Turcicorum tyrannorum qui inde usque ab Otomanno rebus Turcicis praefuerunt, descriptio Machine-readable text Campanus-Vodnanský, Jan Campanus-Vodnanský, Jan XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ campanus1 campanusturcici.html s001.html campanusturcici.xml campanus1/jpg html Prag: typis Otthmarianis, 1597.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 March 2004 Ruediger Niehl markup new TEI header; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check TURCICORUM TYRANNORUM QUI INDE USQUE AB Otomanno rebus Turcicis praefuerunt, DESCRIPTIO, A M. IOHANNE CAMPANO etc. Ubi res ipsorum gestae, historico ordine, additis in altera ubique annis, breviter exponuntur. PRAGAE: Typis OTTHMARIANIS. Anno Domini. 1597.
MAGNIFICO AC GENEROSO DOMINO, DOMINO HERTVICO ZEYDLICIO A SCHENFELD Libero Baroni in Zwolenowes et Choczna, S. C. M. Consiliario, civitatumque Reginae Bohemiae subcamerario, Domino meo clementissimo. Dum furit hinc atque hinc Mars fervidus, armaque in hostem Hic enses, hastas, et rapit ille sudes. Nos HERTVICE, stylum rapimus tabulasque, tyrannus Hic etiam Geticus, quo laceretur, habet. Illius insidias hic pingimus, illius arma Persequimur nostro quomodocumque stylo, Viderit haec aliquis, Scythicaeque hinc conscius artis Cautius eludet, quos sciet ante, dolos. Quicquid id est HERTVICE tibi memorande sacramus, Et ferimus magno munera parva viro. Explicita, sint parva licet, tu suscipe fronte, Placatur paruo thuris honore Deus.

Ioannes Campanus.

Candido lectori. Unde, et quando cohors Turcarum crevit, et orta est, Et qua fraude suas multiplicavit opes: Ordine descripsit Campanus, claudere paruo Miror eum tantas res potuisse libro. Facundus narrat Cicero, quod totus Homerus In nucis unius cortice clausus erat, Ficta prius res visa fuit, iam grandia in arctum Discimus ex Vate hoc posse venire locum. Sic paucis quondam consueverat, inclitus armis Multa, Lacon, animi sensa aperire sui. Odimus ambages, tantum placet ille, petitam Ad metam ducit qui breviore via.

M. Ioannes Chorinnus.

 TURCICORUM TYRANNORUM QUI INDE USQUE AB Otomanno Rebus Turcicis praefuerunt. DESCRIPTIO. ROmanos rerum dominos, gentemque togatam Describent alii melius, vivosque canendo (Credo equidem) facili ducent in carmine Illa Maroneis ego decantata Camenis (vultus. Aspiciam admirans numeros vocemque sonantem, Nec tamen audaci comes ibo per ardua passu: Tuta sequar, tutus nimium timidusque procellae, Bistonidaeque mihi studiis asperrima belli Pectora, carmen erit, duris quis dura Tyrannis Scripta neget? mala facta malo sunt digna Poeta. Musa mone vatem, quo gens haec sanguine creta: Unde domo? qui quondam illi status! unde tot illa Europae atque Asiae sese diffudit in oras? Gens antiqua fuit (qua stirpe profecta domove Progeniesne Chami, fama est obscurior annis) Non ita dives opum, patrio quam more superba, Et secura DEI, nutu qui sidera torquet. Illam Sol oriens gelidum spectabat ad Arcton Immunem legum, bellique impune quietam, Pascentemque greges, qua se Turckmania Persis Iactat ad aurorae clarum iubar, Indica contra Deserta, Europa procul extra sidera nostra. A. Ch. 640. Hinc Orimasda sibi Rex Persicus obsitus armis Rex Saracene tuis, arma auxiliaria poscit, Exoratque viros: sed enim quia tardius ibant, Dum matres, dum plaustra, greges, puerosque trahebant, (Qui Nomadum mos est) Saraceno victus ab hoste Persa, simul vitam simul arma amittit in armis. Interea lentus tandem Turcmanide terra Turca vocatus adest, et casu Regis acerbo Perculsus, sedem exiguam terramque feroci A victore petit, turbam Saracenus inermem Accipit hospitio, Chorasenoque orbe reponit. Felix, heu nimium felix si Turcica numquam Plaustra quievissent Hyrcanos fessa per agros. Tempore iam ex illo Turcae, qui lege teneri Haud ulla soliti, vel relligione, repente In mores abeunt Saracenos, et Mahometi Somnia vana probant: quales, dum futile Pentheus Contemptor diuum dogma attulit, ilicet omnes Prosiluere, Patres, pueri, matresque nurusque Insanis certi consumere tempora sacris. Tales se Turcae sociorum ad sacra ferebant, Dignati magno Mahometem vatis honore. Viribus hinc aucti, Saracenos agmine facto A. Ch. 1000. Discordes fundunt. En quo discordia caecos Perduxit! serui Dominis dant iura: receptus In gremium anguis,herum patriis longe. aedibus arcet. Tum demum Turcas gremio fovisse pigebat Ingratos, instant illi, quae proxima verrunt Omnia, Sadoci (iustum qui nomine signat) Auspiciis Regis, cui plures ordine longo Successere alii, quos multis cladibus actos Nunc sors huc, iterum sed lubrica depulit illuc, Mansissetque utinam talis fortuna: Sed ecce Res ubi iam duros minitatur Turcica casus Tartaricis attrita armis, diro excitus Orco Otomannus 1. Turcarum tyrannus 1300 Dux Otomannus opem rebus celer addit egenis. Insignis spoliis, insignis fortibus ausis: Hunc omnis Regem Turckmannia turba salutat, Et magno Ducis in victi dignatur honore. Namque videbat uti bellantes Thracia circum Moenia, saepe suis inimi cos fuderit armis Fervidus. Ille decem propere labentibus annis Victor ad auroram spectantia Regna coegit Insuetum portare iugum, dominosque superbos. Tum Bithyna sensit, eo sub Rege tyrannum Experta, Euxini gemuit vicinia, Ponti. Nec Sinope magni Mithridatis nota sepulchro, Nec tuti iam Cappadoces, ruit omnia late Vulcano superante ferox, semperque recentes Convectat praedas alacris (velut omnia quondam Ingens verrebat Briareus, cui brachia centum Centenaeque manus exstabant corpore vasto) A. Ch. 1328. Orcannes 2 tyrannus. Non tulit hanc faciem rerum sator, ille tyrannum Exitio dedit, et Regnis immisit a vernis. Hinc adit Orcannes sceptrum, dux callidus, acer Degener haud astus Patrii, nec futilis auctor Consiliis habitus, nec linguae gratia sedit Nulla suae, bonus officio certare, favorem Militis hoc meruit, raptique Parentis habenas. 1338. Ille ubi Graiugenas inter non digna frementes Lis oritur, saevitque animis ignobile vulgus, Hostis adest lydosque metu Caresque fatigat, Nec Phryges Orcannem quando videre furentem Esse sibi rem cum Danais et pube Pelasga Dicebant, decimum quos distulit Hector in annum. Qualis erat! eum tormentis insueta minatus Cappadocum montes, clarumque Lycaonis axem Vastaret passim cultoribus, oppida multa Fulminis in morem tormento ponderis acti Concutiens, magnamque iubens dare pulsa fenestram. Filius huic Solymannus erat, quem fortibus acrem Auspiciis pater admirans Nicena regenda Tecta dedit: pontum hic super Hella dos ilicet armis Protulit imperium, magnosque hic stragis acervos Edidit, hunc dones Pater atro funere mersum 1350. Amurathes 1. Turcarum rex 3. Consequitur, fixusque maligna cuspide teli Tartarici propere ruit. Eius filius arma Sumit Amurhates minor, ut virtute feroci Sic maior simulante dolo: ne eredite Graeci Iuranti, iurando fides huic fallere prima est. dicta fides sequitur, nam perfidus ille Pelasgos Auxilium simulans viduat cultoribus agros. Ista Palaeologo Regnatori Hellados affers Auxilia? haec illi in proceres promissa rebelles Perfide bella geris? memores fandi atque nefandi Esse Deos dubitas! at te pro talibus ausis Praemia dignae manent, neque me praesagia fallunt. Talia iactabat memorans nihil,ille movetur Quaestibus, ex illo Graiis dece dere teris Abnegat, et constans in sedibus haeret iisdem. 1363. Iamque Philippopolim, iam cui dedit Adria nomen Callipolimque capit: sternuntur inertia passim Corpora, ubique pavor, et plurima mortis imago. Causa mali tanti Ligur, hic cum classis egeret Turca, dedit naves oranti et dona ferenti Captus amore auri, nocituro munere captus. Arrepta tellure semel, ferus ille, reverti Abnuit, et terram quae nunc Romania fertur Incautam ferro superat, tum Servia nomen 1372. Obtinet antiquum. Nam servit, vimque tyranni Threicii sentit, per quem spoliata magistro est. Non impune tamen. Nam cari funera Regis Dum famulus parat ulcisci tu vindice ferro Turca cadis, calido pro sanguine, sanguine fuso. Baiazethes 1. Tyran. 4. 1374. Hinc Baiazethes patrios invadit honores, Alta petens audax, caput obiectare periclis Impiger. Ille suos fraterna caede penates Securus poenae maculat, quo tempore contra 1374. Thracas, ovans animis, Marcus Cragevitius ultum Facta patris, magna fidens se mole movebat, Bulgariamque suam quam lata in bella trahebat, Sponte petes pulchraem per Martia vulnera morte. 1377. Parte ali a Daci arma movent, his caesaris alae Sigsmundi adglomerant, quae postquam numinis iram Supplicibus superant votis, densa agmina fundunt Turcarum, contra Thrax irritatus in arma 1383. Deposcit fortes Dacos, fortesque Croatas, Qua data porta ruens, multisque in vincla petitis 1389. Contendit magno ad Byzantia moenia bello. Hic ubi sexta illum pugnantem viderat aestas Bella Sigismundus Gallis comitatus et Hunnis Integrat. haud illi sese Thrax segnius offert, 1395. Et qua Nicopolis surgit concurritur armis Hinc atque hinc validis, oriturque miserrima caedes Christiadum: lis causa mali, lis improba, primas Dum sibi nunc Gallus, nunc arduus arrogat Hunnus. Et Baiazethi sua sors mutata tyranno. 1397. Namque ubi rursus adit Byzantia moenia bello Infelix Scythicis illinc Tamerlanis armis Retrahitur, caveaeque ferox includitur arctae, Qui mare nunc, Hebrumque armis Istrumque premebat. Moses, alis Cyris Turcarum Rex 5. Hinc Moses casu patris exanimatus acerbo 1393 Sceptra tenet mitis ponuntque ferocia Turci Corda, timent acies lato se credere campo, Et tantum fratres inter se proelia miscent Duri Otomannigenae. Sic sic iuvat ire sub umbras Crudeles Dominos, dudum caelestium inanes. 1401. Iam fratris dextra superis concessit ab oris 1403. Moses, et Regem qui ceperat ante priorem, Cum mites illi non longo tempore Turcae 1405. Rursus in arma ruunt. Mahometi Thracia quando Sceptra dat, is Dacos, et quae iuga ferre negabat Bulgariam premit: huic Boio comitatus et Hunno, 1411. Marte Sigismundus Caesar coit, hic ubi victor Turca Columbaciis laetus se moenibus infert. Atque hic exsultans animis spoliisque superbis 1412. Dura tributa ferox Daco imperat, Ioniosque Contingit scopulos, primum rate traicit Istrum Primus Drinopoli sedem sibi figit in urbe, Et quaecumque sui prius amisere receptis, 1419. Morte cadit merita graveolenti debitus Orco. Eius Amurrhates sceptrum rapit, ante necato 1420. Baiazetida Novomentumque obsidet annos 1438. Quatuor, hinc Venetis sua Thessalonica per illum Demitur, et Bellogradum obsidione tenetur, (Bulgarus hoc castrum, cum iam diffideret armis Bulgariae, castris aliis pro pluribus unum Hungarico regi dedit, Hunnis rebus asylon Ut foret, et nuris hostem seiungeret altis) Fulminat hic armis Thrax arduus, ardua contra Arx manet inconcussa, velut Marpesia cautes: Instant ardentes Hunni, nec saxa nec ullum Telorum interea cessat genus: a volat inde Rex Geticus belli sortem indignatus acerbam, Atque novis acies agit, illum bella minantem 1439. Hungariae, Hunniades contra se strenuus offert 1440. Inque haemi campis superatum ad foedera cogit. Non tulit hanc pacem praesul Romanus, et arma Arma Getis moveamus, ait, dicto ocius omnes 1444. Prosiluere Patris monitis parere parati. Hic Thrax (ut perhibent) violati foederis ira Multa Deos orans oneraverat aethera votis Si Deus es Crucifixe, tuum qui fallere numen, Per quod iurarunt, audent, ait, hos age dinis Exerce poenis, liceat punire merentes, Foedifragumque istis liceat domuisse sub armis. Sic fatus: curum vagina protinus ensem Eripiens volat, huic comes omnis Thracia pubes Et qua Varna suas despectat lubrica lymphas. Ingentes coeunt a cies, haud numine nostro, Rex etenim Wladislae cadis, cadit improbus osor Foederis, a magno de missum nomen Iulo Triste gemens (at tu dictis Romane maneres) Foedifragique viri peraratur acinace pectus. Hunniades, Thracum per mille sequentia tela Surripiens sese fugit ilicet otior Euro, Et montana petit, pedibus timor addidit alas. Constitit haec Turcis etiam victoria magno, Nec tamen absistunt, cladem iuvat addere cladi, 1446. Et glomerare manum bello, et concurrere in hostem: Attilidae contra magna nituntur opum vi. Quis cladem illius pugnae, quis funera fando Explicet? hoc natum bello sibi luget a demptum Turca, furensque quid hic omnes moriemur inulti? Non moriemur, ait: nec multa moratus ovantem 1448. Hunniadem flammaque Getis feroque minantem Accurrens fugat, et quinque atro milibus Orco Immissis audere suos in proelia cernens Cuncta ruit, Scopiam et Sophiam capit, oppida clarae Bulgariae, generumque fugat, securus amorum Coniugis: hinc pugnas atque invidiosa perosus Sceptra subit claustrum, positisque inglorius armis Exigit aetatem. Negat illi gaudia pacis Filius, ante annos sceptrum, cumque hoste potenti Bella gerens: rogat ille patrem succurrat egenis Rebus, et effrenes compescat militis ausus. Audivit senior, dumque aestuat ira, (lupus ceu In densa raptor nebula, quam livida ventris Exegit caecum rabies, catulique relicti) Fertur in arma furens, et dudum impune rebelles 1449. Ultus caede viros, validis citus imminet Hunnis, Tum quoque Scanderbege premi obsidione videbas Emathiis Troiam campis, ubi Thrax gravis aevo 1450. Dira fremens, quod non obsessam vinceret urbem Effugientem animam quassans caput, exhalavit. Nunc mihi Pieri des si quando, favete canenti Maius opus moveo, maioribus ire per altum Mahometes 2. rex Turcarum 8 1 Imper: salutatus Me decet auspiciis, Mahometem quando secundum Dicere fert animus, Mahometes carminis huius Materia est, vir Martis amans, Patre sevior ipso Europae atque Asiae dira et communis Erinys, Imperii bini raptor, clarusque ducentis Urbibus ereptis. Hic patris funere laetus Thursinem fratrem Genitricis ab ubere raptum Ire suo comitem Patri iubet ad Stygis umbras. 1451. Protinus a Croiam late loca milite complet 1452. Musarum domus, Aöniae verruntur Athenae Triste iugum passae, tum pulsa Palla de Mavors Palladis insedit muris, avellitur inde 1453. Et Constantini Mahometes obsidet urbem. Nec prius absistit, quam victis Caesare et urbe Imperio potitur Graium, nec Bosna quieta est, Hic Mars Vulcanusque fremunt: unde horridus hostis 1456. Asper acerba tuens Graiae, arduus imminet Albae: Et dum lustrat equo passim loca, dumque minantes In caelum muros tentans huc fertur et illuc, Huniades fulmen belli, fortissimus heros, Illum, arci casus supremaque fata minantem Summovet Hungaria: vidisses fata Tyrannum Lugentem sua nequiquam, studiisque furentem, An sese mucrone ob tantum dedecus ultro Induat, an mediis iaci at se fluctibus excors? In Persasne omnes irarum effundat habenas? Haec alternanti potior sententia visa est 1457. Persas Marte sequi: primum hic fortuna labori Persarum aspirat, Caeduntur milia Thracum Dena quater, rapida Euphrates qua labitur undae. At vero duri revocant dum proelia Turcae, Erectisque animis instaurant agmina magni Arsacidae, gliscit violentia: paene putares Aethereos montes concurrere montibus altis. Fit via vi, favet ipse suis Mars Thracius armis, Victoresque cadunt Persae, Rex ipse perempti Hoc bello nate crudelia funera luget. 1458. Inde triumphata felici Marte Corintho, 1460. Turca Trapezuntem Comneni regna Davidis Eruit, et Regi subeunti, aciesque trahenti Detruncat caput Hinc Sapphus patriam Mytilenem 1462. Marte truci superans collo iuga sumere cogit. Tum caput ipsi aufert Domino, truncumque relinquit Sanguine singultantem atro, sensimque cadentem. 1464. Eloquar: idem hostis feriendi foederis ergo Bulgariae Dominum vocat ad se in tecta, vocato Est detracta cutis summos direpta per artus. 1465. Ilicet Eliadum qua feta Epiros equarum Visitur, et ducit tectis sublimibus arcem, Esse sui cupiens firmum praedonis asylum. 1466. Non latuere doli Dominum regionis: is arcem, Surgentem telis quatit arduus, et Mahometem Niligenas fero flammaque lacessere cogit. 1468. Hic vero ingentes pugnas (ceu cetera nusquam Proelia fecisset) Thrax conserit, omnibus unus Urbibus incumbens, terrasque cadavere complens. Narrantana ruit, ruit alta Seleucia, primi Cives, patricius sanguis, spes tanta nepotum Funere mulctantur, deiecti turribus altis. 1469. Nec minus interea praedones Stiria passa est: Ex illa passim manibus post terga revinctis Christiadae ducti miserum et lacrimabile vulgus 1470. Euboica his etiam gemuerunt arma sub armis, Vidisses Italos hastis sudibusque praeustis Affigi, et lucem petere et gemuisse reperta. Tum quoque bellaces invadit Thracius Hunnos Ensis, ibi Getica tum milia dena trahuntur Capta manu: quin Dalmaticis quoque finibus ampla Praeda agitur, multi praestantes corpore Tauri. 1473. Damna bonus Perses pensat, dum milia Thracum 1475. Triginta fundit, neque lentius exigit hostes Muldaviae princeps Stephanus: tot casibus actus 1478. Turcus paciferam Venetis praetendit Olivam. 1479. Hinc Hunnum terra sed te petit Appule lympha: Mittitur imperium in Scythicum nemorosa Zacynthos, Leucadiaeque sinus et Neritus ardua saxis, Et vicina mari Calabris in montibus Hydrus. Processurus erat, non sivit Rector Olympi Ille oras bellis gravidas miseratus et urbes, Regnatorem Asiae magnum parva obruit urna 1482. Vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Baiazetes 2 Turcarum Rex 9 Im. 2 Quaeritur hic alius, nec quisquam ex agmine tanto Baiazete prior, solo minor ille Parense Arcet longe Asia fratrem: illis forte diebus Hydruntem Alphonsus recipit, Castrottus aviti Regna soli, satus Huniade Bosnensia regna 1483. His commotus atrox hostis Nilique Rhodique 1484. Pacem orat, voti compos Valacho imminet, atque 1486. Victor sede Getas alibi deturbat avita, 1492. Ipsa etiam positu defensa Ceraunia dudum Passa iugum Mahometigenum flent triste, tyrannus Interea Cilicum condensis obrutus armis Milibus exuitur ter denis: tum quoque Turcis Sabbatium praestans animi Corvinus ademit, Corvinus, quem Marte potens, dum vita manebat, Hunniades terrorem inter Martisque labores Erudiit Pater, et magnis adiunxerat ausis. 1493. Tum vero demum furiis exarsit et atro Corde olor Turcae, rapit arma, nec impiger Hunnos Involat, et parto repetit sua regna triumpho. Vir fuit in venetis quo non simulantior alter, Perfidiorque fuit, (mendaci patria dixit Voce Thronum) malus hic auri stimulatus amore 1497. Naupactum vendit. Quid non mortalia cogis Pectora sacra fames auri? tibi iura fidesque Coniugiumque, Patresque, tibi venalia regna. Tum Venetis tremefacta novus per pectora cunctis Insinuat pavor, ut Scythieis sub legibus urbem Conspexere suam: sed et altera causa timoris 1499. Victa Corona fuit, quam Tigride saevior hostis Progressus magno Graiorum ad moenia bello, 1500. Misit in imperium. Nec portu nobile tutum Dyrrachium fuit, Acteaeque arsere Methones Moenia, truncatus praesul spectante Tyranno Truncati cives, timor undique et undique letum. At tibi Turca gravem fert haec iniuria cladem. 1501. Tristia nam venetum miserati fata vicesque Christigeni proceres, tua diripiuntque feruntque Oppida, nonne vides, tenedum considere in ignes? Nonne Pilum recipi? Cephalenen et Mytilenen Apinamque omnem verri? tandem ergo superbum Pone supercilium, fasces demitte: quid haeres? An, quae circumstant te nulla pericula cernis? 1511. Nec quibus insidiis Selymus te filius ausit Appetere advertis? viden' asper apella venenum Ut tibi mentitus medicinae dona propinet Instructus Selius 1. Turcarum rex 10. Imp. 3 Selimique dolis et fraude Magistra, Sic ô sic praedo vitam praecide cruentam. (sis 1512. Corripit hic Selymus sceptrum Patris et nova Per- 1514. Bella gerens Tauro potitur, gemit hoste sub illo 1515. Cappadocum montana cohors ut fertilis agri, Sic cives pecoris, nivei sic lactis abundans: Sed non Bistoniis etiam par viribus, illo Tempore, quo Regique suo Dominoque Tyrannus Strymonius magna caput a cervice revellit, Et Venetis mittit memorandi insigna triumphi. Interea Selymo diversa in parte furenti, 1516. Vastantique agros perfertur nuntius, hostes Nilicolas Alepi Domino nova bella parare, Hunc petere auxilium veniat, succurrat egenis Rebus. adest celer ille, sibi discordia spondens Regna, iubetque suos iam spe praesumere Nilum. Sternuntur, simul Aegypti, simul invidus ille Dux Alepi, victis Selymus dominatur in oris Non illum Memphis multos dominata per annos, Non arces Solymae, Divum Domus, arma ferentem Sustinuere, nec ipsa suis antiqua Damascus Obnixa est portis, ultro hostem in moenia duxit Permetuens Geticasque manus, iramque Tyranni. Nodum etiam leti informis trabe nectit ab alta Tomombeius, eum septemplicis incola Nili Suldanum (late regem sic nomine dicunt Niligenae) legit, sed non et fraudibus hostis Eripuit: captum Thrax ligno infixit acuto Ante aulam, ante illas, Dominus quas rexerat, arces. Niliadae Regem fuso dum corpore cernunt Pendentem, taciti secum dum cuncta revolvunt, Et quo sit fortuna loco, et quo casus agat res: Pars fugit in silvas, atque invia lustra ferarum: Pars, qua lene sonans immani corpore Nilus Pandebat gremium, fluvio se immittit aperto. Iam victor triplici Bisantia regna triumpho 1520. Invehitur Selymus, cum mors indigna minantem Christicolis, Stygia mergit properata palude. Solymannus Turcarum rex 11. Imperat. Quis procul ille virum, facies cui fusca, comaeque Tantum in fronte aliquae, macies in corpore toto, Ardentes oculi suffecti sanguine et igni, Ipse minax, gradiensque alios supereminet omnes Agnosco. Solymannus hic est catus, arduus, audax: Nec tamen indocilis pacis, prope limine in ipso Imperii legatum audaces mittit ad Hunnos: Quid malint referat pacemne, vel arma? det arma, Conclamant illi. quae vobis tanta cupido Istricolae, quae tanta venit fiducia? vestris Cladibus irruitis, nocituraque poscitis arma. Iamque (videtis enim) tot magnis clara triumphis Inconcussa diu, Solymanni viribus ingens 1521. Succumbit Graia Alba, ruit victricibus armis Sabbatium, nec quae Mahometem infracta secundum 1522. Reppulit, hunc etiam potuit superare furentem Phoebo grata Rhodus, nec eum satis infula texit, 1525. Sirmia claustra sua qui tum ditione tenebat. 1526. Occidit Hungaricis etiam Ludovicus in armis Ora puer prima signans intonsa iuventa: Illum, quae bello dederat, lux invida secum Abstulit, evulsus simul armiger omnis, et omnis Hos iuvenum virtusque virum. Scytha deinde Viennam Austriacam saeva ferus obsidione premebat: Et iam parte aliqua tormentis moenia rumpens Urbi incumbebat, cum se germanicus illi 1529. Obtulit, inque fugam facto agmine vertit Achilles. 1535. Nec bene laetatus spoliis orientis opimis Turca fuit, nec se Terva iactavit adempta Arsacidis dudum. nam cum discederet illinc Persa, fugam simulans vacua Thrax stultus in urbe Insomnem vino noctem quam longa peregit Indulgens ludo et vertens crateras ahenos. Ecce furens redit interea Rex Persicus, atque Invadit Turcas vino spumante sepultos, Et quadraginta dat milia victor averno. 1537. Nec Corcyraeas Solymannus praeterit arces: Hic ubi tela manu dum iactant irrita Turci, Bis quinos sine fine dies, fracti impete Martis Aeginam tentant, expugnataque fruuntur. Non Naxos Bacchata iugis, non alta Cytherae Non Parus, aut fluctu apparens nemorosa Zacynthos In medio, Geticos potis est depellere fures. 1541. Hinc Paestum capiunt, deque altis turribus alti Strigonii stultae Salamancae fraude triumphant. 1543. Exin' foedus init Latio cum Caesare Turca 1549. Pacis et ingratus Persas petit agmine longo, Diis haud auspicibus, reor, haud Mavorte secundo. Ensis Achaemenius nam quos non abstulit, illos Dira fames et dira lues, et tristis egestas Sustulit exsortes patriae, regnique Polorum. 1551. Sors melior tua, Bassa Sinan, tu fortibus ausis Insurgens, arcem Tripolin Melitensibus aufers, Et captam viduas, sublatis civibus, urbem. 1552. At Temeschvarum validis circumsonat armis, Qui Budae praefectus erat: Losontius illum Nec quicquam sese contra fert, arcis et urbis Et Ducis unus erat casus, tres una videbat Atra dies nigra mergi caligine victos. Et iam Zolnocco capto, super Agria bello Prima fugit, Budensis eam quoque Marte fatigat Bassa, sed incassum, nec sors est laeta tuorum, Quos ad Segetum tuleras, Halibassa, laborum: Ergo fugis repetisque tuas inglorius oras. 1560. De hinc redeunt in amicitias et foedera iungunt Bistinius Rex et Latius, multosque per annos Christiadae placida laetati pace fuissent. 1564. Ni furiae Eumenides in Martis Iazygas arma 1565. Traxissent: illis se Schvendius impiger offert, Et dum saevit hiems, glacie dum stringitur undae Toccaio potitur, seque arci maximus infert. Atque ea diversa caeli cum parte geruntur, Turca petiti Meliten, nec segnius illa tyrannum Submovet. ignescunt irae, dolor ossibus haeret 1566. Bistonidum, Chion ergo citi verruntque feruntque Insulam in Aegeo magno, dat iura Senatus Turcicus indigenis: quo tempore rursus ad Hunnos Mars redit, incumbens Palotae, quam extrema timentem, Nutantemque suis comes Helfenssteinius armis Liberat: inde Tatae, et vobis Vesprinia castra Subvenit. interea magna se mole movebat Maximus Aemilius sociosque in bella vocabat: Conveniunt quibus aut odium crudele tyranni Aut metus acer erat: sed enim versutior hostis Sigethum petit, hic telis, hic milite multo Fulminat incursans, nunc hac, nunc fervidus illac. Undique pugnatur, telorumque ingruit imber. Quam multa in tectis crepitans salit horrida grando. Nicoleos ubi iam Zerinius haud magis illos Insultus sufferre potest, media insilit arma Procumbens, pulchramque petit per vulnera mortem, Arx antiqua, potens armis, remora hostibus ingens Thracas habet Dominos. Iulae quoque fata requiris? Illa Leresthenio frustra defensa, repente Insueto dat colla iugo, cum Martius horror Selimus Turcarum rex 12 Imp: 5. In dignantem animam reddit Solymannus averno. Huic Selymus regni legitur successor, alumnus 1570. Cyprigenae. Venetis hic Cypria bella feroci Marte movet, primum victor, iamque arva tenebat Cypria, cum magnis Ioannes Austrius ausis 1571. Ad Strophadas Turcis insigni clade parentat. 1573. Nec Tuneto abstinuit: sed ibi propere omnia complens 1574. Milite, Bassa Sinan, victori victor ademit Dissimiles priscis Tyriae Carthaginis arces. Inde pedem referens Guletam disicit, atque Corcyrae secreta petit, non dona furentem, Non possunt cohibere preces, rapit omnia late. Impastus ceu quando Leo per ovilia turbans (Suadet enim ventris rabies) manditque, trahitque Molle pecus, neque balatu quicquam ille movetur. Iam Selymum Cytherea Venus, laticesque Lyaei 1574. Demisere neci: cum tertius arma Parentis Amurr: 3 Turc. rex 13. Imp. 6.Gestat Amurrates: sceptro ille superbus avito 1576. Arsacia bellum incidit cum gente gerendum. Hic ubi bis senos lustris labentibus annos Pugnatum, his iterum atque iterum caedentibus istis. Mustapha Bassa prior post funera multa suorum 1578. Tiphlisio potitur, Siruanosque occupat agros. Non retinet tamen: exoritur tum maxima clades Turcarum decies septem uno milia in anno Terribili leto Persae dedit impiger ensis. 1579. Illi etiam, quibus horrendum dant Tartara nomen Instaurati animis Getico succurrere Regi, Caesi pene omnes: Osman vix Bassa salutem Invenit pedibus. Tali Thrax clade suorum Turbatus, rabido commendat castra Sinani: Par huius fortuna, feros dum semovet hostes 1580. Tiphlisio, cunctis viduatur protinus armis. Causa mali tanti pestis, sed et altera causa Mars erat, et longe feriens tua Persa pharetra. 1581. Hinc aliquot pepigere dies pro foedere certo Firmando, sed ibi impensis nihil omnibus actum est, Vixit Amurratae iuvenis bellator in aula Principe matre satus, quae duris aequa Georgis Iura dabat, placidaque diu sub pace regebat. Hunc iuvenem quondam transmisit Mustapha alendum Threicio Regi, quo sub iuga mittere posset Omnem cum Domino gentem. Rex Thracius ergo Consilii memor, in iuvenem nova pectore versat 1582. Consilia: ille dolis monstratis protinus aula Devolat, et Getico sua subtrahit arva Tyranno. Non eadem fortuna fuit tibi PODKOVA, Lechi Inclita progenies, semper dignissime fama. Barbarica tu fraude cadis. quis patria servet Moenia? Si pietate ingens, ingentior armis, Invisam Turcis animam cum sanguine fundit Heu pietas! heu prisca fides! vir maximus ausis Hosti non tergo, sed forti pectore notus, Ferratas soleas disrumpere doctus equorum In chartae morem, Scythico poscente Tyranno Fata subit, Turcisque pio dat sanguine poenas. Inde Sinan Persis revocatur ab hostibus, atque Iam dudum vana spe lusus, honore bonisque 1584. Exuitur, par est Hunni fortuna Siausis. Huic Osman laude ante alios praestantior omnes Sufficitur, promptus seu quis contendere bello, Seu versare dolos velit: is tamen impete saevi Martis Achaemenias nequiquam territat urbes. Vix ibi Tebrisium cepit vigilantior, et iam Saeva Pharetrati restaurant proelia Persae: 1585. Nec mora, Tebrisio spoliisque per arma receptis Milia Bistonidum decies octena trucidant. 1586. Nec minus Hungarica belli furit aestus in ora. Ille Croatinis invadit Thracas in agris, Diversosque agit. hic Bosnae qui sceptra tenebat (Bistonidae Bassam patrio cognomine dicunt) Germanum gemit: unde ferus calida aestuat ira. Hunni nil, nec eum volventem dira morantur. 1587. Sed Copanum cingunt arcem, ruit illa, fenestram Dans magnam, Turcae manibus post terga revinctis, Raptantur, neque praefectum volucris fuga servat. Hinc magis atque magis dolor et pudor armat in Hunnum Bistonis. Ergo citi ferro populantur et igne Obvia, Limpaci qua limpida lympha susurrat. Non impune tamen: nec enim Zerinius heros Oblitus virtutis erat, laudisque paternae: Ille ubi sera dies, statioque accommoda fraudi Promittunt proedas, Scythicam, quae cuncta putabas Tuta, volans aciem turbat, versaeque phalanges Reiciunt gladios, et nostris arma ministrant. Hoc ubi magnanimus Zerinius agmine vidit Accelerare fugam in silvas et fidere nocti, Persequitur multosque necat sub luce maligna. Interea, fortes qua sulcant arva Liburni. Ecce novum dictuque oritur mirabile monstrum. Namque (fide maius) sub nubibus agmine denso Anseribus fera pugna fuit, quibus ordine longo In stagnum lapsis, bellorum immane furentes Auditi strepitus et Martius ingruit horror. Nec prius absistunt paribus concurrere in armis Quam vitam amittunt: nova res ostensa Croatas Turbat, et agricolae caesas in tecta reportant Laetati volucres, dapibusque epulantur opimis. Continuo vates, bella, horrida bella, videmus Conclamant: stupuere animi, veramque locutos Divinos homines, docuit post exitus ingens. 1590. Nec minus Austriadas et Boios omina terrent, Sub pedibus mugire solum, qui triste videbant, Insolitumque diu tremere omnia, tecta domorum Corruere, et magnos belli proedicere motus. Extemplo Thracum gens dira Vihitzia castra, Assiduo tonitru, et reboantis verbere molis Incursans capit, arx etiam Petrinia nostras Inspectura domos tenues se tollit in auras Barbarico sumptu, Colapis Savique strepentem Propter aquam, Geticum indignantur flumina pontem. 1593. Tum quoque Styriacas qua semita ducit ad urbes Siseccum petitur: sed ibi Miccatius hostem Fortior elidit dux impiger, huc tamen illis Non remeare metus. quae tanta amentia vobis Lunicolae? belli quae tanta cupido fatigat? Victane dat fastus Thressina? quid? hoc quoque demens Sperasti te Turea dolo subvertere castrum? Non facies: haud ille sinit Regnator Olympi. Quin morere, et gelidis Siseccum quaere sub undis Impastique aderunt qui lambant vulnera pisces, Haec te digna manent pro tantis praemia factis: Plura ferent socii: nam quos in gurgite vasto Non volvent undae, palo Hunnus figet acuto, Crudeles aliis arcebunt vincula palmas. Audit Amurrates fatum ducis, ilicet ergo, Ut primum furiis stimulantibus arsit anhelus Corde dolor, quassans caput, et iam pacis amicae Impatiens, bellum bellum te poscimus, inquit. Atque illum tales agitantem pectore curas Bassa Sinan acuit, quo non crudelior alter Christiadum flamma ferroque exscindere fines. Accedunt lacrimae matris (soror illa Tyranni Thracis erat) rapti lugentis funera gnati. Illius hic casu evictus vincla omnia rumpit, Ad bellumque vocat Latio cum rege gerendum, Iamque (quid invitis fac quemquam fidere divis?) Sisecco potitur: studiis asperrima belli Pectora Teutonidum captam despensa per arcem Thrax in frusta secat, Colapique trementia mergit. Tum vobis etiam Vesprinia castra superba Virtute exsultans, illabitur: hic ubi creber Arietat in muros et duros obice postes. Limen erat, caecaeque fores: et pervius arcis Usus, ea nostri furtim, quando ultima cernunt, Tuta petunt, subolens id Thracis odora canis vis Arce sub imperium missa, fugientibus instat, Iamque hos, iamque illos crudeli funere mactat: Et te foedifragis nequiquam credula Mauris, Palata, Poena fides malefidi perdidit hostis Poena tamen Poenum manet. illum respice, contra Qui se parte movet nostra fortissimus heros Tiefembachius, ut contra ruat impiger, illi Ut se submittant Fileccia moenia, quaeve Praeterea numeris non est comprendere nostris. Accipe nunc Thracum insidias, et crimine ab uno Disce omnes. ubi victa rapi Fileccia vidit Castra Sinan, haesit primum, mox fraude subintrans 1595. Hungariam, pretio Iaurinas occupat arces. Quid facis? arma manu potius, celeresque sagittas Corripe, parce auro: tenuis nam gloria, si quis Arces non adimat sed emat: num talibus olim Fraudibus Albani Patres, quibus esse satum te Mentiris, populos magna ditione premebant? Non venit in mentem foliis mandata per aevum Vivere facta Ducum: de te quoque fraude vel armis Viceris, in quirent alii, reprobusque fereris. (frustra, Quid loquor? aut ubi sum: quae fundo minantia Non mea dicta Sinan placidam demittit in aurem. Fallere prima Getis laus est, et vivere rapto: At fraudes nescire nefas vel morte piandum. Interea magnum Sol circumvoluitur annum, Cum Patre defuncto Mahometes tertius arma Imperii rapit: hic germanos unus in omnes Desevit, laqueoque ornat sub tartara missos. Nec minimo triste exilium, durumque petenti Servitium parcit, sed, qualis saxea rupes, Despicit orantem, coeptoque immobilis haeret. At tibi contortos coram qui cernere fratres Ausus es, ille DEUS summi Regnator Olympi Praemia digna dabit, neque fallax dicar aruspex. Ille (vides?) dubium, maior pietate, vel armis Caesareus sanguis, sed Caesar et ipse, Rodolphus 1596. Ut tibi Teutonicis alis Latiisque minetur Auxiliis superum? viden' hoc mandante moveri Divitis Europae late loca? quid? nihil urgent Bella Sigismundi te principis? et nihil, ipsum Quae sequitur, Metanastarum manus inclyta bello Ille adeo qui Strigoniae te dividit arce Dux praestans animi, sanguis Mansfeldicus, hosti Quae tibi damna daret, nisi tam laudata professum Osten dant Hunnis tantum fera fata, nec ultra Esse sinant? memoremne alios, quibus ordine longo Et rapere et raptas Latio iuvat addere regno Strigonias turres veterum munimen avorum? Aspice Vissegradum, praedatricesque superbi Hattuani victas acies, victosque penates: Nec quae causa necis multis fuit, Agria reddat Te tua securum: sunt nobis fortia bello Corpora adhuc, sunt et vires, sunt et sua nostris Castra, nec illa tuis perierunt cuncta rapinis, Credo equidem (coeptis faveat modo Numen amicum) Consilia in melius referent et Pannones, et qui Iam dudum Hungaricis avertunt finibus hostem Belidae duri, genus insuperabile bello. O mihi tam longae maneat pars ultima vitae Cum nostri proceres ultra et Garamantas et Indos Te pulso, spoliis redeant orientis onusti. Tum mea, deductos, tibi manual correction: quos sine pondere versus Musa strepens vomit, atque incondita carmina frustra Vociferans studio iam dudum iactat inani, In melius numeros referet, magnosque sonabit Austriadas meliore sono. O illam optime rerum Iova diem laetis mihi da fulgere quadrigis.

FINIS.

 ALTERA OTOMANNICORUM PRINCIPUM DESCRIPTIO IN QUA IPSI RES A SE GEstas kata\ prosopopoii/an recensent. OTOMANNUS PRIMUS TURcarum Rex. Ille ego Tartaricus sanguis, nigra Tartara liquens, Huc mea cantatum facta OTOMANNUS eo. Ite procul quicumque homines moresque notatis, Hic nimium censor, quod reprehendat habet. Praedo fui,praedasque meas mea terra probavit, Et dedit ipsa meo colla premenda iugo. Indecor haud vixi Regno: Res Turcica crevit Auspiciis, fuerat quae prope lapsa, meis. Mygdoniam domui (quae nunc Bithynia fertur) Succubuit sceptro Prusa superba meo, Tutius ut regerem, cognatos fraude peremi, Hi mihi morte sua causa salutis erant. Hunc morem, mea progenies in saecula serva, Per laquei, sociis vincula guttur eat. Nulla fides regni consortibus, aetheris ipsa, (Nonne vides) soles resputi aula duos. II. ORCANNES CUM FILIO Solymanno. Fratribus Orcannes geminis în vincla petitis In patrios rapui patria sceptra lares. Seu mea facta, mei seu Patris proelia spectas, Ad laudes faciunt illa vel illa meas. Tormenta iuveni, licet, hac sim parte superbus, Cede Pater laus haec, quamlibet ampla mea est. Laus etiam mea sunt victi Phryges agmine denso, Et quae Niceae moenia nomen habent, Horruerant Cilices duri mea proelia, quosque Ustus ab assiduo frigore Pontus habet. Finge tamen propriae me laudis egere: quid obstat Ne possim nati laudibus esse satur? Euxinus qua se, qua porrigit Hellespontus Imperio suberant oppida multa suo. Terruerant latium Solymanni proelia nostri, Bulgare nota tibi nota Pelasge tibi. Sic fuimus, dum vita fuit: nunc funere mersi In styge de tantis nil retinemus agris. AMURRATES PRIMUS, TURcarum Rex III. Hostis Amurrates quid possim fraude, notate, Consutosque Cati discite nosse dolos. Arma Palaeologo (Graiis hic praefuit aruis) Nobilitas stulta movit iniqua manu. Ille, fer, inquit, opem Thrax armis in clyte, morem Oranti motus commoditate gero. Me Ligurum Aeoliam classis deducit in hellen, Et longum lato limite pandit iter. Ut ventum est: salve, satis mihi debita, dixi, Terra: rebellantes comprimo deinde viros. Nec me Graiugena Pontus iam summovet ora, Panditur ad pugnas Cecropis ora meas. Hic ubi dum teneor pulchrae telluris amore Victa Philippopolis Callipolisque mihi est. Tum Rex (sensit enim) sic me Thrax asseris, inquit. Sic quem servandum suscipis, ipse premis? Sic, quid debuerat subitam restinguere flammam, Proedo rapax praedam primus ab igne petit. Talia perstabat memorans, gemitusque ciebat: At mihi mens hominis credula risus erat. Viderat id Nemesis, mihique indignata, quid, inquit, Rides? materies tu quoque risus eris. Omen in eventu est: dum te premo Servia, servi Ulta necem Domini me pia dextra necat. Sic generum Cereris pauci sine caede tyranni Visimus: heu pretium quale Tyrannis habes! BAIAZETES PRIMUS, REX Quartus. Thrax Baiazetem, Graii me lai/lapa dicunt. Nominis est omen saeva procella fui. Quocumque intrabam, mortis simul ibat imago, Atque procelloso turbine vecta lues. Servia me sensit, nostrum ausa necare Parentem, Cum mihi pro facta caede sub acta fuit. Certus eram, valido Byzantia moenia bello Eruere, hinc aciem lis rapit Hunna meam. O bene! sie etiam Pater est meus orbe receptus Cecropio, Regi quando vocatus a dest. Sic ô sic placeat vobis discordia, stulti. Christicolae, noster protinus orbis erit. Per vos Hungaricas felix eo victor ad urbes, Per vos est regnis addita Bosna meis. Per vos Nicopolis prisci cognominis omen Obtinet, hic vestra lite tropaea tuli. Pergite: si facitis, non hic ego tempore longe Parrhasiae gelido virginis axe premar. Esse quid hoc dicam? et me bella domestica perdunt, Quodque aliis opto vulnus id ipse fero. Nam cum Tartaricis mea gens Tamerlanis ausis Me premit, in cavea corpus inerme locor. Interea mea Bulgarico, sata sanguine Coniux Nuda sinus Scythico pocula miscet hero. Ut vidi, perii, tum vertice ferrea quassans Claustra mei rumpo fata suprema mali. Naso meae quendam terrae incola, si qua notabis In non credendos corpore versa modos: Adde meae faciem sortis, saevique Procustae Fatis, fortunam iunge Poeta meam, Namque ea dissimilis subito est effecta priori, Et quae laeta prius, maesta deinde fuit. Vivite, sed cauti, quibus est fortuna secunda: Errat, et in certo non manet illa loco. MOSES, ALIIS CYRIS REX Quintus. Quinque negata tibi, IOSUA Germane, monebam Sceptra, fit admonitu durior ille meo. Vique rapit fasces: sed per vim sceptra tenenti Vix quater exactis mensibus annus iit. Musulmanne tuis dum concidit obrutus armis, Tuque meis, fratrum sie laniena fuit. Neve mihi deesset tanti quoque funeris auctor In mea, qui latuit, funera frater adest. Ille, meo magnam dum sperat sanguine praedam Saevus amat titulum mortis habere meae. Sed caede aliquo de fendi facta colore. Ipse licet iudex sis Rhadamante potest: Fratris caede madens, dextra cado fratris et ante Quod dederam fratri, reddidit iste mihi. O crudele genus! sic per tua funera crescis, Et pateris telis vulnera facta tuis. MAHOMETES PRIMUS Rex VI. Dum fera Tempestas Tamerlanis excita vento Saevit, et amissas Thracia plorat opes: Prusa mihi Latebras, chordarum ignobilis auctor Hospitium, et mensae iura benigna dedit. Hinc ego, tempestas ubi cessat, prodeo, MOSEN Quave premam, gratam fert Caramannus opem. Pugnatur varie, tandem cadit ille, cadentis Protinus in collum stuppea vincla fero. Pace domi parta repeto, quae sustulit hostis, Et patrii tabulas colligo naufragii. Longius egrediens, nunc hos nunc insequor illos, Adque aulam figo plura tropaea meam. Vos mihi bellaces Daci procedite testes, Mysia tuque armis utraque victa meis: Quive, mei Patris prius, hinc mea robora sensit Regna Sigismundus Romula Caesar habens: Ille Columbacii (qua Servia tendit ad Istrum) Moenia praecipiti deserit alta fuga. Nec mihi Romulidas accuses, non sua segnis Dextera damna Istro tot dedit, ipse dedi. Vis mea perfecit, ne qua nudarer ab illis, Naufragii tabulas qui petiere mei. Regna cadunt fato: cur ergo cadentia fato Ignava quaerimur regna perire manu? AMURRATES SECUNDUS, Tyrannus VII. Omnia si paucis, quae gessi, dicere coner Icariae numerum dicere coner aquae: Summa sequar. magna mihi Graecia parte subacta est, Imperiisque mei meta Corinthus erat. Quave fui feritate, tibi, socer, arma movebam, His tua, te caeso, Servia facta mea est. Paciferam Venetus mihi cur praetendit Olivam? In promptu causa est: cuique stupendus eram. Testis Varna mihi, fuerim quam saevus in armis, VLADISLAE tuam viderat illa necem. Sed nihil haec sunto: quid? an id nihil esse putabis: Quod venit in versus quomodocumque duos: Hunniadem, Scanderbegum duo fulmina belli, Sustinui, natos Martis ad arma duces. Hunc ego septena sensi vice fusus: at ille Me quater Hungaricis cedere iussit agris. Utrum utri anteferam? magis hic, magis ille furebat Hic animis magnus, magnus et ille fuit: Copia at Hunniadem iuvit, sed milibus alter Me denis patria saepius egit humo. Qualis erat, pugnae, si quando signa dabantur? In labro expressi sanguinis imber erat. Ah pudet! â Croia cum me ferus ille fugaret, Sustinui ipse meam dente secare manum. Fallor? an ille furor morbi quoque causa necisque? Sic puto: livor iners vina fuisse putat. Ira malum, quo non aliud mordacius ullum, Siccine, plus, hostes quam potuere, potes? Vicit Amurrates toties hostem: occidit ira. Irane plus noxae, quam ferus ensis, habet. MAHOMETES II. REX TURcarum VIII. Imperat: I. Ille ego nomen avi Mahometes nobile nactus Aspice, quae nostro Marte peracta canam. Visa invicta diu Bisantia moenia caepi, Mania semper avis invidiosa meis. Nec mora, dum regni caput a cervice revulsum est, Imperium subeunt Dalmata Phryxque meum. Progredior, magna iuvenum stipante caterva, Graecaque militibus cingitur ALBA meis. Efficit Hunniades mihi patrius hostis, ut inde Paene quater denis milibus orbus eam. Hinc Aegaea seco late loca: Persia tantis Opponit coeptis insidiosa pedem. Illam poena manet: nec ego hanc tum Marte feroci Terreo, tormenti sed novitate mei. Nec Scanderbegus me sustinet amplius, illum Exilii miseras cogo subire vices: Omnibus ille fuit maior, quicumque rebelles Pugnando tulerant in caput arma meum. Et iam Paphlagones, iam bellis clara Trapezus, Iam Peloponesus, iam mea Lesbus erat: Cum Venetis graviter caesis qua Soncius amnis Labitur, Italiae fata suprema minor. Tum Papa (nam memini) caeca formidine captus Deserit arrepta Romula templa fuga. Plurane vis? geminum Imperium duodenaque regna Urbes bis centum, vi cecidere mea. Sic ego Martis eram cultor: nunc accipe in artes Qui fuerim nec ibi laudis egenus ero. Relligio mihi nulla fuit, quare unus utrosque Risi Lunicolas, et Crucifixicolas: In pretio doctos habui, coluique Patronus, Sique aderant illi, rebar adesse Deos. Qui mea descripsit cum Persis bella, solebam Illum delicias saepe vocare meas. Nunc fingi mihi, nunc curavi proelia pingi Magnanimis olim proelia facta viris. Hosque mihi est datus a Venetis Gentilis in usus, Doctus Apelleum ducere pictor opus: Interea spectans in parva magna tabella Proelia, ab his raptus Martis in arma fui. Talibus auspiciis Martisque artisque fugavi Victor multa solo milia, multa salo. BAIAZETES II. REX IX. Imperat: II. Quae Baiazeti primo malefida, secundum Me Baiazetem sors comitata fuit. Ille suum fratrem, dum captat regna, necavit: Et mihi fraterna sunt mea parta nece. Valachiam pressit: sed non ego segnius illam Urbis Achilleae cogo carere solo. Illum Pannonias Muldavus traxit in oras: Sfortia at in Venetos me Ludovicus agros. Illi dextra fuit speciosis clara triumphis: Nec mea dedidicit ferre tropaea manus. Naupactum vidi titulis accedere nostris, Teque Methoneis iuncta Corona iugis. Hoc Baiazetes prior est felicior uno, Quod cuius dextra concidit, hostis erat: Me mea progenies sceptri irritat furore Ante diem Stygiis impia mersit aquis. Quilibet ô Patri si sic volet esse severus Filius, ecquis erit qui Pater esse velit? SELIMUS I. REX X. Impera: III. Fraudibus ut peperi regnum, sic fraudibus auxi, Metaque principio non aliena fuit. Nam quid praetendam sceleri purgamina nostro? Causa patrocinio non bona peior erit. Nec pudet admissi: probet alter ametque pudorem: Frons perfricta mihi est, depuduitque semel. Dum regnare iuvat, Patri do toxica, fratres Inde necare mihi proxima cura subit. Tum Persis illabor ovans, nec Prisca moratus Hospitia indigenam persequor ense Sophum. Urbs est prisca, Choim dicunt haec saecula, quondam Artaxata, puto, nomine dicta fuit. Hic ita concidi Persas, ut frigidus horror Armenios passim pervolitaret agros. Protinus avellor, quive ardua tesqua colebant Cappadocum, caeso Principe regna premo. Hinc Nilum peto, Niligenis qui praefuit, in gens Campso cadit manibus praeda petita meis. Hic Sidon, multisque Damascus clara triumphis Ponunt in nostra bina Tropaea domo. Ille etiam Rex Aegypti Campsone perempto Me fugiens, trepidae Dux erat ipse viae. Ne fugias per em sublimis in aethere, dixi Rex eris: haud mendax tum mea lingua fuit. Nam captum sua qua stetit inclita regia iussi Sub limi longum de trabe nectere onus. Singula quid referam? plus quam licet edere gessi, Et mea sunt meritis, ora minora meis. Proelia Virgilium mea si sortita fuissent, Aeneae fieret fama secunda meae. Ultima me perdunt. Nam dum successibus audax Ipsi iam meditor demere sceptra Iovi. Impedior morbo (cancrum dixere Latini) Hic me Spe citius sub Styga victor ait. Heu spes fallaces! his dum praesumimus orbem, Contingit nostro vix brevis urna rogo SOLYMANNUS TURCARUM Rex XI. Imperat: IIII. Nec mihi praefer avum Solymanno, nec mihi Patrem Nec proavos: proavis maior avisque fui. Hine tot avis atavisque meis invicta, repente Graeca meo sese subdidit ALBA iugo. Postque tot eventus, et iniquis concita Divis Proelia, Carpathio marmore tuta Rhodus. Tu quoque bella puer mihi nequiquam irrita misces Heu confise Hunnis Rex LUDOVICE tuis. Victus ubi es? tu deinde meis ingentibus armis Disce puella tuas abstinuisse manus. Vix abii, cum Sepusius sibi regna Ioannes Hunna petens, illuc meque meosque vocat. Impetrat, et regnat: mihi ianua laxa volanti est, Ergo Getis muros cingo Vienna tuos. Tunc assueta meis dudum victoria castris Cultoremque suum, notaque signa fugit. Quid facerem? feror ad Persas, huc arma moventem Cycladas Aegeas obstupuisse ferunt. Rex, neque me Arsacidum, laetatus es hospite, Thoma Nam dederas regnis oppida multa meis. Quae premit Euphrates cum Tigride regna, tuosque Assyrios nostrum mittis in Imperium Forte obit, Hungariae dedimus cui sceptra, meamque Et puer et Coniux regia poscit opem. His ego, dudum inhians Budae, ne poscite, dixi Hungariam: puerum non feret illa Ducem: Vos Transsylvanis melius regnabitis oris, Hic est praesidio Buda tuenda meo. Quid faciant? cedunt, seque in meliora reservant: Budaque sub nostro milite pressa gemit. Huic comes it Granum, nec iam vim sustinet Alba Regalis, nostrum fertque subacta iugum. Tu quoque de septem quae totum respicis orbem Collibus, es Regno Roma petita meo. Te mihi deberi furiata mente tonabam, Qui Constantini Regia sceptra feram. Tum quoque cum cecidi, quam milia multa cecidi Experta est vires ars Segetina meas. Sed pugnas si quis nostras desiderat omnes, Plus prope quam fieri res sinit, ille petit, Hercule neglecto, mea scribite bella Poetae: Hercule nam magno plura trophaea tuli. Adde quod illius pars maxima ficta laborum est: Venit in annales fabula nulla meos. Sed qui perdomui Persas, Hunnosque Rhodumque, Unam non potui perdomuisse necem. SELYMUS II. REX. XII. Impera: V. Ite procul vittae tenues insigne pudoris, Non facit ad mores instita vestra meos. Me Venus alma sibi nocturnaque proelia poscunt, Adque sua armipotens furta Cupido rapit. Huc etiam vates adigunt, dum voce minantur Portendi vitae stamina parva meae. Dum brevis illa mihi celeri pede labitur aetas, Quo, breve iure mihi tempus abiret iners? Scilicet est aliquid, ruere in certamina Martis, Et Veneri numeros eripuisse suos. Si nihil in vita genitor Solymannus amasset, Sceptrigero Geticus rege careret ager. Mars, etiam positis arcu, crudelis, et hasta. Saepe suae Veneri iunctus amator erat. Quid quod et ista manus non gessit inutile ferrum: Porrexit victas huic Cyprus ipsa manus. Hoc doluit tibi diva Cypri, hinc tua spicula nostro Pectore fixa, mihi causa furoris erant. Sic ego Cyprigenas, tu me Venus aurea vincis: Victorem victae succubuisse libet. AMURRATES III. REX XIII. Imperat: VI. Patris, Amurrates, Selymi dum regna capesso Maximus Aemilius Romula sceptra tulit. Is quia pacis erat docilis, mihi patria suadet Foedera, quaeve probat iura quietis, habet. Dum coit hic foedus, quos cingam milite muros, Accessit curis haec nova cura meis. Qualis edax vultur circumspicit ecqua videre Arduus in nuda corpora possit humo. Horrida Tartarici superabant regna Tyranni, Huc feror, et me cum Turcica tela gero. Nec me cognatae moverunt nomina gentis: Errat qui Turcas ista movere putat. Illud amicitiae quondam venerabile nomen Nobis pro vili sub pedibusque iacet. Vix hostes aggressus eram, iam Tartarus armis Et vita exutus, Tartara nigra subit. Ast ego successor tantorum impune bonorum Arsacios adeo Marte minace viros. Persa meas subolens fraudes sua ad arma Georgos Cogit, et Armenia se citus armat ope. Dispudet: hic quoties collatis consero signis Bella, pedem toties victus ab hoste fero. Et iam, Bistonidum post funera plurima, bellis Quartus ab undecimo talibus annus iit: Cum mea in Hungaricis errare licentius oris Ausa cohors, Hunnis proelia stulta movet. Illam Rodolphi palantem reicit agmen, Et vel aquis hostes, vel necat ense suos. Cum caderent, simul hic, mea quem soror edidit auris Ore necaturas accipiebat aquas. Auolat hinc aliquis, casusque ingratus iniquos Nuntiat, hinc mea me tollit in arma furor, Quaeve quiescebat, commota resaeviit ira. Pannonias saevus persequor hostis opes. Inque Croatino peto castra Vihitschia regno, Illa sub Imperium mitto deinde meum, Scit bene Siseccum quam sim violentus in armis: Qualis ei facies cum caperetur erat! Scit bene Iaurinum, quid possim fraudibus hostis, Fraude mea victum cum caperetur erat. Haec ego si gessi nostrae molimine dextrae Cur peragor populi publicus ore reus? Sed merui probrum, vel sola voce Tyranni, Quae volet, efficiat, laude, Tyrannus, eget. MAHOMETES III. REX XIV. Imperat: VII. Tertius arma Patris Mahometes involo, saevam Hungare, qua telum libro, caveto manum. Sustulit haec fratres, veteri tibi parceret hosti? Non ita me docuit fervidus arma Pater. Huius ego exemplo iactes licet Hectoras Hunne, Ibo animis, sedes inspiciamque tuas. Nec captum vires Granum mihi deroget: hostis Fortior hic nobis damna dolenda dedit. Da mihi Peliden, Troiam non asseret Hector, Pelides talis tum mihi TRCZKA fuit. Quantus erat telis! quantus surgebat in enses Assiduo tonitru damna quot ille dabat. Non negat Hattuanum, miseris urbs debita fatis Quot dederit leto, quosque quibusque modis. Ipse ego demirans Boemi pectoris ausus, Degeneres dixi non alis ALBI viros. Ille tamen tantus iam vos non asserit Hunni: Quas habuit vires, non habet illa manus. Quem mihi iam dabitis, si magnum Thesea praesto Hectora quem dabitis, si Solymannus ero. Accedatque malis tantum discordia vestris, Spondeo, Danubius iam meus omnis erit. Coepimus insidiis et lite, his crevimus iisdem: Haec duo ni fuerint, laurea nulla mea est.