos. Ah? quoties perculis Jactati disperirent? quoties naufragi Procellas accusarent? hic praecipitio Animam elisurus, istic inter belluas Vitam amissurus. alius infortunio Alio impeditus, gemerent; si qua comitibus Istis carerent. Ecquis tamen est interim Qui haec pensi habeat? qui gratias nobis agat? Sed nihilo segniores nos, etiam adsumus, Quod dixi, ingratis; quando ita Numen imperat. Hoc ipsum, et hodie mihi datum est negotium, Ut Macarium domo profugum, hinc a nuptiis Abducerem. o laborem jucundum mihi! O Saepius fungendum! Verum quod alias Feci in Tobia comitando, istuc hic item Faciam; et mutabo oris personam, atque Juvenem Effingam: Quod superis in promtu est, cum volunt. Facere; iterumque veterem vultum ostendere. SCENA IV. JOANNES. ATRIENSIS. GETA. LIBANUS. SATURIO. SANNIO. JOM. Iseram patris senectam, et infelicibus Canis male deformatam! Quid in haec tempora Durasti calamitose parens? Morere senex Infauste, morere: nil, cur vivas, est super. Sed sero id optas. Decuit prius occumbere, Quam istuc fieret. Decuit imo etiam occumbere, Ne fieret. iam ut properes mori, sero moreris. ATR. Here, impera huic dolori; et quod praeter animum Evenit, perfer sapienter. JOAN. Men' filio Jubes superstitem esse? Patrem filio? Et patrem talem? tam infelicem? tam omnibus Solatiis desertum? ATR. At nondum filius Certe occubuit. JOAN. Mihi quidem quomodo magis Potuisset? Abiit: fugit: non vale patri Dixit; non osculum discessurus dedit. ATR. Redibit; habe bonum animum. JOAN. Si hoc consilium ei Foret, numquam hinc abisset. Utique cogitat Fugam perennem, damnatque exilio domum. ATR. Usquam si evasit, insequemur: familiam Jussi omnem pransam atque paratam affore, in fugam Celeriter persequendam. En praesto. Sannio, Hac curre, et nihil inexploratum praeteri. SAN. Nisi sese ad inferos abstrusit, repperi. ATR. Tu Saturio istac; istac tu, Libane. evola, SAT. Nil moror. LIB. Explorabo, extra caelum, si uspiam est. ATR. Geta, omnes portus percurre, omnia littora. GET. Quem in urbe nusquam inveni, inveniam in littore. JOAN. Ite alacres: qui profugum nobis reduxerit, Redibit liber. Tu deinde in publico Jube praeconem polliceri haec indici Praemia; torquem aureum hunc, et mille philippicos. ATR. Gnatum invenisti. Nemo haec aspernabitur: Vel mutum ad proditionem adducent. JOAN. Caeterum Tu aut filium mihi redde, aut quaere tumulum. Alterutrum expectabo. o miserandas nuptias! Quae dum nepotem visae erant promittere, Etiam natum eripuere. Quid ages orbitas Ingrata? Quo Senectus miserum gaudio Levabis orba? Nullus est porro mihi, Ah nullus sensus. Unum habebam; gaudia Quo nati sentiebam. Is post quam desiit Gaudere, sensus esse patri desiit. MAT. Quid, mi marite, est? cur me exclusa sic doles? Si justus est dolor, loquere; sociam vides Doloris. Lacrimas habent et faeminae. JOAN. Habent: sed hic inanes. MAT. Si ad te pertinet Dolor, vides uxorem: si autem ad filium, Vides parentem: Quid cunctaris eloqui? JOAN. Nec uxor hic potes mederi, nec parens. MAT. Possum vero dolere et uxor, et parens. JON. il proficis dolore. MAT. Igitur nec tu tuo. JOS. cio istuc; sed dolore vincor. MAT. Filius An aegrotat repente? JOU. tinam istud! MAT. Ah tace, Mi vir, tam aliena loqui. Quid est, quod hoc voves? Sed commodum, ecce fratrem. AUR. Quid narrant mihi Infaustum? MAT. Quomodo, frater AUR. Ubi tua est nurus? MAT. Hic intus, ut reor, cum nostro filio. AUR. Quid accidit? Illam aiunt mihi, pectus plangere, Capillos spargere, assidue ingemiscere. MAT. Syncleticam? AUR. Ipsam. Hae mihi profecto lacrimae Videntur praematurae. MAT. Non impero mihi, Quin ipsa ex illa intelligam. Nihil scio. Etiam maritus terret. AUR. quid enim est? obsecro, Joannes. Cur mutus ita lacrimas? JOAN. Perii. AUR. Quomodo? JOAN. Veni intro. Nam uxor ubi resciverit Fugam, ex nuru, exanimabitur; satis scio. AUR. Properemus. JOAN. Dedi operam adhuc, ne rem illa nosceret. Dehinc celari non potest. Ita gemino Domus dolore planget. o mortem nimis Parenti seram! o vitae invisa tempora! SCENA V. ATRIENSIS. PRAECO. MILES. RUSTICUS. HORNUS. CAECUS. PUER. ATR. PRaeco, fac populus hic diserte intelligat. Quid praemii index sit capturus. Die palam. PRA. EC. Audite cives; qua et servi, qua et liberi: Qui indicium faxit, sive fugam, sive latebram Norit, qua Macarius, Joannis filius, Patricius, atque recenter sponsus, abierit, Latitetue; tamque fugam latebramve ostenderit, Bonaque fide egerit; eumve huc reduxerit; Torquem aureum hunc auferet, et mille philippicos Recenter cusos, pusulatos, asperos. ATR. Subite rursum; et praemium efferte huc foras, Quo avidius aliquos pelliciamus indices. CAEC. Duc propere: curre; ne quis alius occupet. At inferi te perdant furcifer. Ita tu Caecum hominem per salebras, perque haec saxa rapias? PUER. Cur ita iubebas? an tomento debui Prius viam omnem sternere, qua tu incederes? CAEC. An ego, trifurcifer, baculo hoc tibi debui Caput omne pertundere, quo tu intumesceres? Pu. Tamen ita est. CAEC. Tamen ita est. Duc iam ad praeconium. PUER. Dispeream, aut vindicabo. CAEC. Quid tecum scelus? PUER. Nihil equidem. CAEC. Quo ducis? PUER. Ad praeconium: Quo ducerem? iam siste. Hic loquere, quid velis: Recta in praeconem spectas. Ego me hinc aufero. CAEC. Audio te polliceri praemia. Repete Sodes; non potui satis omnia cognoscere. Nihil respondes? ubi es? ubi sum? Quemnam alloquor? Pro scelus! Improbi hominis nefarium caput! Hem! ut me tenebrio sibi Iudibrium facit! Juvate aliquis; cives, reducite in viam. ATR. Quam fabulam cum pariete istic actitat? HOR. Quid circum parietes, oberras hos! miser. CAEC. Praeconem adire avebam; cum istic me scelus: Ut inferi illum perdant. Sed enim praeco ubi est? PRAE. Incoram adsum. CAEC. Eho, es tu? eccui tantum praemii Paullo ante promisisti? Vidi egomet heri, (Sensi, inquam,) Juvenem quendam ex urbe clanculo Fugitare. Is certo fuit ipsus, quem quaeritis. ATR. Quae forma illi? CAEC. Nescio. ATR. Quis vestibus color? CAEC. Nescio. ATR. Quo abiit? CAEC. Nescio. An et haec vestro indici Erunt dicenda? prius monere oportuit, Quam fugeret, ut advertere adhaec possem symbola. ATR. At quomodo fugere sensisti? CAEC. Strepitum aliquem Fieri audiebam: et confestim hunc fore credidi. ATR. Male, mi homo, credidisti. CAEC. Ergo ille non fuit? Sperabam certe. At eum caecis agitur male, Quod indices hodie esse non possunt. Puer, PUER. Puer, puer; quid denuo? Quid est? Vocas Absentem, praesentem arces. CAEC. Te arceo furcifer? Quando arceo? PUER. Quando non eges opera mea: Simul ac iterum eges, advocas. Quid iam est rei? HOR. st' arbitremur quam isti dent comoediam! CAEC. Reduc ad clivum Aricinum: ibi statio est mea. PUER. Si me oras, CAEC. Ego te, scelus? Ego te orem, furcifer? PUER. Nisi me oras; dixi: imperiis hodie nil agis. CAEC. Scelus pueri. Ubi es? accede. PUER. Rogas mei CAEC. Rogo. PUER. Etiam oras? CAEC. Oro. PUER. Et supplicas? CAEC. Et supplico. PUER. iam accedo. CAEC. Da manum. Pu. Hanc habe. CAEC. Teneo scelus. PUER. Oh oh. CAEC. Roga, roga. PUER. Oh oh. CAEC. Ora furcifer. Ora. PUER. Oh oh, oh oh, CAEC. Supplica. PUER. Oh oh. CAEC. Supplica. Superi! iterum fefellit patibularius. Attolle. PUER. Roga. CAEC. Erige. PUER. Ora. CAEC. Accede. PUER. Supplica. CAEC. Miserum me! nisi tibi tuum caput effregero, Simul te comprehendero puer. Sed sine. HOR. Quod video, caecus istic etiam praemium Promitti. Quamquam id mihi mereri non lubet. ATR. Nemone alius prodit, qui praemium velit? PRA. EC. Eccum inde militem! HOR. Ad nos affectat viam. MIL. Stipendia licet cogitem, et stipem tamen Subinde cogo. Heus! date vos praemium mihi. Quem iuvenem hinc amisistis, is qua fugerit, Monstrabo ATR. Utinam tu id possis; nulla in praemio Erit mora. RUST. Ubi est, qui numos tot philippicos Promittit? Ubi est? Mei sunt. MIL. Imo sunt mei. Prior indicavi. RUST. Quid enim tu indices prior? Ego his oculis iuvenem vidi barbatulum, Nitidulum, comtum praeter horreum meum Transire. ATR. Imberbis noster est. MIL. Stolide viden' Quam allucineris? Ego vidi, quem hi quaeritant, Imberbem; forma augusta, vultu candido. PRA. EC. Recte ista adhuc. MIL. Audin' inepte? utique meum Indicium est: sat sciebam. ATR. Porro qualibus Is erat capillis? MIL. Qualibus? flaventibus Nonnihil. PRA. EC. Optime. MIL. Et in humeros usque pendulis. PRA. EC. Hoc non optime. MIL. Enimvero certe longulos Habuit. ATR. At noster non habuit. RUST. Meus etiam Non habuit. MIL. Certe aliquid simile habuit. ATR. Nihil Noster quidem habuit simile. RUST. Nec meus habuit. Propius accedo ad verum. MIL. Quid igitur fuit, Quod certe a tergo defluebat? RUST. Quid fuit? Nihil fuit: nisi quod tuus is error fuit. MIL. Ego te, stolide, hac machaera. ATR. Omitte. RUST. Tamen ita est. ATR. Sed agite; scitis quo ierit? RUST. Equidem sat scio Propter meum horreum transisse. Porro ubi Nunc sit, id incompertum est mihi. MIL. Meus navigat Id scio. Nam in littore conduxit sibi Phaselum, quo transmitteret hinc in Siciliam. ATR. Quando autem hoc factum? MIL. Nudius iam tertius. ATR. At noster heri demum desideratus est. RUST. Recte; et ego heri illum vidi: adhuc certe est meus. PRA. EC. Stulte tuus est barbatus. Noster non fuit. RUST. Quid si illi barba primum accrevit in fuga? ATR. Praeco, nihil agis: Macarium desperavimus. RUST. An nullum tu ergo praemium addicis mihi? ATR. Tibi? cui rei? RUST. Quod indicavi. ATR. Si integre Aliquid dixisses. RUST. Si integre! at certe quia Dimidium dixi, da dimidium praemium. ATR. Id non potest. Rus. Tamen. ATR. iam dixi, non potest. RUST. Tamen. Inferi illam barbam perdant. Quam prope A praemio abfui? nisi illa me, ominis Infausti barba perdidisset. Illam ego Si denuo viderem, certe evellerem. SCENA VI. Macarius. UBi sum terrarum? quo deveni? quae via Mihi insistenda? Ignarus erro. Devia Per et invia decurro, nusquam hominem obuium Ullum habui; Numquam eminus ullum vidi. Nihil Nisi silvas, atque rupes, atque immania Ferarum lustra: undique loca vasta, et horrida Metu. Ita noctem unam, ita diem unum nunc ambulo Impransus, incoenatus, impotus. DEUM Immortalem! quantum effugi malum? modo Tamen omne effugerim. Nam metui identidem Ne vis fugae afferretur. Ah, quam expallui? Quoties remota quercus strepitum conciit: Iam me attineri, iam reduci credidi, Rursumque in nuptias compingi: ita patriam Timeo; ita exilium hoc amo. Nec iam adeo sum anxius Quo porro veniam, dum a patria veniam procul. Nunc de via fessus, recumbam hic paullulum, Et somno vires recreabo in reliquum iter. SCENA VII. SYNCLETICA. NUTRIX. SYN. OLucem inauspicatam! o flebilem mihi Illum diem! iam quid agam? etsi omnia lacrimis. Complebo; num movebo absentem, quem nequii Flectere, ne praesentem quidem? atque ubi iam is erit? Ubi miser exulabit? ah sponsum sibi Nimis crudelem! ut nollet parcere is mihi, Sibi certe debebat. An ego illum domo Pepuli paterna? Ego illum pepuli patria? Cedam egomet, ah cedam, dum redeat. Facilius Ipsa exulabo, quam exulare Macarium Meum, eheu non meum. audiam. Quid enim oridar, Infelix vidua, prius quam sponsa? Nuptias Sperabam, et funus repperi: atque utinam meum! Minus dolerem. Nunc alieno funere Affligor. NUT. Ubi est alumna? ubi minor est hera? En denuo! quando lacrimis tandem modum, Finemque pones? Semper solitudinem Lamentis inquietas. Inde quid lucri est? SYN. CL. Sine, nutrix; sine laxare frenos. Non potest Tempestas tanta detonare imbre modico. Ah praescia dixi, quid fieret. Non temere erat, Quod ille festas nuptias fletu imbuit. Hanc parturiebat illo tum tempore fugam. Ego interim tibi somnia dicere credita, En denique vates! NUT. Nondum amissus est tamen. SYNC. Nec certe inventus. NUT. Ita est. Enimvero sine, Donec quaeratur. SYN. CL. Simo; Sed etiam tu sine, Ut flere liceat, dum inveniatur. NUT. Non diu Aberit. SYN. CL, Igitur nec fletum diuturnum time. NUT. Corrumpis tu interim formam omnem. SYN. CL. sic decet. Nam cui alteri servarem? an iterum nuptias exspecto? Nempe ut et alteram exspectem fugam: Quae primam nondum eluxi. NUT. Intro huc mecum subi. Dum nuntii undique redeant a Macario. SYN. CL. Ah, cum illo redeant! NUT. Cum illo, volui dicere. Oportet consilio hunc dolorem vincere. SYN. CL. Levis est dolor, qui capere consilium potest. SCENA VIII. RAPHAEL. Macarius. RAPH. ADsum, fidemque libero. Dormit alumnulus Meus; periculi securus. At ego eum Nisi mox abduco, ab insequenti servulo Retrahetur. Tantis omnes undique studiis Laborant, ne patria limquatur: Sidera Ne deserantur, nemo, ah nemo, cogitat. Nunc illi me velut ex improviso offeram. Quis hic quiescit? MAC. Ubi sum? hic quis? Superi! quis est? Quem quaeris, homo? RAPH. Heminem ego. Sed hac dum transeo, In te, ut video, incidi. Quid est, quod respicis? MAC. Nihil adeo. Tu autem quo tendis? nam viae Videre accinctus longiori. RAPH. Rem vides. Longinqua peto. Nec tu videris a meo Itinere longe diversus. MAC. Ego nescio Quo vadam. Incertis huc illucque passibus Feror, sine duce, sine comite. exilium mihi Quaero, ut paucis absolvam; aut certe latibulum, Ubi vitam degere reliquam sine arbitro Secure possim. RAPH. scilicet pertaesus es Humana. o plane comitem exoptatum mihi! Quoties DEUM oravi, ut talem mihi jungeret? Tandem exoravi. Nam et ego me mortalibus Pridem abdicavi; et nunc in solitudinem Mihi notam abscedo. Nullus ibi tumultibus Locus profanis. Caelum inde et caelestia Oculi nusquam impediti spectant. Lacrimis Ibi vultus dum humectatur; animus gaudiis Plenus redundat. MAC. Mihi nemo opportunius Hodie obvenisset. o si socium admitteres! Quanto hinc logissime ires, tanto avidissime Sequerer. RAPH. Admitto. Sed quid istune vestium Aurique fastum? an inter horrida nemora, Interque vallium recessus, et rudes Domos ferarum, his esse tu censes locum? Squallore debet corpus obserere et situ, Qui caelum in solitudine ambit. MAC. Libere, Frater, fatebor. Ego metu, et studio fugae, Quas phaleras ferrem, pensi adeo nihil habui. Et certe alioquin hunc ego mundum muliebrem Tacitus damnavi: ut mihi grave non sit, anulos Torquesque, et talia abdicare. Ite o graves Animi catenae; abite mortis compedes, Abite, et me his aliquando absolvite vinculis: Diu pressistis. o quanto expeditior Iam incedo? RAPH. Quippe nesciunt, heu, nesciunt, Miseri mortales, imo nescire cupiunt, Quanta sub his argenti aurique voluptatibus, Plumbi gravantis saepe subsint pondera! Olim olim credent. Caeterum, frater, vides Me tunica et penula vestiri; duplici, Contra imbres, praesidio, cum simplici queam Defendi. Partiamur. Tu tunicam indue, Mihi penulam relinque. MAC. Aecipio tuam hanc opem. Hem! vix iam me ipse agnosco. RAPH. Satis est, dum DEUS Te norit, frater. MAC. Certe aliis incognitus Velim omnibus esse. RAPH. Non abimus iam? MAC. Obsecro, Prius ut scrutemur, an uspiam hic manent aquae! Nam mire quam sitio. RAPH. Ex hac cirnea bibe; Quam in haec eventa porto; plenam limpida Fontana. MAC. o nectar plane; et quovis nectare Haustum beatiorem! non aqua haec fuit, Frater. RAPH. Properemus. MAC. Quid respectas tam anxie? RAPH. Scio, qui sequantur; quos paullo ante transii. MAC. Qui enim illi? RAPH. Herilem aiunt se quaerere filium. MAC. Superi! propene absunt? RAPH. Tandem, opinor, haud procul. MAC. Perii: fugiamus, frater. RAPH. Quare? MAC. Celeriter Fugiamus. RAPH. quid enim est? MAc. Postmodo in via audies. SCENA IX. GETA. VENATOR. GET. iam desperavi. Nullus hactenus est locus Quem inexploratum omiserim. Pene herbulas Viarum omnes, omnemque arenam littoris Examinavi; at nusquam, et nusquam est Macarius. Quo praeterea ibo? Heu me! sine herili filio, Ad herum redire, erit, herum ilicet occidere. Optimum erit factu. si etiam me dedero in pedes, Et fugero. Verum prius interquiescere Me oportet hic pauxillum. o monstrum! istuc quid est? Thesaurum ex improviso. Craesum me alterum Haec gaza fecit. Ecce armillas, anulos, Torquem, pugionem, Non capio me. Ditior Sum, quam optem. At quis stultus sementem hanc auream Locorum hic fecit? an desperatus aliquis Ut levius penderet, molem hanc prius exuit? Certe autem nusquam video quemquam pendulum. Quod reliquum est, Geta, ab hac torque tu te nectito, Ne qua desit suspendiarius. Placet Haec carnificina. Tum has armillas indito; Tum hos anulos induito. Saepe indui alios Cum vinctus inter octo viros lorarios Pependi. At illi ferrei erant. iam Manlius Mihi sum torquatus. Quae autem gemma est anuli? Periis, superi! interii. quid hoc est prodigii? Anulus est hic Macarii signatorius: Est ipsus. Caelites mihi omnes! tum hic quoque Pugio Macarii est: iam agnosco. tum haec omnia Macarii unius spolia sunt: Novi omnia Novi examussim. Pergam in his vestigiis; Utique enim procul ille hinc abesse non potest, Qui induvias hic loci suas reliquerit: Et forte in hac vicinia condormiit. Macari! Si cuiquam, scio, respondebit mihi. Macari! Audio incedentem. Macari! est certe. Ubi es? VEN. Quid est clamoris? GET. Eho, nullumne uspiam Vidisti hominem, cui haec ornamenta a pectore Penderent? VEN. Utique vidi. An me caecum putas, Qui te non videam? GET. Atqui, alium, rogo, num videris Qui haec itidem ferret? Quae enim ego fero, non sunt mea. VEN. Non tua? Quasi tu dicas, furto parta: et ideo NOn tua. GET. Furacem me? vide quid me voces? VEN. Certe autem memini iam, videre me virum Cuius sint ista. GET. Dic confestim; ubi videris? VEN. Hic juxta te. GET. Ubi enim? nullus est. VEN. Non me vides? Ego tibi nullus? GET. Nullus certe quem velim. Hominem illum quaero, qui haec abjecit. VEN. Is ego sum. GET. Scilicet haec tu abiece ris? ignosce; non soles: Sat multum praestas, si non etiam clepseris. VEN. Maledicis? GET. Facio paria. Nunc quaerendus est, Priusquam se aliquo ex hac vicinia auferat. SCENA X. STURNUS. DA mi, da mi, da mi, da mi, da mi, da mi. Quisquamne sactum hoc, aut futurum crederet? Aut posse fieri quisquam, usquam, umquam fingeret? Ut Macarius iste tam beatus, tam potens, Tam copious, tam felix, tam nobili, Tam locuplete a sponsa tam cito divorteret? Da mi, da mi, da mi, da mi, da mi, da mi. Quid nostrum faciat aliquis infimae tribus Homuncio, cui nullam uxor dotem tulit, Nihil paupertatem? quando et isti nuptias Suas oderunt, qui duxere opulentiam? Quamquam si verum aliquando dicendum est mihi; Ipsae illae nostrae Junones divortere Nos paene cogunt; talis earum est indoles, In publico, illis nil putes modestius; Vix promovent pedem, vix commovent manum, Oculos vix caelo attollunt; numquam se uspiam Convertunt: obviae ubi rogantur, verbulum Vix unum reddunt: denique innocentiam Putes ipsam videre. Eadem illae tamen Cum sunt sine arbitro, faciunt quicquid lubet. Flent, plorant, lamentantur, dum illas videris; Ubi te converteris, sunt quovis pumice Repente sicciores. Caelum Martium Puto, aemulantur; quando codem tempore, Nitet, minatur, ridet, grandinat, pluit. Miseros maritos, quibus usque adeo illuditur Ab istis feminis, ab istis viperis! Ut proinde non valde insipienter egerit Macarius, qui illas tempestive fugerit. Ego pridem idipsum etiam in mea mihi vipera Parabam; sed ne plane ab ea divorterem, Me dos, quam attulerat, ingens saepe absterruit. Nam tres mihi cruciatos numos, divite A patre attulit. Hos ego iam mox e vidulo Meo depromptos, optima. reddam fide, Et habere res illam iubebo sibi suas. Nam quamvis magna haec dos est, maius faemina Mala malum est. Quare hae ante noctem si potest Dos universa transnumerari, id mox agam. SCENA XI. SYNCLETICA. MARCELLUS Cum Ephebis. EGTA. SYN. CL. AETatem opinor esse, cum intus Macarium Reducem deserta exspecto. Et famuli, et nuntii Iam quoque erant oppericndi. Qui utinam absint diu, Si improsperum aliquid nuntiabunt. At mora Haec ipsa, quid mihi laturi sint, docet. Macario invento iam redissent; iam mihi Moerorem hunc abstersissent. o moram gravem! GET. Hera ipsa occurrit prima. Quid dicam? MARC. Redit Geta, redit. SYN. CL. Ubi est? Miseram me, cheu: solus redis? Sine Domino, Geta? GET. Redeo gravis nuntius: Atque eheu, Macarium apporto sine Macario. SYN. CL. Quid obscuro moraris miseram aenigmate? Quid clam minaris? absolve metum. et dic palam. GET. Dicam: sed tu, si sapis hera, dicere prohibe. Nostin' hanc torquem? SYN. CL. O chari spolium pectoris! Quid ni ego norim? GET. Id ego, cum e via recederem, Ad paululam umbram, ex improviso repperi. SYN. CL. sine illo? GET. Quod equidem nollem; at ita repperi. SYN. CL. O triste inventum! o vinclum iam invisum mihi. Poteras tu ex illo sponsi naufragio mei Emergere unum? Poteras pereunte Domino Revenire ad me superstes? Nam ubi te perdidit, Ibi ipse periit certe. GET. Ibidem hos anulos, Ibidem armillas hasce. SYN. CL. Nunc me sentio Perisse totam; nunc nihil restat mei. Quid agis infelix sponsa? iam tibi anulum Tuum remittit sponsus; iam tibi res tuas Te habere iubet: perfectum iam divortium est. Hunc anulum ego jugalem digito ipsa exui Meo, illumque indui. His armillia brachia Illius inclusi. iam omnia remittis mihi, Macari? remitte et gaudium meum mihi, Quod abstulisti. Aut si tam pertinaciter Partiam hanc odisti, cur non totum patriae Te subtrahis? Ego pars tui sum; et me rape: Quid me relinquis? At servire Numini Volebas forte. An igitur ego tam impia tibi Videbar, quae istud nollem? Si praecedere Faemina nequissem, potuissem certe sequi. Quid ergo detrectabas? aut comitem aut ducem Habuisses. Nec enim adhuc adeo erant sidera Mihi fastidita, ut illis haec mortalia Praeferrem: poteram et ego damnare nuptias. Sed ego iam muta; caetera lacrimis loquar. SCENA XII. MARCELLUS. CORNELIUS. ASCANIUS. JULUS, Cum relatis spoliis. CHORUS. MAR. SOcii, haec superbi illius sunt convivii Apophoreta. Haec heriles sunt post nuptias Repotia. Haec pauxilla hesterni gaudii Fragmenta. COR. Tali humanae res ludibrio Feruntur, Festis nuper omnia cantibus Hic personabant; moerent iam omnia luctibus. ASC. Paulo ante domus suo angustata gudio, Iam desolata barbaro squallet situ. JUL. Ubi vina temulento manabant solo, Ibi humectantur omnia lacrimis modo. MAR. In uno familia nitebatur Macario, In uno labefactatur: Eheu! quantulo Momento eget ruina? An vobis lugubri Res haec indigna questu? MON. Quam quae maximo. MAR. Igitur, qui Epithalamium cecinimus Macario, Canimus et lessum. Quaero verba. OMN. Nos modos. CHOR. Fortunae breve gaudium secundae, Eheu quam subita rotaris ira? Dum tingis modico labella risu, Imples pectora conficisque luctu. 2. Paullo coeperat ante conjugalis Festas pronuba ventilare taedas, Cum tu protinus humido recentes Extinguis violenter imbre flammas. 3. Hoc sponsus fuerat superbus auro: Isto brachia clauserat Maeandro: Isto dextera fulserat lapillo; Hoc suerat latus efferare telo. 4. Eheu quem Dominum dehinc habebunt, Res istae sibi, et istae, et istae, et istae! Fulvi (quis mihi crederet) metalli Haeres quaeritur hic, nec invenitur. 5. Caussam si querulae rogatis Aulae! Eheu, copia tota gaudiorum, Una, cum minime timebat, hora, Vanae protinus ivit instar umbrae. MAR. Nunc tu o Macari, olim here, nuper sponse, exul hodie, Vale; o salve et vale! COR. Haec de toto Macario Sola reservantur. ASC. Haec ex omni gaudio Rudera supersunt. JUL. Haec ex omni gloria Fragmenta restant. MAR. Ite caeca pectora Et gaudiis ludenda tam inconstantibus, Tam brevibus, tam infidis: ad longi temporis Lamenta vos parate. Quicquid vidimus Fieri hodie uni, cras fieri omnibus potest. ACTUS IV. SCENA I. Macarius. RAPHAEL. MAC. QUod pridem optabam, ibi sum, ubi nullis appetar Scrutantium insidiis: procul domo; procul Parente; quodque utroque plus est, Nuptiis Procul ipsis: denso cinctus undique nemore, Caeloque tectus; orbe caetero exulo. Nec iam deesse quicquam opinabar meae Felicitati; cum ecce comes cheu, comes Meus insperato amittitur. Porro an retro Ierit; an hac illacve evaserit; equidem Perinde ignoro. Quare solus, quomodo Mihi consulam? ubi domicilium capiam? quibus Radiculis me alam? haec docturum se omnia Ajebat ductor: nunc, ubicunque est deseror. RAPH. Macari. MAC. Quis me hic? quis in hac est so, litudine? Superi servate. RAPH. Ductor ille ego sum tuus; Quem tu mortalem arbitrabare; caelitum Unus primorum. Hic servitutem Numini Volo servias supremo: hic dignam transigas Caelo senectam. MAC. o fide ductor, o comes Beate; monstra quem tuto incolam locum. RAPH. Circumspice; qua fontanam emergere videris Viva de rupe; illam opta sedem. MAC. Abiitne? Ubiest? Quo denuo aufugisti? o quantas Numini AEterno grates? quantas ductori huic meo Persolvam ingratus? iam demum sentio miser, Sentio, quae occulta vis me a nuptiis meis Abstraxerit? iam intelligo, unde suavitas Illa in itinere manarit? o Numen bonum! O fide ductor? o iam grata denique Mihi tesqua? ad ipsas Caucasi rupes iube, Jube horrida orbis ire ad ultimi loca, Nusquam hoc ductore abire erit arduum mihi. Nunc, si qua riguus manet humor, est mihi Quaerendum. Et eccum! ut limpidus fluit liquor Humili saxeto! hic indicatus est locus. En etiam antrum! o non dubium mihi domicilium. Hic inquilinus ero. Hic aetatem omnem exigam; Suffice macario vires, o caeli potens Terraeque Rector: ut quicquid de caetero Victurus sum, tibi uni vivam, non mihi. Subibo. o caelites, opem! Quid intus est Monstrorum? Exanimem propter matrem stant duo Leones. Propemodum et ego exanimis concidi: Ita terruere. Tamen subibo. Qui locum Me iussit hunc capere, et leonibus potest His imperare. Imo et adulantur ii sua Iam sponte; meque admittunt hospirem hospites: DEUS, qui utrosque condidit, sic imperat. SCENA II. PIRASTA, Cacodaemon. TAEDIUM. DESIDIA. PIGRITIA. INER TAG. SOMNOLENTIA. PIR. QUis longo iure possessum hoc mihi nemus Advena pertentat? qua fiducia meos Ingressus fines, aspernatur imperii Vetusti iura? Quis ille praefidens? ubi est? Video vestigia impressa recenter solo. Hac incessit. Reperi. Hac sub rupe conditur. Quid iam intus molitur? Sciendum id est mihi. Precatur. Ingemiscit. Ora lacrimis Humectat. Tundit pugnis pectora. iam iterum Suspirat. Itane vero? hoc assidue volet? Numquam olim hoc intermittet? Non fero: non sino: Non patior. Quid? quis illum huc duxit, quo ante idhac Nemo ullus hominum se penetrarat? sentio Quid fuerit. Caelitum aliquis duxit; hostium Unus meorum. Et iam is credit victum hac sua Me audacia? Non patior, non sino, non fero. Etiam ego me diverso possum schemate Vestire: etiam ego personis mendacibus Ora immutare. Mille illum scio artibus Petere: et petam; et petam assidue. Modo iuvenis Congrediar; modo senex pugnabo. Saeviam Aliquando; aliquando blandiar. Subito ferus Atque truculentus; subito comis et pius. Susque ego deque habeo, quibus hic telis dimicem, Dum semper vincam. Nunc armatura levi Adoriar hostem: ut, quantum obluctetur, sciam. Adeste velites mei; adeste; Pigritia, Desidra, Taediun, Inertia, Somnosentia. Acies ignava. Adeste; adeste, properiter. TAED. Jubes properare nos. An nescis indole Qua simus? Quid enim est? PIR. Hospes nostros incolit Novus penates. Precibus caelum verberat; Superos assidue implorat; assidue gemit. TAED. Quid tu proinde vis? PIR. Non patior; non sino; Non fero. Vos illi Somnum, inquam, et fastidium, Sensim inspirate illi otium. TAED. Promptum id mihi Meisque; ad caetera nulla promtis. PIR. Hac levi Primaque velitatione, si potest Superari, et a consilio abduci; nil opus Gravi armatura, et teils decretoriis. Vos caeterae autem, eccur nihil promittitis? DES. Omitte quaerer. Respondere enim piget. PIG. Procul si degit, ego procul ire non queo. SOM. Inter manus ductate. Nam hic obdormio. INER. O si ibi iam essemus! ne tam properate; obsecro. PIR. O strenuam aciem! ite ut potestis; et date Rem egregie effectam. TAED. Huc intro me comitamini. SCENA III. SANNIO. JOANNES Parens. SAN. PRope abfui, ubi caelum cum terra proxime aiunt coire. Ubi Grugustidonios Videre campos, et terrae angulum ultimum Hoc licuit cubito impellere. Indidem inferos Memorant videri; quos ego non vidi tamen; Satis habitu: us, cum illos olim videro. At certe ego dum , interim . Neque mirum est graece me , qui tam procul Terra marique erraverim, dum filium Herilem quaero. Et ecce herum ipsum in tempore. JOAN. Potestne aliud misero seni infortunium Timeri maius? Extuli natum; extuli Funere supremo. Nam utique periit alicubi Latrones inter aut feras. Ni enim ita foret. Quomodo vestes a se abjecisset? Quomodo. Sed ecquid Sannionem hunc video? SAN. Vides. here; JOAN. Ah quid Macario? nusquamne ille? SAN. Here, nuntius Venio non faustus. JOAN. Periitne? ah periit. Male Id mens piae sagiebat. SAN. Caeterum an adeo Perierit, here, non ausim exserte. Id comperi Porro unum: conscendisse in littore iuvenem Aut illi geminum, aut ipsum: quem in portu statim Cum multis dicant interisse. JOAN. Hoc scilicet Est, quod dicebam, periit natus, ah periit? Quid mors incauta telum torques? hoc meum Senile caput; hos miseri canos verticis Petere debebas; at tu iuvenem spiculo Errante vulnerasti. Parcere filio, Parenti irasci oportuit. Ego sum nocens: Ego capitalis. Eccur succidaneam Supponis victimam mihi invito? Necem Non deprecabar, nisi nato. Tu si mihi Primam invidebas, alteram hodie cur negas? Et quando sine illo oppetere non licuit mihi, Liceat nunc cum illo. Et nunc licebit. Nam dolor Certe enecabit, quem senecta noluit. SCENA IV. Macarius. TAEDIUM. PIRASTA Habitu Venatoris. MAC. SIme ulla, donec vivo, ignavia tenuit, Et membris omnibus, aeque ac modo, inhaesit; equidem Nullam recordor. Tactus remora, torpeo, Ut quicquid aggredior. Non legere iam lubet, Non iam precati: Non aliud agere. Tamen Repugno. TAED. Frustra pugnas: Hodie ut viceris, Cras ego redibo. MAC. Bene est: ergo et pugnabo cras. TAED. Adero et perendie. MAC. ET pugnabo perendie. TAED. Tu hoc usque et usque possis? tu hoc in taedio, AEtatem agitare? ah quoties patriam voles? Quoties hanc solitudinem noles? modo Lux displicebit: modo nox. Demum ut omnia Caetera probentur, tumet gravis eris tibi. MAC. Saepe iam eram, tunc quoque cum nondum hic eram. TAED. At magis Hic eris. MAc. Hic praemium igitur maius erit. TAED. Putan' Tu praemium datum iri Somnolentiae, Et torpori huic, et taedio? MAC. Si vicero, Dabitur. TAED. Quomodo enim vinces? MAC. Quomodo et alii Vicere: qui DEO haec itidem stipendia Fecerunt. Scio Paullos, nuper, et Antonios Et Hilariones: scio quid tales egerint. TAED. Erras. Illi iam exercitati erant senes, Morosi, et pridem assueti ad haec fastidia. At tu tener adolescens, gaudiis adhuc Meris nutritus; taedium hoc non perferes; Non perferes. Vix primulium ecce triduum est, Cum tu occepisti; et iam remittis, iam tepes, Iam pene friges; cras iam eris merum gelu. MAC. DEUS hoc averte. Tuo ductu stipendia. Haec auspicatus, non recedo, nec ordines Relinquo. Vigiliis hanc somni inertiam Ulciscar: et votis eo acrioribus Operabor, quanto hoc corpus sensero aegrius. Nunc adeo, et genibus nitar, dum hoc fastidium Triumpho. TAED. Actum egi hodie; cedendum est hinc mihi, Ubi sunt, qui a taedio se hac arte vindicant. MAC. Unde istuc cornu? unde istic accidit sonus? Etiamne hic venatores? PIR. Qua cervus abiit? An hac, an illac? MAC. Nusquam ullus. PIR. Quid hic tu agis? Quamdudum huc aduenisti? MAC. Nupere admodum. PIR. Antrum istuc occupasti? MAC. Scilicet. PIR. Meum est: Non sino. Solennis hic enim mihi statio est. MAC. Nusquam impediam. PIR. Hinc nisi mox emigras, impedis. Tum etiam quid hic solus ageres? ferus est locus. MAC. Eo mihi lectus. PIR. Degere vis inter feras? Intutum est. MAC. Multo, quam inter homines tutius. PIR. Cras aliud dices. Toti hic tigridum greges Vagantur. MAC. Non oberunt. PIR. Quid? non oberunt? heri Spectante me, senem anachoretam immaniter Lacerarunt, non procul hinc. Et hoc tutum est tibi? MAC. Solent etiam oppetere mortem aliqui in lectulo, Nec ideo intutum tamen alii lectum putant. PIRVin' subsequi? alius hic locus est amoenior. MAC. Ego si amoena vellem, illa hic non quaererem. PIR. Cogam hinc abire, nisi animi sponte hinc abis. MAC. Superi adiuvate. Quod portentum est hoc pedum? PIR. Fugasti; non vicisti. MAC. Abi Lamia. DEUS Macarium serva. iam sentisco, taedii Quae caussa fuerit! ad preces, Macari, ad preces. SCENA V. TITUS. SCIPIO. MANLIUS. STURNUS. TIT. AD avunculum eo: vos ad Sororem visite Vestram. Uno uterque pariter egent solatio: Amisit ille natum; haec sponsum. SCIP. Nos nihil? MAN. Imo affinem; tu consobrinum. TIT. Ita. Nec parum Ea mihi jactura doluit. At quid agas? diu Nil iam aliud a Macario expectaram. Nihil Ille haec humana pensitabat. Audii Pridem ipsum super inanitate istarum opum Ac gaudiorum conquerentem; quamque eas Illecebras damnaret, juxta estis conscii. SCIP. Denique saepe observavi, quantum ad nuptias, Voce appellatas, semper erubesceret! MAN. Nihil idem, nisi virgineum ferme aut dicere Aut audire solitabat, Nec alios libros Legere, nisi quos pudor sivisset. Ovidios Ille et poetas umbros, pestilentiae Fugiebat instar. TIT. Vultis me, quid suspicer, Audire? aliquo se abstrusit, ubi se Numini Emanciparer. Quod voluit in patria, Peregre quaesivit. SCIP. Occisum pater timet. TIT. Ego persto suspicari. Nam caelum sibi Contemptis his opibus mercatur. MAN. Quid agimus Nos ergo? surgunt ecce aequales; et DEO Addicti, caelum rapiunt; dum nos interim In caeno hoc ille cebrarum ignavi mergimur. Quin excitamur? TIT. Saepe eadem ego cogito. SCIP. Haec tristia mihi; proinde omitto. Ea olim ubi Delicias pertaesus ero, insitiuam persequi. Nunc quid agat Sturnus aucupemur. STUR. Habe tibi Tu res tuas. Ego meas habeo. SCIP. Sturne. STUR. Quis Tenet abeuntem? o tite, tute, Tati. Tun' cras? TIT. Unde fugis, Sturne? STUR. A vipera. TIT. Qua vipera? STUR. Ab uxore, inquam. iam ita vocantur alicubi. TIT. Cur istud? STUR. Quia domi perpetuo sibilant; Lingua feriunt; veneno plenae; ut viperae. TIT. Impune hae dicis? STUR. Quidni? cum impune illae agant? SCIP. Quid haec supellex? STUR. Res nostras divisimus: Mala illi lingua; mihi hi obvenere cantari. SCIP. Quid caussae autem est cur fugias? STUR. Cassa hoc quaerere. Quaere magis, cur remanserim illic tam diu? Pridem hoc molibar. Post vero quam Macarium Nuper praeisse didici, caepi sarcinas Itidem colligere. Vide quid exemplis agas? SCIP. Non metuis, ne perinde requiraris, velut Macarius? STUR. tempori mones. Hem! certius Certo est. requirar: ita nimirum omnes me amant. Proin' tantisper consilium est me abstrudere Domi tuae. SCIP. Hoc omitte velle; nil ibi est, Unde bibas. STUR. Scivi: proin hos mecum cantharos Tuli, unde biberem. Censen' tu tam improvidum Me, qui istuc non prius, quam exirem, viderim? MAN. Nihil agis. hodie, Sturne; Alio nos tendimus. SCIP. Abi in furcam. STUR. Quippe illuc cogitas sequi? Praeeo; ut tuo haec vino impleam omnia. SCIP. Non sequar. STUR. Melius igitur me habebo, qui solus bibam. SCENA VI. PIRASTA, habitu Anachoretae. Macarius. PIR. SAtin' probe assimulo hanc personam? Dextera Nitatur scipione: Laevae subditor Liber. Tum incurvandum est tergum. Tum etiam gradu Senili gradiendum. iam recte: sic solent. Ubi es locorum? ubi habitas divine iuvenis? Quin obviam procurris effoeto seni? Quid dissimulas? Latere porro non potes: Iam e caelo didici adesse te: divinitus Cognovi. Prodi nate; quid senem diu Fatigas? Etiam ego hanc viciniam incolo. Etiam ego solitudinem amo. MAC. Unde huc, mi Senex? PIR. Salve, o iuvenis beate: o priscis aemula Virtus, salve. Quam avide te cupii cernere? MAC. Ne erres, pater. Alium utique credes. PIR. Ah tace. Te, te ipsum quaero. Non tu ante hos paucos dies Viciniae huic commigrasti? MAC. Sane, pater. PIR. Scio, fili. Nam anni sunt circiter decem, Cum te huc olim venturum didici. MAC. Quomodo? Nam tunc ne ipse quidem scibam. PIR. Praedixit DEUS Venturum: insuper et patriam et nomen addidit. Numquid enim non Romano natus es patre? MAC. Sum certe. PIR. Tum autem nomen. Quale id? obsecro. Hem! quid senectus turbet? tune seibam, ut meum. Nunc excidit. Imo Machaon, credo, MACMacarius, Pater. PIR. Recte: istuc ipsum. En, primas syllabas Dubie retinebam. At o Macari, grande est opus, Quod hic moliris. An speras incommodis Te vitae huius parem fore? Nam multa tibi erunt Quotidie perferenda. Frigus, et fames, Et sitis, et morbus; et mille hoc genus alia. MAC. Praevisa haec mihi sunt tela. Corpus affero Animumque ad illa promptum. Scio enim, sidera Tanti esse, ut istis cupiam illa omnibus emere. PIR. Sapienter. Sed quae dixi, adhuc sunt ludicra Prae aliis, quae, ne qua terrearis, reticeo. MAC. Quae vero illa, pater? PIR. Plus sexaginta hic moror Annos, cum nulla dies mihi abit, quin Stygis Monstra videam; Hui quam deformia! quam inania! Tu bant, fallunt, illudunt, terrent, verberant: Paene perimunt subinde. Eadem evenient tibi. MAC. Nec illis terreor. Defensus a DEO, Nulla indiget lorica. PIR. Non male id quidem. Sed si mihi res fatenda est; ni hodie tam senex Essem, et me propediem moriturum crederem, Locum mutarem; et inquieti huic cederem. MAC. Ignosce, pater. Parum id puto, constanter ageres. Nam ego iuvenem scio me; nec idcirco tamen Solum istud vertam, etsi milie ingruant Styges, Et quotidie vexent. Pulchrum spectaculum DEO erit; videre hominem cum monstris inferis Commissum, numquam in ulla arena occumbere. PIR. Placer indoles generosa. Quamquam illud mihi Dolet vehementer, quod cognovi; denique Te defecturum; etsi annis aliquot in statu Perstares. MAC. Averte hoc vaticinium, o DEUS! PIR. Utinam quidem. Sed iam caveri non potest, Quod semel est a DEO decretum. MAC. Certe ego Vel istos aliquot annos, ut vivam bene, Curabo. De ultimis DEUS olim viderit. PIR. Quid vero iuvabit incepisse strenue, Quum in fine sis demum evertendus turpiter? Quare audi consilium: et hos numos aureos Cape donum; et tempestive age, quod sero olim ages. MAC. Quid olim agam? PIR. Quid? non dixi iam supra tibi? Descisces. MAC. Christe sancte! o Numen unicum, A te ego desciscam? Ego te umquam infelix deseram? O prius ima mihi dehiscat tellus, quam velim. Nullam caussam habui, nullam habebo cur velim. PIR. Accipis aurum, an non? MAC. Aurum ego abste, qui omnia Sponte abdicarim? Abi hinc, quicunque es. o DEUS! Quid iterum hoc monstri? Suppetias ite superi? PIR. Ego te, fugitive, et sponsae desertor tuae, Nolis velis, turbabo semper; donicum. Potiar voto. Non patior, non fern, non sino. SCENA VII. SYNCLETICA. NUTRIX. Cum 4. Ephebis. SYN. CL. NEscio, quid aliis usuveniat, ut dolor Tempore frangatur: Mihi, Nutrix, quo diutius Doleo, lubet amplius dolere. Temporis Medicina, ab aegritudine vincitur mea. NUT. Quae caussa mali est? nisi quia consilium abnuis? Moneo, Hortor, oro, supplico. Frustra. Nihil agis. Quando tandem parebis? Identidem omnia Ad sponsi monimenta redis: hic assederat; Pronuper hic coenarat: hic inambulans Lacrimarat. Quid? censen' tu olim inter talia Senescere posse dolorem? crescit in dies. SYN. Rem loqueris, nutrix. Quacunque aspicio, subit Macarii imago. Idcirco soceri ex aedibus Cogito transire ad patrem: heri cum fratribus Hanc rem communicavi. An consilium probas? NUT. Probem: dum ne tecum etiam commigret dolor. SYN. Saltem tantisper, nutrix. NUT. Facias, censeo. SYN. Tum autem, quando Macarius in squallore exulat, Et me decebit has mendacis gaudii Phaleras mutare. Abi cervicis gloria Infelix. Porro non illudetur oculus Tam inani fuco. Sponsi inhonorum pectus est, Quid sponsa pectus ornas? Ite brachii Nitidae catenae: haud convenit vobis meo Cum luctu: Squallentum animum non recte premit Aurata moles. Anulos exue manus Infausta. Dedit haec ornamenta Macarius, Repetitque: Redde. Exemplo docuit me suo, Quemadmodum haec amarem. Recte est. Sic enim Fallaces hi lemnisci mihi tractandi erant, Sed pridem, et ante, quam miseram me luderent. Superest, et purpuram mutare, ut vidua sim: Ah, sum; etiam in purpura. Non is status est meus. Qui animum sinat sub veste ulla insolescere. SCENA VIII. PIRASTA, Cum Choro CACODAEMONUM. Macarius. PIR. ADesto legio Tartari: cum copiis Huc universis ite: quamque apud inferos Tetri estis, et deformes, huc erumpite, Vulcibus iisdem. Haec apta forma est; haec placet Effigies. Involate. Hoc antrum cingite. Hanc belluam captate. CHOR. 1. Ducite, trahite. CHOR. 2. Attollite, capite, rapite. CHOR. 3. Sternite, tundite, Fundite. CHOR. 4. Ferite, plectite, pectite. CHOR. 1. Trudite; CHOR. 2. Caedite. CHOR. 3. Perdite. CHOR. 4. Perimite. PIR. Ad Stygia ergastula Raptate. CHOR. 1. In inferis mersate. CHOR. 2. Ad Tartara Praecipitate. CHOR. 3. Ubinam est? PIR. Hac irruite, irrumpite, Invadite. MAC. Caelites opem. CHOR. 4. Inferi sumus. PIR. Quid differimus? MAC. Juva Numen. Opem o caelites. PIR. Age iam; despera. MAC. Clementem dominum habeo; Non despero. PIR. At non parcit ille. MAC. Non tamen Despero. PIR. At cogemus. MAC. Numquam id sinet DEUS. PIR. Sinet. iam experieris. MAC. Miserescite superi. PIR. Nulli sunt. MAC. Opitulare DEUS, PIR. Non est DEUS. MAC. Sentis DEUM, gens stygia, nolis seu velis. PIR. At tu non sentis. Quis enim te DEUS adiuvat? MAC. Adiuvat. RIR. Egregiam opem. Nunc iam adeo hic oppetes. MAC. Licet oppetam; DEUS est tamen; DEUS adiuvat. CHOR, Ridete, cachinnate socii, Si tantum vobis erit otii. Videte quale sit solatium Ubi spirandi non est spatium. SCENA IX. RAPHAEL. Macarius. RAPH. OCyus ab alumno. Ocyus, inquam, facessite Turba impia. Confestim redite ad Tartara. Satis est vesaniae huius. Ultra non licet. MAC. O ductor bone; quam in tempore ades rebus meis! Iamiam imminebant Letheae fauces mihi: Iamiam hauriebant. Et ubi eras, quando toties Te huc advocabam? RAPH. Stabam, Macari, cominus, Et quam fortiter ageres videbam. Viribus Itidem suffectis adjutabam; et hostibus Easdem adimebam. MAC. Quis enim non succumberer Mortalis unus, istis immortalibus Tyrannis? nisi qua occulta consisteret ope. RAPH. Idcirco disce DEO fidere; numquam cades Hoc defensore. Caeterum hoc pro certo habe, Haec tua quo vita aderit, assiduum bellum erit. Pugnandum est. Quamquam haec terribilia non magis Nocebunt, quam cum blandientur inferi. Tunc, tunc sudandum; tunc currendum est ad preces. Ad illa assuesce tela. MAC. Pareo libens; Et recta abscedo. Possunt terrere inferi, Quod video; nocere, ni velimus, non queunt. ACTUS V. SCENA I. VOLUPTAS; Sive PIRASTA VIRGINEM mentitus. EVentilavi adversus Macarium. Nihil Actum est telis lusoriis. Versis dehinc Est oppugnandus. Nam sola fallacia. Si sola sit, nil proficitur. Formidine Item ac terrore pauci vincuntur aliqui. Quippe nimis hae vulgatae sunt iam artes Stygis; Eoque suspectae, noscuntur ilicet. At blanda aut verborum aut oculorum gratia, Quanto minus timetur, vulnerat magis. Voluptas, inquam est; quae una dum placet, nocet. Hanc ego mendaci schemate tum demum induo, Quando nihil reliquis ullis efficere queo. Prodeo igitur Voluptas; iam ante veteribus Passim tropaeis nota. Heroas caeteris Invictos, sola vici. Ego Salomonibus Pedem impressi victorem. Sambsones mihi Succumbere coegi, et Davides cedere: Herae ego ipsa pectus ustulavi AEgyptiae. Hodie hanc arenam capio. Hic sensim et eminus Insidiae sunt locandae; nunc sudarium Hoc obsipo illi, sortuito abjectum quasi. Caetera aget ipse. Hoc utar in illum exordio. SCENA II. Macarius. EO radiculas quaesitum aliquas, quibus Crastino alar. o maturae coenulam fami Iucundam; prae quam, quae in paternis aedibus Gulam immodicam fovebat. Haec mihi fercula Ipsa fames condit; nec timetur nausea, Ubi nulla suppetit esculenti copia. Atqui ecce, Coa de tela sudarium, Et serico undique pictum. Unde, aut quis attulit? Cum nemo certe hominum hac affectarit viam? Mirum hoc mihi est. usquam quisquam cernitur. Attollam; Ne qua in caeno et pulvere pereat. SCENA III. VIRGINITAS. PUDOR. RUBOR. VIR. REs haud procul periculo est. Cudit fabam In iuvenem incautum hostis. Timeo illi, ne prius Cladem, quam discrimen videat; ni ego opitulor. Mihi quippe se commisit, iam ante, quam patrem Patriamque fugeret, Par proinde est, ut iuvem. At iam ille hamo est petitus, cum sudarium Phlegethontis admiratus temere sustulit: Et quas res olim abiecit sponte, de integro Iterum affectavit. o qualem hoc sudarium Illi sudorem comparabit? sed agedum, I Pudor honeste, i Rubor, ambo comites mei. Ite pares; et qua arte hostes Macarium petunt, Eadem ambite illum, et Voluptati viam Omnem intercludite. Virginitas, et illa, non Possunt uno morari in contubernio. Aut me proturbet, aut illam a sese abdicet. Pud. In nobis mora nusquam erit ulla. RUB. Imus, quo iubes. SCENA IV. VOLUPTAS. Seu Pirasta, voluptatis habitu. REdeo provisum, quid fiat rebus meis. An hausit hamum? Plane. Nusquam est. Sustulit. Hoc expectabam. Vici. Nil timet doli. Plus mihi dimidium est facti. Tales scilicet Velim pisces, qui tam promte liquriant Hamum. Alterum eidem laqueum nectam; et paullulo Propinquiorem. Crepidas, inquam, e Serico Has elegantes. Plus subest, quam quis putet. Simul huc redibit, hunc in laqueum se induet. SCENA V. Macarius. PUDOR. RUBOR. MAC. OBsonavi gratis has omnes herbulas. Lautum inde utique instruam penum; et lautius adhuc Coenabo. o quales delicias habent meae Hae silvae? PUD. Nimias, Macari; et plures quam velis; Ah plures? MAC. Quam praestant quietem? RUB. Non diu Praestabunt, ni in tempore caves. MAC. Undique dapes Praebent inemptas. iam illecebras istas dolet Tam sero repperisse. iam magis dolet Tam sero patriam deseruisse. Ah nescii, Quantum in patria mali esset, et quantum hic boni. PUD. Ah nescis, quantum etiam et hic deliteat mali: MAC. Verum ego, quid cum istoc incipiam sudario? RUB. Abiice. MAC. Rem tam elegantem? PUD. Abiice. MAC. Ut in pulvere Pereat? RUB. pereat; ne tu per illam. MAC. At usui est. PUD. Et damno. MAC. Tanti pretii? PUD. Non vero pudet, Pretiosiora quondam contempsisse te, Nunc insanire affectu tantulae rei? MAC. Imo pudet certe. Abiicio tandem, quicquid est. Ecce autem et alterum. Superi! Quid hae volunt Sibi crepidae? RUB. Et has omitte. MAC. Quis tandem huc pedem? Quis hac me absente iit homo? Nullusne uspiam est? Non temere haec fiunt; aliquid portendunt mihi. PUD. Cladem; nisi caves. MAC. Tollam utrumque. PUD. Cui bono? MAC. Vel ut hospiti donem alicui, vel pauperculo. PUD. DEO dona, cui caetera donasti omnia; Id est, omitte. MAC. Nihil hic video periculi. PUD. Nihil vides. Videbis; verum serius Aliquanto, quam voles. MAC. Non debent haec humi Putrescere. PUD. Minus certe animus debet tuus. SCENA VI. JOANNES, Parens. ATRIENSIS. GETA. SANNIO, SATURIO, LIBANUS. cum aliis famulis. STURNUS. JONA. SAtis quaesitum ad hunc diem est: Posthac nihil Negotii vobis facessam. Probe operam Functi estis vestram; et nemo, praeter filium Imperium patris detrectavit. Is mihi: Sed serum est lamentari. iam quid vos velim Animum advertite. Meministis qualis servitus Vobis apud me fuerit semper. OMN. Meminimus, Here, GET. Clemens illa, et facilis, et numquam gravis. JOS. iquidem vos liberum magis habui in loco, Quam servorum. GET. Et nos itidem te non habuimus Magis herum, quam parentem. OM. Grati agnoscimus. JON. unc, quod videtis, me Senectus undique Extrema vestit; cani isti ad tumulum vocant, Quamquam etiam non vocatus irem. Bidui est Aut tridui. quod absum adhuc a funere. Non veteres deliciae mihi, non cupediae Iam esse voluptati; non iuvenum haec frequentia, Non obsequia clientum afficere animum queunt: Domus orba inanem hanc pompam aspernatur. Tuli Dum aut aetas mea sinebat, aut natus aderat: Utroque nunc adempto, ulterius cur feram? Absurdum est in Libitina laute vivere, Neque convenit senem capularem gaudiis Juvenilibus studere. Eo ratum est mihi Pompam hanc omnem abdicare; volque liberos Abire iubere. OM. Here, DEUS te servet. DEUS Tibi omnia. Serviemus etiam liberi. Non imus. Dominum numquam sensimus. Pattem Habuimus. Patronum, parentem agnoscimus. Jo, Placet animus gratus. Verum, quod dixi, erit. Tuque Atriensis, hoc habe negotii, Ut rem exsequare. Tum deinde, quia orbitas Infestat; inque hac divitiarum copia Opes meae ingentes haeredem non habent; Semissem templis, et semissem pauperi Plebeculae transcribo. Potuit filius Adolescens haec contemnere; non possim ego parens Tam grandi natu? qui sciam, nisi illicet Deseruero, me deserendum? Ne ambige Fili: qui exemplum tibi praeire debui, Sequar tuum: doces parentem, qualiter Sit opibus utendum. Novissime libros Macarii, quos reliquit, hos aequalibus Ejus, reique gnaris litterariae Vide ut distribuas. Habeant hoc mei, hoc sui Macarii mnemosynon. ATR. Fide optima exsequar. JOV. os mecum huc intro. STUR. Quo itis? adsum: adsum: diu est Cum me quaesisti? ATR. Ego te? Numquam hodie fuit In mentem te quaerere. STUR. Debebas imo, iam Iam: quid erat? ATR. Nihil erat. STUR. Nihil erat ultro ego Proin' adsum, et meum abs te patrimonium Reposco. ATR. Tuum? quod tu patrimonium? STUR. Ferunt Me haeredem scriptum heri tui. ATR. Mei? STUR. tui. ATR. Heri? STUR. Heri. ART. Male ferunt, Sturne; equidem nihil scio. STUR. Non, sodes, pauperem scripsit plebeculam? ATR. Illam quidem. STUR. Recte. Hoc aiebam. Hem. quomodo Simulabas te nescire? ATR. Necdum equidem scio. STUR. Necdum? Quomodo, necdum? illa ego sum plebecula. ATR. Ita est profecto: hem!nesciebam. Et quando vit Adire hereditatem? STUR. Quam primum potest. ATR. Hodie? STUR. Si hodie potest. ATR. Nunc adeo? STUR. Si potest. ATP. otest omnino. Tolle sis hunc triobulum. STUR. Hunc solum? At maior patris hereditas erat. ATR. Fratres quoque, Sturne, multi sunt tibi. STUR. Mihi? Ego Me solum rebar, qui haec essem plebecula. Nec ullos fratres memini habere me. Nisi Hodie mihi nati sint forsan aliqui. Nam heri Nondum ulli erant. Da totum patrimonium; Non habeo fratres. ATR. Multi se esse praedicant. STUR. Itane vero? contemnebar heri, ut infimi Subsellii homo; nec cognatum se ullus meum Aiebat. Nunc cum hereditatem hanc audiunt Mihi venisse, omnes repente sunt mei Affines, cognati, fratres. Itane? abdico. Et certe hanc matrem, quae uno partu tot mihi Peperit repente fratres, haud magnopere amo. Pergo: Intus expostulem ut hac super iniuria. SCENA VII. VOLUPTAS, Seu Pirasta, Virginis habitu. Macarius. VOL. iam denique quicquid virium est mihi, exeram In adolescentem: aut hoc procumbet ariete Percussa turris, ni animi fallor; aut nequit Dein ullo labefactari. Nunc ergo hanc placet In rupem evadere, et Sagittas indidem Fundere. Ita hic assidens maerorem ementiar. MAC. Manantem e rupe lympham eo haustum; poculis Quondam falernis suaviorem: illa sitim Modice restinguam. Non eget Corinthiis Haec mensa vasis; Samiam testam et auream Natura sitiens non discernit: Nectaris Est instar aqua, etiam e figlinis, cum sitis. Nec umquam aconita minus timui, quam ut desii In auro bibere. Haec testa venenum non timet. Quid autem (o monstrum!) istaec sibi vult faemina? Abscede portentum Acherontaeum. Quid tibi hic Negotii est? abscede. VOL. Serva perditam Et misere afflictam; serva longa emortuam Fame puellam. MAC. Abscede; vivis. Mortuam Minus timerem. VOL. At serva morituram. MAC. DEUS Non sum, qui a morituris hodie mortem arceam. VOL. Miserere; brevi obsequio iuvare me potes, Vel hospitio, ut vivam; vel tumulo, ut mortuam. Rabiem timeo ferarum. Sine defendere Me hanc noctem: cras molesta non ero amplius. MAC. Caelo potes tegi: nullo hospite indiges. VOL. Feros homo leones recipis, hominem ejicis? MAC. Parcunt leones, faemina numquam pon nocet. Recede; aut ego recedam. VOL. Vires suffice, Abibo. Aut fessam si aspernaris, nec cibo Juvas, nec tecto; tumulo morituram iuva. MAC. Quis einim te adduxit? aut quid est tandem hoc, quod hic Moliris? VOL. Miseram me consumtis viribus Pridem, atque nimia arentibus siti labris, Nihil effari iam possum. Sine, me colligam Prius esculento aliquo. MAC. Nihil ad stomachum tuum Mea esculenta. Barbaris radicibus Herbisque victito. Si quid tamen potes Pauxillis dactylis placare famem; cape, Atque intro abscede, tantisper, dum ego hic foris Oberro. VOL. o beneficam manum! caelum hoc videt, Olimque reddet. MAC. Hunc item e fonte laticem, Nam aliud, quo restinguas sitim, in promtu est nihil. VOL. Ah; fallor? an dum vultum propius inturo, Macarium agnosco? MAC. Quem tu Macarium mihi? VOL. Illum Romanum: Juvenem olim, eheu, nobilem Et elegantem. At iam video, erro. Illi tamen Similis certe aliquantum videris: pallidi Nisi oris macies discreparet, nam ille erat Floridior. Quamquam quid calamitosa memoro? Erat olim, MAC. Unde ille tibi Macarius noscitur? VOL. Omitte. Ego, quae vicinis habitabam aedibus Romana virgo, Macarium non noverim? MAC. Ubi ille iam est? VOL. Ah, periit. Alii gurgite Haustum arbitrantur: alii latronum putant Insidiis interceptum; alii alio malo Peremptum. MAC. Te autem quae adeo caussa has impulit Adire silvas? VOL. Quae illum e patria expulit. Furtim patricias, inquam, fugio Nuptias; Interea dum quaero locum, ubi sola Numini Quiete serviam, huc postremo deferor, Jactata terris usque omnibus, et omnibus. Sine me hic qui esse tandem. MAC. Hodie per me potes. Diutius ut maneas, non sino. VOL. Dum hodie sinas, Te per tuos parentes, per quicquid fuit Olim jucundum, obtestor. MAC. Tantisper licet. Verum ecce, redit Macarius tuus iterum mihi, Is de quo dixti: an habet adhuc superstites Parentes? VOL. Habet infelix: etsi funeri Propinquos, qui interim lugent, et lacrimis Assidue mortem arcessunt. Nec aberit diu, Si pergat ille abesse. Quid hi gemitus volunt? MAC. Temere illi. At tu ingredere tandem; ego foris ero. SCENA VIII. Macarius. PUDOR. RUBOR. MAC. MIrum est, quam alte ista vox in animum se meum Penetrarit? numquam aeque sensi, ac iam sentio Quas habeat vires matris nomen et patris? Simul illos nominavit virgo haec, illico Me fregit. PUD. Quid agis, Macari? an ergo non pudet, Parentes deseruisse olim constantius, Quam nunc audisse eorum nomen? MAC. Ita est; pudet. Sed quid agas? Ego non movear, qui illis lacrimas Has dicar tam assiduas movere? PUD. Praestat ut Sine te paulisper, quam ut tecum aeternum fleant. MAC. Miseret me illorum aetatis. RUB. Misereat tui, Qui haec tecum agitas. MAC. Saltem illis dixissem vale! PUD. Dixisti, eo ipso, quod fugisti. SAT fuit. MAC. Saltem osculum dedissem. RUB. Quo illis arctius Nimirum haereres? MAC. Saltem, quo discederem Prius indicassem? PUD. Ut inveniri facilius Deinde posses, atque in patriam retrahi? Latere noluit, qui se ipse prodidit. MAC. At fuit hoc non humanum, ab his discedere Parentibus. RUB. Sane, quia divinum fuit. MAC. Ab his, qui tam tenere me amarint? PUD. Tenerius Amavit Christus. MAC. Qui me a puero tam anxie Aluerint? PUD. Et Christus aluti: et hunc cogita. MAC. Qui tantum opum suarum mihi reliquerint? RUB. Itane autem? an nondum hic erubescis? quasi alias Opes tibi nullas Christus, et reliquerit, Et promiserit? PUD. Hoc caelum certe, haec sidera Hinc intuere; et quicquid supra haec sidera est, An nullas ibi tu opes servari tibi putas? Et illae ipsae, si parvae creduntur tibi, Conquerere, dabit maiores. MAC. Nescio quid agam! Utroque rapior. Quamquam Iuctu occidere Parentes dicar, ni in patriam revertero. PUD. In patriam? illam, e qua nuper ultro fugeras? RUB. Quam Christi amore tam promte contempseras? Illuc redibis? Illuc? illam in patriam? PUD. Quid Numen illud sempiternum? quid tuus Olim ille ductor? quid tu imo ambobus, miser, Quid, inquam, dices? non tute ipsum perfidum? Non periurum appellabis? qui patri DEUM? Qui patriae tuae caelum posthabueris? MAC. AEger animus male habetur: et Scyllam hine timet Et hinc Charybdim: certum naufragium imminet. Caeleste o Numen! unde hic sensus est mihi, A veteri tam diversus? video quidem et probo Meliora; tamen in patriam feror, et prope trahor. Secedam hinc paullum, et ab umbra consilium petam. SCENA IX. VIRGINITAS. PUDOR. RUBOR. VIRG. A Vide cognoscam, quid mei profecerint? Quid est, Pudor! Satin' salve? an succumbere Macarius coepit? meliora DEUS? PUD. Egimus Domina, quicquid agere licuit. Quantum lucri Retualerimus, brevi apparebit. RUB. Fluctuat Juveris; et utro sit tandem iturus, non liquet. VIRG. Fluctuat? at nemo erat heri illo constantior. Heu! quam levi momento homo in praeceps ruit? Nos certe nec defuimus ei, nec deerimus. Subite mecum, Aluid iam intus conabimur. SCENA X. CHORUS CACODAEMONUM. PIRASTA. J.us STygii senatus venio apparitor, Jubet Meus me princeps explorare, quid mali Passim a phlegethontis milite. Pirasta, Labrusca, Phantasta, Corusca, reliqui Commilitones; ociter ad praetorium. PIR. Intempestivus praeco es: mediis avocas E caeptis. J.us Quid vis? Imperator sic iubet. PIR. Age igitur. si quid est; edic compendio. J.us Ephemeridem rerum vestrarum concupit. Labrusca, quid operis fecisti? LAB. Militem Iratum ad caedem alterius meditandam impuli. J.us Cuiusnam? LAB. Rustici innocentis, PIR. Scilicet Parum istuc est. Vix excusas ignaviam. LAB. Quid me aliud oportuisset? PIR. Mille alia. Scies Ubi imperatorem nostrum noctu audies. J.us Quid tu Phantasta? PHA. Ego sopitum hominem somniis Confudi; et spectris territavi inanibus; Ac veluti caedem intentans, eius lectulo Imminui: effecique ut temere consurgeret Et telo forte rapto, hominem juxta ebrium Cubantem ignarus confoderet. J.us Bene hoc, bene. Vidi illum ego ipse. Nam cum ego huc ab inferis Ibam, occursabat ille, et hinc ad inferos Non laetus ibat. Sensi eum a temulentia Tunc adeo primulum excitari: et balneas Illi recentes apprecatus, transii. Tum tu dein Pirasta. PIR. Res dignas ego Triumpho gessi Juvenem quendam hic nobilem Opum, luxus, parentum, patriae, gloriae Nuper victorem, ab instituto absterrui. J.us Ecqua arte? PIR. Non vulgari. Anachoretam indui, Venatorem assimulavi; immisi taedium; Minis spectrisque dimicavi. Sed nihil His omnibus egi; donec in ora virginis Idem migravi. Hic illi quicquid suadeo, Persuadeo. iam quaecunque nuper spreverat, Insane repetit; uno solum passu abest A clade, J.us Strenue haec, Pirasta, et fortiter; Digna ingenio tuo. Nil hodie gratius Congnoscet princeps. Perge, et caepta perfice, Triumphabis. Tum tu Corusca? COR. Pessima Sum conditione. Caenobitam ego mihi Sumpsi oppugnandum: saxeum hominem et ferreum. Ago omnia; incipio nova, repeto vetera, Et usitata, et inusitata; mentiar Nisi millies illi hodie admoverim arietem, Sed millies nihil egi. PIR. Adeon' tu sis iners? Adeon' ignavus? COR. Quid agam? Simul illum adorior, Precatur; flagris corpus increpat; cibis Potuque gulam fraudat, humi pronum se abiicit. Vincite vos istaec arma. J.us Imo nisi viceris Cras ipse, fustuarium erita principe. Nunc his contentus plagis, ad tuum opus redi. PIR. Ego me iterum convertam in ora feminae; Nullum schema potest nostris esse fraudibus Magis opportunum. Hoc etiam invictos vincimus. SCENA XI. Macarius. VOLUPTAS. MAC. NIhil expedio. Quam hinc male perturbatus abii, Tam huc redeo. Patria, et parentes, atque opes Animum obsederunt. Heu, quam ferreum mihi Hodie videtur caelum? Ibo, atque virginem Hanc consulam. Sed eccam! VOL. o quas tibi gratiae Habebo, Juvenis nobilissime; Nam mihi Talis certe videris; quicquid tu neges. MAC. Non diffitebor. Concelare te meum Volebam nomen: ultra nolo. Ille ipse sum Macarius, quem memorabas a parentibus Suis plorari. VOL. o ipsum certe! At quomodo Illa venustas oris repente oppalluit? Ubi nitor ille, quem suspexit Roma? Ubi Purpura, patriciarumque fastus vestium? Quid sponsa infelix? quid genitrius tua? quid pater Viderent, si illa sponsum, si isti filium Adeo mutatum, adeo contemptum cernerent? Ego ipsa paene tuae fortunae illacrimor, Cum cogito qualis iam sis, qualisque fueris. MAC. Nihil equidem his moverer, si haec solum forent. Nunc me parentum et luctus et squallor movent. VOL. Humanum hoc est. Nec vero aliud ego crucior, Atque istud ipsum. MAC. Censen' gratum me patri Facturum, si postliminio reverterer? VOL. Ah cessa istud dubitare. Qui iam mortuo Similis torpescit; simul ac te conspexerit, Reviviscet: scio. MAC. Tum autem mater? VOL. Gaudium Suum non capiet. MAC. At quid alii dicerent Mortales, si olim me reversum cernerent? Hominem inconstantem utique; atque consilii sui Subito pertaesum. Ah pudet. Hem! tantus est rubor In scelere solum cogitato; quis foret Etiam in patrato? VOL. Dicam, Macari: ut nemo erat Qui factum, cum fugeres, Probaret; sic erunt Multi qui reducem laudent. Tu quidem interim Fac quae videbitur: Ego hic remanere cuperem. Si qua liceret. Quamquam ut plane rem eloquar, His paucis noctibus, quibus in silva hac vagor, Saepe horrui; cum spectra aut vidi, aut credidi Videre. Nihilne eius modi visum est tibi? MAC. Mihi vero multa. Nec durare utique hic potest, Qui illa timet: Me autem etsi non terrent; alia tunt Quae solitudinem hanc, tam jucundam prius, Reddunt molestam. VOL. Quae illa? MAC. Parentes, patria, Et quicquid cum patria reliqui. Vix fero Desiderium. VOL. Ad haec, tua tam nobilis indoles, Tam delicatum corpus, tam tenerae manus, Ista facies (vis verbo dicam?) non satis Videntur apta ad perferendas has loci Iniurias. MAC. Quomodo tu ergo aptam te putas? VOL. Putabam; et ideo te secuta fugeram. Aliud iam experta, te redeuntem itidem sequar. Locum alibi mitiorem inveniam. In patria Demum ipsa multi servierunt Numini. Quid opus hac tam remota solitudine? MAC. At pudet. VOL. Itane? Parentes hoc solatio Donare? Ab exilio in patriam revertere? Animi quietem ante haec pericla ducere, Pudet? Puderet imo haec ipsa omittere. MAC. Equidem quod me facturum numquam credidi, Persuades, Muto mentem, caeptique veteris Pertaesus, ad patriam reviso. VOL. Gratulor Parentibus tuis Macari: et praesentio Quid gaudiorum mater, quid itidem pater Sint habituri, ubi reducem videbunt filium! Ubi suum sponsa sponsum; (heu quantis lacrimis Quaesitum!) conspicabitur. MAC. An satis ad iter Sumus parati? VOL. Ego certe; nisi quod sericos Amisi calceos. MAC. Tui fuere ii? Reperi ego heri: et Sudarium. VOL. Ecce id inscia Etiam ipsum amisi. MAC. Hinc utraque efferam foras. VOL. Hic certe captus est. Hos illi ego stimulos Addidi: ego animo istanc offudi caliginem. Sudarium ipsum: et crepidae tantum nebula erant. MAC. Nusquam reperio: et, perturbatus nescio Quo abdiderim! VOL. Facile careo. Omitte. Haud est opus. MAC. At tu, o mea casa vale; vale, et meam hanc fugam Boni consule; revocant parentes. avocat Patria. Tuque o Numen supremum Macario Ignosce; tumque o ductor da hanc veniam mihi: Hanc fugio non sponte casam. Superi! O caelites! Quid video? ex oculis instar umbrae evanuit Puella, non puella? o dedecus meum! O animi ludibrium! video quid egerim; Miserere o Numen. Erubesco sidera: Oculos attollere crubesco. o caelites Parcite decepto. Parcite, parcite perfido. Imo exigite a periuro poenas: Sumite Supplicium a profugo. desertorem plectite: Nihil recuso: Merui, ah merui. Quin mihi Obtendis velum terra? praebe latibulum Quo condar, ne me caelum hoc, ne ductor meus Aspiciat. Quid loquor? non urbis hoc scelus Debet piari: lacrimis debet, lacrimis. SCENA XII. PIRASTA. 1. LABRUSCA, 2. CORUSCA 3. PHANTASTA 4. Chorus Cacodaem. PIR. UBi est? ubi est illa loci inculti Sanctitas? Illa Stygi formidabilis constantia? OMH. a ha, he he! jacet. PIR. Hunc socii lepusculum, Timidum, imperitum, imbellem, totis viribus Quid adorti eramus? uno poterat sibilo Terreri. OMH. a ha, he he. PIR. Uno aspectu imo poteras Fugari. LAB. Uno imo poterat nutu territus Exanimari. En! veluti jacet? PIR. Hiccine machinis Se nullis expugnari posse? hic Tartara Jactarit tota non motura se loco? COR. Jacet expugnatus. PHAN. Uno victus spiritu est. PIR. Praebe jugulum deses gladiator. Accipe Ferrumignave. PIR. Timide. LAB. Bis fugitive. COR. Perfido. PHAN. Perdite. PIR. Periure, desperate, noster es. PIR. DEO renuntiasti; noster es. LAB. Tuum Christum abdicasti, noster es. COR. Loco tuo Cessisti, noster es. PHAN. Quid agis? laqueum hunc cape, Et si quid restat animae, elide; noster es. PIR. Mane hic, abi hinc, ut ut voles, iamnoster es. Cessas te strangulare? insere laqueum gulae, Ac nos consequere. PIR. Hodie ultro illuc proficiscere, Quo cras coactus ibis. Pridem noster es. PIR. Inserite vos laqueum illi; inserite; adstringite. SCENA XIII. RAPHAEL. Macarius. CHORUS ANGELORUM occultus RAPH. ITerum? abstinete manus: impero. Adhuc noster est, Eritque: Vestri iuris alumnus numquam erit. Quid iam hoc Macari? ah tam subito paenituit? Itan' Male de te merui, ut sic vae mihi diceres? Ut sic a me recederes? Ut hunc locum A me monstratum, temere sic relinqueres? Quid iam hoc Macari? adeo tibi caelum viluit? En solem hunc; en iubar diei publicum; En quicquid siderum est; id sub pedibus tuis Quondam volvetur: et quicquid iam suspicis, Despicies olim. An vile hoc censes praemium Tui laboris? ah tantilli! tam brevis! Tam facilis! quantum; Macari, o quantum praemium! Tu tamen hoc negligendum tibi? tu hoc patriae Mortali, et periturae, et peremturae putas Tamen esse posthabendum? quid Macari, hoc? DEUS Tibi adeo infra parentem, infraque hominem fuit Ducendus? Quid agis? quin loqueris? ecquid taces? MAC. Pudet, eheu, fari. RAPH. Attolle vultus. MAC. Ah pudet Videri. RAPH. Suspice. MAC. Videre pudet. RAPH. Erige Te tamen. MAC. Ah, quid iubes, ductor, videre me? An terram hanc? Erroris mei vestigia? An Solem hunc? Erubesco conscia sidera. An te? at tu alumno hoc erubescis ipsemet. An deinque DEUM? Qui me? quem ego? quem ita temere? Ah parce; pudet. Ego ullos posthac caelites Ausim vocare? Ego hoc os caelo ostendere? Ego me hominem fateri? attamen, o mi comes, O ductor, o tutela: ignosce perfido Clienti. Feci, fateor; eheu, quid miser Feci? quid imo non feci? me perdidi; Te deserui; DEUM reliqui. An hoc parum est, Quod feci? o Numen, non irata tu manu Trifidum sparsisti telum in impium caput! Non profugum hausisti tellus! RAPH. Mitior est DEUS; Etiam merentes sero plectit: parcere Pronior est, quam ferire. MAC. At certe hic me locus Iam formidabit. Mereor, Vindica DEUM Irata tellus; eiice ingratum exulem. Mereor hoc odium; et merear; dum DEO queam Me olim purgar. RAPH. Macari potes; et hic potes. Redi in spelaeum; et perge caepta pergere. Placari citius Numen, quam irasci potest. MAC. At timeo male ne rursus? RAPH. Nitere in DEO, Numquam laberis. Interim primas cave Origines stropharum: Sero arma capies, Ubi hostis in intestina iam pervaserit. MAC. Ergone tam desperatum invitas denuo? Veniamque perfido promittis? et alteram Ingrato gratiam offers? o Numen bonum! O mite Numen! o DEUS iterum meus! O omnia mea! Sequar, sequar bonum hunc DEUM. RAPH. Nunc ut videas, quid olim in caelo gaudii Te maneat, ubi servire DEO huic perrexeris, Cape gustulum hunc tuae beatitudinis. CHORUS. Canitur intra Scenam. MAC. O plane suave caelum! o dignum pluribus Adhuc periclis! Ite vitae incommoda; Saevite morbi, sitis ure; aestua fames; Caelum si his emitur, pretium nullum est carius. Jacebam oppressus iam; jacebam funere Infami funeratus; cum me reddidit DEUS huic vitae. Proinde o Numen unicum, Iam vivat mea tibi omnis vita, non mihi: Quae iam iam, perierat in miseria, eheu, sua, Revixit hodie in misericordia tua. FINIS.