Aestivorum libri tres, quibus deliciae aestatis describuntur. Machine-readable text Bisselius, Johannes SJ Johannes Bisselius SJ XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bissel2 bisseliusaestiva.html s001.html bisseliusaestiva.xml bissel2/jpg html Muenchen: N. Heinrich, 1644.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 5 June 2004 Ruediger Niehl markup new TEI header; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check IOANNIS BISSELII è SOCIETATE IESU, AESTIVORUM LIBRI TRES, QUIBUS DELICIAE AESTATIS DESCRIBUNTUR.

INVITATIO BIBLICA.

Levate Oculos vestros, et videte Regiones! Quia Albae sunt iam, AD MESSEM.

Ioannis IV. Versu XXXV.

 AESTIVORUM LIBER I. CONTINENS ILLECEBRAS AESTATIS INCHOATAE, SIVE IUNII,

DILUCULUM AESTIVUM. AGROS. VILLAS AESTIVAS. CANCRUM IUNIANUM. LILIA. SOLSTITIUM AESTIVUM. IGNES IOANNAEOS.

Bild, umrahmt mit Blumen- bzw. Gemüsemotiven, oben mitten im Rand, ein Krebs in Vignette, links und rechts dessen ein Band mit dem Spruch "DELICIAE/ IUNII". Im linken und rechten Rand, jeweils 2 Vignetten (Berg/Sonnenblumen; Sonne; Felder). Unten Vignette mit Stadt am Fluss. Unten "W? ... Kilian??", rechts : "sculp??" Im Bild: ganz vorne ein Mann, der Vögel -Pfau usw.- ernährt, links daneben cygnes, dahinter eine Landschaft von Garten und Palast, ganz hinten Arbeiter im Feld und Pferde, Ziegen? mit Stadt dahinter

 ELEGIA I. Protreptica Argumentum.

Se, Deliciis Veris antehac evulgatis, non scripturum deinceps sive Delicias alias, sive quaecumque Carmina: Historia demonente; et ad ILLUSTRES potius RUINAS, prosa concinnandas, instigante. Producit autem HISTORIA varias omnium aetatum saeculorumque Fortunae victimas; Principesque famoso per ordinem exitio praecipitatos: quos scribi ab Auctore, calamo soluto, postulat.

 PRIMA Tarentinae cecinit Viridaria Florae, Laeta per affines ire Iuventa Rosas. Tunc illi placuit facilis, sine Cypride, lusus; Et Soles hilares, et genialis Humus: Spirantesque iocum Zephyri; materque trimestri Terra puerperio; nec sine Fonte, Nemus: Et, quodcumque tegit Nemorum frondosa voluptas. Omnia sic iussit scribere, Veris Amor. Tunc in flore fuit, tunc in Iuvenalibus AEtas; Concolor hinc scenae debuit ire suae. Nunc Illi periere Dies! Toga Seria, trudit, Protritis Apinis, in tua Templa, Cato. Ut fatear, quod me res cogit, et acta, fateri: DELICIAS iterum scribere, promptus eram. Obstitit Histories, Dea, Maiestatis et Oris Simplicis; at, claro sidere visa mihi. Illa; Quid in Veteres, inquit, ruis absone nugas? Quid repetis, quae te dedecuere, lyras? Turpe Viris, Lusus, nulla gravitate refractus! Et Melos, et Semper Gaudia, turpe viris! Quin, Frontem stylus, et rugas aliquando Seniles, Torvaque Veridicis induit Arma Libris? Si sapis; Est ingens, non deside pulvere, Campus; Est, qui perfringat Rudera digna, labor. Scilicet, Illustres, in Sex et Dena, RUINAE Saecula; sub totidem saecula danda Tomis: In Tenebris potius, calami squalore, iacebunt? Nec tibi propositum, quod fuit ante, manet? At, Titulus quamvis operi sit tristis, et ater; Non sine sole tamen, non sine flore thema. Sunt ibi Phoenices, Phariique, Syrique Tyranni: Et, quos par, dispar, sub Styge, flamma coquit. Sunt ibi decepti clarissima Funera Fastus: Fortunaeque Levis victima saeva, Duces. Usque Dionaeo stillans è Caesare Ferrum, Vix in Gustavi denique morte tepet. Hos inter, Medii, non clade, sed ordine Reges; Et, quiscumque fuit Purpura, Grande malum. Est ibi, flammato prostratus ab aethere, Carus: Est ibi, par Tonitrus ardor, Anastasius. Hic Euphrataeas respergit Apostata ripas, Sanguine; quem Victor, Rex Galilaee, bibas. Hic rapidos Tigridis remoratur Cosroa fluctus; Impius a gnati dum perit ense Pater. Sunt ibi Romulei, sunt Graia fronte, Tyranni; Sunt, quos in lapsum Barbara regna darent. Prisca tibi procerum, tibi Busta recentia ferrent, Persa, Scythes, Moscus, Belga, Britannus, Iber. Disiectas etiam, lapidosa cadavera, Turres; Et castellanis moenia versa minis, Historicae posses fidei deplangere Lesso: Terrarumque suis ostia rupta Iugis. Denique, praecipites quocumque cacumine lapsus; Poena sibi, celebris sed Tibi, Cura, forent. Materiam tibi morsque daret, moresque cadentum: Nam Mores, mortis saepe fuere Via. Ortus et Interitus, intrarent Acta: ministrant Dum Lucina Suas, dum Libitina, faces. Haec Tu, ne Vincto mediteris Apolline; quali Sive gravis Clio, sive Thalia levis: Sed, quo nuda Fides, sine Veri tegmine, narrat: Libera Pieridum compede, verba trahe. Sic mihi, Gestorum memoratrix, Candida Diva, Dixit: et, abrupta cessit in astra Mora. Hanc gradibus, cursuque sequi, mihi Copia nulla: Restat, ut Obsequio Verba Magistra sequar. Ergo Vale, Carmen! Verisque Ligata Voluptas! Aonios Lusus, Seria Cura fugat. Bella stylo meditor, Stragesque, nigrasque Ruinas: Et, prope tot Mortes, DELICIARER Ego? ELEGIA II. Antiprotreptica. Seu, Praecedenti Contraria; et Synopsin operis sequentis proponens. Argumentum.

Se omnino deinceps scripturum DELICIAS alias: et in praesentiarum quidem, AESTATIS: invitatum aspectu peristromatum elegantissimorum, in cuiusdam Principis Palatio; quibus intertexta RUTHAE MOABITIDOS, Spicas colligentis, Effigies,Auctorem ad AESTIVA quoque GAUDIA celebranda cohortata est,Verbis illis, ex Canticorum 7, v. 11. depromptis.

Veni, dilecte mi! Egrediamur in Agrum! Commoremur in Villis!

 I. Aulica Peristromata. BOICA quam nitidis collucet Regia Textis? Quam Phrygia ludit Belgica Pallas acu? Sutilibus credas spirare Palatia Nymphis: Vivas, sub Fili nubibus, ire Deas. Ipse, sub artifici Sermo bombyce, renidet; Quem, si non audis, Sexus et Aula vetant. Totus habet Veteris Paries Heroidas AEvi, Quas celebrant albis Biblica gesta notis. Posse putes, ac Velle, loqui; sed, Voce repressa, Tot Spectatores erubuisse Viros. Quod decuit Vivas, id adhuc in Imagine servant: CASTA, Diserta sat est, si Taciturna satis. II. RUTHAE Cultus, Speciesque, describuntur. UNA tamen, reliquis mihi visa Modestior, imum Sumpserat aulaei, finieratque Locum: Fusca genas, et adhuc Peregrino Sole perusta; Os floris medii; quemque Virago velit. Frons, placido (quantum licuit) diducta Sereno: Nam tenuem Rugam traxerat ipse labor. Umbrabat Nabathaea Caput muliebre Tiara; Ambibatque nigras Vitta Sabaea Comas. Haec super, Eoa pellucens arte, Theristrum In culices tegimen, telaque Solis, erat. Laxa Moabaeo fluitabat Purpura Limbo, Discolor Assyria Purpura facta manu. Et Iessen, Proceresque Patres, Regesque Nepotes, Scripserat in Pallae dives Arachna sinu. Arbor, in immensos Ramorum fusa Corymbos, Textile Davidica stirpe gravabat opus. Pondere neu' flueret Vestis; Sidonia morsu Zona coercebat, strictaque bulla, Latus. Laeva manus strophium, sudore fluentibus aptum: Dextra Maniplorum Lassa tenebat Onus. Squalida pendebat de paupere Mantica tergo; In qua mendicae Lipsana Messis erant. Quosque cruentarat stipula male Culmus acuta, Vix bene caelabant Vincula rara pedes. Scire coactus eram, post tot sua Signa, Puellam; Meque rudem, Tituli sat docuisset Apex. RUTHA MOABIS, erat Titulus: quam, Ditis ab Aris, Traxit ad Ephrates, Socrus Amata, Sacra. III. Ruthae, ad Auctorem, Sermo Paraeneticus. Hanc Ego Semotae mirabar imagine mentis; Non Oculi constans, non pedis, atque Situs. Farra lacessebant, montanaque Tritica, sensum; Ac procul, exustis Hordea flava comis. Tunc mihi (sicut erat declivi, in Tritica, dorso) Ad me deflexis Rutha Superciliis; Dicere sic visa est (Ita credere, Viva coegit Stromatis, ad dociles mota, Figura, Sonos) Quas tibi, Quas (inquit) cumulas sub pectore Curas? Quodve Gigantaeum nunc meditaris opus? Scripta (nec ignoro) Tragicis vix aequa Cothurnis (Ac certe Vires ebibitura Tuas) Imbelli spiras Animo: Condisque RUINAS, Praecoce Sandapila prae quibus Ipse rues. Desine Summa sequi, Spes Altas deseret AEtas: Tot Vigiles Noctes, sopiet Una Dies. Tunc Tibi, quam longe Moles, ac Pompa, iacebunt? Quam cupies, Humiles semper Amasse Casas? Tunc dices; DUM Veris Opes, et Gaudia, lusi: Sol mihi tunc certe non Inimicus erat! Quaeque dedi populo VERNI Miracula Mundi, Illa meis Florem restituere Comis. Ergo, Redi, Vates, Ad Agros! Ad Carmina Ruris! DELICIAS, Etiam FALX metit, atque Calor. Si Canis AEstivas extendet Sirius Horas; Sub Platano, Versus has breviabit Amor. GAUDIA si potuit Teneri dare Gratia Veris; COMMODA saltem AEstas, certaque Lucra, dabit. Quamvis Dura, tamen multis sunt Dulcia, Rura: Quotque Aperit Spicas, tot Bona Caelat, ager. Si dubitas; Mea Regna Vide! Iesseia sum Dux: Quae Vaga, quae Pauper nuper, et Exul, eram; Inter Davidicas hodie sum Tertia Matres; Estque Mei, Regum Linea Longa, sinus. Hoc Decus, has Gazas, quas posthuma contulit in me Purpura; post Numen, Rus, et Arista, dedit. Quod Mihi Rus, quod Arista dedit; decerpe Poeta! Tu quoque de nostra Vivere Messe potes. Ergo VENI, Dilecte, Veni! Properemus! In Album Exspatiemur Agrum! Messibus Albet ager. Sunt Mihi, sunt, isto sub colle, nitentia Farra; Sunt in Bethlemiis Tritica flava iugis: Multaque Niliacis undantia Iugera Culmis, In non plebeias Hordea nata dapes. Quod si forte fugis rabidos Orientis hiatus AEtheris; ac tuus hic Tecta Capillus amat; (Quamquam, SOLE Viri gaudent, non, mollibus Umbris,) Imus in Umbrosos, Sole furente, Lares! Est mihi namque Domus, Libanaeis ardua Cedris; Est quoque montano, rustica Villa, situ. Huius ab aerio Tectorum culmine, Vates, Despicies Campos; suspiciesque Nemus. IV. Eadem RUTHA, Scribendorum, de AEstate, Materiam, argumentumque, dictat. Frondosum Tibi Sensa Nemus dictabit, et Auras; Quas Zephyro iures blandius ire Tuo. At Campi, dociles Oculos in Carmina ducent: Materiae nusquam tanta Theatra patent. Illic tota Tibi se pandent, et ingeret, AEstas: Plena (licet, Sicco sidere) Vena fluet. Occurrent, scribique Volent, quaecumque Metuntur; Et, quae nec Falcem, nec timuere Manum. Lilia, Far, et Ovis, Fons, Flumina, Sectile Foenum, Cancer, Virgo, Leo, Pavo, Cicada, Canis: Et, Quodcumque Sacrum, Calor usserit, atque Profanum; Omnibus his fiet Falx sua, Penna Tua. Area Lata tuis, et surgit Adorea, Musis. Hoc opus, in Solem provocat, ipse Calor. Nec, Levis esse, time. RES est Maturrima, Messis; Inque Ioco Gravitas, In Gravitate Iocus. Cetera (si ducent Annos tibi Sidera) texes: Qui bene Differtur, Non Perit ille Labor! V. Quid, auditis RUTHAE monitis, Animi consiliique conceperit. Dixit. et Obticuit. Compescuit Aura Loquentem, Ventivolo frangens Serica Texta Sinu. Noricus, Ausoniis allapsus ab Alpibus Auster, Alloquium in graciles dispulit omne Notos. Nec tamen et nostram tenuavit in Aera mentem, Induerat Calamo quam modo Nympha meo. Mens sedet; ac (sic Fata Velint annosa!) sedebit, AEstivi posthac Sideris Acta dare. Delicias, quae Veris erant, nunc proroget AEstas: Nec neget Auctumnus, nec tegat acris Hiems. Haec Tria, post Primum, cantentur Tempora, Tempus: Sic Placet, Ad Metam Quattuor ire Rotis! Tantisper, Mens prisca, Vale! Tu, Mater Adelphi, Tuque Novercales, Africa, docta Dolos! Vos quoque ferte moram, Styx atra, Trucesque Ruinae; NON éadem Semper Vatibus Aura fluit. Sidere pro Vario, versus et Carbasa, vertunt; Oderuntque Hodie, quod Libuisset Heri. Ne tamen haec damnes, Intempestivaque dicas; Ver, AEstum, Auctumnum Condimus, atque Gelu. Nascimur horum aliquo, Morimurque, et Vivimus, Astro; Semper in Hoc, aut Hoc, Volvitur Axe Dies. Seu Tibi Ver igitur, seu Spicea Gaudia, Cantem: Seu Pomona Librum, seu tibi Bruma, dabit; Non Aliena Canam, Lector: Nostraque Camenas. Esse Mei dices Temporis; esse, Tui.

DILUCULUM AESTIVUM

Bene Consurgit Diluculo, qui quaerit Bona.

Proverbiorum XI. Versu XXVII.

 ELEGIA III. AEstivi DILUCULI Praeconia. Scripta nomine HULDERICI Donatiani, de Castello, Viri Doctissimi, Augustani. I. Aurorae per Iunium surgentis, Descriptio. Nox cadit, Horarum stadiis vix quinque peractis; Et, necdum lassos, Cynthia solvit Equos. Invitis fugiunt densae Bubonibus Umbrae: Dum crepera certat surgere lite DIES. Omnibus extinctis, superest modo Lucifer, astris; Qui scintillanti vix statione manet. Hunc neque sic urget, neque sic AURORA moratur; Ut, nisi Phosphoria nolit adesse fuga. Phosporus immo simul rutilet! Duplicabitur Eos; Hostis et insolitum sumet ab Hoste iubar. DUM loquor; auxerunt resoluta crepuscula Lucem: Iam propiore venit ROSCIDA Diva fide; Iam quoque Tota venit. Viden', ut Nabathaea Tonantis Regia, purpureo cardine tincta flagret? Extremique fluant, late rubra, Cingula mundi: Ac pudibunda, Croco fimbria mista, natet? A Tigridis ripis, Arabas trans atque Sabaeos, Usque ad Troglodytas, AEthiopumque freta, Versicolore volant pellucida Nubila limbo. CVI placet, hac debet Veste placere, Polus. ADDE, quod est Oculis Nymphe Pallantia blandis: Et, quam Sol plenis surgat in Orbe rotis, Mille prius, tremulo sub fulgure, Palpebra ludit Nictibus; ac nutu iurat, Adesse Diem. Huc ades ergo DIES! quamvis tenuissima, quamvis ET Nascens, et adhuc à Genitrice rubens: Qualiscumque tamen, titulo quocumque citata; Grata venis, quoties sic Comitata venis. Nam, tecum redeunt melioris Sideris Horae, Quidquid et aestivam Pallada mane iuvat. Non tuus hibernis differtur Noctibus ortus; Ut, modo Nata, statim, LUX Moritura, Cadat. Nec Tibi, quae VERNO tardant excedere Caelo, Sobria succidunt Tempora Vergiliae: Sed, cito Luce fluis; gaudesque extendere fulgur, AC, Iubatis longa VIRGINATE frui. II. Quae Commoda Precum, Studiorum, Scriptionis, Lectionisque, ad Meridiem usque, afferat Tempus Matutinum AEstatis. Sic, Maris Eoi lento dum gurgite surgis, Phoebeasque iubes cautius ire ROTAS; Plurimus interea LUCRI mihi nascitur Ordo: MATUTINUS habet Commoda mira Labor. Tunc est perspicuae Vivax praesentia mentis: Tunc Animo Verum clarius omne micat. Tunc gracili rorat sensu Mens Integra: Tunc est In Succo Pietas, in Pietate DEUS; Concipiuntque Precem, vigiles ad Sidera, Curae. SIQUANDO est, Mane est dulcis, ad ASTRA, Via! Mox, Meditans Dispono DIEM, qui duret in AEvum: NAM; Quid Agit, qui nil Praemeditatus agit? His Animi nervis, iaculum succedit Amoris, Quo suspiratum Mens petit icta DEUM. CLEPSYDRA tantisper, Semel Interlapsa, novatur; Et, quas stillavit, Versa resorbet Aquas. Altera sic Libris, sic Tertia, defluit Hora: Cum Quarta Calamum Quinta, stylumque,trahit. Sexta, Tuis teritur Fastis, Mirande BARONI: Cui Similem, quaenam posthuma SORA dabit? Ad Sacra, turicremosque focos me SEPTIMA sistit. Quod superest, Nimium iam prope Solis habet, Ergo, Nemus teritur, quod frondea semper opacat Exedra; dum medius ruperit Arva Calor. Hic mihi sunt Ingens, Divina Volumina, Campus: Hic sunt Fatidici, Florida prata, Libri. Quos foris effugi, tunc intus ab aestibus uror; Praecipue, PAULLI cum mihi sumpta TUBA est. Interea medium Titan coquit Igneus Axem: TUNC conclamatum est de meliore DIE. PRANDIA subtilem spissant, et Sidera, Venam: Noxius obtundit languida membra Sopor. Vix aliquid reliquum, Pinguis nisi Pallas habebit: Distabitque parum Culta Minerva, Sue. QUARE, cum tanto nobis DILUCULA surgant LONGA bono; Mater Memnoni, Vota cape! AEstivae Votum AURORAE tibi nuncupo, CARMEN: Addo Preces; SEMPER sic mihi, Mane, mane! ELEGIA IV. Argumentum.

Vere studiosos, sive Pietatis, sive Litterarum, Summo Diluculo, Sponsae potissimum illis vocibus, excitari consuesse, Canticorum 7. v. 12.

Mane surgamus ad Vineas! Videamus, si floruit VINEA: si flores fructus parturiunt; si floruerunt Mala Punica!

Et illis Divinae Sapientiae Verbis Prov. 3. v. 17

Qui Mane Vigilant ad me, Invenient me.

 LECTORI. Declarando Carminis huius argumento; tibi, haud dubie Endymionum osori, Par electissimum Iuvenum, Summo DILUCULO Vigilantium, è multis affero: quibus, videas, Plus DELICIARUM in libris fuisse, quam mollibus Culcitris: quique Musarum aviditate abrepti, Labores litterarum Matutinis in Noctibus suspirarint: et DILUCULUM, si quando non Invenissent, FECERINT; praematura studiorum tractatione, mirificoque Evigilandi strategemate. Eorum prior est, ex aevo Veteri, Sanctus DOROTHEUS; cuius in Asceticis magna laus: in Decimo vero Asceticorum Sermonum, haec de se ipso Vera, sed, è modesta mente profecta, Assertio est. Cum ad litterarum (inquit) Ludum pergebam, egressus iam ex Infantia; à principio admodum Laborabam. Ubi vero coepi Librum assumere, et Lectiones audire: ita sane eram Pavidus, et formidabam; ut, qui agrestem contingere feram attentat. AT, postquam me ipsum cogere coepi, et Perseverans, vim Inertiae meae inferre decrevi: affuit bonitas, et clementia Divina; quae me plurimum adiuvit. Atque hoc pacto paulatim, DEO opem ferente, ad Habitum disciplinae perveni: Tantusque erat Ardor, et studium Lectionum; ut persaepe, Quid Edissem, aut, quid Bibissem? vel, Quomodo DORMISSEM, penitus ignorarem. Neque quisquam Amicorum meorum unquam ad Prandium me allicere valuit. Neque profecto unquam, Lectionis tempore, Amicorum colloquia et Confabulationes, audivi; comis licet essem, et nimium affabilis, sociorumque non vulgaris amicus. * Habebam autem fidum Amicum, qui mihi pararet cibos. Accipiebam igitur, quidquid ab eo praeparatum invenissem, habens iuxta me LIBRUM semper; ad quem Oculos frequenter inflectebam. Similiter cum CUBAREM; Librum iuxta me habebam: et, cum paululum rapiebar à SOMNO, actutum prosiliebam ad Lectionem, Rursus, ad Vesperam, cum è Ludo discederem; Accendebam Lucernam, et ad mediam Noctem usque, Legebam. Denique ira virtutibus, et studio Litterario eram affectus; ut nullius Rei Voluptas, nisi Legendi, me teneret. Habes, Lector mi, DOROTHEUM; et, ut plus credas; Suismet verbis testantem. Alter ANTONIUS fuit POSSEVINUS maiorum nostrorum memoria; de quo, Franciscus Sacchinus in LAINIO suo, Lib. 3. n. 38. in haec, et totidem verba, scribit. Mantuanus is Civis erat, sex et viginti annorum Iuvenis; cui à prima aetate, tantus sciendi ardor inhaeserat: ut, cum ad Quietem se noctu componeret, TIBIAM ad columellam alligaret: et ubi primum se ab sopore primo commovisset, eo, velut MONITORE, excitatus, ad STUDIA SURGERET. Ex qua Puerili solertia, utilis (quam ad ultimum usque tenuit) Consuetudo coorta est; ut, interrupta Noctu Quiete, Horas aliquot, magno per silentium illud profectu, Curis gravissimis daret. Ergo, addita Naturae, ingeniique praestantiae diligenti Cultura, Graece perdoctus, idemque Humanitatis, Philosophiae, aliarumque Doctrinarum bene peritus; Innocentia quoque morum modestiaque spectatus, ac suaviloquentia (quae grata oris decorabat Maiestas) Notis omnibus carus, et apud Virorum Principum multos, à quibus certatim expetebatur, Gratiosus erat. *. Habes, Lector, ex hoc Pari, Diluculi Amatorum, etiam POSSEVINUM. In quibus vides; Tam ambitiose praematureque Sapientiam Inquirentes, non mirum esse, Repperisse. HORUM Tu nunc alterutrum; aut, si placet, utrumque simul, Biblicis invitari vocibus ad Vigilandum puta: et Expergefactos, Suo, et Uno loqui Ore, fingito. atque idcirco hanc, si vis, Elegiam, DOROTHEO POSSEVINUM appella. I. Inviti soporis, facilis est Discussio. NON mihi surgendi, raucis Occentibus, auctor Barbarus est, thalami Ianitor ante fores; Nec Cristata scabris instat clangoribus Ales, Increpitans lentos praecoce voce toros: Nec me, qua Caelum tangit Praetoria Turris, Martia, conducto suscitat aere, Tuba: Nec praedisposito pellentes Cymbala lapsu, Artifices Rotulae surgere mane iubent. Non ego Threicias imitor, pede pervigil uno, Et lapidem stringens pro Monitore, Grues: Non Globus in Dextra; non est Pharisaica pelvis Infra; quae lapsa somnia mole fugent. Harum nulla mihi frangit sollertia Noctem. INVITUS minima rumpitur arte sopor. Quanto ego malueram furari lumina Musis? Nocturnamque, Die continuare, facem? Testis adhuc, temere trans Cervicalia iactus (Proh facinus!) Codex, Rex Solymaee, Tuus. Cantica volvebam Salomonia; Dictaque, quamvis Publica, sed, Summo non nisi digna Sopho. Occidit in mediis conatibus invida Lampas, Seu fuit haec Venti, seu fuit ira Stygis. Ergo, Vacaturos frustra, sibi Somnus Ocellos Subdidit; et Noctis, sub iuga misit, ope. Sed nempe, EXCUBIAE possunt à Consule cogi: UT DORMIRE VELIS, Cogere nemo potest. II. A Divina Sapientia Studiosus Iuvenis excitatur. Ipsa Reluctanti dicunt Insomnia Menti; SURGE! Vocat Coeptum, nec tibi DORMIT, opus! Sic mihi, sepositi semper clamabat Imago Codicis; O, Quid agis? Pagina Sancta Vacat! Quin, etiam Superum vidi descendere Pubem; Ac denso, Thalami cingere septa, choro: In quibus, et superum, et studii, SAPIENTIA Praeses, Haec Salomoniacis est mihi fata modis; Surgamus! Iam Mane cavo prorumpit Olympo; Moliturque novum Nox fugitiva Diem: Astra cadunt, aperitque Fores Aurora Tonantis; Et retegit clausas, umbra repulsa, Vias. Semita nulla latet: Nihil, Egredientibus, obstat: Fallit et implicito nulla Salebra dolo. Est in conspectu Solymaei Vinea Ruris; Vinea, lactentes Palmitis orsa Botros. Nunc, an et AEstivos è Palmite trudere Flores, Incipiatque suum Flos redolere merum; Est operae pretium praesaga discere Nare: Ne Cypros his certet, ne Mytilena iugis. His attexta, viret Peregrinae Silvula frondis: Hinc patrios halant Punica Mala Notos. Hic Tibi (Castalii ne te trahat arida Fontis Fabula, et Aoniae noxia Febris Aquae) Umectabo Sitim melioris flumine Roris: Unum si nihil est, Ubera Bina dabo. Ex his, quod sapido tinget tua Nectare labra, Entheus Ambrosio sucus Amore fluet: Deque meo fiet caelestis Apographa Lacte: Aut Nihil, aut ex me Dulcia Sola leges. Haec ait. Et Comitum populo stipata, recedit: Prendere conantis fugit, ut Umbra, manum; Et mihi ploranti (Mane, ô! mane, Aurea!) dixit; Si Vigilare voles, et Reperire potes! Vox ea, me Somno, me solvit Imagine Somni. Interea Sapiens fugit in Alta Dea: Quamque dedit Nox, Lux rapuit. DIXISSE putasses; Si Dormire voles, Me reperire potes. ELEGIA V. Itineris per Silvam, AEstivo DILUCULO, Amoenitas. Argumentum.

Se Babenhusa Suevica, AUGUSTAM Vindelicorum proficiscentem, comitibus Neomysta, et fratre eius Ada e(terofqa/lmw|; per Crumbacium, salubribus aquis celebratum Castellum, perque saltum Urspergensem, iter habuisse: Neomysta Preces Suas Horarias exsolvente, cum germano eius Varia de sylvicolis Avibus, ceterisque occursantibus, colloquia miscuisse.

 I. Viae Ingressus, comitatus, facilitas, difficultasque et Preces. Cum mihi Rhetaeas iter imposuisset ad Arces, Votum, et Vindelici fama superba fori, Castra relinquebam, Fabiano funere nota; Nota magis patrio sed mihi Castra solo. Solis ad aestivi iubar egrediebar Eoum; Frondosam patrio Cive precante Viam. Ac certe frondosa fuit. Nam, Quercea quartum Post Lapidem, totum Silva tegebat iter. Ibamus; Mecumque Loquax comes, alter, et alter; (SOLUS in Elysio vix Nemore, ire velim!) Ad latus ergo meum, sed Dextrum, Mysta, recenter Templorum obsequiis, augurioque Sacer: Corpore non tantum, quantum cognomine Magnus: Et facilis Calami summus in arte faber. Post nos, fraterno sociatus sanguine Magno, Ductor; at extremi per nemus omne pedis, Luscus Adas (hoc nomen erat) quem, Lumen ut unum, Sic visum est unum destituisse Genu. Semineci laevam molitus poplite plantam, Ibat anhelanti, per salebrosa, gradu. Huic, superiniectis clitellis, instar Aselli, Sarcina trans humeros adduplicabat onus. O male! Quid peccat Vacuus, sine fasce, Viator? Aut cui non Pondus sat grave, Longa via est? Cursori, cum pelle sua, sua Pallia sat sunt; Et duo, qui versent omnia tesqua, Pedes! Cetera, sunt oneri. Loculus, fit praeda Latroni; Et Gladius gladium si geris, Ansa necis. Iamque per acclivem sylvestris semita Collem, Duxerat ad calidi devia Fontis aquas; Parvula qua Curvas, ripis et nomine, Lymphas Unda, Salutiferi Balnea roris agit; Desuper, ingenti Quernum Nemus incubat umbra Quod longo excurrit Milia Quina situ. Hoc Nemus (à tergo Baiis, ac Valle, relictis) Ingredimur; Mysta concipient Preces. LAUDIBUS exactis, IAM Lucis, dixerat, Orto Sidere (quae Primos inchoat Oda Dies) TERTIA mox recolit Solymaei Carmina Regis: LEGEM pone mihi, supplice voce vovet. Ad Sextam; DEFECIT, ait. nec Deficit ipse: Donec NONA Sacros finiat Hora modos. Sic Noster (Quid enim decurrere singula certa Gesta fide prohibet?) Mysta trahebat Iter. II. Mutui cum ADA Colloquii, materies Varia: de Arboribus comprimis, et Aviculis. Ast Ego, quique meis sensim ibat Passibus aequus, Luscus Adas, Vario fallimus ore viam. Materiem Alternus, per plana, per aspera, trames; Materiem silvae Fronsque, Virorque dabant; Sublustrique nitens mendacis imagine Solis Lucus, et ancipiti Lumine triste iubar. Sermo fuit Fagus, sermo fuit horrida Quercus: Fabula, recta Abies; fabula, dura Larix. Et Coryli fructus, lactensque infantia glandis: Corna, Frutex, Cerasi, Subera, Sorba, Piri. Mox Lepus auritus , surgensque in Cornua Cervus: Mox,niger, ac saevi Dentis et oris, Aper. Si Serpens rasisset iter, cava sibila tollens; Si Crocodilaeis sparsa Lacerta notis. Si Fons incideret, spumantibus uvidus undis; Aut, querula Rivus mobilitate loquax. Facundos fecit, clamosus ab arbore Picus; Facundos, querna in fronde, Sciurus edax. Quod si forte, cava desertus in Arbore Pullus, Indocili Matris, voce, cieret opem: Si cristata suam Fringilla refringeret Echo; Cecropiis fleret si Philomela Lyris: Ludicra si stolidi risisset Fistula mimi, Quem vibrat in raucas Sturnus amarus aves; Aut, si Troglodytes perrumperet invia Passer: Aut agili Parus duceret orbe choros. Denique, sive feri SCOLOPAX mucronibus oris Terrificus, putridos tunderet arte cibos: Seu bene fragrantes oculato carperet astu Iuniperos Turdus, spinea puncta cavens; Cuncta loquebamur. RESTABANT Plura loquenda; Sermonemque dedit mox Nova caussa Novum. III. URSPERGAE, Praemonstratensium Coenobii florentissimi, Vicino aspectu invitatus ADAS, Historicae sequentis Elegiae Narrationi, sensim viam adornat. Nam, Silvae ad metas, sacris Ursperga vetusta Ardua culminibus, Turrigerisque minis: Sed mage tum surgens Veterum splendore Virorum, Et splendore Virum, quos tulit Aera Nova; Visa procul Dextro, sed Devia, limite, miram Pro Diverticulo praebuit Historiem. Hanc balbus referebat Adas: sed, Colle quieto, Fronde sub iligna, lene tremente Noto; Respirate! (inquit) NULLI mora parvula Fesso Obsuit; et STIMULAT Sessio parca pedes. Dixit, et assedit. Dicenti, assedimus una: Quid ni? VULT Animos par Via namque pares. Tunc; Avis haec (inquit) quae nunc super ilice gaudet Cantibus (ET casu picta canebat Avis) Ac Domus illa, Sacris procul hinc insessa Virorum Coetibus (Et stabat non prope Sacra Domus) Ex Primi refricant aliquid Cultoribus aevi, Cum rude Relligio ferret in Astra Caput. Vos Audite meam, sed Apolline simplice, Musam; In triviis olim quam didicisse iuvat. Auctor in Incerto, Res Certa, est. Credite tantum! QUAE non est, Fiet Credulitate, Fides. ELEGIA VI. Historica
(im viereckigen Rahmen, an jeder Ecke eine verschiedene Blume, ein Oval mit Umschrift: "Mille Anni, ante Oculos Tuos: tamquam Dies hesterna, quae praeteriit. Psalmo. 89". Bild: ein Mann im Wald, Tod hinter ihm, Buch am Boden geöffnet gelegt, Im Hintergrund eine Kirche)
RELIGIOSO cuidam dubitatio inciderat, circa Verba Psalmi 89. MILLE ANNI ANTE OCULOS TUOS, TANQUAM DIES HESTERNA, QUAE PRAETERIIT. DE horum Veritate perplexum, AVICULAE, Caelo demissae, CANTUS expedivit, per TRIA SAECULA Suavissime modulantis; nec tamen, nisi Unico solo DILUCULO, Cantillare Visa. Rem gestam fusius perscriptam habes, apud Ioannem Maiorem, Tomo Exemplorum Altero, Distinctione IX. Nos Nomina, quae non Invenimus; concessa Parnasso libertate, Confinximus. I. Coenobii, in Desertis Ignotisque Locis, per Hannonem Praesulem, Constructio. Qua zephyri pugnant Euris, Aquilonibus Austri, Alternasque agitant Cynthia, solque vices: Sub Dubio quamvis, Aliquo tamen Aetheris axe; Qua Regio titulis, nec tamen Orbe, caret: Telluris medio, medii sub Climate caeli, Qua rorant Noctes, hora Diurna calet: In Regnis, neque Rege suo, neque Consule, notis, Sed rerum gestis, Historiaeque fide; Densa tenebroso surgebat Silva recessu: Fecerat immensum copia Querna Nemus. Nec tamen hinc aberant Stirpes, à fronde minores: Esculus, ac Fagi, Succina quaque fluunt. Non apicata comis Abies, non flaccida Virgis Betula: non Coryli, Iuniperique frutex. Denique diverso Quercetum stipite mixtum; Sic tamen, ut potior Glandibus esset honor. Ecce tibi! vasti prima ad confinia saltus, Excolit humanus senta vepreta labor: Quoque loco fuerant trucium modo regna ferarum; Hoc, superum figit Templa, laremque, Faber. Additur his, modicis sacrum Penetrale columnis, Pensilibusque super Cellula crebra toris Hoc Domuum Commune genus (quod Vivere plures, Unanimi iunctos Relligione, iuvet) Dorica Coenobion facundia nominat (UNI Degere cui Genius dictat, Eremon habet) Primus in hanc, (idem Constructor, et Incola) sedem, Exhaustis fabrica censibus, Hanno venit: Hunc super, ex aliis alii. Conventus, et ordo, Surgit: et est Praesul, qui Faber ante fuit. II. Religiosorum, sub HANNONE Praeside, Nomina, atque Functiones. Cetera turba Subest, Hannonis ab ore magistro Pendula; conspicui munere quisque suo. Nomina (nam Clariis stant nunc quoque Nomina Fastis) Ex merito cuivis Functio, resque, dedit. Proximus à Primo, frontem titulumque Severi Praetulit. Huic suppar, Vindicianus erat. Liberius Vini Condus, Penorisque Benignus: Dulcitio fuerat parca Culina labor. Curabat sacram Custos Vigilantius aedem; (Lustrica Vitalem quem tamen Unda tulit: Hunc, superimposito VigilantI nomine, Nomen Cum veteri piguit ponere Veste, Vetus: Praesidis assensu dici perrexit Utrumque; Et, quod mox docuit Casus, Utrumque fuit.) Quid memorem reliquos? Placidum, Mariumque, Linumque, Pammachiumque Annis, Nestora Crine gravem? Perdius his Labor, ac pernox, Ad sidera Vocem Tollere; et alternis Astra ferire Choris. GRATA DEO Pietas, Concordi è pectore, Concors Musica! Sic Iunctos, imbibit ille Sonos. III. Laudum Feriae Quintae Psalmo Altero offensus Religiosorum unus, nomine VITALIS Vigilantius, Templi Custos: Ceteris digressis, de Sententiae Veritate Annisque MILLE ANTE OCULOS DEI, secum ipse tricatur. Mensibus exactis, inter sacra Carmina, Vernis; Coeperat AEstivas Sol agitare rotas: Lentaque retrogradus meditari incendia Cancer; Chelarumque pigras Iunius ire vias. Inciderat Lux Quinta, Iovis signata Planeta; Ac tum Festivo Caelite tota Vacans. More, Viris, tacita conclusis sede, recepto, Nocturnas obeunt in statione Preces. Partitis steterant Vicibus, Chorus alter, et alter: Ibat Amoebaeis Psalmus ad Astra Tonis. Iam Noctis medium Phoebe peragraverat axem; Aurorae croceus nec procul Ortus erat: Matutina Sacrae claudebant Cantica Laudes: In Laudes, vocum Buccina tota fluit. Ventum erat ad Carmen, de Psalmis quinque, Secundum: Clamabant plena gutturis Arte Patres; MILLE Anni Tibi, Numen, erunt, velut Hesperus unus, Occiduis quem Nox proxima mersit aquis: Omnia tam celeri tibi Saecula turbine currunt; Vix sit ut Instantis, Praeteritique, nota. Audiit hanc, animi rudior, Vigilantius Oden; Auditaque haesit. Vox stetit, atque Comae. Quod superest, Reliqui peragunt: superumque salutant Denique Reginam (Clausa quod Hora monet.) Postmodo digressi, solitum sibi quisque Cubile; Abruptique petit dulce soporis iter. Ille, nec in Cantu porro, nec in ordine Cantus; Non in sede sua, non statione, manet: Sed, mente abreptus, per Milia mille vagatur Annorum, atque Unum, saecula multa, Diem. Hoc agit, hoc volvit: solideque Evolvere nisus, Cum labor enervi frangeret arte caput; Ora rubet, sudore fluit, glabra tempora vexat Unguibus; ut Tricas temporis inveniat. Dente miser digitos, et rodit viscera curis, Davidici quae sit mens genuina metri? Succumbit tandem: Verumque, quod ambiit, audax Ambigit; et Critica denique figit acu. Clamat, Hyperbolicum! et, dignum censore Obelisco! Sacrilegoque notat marginis exta veru. Sic, simul et versum damnans, versusque laborem: Irritus; Ex aequo (dixit) uterque, Vale! Quin potius, quod utrimque patet, quod Apertius oda est, Claudamus Templum; quo mea cura vocat. Hoc ait; ac patuli petit ultima limina Fani: Iamque parat geminas consociare fores. Hoc ipsum, quasi non Ageret, cunctator agebat. Seu Meditabunda, seu Dubitante manu. Prisca redibat enim; deciesque fugata, redibat Quaestio bis decies. Iam, Dubitasse, dolet: Iam, Damnasse, pudet: Non posse resolvere, Torquet. Fluctuat in vario mens agitata freto. Nec minus, occludi querulo quae cardine coepta est, Ianua dilatis haeret hiulca seris. Pendet opus, pendent inopertae Tegmina Portae, In latus obliquo semadaperta situ. IV. Auditam, è vicinia, Caelestem AVICULAM VIGILANTIUS Vitalis per omne Nemus insequitur. Dum stat, dum dubitat; nova res, nova caussa, lacessens, Implicitos sensus in nova tesqua trahit. Ecce! sub umbrosa, Templo quae proxima, Quercu, (Plurima nam Templo proxima Quercus erat) Garrit inexperto Volucris peregrina susurro: Et mox in plenum Guttura solvit epos. Non illi modulis Fringilla, nec ausit Acanthis; Nec certare agili Spinulus ore, velit. Nec, quos Hesperidum Felix alit Insula cantus; Nec, quos in Caveas Attica silva parit, (Sive Canariadum titulos è Carmine ducant, Seu Philomelarum) par queat esse sonus. Quid multis? Audire, sat est. Divina canentem, Cantricem Superam, nominet ipse DEUS! Audit: et audita Vitalis ab Alite pendet: Iam nihil hunc Psalmus, nil vetus Oda gravat. Subsilit: ac rapidis demum sacra limina plantis Transilit. Alatum Daedala fecit Avis: Fecit et immemorem vitaeque, et legis avitae; Quae, sacris Clausum, claudere sacra iubet. Transfugium facit Ecstaticum. sequiturque Volucrem; Qua Fas quaque Nefas, datque vetatque, sequi. Quid facis, emotae Vir mentis? et Extera quaeris? Transfugium Ecstaticum, fiet Apostaticum. Siste fugam! reprende pedem! Penetralia claude: Custos, non Cursor, cogeris esse Domus. HAEC ego; sed frustra! Nec surdo Fabula dicta est, Sed, nimis aurito. Metra Canentis amat. Iurgia fastidit revocantis: et incitat ultro In Cursum, tardos, increpitatque, pedes. Quin etiam, studio properandi, Fama recenset; (Altera de Crepidis dum resoluta labat) Excussisse procul male fidam: Unaque retenta, Quod reliquum fuerat, perpetuasse fugae. V. Aviculae, VITALEM longius sensim longiusque abstrahentis, Aspectus et Cantus Phosporus è Caelo sensim sua Castra movebat, Pingebatque novum lampas Eoa Diem: Lux anceps, per opaca nitens, Titane retuso, Nec tamen infido cuncta Videnda dabat. Aspicit, Aurora Volucrem monstrante Canoram; Quae poterat, vel non Visa, placere Viro: Nunc plus, Visa, placet. Caelestibus Aurea pennis, Pectora mirifica sparserat ampla coma. Qualis in Assyriis, redolent ubi Cinnama, nidis, Puniceo quamvis tergore, Solis Avis; Versicolore tamen dispungit cetera Pluma; Una sit ut Volucris, nec tamen unus Honos. Aut, qualis bibulae Thaumantia filia Nubis, Quae de suspensis nascitur Iris aquis; Candor in hac Ostro, Viror Auro, Caerula succo Miscentur Croceo; dignaque Forma Iove est. Talis VITALI visa est, sata Sidere, Siren. ILla manet nullo Tota Videnda loco; Pellaci sed fraude, Fugit: Suspendere docta Admiratorem, non Satiare suum. Et nunc illa quidem de Quercubus insilit Ornos: Ex Ornis subito Fagina tecta petit. Fagina libarat; tentoria Pinea quaerit: Pinea vix tetigit; sub Coryleta volat. A Corylis Quercus alias, aliasque lacessit Ex aliis, Fagos: et Nemus omne legit; Nec tamen interea coepto modulamine Cantrix, Nec coepto absistit Vocis amore Pater. Cantantem sequitur; Labor est: Sequiturque Volantem Iam, plus quam Labor, est. Sed tamen, Urget Amor. Qua Modulo praeit Illa suo, Pater imminet Aure: Quam Penna Volucris, tam valet Ille Pede. VI. Consistunt tandem, AVIS, et VIGILANTIUS; cui, ad cantum attento, facile sordet Hominum Musica. Sic, nihil exhausto, properantem utrumque Labore, Longius, in Saltus intima, traxit iter. Hic Vasti medium Nemoris, tenebrosaque Fauni Regia (dum Fauni cultus in orbe stetit,) Turrigerae circum surgunt, ceu moenia, Quercus: In medio, regnum Cedrus odora tenet. Illa quidem Stirps Una, comis tamen aemula Caelo: HINC Sceptrum in Silvas ardua Cedrus habet. Hic Finis fuit. Ad Cedrum capit Illa quietem: Sub Cedro, Standi deligit Ille Locum. Nec tamen Haec coeptum, (vel sic quoque) Carmen omittit: Quin potius Moduli clarius urget opus. Nec coepto semel Auditor moderatur Amori: Quin potius liquidum pressius haurit Epos. Stat Constans, captatque recens, à Carmine, Carmen: Hic habet Aonides, hic habet Astra sua. Ipse sibi Libanum hic fingit, Libanique Volucres; Quando Palaestino guttura Vere fluunt. Hic etiam Syrii refricat sibi Nablia Regis, Quando Sionaei psalleret arce Iugi. Quattuor hic audit Solymaei Milia Templi Cantorum, placidi par Salomonis opus. Hic Chordas, Idithume, tuas, tua Barbita, credit: Hic Iuditha, tuas, caeso Holopherne, lyras. Grus illi Viadana merus; Praetorius, anser; Hymnus Agazari, Passeris oda foret; Lappus, et Orlandus, Crocius, Leo, Ciffra, Cecottus , Vix aliqua possint forsitan esse Nota. Amphion, Thamyras, Linus, Orpheus, Phoebus, Arion, Quod Fuerant, Essent. Fabula, Vappa, Nihil. Haec illi VOX una Canit. Vox cetera, tamquam Pausa, Tacet. Citharis sidera plena putat. Et iam Mille ipsi sunt, Unica Musica, Musae; Cui modo, Mille anni, non fuit una Dies. VII. VITALIS Vigilantii, nusquam reperti; quod is, Crepidae relictae indicio, profugisse crederetur, è Tabulis Monasticis Nomen eraditur. Plenior, haec inter, Phoebus patefecerat Orbem; Prima diurnarum venerat Hora Precum. Ad sacra nemo vocat, solitis tinnitibus, Antra. Ad quae Nemo ciet vir sacra, Nemo venit. Templa patent; Custode vacant: Vestigia nusquam! Clamatur multo Nomen inane sono. Sed neque respondet Nomen, neque Nominis Echo: Et, praeter Crepidam, nil Abeuntis habent. Praesulis hanc oculis, Nemorum per caeca vagantis, Obtulerat Casus. Caussa, Reusque, latent. Conveniunt: quaerunt: una est sententia Coetus, Sacrilego profugum dissiluisse dolo. Raditur è Tabulis igitur. Sic Nomen in Albo, Iam neque VITALIS, nec VIGILANTIS, erat. VIII. VIGILANTII imperturbata, per TRECENTOS Annos, ad Aviculae Cantilenam Attentio. Ille tamen Vivebat adhuc, sine vulnere Cordis; Et Vigilabat adhuc, phasmatis absque metu. Ille etiam Perstabat adhuc, Staturus in aevum; Nec Stanti, longus fit Labor, Hora, Dies. Suntque Breves (Aurita, breves facit esse, Voluptas) Hebdomades, Menses, Annus, Olympiades. Lustra volant: abeunt vicennia: Saecula currunt; Stat tamen. Ac Stator Iuppiter, esse queat. In caput illius Soles, et frigida Lunae Spicula descendunt. Nox ruit, atque Dies: Inque vicem Rores, Matutinaeque Pruinae, Et Nimbi, ac Nubes, AEoliaeque minae. Nec tamen hunc soles, neque pungunt spicula Lunae: Non caecant Noctes, non coquit axe Dies. Non solvunt Rores, non urit Eoa Pruina; Non mergunt Imbres, non rapit Aura Noti. Venerat Auctumnus; foliis viduaverat ornos; Huic nulla, ex toto vertice, mota Coma est. Venerat acris Hiems; Nivibus Nemus omne rigebat: Canities isti (nec Nivis) ulla venit. Supra illum caelumque Tonans, Fulgurque coruscans, Caeruleique triceps Fulminis ira, volat: Nil Audit, nihil ipse Videt, de nube rebelli. Praeteriere Ferae; nec pepulere ferae. Creditus est Marmor, Statuaeve immobile Robur. Insedit Bubo Saepe, Strigesque, caput: Dumque, glabram credunt Calvam, caput Arcadis esse Panos, vel Satyri, Fraxineumque Deum; In Caput hoc Vivum (velut in Simulacra) Voraci Grassantur rostro. Nec tamen ipse Dolet. Cetera quid memorem? Non Illum Corporis ulla, Non Animi, in curas, Sollicitudo rapit. Saepe Seni dixit Vacuus, cum murmure, Venter; Tandem carpe Cibos! Nec capit ille Cibos, Saepe, Siti raucum diuturna Guttur adustum, Ut biberet, monuit. Nec tamen ille Bibit. Frigora Sithoniis stringebant flatibus artus, Clamabantque; Cale! Nec tamen ille Calet. AEstus, et Icarii rabies Canis usserat artus, Latrabatque; Rige! Nec magis ille Riget. Planta Pedis stupuit, nimia Statione subesa, Admonuitque; Sede! Nec tamen ille Sedet. Succiderat, post tot Vigiles, cava palpebra, Noctes, Suggessitque; Iace! Nec tamen ipse Iacet. Praeteriere Caprae, Tigrides, Ursi, atque Leones; Praemonuere; Cave! Non cavet ille feras. Transcurrere Vagi Lemures, nocturnaque Monstra: Intonuere; Time! Non Timet ille Stygem. Denique, post actos Tot iam Vitaliter Annos; Post Lachesis bis, ter, Pensa peracta manu: Venit, Atlanteis MORS Ossea cruribus astans, Et dixit; Morere! Spernit at ille, Mori: Atque ait; Exspecta, non, quem tua Clepsydra Finem: Sed Finem, nostrae quem dabit Hymnus Avis! Tantisper Canat Illa mihi! Vix dum Horula lapsa est Unica: vixdum Ortum Buccina Quarta sonat: Vix Matutini fluxerunt tempora Sacri: Vix alii Templo, vix abiere Choro! Necdum etiam NOX Tota cadit. Micat, ecce, superstes Lucifer! Aurorae fimbria prima nitet. Dum Pleno haec peplo rubeat; dum latus Horizon Pingatur Radiis, et propiore Die: Interea, mea Mors, sit fas Audire! Nec Ipsam Te pigeat, sensus huc adhibere Tuos. Auscultemus uterque melos: miremur uterque! SIC ait. AC Veniam simplicitate tulit. Mors Abit: Ipse manet. Retinet dulcissimus Ales; Nec vel tantillum Rostra canora silent: Donec in annosis Tricena Decennia Fastis, Saeculaque (ô Novitas!) Consenuere TRIA. IX. Evoluto. 300. Annorum cursu, Avicula Conticescit: VITALIS ad Se tarde, ad Coenobium relictum tardius, revertitur. Mane erat; ac Punctum revolutum Temporis illud, Quo quondam in Saltus venerat antra Pater: Hem tibi! Mane Tacet, Punctoque in temporis illo, Motari, Cerni, Psallere, cessat Avis. (Ad Superos Genius remigrat; sed Pluma sub Auras: Namque ferunt, Genium Vocis obisse vices) Quae tibi, mire Senex, tunc mens? animique remorsus? Quantus, ab hoc, Oculis Auriculisque dolor SIC maerent, quibus in Thalamo dant largiter Aurum, Aut Epulum, falsas, Somnia, noctis opes; Si, subito Iovis à Tonitru, caelique ruina, Succutiturque torus, discutiturque Sopor: Vanescunt, opulenta quies, mendaxque voluptas; Et Vacuas luget Spes fugitiva manus. Ergo Redit (vel tandem) Ad se Vigilantius, A se Per tot Digressus saecula. Quaerit Avem. Haec, quaesita Latet, longumque latebit in aevum. Quid superest, Veterem quam repetisse Larem? Sed grandis, Remeare, labor! Via vasta retrorsum est; Silvaque vel solido vix peragranda Die. Adde, quod annoso iam dudum sente Vepreti, Omnis inhorruerat, vanueratque, Via: Quoque loco tenerae quondam repsere Novellae, Nunc alta surgunt Robora summa coma; Quoque loco quondam steterant ad sidera Fagi, Nunc senii effeta procubuere mora. Miratur: pergitque tamen; quem pergere non vult. Quae natat in Laevo segnis aluta pede. (Nam Crepida dexter iam saecula terna carebat; Quod, via nunc demum Clauda notare dabat) Hanc demit, praefertque manu, salebrasque refringit: Ac vix ad metam, Sole sequente, venit. X. VITALIS VIGILANTIUS non agnoscit Coenobium; propter Veteris aedificii dudum immutatam formam. Aurora illuxit. Quantum haec, tantum ille ruebat. Uno quod redeat tardior ipse die; Unus (ait) Plenusque dies, cum Nocte, recessit: Tantisper, dum nos Una moratur Avis. Vae mihi! Vae! Pudor est, desertam serius AEdem. Post solidi demum Solis, adire moram. HAEC ita deflebat tacito simul ille rubore; Et simul ante oculos Meta laboris erat: Nec Metam tamen Ille putat, Votumque laboris; Nam Veterem abstulerat Forma Novata locum. Prisca quidem Sedes, non prisca Figura, manebat: Et locus est Idem; non ita, Nomen Idem! Coenobion fuerat; Nunc dicitur esse Synaxis: Exuerant Veterem turba Colona togam; Induerantque Novam, mutato Schemate, Telam. Haec ita, Vitalem Rustica turba docet: Nam circum, steriles quondam, Solosque Penates; Nunc Rus, nunc Seges, et Pagus agrestis, erant: Praediaque, et Turres, et amoeni floribus Horti, Adsitaque antiquis tot Nova Tecta focis. Ergo, quid hic Senior? Nisi, se mersum esse Sopore? Aut certe hanc Somni, crederet, esse Domum? Vidit is et Templum: Templum longe amplius illo, Quod steterat, stabat; Clausaque Porta fuit. Hoc ipsum doluit, Praeventos esse Labores: Ac; Fuerant (inquit) Muneris ista mei. Inde, recordatur suspensam è pectore Clavem: (Extulerat Clavem quippe, secutus Avem) Expromit: promptasque, Serae (velut ante) sacratae Inserit. Insertum respuit illa tubum. Ianua nunc maior (Faber amplificaverat illam) Maiori caecas vinxerat aere fores. Iam solitae Clavis nihil Instrumenta valebant. Sub Custode Novo, nunc opus Arte Nova est! XI. VIGILANTIUS à Templo, ad Communem Coenobii portam digressus, nec ab Ianitore admittitur: nec à Praesule, Fratribusque agnoscitur. Irritus ergo viae, quam per Delubra petebat, Quaerit ab hac alias, in Sacra Tecta, Vias: Nusquam aditus, et ubique abitus! Restabat, Adire Per, vulgi plantis Ostia trita, Domum. Huc venit: hic pultat, quaesitaque Nomina prodit; Et, sua Vitali Claustra patere, rogat. Sed neque Vitali Claustrum; neque iusta roganti, Cardo; nec instanti pulsibus, Antra patent. Ianitor (ut TETRICUM genus est, quod ad ostia cura Asperat hos, toties Clausa, reclusa, Domus) Saevus, in ignotum verbis bacchatur amaris; Atque Impostorem nominat, atque Vagum. Praesulis iste fidem, et notorum nomina Fratrum, Appellat Lacrimans. Viribus alter agit: Iniectaque manu, perstantem limine pellit; Hic Tu nec Sedis ius, neque Nomen habes. Non tibi sunt Vestes, non sunt in veste Colores, Non crepidae, non Frons, Fratribus aequa meis. Denique, Deliras! aut Bacchanalia ludis! Dixerat. At contra questibus alter agit: Ac Pia, ceu laesus, feriens clamoribus, Astra; Pro me (clamabat) iudicet ipse Tonans! Iudicet et Praesul, Fratrumque coaeva Corona! Audiit has Voces, intremuitque, Domus. Nec mora! Praesul adest, Fratrumque citata Corona; Lamenti caussas, Quid petat? Unde? rogant; Praeses, (ait) veniat! Veniant, ex ordine, Fratres! Hanno mihi iudex; hic mihi iura dabit. Adsint et Socii (Sociosque recenset ad unum) Quorum, inquit, toto de grege nullus adest: Non hic Pammachium video, non Nestora Canum, Non Placidum cerno, non Marium, atque Linum: Dulcitius cum Liberio, latet, atque Benigno: Vindicianus adhuc, atque Severus abest. Denique; Ludor! ait. Cui Praesulis ora modesti, Talia composito repposuere sono; XII. Ex Coenobii Annalibus docetur VITALIS; Monachos sibi Synchronos, iam trecentos ante annos, ad unum omnes fato concessisse. Tu te Ludis, (ait) Tabulas, monimentaque servo; In quibus istorum Nomina functa leges. Immo sepulcrales in Xystis inspice Cippos; Sub quibus istorum condita Busta notes. Saecula iam Tria sunt! Iam ter Centesimus annus, Ex quo, quem memoras, tempore Coetus erat. Unicus è toto periit tunc Transfuga coetu. Erasum est nomen: Cetera, Penna refert. Aedis erat Custos (Custodis voce, ruborem Vitali expressit) Iamque erat orta dies: Clavibus ablatis, Temploque ad furta patente, Sacrilega fertur sub Nemus îsse fuga. (Hic magis erubuit.) Quaesitum, nemo reduxit: Tantum, De Crepidis Una Duabus adest: Hanc fuga destituit; Fugitivum prodidit illa: Certaque perfidiae testis Aluta manet. His, male sic gestis, Vita cessere Sodales, Ordine quisque suo; Primus at, Hanno Pater. Successere Novi: post hos, Nova Tempora; cumque Temporibus Leges, Tecta, Stolaeque Novae! XIII. VITALIS, rerum Veritate perspecta, suoque invicem, in Nemus secessu, denarrato: post SS. Synaxin gratulabunde perceptam, sancte demoritur. Dixerat Antistes. Ac, dictis consona, fecit Histories, coram lecta, relecta, fidem. Implevere Fidem Tumuli, signataque notis Marmora nominibus. Plura, nec ipse petit. Protulerat Crepidam; Crepidae fuit aequa relictae: Protulerat Clavem; constitit, esse Sacram. Tunc; SE (deposito demum terrore) fatetur, Custodem Veteris quippe fuisse Tholi: Nomina quin etiam, putridis hucusque Lituris Obruta, sub gemino publicat ipse Sono: Ac; Vitalis (ait) fueram Vigilantius! Istud Vos, vacua in Tabulis, ecce, lacuna docet; Vocibus, ex iusto, spatium respondet utrisque. Quod superest, Dici TRANSFUGA nolo, Patres! Id Patribus probat: ac, serie sua gesta fideli, Exsequitur. Gestis, obstupuere Viri. Mox, timidi fiunt, in tot Miracula, plausus: Ac iam laetitiam non capit ille suam. Ventum erat ad solitas, Votis gratantibus, Aras: Hic Sacra, pro reduci, laeta Caterva facit. Concipit ipse etiam, Pro se, pia vota, precesque: Concinit; at cantu, quo, Moriturus Olor. Nec mora longa Seni: Moritur, tegiturque Sepulchro; Carmen et, in Tumuli marmore, tale fuit; Vitalis requiescit in hac Vigilantius Urna; Cui niger extinxit nomen utrumque Sopor. Huic, DE MILLE annis, Tria Saecula VOX dedit una; In caelo Reliquum Plenior ODA dabit.

AGRI.

Sicut Odor AGRI Pleni: cui Benedixit Dominus.

Geneseos XXVII. Versu 28.

ELEGIA VII. Scripta Nomine Hieronymi Maschunnii Studiosi. Argumentum.

Rus, ac Segetes florentes, describuntur.

 I. Canis, in Coturnices, Incitatio: et Agrorum, in partes Quaternas, distributio. SURGE, Phylax, generose Canis! quem crispa, piloso Squalentem Cineris vellere, lana tegit; Saeve Coturnicum turbator, et improbe raptor! Venatusque valens, Aucupiique dolis. Surge! Vagi, ac Vacui, campos peragremus amoenos! Deliciae veniant hinc Mihi: Praeda Tibi! Monte sub umbroso, patulum iacet aequor agrorum: Quattuor in Classes scinditur omne Solum. Prima Soli facies, gleba fovet ubere Farra: Triticeis flavent Rura secunda Satis. Hordea, Rus aliud, Pelusia iungit Avenis Vilibus; ac Pisi molle legumen alit. Quarta Paraetonio cesserunt iugera Lino; Norica quae socio Cannabis urget agro. Femineos Linum digitos exspectat, et Artes: Furis at in Iugulum Cannabis herba viret. II. Ventus: et Florescens frumentum. Dum loquor, ac, pulchro sectum Rus ordine, miror; Tristis ab Hesperio nascitur Aura freto. Horridus Argestes tumido permiscet aristas Turbine: perque Gradus, fluctuat alta Ceres. Seditiosa fremunt, per adultos sibila culmos: Inclinat timidas spicea silva comas. Nec fugat, intrepidi flabella minacia Cauri, Pertica; quae pavidas sindone terret Aves. Ridet is, artifici simulatos stramine Faunos; Quos torvos Pueris cento, Ferisque, facit. Exiles animas metus hic, tam frivolus, implet: NON exorandis Stant Elementa minis! III. Argestae Vento supplicat; Ne Frumentum decutiat, aut amburat. Sequitur frumenti FLORENTIS Laus, et comparatio. Perge tamen! Tantumque, rei nihil office summae: Dum flas, Argesta, stringere summa cave! Floret Ador: florent, tenero pendentia lacte, Farra. Timent minimos tritica mota Notos. Spiritus es; naresque, quibus spiramen anhelet Oris, habes. Nares huc adhibere velis! En! Quam caelestes (sed supprime flamen) Odores! En, quam Panchaeas spirat agellus opes! Non ego Corycias, non Messes damno Sabaeas; Non, Engaddaeo succida rore iuga: Sed mihi Farris Odor tamen est (Ignoscite fasso!) Plus, quam fumus Arabs, quam levis aura Croci: Quam Vento pretiosa Syro, pretiosaque succo, Balsama. NOBILIUS publicus usus Olet! Trans mare quae crescit, sit trans mare Cara, voluptas! Omnibus ex aequo commodat Alma Ceres. IV. Praeter frumentum, Parci etiam certis quibusdam, segeti mistis Floribus, petit: noceri vero locustis. Sunt autem hi Flores, quos vulgo Germani Frumentarios, seu, Kornblumen, et Chamaemela, quos Chamillas, appellant. De quibus, eorumque medica energia, scribunt, Adamus Lonicerus, Apollinaris, in Herbario, et alii complures. Omnibus in Terris igitur reverenter haberi, Ac meriti, debet, Praemia ferre fui. Quare, parce, precor! placidisque secundior alis, Fertile, suspensa percute bile solum! Percute; sed virides praeter nil decute Pestes: Sentiat AEolias sola locusta minas! Hanc Scythico summerge freto. Vi legis, In undas, Quae Cereris rosit viscera Matris, eat! Cetera dissimula. Sine, per te, tritica lambant Roscida Formicae! Simplice dente, bibunt. Stent quoque securi, segetum gens accola, Flores! Hos sine, frumenti proximitate frui. Stant etenim (Raro quamvis, ideoque ferendo, Agmine) florenti Germina picta coma. Stant spuriae, flammante Rosae splendore rubentes: Simplice quas folio grex puerilis amat. Stant etiam Cyani; quos, caeli forma sereni AEmula, Sidereae vocis honore notat; Asterium Graii; Zachariae cetera Florem Plebs vocat. In floris pulvere, lucra latent. Hoc, Brasilum tinxisse salem, Saliaria gaudent Prandia. Dant faciem, his Sacchara picta, bonam. Haec Cyanus praestat. Cyano praestantior herba Altera, supremi iugeris arva tenet: Alba quidem Foliis, sed Flava cacumine summo, Vi verbi, Prona serpere debet humo. Teuto, Chamaemelum Graium prope voce Camillae Exprimit; Argolicos abbreviatque sonos. Contere: Fragrabit, morsu quasi Mala recenti Saucia. Pomonae pyxidas esse putes. Decoque! Robur erit Cerebri; laxabit anhela Pectoris: et Capiti sana lavacra dabit. V. Argestae Vento, AEoloque placatis, voto se Studiosus exsolvit, per Coturnicem, à cane captam: quam liberam in aera remittit. Has igitur commendo tibi, cum semine, plantas, AEole, ventorum ter generose Pater! Argestaque, Tibi! Segeti faveatis uterque! Et gratum segetis munus uterque feret. HACTENUS. ac Tacui. Flaverunt hactenus illi, Ac Tacuere simul. vota, fuere rata. Irrita ne fiat sua debita Gratia Voto; Ecce, Coturnicis prensa Rapina facit. Hanc, reverente Phylax rostro, sine vulnere, pennis Suspensam extremis, praemia viva, vehit. Hanc is donat Hero: Ventis Herus. Euge, volucris! I, revola! Satis est, TE POTUISSE Capi. Ne comedi posses etiam; mea vota vetabant: Latronisque Canis (Res Nova!) PARCA gula. ELEGIA VIII. AD CIVES Urbis cuiusdam: ut PATIBULUM, è segetum medio, aliorsum potius transferant. QUID facit, in media Ferale siligine Lignum? FRUGIBUS, infelix omine, Furca nocet! Adde;quod invidiam faciat, Fur nexus in Agris, Illi, quae vitae fert alimenta, Deae: Quos Aluit, spectat, secus ac speraverat, Altos: Hinc Uterus Cereri saepe, Manusque, dolent. Inde Manus dat saepe minus, quam sumpserat! Inde: Telluris Gremium Fertilitate caret. Horum vos tangat (si quis pudor) Ira malorum: Atque alio, Cives, figite colle Crucem! Si nihil ista movent tantarum pondera rerum; At stimulet cautos Farris adulta Seges. Supplicii, protrita dabit Dispendia, pompa: Totae istuc scenae, tota Theatra fluent. Protinus ut tristem cava tintinnabula Nodum Indixere Reo; Concio magna coit. Turba foro, foribusque migrans, clausique tabernis, Provolat ad Capital, more ruentis aquae. Praecipitante, vias subigunt et iugera passu: Sacrilego elidunt Fertile calce solum. Improba Funesti premit exspectatio Funis Tritica. Mox, penitas radit ad usque fibras. Sic, propter male frugi hominem (Lacrimabile dictu!) Intereunt Fruges: et Nocuere nihil. A fatua saltem, discat Respublica prudens, Quid sit opus facto? ne Crucis obsit opus. Narrabo. Sed habete fidem. Si mentior; In me Fabula (quod dicunt) cuditor, atque Faba! ELEGIA IX. Historica. FUR AMPLIATUS. Argumentum.

Argum, convictissimae rapacitatis FUREM, iam damnatum, iam Laqueo collum inserentem, UTOPIENSES Septem sapientes, ne maturescentia Tritica à concursante multitudine penitus proterentur: sub Conditione manumiserunt; Ut, desectis Frugibus, ad suspendium rediret! Rem vulgatissimam, clarius Fictio trivialis et publica; quam auctor grandis atque Idoneus, per orbem circulosque dissipavit: et ex Fabula celebratissima, Poeticam effecit HISTORIAM

I. Septem Neosophorum, seu Sapientum, urbe Heptapoli, Respublica atque Gravitas. ARcada qua solem Silenius urget Asellus, Insula, Mororum Florida gente, viret. Telluris medio, Lacedaemonis aemula Priscae (DI faveant!) muris Urbs male cincta, sita est. Heptapolin vocitant. Ita curia nominat illam: Curia, Septenis semper aperta viris. Huc coëunt Septem; capiunt subsellia Septem: In medium, Septem, consule digna, rogant. Plebs, horum Rata iussa sinit. Satis, unica vox est; HOC PLACITUM EST SEPTEM Patribus! A)uto\s E)/pha! II. Argus, ab Heptapolitanis Furtorum arcessitur, damnatur; Educitur. Inclitus, à Siculi demissus origine Verris, Argus erat, Graia voce, Batavus homo. Huic oculos Centum, non frons, non terga, fovebant; Sed Digiti, docti Cernere multa, decem. Hic, ut Clarus erat, sic nocte dieque vigebat; Plus de nocte tamen lynceus, Argus erat. Huic nullius erat custodia credita Vaccae; Sed Custoditas abstulit ipse Boves. Nec caput huic Argo rapuit Cyllenius ensis; Mercurii cunctos vicerat Arte dolos. De Reliquo, Argus erat. Multas emunxerat, Argi Dextra, domos; multas sopieratque Seras. AEre, auro, argento, gemmis, viduaverat Arcas: E stabulisque boves egit, et egit Oves. Corripitur Tandem (NEC enim malefacta perennant) Post tot correptas obrutus Argus opes. Heptapolin rapitur. Recipit custodia Furem; Cui custoditum nil satis ante fuit. Ferrea praedantem cohibent retinacula dextram; Laeva soror, manicam sentit et ipsa suam. Carnifici tortus nervo, numerare iubetur Indice Furta sono; nec numerare valet. Hoc tantum; QUIDQUID potuit mens improba Velle, Vel speculari oculus, vel retinere manus; Quidquid ferre humeri validi, cumulare lacerti: Hoc volui, vidi, corripui, atque tuli. Dixit. et expediit paucis, tot verbera, verbis; Quaestio conticuit tota, fatente reo. Conveniunt, septemque ineunt suffragia Patres: Primus et; In Furcam Furcifer (inquit) eat! Assensere omnes. Rhadamanthia virgula, nodis Aspera, profertur, iudicis atra Nota: MOX, spectante foro, diffringitur. Ultima vitae Linea, sic trepido significata reo est. Haud mora! supplicii tristissima pompa paratur: Aptatur laqueus; difficilesque gradus. Duceris, Arge, miser, manibus post terga revinctis, Flens multum. Ut Fleres, mystica turba monet: NUNC iter ad Caeli summas instare columnas: Nunc fore sub pedibus gaudia fluxa tuis! Ista Sacerdotes, solito de more, docebant: Sed tibi mens, pedibus tardior, Arge, fuit. Audis: attendis: contraria pectore volvis: Pugnat amor caeli; sed mage, lucis amor. Ah! tibi supremam iam nuntiat ultima lucem Buccina! iam lictor: iam galeata cohors. Pars vulgi, comes est; sequitur pars altera vulgi; Maximus at populi praeripit ordo viam. Praecursant; volucrique petunt plebs turbine furcam: Civica feralem cinxerat unda trabem. Res nova tam iustos inhibet tamen una tumultus. Si vacat, huc tota Pallade, lector, ades! III. Populi, fruges proterentis, importunitas. Ecce tibi! calido mensis Iunonius ibat Pulvere; per cancrum Sole citante rotas. Iam florem, et menses, et consistentia nactum Tempora, far stabat, triticeumque nemus: Se falx dilata est; dum flavescentis aristae Supremam impleret messis adulta diem. Vah, scelus! In media stabat trabs sontica fruge; Trabs, etiam aspectu perniciosa suo: Sed populi affluxu, trabs perniciosior: atque Vastandae Cereri certa parata via. Dum tamen haec fiunt; sensim funebria Furi Ultima fiebant, emeritumque Vale. Venerat ad vitae metam lacrimabilis Argus; Demptaque de gemino flebat aluta pede. Scilicet, hanc Lacrimis, sero sapientibus imbre, Phryx irrorarat. Se, REA gutta, Perit! Contigerat scalas; genuumque labore rebelli, Aerium invito calce terebat iter. Hoc tamen exsudavit iter. Iam vertice summo, Venerat in laqueum: iam religatus erat. Iam praeceps volvendus erat, longumque futurus Iota, iocaturis pensile pegma Notis. Succiderant oculi. Iam dixerat ultima verba; Terra, vale! caelum iudiciale, fave! Vulgus (ut est OMNES ad ventos mobile vulgus) Extremi quamvis limite tendat agri; Extremi procursat agri de limite, ruptis, Ceu torrens, ripis, flumineave mora. Rus simul, et positas calcat,plebs improba, leges: Dumque necem spectet, vitae alimenta necat. IV. Septem Neo-Sophorum, ex arena et tempore, petitum consilium. Furis, sub pacto, manumissio. Ergo aliquis Procerum (dum, funeris arbitra summi, Exsequias properat curia tota reo) Suspende (exclamat) suspendia barbara, tortor! Interiunge moras! et breve differ opus! Clamat: (et unanimi, conclamant Stentores omnes, Gutture, proflatu, pectore, voce, manu) Absiste! intersiste! simul, plebs, ora coerce! (Absistit lictor; plebsque sonora, silet) Pergit is: et; Res est, cordato digna senatu, O Proceres (inquit) Parcere, necne, reo ? Parcimus? et laqueo sceleratum exsolvimus Argum? In Themidis leges noxia grandis erit. Pergimus? ac coepto hunc mactamus fune! relictam In Cererem surget grandius, ecce, malum! Non parcet populus pedibus. Sic, unicus hic fur, Morte sua coget milia multa mori. Strata Sata (ah) truculenta fames, pestisque sequentur: Hei mihi! quantum hominum subruet unus homo? Quid facimus? Dixit. Dicentem nemo secutus Septemvir; dubio stant, in utrumque, gradu. Pars scabit una caput: digitum pars altera summum Rodit: et implexae est quaestio longa viae. De septem tandem, sapientum octavus; O, inquit, O, socii! reperi verba, notanda cedro! E Geminis minimum, magis est tolerabile, damnis: Fur hic, (ne pereant omnia) ne pereat! Dematur collo laqueus: descendat! eatque In patrium, sed SUB conditione, solum. Conditio (nec iniqua, reor', neque praegravis) haec est; AD NOS, Absectis messibus, esto redux! Ista, bona valitura fide, stipulemur: et Argus Iuret! in hoc, dextram solvite reste manum. Laeva, revincta manus, maneat post terga revincta: Cum redit, hac notus possit ut esse nota. Dixerat. Acclamant; Sententia Delphica! fiat! Non aliter Phoebus, non Cato, iura darent. Ergo fit. Exuitur laquei collaribus Argus: Descendit: nexu dextra soluta, vacat. Iurato praeit ipse Senex stipulator, et auctor; EX ANIMO! ad poenam, messe iacente, redi! Praeiuratum Argus sequitur; digitisque levatis; EX ANIMO! ad poenam, messe iacente, redi! Adiciunda fuit postremo syllaba verbo Unica (nam pacti summa, REDIBO! fuit) Ille, REDI dixit, verbis Senioris inhaerens: Singultus sorbens ulteriora dolo. Nemo tamen questus fraudem est, quam nemo notavit. Visus erat summa reddere verba fide. REDDIDIT illa quidem. Sed, carcere liber et Orco, Conscriptis patribus postmodo verba dedit. V. Argi, post messem absolutam, reditus, cavillatio, et ad septem Neo-Sophos epistolion. A cruce discessum est. redit in sua quisque: petuntque Heptapolin Proceres, pristina lustra latro. Iunius haec inter, virides cum mense sequenti, Verterat in flavum, munere Solis, agros. Iamque coloratas AEstas maturrima messes Straverat, iniecta subrueratque manu. Nec minus Heptapolis (si quidquam nupera plebis Intactum rabies, fixaque furca dedit) Messuit in cumeras, et in horrea, venerat annus: Frangebat calidos frigida Libra dies. Frugibus absectis, cum iam terit area fasces, Alternoque gemunt hordea trita flagro: Tempus erat, reducem, (veluti convenerat) Argum, Ad poenas sisti. farre carebat ager: Ac trabs fatalis, nulla iam clade, patebat Cuilibet, inque trabis vertice, restis erat: Nil, praeter collum, deerat, nodumque tenacem: (Eveniant nostris hostibus, ambo bona!) Argus id observat; mediisque fideliter umbris. Nocte redit media. Moenia clausa, notat. Pons quoque, qui fossae distantes iungere ripas Suerat; suspensa mole, negabat iter. Ergo, petit saxis portam, clamoribus urbem, Lamentis vigiles, seditione canes. Turba fit: hic auget turbas; contraque frementes Turribus ex altis, altius ipse fremit. Quid veniat? (quaerunt) Vestros (ait iste) dynastas Vado salutatum! Cuius es? unde domo? Heptapolis nuper, (velut et vos) incola: post haec Nuntius ad varios: Nunc (aperite!) redux. Sero venis (aiunt) Hic; AD alta negotia sero Nemo venire potest: pandite limen (ait) Illi iterum; Cras, blenne, veni! pandemus. at ille; Cras, et luce palam, non sapientis erit: Nunc, nunc, pande forem, custos! De nomine custos Hunc rogat. hic; Breviter rem loquar: Argus ego! Ille ego, fur Argus, vestrae prope victima furcae; Inde manu missus: nec tamen absque iugo. Grande iugum pactum est; UT, messe iacente, redirem: En, iacet haec! redii, persoluique fidem. Per vos, quo minus haec vadimonia fidus obirem, Nempe stetit: vestro stant mihi clausa dolo. DI videant! ego, lege data perfunctus, abibo. Huic olli; Exspecta! pandere, parva mora est. At nihil hic motus, per aperta suburbia, retro Daedalea relegit dexteritate viam. Inde trabem carbone notat, (dabat aurea lumen Cynthia) Soteres alloquiturque suos; ARGUS VII. SAPIENTIBUS. S. D. Pauca Sophis septem perscribo Sophoterus Argus; Et iubeo, in tacitos condere verba sinus. Tres, puto, fluxerunt lunae, quo ex tempore, fonte Vestra tuli collo vincula, vincla manu. Iamque Pependissem. SAPIENTIA vestra pepercit; Tantum, Ad dilatum iussit adesse diem. Promisi, ac vovi, STIPULATO. Messe resecta, Per STIPULAS redii. non patuere serae. Arcuit excubitor. Quare, sine Vindice, nunc sum Liber utraque manu, liber utroque pede. Quid Domini facient, faciant cum talia Fures? Sed sperate tamen: Fur erit iste bono. Namque, peregrinus nunc orbem, ac templa peragro Omnia: pro vobis tura, precesque fero; Votaque concipio, Superum mirantibus aris; Ut vestrum iubeant astra valere caput. Iamque, Valete, Sophi! tantisper epistola, PRO ME, Pendeat, ad vestram, littera longa, crucem. Messis adulta quidem Maturuit omnis; et omne Far, faba, lens, milium, tritica, pisa, cicer: Hordea, cum linis, et avenis. Unica nondum Matura est collo CANNABIS Alta meo. ELEGIA X. Historica. ISAACUS MEDITANS.
(Oval innerhalb eines Quadrats. an den vier Ecken jeweils eine verschiedene Blume. Umrand des Ovals:-kursiv- Egressus fuerat ISAAC, ad Meditandum in AGRO, inclinata iam Die. Genesis.24 (Isaac, vom springenden Hund begleitet, auf Ackerland. 3 Vögel fliehen vor Hund. Im Hintergrund, Kamelenreiter, Sonne untergehend)
Argumentum.

Ex Geneseos Capite XXIV.

Eo autem tempore, deambulabat ISAAC per viam, quae ducit ad puteum; cuius nomen est Viventis, et Videntis. habitabat enim in terra Australi. Et egressus fuerat ad MEDITANDUM in agro, inclinata iam die.

 A Versu 62 Quartus erat, Syrii Titanis in ordine, mensis, (Is, qui nunc Italos Iunius urit agros) Vespertina graves infregerat umbra calores: Iam conopeum totus Olympus erat. Isaacus, Geraraea retro tentoria liquens, Bossoriique procul dextra fluenta vadi; Ibat, colle sacro, per Idumes iugera laeva, Quae rigat Angelicis fons Agarenus aquis: Fons, superum favor, et venae nemoralis alumnus, Stagnantem adversi quem ferit aura Noti. Ibat; et, innata turbae formidine, Solus Ibat, ad Australes, ex Aquilone, plagas. Per sata, per campos, per lucida floribus arva, Cum raperent agiles otia sancta pedes: Ut quaeque inciderant oculis, seu commoda ruris, Seu pictae illecebrae, seu genialis odor; Sic tacita secum regerebat mente viator, Saepe pio teneros corde ciente sonos; MEDITATIO EUNTIS. En (ait) en, Montes habet ora sinistra, nivosos! Scilicet, ADVERSIS nec loca summa carent! At regio ad Libyen, quamvis Deserta, virescit: Nempe, SUA virtus asperitate viget. Haec Sata, bella quidem, sed adhuc male fortia, surgunt: Sic, Forma fragile est, incomitata, bonum. Hoc far, robur habet; sed adhuc stata tempora desunt: Sic, Nisi maturum, non bene surgit, opus. Aspice, quot repleant spicarum milia campum? Tot capitum fiam posteritatis avus. Aspice, quam pulchro digesta stet ordine messis? Hoc olim et legio stabit Hebraea situ. Haec seges est,Nivibus conspersae, filia glebae: Filius incanae sic genitricis ego. Hic, tam vivus, Ager, quid erat, nisi mortua grana? De latere Extincto sic patris, ipse creor. Altus agri culmus, nihil est, Radice revulsa: Gloria sic vita VANA cadente cadit. Flagrabunt stipulae, quas cassa coronat arista; Flagrabunt Animae, quae sine fruge migrant. Ecce,repens Cyprio grassatur ab aequore Caurus; Saepe mihi media turbo quiete venit. Ecce, subinflexae declinant flamina glumae; Saepe iuvat, Prona cedere fronte malis. Tritica nunc florent: vento, flos auget odorem; Sic, melius VIRTUS exagitata placet. Arvum legitimum externo foedatur ab ervo: Foedasset stirpem stirps Agaraea meam. Utilibus spicis, viciae miscentur, et herbae: Miscetur populo, non bona turba, bono. Cantat adhuc gryllus, cantumque repressit alauda: Sic sibi plus pulchris plaudere foeda solent. Iam Sol Hesperio, properat, se tingere Ponto: Ad tumuli Occiduam sic homo pergit humum. Sol moriens, tremulo scintillat amoenius orbe: Sic, moriture, animi tu quoque nube care! Eminus, egelidas tepidus vibrat Hesperus auras: Morte, refrigerium sidera sola dabunt. Comminus, è summa nebulae glomerantur Iduma; In nebulae sedem glomere, Numen habet. Nunc fugitiva cavas duplicat lux, corporis umbras: Sic nostrum retegent funera Grande Nihil. Parva giganteas iaculantur membra tenebras: Omnia sic nigra mors horridiora dabit. Ecce! recomposito claudunt se vertice flores: Sic homo se, clauso colligat ipse die! Ecce, nihil metuit, foliis rosa ruris opertis: Sub tumulo intrepide sic Sara mater agit. Roscidus exustas aether substillat in herbas: Quaeso, Salutifero roret ut aura Deo! Pallidus occasus, pluvio cras effluet ortu: O, Patris, ô, Summi depluat inde genus! Terra, per occultam trudet nova germina Noctem: Messiae genesim truderet illa, velim! Luna dabit thalamos et Matres unica mille: Sit Christi, in multis milibus, una Parens! Umbrarum adventu, gaudet nigra Vesperis ales: Et Sathanas umbram, transfuga lucis, amat. Stellarum exortu, pluviae tuba, (Rana) coaxat: Moribus oggannit sic mala turba bonis. MEDITATIO REDEUNTIS. Talia progrediens, secum memorabilis heros, Inter Idumaei iugera, volvit agri. Talia, regrediens. Cui plaudit ad omnia gryllus, Carminis alterno garrulus obsequio. Adiuvat obsequium plausu meliore coturnix, Dum sua non motu simplice castra canit; Inque vicem resonis agitans succussibus alas, Pennata, ex numeri brachia lege, vibrat. Huic tali Isaacus, moduli poppysmate laetae, Assimilatrici crusmata voce dedit. Crusmate nil laesa est; sed reddidit altera mille, Pervigil aestivis ortygometra choris. Iamque suos repetens fessus Patriarcha penates, Obvius adversis Bossoris ibat aquis. In sua balantes regerebat ovilia pastor; Tendebatque Aries, dux gregis, ante gregem. Vidit id Isaacus; lacrimisque infusus obortis; CHRISTUS (ait) fiet victima, fiet ovis! Agnus erit: totumque vehens in vellere mundum Innocuo; poenas, ne petat ipse, dabit. Idem, Aries erit hic, qui (succidanea, pro me, Hostia) me solvit morte, dolore patrem. Contigerat, multo vestitas gramine ripas: Id teneras strictim carpere cernit oves. Hic quoque subsistit MEDITANS, gramenque recenset; (Necdum omnis nitido cesserat axe dies) Agger erat ripae: notat, ac legit, aggeris herbas: Unius hic generis planta, triphyllon, erat. Quodcumque adspiceres, aderat pratense triphyllon; Quaecumque eligeres, lecta triphylla forent. Planta virens, foliisque tribus dissecta, nec ultra. Vulgus, (si fuerint quattuor,) omen habet. II. Ex eodem Geneseos Capite,à Versu 64. Cumque elevasset (ISAAC) oculos, vidit camelos, venientes procul. REBECCA quoque, conspecto ISAAC, descendit de camelo. Servus autem, cuncta, quae gesserat, narravit domino suo ISAAC. Qui introduxit eam in tabernaculum SARAE matris suae; et accepit eam UXOREM: et in tantum dilexit eam; ut dolorem, qui ex morte matris eius acciderat, temperaret. Hic bonus Abramides; FORMOSO est sole creatus (Inquit) et aetherii signa favoris habet; Si quis habet, dignam thalamis et foedere nuptam: Apta, nec e centum milibus, una venit. Omne genus Nuruum vitiat Chananaea propago: Ex quo rapta Sara est, Femina nulla bona est: In Mediis puero citius tetraphylla triphyllis. Quam nostro occurret Sponsa probata toro. Sic ait. ac, summo riparum, lumina, vallo Dum procul in Boream, et rura Ziphaea, vibrat; Eminus, en, agmen! nymphaeque, virique, camelique, Atque satellitium, sponsa Syrissa, tuum! Hanc videt: exceptamque, heros sibi iungit. Et illa, Isaciosque lares, connubiumque subit. Diligitur; Geminosque (socru fecundior) edit; Sicque Sarae fiunt, una Rebecca, duae.

VILLAE AESTIVAE.

Commoremur in VILLIS.

Canticorum VII. Versu. II.

 ELEGIA XI. VILLA ALBERTINA, prope MONACUM. AD IVANUM BONAMICUM. TRans-Isarana via est; qua, lapsus ab Alpibus amnis, Secta suburbanis prata peragrat aquis. Huc quondam studiosa cohors ibamus ab aestu, Ac studii fessi pulvere, Phoebe, tui. Rhetorices pulli, Balbus, Theodorus, et Aldus: Ac, quos praeterea dux sociavit amor. Quid tibi magnificae faciam praeconia VILLAE? NON est vendibilis Principis ulla domus. Vix etiam, Bonamice, meo memorabilis ore est. MIRAMUR melius grandia, quam, canimus. Ergo, age, miremur! tu mecum, ego carmine tecum; Id, si vulgare est, scripsit AMICA manus. OMNIA qui fieri communia iussit amicis; Communi fieri iussit et ista modo. DOMUS. Alta domus primum, cedrinis effulta columnis, Divite conspicuum marmore tollit opus. Una strues, non unus apex, Praetoria late Culmina diffundit, turrigerasque minas. Non Cumana tibi, non Tiburtina, vetusti, Veientisque crepent ruris aprica, fabri! Sint Albana procul, sint splendida Lucullaea! Plus Albertinum hoc (a DuCE,) lucis habet, Hoc rus Urbanum est, non contra, urbs rustica quamvis PRAEDIA, quae spectas, oppida iure voces. SILVULA, et EREMIDION. Ad latus Eoum, tepidis agitatur ab Euris Silvula, piniferi pendula colle iugi. Ducit in hanc, grato sudandus tramite clivus; Ductos in summo, gratior umbra tenet. Hic nemorum fictae mirantia lumina fallunt Thebaides, veterum viva sepulcra Senum: Niliacasque scaber simulat bene tofus Eremos: Horridulos, credas Numen habere, specus; AntonIque tibi manes, simulacraque Paulli, Frondosae valeant insinuare morae. Ipse ego, confiteor (quid enim rem prodere, fraudi est, Ingenuam?) coepi SOLA probare loca. Me tamen hic, qui traxit, amor, mox inde retraxit; Dum iubet, e summo, despicere ima, situ. Despexi: ac longis vidi procursibus urbem, Mille procul pinnas tollere, mille domos. Tunc ego desertos dixi, nihil esse, penates; Et nemoris dorso devia terga dedi. HORTUS. PISCINAE. CYGNI. Per, positas Avibus, speculas; per arundine clausas Aucupis insidias, vimineasque Pharos, Passibus in pronos rapidis descendimus Hortos; Quos Pomona pari, Floraque iure, colunt. Dissidium faciunt (tamen, Intra foedera) Nymphae; Rivalis dirimit dum socia arva latex. Limpidus, ad dextram, et Zephyro lacus obvius, undat Lusibus, ac varia frangitur unda fera. Summa, secant anates. at piscibus ima natantur; Frondeaque in mediis insula surgit aquis. Et cava Phaeacios suspendit hypaethra virores; Aestivo, Solis spicula, vere fugans. Cuius in umbroso volucres stabulantur aprico; Fervida si querulos excitet hora sonos. Hic est squamigero (Nec enim, colludere pisci, Crimen inhumanum est) sparsa siligo gregi. Ipse ego liba dedi; micasque minister edules, In vescas fregi dapsilis illecebras. Et, lata quoties inhiabat fauce cyprinus (CARPIO qui populo est, improbitate gulae) CARPE dapem! (dixi) Neque iussis defuit ille, Aut titulo. Vivam dixeris esse Famem! Cum toties fieret tam claro sparsio iactu; Missilibusque sonans plauderet unda iocis: En tibi! de tacito prodire Caystrius antro, Cum Iunone sua Iuppiter orsus olor; Lente, impercepto rasit vada vitrea lapsu: Concitaque, ad ripam, dum fluit, ala fuit. Remigium, clames, Pictum par dulce volucrum! Et, gemino in cygno, tot fluitare Nives. His quoque, daps dispersa sua est. Discedimus inde, Atque vagos trahimus pone roseta pedes. STABULA. ORNITHOTROPHIA. Hinc dextros agimus, sub ovilia mollia, gressus: Ad laevam Asturico fumat equile grege. Bucephalos ibi Pellaeos, animaeque Lacaenae Cyllaron, et Zephyros, Cantabra terra, tuos; Circaeisque satos stabulis, Solisque iugales, vidi: et cornipedes Bellerophontis aves. Nec piguit, vario volucrum VIVARIA septo, Atque cohortali visere clausa lare, Pugnaces ibi Lucis aves, nuptaeque, vagantur; Quas transalpino crista tumore decet, Hic, Libycis etiam collum palearibus implens, Gallina, et GALLUS (quis putet?) AFER erant. Hic tremulae quoque clunis anas, guttataque Perdix; Torquatumque ferens Cressa columba caput. Nec Scythicus deerat turtur; nec Ionicus ales; Nec, quem de Colcho littore Phasis alit; Nec Samius, pennae variabilis Iride, pavus; Nec, Capitolina nobilis anser ope. Harum quaeque, sua volucris cum pube, diserta, Orabant querula prandia sueta prece. TONITRUA. TEMPLUM SALVATORIS. Iamque exorarant: at nos, spectare, iuvabat: Cum subito tetricis horruit aura minis: Nimbosisque niger glomeratus fluctibus Auster, Terribili caelum miscuit omne fuga; Miscuit et terras: tonitru dum rumpitur aether, Intentatque truces ira trisulca faces. Nos, timor, abstractos in proxima dispulit antra; Antra, SALUTIFERO rite dicata DEO. Aedicula haec, vario Soterem schemate monstrat: Nunc, quasi Conceptus: nunc, quasi Natus, adest. Mox, Stella effulgens; mox, advena Mempheos, exul; Iam, quaesita Docens; iam vada sancta petens. Hic, populis Miranda, patrans: hinc arbore Pendens: Hic vitam repetens, Aetheriumque thronum: Denique, Par numen SPIRANS, et crimina damnans. Proposuit TOTUM fida tabella EUM. Omnia moverunt mentem argumenta: Sed, inter Tot titulos, movit tunc magis, ille TONANS. ELEGIA XII. AD THEODORUM. Post sedata Tonitrua, Hypaethram conscendunt Auctor et Theodorus. Describitur Hypaethra, et Viridarium pensile, per singula. QUid facimus, Theodore Cavo iam murmura caelo, Composuere nigras, deside lite, minas. Emendant raucas fugientia nubila rixas: ET NOS Innubi vivere fronte, decet! Nempe, Redit Titan; pellensque tonitrua, dicit; VOS quoque, si sapitis, Sole Redite novo! Vos quoque funeream vultu dispellite rugam: TEMPUS habet pallor; gaudia tempus habent. En flores, pluviis redivivos fletibus! En, ut, Post caeli lacrimas, rideat omne solum! Iamque per instrictas, nos ardua cochlea, turres, Ducit in aerium, pensile pegma, nemus. HYPAETHRA, Cum VIRIDARIO et FONTIBUS artefactis. Hic varias patulo caelo Solique retecto, Aggeribus tellus edita, monstrat opes. Distinctis serpunt violaria picta trigonis; Atque ex areolis discitur, HORA QUOTA? Stant, Osco ducti Fontes utrimque metallo: Dignas, effigies sancta, figurat aquas. Hic namque Eustachius superum mysteria discit, Ex Actaeoniae fronte loquace ferae. Illic dispositum nudo Susanna pudori Venatum, pulsa disicit arte senum. In medio (Quis credat, AQUAS regione iocari, Non propria? et ludos exule rore dare?) Aerios supra tractus, siphonibus altis, Cum minime reris, dispatiantur aquae; Atque, alii ex aliis, coeuntes arcubus arcus, Insidias, liquido fornice, mille struunt. Sic miser, in mediis deprehensus floribus, hospes A coniurato, dum stupet, imbre madet. TALIA mirantes oculos, potiora saginant MIRA, Semiramiis digna theamatibus. En tibi! frondosa viridis testudine buxus, Absidis vivo stans apicata tholo; Romuleum explicitis imitatur Pantheon antris; Ex immo, ad summum blanda theatra patent: Immo, theatra natant. Nam subterranea, doctis Fistula torta Striis, stagna lacumque, vomit: Perque cavos intus, (buxi quasi moenia) circos, Euripus fluvias advena portat aves. Ferratis anates filis, connubia ductant: Palantur cygni, cum para quisque sua. Hos catus e cymba sequitur venator, et urget, Fictilibus (meta non meliore) globis. Fida sed, in gyrum labens, iterumque relabens, Instanti toties, praeripit unda, neci. Sic, profugis inhians semper conatibus, hostis, CAPTURI titulum, pro, Capientis, habet. MUSICA, Quae, choraularum intus prandio (dum auctor cum Theodoro foris Hortos spectat) interposita; Materiam sibi sumit VILLICUM INIQUITATIS Evangelicum. SED dum nos oculos vacuo saturamus omaso; Ventre intus pleno, prandia turma capit. Continuo frondosa graves umbracula mensas, Ac tempestiva fercula lance struunt. Fulva ministrentur Nicrani pocula preli; In quibus Orpheius proelia BASSUS amat. Venerat hic, citharis, isthuc instructus, et odis; Quas Orlandiaca VOX animarat ope. Hic, Evangelicis oracula digna cathedris, Gestaque Paullinis, dictaque, fusa tubis; In faciles redigens numeros, follesque canoros, Quattuor ad Partes, quattuor Acta sonat. Ergo, simul vena incaluit, cyathoque loquaci; Haec, licet in Villa vina bibantur (ait) Villa tamen non sunt, sed Germanissima vina; Inque Palatino robur adepta cado. Verborum testis, quem nunc cano, VILLICUS esto! Villicus, ad vites promptus, ad arva piger: Qui, dum plus calices, quam tardum traxit aratrum; In Vitreo dominos gurgite mersit agros. ELEGIA XIII. Historico-Parabolica. VILLICUS INIQUITATI Lucae. 16.

DIVINISSIMAM CHRISTI Sapientiam non sola, caelo demissa mysteriorum gestorumque MAIESTAS. sed etiam excelsissima PARABOLARUM demonstravit HUMILITAS. Eas ipsum, non ex INGENIO (ut sic, hominum more, loquar) nudo, sed, ut plurimum erebus in usu positis; subinde etiam re ipsa gestis, petere solitum; praeter MALDONATUM et CORNELIUM in Evangelia, auctores sunt quam plurimi, celeberrimique. QUARUM in classe PARABOLARUM ego semper numeravi notissimum illum INIQUITATIS VILLICUM, Lucae XVI. capite descriptum. Quid enim, quaeso, narratur in eo FACTUM, quod FIERI non potuerit? quod non olim et hodie, soleat= Quapropter religioni mihi non fuit, humanum Apologum, Historicis etiam parergis, tamquam Persona vestibusque, circumponere: et primariorum, in hoc, Actorum locorumque peristases, atque nomina, exprimere; tamquam ad fidei usque veritatisque, exactam censuram: ut non magis ILLE pro agricolatione, quam de rei actae probabilitate Poeta, videri possit, REDDERE RATIONEM, timuisse. De reliquo, fusius materiam hanc venustissimam diducere placuit, ac tantum non per administrationis Villicae minutias exigere: partim, ut iuventutem, Biblica Evangelicaque meditaturam, digito praeiremus: partim, ut Catonis, Varronisque, et Columellae, venerandis vestigiis insistentes; vocabulorum etiam RUSTICANORUM, Philologis Urbane-Latinis, velut ARMAMENTARIUM quoddam, instrueremus.

I. HOMO quidam erat DIVES.: qui habebat VILLICUM. Lucae XVI. Versu. 1.

 QUa Vivis premit, ac pellit, freta Mortua silvis, Engaddaea, Cavo vallis amoena situ; Hic, qua Palma comis fluit exundantibus, et qua Phoenicis princeps gleba triumphat agri; Ampla, suburbani spectanda cacumine saltus, Turrigeroque nitens culmine, Villa stetit. Firmarant solidos Asphaltica glutina muros: Ambierat tutos fosso praealte lares. Arcis in invidiam surgebant Rustica tecta; Munditiesque rudi docta nitebat humo. De Fumo agnosci, minimum fuit. Eminus ibant. Late conspicuo tecta notanda tholo: Appendixque fuit fabricae sacra mandra profanae; Ne foret agresti nulla Proseucha preci. Ad dextram, qua mite iugum Masadaea levarunt Confraga, et aprico iugera colle tument: Multa racemifero pendebat Vinea dorso; Vinea, Iudaeos tingere laeta cados. Rubra, Palaestinas intrans vindemia cellas, Aut hoc, aut nullo, dulcius acta lacu est. Ad laevam, qua fumat, aquis Sodomaea perustis Squalida, Pentapolis, sulpureoque salo; Quamvis longa prope stagnent freta, et uda Tonantis Praetento late naviget IRA mari: Paciferis mites baccis laetantur olivae; Grataque lactentem ficus opacat humum. At, riguis ubi procumbit resupina rosetis Planities, aequo stantque vireta situ: Disposito quincunce comat, ramique flagello Verberat umbrosum flaccida palma solum. Et, prope palmiferos sudant Phoenicia campos Balsama, mitratas ungere digna comas: Balsama, quam gracili succos trudentia virga, Tam grandi quondam iura datura pedo, Vallis at, opposito sub monte, tumentia Sole Tritica flavebant, Niliacumque satum. Vallis in extremo, peregrini piscis alumna, Traduce fulgebant stagna serena lacu. Ipsa, MANASSEI notissima nomine Villa (Hanc tulit, a domino dicta Manasse, notam) Divire vincebat pinguissima praedia censu; Si natas aliquis condere nosset opes. Imbribus undabant cisternae, fontibus horti, Arboribus silvae, pignore messis agri: Auctumno pomi turgebant, nectare vites, Torculat musto, spumea cella mero. In stabulis, iuga firma, boves; in ovilibus agni; Et bellator ibi, et stabat arator, equus: Cumque nothis, asini, mulis; caper, atque capellae; Ac nido multum foeta columba Syro: Atque cohortis aves; et aves, quas Africa mittit; Et, quas Mopsopius mittit Hymettus, apes. Roscida fertilibus crescebant pascua campis; Pastores stabant, pro grege quisque suo. Opilio caulas, servabat prata bubulcus: Impurae tantum defuit usus harae. Nec tamen audacis vigilax tutela Molossi Defuit, et rabidis ira canina lupis. Quid tamen ira iuvet dentata: quid aspera saevi Colla fremant Phylacis? Cerbereusque furor? Si penetrale tenet latro? fur incola tectum? Si rapit hic intus, quod vetat ille foris? Talis erat ZECHRUS, custos villae improbus, et cui Cura MANASSEI credita Sole nigro est: Zechrus, ab Ephramio deducta propago tyranno; Sed tanto trinepos infitiandus avo. Degener, ut mores, ita res, evertit avitas: Neve parum foedus pergeret esse nepos; Prata nepotando, potando iugera mersit Omnia: quae patrius nuper ararat equus. Digna viro coniux, potori pota Phenenna, Obtigit, et concors in nova damna torus. Diluvio Bacchi noctesque diesque natabant: Deucalion novus hic, haec nova Pyrrha fuit. Hos, tam damnosi (QUIS enim procul, intima disear:) Ignarus genii, Nycteliaeque gulae, Vir, morum Antiquus, sua misit in arva, Manasses. Ac dominas ruri iussit obire vices. Addidit Oeconomas, specioso nomine, claves: Et dedit in totam iura secunda domum. Hi, sibi maiores, Graio de nomine, visi, VILLICUS hic dici; haec, Villica, ferre negant Ipse, procul Solymaea colens urbana, Patronus, Patriciosque, cedro sub redolente, lares; Vix sero aestivis murata palatia silvis Mutare, aut gelidas suetus inire casas: Molle refrigerium, dulcesque in amoena recessus, Distulit in messes (ac puto, porro) duas. Vix tandem (exacta plusquam trieteride) cultis Castra movet portis, blandaque rura petit. SIRIUS ista Canis, solito flagrantior, aegris Otia corporibus suaserat, atque calor. (Saeva Sionaeas aestas incenderat arces: Haec, Engaddaei traxit in antra iugi.) Hic nemus, hic fontes, et opaca perambulat horti, Hic pictae pedicas, linaque, ponit avi. Iamque galeritus viridi Venator in umbra, Qui trabeatus heri forte Senator erat; Duplice praecipites agitat formidine cervos. SIC horas fallit; sic, Canis astra, cane! II. Et Hic Diffamatus est apud illum; Quasi Dissipasset bona illius. Versu eodem. Iam dudum interea Zechri male perdita vita, Et cava vinosi gutturis ingluvies; Perdere quem coepit, perrexit perdere fundum: Retrorsum ac prorsum, ferre, referre, domum. Fida ministra thori, mensae quoque certa ministra, Contulit huc sociam futilis uxor opem. Contulit huic etiam (si fas, manifesta fateri) Naufragio, domini tardus ad aequa rigor; Dissimulansque mali, quamvis scelus hauserat, auris: Indulgens, famuli probra fovebat, herus. Vix sero tandem sumpta est Censoria virga, Servilis decuit quam magis esse notae. SAEPE Illum, prima damni gliscente favilla, (Si, quam fama dabat, posset habere fidem) Admonuit tempestivo vaga fama susurro: Sprevit, et in graciles dispulit illa Notos. Saepe Illum lacerae melior vicinia villae (VICINOS siquis crederet, esse bonos) Erudiit, missisque notis, ac teste ruinae. Risit is, ac, propriam verrere iussit humum. Damna fidem tandem extundunt, annosaque clades: QUODQUE orbis loquitur, denique credit herus. Credit: et, ut multum credat, via magna paratur; Caussaque iam princeps ista, citabat iter. Qua via cumque patet, pater et Zechreia culpa: Hanc humus, hanc homines, hanc profitentur aves. Venerat ad segetes; segetum minor area surgit: Venerat ad bacas, bacifer aret ager. Balsama lustrarat; redolebant balsama pinum: Ficeta intrarat; ficus, acerba fuit. Prata recensuerat, pometaque; languit humor: Viderat et palmas; diriguere comae. Quodcumque aspiceret, sarmenta, armenta, bovile, Fenile, et caulas, et nemus, atque lacus; Ligna loquebantur pecudes delicta boabant; Et balabat ovis, nec reticebat equus; Silvaque, quot foliis, tot linguis, acta sonabat; Nec muti pisces hoc siluere nefas. Omnia clamabant; Depone! extrude! relega! CULPA, quod ex nobis nil capis, oeconomi est. Sola, satis culto turgebat palmite Vitis; Et, bene curatis ulmus onusta botris. Cura, patrocinium quae Zechro debuit, illa Subruit; hinc reliqui culpa reluxit agri. Quid meditaretur, quid toto quaereret anno, Claruit, Ex tanta Vitis amicitia. III. Et vocavit illum: Et ait illi; Quid hoc audio de te? Redde rationem VILLICATIONIS tuae! Iam enim non poteris VILLICARE! Versu 2. Ergo reversus agris, tam conspirante Manasses Rumore, incensa plurima mente coquit. Vixque interposito sibi sidere temperat uno, Quo minus ardentes exspuat ore minas. Postera prodierat, sed adhuc dubitabilis, Eos; Disiecto pariter prodiit ille toro: Oeconomumque citans, solio sedet asper eburno; Atque ita (dum trepida fluctuat aure reus) VILLICE, ait (Tam plebeio sermonis amari Principio, Zechri subluit ora rubor) Villice! Quo primum tibi tempore credita villa est, Astrinxitque tuas cura locata manus: Moribus e nostris aliena negotia mensi, Credidimus, talem te fore, qualis eras. Servieras oculis: Exordia prima nitebant: Hoc, satis in servo est prima probata fides. Ex usu, longoque DIE, qui commoda dictat, Cetera rebamur splendidiora fore. Hoc te, vir nauci! famularia pensa monebant; Hoc herus, hoc lucris ingeniosus ager. Omnia foedasti! Quod me, (si lippa senectus Caelet, et emeritae debile lucis iter) Non et veridicae caelarent classica famae, Classica, Dardaniis flebiliora tubis. Quid refugis? retroque pedem, cum fronte, retorques? Audi, audi! de re, non bona fama, mala est. Huc ades, huc! scelerisque tui lege grande volumen! Sub sontes oculos sonticus error eat! Diceris, Oeconomi fastu turgere minaci: O, NON in titulo, est verna, sed, obsequio. Diceris, in famulos taurinis ire flagellis: HUM ANUM non est, sceptra ferina quati. Diceris, Inter opus, manibus dare iura remissis: CUR facienda iubet, qui nihil ipse facit? Diceris et, pedibus rus visere rarus omissis: NULLUS arator eris, ni peragrator eris. Accusant, dormire die, vigilare Diana: TEMPORA qui vertit, vertet et ille solum. Perdius ac pernox cessas, trahis otia, ludis: REM, quam perdis, amat perdita vita sequi. Die mihi (Quid stupidam transflectis in avia frontem! Attenta potius crimina disce mora!) Dic mihi! Quid meruit de te, vel hic ultimus annus? Ut tua tam sterilem cura noverca daret? Restibiles quis opimat agros? sulcatve novales? Stercora quis pingui digerit alma fimo? Quis mihi sarit humum? quis arat? quis arata reversat? Quis serit? aut operit nuda bidente sata? Quis, rogo, corrivat? derivat? pastinat? occat? Festucat metas? colliciasque fodit; Eruncatne aliquis? tribulisve obsessa, repurgat? Aut secat? aut sicilit? calvaque prata rigat? Non falces acuis: non inspicare laboras; Non, tempestivo tritica Sole, metis. Demessum, non sede sua, non sidere, condis: Condita, post Hyades exteris, atque Notos. Sic intestinis vanescunt humida blattis, Aut in abortivum tritica gramen eunt. Cetera quid memorem? Longa est (vel summa sequenti) Culpa tua: et, solus taedia sermo parit: Quid mihi iam pariant dispendia? Negligis hortos, Ac nihil implantas: insitioque vacat. Non oleam stringis; nec olivi excernis amurcam: Non recto palmas cogis in alta situ. Balsama. plebeio sinis exspirare fruteto; Aut, inclementi saucia falce, necas. Lanigerum tondere pecus, mulgere iuvencas, Emulgere capras, atque iugare boves; Cornipedes admittere equos, submittere tauros: Et foetum, et fructum (foenora ditis agri) Tu nihili pendis; vel (ut auguror) in tua vendis Lucra. Scient calices ista, focusque tuus. Hinc illae, hinc, Lacrimae! dominam tantisper in Urbem. Numquam de querula mittitur agnus ove: Non, de clamosa vitulus genitrice; nec haedus. Parva queror. Solymis mella vel ova, volo: Sed Solymas, non mella mihi, non ova vehuntur: Non pressi lactis curta mitella datur. Cumque haec diripias, nebulo vafer, omnia; perdis Omnia: nec tantae, VILLA sat ampla, gulae est. Instrumenta etiam villatica, gurgite sorbes Ventre, trahas, crates, sarcula, plaustra, rotas. Quae, si non ita sunt; ubi sunt? ubi tribula? palae? Marra? ligo? vannus? vomis? aratra? iuga? Cetera? Distraxti, glutisti, avideque vorasti: Hinc alvus turget nunc quoque, lurco, tua. Quid mihi respondes? O, Villice, villice? iacta est Alea! Condemnat te tuus ipse rubor. Aut igitur meditare aliquid, quo crimina purges: Aut tibi quaere alias, in tua furta, fores! NON facit ad nostras nequam custodia caulas: CORDE caret, quisquis credit ovile lupo. Dispensatorem fortunis postmodo nostris, Non Dispersorem, perfide, quaero! Vale! SIC ait. Abscedensque, reum simul, atque penates Deserit attonitos: urbica tecta petit. HOC tandem collecta spuit patientia fulmen; QUAEQUE venit rabies Sera, Severa venit. IV. AIT autem VILLICUS intra se; Quid faciam? Quia Dominus meus aufert a me Villicationem! FODERE non Valeo: MENDIcARE erubesco. Versu. 3. Qualis, fulmineo pastor cum stringitur ictu; Tunc quoque, cum stagno fulgura mersa, silent: Exsternata tamen sonitu praecordia versat; Statque metu, nec stat: non videt, atque videt. Vivit; et ancipiti nescit sub funere vitam, Ex animi dum se colligat ipse fuga. Talis erat, domina Zechrus tremefactus ab ira: Lymphatum videas, immemoremque meri. Vix tandem dubio mentis sibi redditus aestu, Radere dente ungues institit, ungue caput. Advocat uxorem. Nihil ad rem, suggerit uxor. Advocat arcani pectoris omne forum. Excutit, expendit. Varia est, in duplice pelle, Diphthera: non uno vertitur illa dolo. In nemus excursat (NEMUS, est meditantibus aptum) Ad numerumque pedes, consiliumque, movet; Quas nunc (inquit) opes? quas invoco naufragus artes? Non est in tanto, cymba vel una, salo. Enato fortunae pelagus? Nimis ampla procella est: Nec mea sunt liquidae brachia nata viae. Nil hausi (nisi, quos arcent Sacra sobria, fontes) Nil didici, (nisi, quod dedidicisse velim) QUID Faciam? Labor unus erat, fugisse labores, Heu! quid Agam? Quintus luditur Actus hero! Iamque, Vale! dixit: profugo pede, Plaudere iussit: Triste recensebat Calliopeia Telos. Drama celebratum, famosa catastropha claudet: Et vulgi fiam Fabula. Vah! quid agam? Diffugiam? comitemque fugae vectabo Phenennam? SARCINA magna satis, vel mihi Solus ero. Diripiam Villae reliquum? et ditabor abactis? Mugitu prodet devia furta pecus. Perstabo? supplexque, pedes prensabo patronos? Oh, REFUGIT timidas mascula culpa preces. Expellar? vacuusque, meo iam vespere coenem? Unicus, e plumbo, siclus in hoc loculo est. Sudem? inhiem? Fodiam? renovemque ligonibus arva? Ah, fregit tremulas curva chiragra manus! Pro Porta sedeam Speciosa? aut ostia pultem? MENDICAS tinget purpura foeda genas. QUIN potius, Si pauper ero, si sidera cogent, PAUPERTAS artes, ingeniumque cient? Fraudibus inceptum est: claudantur et ultima fraude! Abiectae est animae, dicere; QUID FACIAM? V.

SCIO, Quid faciam: ut, cum amotus fuero a VILLICATIONE, recipiant me in domos suas. Convocatis itaque Singulis debitoribus domini sui, dicebat. primo; Quantum debes domino meo? At ille dixit; Centum CADOS Olei. Dixitque illi; Accipe Cautionem tuam, et sede: cito scribe, QUINQUAGINTA. Deinde alii dixit; Tu vero, quantum debes? Qui ait; CENTUM Coros tritici. Ait illi; Accipe litteras tuas, et scribe, OCTOGINTA. Versa IV. V. VI: et VII.

 Nunc SCIO, quid faciam? Miseri, mercentur amicos? SAEPE tulit miseris emptus amicus opem. DIFFUGIUNT, quos fecit amor sanguisve, sodales: ASTRICTI lucris, vis retulere pedem. COMMODA Sauliadas hodie, faciuntque Davides; CUI tu largus eris, iam tuus, Alter Ego, est. QUOD fieri solet, et facile est; largire, ligaque! Hos, domini e corio vincula secta, ligent. Hos domini dita (Ius, an, dolus? arguat aether!) Censibus: et solvat debitor arte fidem. Verba det, in tabulis, pro Nomine! credita truncet! IMMEMORI, facile est, imposuisse SENI. Extrusum, lare quisque suo, pro fraude, locabit: Sic, si non Consul; non tamen Exul, ero. Talia decernit: decreta, reversus in aedes, Exsequitur. solium Zechrus herile premit. Mox (velut Oeconomo iam grandior) ora nocentis. In dominas mutat, iudice fronte, minas. E casulis hinc, inde, suis (ut quisque remoto Accoleret vallem, seu propiore, situ) Dimissis circum famulis, Davoque, Getaque, Aere gravi pressos, evocat agricolas, Haud mora! concursant, quicumque Manassis in aere, Cum Staphylo, Stasimus; cum Raguele, Stachys: In manibus, sua cuique Fides, ac syngrapha captae Mercis; et, Oeconomi de gravitate, tremor. His strictim Zechrus, subducta fronte; Quousque Aes differtis? (ait.) flagitat asper herus. Nec Domini tamen ista, (Viri) est, est temporis horni Asperitas: Segeti defuit horna fides. Sed neque sum Exactor vobis ego saevus. Ad ossa Si deglubat herus; non ero Sector ego. Audiat ipse licet! (quem rectius ista latebunt) PRAESTAT, Obaeratis mitia iura dari. Et mihi pro vobis (quos damna domestica carpunt) Decretum est animo, pessima quaeque pati. Vincula et exilium, quam vestra gravamina, malo: SIC Vestri quondam nos amor iste iuvet! Dixerat. Ac dictis, flendo applausere coloni: Tum, grata spondent haec meminisse vice. Ille iubet, sua quemque, libris exscripta, referre Debita: mox, numeros aeris inire sui. Hos initos, minui mandat; tabulasque novari; Nomine pro grandi, scribite quisque minus. Qui Centum e dominis profitetur habere trapetis, Nunc Quinquagenos debeat ille batos! Qui de triticeis, numero pare, sumpsit acervis; Bis denos, centum detrahat ille Coris! Par ratio musti est, par velleris (inquit) et horti: Omnia, si sapitis, charta Minora dabit. Nec refert, quod scripta fides, quod Cautio, manca est; CAUTIO tunc plena est, cum cavet ipsa Sibi! VI. ET LAUDAVIT Dominus VILLICUM INIQUITATIS; quia PRUDENTER fecisset. Versu. 8. Fecerunt mandata viri. Rediere (premente Iam minus aere graves) calle, per alta, levi. Zechrus at eicitur. Prodest fallacia pulso: Hospitium Staphyli, quo relevetur, habet. Certatim Raguelque vocant, Stasimusque, Stachysque: Symposium Stasimi, quo recreetur, amat. Pro libitu reliquos, (ceu dictant tempora) tondet. SIC pretium, pietas Impia, fraudis habet. Audit et hospitium Zechri, latebrasque, Manasses: QUEM laqueo decuit, laude sub astra levat; Prodigus ut fuerit nobis, sibi providus (inquit) Vulpina tectum quaesiit arte lupus. Nos, nece patrata, REFUGI de nomine dictas Cogimur in turres: vitaque tuta, latet. Post, ADIUTORI lapidem, Masphatica clades Repperit: Ac multis profuit ille lapis. Fertur et Ausonius struxisse Quirinus ASYLUM: Ut, quos caussa nequit, protegat ille locus. Haec tria (quis credat?) Lapides, et Asylon, et urbem, Sublestae in fidei repperit iste casis. Hic sedet, hic tegitur: Tuta haec in moenia, nostras, Quo reperiret opem, DILAPIDAVIT opes.

CANCER IUNIANUS.

Sermo Eorum, ut CANCER. Serpit.

11. Timoth. 11. Versu. 17.

 ELEGIA XIV. SATYRICA. A CANCRI permeando signo, deterrere SOLEM conatur; enumeratis CANCRORUM vitiis. Argumentum.

CANCER, LEO, Virgo, Draconesque; et, cum Canibus, maiores ursae, minoresque; ac siquid aliud antiqua Poesis, in sideribus animavit: in Mathematicorum ingenioso cerebro vitam, animam, et formas habent; in caelo ipso non habent: Sed certarum constellationum (sive in ZODIACO, sive in reliquo aetheris tractu) dispositae, velut Imagines relucent; tam subinde longe dissidentes a nominis sui veritate; quam procul Ganges ab Rheno, vel Indus ab Ibero distat. Quare nec in Caelum, Lector, peccamus, nec in Caelestes animas; si Zodiaci CANCRUM, SoLARI cursui nitimur odiosum efficere; pulcherrimique SIDERIS gratiam, a taetri vultus MONSTRO abalienamus. NEC ENIM superas sedes unquam ullus intravit CANCER. Qui si tamen vel maxime introisset; exagitandae, per satyricam Elegiam, retrogradae bestiae licentiam daret et condonaret. non tantum Ingenii, sed etiam poeticae consuetudinis, usus. Sic enim, exemplo vetustiore, in res, a Deo conditas quidem, ceterum aliqua subinde conditione vitiosas, stylum acuerunt, maxima Parnasse ornamenta, NASO, SIMONIDES, et complures alii: dum Auroram, dum AMNEM, dum Feminarum DECUPLICEM naturam, aliaque, traduxerunt: accusandi sane, si Res ipsas; absolvendi, si rerum Abusum, vexaverunt. De Argumenti mei innocentia, hoc satis esto. DE CANCRORUM autem varia prosapia, lector obvius intelligat; magnam etiam VOCABULORUM natam farraginem, ad unici tamen Cancrorum generis significationem tendentium. Nam et Astaci dicuntur, et Carabi, ac Paguri, et Hippeis. Et Pinnophylactes, atque Cilices, et Heracleotici Cancri; Maiaeque, et Leones, ac si quid aliud praetere a monstrosi nominis, in hac Elegia sequentive. occurrerit. Eorum omnium Tibi, (quisquis pervolvere dignaberis) et Rationem Gessnerus, et Naturam describet, Aquatilium Libro IV. a titulo, De Astaco: ubi inter cetera (paragrapho de Leone) Effigiem interserit Astaci, seu Cancri MARINI: quem (inquit) HUMER vocant Germani, ex descriptione Septentrionalium regionum OLAI Magni. Is ingentem esse scribit, inter Oreades et Hebrides Insulas; et tam validum, ut Hominem chelis apprehensum, suffocet. (Perniciosae sectae Doctrinaeque, non obscuro Symbolo, et Emblemate.) Nunc a Te, Benevole Lector, paucis Monito; SOLEM caelestem (sed Demonitores) alloquamur.

 IAm medium tetigit Iunonius aethera mensis; Deque Gemellorum sidere Phoebus abit. Zodiaci superest, en, ultima semita, CANCER! Ad Boream ulterior non datur inde via. Post hoc exactum, revoluto tramite, signum, Retrogradas discet Sol agitare rotas. Et merito! tunc digna LEO Nemeaeus eunti Tergora praesternet: VIRGOQUE pandet iter. Iam nunc (consiliis adhiberer idoneus ullis Si vates) auctor, Sol tibi magne, forem; Ne caeli hoc ulcus, ne carcinoma, subires; Unde tibi Herculeus sit, remeare, labor; De quo vix salvo possis temone reverti. Infaustae est, nostro CANCER in orbe, notae. Ergo tibi metus hic, vestro quoque fiat in axe! Caelum, etiam pulso monstra Dracone, fovet. Tu, qui tam cautis magnam fugis, atque minorem Flexuris URSAM, flammivomosque Boves: Qui neque Persephonen, nec adis Plutonia regna, Ne tua tergeminus terreat ora Canis: Parva times; et summa potes portenta, videre? Pythonem tantum vix ego credo malum. Et tamen ille tibi metui fuit, ante ruinam. O, tu, si CANCRI noveris omne nefas! Qui primis Cancrum potuit contingere palmis, Palmares habuit scilicet ille manus! Vere audax, idemque (reor) bibiturus hianti Gutture, vel flammas, vel Phlegethontis aquas. Adspice (sed, procul) a summo scelus istud, ad imum: Invenies, odium grandius angue, cane. A capite ad calcem pingamus! Erinyes in te, O Cancer, Lernes vel stabulantur hydrae. Os tibi dentatum: caput est, in cornua ductum Quattuor, armatis cornua torva minis. Corneus hinc, atque hinc, excurrit acumine contus Duplice: qui foedo mystace fingit acum. Lucentes, sed nequam, oculi; laevisque tuentes, Hic Boream obliquum vultibus, ille Notum: Serrataque truces sinuatae forcipe chelae: O digiti! O, pulchris brachia ducta toris! Hostibus eveniat nostris hic amabilis Index! Hic mollis pollex! haec tua blanda manus! Tergora quid memorem? (nam colla, humerosque superbos Detraxit cunis Tethys avara tuis.) Tergora crustato semper thorace tumescunt; Qui, ferruginea quam bene sorde micat! His alvum tegis, atque trahis, rigidamque, scabramque; Putidulisque cavam sordibus ingluviem: Octonis graderis pedibus; ne pessimus, Octo In genibus, Bipedum, quadrupedumve, fores. Extremum, quod pestiferi tegit omnis Ova, Sex secum crates mobile syrma vehit, Et quinis finit se cauda comata flagellis: His, ventrem irato saepe tremore ferit. CORPORA descripsi. Sed non sunt sola timori Corpora. nam Mores plus feritatis habent. In latebris plerumque trahit, cum muribus, aevum: Quasque colit natrix, has colit iste domos. Hinc est; Troxarten quod saepe retraxit aquosum, Aut trepidis Hydri sibila colla volis, Sacrilegas Cancri scrutatus in amne cavernas, Piscator; morsas ingemuitque manus. Dum vagus interea vel saxa dolosa Procrustes, Cancer, et insidias, aggere rectus, amat. Hic praeda est. Praedantur enim, gens Barbara, (Phoebe) Crebraque ab hoc ipso commoda mense legunt. Nam; simul ac tremulas, Iunonis mense, lucernas Cynthia succendit, Luciferique facem; Diverso ex undis proreptant nomine monstra (Quem non, vel nudi nominis, arma fugent?) Astacus, ac, Maiae; Leo, Carabus, atque Paguri, Atque Almonicolae, Coryciaeque ferae: Sidoniique Hippeis; et, dictus ab Hercule, cancer; Nec grex plebeius Pinnophylactis abest. Cuncti hi, nocturnis pervadunt pascua furtis: Decutiunt rorem, depopulantur olus, Protinus in Lycias (minor est iniuria) ranas; Atque in pisciculos (haec gula maior) eunt. Vix tandem, Aurora tenebras abigente, reversi, In meliore terunt rostra cruenta dape. Sive caballinum venentur in amne cadaver (Hoc cum noris; equis, heu, cave, Phoebe, tuis!) Dente caballinum lacerant bellace cadaver, Seu, quaecumque vadum carnea frusta trahit; Carnifices figunt in olenti funere morsus: Vidi ego, dum pronis me vehit Ister aquis. Crudus ab extrema pendebat capo phaselo, Limpida proscisso flumina ventre bibens. Sic sibi sincerum, sic credidit archimagirus Gallum incorrupto carnis odore fore: Sed praedam Cancri, media caponis in alvo, Praeripuere coquo, praeripuere foco: Semilacer, foedoque macer, depastus hiatu, Pensilis infido gallus ab amne redIt. Audi aliud! CANCER, Boreales Hebridas inter, Orchadicosque sinus, sustinet esse latro: Vastaque (Quis credat? sed credite!) corpora, nautas, Vastior horribili comprimit ipse manu. Quod, siquando viri, vel aquatica funera, desint; In semet, strictis cornibus, arma movent. Agmina conglomerant, galeataque proelia cancri, Frontibus obnixi forficibusque, cient. Victa pavet legio; retroque trahente pavore, Cui dant ora alii, terga dat ipsa, fugae. Omnia quid memorem? captus licet, atque prehensus, Tractus et ad meritos victima rubra focos; Quid, nisi Plebeius cibus est, nisi sumptus avari Hospitis? ex oboli cui scobe, coena nitet. Vidi ego, qui lignum, Cancrum e Balearibus, esse Crederet excoctum: Proiceretque fimo. Vidi ego, pestiferum stomachis qui diceret aegris, Et Sano Insanam crederet esse gulam, Vidi etiam, qui mensarum non duceret ullo In numero cancros; sed simulacra cava. Hem tibi lautitias! hem nobilis alitis ovum! Ex quo vel tandem Scorpius ire porest. Namque ferunt, Sexto dum te, Sol, mense rotatum, Per Cancri Phaethon bracchia rubra trahit; Cancrorum, in sicca tantisper funus arena Desertum fieri Scorpion, ore novo. Nec satis huic, metamorphosis tam tetrica, monstro: Transit in haereticum tam fera vafra logum: Schismaticumque fovens, dispergit in obvia, virus; Quale, Philete, tuum: quale, Hymenaee, tuum. Transit et in foedum Cancri vis sontica morbum: Carptaque furtivo pectora dente vorat. O pestem! ô Cancrum! ô, Furiis quoque flebile vulnus! Sed, premere haec hodie, laeta Thalia iubet. Interea, cave, alme, cave, sol auree, Cancrum! Irruere in frontes nam solet ille bonas; Et faciem, ac malas, fluidasque erodere nares. Ah! etiamne tuas polluit ille genas? Polluit. Hic fabor, quod suspicor, optime Titan: Per cancrum, tot iam saecula, volvis equos. Unde tibi (dic, quaeso) notae, quae lucida foedant Ora, mathematicis grande problema scholis? Sint aliis MACULAE! mihi Carcinoma videntur, Atque cicatrices, quas tibi Cancer arat. Quare age, si sapis, atque capis tot, Apolline digna, Phthegmata; ab infami calle reflecte rotas. Effuge, si poteris! Si non potes, obtere Canorum; Nulla sit hoc stellis nomine digna via! Aspice mortales: his est noxa ultima, Cancer; Nec, nisi Minois discrucianda foro: Namque vel aeratis torrent in pelvibus illum; Quo vix vel Phalaris tristius edat opus: Aut vivum ac vegetum, et spirantem flumine mergunt; Ut Luat hoc flammis, Eluat istud Aquis. ELEGIA XV. CANCER DEMERSUS. Historico-Mythica, seu, APOLOGICA. Argumentum.

IMMANIBUS, insolentibusque flagitiis, semper Consulta Antiquitas, magnum et ingeniosum SUPPLICIUM investigavit: nonnumquam etiam perquam convenienter invenit. Sic METII Suffetii, Dictatoris Albani, distractam in utriusque fortunae casus Perfidiam, Tullus Hostilius, rex Romanus, actis in diversum quadrigis lacerantibus, ultus est. Sic Vestales, Virginitate deflorata, tamquam Telluris antistiti Vestae parum fidas, Roma TERRAE viventes spirantesque infodit. Sic Patricidii Matricidiique reos atque convictos, culeis insutos, cum cane, vipera, gallinaceoque, in fretum vivos Priscae leges abiecerunt: ut neque terra, neque caelo; non aqua ipsa, communique omnibus aura, Vitae nostrae elementis, propitiis fruerentur illi: qui Vivendi sibi Principia indulgentissima, PARENTES inquam, scelerate iugulassent. Sic denique Maiestatis proditae condemnatos, de Rupe Tarpeia praecipites egerunt: ut Altissimae Reip. meditatam Ruinam, Profundissimo cASU pensarent.

Vetustatis istam tam rigidam Sapientiam, recentiores securi UTOPIENSES, in quodam insulae suae vico, CANCRUM grandem Viventemque, quod is pagani Praetoris filiolum mordicus laedere perseverasset; Atrocissimo post hominum memoriam Supplicio sunt aggressi. nam, AQUIS DEMERSUM, intercludere spiritu, conati sunt.

Hac tenus Argumentum. nam ad Titulum quod attinet; ELEGIAM appellavi HISTORICO-MYTHICAM, seu APOLOGICAM. quoniam, Rem nusquam vere gestam, et per scomma tamen Loco non uni affictam; rectius ad Fabulas historiam mentientes, atque ad AESOPI Phrygis figmenta, relegamus. Quocirca (per nos quidem) ad insulanos UTOPIENSES, sine ullo Veritatis naufragio, abnaviget.

 QUIS locus ille fuit? (memori refer ore, Thalia; Si meminisse potes) Quis fuit ille locus? In quo tam tetrici resident monimenta theatri, CAPTUS, et, heu! PLEXUS, vindice Cancer aqua? IBAT ab Utopiae piscosa baiulus urbe, Per pagum hunc, aut hunc, urbs Trigalera, tuum. Viminea clausos gestabat corbe paguros, Aut huic, aut illi, vendere promptus hero. Excidit huic retro Cancer; quem perdidit unum, Nescio quo fati, fiscina laxa, dolo. UNicus, at vegrandis, erat, facilisque notari. Sed, NEMO properans, post sua terga, VIDET. PER plateas tunc forte vagans praetorius Infans (In Villis praetor quantulus esse potest) Bimulus, ac tenui bysso ludebat amictus: Solus erat. Solus viderat ergo Feram; Monstrificumque ratus, furvo sub tegmine, Saxum; Sustulit, incautis applicuitque labris. Iamque infantilis trudebat in ora palati (Nam, quaecumque capit parvulas, Esse cupit.) Restitit, ac nasi Cancer vicina prehendit (Longiculus puero nasus, et aptus, erat) Continuo exclamat, trinepos ceu Stentoris, infans; Hic clamor captis Urbibus esse solet. Concursant pagana manus; Plebs insima, summa, Vir, mulier, iuvenes, et pueri, atque senes. Hic, de straminea Praetor quoque devolat aula; Cumque suo, Villae praeside, Iuno Iove. Aspiciunt flentemque illum, Cancrumque cruentas Pressantem nares. CEDERE nare, iubent. Non cedit. Clamant: Nihil hic clamore movetur. Terrorem ingeminant: Fortius ille premit. Ohe! ohe! fuge! (succlamant) fuge, dira Megaera! Hic manet, et carpit: Flet puer, Ohe, ohe! EDICTIS Cancrum hinc, Interdictisque repellunt; Extremo hoc Praetor fulminat igne reum. Nec fulmen tamen ille timet; neque saevus omittit, In re iam prensa quod sibi iuris habet. Non strepitu Lictor, non ovibus arcet Abactor; Cum tamen his passer pareat, atque grues. Sed neque passer erat, nec Strymonis astacus ales: Et tamen in pingui tunc erat ille sato. Heu, quid agant, quibus hoc monstri neque nomine, nec re. Notum unquam? quibus est unica visa Ceres? An Styge submissam hanc pestem, quasi Cerberon olim? An Libyci foetum sideris esse putent? An magis, expositam Lucinae degenerantis Progeniem? ac miras, ab Iovis axe, minas? Abripiant? quis tentet opus? Puer ergo peribit? Quid si Nasum una quis secet, atque feram? Curia suadebat sed Conso curia nullo: Qua, Calchante, omnes Iphigenia forent. Consilium melius (quod saepe ministrat arena) Carnifici Coraci suggerit ipse timor. Hic dextram aeratis manicis inducit, et; Hic iam Tuta, vel in Parthas tigridas, arma feram! Consultum puerili animae si fortiter itis; Ne toto sensim corpore virus eat, Cum laesa laedentem una cito, parte revellam. Dixit is: iniecta diripuitque manu. Sed, simul ac rapta est laceratae portio naris; Semianimis trahitur, sub sua tecta, puer. Hic plorat, lacrimisque simul, teneroque cruore, Infundit matrem: vindiciasque rogat. INTEREA, populi proiectus ob ora, nefandus Carcini aspectus mira theatra ciet. Expendunt orisque truces, cum cornibus, iras; Binaque falcato bracchia fissa sinu. Octonos, eosdemque agiles, et semper ituros, Observant stupida simplicitate, pedes: Praecipue hos Oculi terrent, divorsa tuentes. Ut quemque aspicerent, SE putat ille peti: SE posci fatis: SIBI proxima funera, Cancri Portendi intuitu. Vestibus ora tegunt. Dumque sub inverso (QUID non, pavor inscie, fingis?) Ventre, palam caudae tractilis ova notant: Centum alios (in cauda) Oculos, nigra lumina, clamant, Suffundi sanie, Colchiacaque lue! Aut Argum, aut Argi, sub ea, recrescere manes. QUIDQUID id est, certe tollite! (Praetor ait) Sed, qua pro meritis poena? Respublica curet; Ne gnatos mecum perdat et illa suos: Neu cum Sole malum vires trahat atque valescat, GRANDIBUS exemplis noxia grandis eget! Consultant igitur. Tandem, Exitiabile monstrum, Patribus est visum, praecipitare freto; Sic poterant (aiunt) servari Pergama quondam, Sub Pontum Danaus si prius isset equus. Poena placet, poenaeque gravis rata caussa probatur; MERGITE (conclamant) mergite probra Mari! Pars quoque, furcillis dirimi vult guttura Cancri; Certius ut capiant ora soluta vadum. Has illos docuit Themidos clementia leges. SED, nemo est ausus prendere rostra ferae; Nemo reum antrorsum, retrorsum tangere nemo. Ingenti tandem forcipe crura trahunt. Hanc faber hos ipsos modo deproperarat in usus, Eminus ut prendi noxia posset Hydra. Iamque Fretum attigerant, hoc est, digitale Profundun, Ac laticem, Rivis vix quoque vixque, parem. Huc, ripas hinc inde vaga complente corona, Heu, rabido Cancrum turbine praecipitant. Immanem populus clamorem ad sidera tollit. At laeto Cancer ventre flagellat aquas: Liberiorque Suo iam in REGNO, plausibus alvum Alternis feriens, gurgitis imma petit. Hoc ipsum insanas movet, in nova classica, voces; Euoe! Res, (clamant) res, ô, amara, MORI! Cernitis, ut tremat ut fremat? ut miser ultima tentet? Ut vel cauda haustam sentiat ipsa necem? Ut prorsum? ut sursum? ut volvit sua membra retrosum? NEMPE, graves noxas et levis Unda premit! Sub Lessum hunc abeunt, Valeas ergo, unice Cancer; Tam rigidus, Praetor, cui Rhadamanthus erat! Postmodo Commune hoc statuetur in orbe Tribunal; Omnia, si peccent, sic elementa luent. Utque reum mersere undis, gens unica Iuris Interpres, Cancrum; sic cadet omne reum. Flumina submergent, ubi quemquam flumina perdent; Infodient terrae, si sterilescat Humus. Auram siqua gravet, Brasila feritate vorabunt; Comburent IGNEM siquid ab igne flagret.

LILIA. Florete flores, quasi LILIUM! Et date odorem: et frondete in Gratiam; et collaudate Canticum.

Ecclesiastici XXXIX. Versu XIX.

 ELEGIA XVI. LILIORUM PULCHRITUDO, VARIETAS, ET ODOR. Argumentum.

Se, inter scribendum, Horti subiacentis LILIIS, in Collegio Anglipolitano, apprime non solum oblectatum; sed etiam, propter Odoris praestantem halitum, cerebri viribus auctum fuisse.

Observa porro, Lector benevole: LILIA non paucis scriptoribus, inter Vernas potius, quam Aestivas, DELICIAS computari. Nobis tamen, ut qui sub Arctoo climate et scribimus, et orti sumus: quibusque Alba praesertim LILIA, vix unquam ante Solstitium aestivale adolescunt; iure meritoque placuit, Titulis potius Delicatae Aestatis, quam teneri Veris, id Florum genus insertare.

Complura vero leges, in subiecta Elegia, LILIORUM nomina generaque: de quibus exactius scripserunt Adamus Lonicerus, Herbarii Parte. 5. c. 371. 372. et 373. Q. Apollinaris, Enchiridii Libro 2. Matthias Lobelius Insulanus, in stirpium Historia. Petrus Penna, in stirpium novis adversariis. in quibus tu non sola tantum vocabula, sed effigies quoque genuinas recognosces: et una mecum adorabis, cum Auctoris Naturae Latria.

Graecia prisca LILIUM nominat Krina/nqemon, Krino/r)r(odon, Lei/rion, Sou=son, et A)frodi/ths Xa/rma, quasi dicas, Veneris Gaudium: quod tamen verius VIRGINITATIS nuncupari debebat.

 DUM mihi primaevi deductus origine mundi, Biblicus historicis curritur ordo rotis: Dum Sex scribo Dies, et sex annosa dierum Pegmata, quis caelum nititur, atque chaos: Assyriumque nemus, paradisaeamque Damascon, Et Babyloniacae coctile molis opus; Ac prius incastum gemuisse sub imbribus orbem Ac post, sub flammis Pentapolea probra. Thariadenque patrem, duodenorumque Nepotem Auctorem Patrum; legiferumque Ducem: Et Nilum et Memphin Pelusiacumque tyrannum. Obrutaque Arabio Thaphnica castra freto: Sinaeasque tubas; et, post sexennia septem, Iordanis domitas, atque Cedronis, aquas: Et, quidquid terris, et, quidquid Iosua caelo, Imperiis iussit stare, vel ire, suis; Talia dispositis dum mando oracula chartis; QUIS defecturum Spiritus implet opus? NAM, mihi qui cupidam modulamine defricat aurem, Mobilis, in caveae spinulus arce loquax; Auribus ille quidem; non et tibi servit, Apollo: DEBILE robusto gaudet odore caput. Quid mihi cum sonitu nudo? quibus affluit alis, Diffluit; ac, vacua dum ferit arte, perit. Vos potius, quos nostra vident musea, teguntque, Ne Libyci possint nos violare Noti; Horti, (ô, ter-suaves animandis versibus horti!) Surgite! Sit vestri muneris Aura bona! Sunt vobis, tereti surgentia Lilia caule; Lilia, iam valvas tangere nata meas. Areolis ut quaeque suis, ita dissita formis, Ex vario patriam sideris axe trahunt. Hic, Cosmi Hetruscis e moenibus, Irides astant; Radicem, violae vernus honestat odor. Hic et Achaemeniis assurgunt persica bulbis: Cypressum simulat pyramidatus apex. Et Phrygiae, et, videas, Phoenissae germina glebae; Ac, Veneris falso, xa/rmata, dicta sono. Caerula flaccescunt: et pendent Lilia gilva: Stant quoque, Corycio plurima tincta croco. Ebria Sarrano stant magnaque, parvaque, succo: Sed regnum ac sceptrum Candida sola tenent, Vivit in his Nabathaeus odor, calet aura Sabaea, Inda viget balanus, malobathrumque Syrum. His ego vel visis, morientes integro sensus: Doctior e minimo nervus odore venit. Carpere, quid faciet? quamquam sit Carpere parcum! DEBET, in Eximiis, usus habere modum. Mella sapore iuvant; tamen, Immoderata, nocebunt: In quovis nimio, copia crimen erit. Ergo, unum summae positum statione fenestrae, Sat mihi liliolum est. Cetera Flora, vale! Hoc ego, fictilibus riguum nutrire diotis Anxius, affuso ter recreabo vado. Mane, meroque die potos, et vespere, rores, Cum multo crescens foenore, reddet odor. Hic mihi per geminas, blando spiramine, nares, Robur inexhaustum sparget ad usque caput. Ex foliis senis, folium si forsitan unum Defluat; exsudat stilla salutifera. Hanc stillam, hoc oleum, neque sou/sinon esse Galenus; Nec Graium Hippocrates Lei/rinon esse puret. Tu potius (quoniam prope lampada Lucubro talem) Id DEMOSTHENICUM, Musa, voces Oleum! ELEGIA XVII. IMAGO B. ALOYSII GONZAGAE, SOC: IESU, CHRISTUM, mediis in LILIIS, CRUCI adfixum, arcte complectentis, atque basiantis, CUM HYPOGRAMMATE, Dilectus Meus MIHI! et EGO Illi! qui Pascitur inter LILIA. Canticor. 2. (Obiit Beatus hic Iuvenis XXI. die Iunii.) VIVITE Bellifoli pictoris, vivite, manes; Cuius ab artifici spirat Imago manu! Quam nitet ad vivum genuino ALOYSIUS ore? CASTILIONIDUM gloria sancta Ducum? Quamvis ille, procul posito diademate gentis, Et procul excussis, quae daret Aula, bonis; SOLUS in abstrusa videatur stare Seripho, Aut in Marmaricis nobilis exul agris: Non tamen est Solus; qui, vel Deserta frequentans, Ipse sibi Praesens semper, et Alter homo, est. Qui digito caelum, virtutibus aurea tangens Saecula; supra homines, Angelus astra tenet: Aligerasque inter medius premit arva phalangas, Arva, cisalpino luxuriosa Pado. Hunc Maeandraeo circumluit advena fluxu Mincius; ac summas flore coronat aquas. Ipse, manu clausum, vibrat intra Lilia CHRISTUM; Cuius quinque rubent vulnera, quinque rosis. Hunc premit, hunc amat, hunc strictis Aloysius ulnis Implicat; hunc nexis basiat usque labris; Osculaque addensat. Sic mutuus, ille fit illi, Alternante anima Floris et Oris, AMOR. ELEGIA XVIII. LILIA EXAMUSSIM PICTA. Adversus Panto-Momum. LILIA, quae, MincI viridantibus adsita ripis, Bellifoli, in tabulas, altera cura dedit; Quam bene defixis haerent fruticantia bulbis! Vix queat haec Paesti tam solidare labor. Quam perpendiculo scapi se pertica tollit! Arte Corinthiaci vix imitanda fabri. Nativo circum serpunt Folia arcta smaragdo, Ex immo, ad summas ambitiosa comas. Ardua magnanima surgens statione columna, Erigit ad cubitos, culmina paene duos: Supremoque sui fundens in vertice flores, In calices plures desinit unus apex. Parte calix alia,iam pubere fractus hiatu, Maturo solvit labra repanda sinu: Labra tot, in Maii quot currunt sidere Nonae, Splendida, et Odrysia candidiora nive. Non tanto rident alabastrina pocula cultu, Arcesilaaea pocula ficta manu: Nec Parii lapidis, Libyci neque dentis, et ossis, Aut argentati gratia tanta scyphi est: Quamvis saxum Alcon, quamvis ebur ipse poliret Praxiteles Calaber, Trinacriusve Myron. In medio floris, croceo stylus aureus ortus Vertice; cristato claudit honore caput. Ad summam! Sic Picta vides, ut Vivere credas: Sic Vivunt, simul ut lilia Picta putes. Nam pariter Spirant (quod vix didicere colores) Et durant (quod vix lilia viva queunt) Denique; quodcumque est, exactae est Palladis: atque Pro titulo, FECIT; non, FACIEBAT, habet. Huc tamen accedens, sutorum e gente picata, Nescio, quis Momus; Non placet (inquit) opus! Huic ego; quid caussae est? Non distulit, ad dere caussa; Quem redolent (infit) Lilia, defit Odor! Dixit. et in caussa victor discessit. At, heus tu! Is, qui tant1a opus hoc dexteritate dedit: Qui Lynceo simul, et lippo, sua ficta probare; Et Verum voluit tangere, Apellis acu; Qui, ne summa manus, ne Protogenaea Minerva, Neve aliud, pleno deforet artifici; Omnia Bellifolus fecit. Si oblitus Odorum est, Si non apposuit cinnamon, atque crocum; Si Syriae stillam myrrhae, si nardon omisit, Et quid quid redolent Lilia: Da veniam! Bellifolus criticis Oculatis, Zoile, flores; Non et Nasutis pinxit hyper Criticis. ELEGIA XIX. LILIA, VIRGINITATIS SYMBOLUM, ET PRAEMIUM. Argumentum.

LILIUM, L. Apuleius Afer, IUNONIS ROSAM; Nicander Graecus, A)FRODI/THS XA/RMA, hoc est, VENERIS LAETITIAM, nominant. Ceionius autem COMMODUS, is, qui ab HADRIANO Augusto adoptatus, AELIUS postea VERUS, et CAESARIS cognomine, dictus est; CASTISSIMI Floris huius DELICIAS honorabiles, usque eo Turpitudinis infamavit; ut ex Elysiis Cyprias faceret, et ex Caelestium ODORUM spiraculis, Suburranos foetores; pudendissimo LILIORUM abusu. Aelium SPARTIANUM, de vita VERI Caesaris, audi; neque tamen iotum; Ne Castis tuis, Lector, auribus offendiculum, inquinamentis etiam solius et nudae Historiae, ingessisse videar. Cuius verba, ad Elegiae sequentis illustrandum thema accommodatissima, sunt, quae sequuntur.

Huius (Aelii VERI, Caesaris) VOLUPTATES, ab iis, qui vitam eius scripserunt, multae feruntur * aliquatenus diffluentes. * Fertur etiam aliud genus VOLUPTATIS, quod VERUS invenerat. Nam LECTUM eminentibus quattuor anacliteriis fecerat, minuto reticulo undique inclusum: eumque Foliis Rosae, quibus demptum esset album, replebat: Iacensque *, velamine de LILIIS facto, se tegebat, unctus odoribus persicis. iam illa frequentantur a nonnullis, quod et accubitationes, ac mensas, de rosis ac LILIIS fecerit; et quidem purgatis. * Atque idem OVIDII Libros AMORUM in LECTO semper habuisse: idem MARTIALEM, Epigrammatum Poetam, VIRGILIUM suum dixisse fertur. * Ista Spartianus.

HISTORIAM porro Sanctorum Iuliani, et BASILISSAE, Sponsorum-Virginum, quam paragrapho altero attuli; habes apud Derdorffium, in Iuventutis speculo, altosque vetustiores, Ianuarii die IX. Quod autem Nuptiales Deos Deasque historicae veritati miscuerimus; speramus, pariter et Poeseos decoro incrementum ex hoc accessurum; et rerum integrae fidei, bonas apud mentes, nihil detractum iri.

 I. Apuleii, Nicandri, et Aelii VERI exagitatio; propter LILIORUM abusum. IUnonis quicumque Rosas, sacra LILIA dixit; Ex Asini, credo, dixerat ore sui. Sed, qui praeterea haec, Cythereia Xa/rmata fecit, Ac Paphiae risum, laetitiamque Deae: Hic non Arcadicae pecudis tantum ore rudebat; Ipse Asinus, totus quantus, et Arcas, erat. Quid? Caeleste, Venus sibi vendicet Infera, germen? DI, melius! turpis, quam gerat illa, manus. Tam divinus odor, Cypridis cum stercore, degat? SIT procul a spurca plantula Virgo sue! AELIUS hoc quondam specioso agnomine Verus, Caesar adoptivi nobilitate Patris; Sed cui Caesareum totum esset stemma, NERONEM VIVERE, et infami frangere Nocte rorum: Aelius hoc, inquam, maculavit Lilia probro, Talia cum caperet stragula mensa procax: Nobile cum mollis tereret conviva tapetum, Quale intertextis flos dabat iste Rosis: Florida vulgatas tegerent cum stromata nuptas (Pro scelus) ac fierent Lilia. vela Lupae: Cum conopeo latitarent saepe sub uno, Et diadematus moechus, et empta Syra; Et nardo udus onyx et Naso magister Amorum, Et spurius (sanies Bilbilitana) Maro. Has tunc tot, Niveus simul uno tempore, sordes, Flos clausit; Veneris ne leve xa/rma foret. At Nos, nec licitis etiam, damus hoc Hymenaeis; IN lecto tantum Virgine, germen erit. II. Divorum Iuliani et BASILISSAE, in toro nuptiali, LILIA hiberna. Iam sponso in dextram convenerat Antiocheno (Invitum, Sponsi voce ligarat Amor) Inter Orontaeas emendatissima Formas Nympha, puellaris dux BASILISSA chori. Hesperus ortus erat. geniali Virgoque, Virque, Clauduntur septo. Sic, prior Iste refert; O, mihi non Coniunx, sed tantum Sponsa Sororque! (Quamquam, etiam Coniunx, si, Soror esse, feres!) Omnia nunc gelida glaciavit Aquarius urna Corpora. Ianali sidere torpet humus. Quid mihi, quidve tibi, cum flamma, cum face, solis? Ni flamma haec caelo? fax flagret ista DEO? OREMUS, Basilissa Soror! Praestantius ora, Quam zonam, Virgo, solvimus. Ardet amor: PLUS ardebit amor, si Par meditentur amantes: Nec tangi, neque te tangere, Virgo, volo. Tu quoque, nec tangi speres, neque tangere pugnes: Ducere te coepi;me Duce, Virgo mane! Haec ita (ceu sensit) iuvenis. Consenserat Illa; Concordesque inter NOX erat acta preces: Quae licet atra volet, densisque alata tenebris; Apparent levium Numina sueta Deum: Per thalami (quamvis cuperent et lumen et aures Fallere) se trudit plebs Cythereia, fores. Hesperus, Idalio Viriplacam adduxerat astu: Attuleras solitam, rex Hymenaee, facem. Aurigatrices aderant, a matre, columbae. Cypride; cum telis et pharetratus Eros. Miscuerat Syriam regina Volupia nardum: Fluxit amaracino terna liquore Charis. Praepotuere tamen Dis vanis Numina vera: Ac Neonymphorum praevaluere preces. Namque, en, dum votis illi pia sidera pulsant; Sidera (Dorotheae vix satis apta Rosis) Mixta Rosis, roto sparsere repente cubili, Lilia, Paestano nobiliora solo. Parthenio thalami risere sacraria flore; Risere intacti lintea sancta thori. Supra quidquid erat, circumque, infraque; beate Lilia proflatu, nec, nisi lilia, erant. Extemplo (sensere etenim, sibi sede migrandum; Et thuri aetherio succubuisse Fimum) Diffugere, liquor Charitum, ros mollis amomi, Telis nudus Eros, nudaque Erote Venus. Per tenebra quidquid venit, cum luce recessit: Intulit hanc lucem, CHRISTUS, et alma Parens. Tantorum admonitu Superum, quos coepit uterque, Perrexit Castos continuare dies. Ex illo, NOX nulla viro, nox nulla puellae, Tempore: sed PRUDENS, Virgoque Lampas, erat. ELEGIA XX. TRIPLEX LILIUM; TRIPLICIS IN DEIPARA VIRGINITATIS TESTIMONIUM. Argumentum.

INSIGNEM moribus, et Divinae scientiae consultissimum virum, Tartareae suggestionis Dubitatio incesserat; de VIRGINIS-MATRIS aeterna Incorruptione sub litem vocanda. Reduxit perplexum, in certissimam FIDEI viam, B. AEGIDIUS, Franciscanae familiae illustre sidus; dum, mediis brumae rigoribus, ter in nivalem terram illiso scipione, TERGEMINUM prolicit LILIUM; adiectis, ad singula prodigia, conceptis super Integritate Deiparae verbis; MARIA, Virgo fuit Ante Partum! MARIA, Virgo in Partu! MARIA, Virgo post partum! Hoc Ter-Candido calculo, et Virginis, in Dubitationem rapta, innocentia absoluta; et Aegidii thaumaturga Sanctitas, lato famae sparso odore, consignata est: infeliciter deinceps in hunc Parthenium SCOPULUM incursuris Antidico-Marianis; pro cuius asserendo honore, etiam flos Mollissimus, non dubitarit LAPIS prodire LYDIUS.

HISTORICAM huius prodigii fidem astruunt, praeter alios complures, Ioannes Maior, in magno speculo: et Chronicon Minorum Gallicanum. P. 2. etc. Quod autem Liliorum foliis singulis, singula vitae Marianae mysteria tribuerimus: Veritate per cetera inviolata; Poeseos (in hac duntaxat parte) libertati condonandum est.

 I. Sanctissimam VIRGINEM, Poeta alloquitur; VIRGO, Poetam. A TE, Virgo Parens, unguem discedere latum Nec vita possim; nec, duce morte, velim. Tu, Mea semper eris; Tua semper, nostra Thalia: Foederis, ô, simili sim quoque lege Tuus! Finiturus eram, toties intrantia versum Lilia. Tu finem, florida Diva negas; Tu, Tibi deberi supremum floris honorem, Ut sentis animo, sic quoque voce mones: Atque ais (audivi, quibus auribus audit amator; Et mihi, vel nutus, verba fuere, tui) Si tibi vox, uno decies repetenda tenore, Displicet, et cramben Lilia, Iane, vocas: Lilia dissimula. vocem variabis, et hortum; Si potes aestivam haec dicere malle Nivem. Seu, frondens alabastrum horti, marmorve sativum, Argentumve comans, lac solidumque, voces. Denique, consumpta voce omni; Lilia dices, Vel sceptrum MARIAE, Virgineumve satum. Histories, quem vox nequiit, variabit honorem: Flosque, licet VARIUS, non maculosus erit. Sic mihi tu, Virgo. Fas est, a VIRGINE dicta Ore, suum Vatem; fas et, habere fidem! II. Doctoris THEOLOGI, circa Virginitatem MARIAE, animi fluctuatio. Ergo age! cantemus! Dubitantius ibat ab urbe (Nomen id, implexo res dedit ipsa viro) Ibat ab Ausonia, Tiberis quam traluit urbe, In rura Assisii transtiberina Patris. Anni tempus erat, spatio quod carpitis aequo Tu, Ganymede oriens, tu, Capricorne cadens! Terra parens, tunc exhausta squalebat ab alvo; Et, nisi nix tegeret, depile nuda caput. Non folium, non gramen erat, non fibra, nec alga; Radicesque ipsas usserat acris hiems. Ibat: et imparibus spargens vestigia plantis, Nutanti niveum calce notabat iter. Nam, via talis erat, qualis fuit ipse viator: Duplice dum titubat, dividuaque fide. Chalcidico quondam veluti deprensa carina Euripo, dubias cum rorat Auster aquas; Pendula nunc dextrum, nunc littus prora sinistrum, Respicit: ac voto librat utroque latus. Haud aliter, Te Virgo- Parens, Dubitantius haerens, Atque tuae pelagus Virginitatis, obit. Nunc titulum Intactae, sociat Genitricis honori: Nunc, bene connexum, seiugat ipse decus. Mater, ait Fuerat: iam, quomodo Virgo manebit! Virgo Est: Quando igitur? quomodo Mater Erat? Talia volvebat prorsum dubitator, et horsum; Atque voluturus talia plura fuit. Sed, nodum in scirpo quaerenti, in gurgite guttas, In caelo stellas, in Phaethonte iubar; Et Ratione Fidem, humanis divina, prementi, Aegidius ductu Numinis actus adest: Aegidius, Lynceus animorum, augurque Tonantis, Mira catus lingua promere, mira manu. Hic baculo innixus (baculum pes aeger, et aetas, In tumulum vergens, fecerat arma Seni) Cessa, ô! (exclamat) Dubitanti incredule, cessa In trutinae ambigua ponere lance fidem! Una Est, Una Fuit, non desinet Una, MARIA. VIRGINE quid MATREM dividis? Una Fuit. Credere si refugis, quod biblica credere cogit Pagina, quod, caeli diphthera ducta stylo: Ast oculis baculoque meo, te credere, par est: Doctori hic baculus nempe Magister erit! III. LILIUM PRIMUM: In quo PICTA finguntur. Sex Mysteria Deiparae, seu GESTA, In statu Virginitatis ANTE Partum, reluxisse. Dixit. Et, impacta concussit arundine terram; Audi, ait, ô tellus! ac mea dicta proba! Haec MARIA, haec Summi genitrix fecunda monarchae, In qua nunc Stygii litigat astus hydri, Ante salutiferum Virgo fuit Integra Partum! Virginis adstruitor, Virgine flore, pudor! Iusserat ad iussum flos Lill prodiit albus, Candoris signum, casta puella, tui. Quodque novum non ulla prius conspexerat aetas, Vidit id in planta hac nostra Thalia novum. Namque, velut Clyties, e Nympha in germina versae, Nunc quoque Solisequus vertice flagrat amor; Aut velut Eoum, Granatae nomine clarum, Indorum florem pictus adornat apex; Insita cum praefert Patientis Numinis arma, Ac, caelo orta Salus, crescere discit humo Haud secus, in foliis Mariani Germinis albis, Albior exstabat, Mentoris arte, nota; Argentique velut dispuncta toreumate pando Bractea: et aetheria ducta figura manu. Unumquodque suis folium ridebat ab Actis. His argumentum, Virgo puella, dabat. Hic erat ut Promissa patri; dum hic supplice fletu, Se sterilem foetas tot dolet inter oves. Illic Nata, rudique suos orbemque gementem Vagitu exhilarans: et labra lacte rigans. Praesentata albi Solymaeo trimula templo: Tum, Desponsa pari, caelibe mente, viro. Caelite mox foetu, Gabriele interprete plena; Montanosque amitae Visere prompta lares. Omnia caelestis dederat Mysteria glyptes: Fit Liber, et vitae Summula, SEX FOLIA! IV. LILIUM SECUNDUM: In quo Mysteria SEX, Virginitatis IN Partu, miraculo Poetico intexta. Miratur, monstrumque vocat Dubitantius. At, de Flore Puellari se dubitasse, negat; Mater, ait, mater quo teste sit, Integra Nympha: Hic labor, hoc magnum est Numinis illud opus. Huic contra Aegidius; DIVINA Potentia semper Par sibi, non Matrem servet honore Pari? Ergo iterum testis feriatur arundine tellus! Quas dedit ista Semel, Bis dare norit opes! In Partu quoque Virgo fuit! Si credere, durum est; Virgineum liqueat, Virgine flore, decus! Dixerat. a dicto, Lili stirps Altera prodit; Pulchrior, ac Partus non minus Acta gerens. Namque videbatur, distinctis splendida Formis, Hic, Enixa Deum, stante pudore, Parens. Illic, Bethlemio, pastor mirator, in antro: Et, de thurifera Rex venerator humo. Mox ad legitimas Oblatus Parvulus aras: Translatusque in agros, Memphica terra, tuos. Denique barbaricum, Puerorum in funera, ferrum; Sanguine dum cunae, fletibus ora, madent. Talis erat floris facies, et forma, Secundi: Caussa perorata est. Virgo, Parensque fuit! V. LILIUM TERTIUM. In quo Mysteria SEX, Virginitatis POST Partum (etiam ipsa, ingenii caussa, interserta) In quibus omnibus DUBITANTIUS, tandem RESIPISCENS, acquiescit. Subicit Aegidius (nec habet, quod ganniat, Alter) Virgo bina tulit: terna trophaea ferat! A Partu quoque Virgo fuit: neque desinet Esse; Virgineus constet, Virgine flore, nitor! Haec, simul effatus, stimulat simul arva bacillo; Arva, Caledonia non minus usta nive. En tibi! Parthenio iam Tertia Lilia caule, Dispandunt fibra nobiliore comas: Inque comis, quae restat adhuc, Mariana synopsis; Impetret in senos ut rubra vina cados. Ut stet, iuncta Cruci: Nato stet iuncta necato: Utque Resurgentis basiet illa latus: Utque oculis Gnato comes haereat, Astra petenti: Postmodo cum superis ipsa secuta choris Aspicit haec, floresque ambit Dubitantius omnes, Quos Trifidae pignus Virginitatis habet. Iam pudet Ambigui: medicumque (recesserat ille) Aegidium arcani vulneris, usque vocat. Sed magis hinc in vota vocat re, florida Mater; Nempe, Voluptatis tu meus Hortus! (ait:) Te neque deflorat thalamus, neque turbo, nec unguis, Nec fera. Vade igitur, dens inimice, foras! Non carpsit Florem hunc Lucina, aut Nestoris aevum: Lucifugusne ausit carpere Nestorius? Sed, furat haereticus! Nos hinc resipiscere, certum est: Huc, Tria nos cogunt Lilia, thauma novum! Quod, Praeter tempus, sunt edita Lilia; magnum est: Edita quod sunt Ex tempore, maius erat. Denique, Quis posthac dubio male fluctuet aestu? Sunt praesto, en, flores, stirps, color, humor, Odor! Sensibus esto fides! Hic Matrem- in- Virgine (Semper De reliquo Intactam) tangimus, ecce, Manu!

SOLSTITIUM AESTIVUM. Exsultavit (SOL) ut gigas, ad Currendam viam suam. A Sumo Caelo Egressio eius: et OCCURSUS eius, usque ad Summum eius.

Psalmo XVIII. Versu VI. Gyrat (SOL) per Meridiem, flectitur ad Aquilonem * et in Circulos suos revertitur. Ecclesiastae I. Versu VI.

 ELEGIA XXI. SOLIS, A SEPTENTRIONE, A)POSTROFH/.. Argumentum.

SOLARIS globi velocitatem Inexhaustam, divina pagina GIGANTAEIS in stadio CURSIBUS comparat. Et iure quidem meritissimo. NEC enim Exercitationis cursorie nomen ullum, aut Exemplum, tam memorandum reperias; quod a Pernicitate, constantiaque Solaris orbitae, non innumeris parasangis antevertatur. Fuerunt sane, clarueruntque, maritimo CURSU praesignes, Tiphys, Iason, et Argonautae. Fuerunt Equestri, curulique, Pelops Tantalides, et Automedon thessalus. Fuere Pedestri curriculo, Olympiadum signatores, Ischomachus Crotoniates, Polymnestor, puer Milesius; et, quicumque Graecorum Quinquennia, stadiorum et agilitatis suae CORONIS, interstinxerunt. Atque, ut a Personis singularibus orationem divocemus: generatim in celebri fama versati sunt, stadiodro/moi; quis sta/dion Olympiae (pedum Herculis mensuram, et pedes mensorios 625. continentem) sic semel percurrissent; ut in limite tamen conquiescerent. Famosiores, diaulodro/moi; qui peracta semel meta, novo labori pares, ad curriculi sui principium reverterentur: ad eundem tamen Iterum finem recursuri. Gloriosissimi omnium Dolixodro/moi; qui, ad perfectionem laborum bis triplicem sibi constantes, Curriculi spatium SEXIES, nondum intercepto anhelitu, repetebant. HORUM omnium, et siqui densiore fulgerent numero, Coronas et Palmas, SOL solus unus capiti suo manibusque rapit, quasi Debitum: et adhuc interim longe VICTOR; quod tam imbellibus comparari dignetur, imputat. Neque mirum; cum vel unius solius HORULAE circumactu, per tot iam saeculorum centurias, per tot annorum chiliadas, per tot mensium et septimanarum myriadas, plus quam millionem: intra Horas vero XII. ultra Quattuordecim milliones milliarium, non dicam, pervadat, sed perstringat atque pervolitet: tam infracta contentionis aeternitate; ut nec ipsa SOLSTITII sui Statione, STARE sciat, unus atque idem semper Pergens, semperque Perrecturus.

Ad Argumenti porro Scopum quod spectat: interrogatur SOL; Quid caussae sit, quod is CANCRI signo Solstitiali reflexus, tam pertinaci fuga, ab AQUILONIS ulterioribus abhorreat? Poetam SOL responso duplici absolvit: altere Veteri, cum si LUCIFERI vitare sedem testatur; evius intoleranda superbin sibi thronum, IN MONTE Testamenti, IN LATERIBUS Aquilonis, destinarat. (Isaiae c. 14. v. 13.) Altero, recentiori, dum se Monstrum nescio quod horrere SEPTENTRIONIS, designet: cuius neminis cognominisque primae quaque syllabae, voce huius Elegiae postrema (ex Ierem. 1. v. 14. et 1. 4. v. 6.) continentur.

 I. POETAE, ad solem, Erotema, seu, Interrogatio. PHoebe pater, vetus ignipedum stimulator equorum, Sidereaeque Pelops, Automedonque rotae; Aequoris empyrii, stellisque volubilis Argus, Summe gubernator, Tiphyos arte prior; Passibus Ischomachum superans, Polymnestora plantis: Quando Diaulodromas isque, redisque, vias; Semper in Uranio qui curris Olympia campo, Et volucri semper Victor es in stadio. Phoebe pater, rapidi perpes Dolichodrome mundi. Sexaginta agili saecula calce terens: Cuius, ab Aurorae thalamis, ad Atlantidas undas, It rota per refluas quottidiana vices: Cuius, ab Hydrochoi Libyco se cardine flectens, Octipedem scandit currus ad usque feram; Nec tamen ulterius: Nemees sed monstra, Leonem Conversis mavult rursus obire iugis; Quam gelidam minimo tenus aurigetur ad Arcton. HOC est, aestiva sub face, Solstitium! Atque utinam, solis Statio foret ista quieta! Nunc, sine re nomen; stat iubar absque Statu. Diffugit a summo revolubilis orbita puncto, Et levis a Saltu dissilit ipsa suo. Sic venit, ut Redeat; procurrit in aethera Titan, Ut Recidat: casu stat, statione Cadit. Et tibi, Teuto, quidem gratissimus iste relapsus, Gratior at Tiberi est, Niliacisque plagis: Et cuicumque solo, cui tunc riget horridus aer: Nam novat his sterilem Sol recidivus agrum. Sed cur, quam radii capit Auster et Africa dotem Sola coheredi non capit Arctos ope? Arctos, et Antarctos (nisi me male fallit origo) De genitore Polo, de genitrice Physi, Sunt consanguinei, duo puncta sororia iuris; Opposito quamvis haec sit, et illa situ. Quod das Antarcto (fortasse faventius aequo) In solidum Boreae climati, Phoebe, negas? Ardua cum tangas apogaei culmina signi: Cum tuus in summo pendeat axe labor: Cur non a summo procurris ad ultima caelo? Quantae molis erat, Sex superare Gradus? An tibi, nescio quae facies, et monstra ferarum, Occursu abscindunt horridiore viam? An Supera fortasse fugant ex arce Triones, Septem flammivomi, Colchica bruta, boves? Num, villis barbaque ferox scuticaque Bootes? Aut sarraca (putri stridula plaustra situ?) Aut ophis Arctous, barritricesque gemellae? Sive minax Helice? seu Cynosura minax?) Quod si siderii nihil est tibi funebre circi, Omnibus assuetus nec trepidare soles: Ecquid subiectis aliquid te laedit in oris? Atque fugant oculos Inferiora tuos? Omnia namque Vides; ita plurima forsitan Horres, Siqua tuis metis ulteriora iacent. Ad latus Eoum peregrinis Tartarus armis; Torvus Hamaxobius, sanguineusque Getes. Et Graiae Moschus fidei; Russusque, biformis Schismate; nec certis tincta Wologda sacris; Et Mirmanscoi ferus aequoris accola, Lappus; Hirtaque pellitis Finnica terra viris. Ad latus occiduum num te trux terret Ierne? Num viridis Thule? num Stygis, Hecla, domus? Dissonus an Latio Camber? Regive rebellis Scotus? et, amphibia pace, vel ense, Getes? Horum quidquid id est, aliquid fugis, auree cursor: Hoc viso, restas; restat ut agna lupo: Utque, procul viso solet avia dama, leone: Ut Iovis armigera Chaonis ales ave: Quoque fugit studio, Maleae ratis obvia cautes; Hippolytive, maris monstra verentur, equi. Hoc studio tu, dum medio vectaris Olympo, Vix Boreae raso cardine, flectis iter. Si licet, Ex astris astrorum discere caussas, Mortali: caussas, lucide Phoebe, doce! Id, si non Homini; at vati da, gloria vatum! Arcanum condet Peris arca tuum. II. SOLIS, ad Poetam, a)po/krisis, seu Responsio. Sic ego. Sic contra Phoebus meus, auricomus Sol (Illapsum hunc pleno sensimus igne Deum) Quas, ait, immodico causas sermone requiris, Nos modici breviter carminis ore damus. Solstitium, ceu bruma suum, sic fertilis Aestas, Ex ipso mundi limine, semper habet. Ad Libyci cur nos Antarctica claustra profundi Fulva quadriga vehat, iam sua dicet Hiems. At Boreae culmen (quod nunc tua quaestio pulsat) Declinare, duo grandia Damna iubent. Arcton enim, Stygii dudum sibi cura Draconis Seposuit solium. Vox fuit illa vetus; In Testamenti me monte locabo polari: Fiet Hyperboreum, regia nostra, latus! Lucifer haec dixit Phlegethontius. Et, licet ausis Exciderit, poenis ambitione datis: Haeret inusta tamen delectae culpa latebrae; Et colubri, fugiunt sidera cauta thronum. Prima fugae ratio fuit haec, ab origine rerum: Hac veterem, sequitur caussa, poeta, recens. Ecce, sub hoc ipso, Boreas quem pervolat, axe, Nescio quae, Monstrum protulit ora Novum! Huic, caput est Hydrae; coma serpentina Megaerae: Et crocodilaeo lumina felle madent: Frons perfricta lupae; bovis, et Nabolassoris alti, Cornua: nasuti rhinocerotis acus. Plura relaturus TACUIT Deus; ac discessit: Sed, dum digreditur, disticha terna canit; Posterioris (ait) video, vis nomina Pestis Discere: quae produnt biblica fata tibi. Fat, capitis (quod Nomen habet) duo grammata prima: Et, quod cognomen, grammata prima iuges; Hinc Accusantem cape Casum. Hic Nomen, et omne Pandi comperies, Ex Aquilone, MALUM. ELEGIA XXII. IUNII MENSIS, CIRCA SOLSTITIUM, COMMODA, DELICIAE, ET FRUCTUS. Argumentum.

BONORUM, et illecebrarum, quae in AESTIVUM maxime SOLSTITIUM incurrunt; tanta Farrago est: ut, sub suas singula Titulos, et Elegias, distinctis mittere classibus; Libri fieret, in immensum exituri. Quapropter, Puerum visum est introducere Pastoricium: sed, cum Davide docto, Carmina Psalteriaque inter balantes: cum Mariano Bituricensi studia inter Boves; cum Ioanne Antonio Aretino Libros inter Ovilia: cum HESIODO denique Musas, medios inter Agros meditantem, atque Cantantem: et in ipso adolescentiae flore, iam Eruditione virili. Quem tu proinde per me licebit, HESIODUM mecum. sed Christianum, appelles. Hic temporis fallendi studio, suos inter greges, unum in acervum glomeratim conicit potiores Iunii residui divitias: Naturam imitatus, in obesis pumilionibus efformadis; quos haec, Brevi statu peracto, NODOSUM SEMEL IN GLOBUM ligavit: Tamquam, ituri per singula membra operis, praemolestus, et nimis quam diuturnus, futurus esset Labor!

Quae nos porro delibamus verius, quam exsequimur; tu diffusius descripta reperies, stylo vernaculo, apud Ioannem COLERUM, Perlinensem, in Kalendario perpetuo, titulo Iunii: Ex quo nos Physica sola transsumpsimus.

 BUCOLICA. HEsiodus (non ille Vetus sub rupibus Ascrae: Sed, quem Christiades format Apollo, Novus) Parvulus in viridi residet dum vertice Pastor; Vertice, quem gregibus mons Capri- collis alit: Teia de Boia modulatus carmina canna, Tale, interposita voce, sonabat epos. Ite, meae pecudes, gratum pecus, ite, Tonanti! Atque virens niveae carpite gramen, oves! DIES LONGISSIMI. Iam rubei Tropicum cancri Titanius axis Emensus, calidos sistere cogit equos: Fumantemque, retro cauto rapit impete currum; Ut, quantum evolvit, temo revolvat iter. Nunc, bis ad octonas horas, adnectitur hora; Et necdum pleno est aequore mersa dies: Lunaque, contractis queritur compendia metis, Vix emoliri tam face posse brevi. Tunc Septem dormire horis, satis esse, iubetur Aurorae ac Soli mique, patrique meo. Tunc crepero cum Mane, iuvat sepelire quietem; Diffrictisque oculis, dicere; Mater, ave! Moxque; vale, mater! Nos, et grex laniger, agni, Vadimus ad Faunos: vos colitote Larem! Ite, pecus! supero gratum pecus ite, monarchae! Ac matutinum carpite gramen, oves! CORONAE, FLORESQUE CAMPESTRES. SAMBUCI FLORENTES. Uda procellosi iam efflevit stella Medardi; Laetaque purgato sidere, floret humus. Iam licet, intactum nimbis, nubesque perosum, De sicco Assyrium monte videre iubar. Mox, ubi rorantes deterserit altior herbas Aestus; in undanti ludere valle lubet: Et libet, intonso florentem crine galerum Ferre, coronatis ac rutilare comis. Tunc mihi fit cidaris, distinctus lychnide iuncus: Tunc caput innexis impedit alga thymis. Nec procul hinc pendet, Sambuco florida sepes; Natibus, ô sepes illecebrosa meis! Sed plus, ô, cupido, flos officiose, palato! (Delicias etenim E rustica flamma coquit.) Frondibus ex istis, sambucea lecta placenta, Quam bene pransa, domi? quam bene rure, sapit? Ac fama est, medicique putant, et odore docemur; Iunonis tales, et Iovis, esse dapes. Quid quid id est, pueris prosunt, tenerisque puellis; Foetentesque animas e Senis ore fugant. Ite pecus, supero gratum pecus, ite, magistro! Et fluidum crispae vellite gramen, oves! PRANDIUM SUB QUERCU. Paullatim medium se tollit in aethera Phoebus: Ora siti torret dimidiata dies. Ne capiti sit flamma gravis, ne noxia, Solis; En! mihi dat gelidum Quercus opaca locum! Hanc subter, querulo fons limpidus imbre scaturit; Arida qui facili perluat ora vado. Huic, modo materno raphanos quos vulsimus horto, (Mordacem raphanos, at sine dente, cibum) Immergo; ac suci fugitivum instauro saporem; Hinc, sale defrictum simplice, laetus edo. Additur et mistus contusis Caseus herbis: (O, quam rancidulae blanda sagina gulae!) Hesternique Ceres furni, mollissima crusta; Farreque caeruleo buccea nigra, placet. Interpista dapi, pratensis grana cymini, Marcentem stimulant, aut coriandra, famem. Sic pransus, sic pastus, ago sub opaca bidentes; Ac satura laetum mulceo voce gregem. Ite pecus, placido gratum pecus, ite, Tonanti! Umbrosumque vagae carpite gramen oves! CERASI. O, ego! Quae video mensae catalecta Secundae? Quis putet? In Silvis, urbis aluntur opes. Quod iacet ad laevam, picta nemus arbore ridet: Hic foetu cerasi versicolore nitent. Nomen in his unum est; non est color omnibus unus: Hae livent stirpes; haec nigrat: illa rubet. Omnibus Hyblaei destillat gratia succi; Cum flagrante acinos ruperit hora die. Omnibus ambrosio miscentur nectara libo; Cum coquit, hinc tortos, docta culina favos. Ante tamen reliquas, Cerasus mihi Nigra probatur: PULCHRI, Oculi nigri! succina pulchra, nigra; Pulchra Ebenus, Corvusque niger: Pulcherrima rerum Aio, Nigris cerasi plena canistra botris. His Arbor, quam prendo mann, quam praepete vinco Ramorum ascensu, turget onusta bonis. Non tot in aestivo teretes stant gurgite cannae; Non tot alit querulas accola saltus aves: Nec tam densa, putri sub Lerna, rana coaxat; Nec segetes nostras tot populantur apri: Quam densis undat cerasus bacata maniplis. Unio non unus, milia multa trahit: Unio, vel minio, vel sanguine tinctus, et ostro; Ac bene tornato bacca rotunda cyclo. Hic onero pandosque sinus, peramque capacem: Tot Gemmas saccus, quot Rubra grana, vehit. Iactet melliferas felix hyrcania quercus: Atticus ambrosias laudet Hymettus apes! Coralii ramis Erythraeum purpuret aequor! Suspensum Babylon venditet alta Nemus! De minima pastor ceraso, de vimine virgae, Indas carpit opes, atque Maronis apes. Iamque corallineae nascuntur in aere baccae: Pensilis in cerasi stat mihi Coena botro. State, pecus, summi gratissima cura toparchae! Dum vello cerasos; vellite gramen, oves! SCIURORUM NIDI. Semita, quae dextros Capri-collis respicit hortos, Aemula Gargano, quercea tota viret. Hic sua dentati posuerunt antra Sciuri; Arctaque, cum querulo murmure, tecta colunt. Intus, opaca specus, viridis lanugine musci Subsuta; ac docili concamerata pede. Aurorae lacrimis, et lenti glutine roris, Ac labii visco, fabrica tota coit. Hoc laquear veluti caementi foedere, nexum est: Vix modice summus perterebratur apex. Hae sunt, in tanto Pantheii culmine, valvae; Per quas Sol peragat, belluaque ipsa, viam. Nidus hic est. Et nunc adolescunt improba nidi Pignora; mox, multo silva nepote fremet. Irrequietum animal! nunc huc nunc saltibus illuc Mobile, ringetur de statione sua. Impatiensque situs certi, non certa sequetur; Indignans, Pennas non sibi ad astra datas. Quin et Alexandri lacrimas imitabitur; ac, Se Uno conclusum, duriter, Orbe, feret. Et Solis (quoties Solis gravis usserit aestus) In faciem frendens improba verba vomet. Supremique se dens in rami margine franget Ore nuces, Solem syrmate, bile iecur: O, mihi si detur caudatum prendere monstrum! Claudetur caveis: aerea vincla trahet Tunc mihi substricto desternet ventre flagellum: Uncaque dearmatis porriget ora minis. Tunc, cum primores lima huic hebetavero denten, In digitis magnum rodet Inane meis. Perge, pecus, decus Elysi non vile dynastae! Et vespertinum quaerite gramen, oves! LINI SATIO TEMPESTIVA. Odi ego (sed, Quis non?) Tardos. mihi tardus asellus Displicet: et, tardi vertere rura, boves: Os, tardum dicenda loqui: tardusque bonorum Nuntius: Ac tardus pes, dare tarda, manus. Est odio, tardus mensae, templique, forique: Et, cui sera placent pocula, tarda Sitis. Denique, Qui tarde per Singula vivit; in Uno Sit saltem Velox; UT cito busta petat! OMNIS enim tardus, telluris inutile pondus, Aut stupor, aut certe vir SPECULATOR, erit. Sed mihi prae reliquis Satio tardissima lini, Cor fodit atque oculos. Lina, colone, sere! Quamquam tralapsum est iam pridem sidus, et hora (Menstrua iam cerni debuit ista seges) Tu tamen, heus, vel sero seras! Spes incitet albae Interulae! stimulent textor, et uxor, opus! I, sere! Sed iam nunc, dum te mea fistula, dum Sol Admonet, ac, patiens seminis hiscit aget. Quid quid id est; cum fruge labor succedet: ut hilum, Ac filum, malis vellere, quam nihilum. Ite, citae pecudes, mea sola peculia! Lino Parcite! pro Lino, carpite gramen, oves! NOVALES AGRI. Post haec, agricolae, campos versate Novales; Sic tamen, ut, solita sub vice, terra vacet. Sit requietus ager! solidum respiret in annum! PARVA Quies, ingens postmodo Messis erit. DEFLUIT, assiduo Species exercita partu: Et Lucina uteros Perpetuata necat. Quae parit alternis, in plura Puerpera durat Pignora. SUFFOCANT, quae sine fine gravant. Nomen idem Tellus, Praegnantque habet uxor easdem Cur non et leges utraque Mater habet? Ditescant ambae! Parcant quoque foetibus ambae! Uxor prole virum; Rus beet arva sato! Quin potius, ne pigra manus desuescat; In hortis Inveniat vester praemia digna Labor! Hic vos aut humili religabitis Allia tigno, (Allia, Iudaeae prandia nata fami) Aut ibi Pompeias claudetis vimine caepas; Vel, quas lactucas Romula gleba parit. Dissita quae pereunt, In robore, nexa manebunt Germina; concordi proficientque situ. Ite, meae pecudes! nec olentia tangite morsu Allia; sed fragrans carpite gramen, oves! FUNGI, et, FRAGA. Venimus ad montis flexum: calcaria fumat Iam propius fornax; tostaque saxa coquit, Hanc cavus aprica cinxisse voragine collis Gaudet; in aestivas luxuriosus opes. Nam, qua depressa pluviae tellure bibuntur; Fungorum pandit copia molle caput. Puniceos videas alios, ex tempore vescos: Flaventes alibi dixeris esse favos. Pars potior, candet; niveumque, revulsa, cruorem Stillat. Boletos rustica corda vocant. At, qua conspicuo pinetum vertice surgit; Montana clivus fertilitate rubet. Pingitur ambrosio tellus laetissima fructu: Punica Fragorum purpura serpit humi. Fragaque fontano (fons est vicinus) oberrant Margine. Naiadum dixeris esse dapes. O, mihi! quis Cois pictor tam blanda tabellis Grana repraesentet? Non ita Gemma nitet. Quam rutilo lucent Erythraeae sanguine baccae? Quam bene guttatis stat mitra viva notis? Quam spirat teneras, Zephyris agitantibus, auras? Quam suavi mistus vernat odore sapor? Seu, plenis congesta volis, deglutio Fraga; Seu lactis patera misceo, sive meri: Seu destillato distempero denique Baccho; Persica non aeque est lauta Choaspis aqua. Quare ali gemmas sane piscentur Eoas! Aut sparsum Arabio littore Coralion! Per me! trans terras quaerant, transque aequora! Dum me Gemmea, per nemorum confraga, Fraga iuvent. Ite, meae pecudes! fragili sed parcite Frago: Et lentum potius vellite gramen, oves! CUCULUS. Solis equi properant! Calpen lux spectat Iberam, Hesperio sensim praecipitanda freto. Hoc canit et Cuculus, scabiosi carminis oscen; Dum procul, umbrosi montis ab Alpe, gemit: Nestoreosque ululans (nisi fabula fallit anilis) Augure divinat voce notatque, dies. O, vitae mortisque sagax Avis, absone Praeco! Clange! sed, ad numeros (ut tibi dicto) suos. Ante tuos annos, Byzantius occidat Hostis! Ante tuos cineres, Barbarus esto cinis! Vox tua, sit Lessus Mauris, sit Nenia Turcis! Praefica sit Furiis! Bubo libidinibus! Fernando, Imperii centum cane lustra monarchae! Hesperiis totidem Regibus! Arma cadant! Sed cannae calamisque meis, da largiter aevum: Et grex mille meus vivat Olympiadas! Flecte gradum, grex balantum! vocat hora: redite! Carpere tam serum parcite gramen, oves! Oh, aliquis nostris exsurgat ab ossibus Ultor! Ossa quidem passim Martia, condit ager: In Fatis latet Ultor adhuc. Oriaris ab astris Alter, in hostiles Iosua nate neces! Quisquis eris; quocumque solo, vel sole, creatus; Et, quocumque minax nomine bella geres; Nuniades Alter fias! Ne occidere cesses, Sol potius cessans differat occidere! Ausoniis hoc tunc Aquilis, gladioque labanti, Solstitium felix, et Status aptus, erit. Contra, Otomanniadis, (Martis refluente Trigono) Sit Cancri Tropicus, Retrogradusque gradus! Iamque domum, pecus ite meum! ruit hesperus; ite! Somnum, non, solitum carpite gramen, ores! POETA. Tale Theocritica carmen regerebat avena, Solstitii Pastor deveneratus opes, Si longum est; insumpta Dies est tota, canenti: (Solstitii longos, quem latet, esse dies?) ELEGIA XXIII. SOLSTITIUM IOSUAEUM. Historica. Argumentum. IOSUAE CAPITE. X.

QUAE, cum audisset ADONISEDEC, rex Ierusalem, quod scilicet cepisset IOSUE Hai, et subvertisset eam (Sicut enim fecerat IERICHO et Regi eius; sic fecit Hai, et Regi illius) et, quod transfugissent Gabaonitae ad Israel, et essent Foederati eorum: Timuit valde. Urbs enim magna erat GABAON, et una civitatum regalium, et maior oppido HAI: omnesque Bellatores eius, Fortissimi. Misit ergo ADONISEDEC, rex Ierusalem, ad OHAM, regem HEBRON: et ad PHARAM, regem IERIMOTH; ad IAPHIA quoque regem LACHIS: et ad DABIR regem EGLON, dicens; Ad me ascendite: et ferte praesidium, ut expugnemus GABAON: Quare transfugerit ad IOSUE, et ad filios Israel? Congregati itaque ascenderunt Quinque reges Amorrhaeorum: rex Ierusalem, rex Hebron, rex Ierimoth, rex Lachis, rex Eglon, simul cum exercitibus suis: et castrametati sunt circa GABAON, oppugnantes eam. Habitatores autem GABAON, urbis obsessae, miserunt ad IOSUE; qui tunc morabatur in castris, apud Galgalam, et dixerunt ei; ne retrahas manus tuas ab auxilio servorum tuorum: ascende cito, et libera nos, ferque praesidium. Convenerunt enim adversum nos Omnes reges Amorrhaeorum, qui habitantin montanis. Ascenditque; IOSUE de Galgalis: et omnis exercitus Bellatorum cum eo, Viri fortissimi. Dixitque Dominus ad IOSUE; Ne timeas eos! In manus enim tuas tradidi illos. Nullus ex eis tibi resistere poterit. IRRUIT itaque IOSUE super eos REPENTE, tota nocte ascendens de Galgalis. Et conturbavit es Dominus, a facie Israel: contrivitque plaga magna in GABAON: ac persecutus est eos, per viam Ascensus BETHORON: et percussit usque AZECA et MACEDA. Cumque fugerent filios Israel, et essent in descensu BETHORON: Dominus misit super eos LAPIDES magnos, de caelo, usque ad Azeca: et mortui sunt multo plures Lapidibus Grandinis; quam, quos gladio percusserant filii Israel. TUNC locutus est IOSUE Domino, in die, qua tradidit Amorrhaeum, in conspectu filiorum Israel; dixitque coram eis; SOL, contra Gabaon, NE MOVEARIS! et LUNA, contra vallem AIALON! Steteruntque SOL et LUNA; donec ulcisceretur se Gens, de inimicis suis. Nonne scriptum est hoc, in LIBRO-IUSTORUM? STETIT itaque SOL in medio caeli: et non FESTINAVIT Occumbere, spatio UNIUS DIEI. Non fuit antea, et postea, tam longa Dies: OBOEDIENTE DOMINO VOCI HOMINIS: et pugnante pro Israel. Reversusque est IOSUE cum omni Israel, in castra GALGALAE. Fugerant enim QUINQUE Reges; et se absconderant in spelunca urbis MACEDA. Nuntiatumque est IOSUE, quod in venti essent Quinque reges, latentes in spelunca urbis MACEDA. Qui praecepit sociis, et ait; Volvite Saxa ingentia, ad os speluncae: et ponite viros industrios, qui clausos custodiant: vos autem nolite stare; sed persequimini Hostes. * Caesis ergo adversariis plaga magna, praecepit IOSUE, dicens; APERITE OS speluncae: et producite ad me Quinque reges, qui in ea latitant. Feceruntque ministri, ut sibi fuerat imperatum. * Percussitque IOSUE, et interfecit eos: atque suspendit super quinque stipites: fueruntque SUSPENSI, usque ad VESPERUM. Cumque occumberet SOL; praecepit sociis, ut deponerent eos, de patibulis. Qui depositos, proiecerunt in speluncam, in qua latuerant: et posuerunt super os eius SAXA ingentia; quae permanent usque in praesens.

 BElla iuvat Deus, atque animat; nisi Caussa rebellet; Legitimasque acuunt ipsa vel astra tubas. Quae vis, vel vir quantus, Adonisedecus in Armis; Cui Solymae sceptrum, cui furor arma, dabant? Quem reges regem ductorem, in castra secuti, Quattuor armabant ambitione nova? Iam, validam muro atque situ Gabaona, sed Unam (Vix arcet quinos unica cerva canes) Cum Ierimothaeis rabies Solymaea maniplis, Et summontanis cinxerat auxiliis. Hic Eglonaeae stabant tentoria gentis: Hic sua vibrabat signa, Lachaea manus. Hic muris caeloque simul capita aequa ferebat, Urbis Hebronaeae, stirps Enacaea, tremor. Quid prodest, arx alta quidem, sed ab hoste domanda? Arceat hostiles arx genuina globos! Talis erat Gabaon; moles prope nubibus aequa: Intus, tractantes horrida bella, Viri. Sed non et belli vires, nervusque machaerae, Ignea vis animi. Deerat et alma Ceres. Quid restet? nisi, bellorum dux Iosua fulmen? Atque Palaestini ferreus horror agri? Oratum mittuntur opem, per devia rura, Cursores. Celerem Iosua portat opem. Cursoresque ipsos, tam mollia pacta ferentes, Quos modo praemisit; mox praeit, atque trahit. Galgala, Iordanem, ac praetoria castra relinquens, Agmina sublustri fervida nocte rapit. Inflammabat iter, consulti Numinis ardor; Alatos dederant Numen et ira, pedes. Ergo, Bonis (neque mirum) avibus, superobruit hostem Iosua, securum tam properantis opis. Nox caelo nondum decesserat omnis; et omnis Iam campo exierat regia pulsa phalanx. Praecipites illos inopinus et ensis agebat, Et pavor, et, POTIOR caussa pavore, Deus. HIC etiam, (Ex Alto, ne grandine poena vacaret) Induit ultrices strage pluente manus: Horrisonaque cavas spissans vertigine nubes, Saxosas hiemes torsit in ora virum: Lapsaque de summo, galeas perfregit, et arma, Pondere tempestas exitioque gravis. Bethoraea fugax acies per prona volabat: Sistebat trepidam mucro, lapisque fugam. Pars etiam Azecae, pars venit in arva Macedae: Non Azeca, nec his tuta Maceda, fuit. Sanguine rorabat caesorum, pervia Nobe: Sanguine, fusorum devia Maspha ducum. Sanguine confusis stabat Fons Nephtoa lymphis: Sanguine radices, mons Iarimaee, tuae. Undabat Rhaphais legionum funere vallis: Undabat vallis, quae terebinthon alit. In plagam, plaga dextra hosti, plaga versa sinistra est; Quaeque fugae fuerat meta, cruoris crat. Iamque dies adeo, et lucens defecerat hora; Ire sub Hesperias Sol properabat aquas: Nondum hostis, non dum defecerat hostia ferrum, (Tantus tam innumeros egit in arma furor!) Absolvenda fuit tam iusti victima cultri; Ad vivum radix et perimenda mali. Ergo (ipso dictante preces, insuetaque iussa, Numine) Nuniades sic polemarchus ait; Sol, qui succiduo Gabaonidas aspicis arces, Fulgure, et extrema culmina luce feris; Sta! neque cede gradu! nec in aequora mergitor ultra Cypria! Iussa Hominis, sint tibi Iussa DEI! Et tu, quae valles radiis Allonidas urges, Luna, moraturas siste quieta rotas! Quis credat, divina fidem nisi pagina cogar? Haesere immoto fidus utrumque situ. Non Hyperionius vel latum currus ad unguem; Non digitum obliquum Cynthia movit equos. Obsequium didicere pati, quibus Omnia parent. Prodigio obstupuit mundus, et unda, novo. Passim aliquis sumpta, longo iam vespere, cena, In thalamum, ductu noctis, iturus erat: Irritus at noctis pariter, falsusque soporis, Esuriens iterum, Prandia sera capit. Passim alii longos incusavere labores; Quaeque Horae fuerant, temporis esse Moras, Quin etiam, si vera refert Parnassia fama; Ad Solem, a sero misit Atlante, Thetis; Quid tardi cunctentur equi? Quo pondere, pressi Suspirent axes, distineantque rotas? Cur frustra residemque torum, solitaque paratum Praesepe annona stare? Quid astra vacent? Venit et, indignante ardens (hucusque Satelles, Nunc Censor) vultu Vesperus. Ire iubet; Seque, negat, comitesque suos, et Atlantidas, ultra Duplice passuros rura flagrare die. Quod Soli queritur, Solis quoque saepe Sorori Occinit: et fratris rumpere fraena, monet. Sed, nihil his fratrem, nihil his movet ille sororem; Qua caeli steterant, in statione manent. IO SUA tantisper, milesque, sub auspice caelo, Indelassato fortiter ense furunt. Ac felix fuit ille furor. Quia debellatum est; Et pansa ad Solem funera quina Ducum, Haec, avido spectans radio, vix denique Titan Occubuit. Iuvit, quinque VIDERE cruces: Iuvit et, ultrici concisa cadavera sica, Cernere. Quis Solem, mira Videre, vetet? Mundi Oculus, Sol est. Oculum Vidisse, vetustum est; Ast, Audisse Oculum bellica iussa, Novum!

IGNES IOANNAEI. Uxor tua Elisabeth, pariet tibi Filum: et vocabis nomen eius IOANNEM: et erit tibi GAUDIUM, et EXSULTATIO. Et MULTI in NATIVITATE eius, GAUDEBUNT. Lucae Cap. I. Versu XIII. et XIV.

 ELEGIA XXIV. Argumentum. AD GAUDIUM invitat, ex S. Ioannis BAPTISTAE Ortu, concipiendum. IGNES suscitari, LAETITIAE indices, iubet; et Ligna comportari, ad PYRAS struendas: in monte praecipue POGIO ad fl. Danubium sito. Eum tunc temporis rumor fallax memor abat, AEDE Mariana ab Hostibus deusta, deformatum. ANnua mirifici rediere Genethlia Vatis, Qui Prodromo dominum calce praeivit iter: Qui Semet, tenerique Puer moliminis Annos, Anteiitque suos, in loca senta, pedes; Parvus adhuc, propiusque Infans, quam Cursor. at Altas, Nondum Quinquennis, coepit Olympiadas. Voxque prius factus, quam posset promere Vocem: Cui minima in bucca buccina magna fuit: In cuius digito, postquam se protulit, uno Ingens ostentum, Mundus et Agnus, erant: Cuius in Infanti quantumvis pectore, iam tunc Tota Prophetarum curia sedem habuit. Gaudendum est igitur! Festae nam gaudia frontis, Promisit Genius; praestitit alba dies Cantandum est! Cecinit genitor, cui plectra fidesque Linguae excantarat Credere tarda, FIDES: Saltandum est hodie! Saltaras, Virgine coram, (Nec sine matre tua) Numine plene, Puer. Nox castis hodierna pyris facibusque fuganda est; Lucidaque in medio pompa struenda foro. Quem fora deficiunt, et lati compita circi, Vade foras, Popule! scande sinistra iuga! Hic, qua nubifero Pogius ferit aethera dorso, Antiquae Pogius molis et arcis opus; Post, Boii magnatis apex: mox Virginis aedes; Cui basis est tellus: tegmen et aula, Polus. Nunc (puto) Mons tantum est, arbustaque semideusta. Sed, nihil hoc poterit, Virgo, nocere tibi. Tuta sedes alibi; quo nec penetrare favilla, Nec poterit fumus, nec Stygis ire furor. Interea, quod silva glabra est, quod cespite vertex Decalvato horret; damna, sed Apta, puto. Nocturnos nam hic ipse locus mage quadrat ad Ignes: Nempe, Suis semper sunt bona iuncta malis! Huc, cantus studiosa cohors, pueri atque puellae, Scandite! pacificos et glomerate choros: At prius, aedificate pyram. Trahe pinea tecum, Tu virgo! trahe tu robora querna, puer! Arida mox, spatiis interlucentibus, igni Nutrimenta date. Stridat in alta rogus! Quoque magis lambant socialia nubila flammae: Et fiant unus, Mundus et Astra, socus; Vos, quibus est, agiles transferre scientia montes, Mirum Gregorii, thaumaticumque genus: Ite citi, transferte, volet trans aequora, transque Phoenicas, Libanus; cum Libanoque, cedri! Esto supra Pogium Libanus: mons monte prematur. In Boio Syrium culmine culmen ovet: Tunc inflammetur! Simul omnis, et undique circum. Ab Ioannaea splendeat ora Face. Antrorsum, spargant Tiberina suburbia flammam; Atque Ratem fulgor verberet iste Bonam; Retrorsum nitidas monstret Tegopagia turres; Passavicosque nitor currat ad usque tholos. Corradiet Straubinga decens, atque ardua Wertha, Et Windpergaeae Thebais alta domus: (Olim ingens, olim alta Domus, sacra Thebais! at hunc Mons, reor, atque suis pervia silva Notis.) Sed vos nunc. Lacrimae, geniali cedite nocti! Desiccet madidas Flamma iocosa genas. Pergite, io! socii; sarmentaque subdite taedis: Iuncta cedris abies, ipsa sub astra, crepet. Dextraque Danubii, quo mons adlambitur, unda, Scintillante vadi mobilitate tremat; Imbibitosque, alto radios ex vertice, rursum Gurges in alta vomat: Sitque reflexa pyra! Colludant; spargantque faces elementa datatim: Pingat et Ignis aquam; pingat et unda rogum. Sic positas, saltu superet plebs Mascula flammas: Virgine circumeat densa Puella choro. Utraque turba canat. cantantes adiuvet echo. Dictet amoebaeos laeta Thalia modos. Materies vobis, tam laeti Nuntius ortus; Vel quicumque Novi nuntius alter, erit. MERCURIUM cantate sacrum, cantate profanum; Dummodo delectu constet, et arte sua. Instruat ipsa Strues vos lignea! Non sit, ut Ignis; Sic etiam, e quavis arbore, MERCURIUS. ELEGIA XXV. Historica. DIVI IOANNIS BAPTISTAE NATIVITAS, (Ex Capite S. Lucae 1. v. 57.) Alternantibus IUVENUM, ac VIRGINUM choris, choreisque, ad IGNEM Ioannaeum, decantata. IUVENES. MErcurium Veterem celebrasti, Tueto Vetuste: Huic tura, huic ignes, vota, precesque dabas. Mercurium nunc, ecce, Novum, nove Teuto, canemus! Huic aram, huic dabimus turba canora focum. Tantum, ô, non-sancto veniam date sidera verbo! Mercurius, nobis Nuntius esto Bonus. Sacrilegi procul este Dii! DEUS unicus esto! Ac solo restet Nomine Mercurius. Cressis digna notis, referantur, et omnia laeta! Historiesque omnis Mercurialis erit. VIRGINES.

ELISABETH impletum est tempus pariendi: et peperit FILIUM. Et audierunt Vicini, et Cognati eius; quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum Illa: et congratulabantur ei. Vers. 57. 58.

 O, ter laeta dies! ô, Nox, dignissima Sole! Explevit Lunas mater ELISA suas. Ter ternae, gestanti uterum, rediere Dianae: QUAE Sterilis fuerat, pro Genitrice cubat. Percursat tam laetus agros, et moenia rumor. Vicinas Genitrix tangit ELISA domos; Tangit et absentes: Cognataque limina mulcet: Divisa in multos Gaudia, mater habet. Collaetantur ei, Nymphaeque nurusque Propinquae: Ac prae se plausum, rebus et ore, ferunt. Ore quidem, insolitum tollunt ad sidera partum; (Sidera, quorum Ingens Gratia, partus erat.) At melius Rebus, verbosa charistia claudunt; Mactea dum cumulant, nixibus apta novis; CITRIA, Carmelique rubras a vite, lagenas; Ovaque, et, ovorum germina, cortis aves. IUVENES.

Et factum est: in die octavo venerunt circumcidere Puerum, et vocabant cum nomine Patris sui, ZACHARIAM. Versu. 59.

 Et iam bis quartum Phaethon reparaverat ortum, Roscidaque, Octavo mane, tepebat humus: Conveniunt (ex lege) Patres, Aaronidos arae Posteritas, vittis et reverenda mitris; In Consanguineo cultrum tinctura cruore. Pelliculaeque cadit iam genitalis apex. Quem tremula resecans Rabbinus Sammaa cote; Grande (sed iniusso) Nomen ab ore, premit; Esto, Puelle tener, ZACHARIAS! Teque memento Esse, quod hic audis, pro PATRE, nate, tuo. Nate! patris magni vel par vestigia calca: Vel, si fas, maior! Nominis omen habes. Esto MEMOR DOMINI, Zacharia, almique Parentis: Ille tibi Genium nam dedit; Iste Genus. VIRGINES. Et respondens MATER eius, dixit; Nequaquam! sed vocabitur IOANNES. Et dixerunt ad Illam. Quia Nemo est in Cognatione tua, qui vocetur hoc Nomine. Vers. 60. et 61. Talia mussabat. Mussantem, tota secuta Turba Sacerdotum, Nomen ad astra crepant. Audiit haec, thalamo seclusa Puerpera casto (Nam pia secubitus Ilithyia petit) Quantum infirma gradu, tantum firmissima voce, Obstat: et; Humanum tollite Nomen (ait) Vult aliud Deus, ac caelum. Ne obsistite caelo! IOANNIS titulum parvulus iste ferat! Iusserat. Occlamant iussis: et; Si tibi forti De Machabaeorum stirpe propago foret: Si tibi vaticino Ionae de sanguine sanguis; Si de Careadae posteritate Ducis; Tum tibi IOANNIS merito vox mente sederet: Semper ad Antiquum gloria nomen hiat. Nunc tibi non avus est, proavusve atavusque, nec ultra; Non dextra, aut laeva nexus amicitia: Nemo maritali consanguinitate propinquus; Quem tam retrusi Nominis umbra iuver. Sed, sileat Genitrix! Genitor, pro iure, loquatur: Dicat, quod fari Lingua nequit, Digitus! IUVENES. Innuebant autem PATRI eius, QUEM vellet vocari Eum? Et postulans Pugillarem, scripsit dicens; IOANNES EST NOMEN EIUS! Et mirati sunt universi. Apertum est autem illico Os eius, et Lingua eius: et Loquebatur, benedicens DEum. Vers. 62. 63. 64. NUTIBUS ergo rogant, capitis symptomate surdi Non auditurum verba sonora, Patrem. Ille, palimpsestae cretato in codice pellis, Paucula, sed grandi pondere, sensa notat; IOANNES nomen puero est. Monosyllaba vocum Ultima, facundi rhetoris instar erat; NON ego, non mater, non vos,non turba propinqua, Non utriusque, dabunt nobile Nomen, avi: Ac, neque quisquam Hominum. Dedit, aethere missus ab ipso, Aliger. Hoc fixum Est. Hoc Fuit. Hoc et Erit. Talia visus erat verbis scripsisse quaternis. SCILICET, et muto copia fusa stylo est! Attoniti, stupuere patres, responsa parentum Consona, et Elinguis iudicis arbitrium. Nec tamen elinguis manet hic. Namque, ecce; dirempta Lite, Pater pueri (pro puero, atque Deo) Decreti fert grande lucrum; quodque ante Notarat, Nunc loquitur, nomen: Perdita lingua redit. Mirantes pariter, subitumque ob munus ovantes, Affatur Socios. Vox rediviva micat; Et caelo tota haec impenditur, atque Tonanti; Quem facili ructat gutture; Plenus Amor. VIRGINES. Et factus est timor, super omnes VICINOS eorum: et super omnia MONTANA Iudaeae, divulgabantur omnia verba haec. Versu 65. Mercurio mox fama volat pennatior omni, Constrictis, referens, verba redisse labris; Vocalemque repente Senem, cum foenore damni: Ac reducem surdis auribus ire sonum. Quodque novae caput historiae est; morientis Elisam, Et conclamati, fruge tumere sinus: Mox etiam; Fudisse sinu frugale soluto Pignus: et, e caelo Matris habere decus: Aethere demissam prolem; missum aethere nomen: Ad summam! Plenos Numinis esse lares. Cunctorum sacer insinuat se mentibus horror: Abramiae recolunt pristina fata domus; Isaacum vagire novum: cunabula Sarram Volvere (cum risu, iam graviore) Novam, Iamque increbrescit magis, ac magis, Admirandi Aura puerperii: temporeque aucta, valet. Ac, velut Oceanus Primo cum stringitur Euro, Unda undam, fluctum turbine fluctus agit: Flabraque truduntur flabris: vis nascitur, ex vi Aeolia; pleno dum tremat unda salo: Sic aliam ex alia timida Admiratio mentem; Sic aliam ex alia rumor oberat humum. Audit gesta, potens Bethsura, et vilis Apadna: Audit Hebron; audit Rhama, superba situ. Discit Ethra hoc propior: discit Ierimotha remota; Urbesque, ac valles, pulchra Sephattha, tuae. Unus (et, hem, Minimus!) tot cum narrantibus Infans Supra omnes Montes, et Nemus omne, Volat! IUVENES. Et posuerunt omnes, qui audierant, in corde suo, dicentes; QUIS, PURAS, PUER ISTE ERIT? Etenim MANUS DOMINI, erat cum Illo. Versu 66. DESCENDUNT in corda fere sensu alta profundo; Praesagaque agitant fata futura fide. Divinant; Pueroque movent oracula mille; QUIS PUER hic? Immo (dicite) Quantus, erit? Unum est pro puero augurium, vox omnibus una; VIVAT! et, ô, simili sidere semper eat! Sidera namque illi, radio clementia dextro, Cuncta micant: et Sol albus, et hora bona. Quodque boni punctum est; Deus hoc operatur in ortu: Quantulacumque, Suo numine membra vigent. Aspicite, en, oculos! Thesbitae lumina flagrant: Frontem! Mose novo frons radiosa micat: Os, linguaeque apicem! Danielica Suada renidet: Formam! vix aliam sumerer ipse Decor. Denique, vel Vates est hic, aut Angelus: aut (si Difficile alterutrum credis) Utrumque simul. Nam, Vatem eulogica, iam nunc, Pater asserit oda: Angelus, ex Hominis-Numinis ore, cluet. VIRGINES. Ominantur Virgines, ex Diei illius imperturbata serenitate; Chorosque claudunt. Et iam Mercurium cantavimus, aethere missum: Succedat sacris Flamma prosana focis! Cumque focis, ioca mista, sonent! Bona fama, puellae! Innubi haec micuit sidere tota dies. Non Hyades sparsere nemus, non Pleiades arva; Siccaque totius sidera noctis eunt. Provenient igitur (nisi quid mentitur anilis Fabula) provenient ubere Lina sato. Fertilibus gliscet nux per coryleta racemis: Pluraque, de sudo commoda Sole fluent. Finiimus nymphae. Iuvenes, applaudite nymphis! Castus erat chorus hic; castior esto torus! IUVENES. Turcarum Imperatoris obitum referunt, ex Mercurio publico: ac discedunt. Claudatur Bona NOX, fama duce, Nocte perenni! Urgeat haec oculos, Turca sepulte, tuos! MERCURIUS namque, ecce, novus, Iove missus ab ipso, Nuntiat Odrysii fata suprema Ducis. Imperii Achmetes quondam furiale flagellum, Et fuit, et cecidit. VIRGA superstes erat: Osmanes fuit hic. Virgae scuticamque, manumque Mustaffas sese iunxit, in arma furens, Nunc flagrum, nunc virga iacet: nunc taurae dormit. Heu, Quis nunc Plagae nomina quarta feret? Quis successor erit? Quicumque est, infremat ille! Dummodo plus fremitu, quam feritate, tonet. Non huic ante oculos exempla cruenta priorum; Sed magis ante pedes pallida busta cubent. Extincto modo, quid confert furor hosticus? Hydrops Nempe illum, et Bacchus stravit, et Hora sua! FINIIMUS Iuvenes. Discedite! Dat rogus Unus Turaque BAPTISTAE; Bustaque nigra Scythae. Quod superest: Si quisque suum sibi vendicet; ille Cum ture ASTRA petet; cum cinere iste STYGEM. LIBRI AESTIVORUM. I. FINIS.