Gotiberis : Hoc est De Goticis Per Hispaniam Regibus, E Teutonica Gente Originem Trahentibus : Libri Sex ... carmine scripti. Addita est Genealogia Regum Hispanicorum. Machine-readable text Candidus, Pantaleon Candidus, Pantaleon XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ candidus2 candidusgotiberis.html avan001.jpg candidusgotiberis.xml candidus2/jpg html Argentorati : Typis Antonij Bertrami, 1587.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 13 April 2005 Ruediger Niehl markup new TEI header; typed text - structural markup complete - no semantic markup - Morpheus spell check 30 August 2005 Jutta Jaeger markup worked in manual corrections supplied by G. Burkard PANTALEONIS CANDIDI GOTIBERIDOS LIBER QUARTUS. Alphonsus castus filius Froillae anno 788. regnavit in Asturia et Gallicia annos 41. His acceptis à Carolo Mag. auxiliaribus copiis, superatisque Saracenis, qui fines Asturum populabantur. Ulyssiponam, quae Portugalia dicitur, subegit, è quorum manubiis Ovetensem et Asturensem erexit Ecclesias, dotavitque reditibus. HUnc autem egregiis virtutibus aspice regem Praestantem Alphonsum iam dehinc cui nomina casto Virginitatis honos, et lectus coniugis expers, Castus habere dedit, dum relligionis amore Abstinuit thalamo caelebs, et labe carentem Transegit vitam, et Christo se sponte sacravit. Nec minus egregiis viguit bellator in armis, Quando repentinos patriis ex urbibus hostes, Marte trucidatos aut forti milite abactos Expulit, immani et passim cum strage repressit. Urbem praeterea clari quae nomen Ulyssei Structa gerit multa captam virtute recepit, Hostem armis superans, et magnae plurima praedae Dona ferens sacras hinc inde impendit ad aedes Templorum ingentes Christo de more struendas, qua castas servant sub moenibus Astures aras. Fama est in templo Ovetensi crucem auream sine humano auxilio factam repente comparuisse, quam rex, qui eam primus aspexit Sacerdotibus ostendit, et religiosissime servari iussit. Carol. M. Imp. anno 796 in Hispaniam movens Saracenos ad fidem Christi perduxit. Carol. M. contra Saracenos (qui occupatas Hispanias fuerant partiti in duo praecipua regna, sedibus constitutis Cordubae et Illiberi, qua Granata est et saepe Galliam tentarant infestis armis) magnum exercitum ducit comparatum ex Francis Longobardis et Italis, ac recepta Pampilone praecipua Vasconum urbe congressus cum Saracenis ac victus amisit 400000. hominum. Cecidit in eo praelio Anglerius Rolandi pater. Post reparato et aucto exercitu denuo cum illis conflixit. in quo conflictu cum Saracenorum Rex Egolandus interfectus esset, Carolus dissipatis reliquiis Saracenici exercitus totam inferiorem Hispaniam usque ad Betim fluvium recepit. Paulo post copiae Francicae perfidia Vasconum denuo à Saracenis circumventae magnam acceperunt cladem, in qua Rolandus filius sororis Caroli siti exstinctus est, cum quidem inter clara eius diei facinora sua manu iugulasset Massuvium summum ducem exercitus Saracenici. Hunc Rolandum quanti fecerit Carolus M. indicant versus Epitaphii quo id testatus est his versibus quos de illo fecit Carolus: Tu patriam repetis tristi nos orbe relinquis, Te tenet aula nitens, nos lacrimosa dies: Sed qui lustra geris octo et binos super annos Ereptus terris iustus ad astra redis. Ultus est hanc perfidiam in Vasconibus Carolus gravissime et repulsis Saracenis quae in Hispania subegerat, praesidiis firmavit. Debilitati hac strage Saraceni, etsi nullas postea vindicandae cladis et recipiendae Hispaniae occasiones praetermiserint, tamen nihil profecerunt; paulatim enim sese erexit rursus et prompsit Gotorum virtus, qui non passi respirare Saracenos dum inter se Franci dimicarunt, interea armis repetiverunt ea quae occupata olim à Saracenis et recepta recens à Francis non satis firmo praesidio contra Barbaros defendebantur. Cum autem plures essent Gotorum principes, factum ut cum singuli in iis quae occupassent regna conderent, Hispania in plura sit regna divulsa, quae tandem ad unam Regum Tarraconensium stirpem redierunt. Fama est dum studiis templo, de more, sacratis Ipse Heros sancta Christi cum gente vacaret, Fixam aciem ad caelum vultu flexisse tenaci, Caelestumque Choros animo affectasse fideli, Et procul auratam sublimi in fornice templi Affulsisse crucem, quam Rex prior omnibus unus Viderat ipse, simul cunctis ex ordine mystis, Spectandam innuerit monitu, Divosque precatus, Iusserit aeternum tecto interiore reponi. Magnus ei Caesar Germanide Carolus ora, In Sarracenos Christi pro lege nefandos, Iunxit opom, auxilio subiens ille optimus armis Egregiis auctor bello invictissimus Heros. Quae gens quae regio felix obsistat in armis, Et devicta ultro dextra non porrigat herbam, Tanti inter sese coeant cum ad mutua Reges Auxilia, et totum subigant communibus orbem Auspiciis, terraeque potens regnator Iberae Et germanus opum et famae augustissimus Heros. Salvete egregii proceres, vestra ardua numquam Facta, et amicitiae communia foedera iunctae Armaque pro Christo pro relligione perenni Virtutemque piumque ingenti in pectore zelum Ulla dies memori venientibus eximet aevo Dum virtus et erit super, et dum sanguis Iberus, Laude suum vehet et dum gens Germana parentem Virtutem decorans immortali undique vita. Tam modo firmatis quod si quoque nexibus inter Se coeant rerum domini, vinclisque perenne Fortibus arctarent foedus, pacique studerent Christiadae gentis: neque tam in sua propria versi Viscera saevirent, odio atque tyrannide foeda, Quam procul à nostris reiectus finibus hostis Qui tristi heu cunctis meditatur acinace letum, Exulet Idaeum vix et Simoenta teneret, Caucaseis cinctus salebris: si nunc quoque tanto Magnanimi ruerent concordi mente paratu, Hos contra sancti qui caelica dogmata verbi Et Christi aeternos audent convellere honores, Sacra profanantes perverso altaria cultu, Ut quondam Europae coniuncto Marte patroni In Mahometigenam verterunt spicula gentem Plus laeti imperio, minus et discriminis esset. De S. Iacobo Compostellae. Turpinus Remensium Episcopus iussu Caroli, aedem D. Iacobo sacram Compostellae Galliciae dedicavit. Froillanus Episc. Legionensis Claret. aliquot monasteria instituit. Accipe sed quae sint illos quoque gesta per annos Pauca, morae ac animo, quaecumque ea taedia, vince. Est locus extrema telluris Iberidos ora, Galliciam veteres nomen dixere coloni, Clara iacet fossis qua Compostella profundis. Is locus ante alios divis caelestibus unus, Relligione patrum magno sacratus honore Obtinuit praesens iam in saecula Numen habere. Has etenim in terras, et in haec sancta oppida quondam Fama est divini iam emortua membra Iacobi, Post leti sortem indignam, per inhospita Ponti Regna, procul per tot fluctus, tot littora circum Navigio venisse, atque haec loca certa petiisse. Atilianus Episc. Zamerensis Claret. Hic de Bissenis, quos Christus habebat, alumnis, Unus erat quondam dictus cognomine Maior, Quem Deus ille Heros miro dilexit amore. Cui sese omnipotens in Maiestate serena, Ante alios, coram et sua grandia cernere facta Ipse dedit, cuique arcanos committere sensus Est solitus iam defunctam cum forte puellam Aetherei revocaturus sub luminis auras, Iret ovans, non ille omnes de more ministros Admisit facti socios, hunc omnibus unum, Nec non ipsius et prognatum sanguine fratrem, Anteferens, secum ad spectacula tanta vocavit. Scilicet ille suum confessus sponte Magistrum Voce palam, et servatoris pia nomina Christi, Ore vehens, duce quo sedes adeantur Olympi, Non potuit vitae duros evadere casus. Herodes sed enim Rex crudelissimus, illum Demisit leto insontem, truncaque revulsum Abstulit à cervice caput, tristique tepentem, Indignum heu facinus maculavit sanguine terram. At casum iuvenes miserati insontis amici (Qui se tum socios Christi de nomine agebant.) Ne tellure viri corpus sine honore iaceret, Clam noctu ut perhibent secum avexere, proculque Hispanam exilio laeti venere sub oram, Qua sanctum indigenas fato meliore cadaver Fama est egregio tandem mandasse sepulcro. Ex illo servatus honos et gloria busto. Hinc famam fidei custodivere nepotes, Numen inesse loco haud temere tum scilicet illi Creditum erat, sed enim docuit post exitus ingens. Plurima cum rebus tulerint se opera obvia miris. Attestata fidem facti: tum paupere cultu Stabant tecta solo. Sed ubi iam Carolus Heros Accepit famae augurium, non inclita passus Gesta premi, sedemque Deo meditatus opimam Maioresque loco iam tum molitus honores, Sacrorum proceres omni de gente vocari Imperat, haud numero exiguos, qui numine dextro Ritibus augustas templo sollennibus aras, Et nova perpetuo fundarent atria cultu. Atque ea tum totum vulgata est fama per orbem, Qua tumido Rhodanus miscet sua cornua Ponto, Pulcher et ornatas tot Sequana praeterit urbes, Et Rhenus qua fonte cadit qua desinit idem, Quaque rapax effert capita humida montibus Albis. Istula qua findit campos torrentior, et qua Tot populos tot regna sonantior alluit Ister. Continuo cunctis Europae è finibus orbis Longum iter ad sanctos procul instituere penates, Devoti Christo populi, coramque potentem Ore salutatum cupidi venere Iacobum, Sponte sua, et famae exciti rumore secundo Auxilii, seu quis morbo detentus acerbo Voverit obsequium, et voti reus ilicet ultro Exigua obtulerit dextra munuscula grata. Seu quis opem divum dubiis in rebus amicam Posceret, et propriae meliora exordia sortis. Ipse suos longe Tybris mittebat alumnos Romuleus, simul ipse haud quicquam Numinis expers Stellifer Eridanus scitatum oracula misit, Et merito Divum non dedignatus honore est. Sed quid ego haec autem necquicquam ignota revolvo: Haec adeo Alphonsi regno sunt gesta sub annis. Raymirus filius Waramundi anno 829. Filius hinc Warmunde tuus Raymirus habenas Excipit, et patrias magnis virtutibus oras, Imperio frenat, saevoque tuetur ab hoste. Damna tot adversis conspiravere procellis Unius hoc caput in regis, Normannica saevis Gens tonat hinc furibunda minis, ruit acrior inde Maurorum rabies, intentatumque relinquit Nil sors aspra domi, dum bella domestica passim Ipsa intra patrii consurgunt viscera regni. Non tamen hunc isti iuvenem exhausere labores, Perplexum spatiis aut arctavere malignis, Quin immota suo stetit in molimine virtus, Omnibus et curis, insultu et fortior omni. Ac velut Aegaeo deprensus in aequore typhis Nimbosis rutilus quem flatibus urget Orion, Arte regit cymbam, clavo dum providus instat Undarumque sinus, et verbera turgida vitat, Et tempestati longe obluctatur obortae. Namque Saracenis habitatas hactenus oras Hispalidosque iterum magnam sibi subdidit urbem Ipse sui auxilio consortique agmine fratris. Nepotius Comes Palatinus regnum occupare tentat, quem rex bello captum in Monasterium detrusit. Victus ei porro per saeva Nepotius arma Concessit, regnum ille palam affectabat Iberum. Frustratus sed post tanti molimine coepti, Ut poenas diri dignas exsolveret ausi, Et scelerum virtute aliqua commissa piaret, Relligione sacras fato est detrusus ad aedes, Perpetuis veneranda cohors qua dedita votis, Ritibus exercet vigiles sollennibus horas, Voce colens superos, et opimo thuris odore. Non victor gravius iam victum saevit in ipsum Virtutis memor aethereis quae proxima Divis, Mortales iungit paribusque in honoribus effert. Quippe recordatus fragilis, dum viveret, aevi, Incertasque vices fatorum et plurima sortis Momenta ambiguae, clementior exstitit, in se Nec laesae nemesis poenam irritavit acerbam. Clementiae exemplum Totila. Totila ceu quondam generosi sanguinis Heros, Huius honorandum decus et pia gloria stirpis, Pallas apud Sophoclem ostendit Ulyssi Aiacem inimicum furentem et interrogat ipsum, an voluptatem ex inimici sui calamitate capiat. Praevalidis belli incedens laetissimus armis, Italiae ingentes victor sibi subdidit urbes. Digrediensque locis passim, qua Martia vertit Signa, minis gravibus, et cladibus intermissis, Quas cepit virtute nurus et honore potentes, Quos pueros, quas ingenuo candore puellas, Non vi, non animi vultu Rex ille severo, Sed comi virtute, pio et complexus amore, Permulsit: tantum generosae mentis in illo. Huic Ulysses respondet, sibi triste id spectaculum videri. Laudat hunc sermonem Minerva, et tu, si hoc inquit animo fueris, superis carus eris, et vitam feliciter exiges tuam. Nam Deus insolentes et vindictae cupidos odit, mites vero et moderate agentes, diligit. Quae tum non regio tantae plenissima laudis? Quis populus, quae gens huic non iuraverit, ultro Occurrens? age perpetuo victure triumpho Dive pater, memores post fata has accipe grates. Hoc placabilior, quo mens generosior ulla est. Et facili placidos, fortes in pectore motus, Heroes capiunt, fati et miserentur iniqui. Hoc virtutis adhuc iam tractum ab origine longa Austriadae proprium gentis, praestantibus usque Regibus aeternum, carisque nepotibus, haeret. Unde ea iam superat magno stirps proxima caelo, Maximus hoc et habet pater Aemilianus honoris. Illius hoc omnis soboles habet inclita honoris. Rodolphusque pium referens virtute parentem. Normannis ingenti classe littora Galliciae infestantibus, valida manu occurrit, habitoque cum iis conflictu, 70 hostium naves succendit.Gens procul Arctoae veniens è finibus orae Unde viris Aquilo Germana vocabula nomen Indidit, ac à se Normannos nomine dixit Proxima iam Danis habitabat regna, ferisque Nordvegis gens clara viris et robore Martis, Gallorum ingenti vastabat littora classe (Saepe ea per Ligeri spatiosum navibus amnem Invecta, heu diram circum oppida Gallica, stragem Edidit, ac ipsos subitae formidine cladis, (Tunc regni Caesar frenos Ludovicus habebat) Parisios pressit populos, dein numine dextro Usa procul latum vires convertit ad Austrum, Apulidae et sedes terrae atque Calabribus oris Arripiens, Siculam pervasit adusque Panormum, Depulit et veteres illo de littore Graios.) Gens ea tum classem auspicio molita potenti Normannum, trepidas vela advertebat in oras Galliciae, mare scutigeris obtenditur ingens Lintribus, heu dira tacti formidine passim, Indigenae, magnos ruperunt pectore questus, At non egregiis Rector Raymirus in armis. Hostem illum passus grassari impune, repente. Adfuit instructusque acie vim reppulit acri Marte fremens forti obiectans sese eminus hosti. Quin etiam vafro incedens doctissimus astu, Arte nova nullis pestem prohibentibus, undis Ignibus excussit nantem super aequora classem. Flammivomis medio dum visa incendia ponto. Namque cavis radii speculis Hyperionis alti Immissi radios in se flexere vicissim Unde calor geminus subito, mirabile visu, Exoriens rutilos dedit altis puppibus ignes. Et ferus immissis saevit Vulcanus habenis. Moenia ceu nuper circum Byzantia, regni Caesar Anastasius cum res Romanus haberet Sarracenorum laudata incendia classis Sensit, ibi docti conspecta industria Procli Arte Syracusius senior sic ipse magistra, Naturam miras rerum convertit in usus. Continuo expositus medias procul hostis in undas, Aut ruit, aut volucri trepidans absumitur igni. Cetera pars longis coram transfigitur hastis, Pauci terga fugae dederunt properata, repente, Illa metu regio tantoque soluta timore est. Hic felix rex cum Saracenis apud Calagorinam conflixit, ubi (ut aiunt) D. Iacobus in albo equo pugnans apparuit. Caesis multis Arabum milibus Calagorinam cum adiacentibus locis in deditionem Raymiri devenit. Quid referam qua vi, quo Marte hic inclitus Heros In Saracenos victor pugnaverit hostes? Fortia quanta illos Calaginae ad moenia sedis Strage trucidarit, quot milia fortibus armis Exuerit, divinus ei cum forte Iacobus, Qui populi meruit quondam patronus haberi, Visus adesse fuit, candenti belliger Heros Vectus equo, et forti confundens agmina dextra. Diine etiam humani patiuntur luminis auram? Felicem ô Divis regem, fatoque beatum Qui magnas Arabum saevis ex hostibus oras, Accepit, patriam et spoliis ditavit opimis Post sex defunctus curis mortalibus annos. Ordonius 1. filius Raymiri anno 836. Vascones rebellantes compescuit. Arabes Lusitaniam depopulantes vicit fugavitque.Vix iterum imperio Hispana rex gente rebelles Vasconas asseruit magnis Ordonius ausis, Victor et arctatis populum subiecit habenis: Gens inimica Dei cum Sarracenica veri, Ad Lusitanas campis ingentibus oras Marte furens omnem vastaret milite tractum, Extemplo ingrediens bello induperator Iberus, Advolat, et fuso regionem liberat hoste, Tradidit et multis hostili ex agmine leto. Musam Saracenorum Principem trucidatis 40. Mill. equitum, clade affecit. Ipsum et Maurorum Musae cognomine regem Congressus diro affecit discrimine Martis, Multa suo adiciens quae ceperat oppida regno Cauria qua latas, et qua Salmantia turres Erigit alta simul cultus exosa profanos Iam Christo obsequio gessit servire decenti. Credite mortales Superi mortalia curant, Nec fors incertis vaga passibus omnia miscet, Est Deus humanis qui prospicit undique rebus, Qui facili vertens mundi regna ardua casu Eruit, aut alias fasces traducit in oras, Commutans, qui res fragiles, regnumque caducas Erigit ex imo superas educit in auras, Sceptraque perpetuis stabilit durantia saeclis. Ille et fortunam Ducibus, cursusque secundos, Et gnaras rerum mentes, et provida corda, Et fortes bellorum animos, et mollia fata, Sufficit, et cunctos Heroum prosperat orsus. Ex illo est rebus si quid bene cedit in ullis. Omnibus hic uno mortalibus ore vocandus, Ille piis praesto bonus auxiliatur alumnis, Munera suppeditans humanae debita vitae Optima dans animis caelestis pabula verbi, Sollicitis corda immortali nectare potans. Optimus hic fidei assertor, cultusque sacrati, Blasphemos prohibet misceri in limpida sordes Dogmata, doctrinasque vetat superare profanas. Huic uno ore omnes solvant, et pectore laudes. Alphonsus 3. Magnus filius Ordonii anno 846. regnavit 40. annos. Froilla eius frater Galliciam usurpare conatus, ab iisdem populis caesus est, ceteros fratres cum suspectos Alphonsus haberet, omnes oculis privavit. Magnas res contra infideles gessit. Lusitaniam expulsis Saracenis Christianis incolendam dedit, Vascones Navarrosque obsidione Maurorum liberavit. Hic vero egregias propter res undique gestas, Alphonsus magni meruit Rex nomen habere. Quippe Dei veris patrias cultoribus oras, A Lusitanis depellens finibus hostem Tradidit, et Christo dignos sacravit honores, Sollennes templis reparans in grandibus aras. Quique pios subitis tot acerbis cladibus armis Sarracenigenae vexabant Vascones hostes, Navarrae teneros vastantes undique tractus, Alphonso procul hi terga adventante dederunt, Aut fuso rubeos sparserunt sanguine campos. Non virtutis egens hic aut inglorius armis Nec laudis fuit, aut magnorum indignus honorum, Iustitiae gnavus cultor, gravis osor iniqui. Egregiis patrias regni successibus oras, Rite gubernavit, tum Christum pectore toto Demeruit, longos regno praefectus in annos. Ast haec nescio quo commisit tristia fato Ille tamen, caros quod eodem a sanguine fratres Perspicuo tenerae privari frontis honore Siverit immeritos, noctique immerserit atrae. Ast ubi magna seges virtutum pinguibus arvis Luxuriat, nitide et campis florescit apricis, Interdum vitiis locus est, et vilibus herbis. Copia quas superat tamen et sua gratia florum. Explicat hic silvas Asclepias alta comantes, Nec procul hinc tristes fert arida gleba cicutas. Si nisi quem virtus perfectum absolvat ad unguem Nemo praemia fert laudum: fert praemia nemo. Ille quater denos longis post messibus annos, In Christo vera fidei constantia obivit, Caelo immortales capiens Alphonsus honores. Garcias filius Alphonsi an. 836. brevi tempore praeclara bella contra Arabes confecit Ayola rege Maurorum capto. Quando pii Christo sacrarent omnia Reges Munera, et eveherent castos pietatis honores, Rite Deo spoliis devicto ex hoste dicatis, Magnaque caelesti ductantes agmina Christo Ad veram conversa fidem, cultusque fideles, Tunc quoque sunt belli fatis melioribus usi Victoresque novam palmam cum laude tulerunt Egregia, et fractos superarunt fortiter hostes. Garcius hic quales successus optimus Heros Alphonsi claro genitus de sanguine Regis Rex habuit magnum Maurorum à rege triumphum Captivo referens spoliis oneratus opimis, Quae templis clari cum sponte dicavit Oveti Usibus addicens sacrorum, et dulcibus aris Ter Phoebus niveos absolverat aethere cursus Astra poli, cum rex obitu suprema petivit. Ordon. 2. frater Garciae anno 889. Victorias multas contra Arabas obtinuit. Ecclesiam Legionensem fundavit. Habuit in ditione Castellae 4. Comites qui bellum (quia infeliciter contra Sarracenos gestum erat) detrectarant, quos fide data ad se venire iussos, interfecit, ob quam perfidiam Castellani rebellantes, factis inter se Magistratibus rem ipsi administrarunt, è quibus postea reges descenderunt. Frater ei regno subiens Ordonius Heros, Felici passim fractos bello atterit hostes, Castra manu capiens ingenti plurima, et omnem Lusitanam obiit victor praedaque potitus Innumera, censum templis de more locatis Addidit ingentem, sancta et locupletibus augens Atria divitiis, castos induxit ad usus. Sed tamen hoc ab eo non dignum est laude patratum, Ille quod haud verae Heroas virtutis egentes Inclita quos Comites nuper Castella tenebat Fraudibus accitos tacitis, et carcere vinctos, Exuerit vita caesos, lucemque negarit Aetheream: sed iusta gradu vindicta sequaci Pone subit nam Castellae se protinus omnis Vinclis exsolvit populus, sibi denique gente E propria legit quis iura ferentibus ultro Obsequium studio declaravere fideli. Insuper et saevus cum invaderet oppida Maurus Edidit ingentem fuso procul agmine stragem, Praesulibus geminis dira inter proelia captis. Ast annos postquam regnando exegerat octo, Inter vota Dei, lacrimas, interque calentes, Inque fide Christi moriens, sua funera dextrae Commendans leti somno compressus obivit. Froilla 2. Alphonsi M. filius, frater Ordonii, anno 898. Regnum quod fratris Ordon. filiis debebatur fraude comparavit est factus leprosus. Froilla dein rapuit regnorum insignia frater Seianum sed equum potuit rapuisse videri, Atque Tolosani reperisse numismatis aurum. Quippe brevis postquam circum se verteret annus, Correptus foedo mox ille in corpore tabo Occubuit, Nato patriam sceptrumque relinquens. Alphons. 4. filius Froillae, anno 899. Sumpto habitu Monachi fratri regnum permisit, quod mox paenitudine ductus recuperare satagit, sed à fratre oculis privatur.Ergo Alphonsus obit sublimis munia regni Mox animi dubius Monachum se sponte professus Contulit addictum sacris templisque vacavit. Cumque suo fratri Raymiro sceptra dedisset, Immemor en voti et vitae pertaesus inertis Talia succenso queritur sub pectore secum: Ille ego qui magno regni conspectus honore, Incessi, clara et capiti diademata gessi, Egregiis pollens opibus, nunc nominis expers, Incelebre heu studiis agitabo inglorius aevum, Ipsa mihi ingenium et vires natura valentes, Diva dedit, longamque manu torquebimus hastam Sponte, nec adverso timidi fugiemus ab hoste. Haec secum et magnam ad praecordia suscitat iram, Continuo et poscit sibi debita munia regni Multa movens, sed non perculso est pectore factus Ille sui compos voti, germanus at ipsum Spirantem, cum fors cepisset bella, repente Excidit et sceptris, et dulcia munera lucis Perdidit amissae, melioris et excidit aevi Spe miser, heu veteres questus non molliter annos. Ut cava tinnitu frustra quatit aera sonanti, Simile. Ille per Hyblaeos qui laeta examina, saltus, Servat apum mellis studio ceraeque magister, Forte ubi compositis sese de sedibus ultro Profudere suos et deseruere Penates, Cum sonitu penitusque fugax elabitur aula, Stat procul ille gemens, votoque requirit inani Amissas male faustus opes, et floris alumnos, Raymir. 2. frater Alphonsi 4. Sociatus Ferdinando Gondisalvo primo Castellae Comiti (quem Comitatum in Feudum a rege Legionis tenuit) gloriosa victoria contra Arabes potitus est. Rursus apud Simancas 80, Mill. Arabum trucidavit. Quos reduces ullo non unquam tempore speret. Qui Comes in feudo tum Gondesilaus habebat Castellae primus fasces, tulit acribus armis Auxilium Raymire tibi, vos territus hostis Fugit Arabs, victoque accepit milite cladem. Osma fuit vestrae testisque et gloria palmae. Mox ad frugiferae pinguissima culta Samancae, Caesaris augustae Maurum per moenia regem Abnerum multo foedatis sanguine campis, Vicisti, et victo famam super hoste tulisti. Auxisti et veteres simili virtute triumphos, Quando novem atque decem complesses temporis annos. Ordon. 3. filius Raymiri, an. 916.Filius invictis pugnans Ordonius armis Gallicios fratris iurare in verba volentes, Subdidit et cives domuit virtute rebelles. Germanique minas dextris infregit inanes Fortibus, accessuque suo conterruit hostem. Turba ministrorum velut insidiosa malorum, Fors ubi longinquas herus ipse profectus in oras, Absit, et illa metu immunem se cernit herili, Continuo in luxus, et in otia turpia solvit Pectora, et obsessae strident clamoribus aulae Effrenesque ciet petulantia barbara gestus: Ast redeuntis heri rumor si innotuit ultro Mens stupet, et subitus quassos timor occupat artus, Nequitiaeque pudet, vitae et iam turpiter actae, In moremque iterum tandem sua munia flectunt. De regno Arragoniae et Navarrae. Arragoniae et Navarrae regnum circa annum Christi 912. initium accepit, et per 604. annos, donec ad Carol. 5. Imp. devolutum est, sub 25. regibus duravit, quorum primus fuit 1. Ennicus cognomento Arista ex Gotica gente, vel ut alii volunt, ex comitatu Bigorrensi, qui ex montibus Pyrenaeis descendens magnas Maurorum copias delevit, et victor in Navarram rediens, Princeps à Navarris et Arragonibus eligitur. 2. Cui filius Garcius Ennicus successit. 3. Huic filius Sanctius Garcias successit, dictus Abarca Urracae matris ventre caeso productus. 4. Garcias Sanctius, Tremulus, à tremore quo futura bella praesentiscens corripiebatur, dictus, alias in proelio fortis fuit. Haud secus adventu populum compescuit omnem. Ille suo Princeps, facere et mandata coegit Quinque dein sceptrum moriens post lustra reliquit. Ordon. 4 Malus filius Alphonsi 4ti anno 941. quia regium nomen iniuste sibi arrogavit, populus Sanctium Ordonii 3 filium in regem petivit qui Ordonium proelio victum interemit. Post regno illicitis se Ordonius intulit ausis, Alphonso genitus, populo nec frena volente Corripuit gravis ambitio quo compulit ipsum Regnandique sitis vetitique innata libido Demens qui propria non laetus sorte, quiete, Inque Dei puro, virtute illustris, amore Vixerit haud ille exsolvisset sanguine poenas. Dum plura appetiit quod habebat perdidit ipsum. Cornu optans quadrupes, geminas fera perdidit aures. Tam deest id quod adest quam quod non adsit avaris. Tantalus ut mediis sitit haud saturatus in undis: Sic eget inter opes etiam vir semper avarus. Infelix hominum longeque miserrima gentis Conditio, ô lentas iussa ad caelestia mentes O sera in superas mortalia pectora curas, Atque luto defixa, poli nemo ardua nemo Regna petit, Ditis verum petit ima profundi Tartara quisque gradu, gnarusque volensque citato: Nota: Olivanus quidam Comitis Barcino. filius vocem emittere non potuit, nisi prius terram manibus effodisset. Luxuriae, ventri, invidiae, fraudi atque rapinae, Dedita pars hominum summa est, bona corporis huius Unica sunt cordi fatuis, quid amara voluptas, Dulce ferat? brevis hora boni spatia ampla malorum Pensat, habet longum fallax iniuria damnum. Tam turpes, agite, idcirco dediscite mores, Ac ab humo sursum celeri contendite nixu, Despicite ô sordes humiles, caelestia laeti Dona probate, polum et terris spectate relictis. Arctus et angustus dolor hic, post longa voluptas. Tum quibus hic grave erat mentem frenasse ferocem, Arbitrio domuisse manus, moderamine pectus, His nova pensabit dulcedo à morte laborem. Quod perit, exiguum, quod permanet haud capit ullo Fine modum: bene qui metam perdurat ad imam, Sudando, colluctando, mala multa ferendo: Vitae immortalem geretis post fata coronam. Sanctius Crassus, filius Ordonii 3. anno 961. A medicis ad maciem deducitur. Sanctius hunc igitur contra fas sceptra ferentem Commissa interimit pugna meritosque parentis, Defuncti repetens haeres accepit honores. Corporis ob molem dictus cognomine Crassus. Herba Machaonicam medicis inventa per artem Miscuit huic solidas mensis exilibus escas Unde saginatus decrevit pondere venter Et macies submissa loco nec tempore longo Marcidus aethereas animam exhalavit in auras. Raymir. 3. anno 974. Regnavit annos 25. Nondum aevi maturus obit Raymirus habenas Galliciam auspiciis, saevo tutatus ab hoste, Fortibus asseruit, Normannica littore signa Obruit, et fusam submersit in aequore classem. Quinque adeo sceptrum per lustra tenebat Iberum. Waramund. 2. fil. Ordonii 3. anno 999. Maurum primo fugavit, post ab eodem victus est. Sed denuo victoriam contra Maurum obtinuit, ideoque insolentior factus est, et compostell. et Ovetensem praesules carceribus inclusit. Cui Warmunde subis saevo qui victor ab hoste, Accipis ingentem repetita ad proelia cladem. Obrutaque hostis habet Legionis moenia captae, Et Compostellae florentem diripit urbem Ut superum à Divi iussus cohibere Iacobi Relliquiis dextram, cui mox te fortior armis Innumeris offers, iterataque bella capessans, Omnibus exutum signis late obruis hostem. Ereptamque prius repetis per proelia palmam. Tam bene parcere si tantum, quam vincere noris. At tibi victori grandis si gloria fastum Movit, et excessit zeli indulgentia metam, In castosque gravi saeviisti carcere mystas: Non tamen hanc meritis haud quicquam grandibus iram, Sponte recompensas aedes delubraque Divum Diruta sublimes reparans educis ad auras, Pluribus accumulans donis habitusque vicissim Templorum divinus honos ritusque sacrorum. Haec adeo septem gessit Waramundus in annos. Alphonsus 5. anno 1006. Qui regni ingentes animis aequabat honores, Alphonsus, solii suscepit frena paterni, Ut sua compositis per foedera commoda rebus Quaereret et socium belli in discrimine haberet, Expugnare tuum cum vellet Corduba regem, Tiresiam Christi ornatam agnitione sororem Magnati iunxit Mauro, qui clara Toleti Moenia habens fidei temnebat dogmata verae Ipsa soror tales est aversata hymenaeos Haud laetis coniuncta animis, at libera tandem Facta viro viduas ingressa est protinus aedes, Muneribus Divum templis operata sacratis. Rex ubi Viseam signis circumdaret urbem, Quam Mauri multa propugnavere manu, ac vi Forte cava ingenti percussus tempora saxo, Occubuit, letale gerens in corpore vulnus. Warmundoque locum concessit in ordine Nato. Waramundus 3. anno 1015. Hic Fernande tibi (quamvis affinior esses, Illius et thalami germanam lege teneres.) Cum vos, nescio quae stimulasset in arma simultas, Occurrens validis belli discrimine signis, (Qua turrita novis conspecta est Carrio muris) Vulneris occubuit plaga sceptrumque reliquit, Dum decies sua per vestigia fluxerat annus.

5. In Arragoniae et Navarrae regno, 5. rex fuit Sanctius maior, filius Garcii Sanctii Tremuli. Hic ex Maiora uxore filia Sanctii Comitis Castellae liberos habuit, Ferdinandum postea Castellae regem, Garciam Navarrae, et Sanctium, quem nonnulli Gonsalum nominarunt. Hic rex Vasconiae sive Sobrarbae fuit, à quibus ad hoc usque tempus cuiusque provinciae descendunt ordine reges. Hic Sanctius maior, quum cum Ferdinando filio ex uxore Sanctia, filia Alphonsi eius nominis quinti Legionis occupasset regnum, et idem Ferdinandus patri Sanctio curam commisisset, appellari voluit totius Hispaniae Imperator, Mauros siquidem omnes à Navarrae Aragoniae Castellae Legionis Portugaliae Cantabriae et Vasconum finibus exterminavit, regnavitque annis quatuor et quinquaginta dum ab humanis excessit, anno 1018.

6 Raymiris filius Sanctii Maioris patri in regno Aragoniae successit. His temporibus occiso Sanctio rege Vasconiae sive Sobrarbae absque liberis. Vascones sese huic Raymiri tradiderunt, quae causa fuit, ut à Ferdinando rege Castellae fratre occideretur, anno regni sui 46. anno Christi 1063.

Series Regum Navarrae. 6. Garcias filius Sanctii Maioris patri in regno Navarrae successit, à fratre Ferdinando Castellae et Legionis rege victus et caesus est. 7. Rex Navarrae Sanctius filius Garciae. 8. Raymiris Roderici Cidi gener. 9. Garcius. 10. Sanctius sapiens. 11. Sanctius fortis. 12. Theobaldus. 13. Theobaldus. 14. Henricus crassus. 15. Philippus pulcher Francorum rex etc.