Aestivorum libri tres, quibus deliciae aestatis describuntur. Machine-readable text Bisselius, Johannes SJ Johannes Bisselius SJ XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ bissel2 bisseliusaestiva.html s001.html bisseliusaestiva.xml bissel2/jpg html Muenchen: N. Heinrich, 1644.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 5 June 2004 Ruediger Niehl markup new TEI header; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check AESTIVORUM LIBER II. AESTATIS PROFICIENTIS, SIVE, IULII MENSIS GAUDIA PERTRACTANS. VISITATIONEM B. VIRGINIS. FOENI-SECTIONEM. CANICULARIA. SITIM, et, FONTES. S. IGNATIUM LOYOLAM. ELEGIA I. PROLOGICA. Praemonet; Huius LIBRI Elegias, ut plurimum, fore BREVES: et Cur? PErrecturus eram, Longos contexere versus: Iniecit rigidam nostra Thalia manum: Et; Quid tu, invito (dixit) vel Apolline, vel Me; Quidve, repugnanti Sidere, ducis opus? Ecce, genas sudore meas, frontemque fluentem! Quas Aganippeae vix lavet imber aquae. Nunc Arcas coquit arva Leo, Solemque fatigat: Nunc latrante furit Sirius ore Canis. Hoc, Hippocrenes cogit nos tempus ad undas; Hoc, iubet umbroso tingere membra lacu: Hoc, platano subter frondente, vel ilice densa, Frangere fonte sitim; fallere sede diem. Nec Scripsisse, tibi, sub tali proderit astro: Nec, Dictasse, mihi; si lyra Longa sonet. Torrida, (ceu quondam) solvet tua corpora febris: Dices, sed sera voce; Valete, libri! Quod si forte tamen (velit hoc ita vita!) valebis; Ipse tibi, longa mole, molestus eris. Cyniphes accedent, Ingens vexatio. Musas, Muscarum expellet seditiosa cohors. Obstrepet, insano Messorum turba tumultu; Plaustrorumque gemens, messe gravante, rota. Saepe etiam Tonitru niger intermugiet aether; Fulgetroque truces sparget, et igne, minas. Tunc intersistes: tunc, versibus ibis omissis, Ad vota, et superos; ad gemitum, atque Cruces, Denique; Durum aliquid, sed non Durabile, panges: Et labor ille Diu; nec Diuturnus, erit. Aut igitur Liber iste, Breves plerumque Camenas Diligat: aut, per me, Mense sequente, sile! TALIA, subducta dixit mihi fronte Thalia: Et mox, abducto, fugit in antra, pede. QUID faciam? Moremne geram? Parere monenti Si pulchrum est, Homini; pulchrius ergo, Deae. Quare, lector, ades! Dabo carmina curta. Molestum est, Scribere longa, mihi; volvere longa, tibi. Quid curas Titulum? lege Rem. Sic Disticha nostra, Sint EPIGRAMMA, tibi; sint ELEGIA, mihi.

VISITATIO B. VIRGINIS. Visitavit Nos Oriens, ex Alto. Luc. 1. VISITATIO TUA custodivit Spiritum meum. Iob X. Versu XII.

 ELEGIA II. DACTYLICA, Ad exprimendam Deiparae Festinantis alacritatem. Argumentum. Exsurgens MARIA, in diebus illis; abiit in Montana, CUM FESTINATIONE, in Civitatem Iuda: et intravit in domum Zachariae: et SALUTAVIT Elisabeth. Luc. I. V. 39. 40. EXstimulate pedes! superate cacumina, Musae! Nam simili properat Regia VIRGO pede. Evolat, ut rapido Balearica torta lacerto: Aut, velut ignivomo fulmina trusa Noto. Qua via cumque trahit, nihil est, nisi Cursus, et ardor: Nazareos odio dixeris esse lares. Tam profugo rapitur studio: patriamque Puella Vitat, ut Exilium. Iam Galilaea retro est. Iam Samaraea terit, simul effugit, arva; relicto, Quidquid olet Vitulos, Ieroboame, tuos. Ac neque turrigerae Solymeia templa Sionis, Nec proavita calens tecta morantur iter. Irrequietus Amor, super ardua fertur, et imma: Quorsum eat, usque memor, non ita, per quid eat! Mollit iter, Studium. Sed et ipsa, parata clienti Stant elementa fide: prosubiguntque viam. Sole dies radiat, solito magis alba sereno: Anteit, ac, Zephyri molliter aura fremit. Saepe tubas etiam, lituosque imitata sonoros, Hospite Davididem voce salutat Heram. Adfremit unda loquax: et, ovante dirempta recessu, Virgineis pedibus dant vada sicca locum: Flore novo fragrat omnis ager: penitusque Rosetum Terra sit, a Dominae saucia facta pede. Cuncta favent, meritosque struunt tibi, Mater honores: SED, tibi nec favor est, nec pretiosus honor. In pretio tibi Sola Via est brevitasque viarum: In pretio, Prodromi mater ELISA novi. Hinc trivio graderis medio: neque pulveris horres Nube, vel aerii pollinis imbre, premi. Scobs igitur sabulosa, nigrat tua pallia, Virgo; Peplaque cum facie, cum pedibusque manus: Labraque cum iugulo, et sitientia glutinat ora: Verius an poteras, Nympha, VORARE Viam? Tota venis igitur Cinerosa: laremque Senilem, Tota (nec id puduit) Pulverulenta subis. Quin, mage Pulvis ei potes, et levis Umbra videri, Cuius in hospitium, et lumen anile, venis. Haec, Senii vitio (Ter, ô, inclita!) Te, puto, dicer AEQUAM aliis (Quia Nos Pulvis et umbra sumus) Sed, Procul hoc procul esto! Venis ter amabilis hospes; Grataque, et, in Sobole hac, bis veneranda Parens, Fusca quidem; Speciosa tamen, quasi Luna viatrix; Lucidaque, ut, tetrico Stella marina freto. Sic oculis, animoque micas (quasi sidus) Elisae: Vaticinamque novo lumine pingis Anum. Hinc, ita Grata oculis, ita Clara prophetidos; esse Pulvis Homoque mihi; non etiam Umbra, potes. ELEGIA III. Historica. Argumentum.

INTERDUM Culpae non-Latae, ignoratus etiam Error; Latissime tamen, et ad caelum usque patet. Notissimus est hoc in genere, CYRIACUS Abbas; quem LAURAE Calamonis (Asceterii, sic in Palaestina dicti, et ad Iordanis ripam siti) INCOLAM exercitatissimum: DEI Mater, per quietem oblata, comitantibus utroque IOANNE, (Baptista, et Evangelista) INVISERE tamdiu dedignata est; quamdiu Evangeliorum codici, qui in cella Cyriaci servabatur, adnexus, ignorante possessore, scelestus NESTORII LIBER, cohaereret, Is, vix sero tandem deprehensus exustusque; VIRGINI ad hominem aditum, et Cyriaco VIRGINEM, reconciliavit. Vide Ioann: Moschum, Prati Spiritalis c. 46. Baronii Tomum V. ann. 429. et alios complures.

 QUI Tuus est, sit Virgo, mus! Sit uterque sub uno Imbrice! Sit gemini corporis una domus. At contra; procul esto meo mihi culmine, quisquis, Ex animo, Dominae non studio sus erit. Longius ille tamen, Gyarisque remotius, absit, Siquis et (Hanc pestem quis ferat?) Hostis erin Quid? Mihin' esse queat Mariae proscissor, Amicus? Qua sine, non possum Vivere, nolo Mori? Sit Diris datus ille locus! datus incola Diris! Semideus quamvis hic foret; ille, Polus. Exemplis doctus, fugerem tam noxia monstra; Me nisi fervidior praedocuisset Amor. Nox (testata cano) tenues sic sparserat umbras, Ut tamen hae radii diluerentur ope: Luna, facis praebebat opem; suppletaque fratris Spargebat mundo lumina, fida soror. Illa soporatis (siquis vigilaret) ocellis, Et maris, et terrae clara theatra dabat: Monstrabatque, cavo stellantes aethere, luces; Ac, siquid stellis pulchrius inde micat. Tu, mae lux, astris es pulchrior omnibus, Et nunc Non tantum vibras eminus, ecce, iubar! Cominus, ipsa venis, comitata satellite caeli Duplice, Non Pollux; non ibi Castor, erat; Ornamenta tamen rutilantis uterque PalatI, Et consanguinea nexus uterque fide: Ac, nisi lex uteri variaret, cetera Fratres; Et IOANNAEAE vocis honore pares. TRES ibant pariter: medio tu tramite, Virgo. AD latus, hinc atque hinc, Prodromus atque Nepos; Iuxtim, lympha fluens, duplici iordanis ab ortu, Splendebat radiis aurea tota tuis. Ad ripas Calamonis erat cognomine nota, LAURA, Palaestinis apta latebra viris. Hic et Palmiferi dudum sacer incola campi, Divinas sitiens aspiciebat aquas: (CYRIACO nomen fuerat, Iordanis alumno) Cyriacus vigili membra sopore levat. Ecce tibi! Quod Sole solent vix cernere pauci; Nocturna Vigilans ipse quiete videt. Tantus erat tuus, ô Virgo, nitor, aurea! Cernit: Et, tibi mox Oculus totus ut esset, avet. E thalamo, casulaque ruit (thalamumque, casamque Omnem, unus cubitus fecerat, una specus) Prosilit; ac tecto (nisi qua sopor alligat alas) Devolat: et; Virgo (clamat) amata, Mane! Virgo, mane! io, site gradum! quaeque omnia lustras Pegmata cellarum, silvicolumque lares; Ne transi ne (quaeso) meum, venerabilis, antrum! Vise meas etiam caelite calce fores! Cyriacum ne sperne tuum, lux, stella, corona! Mater, abis? Mater! nec mea vota capis? TALIA clamabat. clamantem mobilis Echo Per riposa fuit visa iuvare loca. VIRGO, nihil contra. comitum quoque lingua retenta est: Non tamen et flentis lingua retenta Senis. Nam currens (ita visus erat sibi; pesque labascens Postmodo persuasit) flensque secutus Heram; At saltem, Saltem, ô, Oculos (ait) Alma, retorque! Heu, ubi sunt Oculi nunc quoque, Diva, tui? Siccine (siqua Reum tangit me noxa) nec ipsum Respicies Miserum? Respice! VISE! doce! GUTTA cavat lapidem: Matrem non molliat humor Flebilis? Ad flentis mollior esto preces! Sic flebat. Lacrimanti ergo, cervice reflexa, Non tamen et molli, tetrica Virgo refere; Quid tu? (inquit) Stabulumne tuum, et gurgustia, visam? In quibus est Hostis nidus, et umbra, mei? Dixit. et obticuit, superasque recessit in auras. Solvitur hic somno; nec tamen, ille, metu. Quaerit: et, ut prendat Mariae manifestius Hostem; E silicis caeco suscitat igne facem. Atque papyratam circum penetralia, circum Ostia laternam, curtaque tecta, ferens; Non foris hunc Hostem, non, quem petit, invenit intus Nox foris, et cavitas, et niger horror, erant; Intus, humi fluitans lodix, resupinaque fulcris Mensula fictilibus: testaque, cassa dape: Pensilis et clavo raphanus, minimique paratus Arula, cum Libro. Praeter at ista, nihil! Ac, licet illato Pectus quoque lumine lustret, Disquiratque animi fasque, nefasque sui: Nil tamen hic etiam (Tanta est fiducia mentis!) Stat, quod Virgineae pugnet amicitiae. Iamque videbatur labor hic, ludibria somni, Aut desperandae sedulitatis opus. Ergo Evangelico (Quid enim praesentius aegra Mens coquat?) intentum codice pectus alit: Quodque migraturae superest de tempore noctis, In Librum infixo lumine, lector obit, Paullatim Nabathaea Syros aurora revisens, Formosum croceo vexerat axe diem: Tunc, quem Nox hostem texit, Lux clara retexit; NESTORII (virus ter furiale) Librum. Iuncta (malum!) sanctis charta infandissima chartis, Appendice pium peste gravabat opus. Mox Senior; Ferat (inquit) opus quem conditor, ignem! Sic data sunt meritis scripta nefanda rogis. Iusta crisis! dignumque pio Minone tribunal! Haec eadem similes ventilet urna Libros! In Lucem veniat, quicumque est scriptor Amicus! In Flammam, quisquis Virginis Hostis erit!

FOENI-SECTIO. Aperta sunt PRATA: et apparuerunt Herbae virentes: et Collecta sunt FOENA, de Montibus. Proverbiorum Cap. XXVII. Versu XXV.

 ELEGIA IV. PRATA, IULII MENSIS PROPRIA: ET OMNIGENO FLORE DECORA. Argumentum.

OETINGA-VETERE, per urbem MILDORPIANAM, reversus Auctor; Haagae, Comitatus Boiarici, tractum, silvas, atque PRATA demiratur. FLORES campestres, omnium generum (ceu FENI materiam) per singulorum Graeca, Romanave Vocabula; necnon Papiliones, aliaque Insecta pratensia, perstringit.

 HAAGAE SITUS. FAllor? An hic ipse est viridantis frugifer Haagae Tractus? et Arbusti nobilis uber ager? Culta, Palatina qua gleba siligine pinguis, Triticeo in domini fercula flore comat? Hic, ubi sub nigris procul undique caerulat umbris, Amphitheatrali silva reducta cyclo: Silva, Dianaeis olim (siqua ulla) pharetris, Atque Melampodicis exagitata sonis: Nunc Albertaeis (quantum prope nulla) Molossis Persona; fulmineos retibus indit apros. Principeque induti pavitantes cuspide Cervi, Maiestate prius quam Ducis ense, cadunt. ITER, ALAUDA. COLLOQUIUM. Sed sensim, e primis Querceti collibus, orsi, Pergimus, en, prinis ad loca plana rotis! Iam sylvestris ager, mansueti iugere campi, Sternitur; ac placida valle recumbit humus. Iamque procul dextri se tollit ab aggere clivi, Deutero-Laureti parva, sed apta, domus. Quam iuvat, ô comites, Mildorpide fessa quadriga, Fractaque ad alternum pendula membra latus, Tollere pilenti male grata e sede? rotisque Libera, nativae restituisse viae? Heus! auriga Pelops! eho! intersiste! pedestres Ire, iuvat; Celeres siste parumper equos! Vah! recte et comes hic! Descendimus, alite fausto! Aerio nobis plaudit Alauda trocho. Cernis, ut in lentos se circinet ardua gyros? Ut canat? ut iubeat nos quoque, In Alta, sequi! Aequa mones, cassita! Sequi stat, In Alta monentem: Hoc ipsum Superis, si petis astra, refer! Dic; geminos illuc, Alemannide gente, sodales Tendere: sed, Post te: sed, meliore die. Felix ille dies! qui nos de pulvere busti, Phoenicas, supera finget in Arabia! Interea, Patienter iter, patientius orbis Cursemus stadium! limes, Olympus erit. Tantisper, terras Miremur! et astra Sequamur! MULTIS, ad caelum est factus, ab orbe, gradus. Nunc, quoniam soli sub Sole (Lupambule) blando, Exigimusque diem, conterimusque viam; Prata per, et (sic ne valeam!) per Thessala plusquam, Et Cilicum Tempe, divite picta croco: Florea promamus, pratisque simillima verba: NAMQUE decent pictum, non nisi picta, locum! PRATORUM VARII FLORES. (Hos singulatim, sub Operis totius calcem, explicatos, in Syllabo seu Indiculo Vocum, lector reperiet.) In! quam conspicuo nitet omnis germine campus? Quam natat undanti molle virore solum? Quam bene gramineis amicitur compta capillis Area? quot florum mitra coronat agrum? Pro minimo, Viror est, et amoenus agrostios horror; Pro minimo, bulbi, malva, triphylla, thyma. Herboso pretium cumulat natura tapeti (Verus enim, Terra est, sic decorata, tapes) Versicolore vices alternant gramina flore: Chloridos et varia sindone fulget humus. Hic (viden') ut radient animato lychnides astro? Hic ambubeias ut sua flamma probet? Hic et luteola fulget flavedine caltha: Hic et pallidula luce chamaedryades. Nec scintillanti minus ardet cacabus aura: Nec minus, auratis crinibus heliopus. Hos inter, niveo buphthalmi vertice candent; Et niveae candent lilia fronde comae: Lilia, quantumvis inculti ruris alumna; Suave tamen capiti partheniumque bonum. His, sua narcissi miscent insignia, miscent Irides, aetherio germina blanda labro. Hic vel caerulea cava tintinnabula pendent Cyclade; florenti vel pelecanus ave. Parte alia, violas caelesti rustica cultu Salvia dum simulat; germen utrumque iugat. His et purpureos amarantus nectit odores; His se bettonicae Punicus addit honos: Et, quae multifido dependens stellula filo, Sanguineo Eoi muricis imbre rubet: Et, quae densa fibris referunt capitella comatis, Aut botrum, aut morum; tincta cruore rosae. Pratenses etiam rosulae de vepribus halant; Ostrinoque frequens volvulus ore coit. Hortenses etiam paeonides, atque cruentis Smilaces assurgunt (pendula planta) nolis. Adde, chamaemelis chrysanthema iuncta Pelasgis. Itala: chrysanthos, chrysocomasque Syras. Adde, coronato rutilantes vertice, nodos; Quos centumgemino copula flore plicat: Euphrasiamque, oculis visu succoque salubrem; Quam prope, gomphaenae est multicoloris apex. HERBAE, ET FLORES RIVI. Quin, Rivus quoque (pratorum Vita altera, rivus) Pinguia transverso prata decusse secat. Praetereuntis aquas querulo se rore fatentes, Ad latus, hem! viridi ripa colorat humo: Pronaque pytissans inhianti gramine caespes Stagna, bibit vitreas, atque figurat, aquas. Intus, aquatilibus nasturcia semper amoena Asparagis; intus mentha, vel ulva, natant: Blandior haec oculis; sed naribus aptior illa. Has prope, pulegii germen agreste sedet: Atque leontopodis, riparum in margine, planta; Parva, sed, Immemorem quae vetet esse sui. Omen Inobliti quia fertur Amoris habere: Hic quoque Mnemosynes nobile nomen habet. PRATORUM INSECTA, GRYLLI CANTUS. SINGULA quid referam, ripaeque et amabilis arvi, Semina? Tot flores, tu quoque, grylle, canis. Tu, medio de Sole strepens, vix stridula sero Vespere, vix ipsa carmina nocte, premis. TE, tua vocali trudentem cantica penna, Florilegae cingunt, et venerantur, apes: Tu, quaecumque vago pervadis pascua plectro; Pascua, ducto illuc milite, Castra facis. Nam sua Papilio post te trahit agmina pictus; Haec lituos sequitur turba superba tuos. Alatis stant ordinibus: sagulisque nitentes Pars Tyriis; multos caerula penna vehit. Pars, picturato distinguit tergora pardo: Pluribus est albus, sed sine Sole, color. Nam pueri, minio sparsas venantur, et auro: Aut, violae tinctas more, sequuntur aves. Post has, cantharides, viridisque et coccina, serpunt; Coccina, quae Mariae-Bucula, nomen habet. Post has, longipedes saliunt, sine lege, locustae: Et gryllo ducunt admodulante choros. Tu choreas his, grylle, cies. His tibia longa est; At tu, tibicen. Sic, puto, grylle, canis; O, laus Pratorum! O, nullis imitabile succis Chroma! ô, Divinae linea summa manus! Quis te Parrhasius? quis sic animaret Apelles? Quis Zeuxis, cupidas fallere doctus aves? Tam varias numquam daret Attica Poecila formas; Tam varias numquam discolor Iris aquas. Non Solymaea suum tam culte Gloria regem; Non Salomoniacam vestit Erythra domum. Non ipsum (vix certe Ipsum!) revolubile caelum, Tot radii alternas fertque, refertque, vices. Aut igitur Caelum, posthac, Campestre vocetur; Aut hic, Caelestis sit mihi Campus, ager! ELEGIA V. Argumentum. Prati, florumque, modo celebratorum, repentina per FENISECAS absectio deploratur. Feni-Sectionis quoque, Siccationis, et Collectionis, hypotyposis adiungitur. SIc omnis tandem bona Forma fatiscit! Et auri, Et lapidum species, Indaque gemma perit! Ipsa etiam Solis, cum vespere, blanda senescit Gratia; et Hesperiis lux tenebrescit aquis. Ipsa etiam Caeli, tandem fluet igne venustas; Ipsa suus caelo detrahet Astra dies. Aethere Lapsuro, quid, labi cetera, mirer? Fas est, Summorum fata, minora sequi. Ille mens, tot cultus heri modo versibus, et tam Pegaseo large fonte rigatus ager: Ille mens Zephyri pullus, Zephyritidis ovum, Flos Florae, ac tenerae Chloridos unus amor; Nunc acie ferri Campus cadet. Ecce, remotis Iam mors e villis, perniciesque, venit! Sex procul, (an fallor?) barbato robore Septem. Huc, per aperta ferunt se coryleta, viri. Et iam iamque magis, post dorsum monte relicta, Conspicuo vallis prona furore petunt. Foeni (nam quo alio tituli velentur honore?) Carnifices! quos falx, barbaraque harpa, cibat: Grande quibus foenus, Foenum est; quis dextera sectrix. Magnum opus, et saevum ferrea Luna lucrum. Succincti pharetris omnes, et cotibus omnes: Vagina occultis ad latus undat aquis. Nam, sua quae cuivis vagina est fagina, falcis Vulnificas stimulat, cote madente, minas. Dum loquor; una omnes uno iam prata furore Ingressi, saevum praemeditantur opus. Sacrilegas poliunt, praevulso gramine, falces; Et tessellata cornua rupe acuunt. Mox, scelus aggressi, diductos varice limo, Transversaque pedes in statione locant: Ordineque obliquum longo crudelia lunant Instrumenta; agili ducta, reducta, manu. Arva metunt, iugulant flores, vaccinia caedunt, Lilia decapitant, vettonicasque secant; Euphrasias sternunt, amarantina germina mactant, Lychnidas exstinguunt, chrysocomasque necant: Abrotonum plectunt, chrysanthema Romula truncant. Decollant calthas, conficiuntque rosas. Alba ligustra, thymos, libanotidas, irin, anisum, Cumque tribus tondent mille triphylla comis. Et verbena perit; cadit Ambrosiana sub ictu Salvia (Quod scelus est, et, violare Deos) Quid dicam ulterius? perit et cassitula, si quam Tardior in glebis cura parentis alit. Anxia quam mater lugubribus obvolat alis; Funeraque his laniis in caput atra canit: Innocuoque suae rorantem sanguine natae, Harpam, anne Harpyiam, clamet? in ambiguo est. Crimen inhumanum est, gramen; sed atrocius, ipsas, Graminis indigenas, perdere falce feras. Et, cur dico, Feras? Sirenas, frugis alumnas? O, vestris Siren non canat ulla casis! Sed strix, et, Stygiis modo noctua missa cavernis, Ad vestras ululet, voce minante, fores! Hoc matris votum est, pro funere prolis, alaudae. VIX matrum, in ventos ira vel omen eunt. Sed, metus hic vestros (ad nos nihil attinet) artus, Fenisecae, exsugat! Nunc mea Prata cano. Quamquam, quid Prati reliquum est? quid restat in arvis? Campus, qui Fuerat floridus, ille Fuit! Hoc satis est! Maior verbi est, neque mollibus herbis Gloria, nec nitidis floribus ulla super. Nunc bustum est, Paestana fuit quae Troia. Papaver Quod modo vernabat, triste cadaver adest! Ver olim, mox herba virens, flos postmodo, tandem Gramen: ab hoc, stramen fenebre, culmus, acus! Rustica, post horam, rastris instructa iuventus, Clamosa hanc vallem garrulitate petet. Hic, quam falx multo scripsit modo barbara versu, Fenea rastrorum linea dente cadet. Turbatis vertent languentia gramina sulcis; Et calido frangent terque quaterque die: Floreaque ut demum testentur mortua Tempe, Factaque solari torrida busta face: In Cipporum apices redigent lacrimabile pracum. Quot tumulos campus, pyramidasque feret? Quot, per prata, strigae surgent, quasi picta Sepulcra? Avehet has querulis crastina triga rotis. Iamque novo stipans fenilia rusticus ervo, Hac una exsaturat multa palata dape. Sub Foeno, sua cuique suo blanditur orexis: Persica, sit vitulis, cena; tragema, capris. Brassica, plebeiis fit equis; bellaria, vaccis; Fit promulsis ovi; fit melimela, bovi. Semineci panis muri; satureia locustis; Pastillus gryllis; Omnia, pigro asino! ELEGIA VI. TERRAE QUERELA Ob Graminis perpetuam demessionem: eiusdemque, ad FENI sterilitatem, indignabunda obfirmatio. Scripta in FENI publica, per Germaniam, penuria, et pratorum calamitate. MAter Terra, sedens in colle Scamandridos Idae, Talibus augebat fletibus amnis aquas; Infelix ego! tam vario, tam divite foetu: Quem rapit ante suum, falx Palis hirta, diem! Tot mihi nunc prato pubescunt ubere campi; Tot florent valles, tot loca cella virent. Munere foeta meo regio, quae flumina bina (Ipsa situ medio semper amoena) bibit; Gramine pendenti ripam praetexit utramque: Hinc, umbram Euphrates, pabula Tigris, habent, Sunt uteri nostri, Cilicumque et Thessala Tempe: ME pariente, suo sit gravis Hybla thymo. Ex me Cecropius vernatque et spirat Hymettus: Ex me, pingue Rosam rus Ierichuntis alit. Thaboris Hermonisque, meus sunt, germina, sucus: Denique, dic; Quod non gramen, et herba MEA est? Omnia barbarica simul aufert Iulius harpa Annuus. ô, Mesis, messis acerba mihi! Crudeli iugulant aestivi gramina ferro Fenisecae. caeso lilia caule, iacent, Meque ipsam (quis sacrilego non palleat auso?) Ad cani tondent verticis usque fibras. Maternumque, piae Themidis sine legibus, ardent Decalvare caput. Squaleo, nuda comis. Atque ita, quae Mater, tot sum per saecula, Vestra; Raso Vestalis vertice sio Soror. Scilicet, hanc seris profiteri cogor in annis Nunc demum vitam? Fiat! et esto ratum! Addite, mortales, peplum mihi: tempora vittis Cingite: et obnuptis os operite genis! Cum facie ablata, Matris quoque demite munus: Cogite, Vestali Virginitate frui. Sic neque me posthac Parientem cernere, vobis; De vestra detur, nec mihi falce queri. Dixit. et austero firmavit numine dicta: Ac certe hic annus graminis orbus erat. Aut nimiis etenim Tellus fervoribus usta, Aut Hyadum pluviis postmodo mersa Notis; Dedignatur adhuc, solito dare pascua Foeno: Sic neque pax, neque Mars, pabula sueta secat. Ergo, quod in Terra nusquam est; quaeratur in Astris! Hinc, supera DANIEL sidus ab arce, micat. Ille dabit, Septem durans in tempora, gramen; Et (foenum in Cornu cui sit utroque,) Bovem. ELEGIA VII. NABUCHODONOSOR MAGNUS, FENUM, UT BOS, COMEDENS. Historica. Huius VIRI (quem NABOLASSOREM, scriptorum vulgus appellat) Tragicam sane Metamorphosin, per gesta suosque annos expensam, reperies, accurata veritatis trutina, apud Iacobum Salianum, Ecclesiasticorum annalium Tomo V. ab Anno Mundi 3464. Nos tibi, Lector, Synopsin daturi solam; Diviniorem non potuimus, quam nuda Biblicorum voluminum verba. Argumentum. DANIELIS Cap. IV. Vers. 25.

Omnia haec, venerunt super Regem NABUCHODONOSOR. Post finem Mensium duodecim, in aula BABYLONIS deambulabat. Responditque REX, et ait; nonne haec est BABYLON, civitas MAGNA? quam ego aedificavi in Domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cumque sermo adhuc esset in ore regis: vox de caelo ruit; Tibi dicitur, Nabuchodonosor Rex! Regnum tuum transibit a Te: et ab Hominibus eicient Te: et cum Bestiis, et Feris, erit habitatio tua. FOENUM, QUASI BIS, COMEDES! et SEPTEM TEMPORA mutabuntur supet Te; donec scias, quod dominetur Excelsus in Regno hominum: et, cuicumque voluerit, det illud. EADEM hora, sermo completus est, super Nabuchodonosor: et ex Hominibus abiectus est; et FENUM, UT BOS, COMEDIT: et Rore caeli corpus eius infectum est: donec capilli eius in similitudinem AQUILARUM crescerent: et ungues eius, quasi AVIUM. Igitur, post finem dierum, EGO Nabuchodonosor oculos meos ad caelum levavi: et sensus meus redditus est mihi: et Altissimo benedixi.

 MUSA, cothurnato paullisper tetrica passu, Effer suspensos ex Helicone pedes! Ad tumidam Babylona fides heroidas affer; Quaque potes, claudi poplitis abde genu: Esto allis, per nos, Elegia! Tragoedia nobis: Ac, pro re grandi, grandia verba tona! REX regum, Aurorae populorum fulmen, et horror Tethyos occiduae, conchilegaeque Tyri; Quem Ptolemaeaeae formidavere tiarae; Cui tot Hyperboreae succubuere mitrae: Forte Semiramia Magnus Nabolassor ab aula, Pensile qua caelo tollit hypaethra nemus, Splendida suppositae despectans moenia molis, Ructabat tales, e saturo ore, sonos; NONNE haec est illa, illa potens, Babylonica Troia? Quam neque Neptunus, nec posuere Dii? Ac neque, Nemrodi stirps invictissima, Belus? Aemula nec, Belo dextra Semiramia? Sed, Tantam Tantus, firmam fortissimus, urbem, Caelo aequam eduxi, Iuppiter alter, EGO! Per NOS metropolis; per nos, est regia mundi: Per nos, Belaeo verberat astra tholo. Quod cocto latere est, Syrioque bitumine solda; Ab nostris Thebae hae sic coiere minis. Quod mediam secat Euphrates, et ponte maritat; Tigris, et Euphrates sub mea fraena fluunt. Quod concursantes, sine noxa, vasta quadrigas Moenia tramittunt; moenia Nostra, scias! Quod, plus quam decies octonis pervia portis, Quod totidem surgunt turribus; auctor Ego! Quod Babylon, domiti spoliis Orientis, et auro Dives ovat; Nostri robore Martis ovat! Quas Belo posuere aras, quae templa, priores; Saecula debebunt postera nonne Mihi? Talia dicentem, et dicturum talia plura, Vox interrupit, turbinis acta modo; Decretam, Nabolassor, habe, quam iusta Tonantis Ira iubet, poenam! Deiciere loco! Pelleris solioque simul, simul urbe Tuusque Qui Nimium fueras; non eris ipse Tuus! DE caelo quaecumque venit sententia, Fixa est: Et solido mordet metam adamante suam. Ilicet, emoti Regem dementia cordis Efferat: Humani pectoris ordo cadit. Attonita, a superae manifesto fulmine vocis, Mens, fumum ac nebulas concipit: icta, furit. Iam Sibi fit Quadrupes, bipedum ter maximus ille; Iam se sylvicolam Rex putat esse Bovem. Iam cidarim (Assyriae regum pro more, bisulcam) Magnanimae credit Cornua torva ferae. Cor tumidum, putat esse toros: Os tanta locutum, Fit tantum, quantum Caspia porta patet. Collum, torque fluens, illi palearia fiunt: Sublimes oculi, more Cyclopis, hiant. Sardonychata manus, sibi tangere sidera visa, Et digiti fulvi, gemmiferique pedes; Ungula nunc fiunt, ex unguibus: Et Rex totus, Fit Sibi Bos totus; sit sibi norma Boum: Bubalus, atque bison, taurusque boator, et urus, Efficiunt unum, tot fera monstra, caput. Et modo concordi populorum voce (nec abs re) Cognomen Magni qui Nabolassor habet; Magnus avo, magnus natalibus, atque magistro (Quippe magisterium sub Daniele tulit) Bellator magnus, victor post praelia magnus, Ingeniique acie magnus, et arte fori; Heu mihi, tam magna, titulorum tam magnorum, In segete, grandi labe coronat opus! Desipit, exerrat, stolo fit, fit stultus et amens: Hoc solo tandem in nomine, Magnus erat! Quique tot, heu! linguas, quot sceptra et regna, tenebat; Assyrice doctus, Chaldaiceque loqui; Parthica cui vocum, cui Meda peritia nota, Cui non ullus Arabs, non Geta, verba daret; Quem Pharos esse suum, siquid loqueretur alumnum Crederet; ac, victae Cyclades, esse suum: Omnibus ex linguis, reliquarum oblitus, ab Una Iam Graia mou=! mou=! dicere, doctus erat. Usque adeo Mutire datur; stata verba sonare, Non datur. O, Rege in Rhetore, grande probrum! VESTE paludatus Tyria, post terga fluente; Syrmate verrebat versicolore viam. Calcibus excussit procul indignantibus illam, Cornigeri Caudam dum putat esse Bovis. Iamque aulae fugitans (tanta est dementia!) passi, Pronus quadrupedi, liminis ima subit: Perque gradus praeceps, regali marmore ductos, Ad loca, de solio volvitur, aequa solo. Provolat ardenti, qua fert via publica, cursu; Currentem sequitur serva caterva Ducem: At, pedibus multum imparibus. Vix sero prehensum, Consilio ad sceptrum, blanditisque, vocant. Sed, famulos putat ille suos, pastoria castra; Hinc sceptrum, ut baculum, respuit, atque pedum; Et, quoties ostrina parant obtrudere Regi Pallia, purpureis aut decorare togis: Ille rubram Tyrii pestem velaminis, ut Bos, Vitat; et, ut taurus, muricis odit opus. ERGO, renitenti (Quid enim, nisi cogere, restat. Cui frustra suasum est?) vincula, vimque, parant. Primaque circumdant, Serum de vellere, vincla: Ille sed in rapidos discutit illa Notos. Aurea vincla petunt. (neque longe huc quaeritur aurum; Quas tulit hic torques, hae modo nodus erant.) Ille sed haec etiam, tamquam male congrua tauro, Scindit, et e collo non crepitare sinit. Aurea quo rupit, quo robore, vincula Serum; Hac ipsa fertum vi chalybemque, secat. Dissipat aes solidum (TANTUM valet, alta phrenesis!) Publicaque, invitis omnibus, arva petit. Hic venit in, DURAE samosos nomine, campos; Et, Statuae quondam nobile mole, solum. Pro Bove nunc agit hic; ubi nuper pro Iove fulsit: Graminaque hac quaerit, qua modo tura, sibi: Cuique genu posuere Duces, et regna; fatiscens Cursibus atque metu, ponit et ipse genu. Vellit adoratas, tantus modo Iuppiter, herbas: Hic videt Idoli flens basin ipse sui; Atque, e disiecto si quod sibi forte colosso Prognatum videat; carpere gramen amat. Hic etiam, quem late orbis metuebat Eous, Ipse suae vespas, ac timet oestra, cuti. Tigridis ergo citas, rapido pede, tendit ad undas; Traicit hic currens, ocior ipse, vadum. Hinc abit, ad rigui viridantia prata Niphatae; Atque avido scandit pascua summa gradu. Assyrias illic inter silvasque, ferasque, Montesque, et valles, et nigra tesqua, boat. Ah! quoties saturis, sed avaro pabula dente Praeripere intentis, lis fera Bobus erat? Ah! quoties aliqua Falsissima cornua quercu, Aut bove, fixurus, vulnera Vera tulit? Pugnantes etiam, nivea pro coniuge, tauros, Iuridicis voluit conciliare minis: SED nil profecit. Qui se non noverat ipsum, Hunc nemo agnovit. Rex, gregis unus, erat. Saepe etiam summi despectans vertice saxi, Unde Niphataeus sidera pulsat apex; Terno obeunda die, veteris modo moenia Nini, Nunc uno aspexit, se Duce, versa die: Vidit et, (ac, visa, ingemuit) Babylona remotam; Ah! quam distantem nunc Babylona suam? Nec tamen ex tota, quantumvis sedibus ampla, Urbe placet quidquam, quam vetus aula, Duci. Et neque tota tamen, Domino placet aula superbo; Sed tantum, summa quod viret arce, Nemus. Pensilibus cuperet sibi prandia semper in hortis; Prandia, quae vernans suppeditaret olus! Sed, desideriis citius, quam tangere plantis Vota, datur. reditum distulit Ira Dei. Saltibus ac silvis fixus, Rex efferus, haeret: Pro septo, huic pecudi. Numinis ordo fuit. Septem aestus illum, totidemque ussere Decembres: Aetheris innocuam praestitit umbra diem. Ungula quae visa est, milvinum prodit in unguem: Et pilus, Arctoi penna sit accipitris. Fecerat has tumido cristata superbia plumas. Nunc eat! ac, monstrum se neget esse Ferae! Sed, VENIAE datur hora reo. Res mira! voraci Qui non ore novis parcere norat agris: Mordaci non dente herbis, non gutture verbis; Huic, poena exacta, parcere Numen amat! Iam Durae campos, iam Tigridis utraque prata, Iamque Niphataeum carpserat omne iugum: Iam feni pars una super, regioque, manebat; Euphraten inter quae viret, atque Tigrin: Hanc tandem intravit, lato superantibus herbis (Tanta est Assyrio visque, Venusque, solo!) Graminis hic pinguis turrita messe sepultus, Non illinc terras, non speculatur aquas. Tantum caeruleum, medio de cespite, caelum Aspicit: Aspecto, QUIS regat astra, subit. Tunc aperit, damnatque, oculos, minus ante levatos; Agnoscitque Unum, conciliatque, Deum. Nec mora! divinis veniunt impulsibus acti, Chaldaei, aestivo sidere, fenisecae. Inveniunt, faciuntque, viam: Regemque reducunt: Restituunt solio hunc subdita regna suo. SIC falx (nec pudor est) sceptro iam clarior, orbem, Quem sceptra abstulerant, reddidit una Duci. Nec Dux ipse negat: Factusque modestior, exul, Aulae pro foribus tale epigramma notat. QUISQUIS amas fieri male Bos, imitare Superbos! Icone non ficta mox eris hirta Fera! Talem, me tumidum, secit mea Regia; cumque Urbe sua, regio: Pro Ducis ore, bovem. Aspiciant alii posthac sua regna toparchae; Ac titulo quovis regia tecta notent! Aegyptum et Memphin, Nili de gurgite pinguem, Rex Pharius, cumeras HORREAQUE Ampla vocet! Phaeaces sua regna, putent, POMETA, dynastae! Et sua Paestani, lata ROSETA, Duces! Iudaei Palmeta crepent! Vinetaque Lesbos! India sit gemmis tota, MONILI, suis! Unicuique suum, de fertilitate, tyranno Nativa placeat nomen! et inde metat! ME titulis deinceps iuvat inferioribus uti. Sit STABULUM, Babylon postmodo magna, meum! Sit. FENILE ingens, (depastum, ac Tigride toto Exesum) vastae Persidos omne solum! ELEGIA VIII. STATUA NABUCHODONOSORIS. Huic iam olim; et nunc denuo stirpitus eversae; succrescit, in Campo DURAE, Foenum. Argumentum.

HIC ipse, quem legisti modo, MAGNUS Nabuchodonosor, BABYLONIORUM et ASSYRIAE Monarches; ante Annos aliquot, in campo, quem DURAM appellant, inusitatae magnitudinis Colossum inauratum erexerat. In hoc BELUM, Orientalium populorum IOVEM, Regii Oris imagine figuratum, sic Gentibus sibi subiectis, certo die venerandum proposuerat: ut astu, stolidae superbiae pleno, uno in IDOLO, unaque ingeniculatione, et BELUS adoraretur, et NABUCHODONOSOR, a BELO repraesentatus. Scelestam hanc vanitatem difflavit, VENTUS ille Roris FLANS; qui TRES Palatinos Iuvenes impietatem exsecratos, medias inter Flammas, cum urendi essent, refrigeravit. Tunc enim, in Unius ac VERI NUMINIS professionem REX iurans; atheum utique Deum illum, cum IDOLI forma, disiecit: BASIN (ut sit) reliquit, nihil sacrilegii retinentem. CETERUM, ut Homines sumus, in crescente praesertim blandientis Fortunae Maiestate: NABUCHODONOSOR, Sui ac Veteris resipiscentiae memoria deleta; post annos haud ita multos, iterum in CAELUM OS SUUM LEVAVIT: et ob hoc, ex Hominum eiectus consortio, Bovisque corde sumpto furiosus, inter DESERTA septennio palatus est. Vix sero tandem, recognito DEO CAELI, menteque sana restituta; creditur a Poeta, STATUAE illius sceleratae, (Ne quid etiam radicis ex Impietate prima superesset) BASIN quoque, et fundamenta revellisse. Divinae certe Paginae verba, in propatulo sunt, Perfectissimae Emendationis testimonium REGI conciliantia.

Igitur post sinem (inquit Historicus Sacer) Dierum, Ego NABUCHODONOSOR, oculos meos ad Caelum levavi: et Altissimo Benedixi; et Viventem in sempiternum, laudavi, et glorificavi: quia potestas eius potestas sempiterna: et Regnum eius in generatione et generatione. * Nunc igitur Ego Nabuchodonosor laudo, et Magnifico, et Glorifico REGEM CAELI: quia Omnia opera eius VERA, et omnes Viae eius Iudicia! et Gradientes in Superbia, potest humiliare.

EN Monarchae, bis Impii, nunc ad Pietatem ac religionem reducti, indubitata vestigia! ad quae, ut pervaderet; Excisis Simulacri reliquiis, nullum non LAPIDEM (quod aiunt) MOVIT. SED Nos interim, in viam Regiam, amice LECTOR!

 O, factum bene! Tot pedibus modo trita Sabaeis, Tot Chaldaeorum supplice fracta genu, Herbida Duraei revirescit gloria campi! Iamque, vicem sabuli, florea surgit humus: Hic, ubi sacrilegi steterant Idola colossi; Ubere Quinctilis cespite Mensis ovat. Hic, ubi terribili modo fulserat icone Belus, Regis adoptato Fictilis ore Deus, Prata thymis undant. multoque, en! ebria tellus Euphrate, exsudat germen, apumque dapes. Iam quoque laeta boum tollunt se pabula, Fenum; Quod circum, gracili crure locusta salit. Mox etiam, absecto surgent de gramine, cippi; Et feni, in cortis funere, pyramides. Quin, ut nulla super tantae stent rudera labis; Eruere ad fundum Signa profana, placet. Quique prius simulacra loco dimorat; in ipsam Nunc Basin, extrema vi, Nabolassor agit. SIC, qui Memnonia steterat metuendus in Ara, Creditus Assyrii sidus habere Iovis: Cui plebs prona genu, sacra tura focosque Tribuni, Summisere Duces balthea, Rex solium: Nunc, tot possessa per saecula, sede revulsus: Hostilem patitur, Rege iubente, manum. Sustinet et tenerae ludibria saeva Iuventae. Quis Belum Assyriae iam putet esse DEUM? Quis putet, esse Virum? Nam, ad ferra robora fractus Fit limus: limi e fragmine, Pulvis abit. Pulveris, in nubes, levitas volat. Incipit ergo, Quo propior Caelo est, hoc minus esse Deus!

OTIA CANICULARIA. Frequens meditatio, Carnis afflictio est. Ecclesiastici XII. Versu XII. Laetare ergo, IUVENIS, in Adolescentia tua! Et in BONO sit Cor tuum! Ecclesiastae XI. Versu IX.

 ELEGIA IX. Adolescentis Filomou/sou ITER In Patriam CANICULARE, Scriptum Nomine IOACHIMI SEXAGENII, Platanophili, Iuven. Cl. Argumentum.

Borealium regnorum Universitates atque Academiae pleraeque: et illae potissimum, in quibus Vindemiae vel nullae vel macilentae sunt; Iuvenum Musas atque Studia, per AESTATEM aliquantisper, publico et indicto OTIO, laxare antehac consuevere. Mos ille tenuit es adhuc, quo haec Auctor scribebat, anno Christiano MDCXLI: Fuitque spatium illud plusquam menstruum; et CANICULARIS fere Sideris durationi respondens. SEXAGENIUM porro illum, illustri nunc dignitate Virum, Iuvenem tunc in primis Clarum, (cuius nomine respectuque haec, et sequentes aliquot ELEGIAE conscriptae sunt) prima omnium DILINGA, erudivit Suevica: et, annuis redeunte vicibus IULII calore, in Patriam adrespirandum, dimisit. HIC igitur, cum coaevis, litterarumque consortibus indidem discedens; ACADEMIAE illius (PELICANI insignibus exornatae) necnon Urbis, locorumque circumiacentium LAUDES valedicendo retrectat. Mox, ITINERIS modice delibato progressu, Elegiam in Templi claudit encomio: quod non positu magis situque suo, quam Structoris (Illustrissimi HENRICI, Episcopi Augustani) religiosa munificentia, etiam ad Parnassi Pindique vertices resplendens; NITOREM suum, longe lateque praetereuntium Oculis incidentem, neque debuit neque potuit, etiam POSTERORUM memoriae occultare.

 NUnc CANIS Icarii Vitatos ordior ignes, Et data sepositis OTIA blanda Libris. Sic iubet, assiduo tenuatus Apolline nervus: Sic, inconniva spiritus arte macer. Parnassi tantisper iter, mutetur in illam, Qua non est Iuveni gratior ulla, Viam. IN Patrios secede lates, Studiosa Iuventus! GAUDIA da genio, sed Bona sola, tuo. IAMQUE imus. Sed, ne qua gravet mora tristis euntes; Omne acidum, Patriae condiat unus amor. Mutua verborum fallant commercia curas; Dimidiumque viae, pro pede, lingua voret! RHEDA vehit pigros: Alacres facundia portat: Nam plus, quam geminae, vox trahit uncta, rotae. Mollibus addatur, thematis quoque gratia, verbis! SIC iam longa dies, longa curulis erit. Alma mihi, DILINGA, vale! Pelecania Phoebi Regia; et, IN parvo gloria magna solo! Quae modicis famam complexa es moenibus amplam; Quaeque brevi, nomen longius, urbe trahis. Non ego te posthac, nisi post duo cornua Phoebes, Inter Castalios, Phoebe, videbo choros. Non ego turrigeri residens in vertice collis, Pascam oculos, Istri praetereuntis aquis, Tu quoque, vive, vire! mea silvula: seu, Paradisi; Seu, quae Martini de lare nomen habes. Iuverat haec Ara; volucrum me cantibus, illa: Haec placita est animis; auribus illa, meis. Nunc tamen illa iuvat sero; placet altera sero: IAM sumus in portis, culta Lavinga, tuis. His ipsis quoque (reiecta post terga Corona Hospite) digressi, frangimus arva Noti. Iamque amplum rapide quatiens terit ungula campum: Iam dextris sensim deviat Ister aquis. Paulatim silvae lateri, collesque, propinquant; Quos intra, iaculi more, Sagitta fluit: Amne Sagitta sonante ferox, et, ponte domari Impatiens; verna cum tumet unda nive. Vallis ad accessum, viridis de culmine clivi, Respicimus. Visa est non levis acta via. More suo, nemorum quae sunt semota, nigrescunt: Ultima, sub nebulas, caerula silva fugit. Nulla Lavinga procul superest: latet abdita saltu: De Dilingano pars nitet una iugo. Haec quoque, tam vasto vix ipsa notanda recessu; Templa suum tollant ni MARIANA caput. Digna patrocinio moles! tituloque potenti! STRUCTORISQUE sui non minus aequa Mitrae. Huic aliquis nostrum, Pyliae post vota senectae, Sic inter superos Templa precatur avos; Fama tuos, HENRICE, tholos, tua marmora, teque, In CAELUM (sed, Te sero sequente) vehat! ELEGIA X. OTIUM NEGOTIOSUM. Epistola Canicularis. I. Scripta nomine IOACH. SEXAGENII, Iuv. Cl. ad Insignem adolescentem AULUM LINUM, cognomento MELITENSEM, Contubernalem, et Patriae studiorumque consortio ipsi familiarem. Argumentum.

Promittit SEXAGENIUS; se, ad LINUM, quotidianis scriptis Elegidiis, tamquam Epistolis Laconicis, OTIUM istud litterarium, Caniculae tempore litterate transmissurum.

 LECTORI AUCTOR. Pro hoc ceterisque pauculis, quae subsequentur, ELEGIDIIS Epistolicis, paucis mihi, ne quid haesites, conveniendus es; priusquam porro gradum in libro promoveas. SEXAGENIUS ille, cuius etiam in proxime superiore Elegia nomen legisti, Iuvenis olim, si quisquam alius, Filo/mousos, numquam is fuit; qui Tempus istud (quod VACATIONUM alii nominant, interrumpendis Cerebri laboribus merito destinatum) arbitraretur profanis penitus, frivolique studiis, atque lusibus comburendum. Ideoque (quod sat ipse scit, sibique gratulatur) saepius in manum, etiam tunc, revocato calamo; sive pedestri per Heliconem ingenio serpebat: sive Heroicorum facinorum equestribus exercitamentis, Historiarum campos persultabat: stylo per gratas vices alternante. Hoc ille instituto, Epistolica etiam ELEGIDIA, quorum formam hic et imitationem vides, conscripsit; ne Respirantis OTII ulla particula, cum Temporis dispendio, et gratis, ipsi intercideret. Ad SEXAGENII laudabilem normam, Nos quoque in praesenti (sed Illius prorsus nomine recordationeque) Epistolas has CANICULAREs confinximus: quo tanto minus admirere; Cur hae sub OTIORUM CANICULARIUM titulo stent collocatae? Eas tu nunc, Amicissime Lector, si placet, Percurrito: si molestum est, Optima Missarum mearum venia, Praeterito. AULE, meae alterius pridem vita altera vitae, Et lux, Lucinae paene coaeva meae! (Nam, nisi ter seno, nostros non amplius annos, Noctivagae cornu vincis et orbe Deae) Ex quo nos Fabiis sociat lex patria Castris, Et Pelecanaeae stat labor ille rotae; Quomodo proterimus septemplicis OTIA Solis? DIFFLUIT, assiduo Musa remissa situ. OTIA tunc prosunt, cum parva negotia pungunt; NEC bene cura vacat, siqua labore caret. Scribam ego, si pateris; quotiesque effricta soporem Lumina dispulerint, et nova nata dies: Tunc nova cum crocea, nascetur EPISTOLA, luce; Ad te quam madidam perseret Hanno puer. Acceptis si forte iuvet, rescribere, nostris; Rescribe: At breviter! Simus uterque Lacon, Concordes animis, concordes mollibus annis, Ac patria et studiis, propositoque, pares; Quaeso, etiam simus Fratres brevitate Lacaena! Simque tibi Pollux; tu mihi Castor eris. Nec tamen alterna redimendos morte paciscor; Tu potius (nulla sub vice) Sidus habe! Caelestisque, din ac semper, sis Salvus! Et ista Ne te etiam fraudet charta Salute; VALE! ELEGIA XI. AMBULATIO MATUTINA. Epistola Canicularis. II. Argumentum. AULUM Linum idem, qui supra, SEXAGENIUS ad Ambulationem in CANICULARIBUS matutinam, exstimulat. Cunctanti, ante oculos ponit Anicularum, omniumque Superstitiosorum deliria; Ex Cuculi, Vetulae, Leporis, similiumque occursibus, sinistra itinera ominantium. DUm rubra luciferos ab Eoo Aurora cubili Emolitur equos; luxque reducta tepet: Emerito, Line, surge toro! mecumque subactiun I matutino roscida prata pede. Hic tibi, ne properes, remoras matercula texet. Venturique mali stulta Superstitio. Iam tibi sexcentas finget plebs absona tricas; Insistatne prior planta Sinistra solum? An pes Dexterior praeeat? digitone pedestri Praesaga incurras limina? Terne spuas? Quin, etiam Egresso, nec iam nigra sata timenti, Obvius aut olitor suggeret aut molitor: Clamabitque; Refer, refer, ô Line provide, gressum! Vicinum Cuculus per nemus omne gemit. Praeterea; Adversi viden' ut de tramite clivi, Curva gradum contra, torvaque trudat Anus? Denique; Non Leporem cernis, transversa meantem? (Et poterit certe praeteriisse lepus) TALIA multa canent, et sic deliria claudent; INCHOAT a Tribus his Sol malus omne malum! Tu, ne crede malis! risuque timoribus obsta Lymphatis. Cuculos, oscine voce fuga. AT Vetulas omnes, Annae transmitte Perennae; Atque bonas, bene fac ire, malasque male! Mox canibus Leporem terre, ac sectare: Prehendes. Sin iaculum effugiat forsitan iste tuum: Porro urge! Veniet tibi praeda vicaria lucro, Ille tuus molitor, demonitorque mali. Hic, quasi Saxum olim, Battusque immobilis; en sit, Dum Leporem fugitat, grandior Ipse LEPUS! ELEGIA XII. ITER, et, MULIER VESANA. Epistola Canicularis. III. Argumentum. Narrat AULO suo SEXAGENIUS, de Itinere a Castris Fabiis, comitante lac. Satyro, Drusomagum versus suscepto: deque nobili, sed importuna, Hospitis uxore. TE sine, nec plane sine te tamen, AULE Sodalis, (Usque-adeo comites nos Amor usque facit!) Me Satyro per mille vias, salebrasque trahente, Infracto exegi Milia sena pede. Orwangae evictis, operoso tramite, silvis; Ante oculos, ILERAE roscida vallis erat. Iamque relinquenti collis sera tesqua Lupini, Mirantique Arces ad latus omne novas; Hinc Memminga suas monstrabat eburnea turres; Illinc conspicuas longior Isna domos. Venimus huc tandem, et fatis divertimus atris: Hospitis at nomen prodere, caussa vetat. Unica cena suit: saturo tamen, ante tragema, Surrexi stomacho. Fercula poscis? Habe: Fercula (ni fallor) dena, aut quindena, fuerunt: Omnia pro lubitu. Sed Piper acre dapis. Coxerat hanc, Uxor Bambae (sic dicitor!) Uxor, Fumida cui priscis cera superbit avis. Hanc mihi Bamba hospes, bucca celebrabat utraque: EST avus huic (inquit) FURIUS, atque pater: FURIA gens illi proavos dat in ordine centum; Ac, quae praeterea Bamba crepare solet. Interea haec, Xanthippa mihi trivenefica visa est: ET certe solidos litigat illa dies. Saepe quoque in spumas linguam, maledictaque solvit; Saepe quoque in famulas irruit ungue genas. Quid loquar? haud potui quidquam gustare canini Phlegmatis. Abscessi; Bamba, vale! (aio) vale! Parce, tuae stirpem posthac extollere nuptae! Quid tua tota aliud FURIA, quam, Furia, est? ELEGIA XIII. STUDIOSUS, LUSOR et IMPOSTOR. Epistola Canicularis. IV. Argumentum. Indignatur apud AULUM per epistolam SEXAGENIUS, super quodam Scholastico, profectus magni in litteris iactatore; sed omnis interim generis Lusibus indulgente. NOsti illum patriae osorem, turbaeque sodalis, Nautea cui soli sit genitale solum: Qui nostrae comes esse viae, Line blande, gravatus, Icarii simulat taedia victa Canis. Nomine pro vero (si vis) dicatur Abollus. Disce, Quid, haec inter, gnavus Abollus agat? Hic, cum sit minimae studiorum classis, et artis; Scamnaque perterebret sessor, aselle, tua: Cum sit stramineae constans tutela Coronae; Omegaque extremae semper, et alga, scholae: Ille tamen plenis animum diffundit habenis; Ac plus, quam iuvenum tota caterva, VACAT. Nunc rapida Istraeis imitatur equiria campis; Nunc ludo orbiculos quadrupedante serit. Nunc sabulosa pari persultat Olympia passu: Nunc in distantem fulminat igne scopum. Gnossiacis quandoque petit nigra puncta sagittis; Traicit aut agiles trans stata signa pilas. Saepe volubilibus refluum secat aera discis: Saepe Poloniaco pervolat arva ioco. Denique, quidquid agit, METAS contingere curat; Hac tacta, punctum scilicet omne tulit! Destinat huc omnes, inter media otia, nervos: Atque iubet Musas, atque valere libros. Ad patrem interea (mussantem, et multa querentem, Quod tam lento artes permeet ipse gradu) Nequiter insultans, scribit; REM cedere belle! Non procul a META iam Studia esse sua. ELEGIA XIV. SCHOLASTICUS AEGER, EX ASSIDUO POTU. Epistola Canicularis. V. Argumentum.

Narrat AULO LINO idem SEXAGENIUS, de Scholastico quodam, CYATHONE, utrique in studiis Dilinganis notissimo; Grammatico quidem sedulo, et insigni: ceterum Potore longe maximo, aegrotante.

Describuntur horti urbis Lavinganae suburbani, lupuli cerevisialis feraces.

Tangitur autem in hac Epistola Elegiaca, LUPULUS: qui aequivoca ambiguaque significatione notat, et GRAMMATICUM superiorum temporum non incelebrem: et Legumen illud, acuendae Cerevisiae aptissimum.

 SI, pro more, VALES, Recte est! Nos, cetera salvos, Unus habet, nostro pro CYATHONE; dolor. Hunc capitis dispungit atrox plerumque gravedo; Immodicusque coquit tempora lassa vapor. Quodque malum superat; NON est medicina malorum, Et responsa, parum mollia, dat Medicus; Bibliotheca (inquit) Iuveni nocet, et, Nimium esse Linguarum in studio, Grammaticisque Libris. Grammaticis prohibere illum, Graiisque, Latinisque! Hortum culpa gravat, densaque turba, caput. Lascaris, in Graiis, Gretserus, Gaza, Clenardus, Atque TrapezuntI pallidus ille labor. Inter at ausonios, Donatus et Alvarus obsunt, Et Despauterius, cum Diomede sene. Sit procul Holthusius! sit Ravenspurgius illi! Sitque vetus Fabius! sitque Capella novus. Ultraiectini, dictique a Verre Simones, Ultra Traiectum, regnaque Verris, eant! Hos medicus, pluresque vetat. Tamen Unicus illum Grammaticus, censu de meliore, later. Huius is Unius tabulis eradere nigris Si sciret nomen; summus Apollo foret. Scis bene, quas Tabulas, quod dicam nomen, amice; Et, si te lateant haec duo; caupo sciet. Pone Lavinganae stat Eoa suburbia portae, Conspicuum thyrso frondicomante nemus. Multa stat in seriem folioso pertica conto, Pertica adoptivis luxuriosa comis. Hirta novercali frondescit silvula Baccho; Ac serpentino repit in alta dolo. Ementita cavo turget botryone labrusca; Crescit et in vapidos flebilis uva cados. Hinc anima, et tota est Cerealis gratia succi, Hopfenburgiaci sorbile virus agri. Hoc, quoties summas ederosi vimine rami Allambet stirpes; signa legumen habet. Tene erit in medio rabiosa Canicula caelo; Tunc trahet ad patrios blanda Vacuna Lares. Hic igitur morbus Cyathonis sonticus haeret: NEMPE, Lavingana saepe sub urbe Calet. Descriptum subit inde nemus; Ceterisque sub uvis, Frangit zytho aestum, frangit odore caput. Nec metris contentus abit: sed saepe metretae In Cyathonis eunt utriculare caput. HOC medicus vetet ergo nemus, Cerealia Tempe! Et Cereris fluidae, tam sine lege, scyphos! Aut, si Grammatici in culpa sunt; nominet Omnes: Principiumque mali conferat in LUPULUM! ELEGIA XV. NIMIA, SUB CANICULAE AESTIBUS, AMBULATIO PERNICIOSA. Epistola Canicularis. VI.

Immodica in campis ambulatione confecta, die postere aeger SEXAGENIUS, conqueritur AULO suo de nimio CURSU et Disputandi orexi, ELTERI Sacerdotis; Viri praestantis, et nomine dignitateque inter Collegas Ecclesiae Fabianae, SENIORIS.

 QUod me clara dies, ac iam prope Nona diei, Sub lodice tenet (scribimus unde tibi) Ne, quaeso, morbum, Aule, puta! (quamquam hercule, morbus Quidam est Pigrities) Me tenuere Pedes. Defessus iaceo, et toto sum corpore vappa; QUAE lassum elumbet cura, laborve? rogas, Qua vitreus laevo diflectit Guntius amne, Floreque occiduis prata pererrat aquis. Hic, ubi disposito salices utrimque sativae Ordine, longum umbris explicuere nemus; Cuius ad extremum nunc argentaria lucum Stat Mola; qua celeri est ascia trita rota: Huc me traxit heri, gelidis ELTERUS ab antris; Et secum insanam compulit ire viam. Sed nihil, IRE, suit. Properare, volare, coegit: Cum simul et Logicis litibus ora daret. Quid quaeris? Studium in Stadio miserabile traxi; Nec poteram Iuvenis, syndromos esse SENI. Non tamen ausus eram, perfricta fronte, negare; Quippe, puer vetulo; Magnificoque minor: Adde, Sacerdoti plebeius; quique tot inter Symmystas, SENIOR nomine reque foret. Consedi tandem, cursu occisissimus: Atque; Heu me! (inquam) palmam, me quoque teste, rapis! Ridenti, et flabris inhianti laudis iniquae, Cum palpo dixi (non tamen absque probro) Quid tua tam iuvenis sibi vult, Eltere, Senectus? Alatosne facit vis paradoxa pedes? Seu trames, seu callis erit, seu semita tandem: Qualiscumque via est; non erit apta Seni. Ut sera est annis, sic est pede tarda, Senectus: SIQUIS cursor erit, non volet esse Senex. Usque adeo non conveniunt, et Nestor, et Aiax: In TE tam dispar quomodo forma coit? Per saliceta salis, veluti per Olympia: Quique In SENE pes non est; In SENIORE, bis est. ELEGIA XVI. PISCATORIS FILIUS, COMES DIFFICTUS. Epistola Canicularis. VII. Argumentum.

Purgat se AULO suo SEXAGENIUS, de Epistolarum interrupta scriptione, ex Arce Trans-Ilerana; culpa in fluvium restagnantem traiecta, Nuntiat deinde, de quodam Peregrinae gentis Aulico Boreali: qui, AULO familiarissimus, cum ex Piscatoribus oriundus esset, tamen Cisalpinum se COMITEM, per mendacem iactantiam venditabat (fraude, OTIANTIBUS Scholasticis haud admodum infrequenti.) 'Refert, quam Satyrice istius Nobilitatem Pictor quidam, nomine Agron, exagitaverit; Piscatoriis plerisque Instrumentis, Momico penicillo productis.

 IAM mea Luciferis plus cessat epistola denis, Cessatura aliis forsitan illa decem. Caussa morae est, Non sane Animus, sed, Nuntius absens: Avia quem lato dividit amne via. Namque, Ilerae gravida diffusus origine torrens, Non pede nos patitur, non, remeare rate. Hic ego trans ripam, nitida putris hospes in arce Demoror: hic fungor Deucalione novo. Diluvium summae speculor de culmine turris. Hic ego me solum iam superesse reor. Inferioris enim curis non immoror Aulae. Nam, Quotaquaeque hic est Aula sine Invidia? Invidiam hanc auget, tuus ille, TOPANTA, toparches, Ille Perillustris, Pontide gente, COMES. Qui, calamistratis (tamquam e Carthagine) cinnis, Quique Syenaeo fuscior Aethiope; Despexit comitesque omnes, Nisosque comatos, Ac Transalpinae nobilitatis avos. Quodque nefas maius! COMITIS quoque voce vetusta, Ac lingua offensus, Teutoni terra, tua: Ausoniam vocem, atque Italos affectat honores; Seque salutari, non nisi, CONTE! iubet: Tamquam Italus, tamquam Tiberino gurgite lotus, Qui Tiberim numquam vidit et arva Remi: Alpibus ex ipsis, cui nulla vel eminus usquam Umbra, vel Italici sumus odoris iit: Qui neque (quod minimum est) Mataram, de vallibus Oeni, Attigit: is, CONTES, non COMEs, esse cupit. Nunc tumor hic, et pus, in apertum prodiit. Ecce, Nuntius e Quadis, a patre missus, adest. Iste refert; genus, et, quam longa est, Pontida totam, Piscatore satam progenitore domum. Hunc quoque (qui tumidi genitor mendacia gnati Dispuit) hamatis quaerere lucra dolis: Squammigeraeque cibos, ac retia ponere genti: Moldae piscosas evacuare scrobes. Dum Thraso tantisper rapto ditatur, et astu; Ac, Batavo raptis Marte, superbit equis. Huic quidam (ut plebs est mordax hoc Sole,) retecto Tam madidae suco nobilitatis, Agron, (Pictor Agron, vatesque simul, cum dente Catulli) Pinxit acetoso fellea probra stylo. Pro foribus, tam patriciis, nam nocte silenti, Aethere sublustrem suppeditante facem, Duxit Apellaeo clipeata Insignia succo: Impositus plumae est versicoloris apex. Dein, clypei mediis Halieutica symbola campis Intulit; artifici distribuitque manu. EPISTOLA PICTORIS LYCAMBEA. Subscripsit; COMITI, mittit cognata Salutem Sepia: quam titulis debet ab innumeris. Salvete, ô, Quadae scutata Insignia nassae! Salve, ô, patritio tragula iacta vado! Salve verriculum! salve maculosa sagena! Salve, perspicuis nobile rete poris! Fuscina, funda, tridens, fiscellaque, sirpiculique! Tuque genethliacum, Linea Longa, decus! Linea, cum calamis, hamisque, et arundine, Salve! Salve, quae patrias cymbula findis aquas! Vos, remi, salvete! (Remus quos, Romaque, nescit) Spiraque, et, alterna palmula torta vola. Instrumentorum satis est. Ne Lexica texam, Neu' Piscatorum singula signa canam; Finio, praecipuo Piscantum in Stipite. Salve! Salve tandem, etiam Tu mihi, CONTE, (Comes!) ELEGIA XVII. CAELESTIS CANICULAE OCCASUS. Epistola Canicularis. VIII. Idem, ad Eundem. ULtima, de tota tibi mittitur ista Vacuna, Scripta Therapnaeis littera curta modis. OTIA Thespiades claudunt; animumque referri, Docta Stagiraei sub Senis antra, iubent. De Me, res salva est; cui, mensis hic unicus, Aevum; Unaque lux, Annus visa latonis, crat. Nos sortem magis, AULE, tuam; nitidique, dolemus, Sideris auratos sic cecidisse dies. Quippe pharetrigerae feliciter antra Dianae, Cinxisti assiduo, praedo beate, cane. Iam lepus est, iam cerva tibi iam damula prensa; Nec latratores fugit aprugna tuos. Nunc tamen hi periere Ioci! VENATIO cessat: Flent catuli. CANIS, heu! optimus OCCUBUIT!

SITIS, ET FONTES.

Viator SITIENS, ad FONTEM OS aperiet; et ab Omni AQUA proxima BIBET. Ecclesiastici XXVI. Capite, Versu XV.

 ELEGIA XVIII. ARUNTIUS, VIATOR SITIENS. Argumentum.

Aruntium Romanum, tanta bibacitatis intemperantia infamavit; ut, Vini deficiente potu, Ne Bibendi usum intermitteret, AQUA Ventrem, tamquam utrem, ingurgitaret. Ob quam proinde consuetudinem, etiam HYDROPOTAE nomen invenit; testibus Plutarcho in Parall. c. 39. et Aristide l. 3. Rerum Italicarum. Qualem hunc, Lector, Putes, inter itinera fontibus destituta? qualem febriles inter ardores fuisse? Quem nos idcirco, in hac et sequenti Elegia, sub VIATORIS et FEBRICITANTIS titulis producimus, non iam Romanum illum, nec Pagani Deorum cultus: sed Teutonem, et Christianarum rerum non ignarum. Nec enim unus credi debet SITITOR fuisse Aruntius; nec secum Insaniam suam omnem bustis intulisse. nam Immoderati Desiderii unicum Nomen et Exemplum, ad Sexcentos hodie successores heredesque transivit.

 IN Lyciis Teuto sitiens ARUNTIUS arvis, Vindelica tardum dum movet Urbe pedem; Tale fatiscenti meditatur gutture carmen (Nam Lauri ac Phoebi non alienus erat) SIDEREI fervet rabies Nemeaea Leonis; Et coquit insana rus, nemus, arva, face. Lustra ferae subeunt, umbracula querna volucres, Antra viatores, frondea tecta greges. Solus ego (inquit) Agro deprehensus et orbe Lycate, Exsequor immensam, prata per usta, viam. Solibus expositus, nullaque levandus ab umbra, Assor; et, ut foculo membra liquante, fluo. Heu mihi! Vindelicis felix Augusta theatris! Totque refrigeriis moenia blanda suis! Cur ego vos, vestrasque aulas, et opaca reliqui Atria? cur lucos? arboreumque gelu? Sed minimum est, iam, Sole premi. Calor exarat ora; Saevaque, discruciat viscera tosta, Sitis. DULCE quidem Sitis ipsa malum! modo mitius urat; Sitque propinqua suo (Fons) medicina malo. AT mihi, quam procul est, Superi? quam devia lympha? Post tria cursa viae milia, curro tria: Et currenda viae tria milia tertia restant, (Tam grave ni mendax nausea fingat iter) Donec ad optatos veniam, mea littora, Fontes: Quos ego nunc tantum dentio, non, habeo. Atque utinam, dentire etiam, concederet ardor! Ne possim hoc ipsum; sicca saliva facit. Arida viscoso luctantur glutine labra: Tardius hinc, quam de pumice, sucus eat. Nec, dedignanti superest, sputare, facultas; Ut, quae displiceant, Respuere illa queam. Ergo; quod abscissum est usu; sit in exule voto! Tracteturque animo, quod nequit ore trahi. Sit desiderium, quod debuit esse voluptas! Et, quae non bibitur, fingitor unda bibi! Sit laticis tantisper amor, dum deficit humor! Sed tu venam aperi, Delphica MUSA, tuam! Pegasei mihi si puteal patefeceris antri; Iam, mille in situlas effluet una Sitis. ELEGIA XIX. ARUNTII SITIENTIS, IN FEBRI, PA/QOS. Argumentum.

ARUNTII HYDROPOTAE, (si legisti) iam proxime meminimus. Eundem puta et hic recurrere, non iam VIATOREM, sed FEBRIENTEM. Hic Teuto iam. et Christianus, ex verbis Psalmi 41. Quemadmodum desiderat Cervus ad fontes aquarum, sive Somnians, sive (quod eodem paene recidit) Insaniente in Potum vigilia Fontes Imaginans; anhelat ad omne Undarum genus, Cervina plusquam orexi. nominatim autem ad Puteos Fontesque sibi notiores atque gelidiores, Dilinganum Summoenianum, Campidonensem, Ratisponensem ad Carthusiam, Andecensem, ac quattuor Augustanos. Transilit deinde votis suis, SITIENTIUM affectu genuino, ad Celebriores, tam e Profanis quam Biblicis monumentis sibi compertos Fontes: donec UNO potiatur.

Hic nolim, ulla te, lector, hyperbola (in poesi praesertim) offendat: tametsi appetita Flumina integra Oceanosque deprehendas. Quod enim Philoxenus ille, Gnathoque Siculus in esculentis optabant; hoc in poculento quovis, etiam AQUATICO, impense SITIENTES expetunt: quorum in numero quidam MELANTHIUS, sibi Gruis optabat Collum, quo diutius Bibendi voluptatem sentiret; ut Clearchus auctor est apud Caelium Rhodig. l. 13. c. 25. Et ego Omnes vere FEBRIENTES, et in febri Aquarum orexi tortos, interrogo; Num illorum tunc vota desideriaque, etiam Omnes in unam congesti Concham Fontes explevissent? Negabunt certe; si de AFFECTU SITIENTIS quaestio sit, qui tunc esse consuevit Insatiabilis. Hic tu tamen dices mihi; Quid haec tam barbara Sitis, ad civiliores DELICIAS? Interroganti respondeo; Certe quidem, si verum inquirimus, mi Lector: Inexpertis, et semper liquore Saturis, NIHIL! Expertis autem aliquando, et veteres Febres retractantibus, ad materiam PLURIMUM facit, Immaniter SITIVISSE. Habet enim, Praeteriti Doloris secura recordatio, Delectationem! inquit ad L. Luceium M. Cicero Famil. epist. l. 5.

 I. UNDARUM desiderium, generatim. QUALIS, in Aegiochae nemorosis vallibus Idae, Saucius a Triviae CERVUS arundinibus; Currit, et ex ipso stillantia vulnera cursu, Hinc furiat plagis; asperat inde Siti. Tunc Iovis ille petit nutrices Naiados undas; Aut Electraei clara fluenta vadi: Aut in Boebaea marcentia labra palude, Aut quovis Cretae tingere gurgite, hiat. TALIS ego, heu; ego! Nunc, Calidae tot spicula Febris Passus, et, exhausto torridus ore, suro. Verba quid inquiro, rabidum quibus eloquar aestum? Non habeo, nec quo, nec quid et unde, loquar. Verba SITIS simul, ac linguam, sorbetque, ligatque; Quid, nisi rem siccam, siccior ipse, querar? Nec tamen Ipse queror; cui iam nil vena reliquit Arida. AB AFFECTU tota poesis eat! Tu loquere, Assectus! tu scribe! Disertior una Intus orexis erit; quam, sora mille foris. QUIS mihi, quis nunc det, quidquid potabile totus Europae atque Asiae tractus, et Afer, habent? Quis nostro infundat, sine fundo et fine, palato, Quidquid ubique fluit, quidquid ubique madet? Rores, exhydrias, nebulas, cum nubibus imbres, Cisternas, fontes, irrigua antra, vada? Rivos, torrentes, amnes, fluviosque, lacusque, Stagnaque, et Euripos, et maris omne fretum? Denique, quidquid erit laticis; modo frigore vivum: (Namque Chines non sum; frigida Teuto bibam!) Omnia collectim nostram properentur in alvum! Ipsos Occani glutiat illa sinus. Sed, quid in Oceani delirus nomine pecco? Nolo salum! PURO est rore domanda Sitis. Nunc volo, non thermas, non tinctas sulpure Baias, Nec Cereris liquidae propudiosa vitra; Ac neque Cecropii mellitum nectar Hymetti; Ac neque Campano pressa Falerna pede: Tantum, ô tantum aliquis Fontanam porgite lympha? Quae speculum superet luce, geluque nivem! II. Expetuntur FONTES nonnulli GERMANIAE: et ex Augustanis, Fons MERCURII; Fons AUGUSTI Caesaris; Fons HERCULIS, ac Trium Gratiarum. O, mihi dilecti, quos nunc memor ardeo, rores! O, tot diversis roscida, Naias, aquis! Quid vidisse iuvat, si non licet uda bibisse Antra, tot irriguis blanda refrigeriis? Nunc ego te recolo, laticis spelunca beati, Quam Dilingana Nympha sub arce gelat. Nunc ego te repeto, scatebrae cava mandra beatae, Algoia Hildgardis quam dat in urbe, bibi: Et te, parve quidem, sed ob hoc gelidissime crater, Exciso crater limpide de scopulo; Quem iuxta Tiberina Puer pomoeria VITUS, De laribus sacris, in sacra prata vomit. TE quoque (quid iam non cogor meminisse?) recordor, Monte sub Andecio qui sine labe scates: Qui geris Ungaridos de nomine nomen Elisae; Et, Dominae exemplo, largior usque, fluis. Vos quoque, Vindelicae liquidissima gloria gentis, Tres Fontes, totidem Praxitelaea freta! Vos ego, sed pronus, sed ter veneratus, adoro! Quis dabit, ut tantae sitis in ores Sitis? Tu primum, quem magnifico Cyllenius aere Conspicuus, parvo vinctus Erote, premit. SED magis Augusti me Caesaris illicit ingens, Nec, nisi sub tanto concha caduca Duce! Cuius in extremo recubans Pandora iocosa Margine, custodit, quas dare debet, opes. Et circum divi, aut divum medioxima turba; Aere quidem sicco, nec tamen imbris egens. E regione, recens pulchro stat CURIA fastu; Quam Ratione aliis. tam Statione, prior. hanc videt; innumerisque tubo rorante per auras Saltibus, exsultat ductilis aere liquor: Suspiciensque oculo Capitolia Rhetica fixo, Admirabundis arcubus astra ferit. Ex hoc, quaeso, mihi date Fonte! Quid, invida, prodest, Si multa in nullo gutture gutta fluas? Quod mihi si tribuas unum siphonis hiatum, Auguste, e cannis, rector aquose, tuis; A te, marmoribusque tuis, nova marmora quaerens; Ad Bacchi, celeri calce migrabo, forum. Tertius hic Fons est, umbratus ab Herculis Hydra: Tres, infra hanc, Charites otia magna gerunt. Prima capillitium, madidam premit altera vestem: Ultima, collecto perluit imbre genu. Inde bibam, gratesque feram tibi, Caesar: eritque, Tres supra Charites, GRATIA, quarta Charis. III. Sitiuntur a Febriente FONTES Saeculorum veterum; Siculus, Ammonis Iovis, DARII Persarum Regis; et Biblici notiores. SED (video) Nihil optatis, nihil exprimo votis: Nec, nisi mentitis lactor imaginibus. Ergo valete, valete omnes mihi cominus undae! TRANS mare vota procul, traiciamque sitim. NEC refert, quod et hinc prece sum rediturus inani: Iam scio; Quod procul est, Praeteriisse bonum. Interea, Quaedam est, etiam VOLUISSE, voluptas: Et desiderii, Fingere, grande lucrum. Huc ades, ô, Siculam tacitis Arethusa latebris, Urinatrici quae Thetin arte subis, Et tu, quae medii Libyco sub sidere Phoebi, Frigidior Scythico lympha rigore natas; Cornigeri quondam AMMONIS tumor udus, et humor; At nunc pollubrum, colliquiaeque IOVIS! Nec galeam, rex Persa, tuam; neque pocula damnem, Pocula supremae sola relicta preci: Dum, Bessaea tibi post vulnera, Graius aquosam Miles, in hostili casside, portat opem. Cum tu deficiens, hausta genialiter unda; NUNC SAT (dixisti) viximus! EBIBIMUS! Quis vetet, et sacros me sollicitare canales? Biblica fortassis sopiet urna malum. Da mihi, quem dederas querulis Ierichuntis alumnis, Dulcem, Elisaee, salem! dulcius inde vadum! Da mihi, quae dederas Thesbitae flumina vati, O tu, seu Genius, seu mage Numen, eras! Da mihi, quo solita es, Iuditha pudica, liquore Casta Bethuliaco tingere membra specu! Da mihi, quaesitum mortis discrimine rorem, Quem pluvio servas, fortis Ephrata, lacu; Cisternae gelidos, ad moenia Davidis, imbres! Quem rex effudit, sit meus ille latex! Admoneor quoque Viventum Salomonis aquarum: Mandibulae admoneor; Dux Manuaee, tuae. Iam subeunt menti Hebraeis indulta querelis, Ex Orebaea flumina iussa petra. Iam subit et, steriles Arabum qui humectat arenas, Sparsus Elimaea fons duodenus humo: Quem circum. decies-septenis consita truncis, Fertilibus turget pendula Palma comis. Fons Agaris quoque, fons (optem) meus esto Rebeccae! Ille. Palaestinis notior, iste Syris. IV. ARUNTIUS, vi imaginationis vehementi, fingit sibi, praeter spem tandem Inventum FONTEM: Invento gaudet, ac fruitur. In eius Laudes ac descriptionem effunditur. HAEC ego dum voveo, mentemque cupidine pasco; Inscia adhuc, veras, en, bibit auris aquas! Lympha, sub adverso (quantum puto) murmurat antro; Hospite quod quercu silva propinqua fovet. Intrabo! experiar! NULLA est via longa, volenti: Ac, FALLI, post tot vota caduca, parum est. Hem! NON semper Amans frustra sibi somnia fingit! Certe, ego quod sonitum sum ratus, unda suit. Quaeque fuit, nunc unda fluit; de margine quercus, Fonticulus liquidis in mea labra viis. Fonticulus, nive frigidior, subtilior Aura, Splendidior vitro, Syrte volubilior: Nam, spumas ciet, ac nitidis exsultat arenis; Sic tamen, ut nulla guttura faece lutet. Hic sabulum numerare licet, numerare lapillos; Hic licet, herboso ponere membra toro: Hic bibere, ac, vasti crateris amystide, mensas Vincere Threicias, Teutonicasque, datur. Huc ergo a Superis, nemorumque ab numine, ducti, Plusquam Cervino venimus, ecce, pede! More ferae, Sitii; sitientis more, Cucurri; Currentisne bibam more, vel ore, ferae? Non ita! Sic Nilum cursu canis hauriat! At me, Me mora, me requies, me sapor ipse iuvet. Denique; Si vere Sitio, verissimus haustor, Utar Praesenti: nec properabo frui. QUID mihi praeteriti prodest consumpta rapina? Nempe; BIBISSE, nihil dat mihi, sed, BIBERE! ELEGIA XX. Historica. AMMIANI MARCELLINI SITIS, et, FONS. Argumentum.

IN SITI, quantumvis extrema, hauriendique difficultate, NUMQUAM desperandum; exemplo docet AMMIANI MARCELLINI, Scriptoris inter Augustaeos historicos notissimi. Cuius verba tibi, Lector, fidemque gestorum, ac totum illum mire indagatum, miriusque attractum FONTEM, ex ipso fonte, (AMMIANO) repraesentamus.

Libro Historiarum XIX. circa medium.

ACCITIS igitur, regis imperio, praedatoribus universis, strictoque comminus ferro: cum sanguis utrobique immensis caedibus funderetur; repletae sunt corporibus fossae, latiorque via inde pandebatur: et concursu copiarum ardentium civitate oppleta; cum omnis defendendi vel fugiendi spes esset abscissa: pecorum ritu, armati et imbelles, sine sexus discrimine, truncabantur. Itaque, vespera tenebrante; quum adhuc, licet iniqua reluctante fortuna, multitudo nostrorum manu conserta distringeretur: in abstrusa quadam parte oppidi, cum DUOBUS aliis, latens obscurae noctis praesidio, postica, per quam nihil servabatur, evado: et squalentum peritia locorum, comitumque adiutus celeritate, ad Decimum lapidem tandem perveni. in qua statione lenius recreati, cum ire protinus pergeremus, et incedendi nimietate iam superarer (ut insuetus Ingenuus) offendi dirum aspectu, sed, fatigato mihi lassitudine gravi, levamen impendio tempestivum. Fugaci equo nudo, et infreni, calonum quidam sedens; ne labi posset, ex more habenam, qua ductabatur, sinistra manu arctius illigavit: moxque decussus, vinculi nodum abrumpere nequiens, per avia saltusque membratim discerptus, iumentum exhaustum cursu, pondere cadaveris detinebar: cuius dorsualis comprehensi servitio usus, in tempore; cum iisdem sociis, ad Fontes Sulpureos Aquarum, suapte natura calentium, aegre perveni. Et, quia per aestum, arida SITI reptantes, aquam diu quaeritando, profundum pone vidimus puteum: et neque descendendi * prae altitudine, nec restium aderat copia: necessitate docente postrema, indumenta linea, quibus tegebamur, in oblongos discidimus pannulos: unde, explicato fune ingenti, centonem, quem sub galea ferebat unus e nostris, ultimae aptavimus summitati: qui per funem coniectus, aquasque hauriens, ad peniculi modum; facile SITIM, qua hauriebamur, exstinxit. Unde citi serebamur ad flumen Euphraten, ulteriorem ripam petituri.

Ista Marcellinus, Stylo Militaris et amphibii Scriptoris subferreo: sed rei tamen gestae testimonio au)tofw/nw|.

 TU, cui dira vadi coquit intestina cupido, Nec cito despera! nec cito rapta bibe! Persica languentem sub proelia Marcellinum, Semineci abstulerat devius error equo: Ber iuga, per valles, inaquosaque rupis aprica, Et victum, et profugum, stravit et ipsa Sitis. Nec fortuna tamen vitam despexit hiantem. Insperata cava valle reluxit aqua. Clarum erat, ex imma puteum proserpere caute; Depressum quamvis, Tartareoque situ. Adde, quod et tanti Facilis descensus Averni Nec foret ab genio, nec foret arte Loci. Non via per tristes, non semita prona salebras, Non per praecipites machina fabra petras. Ac, neque per funem labi, dat funis egestas; Ut dici, AD RESTIM res REDIISSE, queat. Heu! quid agat? Pereatne ruens, ne lympha periret? Ac modicum toto sanguine flumen emat? SUGGERIT auxilium sors Desperata: Repensque Ingenium Miseris pro Iove saepe suit. Ecce, profunda oculis, tactuque profundior, infra Horret inaccesso tetra vorago specu! In minimas Ductor, longo sed segmine, telas, Carbasinam scindit synthesin, atque togam. Quod dux, hoc comites faciunt. Fit fascia longa: Peniculi prima fronte ligatur apex. Laneus aptatur capiti, ceu spongia, fungus, Furtivas tacite combibiturus aquas. Sic, procul infernis demissa lacinia rivis, Traduce semianimos gurgite fovit heros. Hydria, pannus erat: Funis fontanus, amictus. SIC, minima e FILI, vita pependit, ope. ELEGIA XXI. Argumentum.

Modum POTUI statuendum; etiam inter MENSAS: propositis, quae terreant, Exemplis MACEDONUM, Alexandri MAGNI, et EPULONIS Evangelici.

 CRede, Aliquas semper Sitienti profore Nymphas; Et, faciles bibulis Naiadas esse Deas. AT, simul attigeris liquidi compendia voti, Plenaque sub fauces fluxerit urna tuas: Ne nimium indulge! NOCET indulgentia pronis: UT Sopor, ac Vinum; sic petit Unda modum. Inice frena gulae; quae, si nullo aere paratur, Non tamen et nullo saepe luenda malo est. Quaere; quid Emathii Mavortia castra tyranni, Viribus, atque viris, et vacuarit equis? Invenies, post longa stati ieiunia potus, Fluminis immodicos his nocuisse lacus. Invenies, Oxi nimis haustis amnibus haustos, Sicca quibus Libyci parsit arena Iovis. Ipse Philippiades, cur sit, si forte requiras, Triste Semiramii funus et urna rogi? Non iacet a Bessi, non stratus acinace Pori; Sed iacet a pateris, barbare Bacche, tuis. Hoc quoque (ne divina absint exempla) monebo: In Mensis etiam NE QUID, amice, NIMIS! Parce supervacuo: numeroque et mole coerce Pocula. FRUGALI mensa triente nater. Nosti illum, nosti, Solymaeae gentis alumnum, Murice quem Sidon vestiit, arte Tyros? Sindona cui gracilem, Serum colus, Indaque, nevit? Cui vix in numero daps Saliaris erat? Nam stata, Pontificum superabant fercula Fastos; Sabbata regales septiduana focos. Aurea quid memorem, peregrinis clara pyropis, Cymbia? quid, Graeco spumea vasa mero? Ille quidem, sine sine bibit, sine sine voravit: Nunc famet infelix, et, sine sine, Sitit. Quam cuperet, tenuisse modum? flammisque futuris, Seposuisse Unum, de modo Mille, scyphum? Et, quid dico, scyphum? Guttam miser (ah miser!) unam, Et petit ex Undis. et Digitale vadum. Interea, non Gutta datur, non Unda, nec Una! Ac, quae de Lacrimis stilla sit, Igne perit. ELEGIA XXII. FONS LAVINGANUS. In quo depictus CHRISTUS, cum Muliere ex Urbe SICHAR, Samaritana. Argumentum.

Litterarum studiosos Iuvenes, ad FONTEM hunc, pro moenibus per Aestatem bibere solitos, adhortatur; ut VINA fontanis lymphis attemperent, commodioris Studii gratia.

 Hic, ubi declivi submittitur aggere lucus, Quaque suburbani deficit hortus agri, Unde, Lavinganis post tergum turribus actis, Ad Pelecanaeas est via recta Deas: Colle sub umbroso, dextro qui lambitur Istro. Stat specus, artifici concamerata manu. Intus aquae, vivi de marmoris ore cadentes: Hic sedet, hic soles gens Studiosa fugit. Huc quoque saepe aliquis vapido Canis aethere marcens, Massica vicina mandat ab urbe vehi. Fornice sub gelido sic astra situmque relaxat. FONTE tamen modico frangite vina, cohors! VINA caput, sed MISTA, iuvant; acuuntque Thaliam: PRoRITATA meri numine, vena venit Temperet unda botros! refugasque, et rore modesto Lene reluctantes, Bacchus adoptet aquas. Tunc canet. Et carmen sontis Pictura ministrat, (Assessor Christus, Sichariasque nurus.) Bacchus abito! Canat potius cito Sobria Musa. SUSPECTAE est fidei POTOR, et Alta LOQUENS. ELEGIA XXIII. Historico-Dialogica. Argumentum.

Est CHRISTI, cum SAMARITIDE, Colloquium, (Ioannis Capite IV.) cuius divina Historiae verba particulatim apponemus. HANC porro SAMARITANAM, Menologium Graecorum et Latinorum quorundam Martyrologia (apud Cornelium a LAPIDE, in IV. Ioannis, Versu 29.) PHOTINAM nominant; et MARTYREM asserunt, cum Filiis DUOBUS, et Quinque SORORIBUS. Quibus omnibus, primam, ad Beatam mortem vitamque, viam praeivit, negotiosa CHRISTI, supra FONTEM Sicharaeum, QUIES.

Nos, huius Historiae su/sthma sic fecimus ELEGIACUM; ut tamen in eodem (eademque opera) DRAMATI quoque et Actiunculae

THEATRICAE locum relinqueremus; siquis hunc ei Dare vellet.

 CHRISTUS. Reliquit IESUS Iudaeam, et abiit iterum in GALILAEAM. Oportebat autem eum transire per SAMARIAM. Venit ergo in civitatem SAMARIAE, quae dicitur SICHAR; iuxta praedium, quod dedit IACOB Ioseph, filio suo. Erat autem ibi FONS Iacob. IESUS ergo, fatigatus ex itinere, sedebat SIC, supra fontem. Hora autem erat quasi SEXTA. Cap. 4. Versu 2. IPSE LOQUITUR. A Solymis, Galilaea petens nutricia Tempe, Plana per, et valles, ac iuga montis, co: Nudipedique terens gressu Samaritida terram, Languida succiduo vix traho membra genu. SIC Animae, sic nempe Salus quaerenda meorum est! ARDUA quaerentem, semita dura decet. IRREQUIETO emitur requies Aeterna labore. Lassari exiguum est, cui mora longa, mori, est. Nec tamen est spernenda Quies, occasio lucri: Vicina lucrum non leve ab urbe patet. Adde; quod exiguam suadent, etiam astra, quietem; Iam medium caeli Sol init altus iter. Iam minimas spargit radius rectissimus umbras; Sextaque sumendae volvitur hora dapi. Discipuli mercanda parant stipe pabula vili, Sub cinerum tepidis hordea pista focis. Hic quoque (quae summi est genitoris gratia!) Fons est; Limpidaque, Isacidae facta, vorago, manu. Nec procul hinc, luco blandum viridante, renident Praedia, palmiferum transpiciuntque nemus; Praedia, quae casto parapherna exsortia gnato Seposuit moriens, augure voce, parens. EN, tot ab arboribus, villaeque comantibus umbris. Vocula tot volucrum mille nec Una sonat! Scilicet, indicit pausam sudantibus aptam, Et ratio Nobis; et calor ipse Feris! Ergo quiescamus. SIC sic, in margine sontis, Composito graviter crure, Sedere iuvat! SIC et sic, plicuisse togam; Sic pallia, fas est: SIC, fultum digitis, applicuisse caput. NON solas decorat veneranda modestia Mentes; Corporeos etiam perpolit illa situs. Ecce! per adversos infert se Femina colles! Femina Sicharii foeda colona soli! Fictilis elumbes scapulas, et colla, fatigat Hydria. Plus scelerum hanc sed grave pressat onus. Currit: ut asportet loturas guttura lymphas. Sed, maculas Animi qui lavet humor, ubi est? SAMARITANA. (Venit MULIER, de SAMARIA, haurire aquam. Vers. 7.) RES misera, est Mulier! Tamen illa miserrima, siqua Et Vidua est mulier cinctaque prole Parens. Sunt septena mihi, sed plane pondera terrae, Pignora, non ulli nata vel apta spei. Haec neque parva sinit curis famularibus aetas, Nec ruditas ullis invigilare lucris. Ergo, in me solam domus omnis, et omne recumbis Nutrimentorum pondus, et iste labor. Heu me! Quod minimum est, et quod teneraeque catellae, Atque animatus heri Passer, anasque potest Nondum etiam per se, sine me, mea pignora possunt Potare, et potum ferre, referre domum. Quod nequeunt igitur Pueri, gens parvula; Mater, Cogitur; ut, pastos ubere, pascat aquis: Bisque suburbanam hanc, uno sub sole, scatebram, Vexo die medio, vexo cadente die. Sic lux tota perit cursu, perit hora labore: Conficitur curis vita, iuventa fuga. Nox tantum superest, quae robora fracta reponat; Languida quae placido membra sopore levet. Hei mihi! Non ipsas possum requiescere Noctes, Absque probro! QUID non suadet Egenus Amor? Corpore quos genui de corpore pascere cogor. Sed bene! sub tacita quod queror ista rosa. Quod tacite gerimus, tacito quoque dente premamus! SUB lodice rea rutius Acta latent. Ille scit, ille meos solus sibi musset amores, Istos qui pretio fecit et aere Suos. Paullatim ad puteum feliciter, hydria nostra, Venimus. Ad puteum te mora, meque, manet. Hic requiem tibi do requiem mihi cede vicissim. Hic Vir Iudaeus (veste probante) sedet! Nescio, quid taciti mihi mens praesagiat, et Vir. Qui vel vultu ipso nil, nisi grande, sonat. Vox igitur quantumque porest mens ipsa, quiescat! Solaque quod debet, dextera tractet opus! Prona sub abstrusum demittitor Amphora rivum! Descendat Vacua! et Plena revortat aquis! CHRISTUS. DICIT ei IESUS; Da mihi bibere! Discipuli enim eius, abierant in civitatem; ut cibos emerent. Versu 7. et 8. Cum medius coquat arva dies, coquat arida fessi Guttura; et exsuca torreat ora siti: Quod facis, ô mulier, cito fac! hominique calenti, Quaeso, frui situlae da quoque rore tuae! SAMARITANA. DICIT ergo ei MULIER illa Samaritana; Quomodo tu, IUDAEUS cum sis, Bibere A ME, poscis; quae sum MULIER SAMARITANA? Non enim coutuntur IUDAEI SAMARITANIS. Versu 9. Non equidem! (tantisper opus suspendat aquandi, Lex respondendi!) Non tibi vota negem: Nec laticum cupidis, solacia Publica, labris Invideam! Sed tu Quis, rogo, Quamve, rogas? Scilicet, indigenam externus, Samaritin Hebraeus; Stirps Iudae, Ephramiam; sacraque sacrilegam. (Hoc equidem superi nolint! sed vox ea vestra est; Haereticum vobis Schisma, luesque, sumus.) ERGO, Quid e dextra poscis sacra dona profana? Quomodo Iudaeo det Samaritis aquam? Quantum flamma fugit fluvios, et flumina flammam; Tantum Sichariam sanguis Hebraeus opem. Quin; si conflueret Samaritae sanguis Hebraeus; Mox refluam peteret rivus uterque viam! CHRISTUS. Respondit IESUS, et dixit ei; Si scires donum DEI, et, QUIS est, qui dicit tibi, DA MIHI BIBERE; tu forsitan petisses ab eo: Et dedisset tibi Aquam VIVAM. Versu 10. UNDAS ergo negas? Sed nempe, ignara Rogantis: Hinc IGNORATI nulla cupido boni est. Optarem, nosses! Bene quam tibi sidera vellent? In te munifico, sidera, prompta sinu! Optarem, scires! et QUIS te posceret undas, Et, quam dignanti posceret ore, tuas? Quae laticum illorum (quibus ipse latenter abundat) Et vis, et Charis est, illiciumque potens; Iam non audires; sed SIC prior ipsa rogares; DA, cum fonte mihi divite, fontis aquas! Accideres nostris mendico poplite plantis; Ambiresque novum supplice voce vadum. Nec tibi difficilis, vel inexorabilis, essem, Fundere de vivo flumina clara lacu. Illa scaturirent: Illa (exsiliente sub auras Rore) cito peterent Sidera celsa tubo. SAMARITANA. DICIT ei mulier; DOMINE, neque in quo haurias, habes: et puteus Altus est. Unde ergo habes AQUAM VIVAM? Numquid tu maiores patre nostro IACOB? qui dedit nobis puteum? et Ipse ex eo bibit, et filii eius, et pecora eius. Versu 11. et 12. DA veniam tetricae (VIR suspiciende) repulsae; Et sine, multiloquam pauca rogare nurum. Quis, quaeso, hic sermo est, puteum promittere Vivum, Et festinatum, pro sitiente, scyphum? Cum tibi non funis, non vincula ferrea praesto, Non rota, non curvis trochlea ducta striis. Cum te deficiant urnaeque hydriaeque, cadique, Et, quaecumque undas arripere haustra queunt. Ut taceam, putei barathrum, fundique profundum, Quod decies seno vergit ad imma pede: Antlia, pro tanta, portanda, voragine longa est; Longae apportandae, fontis ad antra, manus. Unde igitur tuus est animatae tractus aquai? De veterumne aliquo FONS tibi fonte fluit? Anne, etiam tibi, Sinaei de marmore montis; Aut, de maxillae funere, lympha scatet? IACOBIQUE Patris meritum, mirandaque, gestis Gesta, supergrederis; dum potiora patras? Non ille ex nihilo, non ille ex pumice sicco, Non exsudato Solis ab axe, bibit; Non illi ad nutum rores cecidere citati: Non aqua, detracto venit ad ora, Deo: Sed, Vir mortalis, manibus mortalibus, undas Has immortales, hospite fodit humo, Fodit humum; pugnabat humus, male lenta ligoni. Atque novercales pandere tarda sinus: Donec ad infernas labor improbus usque cavernas, Ivit: et invita vena retecta Styge est. Invida vix tandem violentos protulit amnes Mandra: sed, ex usu largior humor iit. Tunc est gratuiti sensim data copia rivi; Ubereque undavit fossilis urna lacu. Hausit Iacobus: duodeni hausere Minores; Ac, pastorali vernula sole, calens. Hauserunt pecudes: post has, Nos, longa nepotum Posteritas, nostris nunc fluit unda labris. Muneris haec patrii, patrios nos poscit honores; Et grato semper quaerit ab ore, bibi. Sit bene, sit cineri, tanti Patris! et, bene Fonti! Qui sapido cunctas gurgite vincit aquas! CHRISTUS. Respondit IESUS, et dixit ei; Omnis, qui Biberit ex AQUA hac, SITIET Iterum. QUI autem Biberit ex AQUA, quam EGO dabo ei; non SITTET, in Aeternum: sed AQUA, quam EGO dabo ei, FIET in eo FONS Aquae, SALIENTIS in vitam aeternam. Vers. 13. et 14. Vincat aquas! omnesque alios liquor iste liquores, Anteeat Tyrios, anteeatque Syros! Mortalis sunt nempe gulae placamina, Caeli Munere; et humanis nata refrigeriis. Sed, brevis haec Satias, ac vix horaria; Sole Cum fugiente manet, cum remanente fugit: Sichariosque licet totos sitis una canales Glutierit, rabiem sopieritque suam: Usque tamen rabies, calor usque, recurret. In orbem, Cum biberit, sitiet; cum sitietque, bibet. AT non ille meus simili fluit amne dioryx; Non tali trahitur fistula nostra rota: Non fugiunt, redeuntque vices, in labra bibentum. Qui volet, is minimo proluat ora lacu: Incubet; ac fauces uno simul irriget austu: Iam Sitis ad Numidas ibit, et Afra iuga: Ibit in exilium aeternum. Mea flumina porro Exsilii facient prosperioris iter. Assurgent: vitaeque supra melioris origo Facta Poli spargent caelite rore Nemus. Huc ego te, Samariti, voco; dum mystica tracto Pocula Quam casta hic Ebria vite fores? SAMARITANA. Dixit ad Eum Mulier; DOMINE, Da mihi hanc AQUAM, ut non SITIAM, neque veniam Huc, Haurire. Vers. 15. Blanda mihi, sed mira tamen, peregrinaque narras Flumina, et humana vix adeunda fide. Quid verat (assertor laticum venerande Novorum) Rebus, et apposita dicta probare manu? Effice! vel certe effectum ne supprime, Fontem: Participem putei me quoque scribe tui. Fonte tuo bibito. Sitis intoleranda quiescent Iurgia: et hoc longum corripietur iter. Immo iter hoc totum felici sorte peribit. Nec solitun scapulas franget aquantis onus. Ne Sitis ergo gravet, repetendaque semita, fessam; Da, SEMEL unde bibam! Da, SATIS unde bibam! CHRISTUS. DICIT ei IESUS; Vade, voca VIRUM tuum: et veni Huc! Versu 16. Quae tibi promisi, possum dare dona, petenti; Et dabo. Sed soli non tamen illa dabo. ESSE decet Commune, bonum. Ne Sola fruaris; I, propera! tecum pertrahe nupta virum: Consortemque tori, consortem Fontis habeto! Ut, domus una duos; sic, iuvet urna duos! SAMARITANA. Respondit MULIER, et dixit; Non habeo VIRUM. Versu 17. FEMINA sum: non sum (ne ignores) femina Nupta. Absque Viro quae sum, qui comes ibo Viro? CHRISTUS. DICIT ei IESUS; Bene dixisti; Quia non habeo VIRUM! Quinque enim VIROS habuisti, et, NUNC quem habes, non est Tuus VIR. Hoc Vere dixisti. Versu 17. et 18. Euge! vel invita, Te prodit ab indice, verum! Quod mens condiderat, lingua professa malum est. Novi, et (proh!) nimium novi! penitusque latebras Pervasi, mulier, luce sequace, tuas. Ex omni, quam longa fuit tibi tracta, iuventa, Seu Facientis erat, seu Meditantis, opus; Vix aliquid recoles, non curvi pectoris. unum hoc, ES Recte et Vere fassa; CARERE VIRO. Ecce! Viros (nec enim thalami tibi signa gravabor Pandere, vel certis pingere probra notis.) Ex aliis sortita alios es, in ordine, Quinos: E quina, proles mascula bina, face est. Primus, Iosephus villae patrona propinquae Nomina; Victoris nomen at alter habet. QUAE tua tunc primam macularint crimina taedam; QUAE, succedentem? Numinis arca premit. Tertius ex Itala mox gente Thalassio venit; Vir Tiburs, nurui iunctus Achabigenae est. Iam Tribus elatis, queruli tibicinis usu Mentito, et falsis te lacrimante genis; Quartus: et, hoc rapto tibi Febribus, ultimus Annas, Coniugio venit, victima Quinta, tuo. Nam, thalami periere tui sub atrocibus omnes Casibus. Et iam, Te Ducere, funus erat. Legitimo tamen illi omnes tibi foedere nexi, Legitimum Sexto, morte, dedere locum. Ecce! locum sextus, vacuatum funere quinto, Cepit, et hunc hodie (sed, sine iure) tenet. Coniuge pro iusto, factus subsessor amorum, Pro nupta innuptam te, Samariti, fovet. Non Tuus est igitur: neque te, nisi pellicis usu, Dixerit ille, Suam: lex, Deus, ordo, vetant! Ac (nisi corrigitis thalamum) calor iste, calore Plectet inexstincto, teque tuumque procum. Quare, verte pedem! viduas et discere noctes Incipe: Nec, CREDI casta, sed, ESSE, velis! Quid trepidas? dudumque rubet frons, conscia culpae? Et sudore fluit vultus? et imbre, genae? Deiectisque oculis, convicta Silentia prodis? Nonne, quod absque Viro es? nec tamen absque toro! SAMARITANA. DICIT ei Mulier; DOMINE! Video, Quia PROPHETA es Tu! PATRES nostri in. monte hoc Adoraverunt: et Vos dicitis, quia Ierosolymis est locus, ubi ADORARE oportet. Versu 19. et 20. De monte porro, Temploque Samaritano, per Religionis schisma in Garizim excitato, aliquammulto ante Christi adventum tempore vide Salianum Tomo Annal. 6. et altos, ex Iosephi Antiquitat. l. 13. HEI me! Quid, foedae mulier turpissima frontis. Sustineam effronti reddere voce tibi? Et seci, et fateor, toties, totiesque nefandum Femina prostibulum, femina facta lupa. Et pudet, et doleo. Quis me, quis sordibus, ignis Expiet? aut vivis eluat amnis aquis? Totus hic in maculas puteus non sufficit omnes: Est opus, est, undis, summe propheta, tuis! Namque ego te (quem Iudaeae modo gentis alumnum, Quem mox Rabbinum sum, Dominumque rata) Nunc, nunc (heu! animo serum sapiente!) Propheten Sentio. Te Vatem vox, gravitasque, probant. Haec quoque si taceant; clamant oracula; clamat, Prodita sacrilegi tota cloaca thori. Coniugiique, virumque, omnis numeratus elenchus. Et nati, et, quorum est, cuncta referre, pudor. O, igitur, seu tu nobis Anathoride terra, Seu mage Thesbaea stas redivivus humo! Seu tu Mosis habes (oculorum fulgura certe, Fronsque, subinde micant) cornua et imperium: SIS vetus, anne recens? Ego probra recentia plantis, Et calcanda dabo probra vetusta, tuis. Me quoque constrictam, qua fas, tibi dedo; ligatam Crimine, sive velis vivere, sive mori. Irritata meis, tantummodo Sidera, noxis, Pro me flexanima mitia redde prece. Accedent (sine fruge licet meretricia castum Vota Deum pulsent) ad tua vota, mea: Furtaque sacrifico redimam lasciva, vel haedo, Vel (si pauperies hoc sinat arcta) capro. Et, quoties olidus, Mosaeis legibus, hircus Ibit odoratis hostia iussa sacris: Et, quoties alter, populi pro sordibus, hircus, Ibit in ignotam publicus exul humum: Cornibus huius, erunt etiam mea probra ligata; Cornibus alterius, probra cremata mea. Pro Veneris, fient holocausta vicaria, flammis: Posteriorque ardor flamma prioris erit. Tantum, ô, (nam refert, fieri Sacra, caespite sacro) Arae quae regio sit genuina, doce! Nam Sanaballathi, Partho de marmore, templum, Ac, Salomoniacis aemula tecta tholis; Sancta Garizaei, quae cernis, culmina montis, Possedere stato, per duo saecla, situ. Irruit; ac Fanum, iacto dedit igne, profanum, Hosticus Hyrcani, sacrilegusque, furor. Hic, prius innumeros tingebat victima cultros: Hic Samaritarum spes erat, ara, Deus. Ante tamen positum delubri limen, et ante, Iam pridem veterum, mons, pietate viret. Hic vota Isacides, hic Iosua solverat Heros: Hanc Patrum ingredimur, postera turba, viam. AT vos (ô, Vates Solymaei docte synedrI!) Dicitis; Aut NON sint! aut, Solymaea Sacra! CHRISTUS. Dicit ei IESUS; Mulier, Crede mihi, quia venit hora; quando neque in MONTE hoc, neque in IEROSOLYMIS adorabitis Patrem. Vos adoratis, quod nescitis: Nos adoramus, quod scimus: quia Salus ex Iudaeis est. SED, venit Hora, et nunc est; quando Veri Adoratores, adorabunt Patrem, in Spiritu, et Veritate. Nam et Pater, Tales quaerit, qui adorent eum. Spiritus est, Deus: et cos, qui adorant eum, in Spiritu et Veritate, oportet adorare. Versu 21. 22. 23. et 24. IN minimis tricaris adhuc; cum summa supersint. DUM Bene sacrifices, quid cruciaris; Ubi? Numen adorandum est. Sed, In His? an montibus Illis? Montanum nimis est, et rude, mentis opus. Postera, lucidius sapient, et acutius Aras Saecula discernent, Mira, at Agenda, loquor. Tempora (crede mihi) supero labuntur ab orbe, Et venit aurifero fertilis Hora sinu; Cum tu, cum miseri Samaritidos urbis alumni, Cum Syrus, et Phoenix, cum Nabathaeus Arabs, Cum nigri Aethiopes, Aegyptus fusca, nitensque Graecia, et Europae candidioris humus; Cum Brasilum gens versicolor, cum decolor Indus (Nomina, vix ipso nunc tibi nota sono) Cernua Messiacis adsternent oscula plantis; Votaque concipient, obsequiosa Deo. Diversus variis vultus, sed concolor Ara, Ponet in unanimem tura Sabaea socum. Unum Numen erit, cultusque erit unus: et una (Nec SAMARAEA tamen, nec Solymaea) Domus. Absque Loci pacto, Sacra passim mystica sient. LIBERA mens, Pater est: Libera templa petit, Rectius interea (ne te, mea Sichari, fallas) Tantisper Solymae publica Sacra tenent. VOS, veris immixta, ligat fraus devia veri: Nubilaque in multa lux ibi nocte natat. AT Iudaea Tribus, Babylonidis integra pestis, Servat inexstincta Sacra serena Fide. Vos, vaga iungentes cum Numine numina certo; Ignotum colitis, non-colitisque, Deum. AT Iudaeus, habet, quod adoret: et irritus esse Nescit adorator. Christus, Hebraeus erit. Quin et (siqua sides!) iam nunc Est Christus Hebraeus: Iam Natum ille Pater, Virgoque mater, habent. Illum, tempus erit, Genitorem (et tempora nunc sunt) Cum non sacrifica mysta bidente colet: Non bove mactato, non pastis viscere flammis, Lucroso pingent astra vapore popae: Sed Mens, atque animus, ductusque e pectoris immo Spiritus; Ara, greges, atque litator, erunt. Hoc genus Ararum, pecorumque, pieque litantum; Non, adipata Pater rex holocausta, probat. Et merito! Mens quippe Deus, sine pondere Carnis, Carnivora resugit religione coli. MENS mentem hanc, animumque animus, veneretur, oportet; Istud Adorandi pono magisterium! SAMARITANA. DICIT ei MULIER; Scio, quia Messias venit, qui dicitur CHRISTUS. Cum ergo venerit; ILLE nobis annuntiabit omnia. Versu 25. Supremus scitique omnis, morumque magister, Quem, venturum olim, pagina vestra canit; Rex regum, a positi promissus origine mundi, (Messias nostris, Helladi Christus) erit. Hunc scio, post aliquot tandem, cito, sero, retectum Saecula; docturum, quidquid in orbe latet. CHRISTUS. DICIT ei IESUS; EGO SUM, QUI LOQUOR TECUM! Versu 26. QUEM tibi, post aliquot tandem, cito, sero Futurum Saecula, proponis: iam tibi Christus Adest. En Ego! Messiam quem quaeris in Omnia; Tecum est! Stat tecum, et tecum disserit. Ora vide! Ambigis? et tua mens dubiorum Aquilonibus horret? Quid mirum est, Tecum si minus esse putor? Nam tu (quod video) attoniti prae fulmine sensus, Nec Tecum Ipsa sat es, Sichari. Pone metum! Surge animis! assurge fide! praesagia firment Nostra fidem! firment, abdita pansa tibi! Praecipue tua vita prior, quae, tecta cubili, Humanam poterat fallere notitiam: Fallere te Memorem nequiit, Christumque. Proinde, Si Mihi iam dubitas credere; crede Tibi! EVANGELISTA.

ET continuo venerunt Discipuli eius; et mirabantur, Quia cum Muliere loquebatur. Nemo tamen dixit; Quid quaeris? aut, Quid loqueris cum ea? Reliquit ergo hydriam suam Mulier, et abiit in civitatem, et dixit illis hominibus; Venite! et videte Hominem, qui dixit mihi Omnia, QUAECUNQUE FECI! Numquid ipse est Christus? Versu 27. 28. 29. 30.

 TAM pia dum placidis alternant iurgia linguis; Bis seni redeunt, sueta sequela, Viri. Mirantur, Ducis insolitas cum dispare sexu, Colloquio tractas fervidiore, moras. Praecipue fallax, et acutus ad extera, Iudas, Ad Sua sed caecus; lumina torva vibrat. Cumque alii premerent suspenso garrula sensu Ora, verecundis docta silere labris: Ille tamen solus (sed sic, ut salleret aures) Taurino querulos ruminat ore sonos. Sicharidem potuit censorius ille fugare Vultus, et a coeptis praecipitare, nurum. Conticuit certe haec; properanteque calce recessit; Non horrore pedes, sed stimulante Fide. Credula, non dicta sumptave salute, Salutem, Quam didicit, cives vult quoque nosse suos. Ergo volat, doctura alios; ducturaque Fontis Ad medici concham. Nec levis ardor erat. Prona, Noti rapido, petit urbica compita, ritu: Prona quoque, ast impar, Musa secuta mea est. Illa, suam tetigit felici pulvere metam: Nostra stetit, claudo Musa retenta pede. Fictilis oblita est hydriae Samaraea virago; At mea figmenti, Vera Thalia, sui. ELEGIA XXIV. NATATIO, SINE ARTE, PERICULOSA. Argumentum.

Exponit, quanti discriminis sit, Sine cortice, sine fasce tabulaque, citra ullam Natandi peritiam, Flumina (qui Iuventutis hoc mense mos est) tentare: adducto in medium extremo verissimoque Adolescentis studiosi, in Guntii Amnis catarrhactis adito periculo.

Scribitur autem haec Elegia, nomine memoriaque Veteris Amici, IANI VOLUCELLAE, Fabiani; cui quondam, duodecenni, in hoc Pelago AQUA HAESERAT: haesura in vorticibus anima, nisi caelo succursum esset.

Tangitur ad Carminis exitum, Scholastici veteris Graecanici fatuum, sed teste cano vulgatum, Iuramentum: quod in haec verba Hieroclis interpres refert.

Scholasticus, dum NATARE tentat, paene submersus est. IURAVIT igitur; Non ingressurum se de cetero Aquas, nisi prius probe exacteque Natare didicisset.

Sed nos VOLUCELLAM potius audiamus; et Experto credamus!

 QUamvis labra Siti findentur, et arva calore; Ac tua sidereo diffluet igne cutis: Tu numquam tentabis aquas, loture natator; Aut, quas tentabis, vincere noris aquas. Nescis, heu, nescis liquidi discrimina lethi. SAEPE, etiam in modico flumine, Syrtis erit. Hoc CREDE Expertis: hoc crede, pericula passis: Ac (testem si vis denique) crede Mihi. Non ego, Peligno ducam quod tramite Musas, Omnia Pelignis mentior Acta metris. Praecipue cum Gesta cano, leve quaerere noli Figmentum. Superos cum cito, Vera loquor. Hoc quoque vel fato, vel (quod iam malo) Monarchae: Debeo caelicolum; Grata quod oda sonat. AESTUS erat, sudoque Auster colluserat Euro: Solque prope Occiduis proximus ibat aquis. Vos nostis, Fabiana, solum mihi, Castra, paternum; Et vos undivagae, Guntia turba, Deae! Guntius (ex omni septem vada flumine) plenum Perspicuus vitreo gurgite agebat iter. Illimes hinc cana salix obsederat undas; Illinc, litoreo pensilis herba toro. Talis ab Oebaliis Eurotas ille puellis, Creditur, ad Graecos, diditus esse, choros; Talis et in Siculis Arethusa canalibus olim, Limpida monstrosi fontis origo fuit. Omnia quid memorem? Nihil est non laudis in amne; Et nihil est, quod non, albe lapille, notes. Huc pubes omnis, puerique et adultior aetas: Huc tuleram infaustos, tunc puer ipse, pedes. Cetera perliquidum passim spatiata profundum, Innabat medio, turba perita, vado: Et cautam sertis frontem redimita salignis, Iactabat variis brachia docta modis. Solus ego, ut rudibus modo nata ciconia plumis, Quae temere aerium tentat, et urget, iter: Et modo maternos spectat, de turre, volatus; Saepe quoque, in nidi margine, discit avem. Sic ego, talari contentus fluminis unda, Stabam; nec madidum mersus ad usque genu. Ulterius prodire, fuit mihi, Tangere Thulen; Aut, Libyae extremum sollicitare fretum. DUM tamen, hac ipsa contentus sorte natator, Exiguum indocili poplite salto chorum: Dum lavor, et levor, ac parvi me finibus amnis; Circumago, placido membra fovente gelu; Increvere animi! Lubuit, distendere voti Vela mei: lubuit, dedidicisse metum. Concipio ingentes animos, atque efferor ausis: Iamque supra primum tingor utrimque genu: Iamque supra femur, et lumbos, super ultima mergor Pectora. Iam magnus nempe Natator eram. Sed, Brevis! Ecce tibi! dum sto, dum cautus oberro; Dum studeo, supra pectora ne quid agam; Fluxilis, in fundo, plantam fraudavit arena; Promoratque vagos insidiosa gradus: Donec, in abruptos ablatus gurgitis aestus, Obruor; infusis contumulorque vadis. Quid mihi tunc animi? quid erat sine sanguine cordis? QUANTUS eram, saxum, cos, lapis, umbra, fui. Atque, utinam saxum, petra, cos, lapis, umbra, fuissem! Sensissem fatum segnius inde meum. Nunc homo, nunc puer, et duodeno haud grandior anno, Quid passus fuerim, nescio: passus eram. Nam, patulo quamvis multum obluctatus hiatu, Exhausi invita flumina tota siti. Credibile est, furvae me stagna Charontica Lethes Vidisse, ac rauce littora torva Stygis: Credibile est, venisse tuas, sacra numina, Nymphas; Inque suos, Gunti, saepe vocasse lares. Aut ego iam ad Lethen remex ac nauta Charontis, Fungerer infami, per nigra transtra, vice; Aut Melicerta vagus, transformatusque Palaemon, Essem Naiadum certus (at, ater) Hylas. CAELO aliter visum est. inter nam funera mille Depositum, iussit vivere dia Salus: Meque, manu impulsum, tacitis delapsus ab astris, Aliger in tutum transtulit arte vadum. Gurgite dispulso, me iussit abire: proculque Scyllis, in sicco postmodo ferre pedes. GRAIUS homo, iuravit; Aquas, neque sub Styge, tangam; Ni prius, ex nandi lege, Natare sciam. Gratus ego iuro; Digito prius Aethera tangam; Quam fluat ex animo haec funebris Unda meo!

S. IGNATIUS LOYOLA. IGNEM veni mittere in Terram; et quid volo, nisi, ut ACCENDATUR?

Lucae XII. Versu XLIX.

 ELEGIA XXV. IGNIS S. IGNATII MILITARIS, IN SANCTIOREM MUTATUS. Argumentum.

Quanto Divus IGNATIUS De LOYOLA, militaris spiritus ardore, Bella Hispano-Gallica tractarit, commemorat. Miratur repentinam eiusdem, adignitum Divini honoris zelum animi conversionem, atque metamorphosin. Eius latentes indagat caussas; explicaturus easdem profusius Elegia subsequenti. Sub finem denique eidem DIVO, Auctor, muneris Natalicii vicem, Papyrum offert virginem; a Thalia gesto aliquo IGNATIANO implendam.

 CLaudat Iuliacos LOYOLA IGNATIUS ignes! IulI summa dies hunc beat: Ille, diem. Magne Pater, studiis quondam bellacibus Ardens; Hostilisque truci stragis amore Calens: Cui flammis oculi, cui stabant Marte capilli, Pectora flagrabant bile, iuventa minis: Cuius in ore, ferox animi, spirarat Achilles, Troica cum Danao carperet igne fora: Cuius in insultu, Telamonius arserat Aiax, Vindice cum brutos sterneret ense greges. NAM, quod Pelidae fuerat Phryx; hoc tibi, Lingon; Aiaci quod bos; hoc tibi, Gallus erat. Quanta tribunicio, quot, Celtica victor adortus Pergama Mulcibero; squalida busta dabas? Usque adeo, Fax, IGNATI, dum bella iubebant, Flammaque, quantus eras, Martia, totus eras! Olim flamma quidem Mavortia, faxque; sed, Olim! At Nunc, diverso prorsus ab igne, cales. Caelite pacificum pectus tibi fluctuat aestu; Divinisque flagrant sensa cupidinibus. CASTRA, valere iubes, et Iberica cingula, damnas; Quaeque rotat Mavors spicula, quaeque Venus. Empyrias volvis, Pyrio pro pulvere curas; Proque globis, agiles spargis, in astra, preces. Hinc, supero medius radiorum fulgure cinctus, Quam, veteri dispar Ignis ab Igne, micas? In te nunc astrum miramur Perseos: In te Oriona novum, Pleiadumque patrem; Rectoremque Helices, agitatoremque quadrigae, Quae septemgeminis lucibus Arcton obit; Hydrochoonque sacri laticis, fulvumque Tonantis Armigerum; seu quid grandius axis habet. OMNIA tu nobis, hodierno es sidere, solus. (Cetera quaeque suus noverit astra Dies!) Tu, meus es: tuus omnis ego! Tibi nostra Parenti, Praestet adoptivam filia penna manum. Tu timidam (seu Serva tibi, seu Nata, laboret Penna!) magisterii dirige lege, manum. Huc ades! O, quis te, prius arma virosque frementem, Spirantemque truces, Hectoris ore, minas; Aemonii, quis te, stomachantem principis aestu, Mutavit, tanto iam meliore face? Quis vultum his radiis? quis dextram Numine, saepsit? Quis tanto rutilum sparsit Amore sinum? Unde est? quod clames; Heu, quam mihi sordida Terra est, Accensa quoties lampade, Luna micat? Unde tibi hoc caelum? vel amati tam nova caeli Ambitio, quod per saxa facesque petis? Nempe, aliquid pulchro vidisti pulchrius orbe! Et quoddam viso sidere maius amas! Hinc tuus ardet Amor. Quem, tu quia pandere coram, Ora verecunda fronte premente, fugis: Non ego defugiam, minimis exponere chartis. Tantula ne spernas munera, magne Pater! TE celebrent alii (quod lux, tibi festa, meretur.) Libo, ac sacrifici divite melle favi! TE largo damnata colant anathemate vota! Te seris afflet multa corolla rosis: Pluraque: Quae large Loyolias accipit Ara: Cera, bases, tabulae, signa, parerga, preces. At nostrum (Ne, quaeso, inopem, ne sperne poetam!) Parvula charta, tamen Candida, munus erit: Candida, quam nullo perlevit littera ductu, Et scribae quavis inviolata manu. Hanc mea, sed celeri perscribat arundine, Musa; Ut, quae iam nulla est, sit cito multa nota. Adsit! et historicos intexens versibus actus, Phaenomena inscribat, Dux Loyola, tua! Nec Caeli formidet iter. Duo sidera blanda, Sunt thema; Virgo, Puer, LACTEA tota Via est. ELEGIA XXVI. Historica. DEIPARA, CUM FILIOLO, S. IGNATIO CONSPICUA. Argumentum. Ex R. P. Petro Ribadineira. Soc. IESU.

IGNATII desideria, Excitata iam et Confirmata; multo, quam antea, Inflammavit ardentius, praeclara quaedam, atque admirabilis VISIO. Nam VIGILANTI nocte quadam, clarissima Beatissimae Virginis MARIAE, una cum Sancto puero IESU, species obiecta est: qua Aliquamdiu Permanente, mirifice recreatus est; et divina quadam voluptate perfusus. Unde, tantum eum praeteritae vitae taedium cepit; maximeque earum rerum, quae cum obscoena delectatione coniunctae sunt: ut omnium impudicarum rerum imagines, ex animo eius effluere viderentur. Et sane; veram fuisse VISIONEM, ac fructuosam; res ipsa comprobavit: cum ab ea hora, ad extremum usque spiritum, Castitatis Integritatem, divino beneficio, conservaverit. Haec totidem, et his ipsis verbis, Petrus RIBADINEIRA, scriptor Vitae S. Ignatii. Libro 1. cap. 2.

 OMNIA concubiae squalebant Noctis opaco: Non lux ulla polo, non erat ulla toro. In thalamo solus (PLacet aetheri transfuga turbae: Et, qui plebe procul supplicat, ille litat.) Solus, et abstrusus, densabat, cordis ab immo, In longum vigiles, Dux LOYOLA, preces. En! insperanti (lacrimis tamen astra cienti) Praesto, per tenebras, astra fuere Duo. Lux, face lucidior: caelestius Iride, caelum: Luminis in medio Diva, Puerque Deus. Clarus uterque quidem; sed sic: ut clarior esset Aurea Sole Parens; atque Parente, Puer. Maiestas Pueri, quam Zeuxis pingere nescit: Et Matris, quantam fingere nemo queat. Si licet, e priscis praesentia pingere fastis Ostenta; ac paribus ducere signa notis: Talis erat genitrix, talis (reor) inclita proles; In stabulo quales ambo genethliaco: Cum, pecudes inter, gremio modo virgine fusum, Sustulit infantem baiula nympha Deum; Ostenditque, suam (puerili in schemate natam) Sideribus Lucem, terricolisque Ducem. Aut, qualis, rosea nitidus cum Matre Puellus, Templa novam sparsit per Solymaea facem; Cum Senis emeriti vivacia, Sole gemello, Lumina perstrinxit; fronsque professa Deum est; Infans illa quidem, sed summum bina TONANTEM Pupula, divina tunc cito fassa face: Sarcina parva quidem; tamen ipsa, senilia tanti Implevit vatis brachia, vota, dies. Aut haec ergo fuit, rutili cum Matre Puelli, Aut par, Cantabrico gloria visa Duci. O, quater! ô nimis! ô, numeri sine fine beatum, Cui licuit radio hoc, phaenomenoque frui! Et nunc divinum Pueri libare decorem: Maternis oculo, nunc, inhiare genis. Ac modo candiduli depascere lilia Nati; Ac modo Virgineae frontis obire rosam. Hunc cito; mox Illam, cupidis exsugere votis: Mox unis ambos nictibus ebibere. Interea nec sermo Duci, neque sermo Parenti, Nec fandi Infanti (ceu decet) usus erat. Quamvis sermo tamen, tribus his, vocalis abesset: Ora tamen tacito Mille fuere sono. Praecipue Mater (DECUIT facundia matrem) His fari visa est, ore silente, modis; HUC ades, huc oculos pariter, mentemque reflecte! Huc gladium, huc totum, miles Ibere, sagum! Nos tibi, nos, vitae speculum veterisque, novaeque, Simus! Ad hoc, mores finge, refinge, tuos. Non, ut spectemur, nunc adsumus, atque probemur; IUDICIBUS Superis nos placuisse, sat est. Sed tamen, ut spectes, praesto sumus; et spectatas, Presso cum vitiis orbe, sequaris opes. Cerne; nec addubita, radiis insistere nostris, Huius et in formae figere sede pedem. FORMA, bonum vix mortali durabile fronti, Hic indimoto semper honore sedet. Singula si peragres oculis, repetisse iuvabit: Crescet amor Caeli; defluet Orbis amor. Hic peccare nequis, quantumlibet optica libes Gaudia. nec Veneris, plaga fit ulla, dolo. Singula si cernes, discernere singula disces: Et tibi, Doctus erunt, Corpora nostra, Liber. Adspice! Formosa est Facies mihi tota! sed, insons. VERA potest nulli Virgo nocere viro. Frontis ebur nostrae, pudibundo inspergitur ostro: VIRGO, pudore carens virgine, flore caret. Bina verecundo subigit se palpebra nictu! SIC oculus, terram qui videt, astra petit. Auriculae cauto stant (haec, atque illa,) recessu: Clausa sit haec aliis concha, patensque Deo! Aurea carbasini tegitur coma nube theristri: Quam SAEPE in laqueum nympha comata, viro est? Flore caput surgit: gemmis diadema triumphat. Per SPINAS, tibi flos: per Mala, gemma datur. Hinc atque hinc roseo vernat gena blanda rubore: Quam PULCHRA est, lacrimis mala rigata piis? Sunt labra, sunt dentes mihi, cum gravitate modesti. OS etiam, et risus, discat habere modum! Colla nec adscito cernis torquata monili: VIRGO, tegens collum, grande monile gerit. Turgida caelesti duo suspicis Ubera succo. Clausa licet, cuivis nostra papilla patet. Divino Digitos sentis radiare pyropo. SIC opus in digitis luceat omne tuis! In Gremio residem nostro, veneraris Iesum. In Loyolaeo corde quiesse potest. Iamque Pedum lambis vestigia pura meorum. MUNDA est, quae mundi stercora, planta terit? Caeruleamque meae iam cyclada vestis adoras: At tibi, pulla potest, astra parare, Toga. Fulguris insoliti vultus in imagine figis. Quid Lux? si lucis tam placet Umbra tibi? NUNC igitur, seu Forma iuvet te, dilige formam; Sed, quam Parthenius pingit in ore pudor. Seu tibi fulgenti Cidaris diademate ridet; Rideat! AD decus hoc sed tamen alta via est. Si cordi tibi sunt frons nostra, comaeque, genaeque; Sit SPECULUM tibi frons, sit coma, sintque genae! Si geminos censes oculos, tua sidera, nostros; Haec Helice tibi sint, haec Cynosura tua! Brachia si laudas, tenerum stringentia Christum; Bracchia fac nobis des tua; Parque feres. Si mea delectat, stellarum oculata lucernis, Te Stola; caelesti tu quoque veste nite! Si Puer arridet, gremii dulcissima nostri Sarcina; pars oneris sit Puer iste tui. Pondus, Inexperto tam suave; quid esset Adepto? In BREVIBUS membris magna synopsis opum est. Aspice, divinum vibrantes lumen, Ocellos! Aspice blandidulis torta Labella plicis! Ora vide, refugis in risum prona lacunis; Sic tamen, ut constet lege modesta gena. Articulos, Digitosque vide, tibi pectine pulchro In seriem explicitos; nec Numerare, rudes! Primus, in hoc numero, Pueri qui ad magna citetur Indice; tu, Dux, es. Te, Loyola, vocat. Index te dexter, Sociorum signat Iesu, Alpha, caput, monadem, principium, atque patrem. Inde, Novem reliquis digitellis, mandat; in Album, Et numerosa Viros signa venire Novem. Sic, omnes pulchro Digitos consumit elencho: Dactylus et Denus, vos iubet esse Decem. Quos tu nunc nescis, tua sub vexilla volabunt, In manibus Pueri, scripta caterva, Dei. Ergo, pari sit et ille tibi descriptus amore, In fida manuum, ductor IBERE, vola; Et, crispum radiis, divini Nomen Iesu, Maius Atlantaeo, dextera gestet onus! Hesperiis illud populis, ac, praefer, Eois: Et sciat hoc, ex te, nomen uterque polus. Sed, Magnum hoc opus est: et ad hoc non impete parvo Est opus. Huic iam nunc arma virumque para! Quid facis in terris? caelum (fuge cetera!) caelum, Et solum, et tota postmodo mente, pete! NEC sunt per dubias, caecasve, parumve fideles, Astra petituris, astra petenda vias. Per nos, en, iter est! Tibi Nos fiemus iidem, Ductores, comites, semita, meta, quies. Aggrediare, licet. Sed vincula rumpe, morasque! PRINCIPIUM omne facit dulce, remota Mora. Asperior, Progressus, erit: dulcissima, Meta: Haec tibi, quidquid avent nunc tua vota, dabit. Herous te lactat Honor? pasceris Honore. Delicias sequeris? quidquid amabis, erit. Ut late domineris, agis? NIL Latius astris. Ut Regnes? REGNUM, qui bene servit, habet. In cumulum, venaris Opes? nullius egebis. Thesaurum indagas? Hic fode! fiet ibi. Arx te celsa iuvat? celsissima Regia caeli est. Veris amas Hortos? et Paradison ama! Rus placet, ac segetes? Ibi messis et horrea plena. Prata tenent? rutilis floribus Axis ovat. Laurea te victrix ornat? plus, viva corona! Palma decet? IUSTUS Palma erit, atque cedrus! Te Species capit? en, Puer hic speciosior orbe est! Urit amor? Nostri purius ardet amor. Sponsa trahit? Sociare mihi! sit Olympus in arrham! Vis Genus, ac sobolem? pignora mille dabo. Denique, Quid tibi vis, quod non ego poscere pro te? Aut, dare quod Natus non queat, atque velit? Omnia complexo votis; unum omnia votum, Ista tibi Genitrix, fiet, et Iste Puer! Ex Puero, quaecumque recens ego gaudia Mater Collegi genito; colligere ipse potes. Ex ipso quodcumque tulit solamen adulto Orbis; ferre potes tu quoque. Pande sinum! Ex me praeterea, quidquid, velut ubere concha, Sive scaturit opum, sive redundat opis; In caput illa tuum, praedivite defluet amne: Et tua, quidquid eris, gloria semper ero. Haec mea, teque teget, teget et tua pignora, palla. Interea, VIVE hac praeside! Iamque vale! TALIA, si Virgo non dixit, dicere visa est: Et cunctabunda cessit in astra fuga; O Puer! ô Genitrix! (clamat Loyola) Quousque? Et nos, ô, aliquo fas sit, in alta sequi! Heu nos! cur Pueri, cur Matris, figere plantis Basia distulimus? Suasit amoenus amor: Dissuasit metus, ac tanti tremor (ah tremor!) ausi Ferreus. In Zephyros nunc mea vota fluunt. Vota cadunt! Sed amica tamen non excidit icon; Vah, Quid tale potes tu dare, foeda Venus? Ludis; et, heu, spurcae ludis Floralia Maiae! Sed tua quam rauco tibia fine sonat? SERIA, virginitas, contra est; et amabile drama. Tela quidem patitur fellea; dulce Telos. Ergo quid? Ex omni pridem Floralia sensu Despuo! FLOS noster, Flos Nasaraeus erit. Posthac castra mihi; posthac mihi Bella, valete! Et tu, flamma animi, bilis, et ira, vale! Iam flammor meliore pyra! Sacer aestuat intus Ignis! Io, IESU totus amore flagro! Iam, Mariae casto totus depascor ab aestu. Euge! quid aspexi? quam geniale bonum? Spectatum at satis est. Ah, quid loquor? Anne satis sit? Quod plenum Satias reddere nulla potest? Si mihi, quot caelum stellas, quot fulgura Titan, Lunaque quot radios, quot sata portat ager; Poma quot Alcinous, quot flores molle Tarentum, Quot guttas Pontus, quot Tyros ostra capit; Denique, quot Pompeiopolis micat ampla fenestris, Quot matutinis roribus undat humus: TOT mihi si pariter quisquam nunc donet ocellos, Luminibusque Argi lumina nostra iuget: Pauca tamen nimis haec sint, Instrumenta Videndi: Tantus, spectandi pluribus, ardet Amor! Sed tamen, utcumque est: Spectavi. Plaudere fas est; Et quoddam, plausu grandius, instat opus. Ecce! data est orchestra mihi; Deus ipse, theatrum; Virgo, scena! Quid hic deficit? ACTOR Ego. ELEGIA XXVII. S. IGNATIUS, IESU CHRISTI COMITATU, RECREATUS. Argumentum. Ex eodem Ribadineira.

IN itinere, quod ROMA Venetias habuit IGNATIUS (Loyola,) multa aspera et acerba pertulit. Propter grassantis enim Pestis metum, vel in Porticibus excubare, vel pernoctare sub dio, cogebatur. Et VIATORES, exsanguem illum ac luridum intuiti, summaque macie confectum; se in fugam aliquando dabant. Alii vero, qui se in via illi socios adiunxerant; lentius prae virium tenuitate ambulantem, sub NOCTEM DESERUERUNT. Sed, qui dixit; Non te deseram, neque derelinquam! ille desertum invisit IGNATIUM, abiectum suscepit, et complexus est. Namque, OBTULIT se illi NOCTE, postquam relictus est, proxima, CHRISTUS, in latissimo quodam Campo, a Fossa Clodia pergenti PATAVIUM: plurimumque, aspectu suo, recreavit eius animum: et ad GRAVIORA perferenda roboravit; et ita eius ITER direxit, ut Patavinae urbis custodiae ingredientem illum egredientemve, nihil omnino remorarentur, aut interpellarent, et aditum Venetias perfacilem haberet; cum tamen desertores illi socii laboris multum subierint; ut liberum in eam Urbem ingressum invenirent. Verba sunt Petri Ribadineirae Lib. 1. Vitae, capite 10.

 QUEM Fortuna premit, per vix toleranda malorum Pondera; ne tristi contrahat ora situ! Neu' vultum obruget, scapulasve a fasce reducat! NON omnis misera est sarcina, quae gravis est. Felicem hunc LOYOLA putat, qui fortius instat; Et coeptum infesso poplite pergit iter. IAM SOL ignivomos, excusso pulvere, currus, Aequoris Hesperii merserat inter aquas. Iam, blanda pro luce, graves induxerat umbrae Cynthia, non solita corniculata face. Non varium nitidae pingebant aethera flammae; Unde capit densa nocte viator opem. Pendebant tetrico vastissima nubila Caelo: Quae pressura diem, si superesset, erant. Hic tamen, ancipiti deprensus tramite, Miles CANTABER; obscurum perpetuabat iter. Nam, Quo deiectos strato componeret artus? Urbe vigil; Domibus tutor, abire iubet. Nec prodest Probitas. Comitum vix unus, et alter, Praesto erat: ac, sero vespere, Nullus erat. EST via, quam celebrem PatavI meditantibus Urbem, Pandit ab Adriaco Claudia-Fossa sinu. Latus ager. non hic frondes, tumulive, domusve; Fecissent mollem gramina sola viam: Ni Nox obstiterat. SED in hoc Ignatius arvo Errabat, dubio per tenebrosa pede; Languentemque trahens, titubabat ad omnia, gressum; Nunc vada, nunc veritus stagna palustris humi: Interdum carecta, pigram celantia glebam; Quae, semel impressum, mergeret alta pedem. Saepe, velut saxo plantam afflicturus iniquo; Retraxit plantam, quae bene mota foret. Saepe, tumescentis delusus imagine collis; Dum scandit, nullo colle tumente, ruit. Forsitan et tenuis, glebosa per avia, rivus Cum multa flueret garrulitate; stetit: Torrentemque ratus, voluit transmittere ponte; Cum duo, tresve pedes, utraque ripa forent. Quid facis, Ignati? Quidni, proiectus in alga, De viridi foeno tecta, torumque struis? Quodque dabit reliquum Nox temporis, exigis illic? Longius ire, labor cassus, et error, erit. En! ipsae, gracili fugiunt e corpore, vires! Maestus et, exsuco pallor in ore sedet! Frigoribus quatiturque caput, fluitantque capilli: Confectusque viis poples uterque labat. Iam pridem, ceu, multiplices cum praelia venti, Aequoris Euboici saxa per arcta, cient; Sic tibi, post vacuum quarto iam sidere ventrem, Horrificum reboat, non-moritura, fames. Exprobrat illa tibi, sine sanguine labra, genasque, Brachiaque, et digitos, et, sine carne, femur. Quid pergis, perdisque viam? Nox acrius instat; Spissaque iam timida tangitur umbra manu. Utque putes, omnes in te confligere Diras; Vix etiam es superum tutus ab insidiis. Horrida praeproperas explodunt nubila flammas; Et tremulum calido fulgur ab axe micat. Aeolus, emissis terret mare, sidera, terras, Flatibus; ac Venetas haud procul urget Aquas. SED, cur indoleo? NON est miserabilis ulli, Qui censu felix noluit esse suo! Quis patriam? quis magnifico surgentia saxo, Atria? quis partas spernere iussit opes? Dissuasit frater, lacrimas hortatibus addens: O frater, sero cognite, vera loqui! Nunc, tibi regnandas, alius tuto insidet arces, IGNATI: in dura tu regione iaces! Ille, vel antiquo trahit ebria pocula Baccho; Vel cocto fluidum gurgite figit aprum. Aut, ubi suaserunt blandum convivia somnum; In Tyrio ponit languida membra toro. Te miserum! Nunc, dum pluvia furit Aeolus ira, Vastaque nimbosa grandine terra crepat: Quisquis vel fragili iunxit magalia iunco, Aut sicco finxit vile cubile luto: Ipsae etiam volucres, et maxima quadrupedum pars, Quas vel nidus alit, vel sua lustra fovent; Mollibus instertunt paleis: memoresque quietis, Non tonitru, rabidos non meminere Notos. Immo, aliquis casu nictantia lumina tollens, Dum notat, adverso fulgura torta polo, Nocturnamque hiemem, tempestatemque nigrantem: Ridet, et; I, Noctem hanc, sere viator, habe! (Inquit) me calidis foveat mea culcitra plumis, Et tegat incinctum byssina vitta caput! Non Hyades noceant! non torvi murmura caeli! Lecticam gravior neu' vibret aura meam! Somne, redi! Sic te, quicumque est, sannio ludit; Sollicitatque novis, ad mala prisca, malis. QUID, Loyola, facis? spem, qua lactaris, inanem Protere! tam Tristi cur petis Astra via? Bella gerunt in te nubesque, imbresque, Notique, Et caelum, et forsan, qui regit ista, Deus. Verte ratem! ac, stulte quondam consumpta, resume! Quaque potes, voti corrige vela tui! Non est turpe, feras repetito inquirere cursu; Quae, semel excusso casse, dedere fugam. Nec pudor est, si forte manus effugerit ales, Aucupio praedam sollicitare novo. Hoc fac. Quis prohibet, regnata parentibus ora, Et male desertae, si repetantur, opes? UTERE Fortuna. reliquum quem fecerit aetas, Falle, magis laeta conditione diem! SED, moneo surdos: do verba rapacibus Austris, Et volo Caucaseum pellere sede iugum. Cernitis? ut, fusis circum pluvialibus undis, Exhibeant latum gramina mersa fretum? Hic Loyola tamen, limo tardatus et alga, Promovet invitum, caeca per arva, pedem. Nec Desertores, malefidaque foedera, questus, Aut, pressum a terris sideribusque, caput; PLUS (clamat) PLUS adde malis, venerabile Numen! Et vomat in me iram Tartarus ipse suam! Nox gravet! involvant nimbi! me fulminet aether! Sternar in externa putre cadaver humo! Non moveor. numquam adversae dabo tergora forti; Iam Miles, didici FORTITER esse MISER. Ite pedes! teneant coeptum vestigia passum! PLUS Patiendo viae, quam Gradiendo, vorant. Iam fugiunt nubes! sensimque cadentibus Austris, Incipiunt miti lentius imbre trahi. Stant etiam caelo, stupefacta tonitrua! Iamque Nulla serenato fulmina ab axe ruunt. Fallor? an et, croceo ridens Pallantias ortu, Eoo tenerum mittit ab ore, iubar? An Sol ipse? Sed, O, mea Lux! mea Sidera! Christus, Insolito se infert, clara per arva, gradu! Agnosco! lateri ille meo latus addit, et adstat! Iamque meis figit basia casta genis; Demulcetque animum. Iam roto immergor in Illo: HAEC sunt, contemptis praemia deliciis! Quin, idem hic, dulcis Pylades, comitatur euntem: HOC pretium est, comites non habuisse suos. Hoc Socio, nimbi, saevaeque, redire, procellae! Hoc, incusse truci grandine, turbo, redi! Hoc, etiam Tenebrae, tristique informior Orco, Umbra, veni! SOCIA LUCE, Serenus ero. LIBRI AESTIVORUM. II. FINIS.