Libri odarum Machine-readable text Celtis, Conradus Celtis, Conradus XML version, markup prototype, August 2003 ?markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ celtis2 celtiodae.html celti001.jpg celtiodae.xml celtis2/jpg html Argentorati: Matthia Schuerer, 1513.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 11. September 2003 Rüdiger Niehl markup Corrections submitted by Harry Vredeveld. 23 September 2003 Jolanta Wiendlocha markup Markup added; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - manual spell check CONRADI CELTIS PROTUCII GERMANI LIBER PRIMUS CARMINUM, INCIPIT FELICITER. AD FRIDERICUM CAESAREM PRO LAUREA PROSEUTICE. I Caesar magnificis laudibus inclitus, Rex regum, et dominus maxime principum. Si quis prisca tuis tempora saeculis Vel conferre velit regna prioribus, Non te crede queunt vincere gloria. Te vivo redeunt aurea saecula, Et pax atque fides, canaque sanctitas, Et vitae integritas atque benignitas. Germanis populis, te duce, maximus Laudis surgit honos, dum fugit horrida Morum barbaries, foedaque saecula Commutata nitent per vaga sidera. Saltamus, canimus, nec male pingimus, Et chordas resonas pollice tangimus. Nil nobis peregre est difficile, aut modo Rimantes variis artibus abditam Naturae seriem, Dorica et Itala Miscentes pariter non sine gloria. Te vivo, latiis gloria litteris, Antiquumque decus iam redit artibus. In lucem veniunt cum modo singula Quae Grai et Latii condiderant viri, Et quae Niliaco litore sederant, Quique Euphratis habent conflua flumina. Hinc caelum omne patet, terraque cognita est, Et quid quadrifidis continet angulis, In lucem veniunt arte alemannica, Quae praessis docuit scribere litteris. Te vivo, Lyricos iam canimus modos, Et laudata viris plectra prioribus, Concinnis fidibus pollice tangimus. Qua virtutis honos, et meritum decus, Cultum perpetuis temporibus manet, Et semper viridi fronde repullulat. Hoc Grai studio nomen ad aethera Fuderunt, Italis deinde sequacibus. Et nos nunc facili tenua barbito Illorum celeres dum sequimur pedes, Caelo sub rigido carmina spargimus, Dum vires dabis ac ingenium mihi, Atque inculta probes si mea carmina, Ornans laurigeris tempora frondibus, Me gustasse putem nectar olympicum. AD CAESAREM DUM FILIUM IMPERIO SUFFICERET, SYMBOLETICE, IN IUCUNDITATEM VERIS. II Phoebe Rypheos aditure montes, Afferens noctem brevioris umbrae, Lenta sub caelo rigido reformans Gramina pratis. Taurus aestivo propior Coluro, Nascitur tecum, referens tepores, Pleiades sentit pluvias resolvi Lampade Phoebi. Hinc capit vultum rigidus novatum Mundus, et plaustrum sinuans utrumque, Anguis algorem positurus alto Sole calescit. Terra profuso tepido liquore, Parturit laetos vegetata flores, Cum suis stellis radiata splendens Cespite vivo. Non minax vastum Boreas per aequor Obvius saevit violentus Austro, Sorte luctando timida moventes Proelia ponto. Exiens sedes modo sed beatas, Spirat in terris Zephyrus, tepenti Suscitans flatu taciti sepulta Semina mundi. Sentiunt gratas animata flammas, Foedus adsciscunt sobulis creandae, Quo per aeternum stabilitur aevum Mobilis orbis. Induunt primas elementa formas Ignis et tellus et amarus humor, Et modo splendet propiore Phoebo Purior aether. Caesarem nostrum cupiunt movere, Qui renascentis caput extat orbis, Consulat nostris latiisque rebus Iam prope lapsis. Pace Saturnus legitur quietos Primus in terris populos tulisse, Aureum sub quo fuerat per orbem Principe saeclum. Iuppiter regni patrii potitus, Non patris ritu moderavit orbem, Hos supra caelum tulerat vetustas Laude decoros. Nostra te iunget superis sed aetas, Regiae clarum sobolis parentem, Maximo nomen cui gesta linquent Emiliano. Bella moturos potuit gigantes Iuppiter summo prohibere caelo, Fulminans hostem Siculo sepultum Vertice flammis. Sic tuus regni capiens habenas Filius, crudum reprimat tyrannum, Qui lares nostros petit, et penates, Cuncta prophanans. Repetat Graiam sapiens ruinam, Conterens hostem nimio furentem, Alta pax terras habeat sub omni Sidere caeli. Quae vel algenti riguit sub axe, Vel per eoos calefacta frenos, Quosque sol fessus repetit, vel Auster Imbrifer urget. Caesar aeterno memorandus aevo, Nec te frondosi mihi serta lauri, Delphico signo rigidum decorans Carmine vatem. AD HASILINAM EUDEUNAM EROTICE. III Quid me sidereo lumine verberas, Configens gravibus pectora spiculis? Dum spondes tacitis gaudia nutibus, Incessu veniens blandior omnibus Hasa puellis. Quas vel Sarmatico margine vidimus, Vel quas Rhenus habet flumine nobili, Aut quas Danubius pontibus invidens, Vel quae Codoneo barbara colligit Litore glaesum. Tu flammas tremuli pectoris exuis, Dum laetis fueris blanda favoribus, Turbatumque levas candida spiritum, Expellens faciem fulgida tetricam Maestitiamque. Te plectrum nitidi poscit Apollinis, Ut cures fidibus suave sonantibus Iniecisse modos, et super aethera Traduxisse velis ingenii faces, Partius urgens. Et concessa canent te mea carmina, Qualis diva tuis gressibus emicas, Et quali facie candidior nive, Miscens purpureis ora coloribus Fronte serena. Nostris carminibus facta celebrior, Nunc vives etiam cognita posteris, Si non dura meis obstiteris dea Votis, igne levans membra calentia Non requieto. AD IANUM CANUSIUM PARENETICE. IIII Cretus sub oris sane rigentibus, Quas urget altus circulus Arcticus. Et cana Sulonum premuntur Culmina Sarmaticis pruinis. Crassis loquelis nunc inimicior, Reponis alto carmina spiritu. Clarus legens et doctus olim Quae Latiis celebrata musis, Pergas beato pectoris impetu Referre clari lumina Delii, Et quae gelatum stant ad axem Sidera in occiduo rotatu. Pergas volucris cornua Cynthiae, Fraterna perdat cur vaga lumina, Et concavo mox orbe sumpto, Stat solido radiosa vultu. Pergas quid atro deliteat globo, Terrena faex sit, seu species maris, Vel multitudo submigrantum, Endymion vel amatus astro. Pergas patentis dicere climata Terrae, globoso stantis in aere, Ac omnium legem plagarum, Cum populis regionibusque. Pergas dierum cernere tempora, Quae causa rumpat foedera noctium, Ut nunc propinquo, nunc remoto Cynthius exoriatur astro. Pergas furentis candidus aequoris Curvos recessus dicere, at insulas, Et subsidentes turbulenta Marmora cur revomant arenas. Pergas venustis pectora moribus Ornare, linquens castra libidinis, Foedae voluptatis recensens Tempora displicitura tandem. AD ANDREAM PEGASUM, DE FATO ET FELICITATE, PERIPATETICE. V Cui dedit nomen volucer caballus Pegasus, fontis melioris auctor, Tuba quo vatum bibit ore dulces Carminis haustus. Quemque vos doctae colitis sorores, Ora dum castis veneranda lymphis Mergitis, laetis modulis sub undis Plectra moventes. Huic precor divae resonate carmen, Et suae laudis meritum canentes, Dicite, ut virtus sibi sint, et alti Pectore sensus. Nobilis magnis pro avis creatus, Sarmatum regis meritis favorem, Qui domus clarae titulos beavit Stemmate multo. Natus Arctoo celeber sub axe, Vistulae longos ubi Serra flexus Excipit, latis rubicunda spargens Gramina pratis. Perfluus puris ubi campus undis Fontis aeterni scaturit liquore, Diceres fossum pede, cuius ille Nomina gestat. Parvulus primis ibi lusit annis, Post patris ductu studium secutus Dulce musarum, properans ad alta Castra Minervae. Sic ubi doctis adolevit annis, Fortior firmis validisque membris, Orbis ignoti voluit videre et Cernere cultus. Et citus poscit Venetos superbos, Cautus addiscens ibi mercis artes, In quibus multas locupleret oras Aequus in omnes. Adriae vastas penetravit undas, Te petens Romam, caput orbis olim, Inde Cumanae thalamum Sybillae, Parthenopenque. Hic ubi classem Boreas per altum Evocat curvas Ligurum per oras, Prospero cursu venit, et gelatas Transvolat alpes. Inde Germanos adiit potentes. Hic ubi pulchras rapitur per urbes Rhenus, et salsas ubi trinus ore Spumat in undas. Patrias tandem rediens sub oras, Pertulit multos variosque casus, Sortis agnoscens utriusque vultus Pectore forti. Hinc mihi fati memorat potentis Lubricos nexus variosque casus Orbis, et certam statuisse legem Numina dicit. Quam vel astrorum superumque rector, Et parens mundi voluit latere, Pectus humanum sua ne futura Noscere posset. Iret in praeceps animus, future Praescius sortis, bona ni retentet Spes, movens vultus subito priores Posse reverti. Et timor laetis nisi rebus esset, Quis ferat torvi faciem tyranni? Laeta sic celso residens olympo Miscuit atris. Solus is nostras sapiens gubernat Temporum causas, dedit et negavit Nostra quae caecis nequeant videre Corda tenebris. Ille vel fatum statuit superbum, Ut daret cunctis sua certa rebus Dona, quae clausis veniant fenestris Tempore fixo. Nuper excelsam tumidus per aulam Astitit regi socius tremendus, Et tulit tristem subito ruinam Praecipitatus. Quique sub tecto genitus misello, Et patris durum fodientis arvum Filius, celsos rapiens honores Sorte levatur. Alter Eoos statuit per Indos Mercibus multis avidus beari, Naufragus tandem Borea furente Concidit undis. Ille spe ductus sobolis creandae, Duxit uxorem (ut voluit) pudicam, Sed sibi dulcem Genius negavit Surgere prolem. Laetus hic multo grege filiorum, Sed gemit laesum tacitus pudorem Coniugis, gestans aliena falsi Nomina patris. Coelibem exosus fuit ille vitam, Cogitur sacras famulari ad aras, Et gerit nudi capitis coronam Vertice rasus. Ille privatam sibi forte vitam Legerat, curas odiens edaces, Cogitur fasces dominus verendus Ferre per orbem. Alter in tectis residens avitis, Patrio condi statuit sepulchro, Exul obscuris sepelitur oris Sorte tremenda. Nubilem servant tumidi puellam, Et procos claros fugiunt parentes, Illa fatali thalamo relicta Foedera iungit. Illius cervix gladio revulsa est, Hunc rogus vivum trepidus cremavit, Illius corpus crucibus pependit, Hunc rota torsit. Sic vago ludit temulenta passu Sors, movens curas, animos prementes, Spesque nunc laetas iterum timores Turgida versat. Quae nisi solus sapiens fugavit, Ille contempsit triviale murmur, Et sui pollens animi vigore, Perstitit aequus. Sit mihi victus tenuis sub arcta Veste, qua corpus socium tegatur, Et domus saltem Boream coercens Cespite parvo. Carus ac aequus veniat sodalis, Cui loquar laetis tacitisque verbis, Is meae cursum seriemque vitae Carpat et ornet. Et procul ludum trepidum relinquens, Audiam reges proceresque dura Sorte luctantes, dubioque numquam Pectore laetos. Ast ego caeli videam beatus Lucidos ignes maris atque terrae, Et sciam venti, nebulae, nivisque Reddere causas. Teque cunctorum inveniam parentem, Quo duce immensus stabilitur orbis, Quoque confusum capient volente Omnia vultum. Ille diffusus volitat per orbem Spiritus, cunctas animando partes, Quem nisi purae poterint videre et Prendere mentes. Nube post tergum volitans relicta, Pendulo puncto variis nocivum Rideam curis homines petentes Turpiter aurum. Lauriger curas tetricas fugabo, Temperans chordas, citharamque Phoebi, Dum mihi musae faveant, sub omni Tempore laetus. Ruperint maestae mihi dum sorores Fila, nolentem superabo mortem, Dum canet nostras gelidus camenas Rhenus et Albis. Vistula, et longo sinuatus orbe Ister, et late Eridanus superbus, Arrogans Tybris, Tagus, et Britanno Proxima tellus. Illa devota cecinit camena Celtis, Andrea, tibi notus alta Mente, quem semper facias fideli Pectore serves. Inter Eoos fueras sodales Carior semper, tua multa virtus Me tibi vinxit, ruitura nullo Temporis aevo. AD HASILINAM HEROTICE. VI Quid saevas regeris tuas Flammas, Hasa meos cur face torridos Artus concutiens moves? Non aptus referor miles in arduum Bellum, non animo potens Ardentes tepido pellere languidus Ignis, quos nimis applicas. Sit dixisse satis quae tua formula, Qualis cum niveus color Confusus rubuit sanguine muricis. Aut qui candidulas solet Commiscere color purpureas rosas. Talis femineus decor Ornat sidereis tempora vultibus. Esto carminibus rogo, Iam non dura meis factaque mitior, Et te Sarmata fortior, Frenis flectere equos, pannoque nobilis, Et Rhenus gelidus tua Blando percipient nomina barbito. AD PHILIPPUM CALIMACHUM. VII Iam nostras tibi mittimus Philippe Nugas horridulas et impolitas, Et quae nec Latiis pares camenis, Nec quae de mediis fluant Achivis, Sed quales mihi frigido sub axe Dictarunt calamo rudi sorores. Hanc curam tibi linquimus minores, Qui princeps latias movere chordas, Reges et proceres referre doctus, Et lusus melior canens procaces. Hinc te non facile eximet vetustas, Sed te posteritas amans revolvet, Dum plaustro glatialis ursa torpet, Et servant solitos vel astra motus. Germano satis est mihi poetae, Si me Rhenus amet, legatque Moenus, Moenus vitiferis opacus agris, Olim nobilibus viris decorus, Graio sanguine quos ferunt creatos. Quis nemo melior librare telum, Et spumantis equi dedisse gyrum. Qui Graios, Italos, Scythas, hyberos, Atque Asiae populos inhospitales Euxini validis tulere in armis. Haec est patria Celtici poetae, Quam nunc occupat imperita turba, Quae gestat capitis rudes corollas, Et tantum Veneris dicata sacris, Talos cum Bromio magis colentes. Quamque sacra canit sophia libris. Forsan ista tamen tibi placebunt, Aequevus mihi consodalis olim. AD URSUM MEDICUM ET ASTRONOMUM, DE SITU CRACOVIAE. VIII Urse doctorum specimen virorum, Hic ubi fuerat rigidus Bootes Plaustra, quae numquam subeunt tepentes Aequoris undas. Quaeque per vastas Aquilo procellas, Sistit Arctoas glacialis undas, Et tegit late niveo gelatos Vellere campos. Seu iuvat blandis fidibus molestas Anxiae mentis relevare curas, Cynthius laetis tibi docta ludit Carmina nervis. Seu tibi rerum placuit latentes Mente sublimi reperire causas, Mox tibi Graie veniunt Minervae Pectus et ora. Et super nubes volucer levatus, Candidos caelos specularis, altos Siderum cursus, Hecates labores Mente revolvens. Temperas succos tumidis medentes Corporum morbis relevas calores, Corpus in sanam revocas quietem Arte Melampi. Noxius languor, duce te, fugatur, Linquit et caecas sanies medullas, Dum suum nutrit genitalis humor Rite calorem. Regia nobis venerandus urbe es, Quam duae cingunt aliae potentem, Quamque diducto secat inquietus Vistula flexu. Te colunt cives generosi, et alta Regis Arctoi veneratur aula, Dum suae tractas alimenta vitae Pectore docto. Fac tibi Prisci redeat vigoris Pectus, et curis vacuum saeveris Vendica, carpens tacite fluentis Gaudia vitae. Cernis ut soles, properant citati, Ceu fluit lychno tremulum caduco Lumen, et succo pereunte flamma Deserit ora. Nec vides quorsum moribunda pergat, Quae prius caecas repulit tenebras, An petat caelum subito per altum Aera lapsa. Sive confusum subitura acervum, Quo latent rerum species sepultae, Donec attritu silicis renata Semina quaeras. Sic fugit corpus tenuis gravatum Spiritus, subter Phlegetontis undas, Tertiae sortis truculenta abhorrens Ora tyranni. Quem stupet circum pavidus trifaucem Cerberum, et tortis furias colubris, Dum rogat maesta scelus expiari Aeacus urna. Aut volat purum nitidus sub axem, Ut bibat nectar liquidum deorum, Hic ubi candet niveo colore Lacteus orbis. Mitte fallacem dubiis vagari Passibus sortem, fueris beatus, Si potes cunctis animum quietum Addere rebus. Scripserat certas moderator orbis Omnibus leges statuens ferendas, Quas tulit solus sapiens, sine ullo Pectoris aestu. Nec stetit semper piceis gravatum Nubibus caelum, Zephyrus minacem Expulit tandem Boream, reducens Sidera laeta. Tunc micat pulchro radiosus orbe Phoebus, attollens nitido calentem Lampadem curru, tenebris fugatis Gratior extans. Sit tibi splendor patrii decoris, Et decens victus nihil arrogabis, Cum tibi pleno veniet futuro Copia cornu. Sit tibi castus sociae toralis Lectus, et curas relevet voraces, Dum tuo pendet gemebunda amore Pectora circum. Hac tibi proles generosa surgat, Quae patri claros numeret nepotes, Utque te maestae rapient sorores, Lumina claudat. AD SALEMNIUM DELIUM, IN IUCUNDITATEM VERIS. IX Deli purpurea quem face Cynthius Irroravit amans matris ab ubere, Et cui nempe dedit sidere Iuppiter Felici, ingenium clarum et amabile. Deli Sarmaticis facte sodalibus, Et mi iam patrio sanguine carior, Nostris perpetuis dignus honoribus. Dum currunt solitis sidera legibus, Inter Sarmaticos dum iuvenes micas Doctrina, et placidis splendide moribus. Qualis Phoebus agit lucifluam rotam, Et pallet facibus stella minoribus. Parnasi venias tendere collibus, Phoebi cum fidibus plectra sonantibus, Mergemusque sacris ora liquoribus, Qua garrit vitreis Vistula fontibus. Titanis venias cernere lampadam, Atque astra in tacitis candida noctibus. Et cur imbrifero ventus anhelitu Miscet saxifragis aequora fluctibus? Terrarum venias ut populos canas, Sub se despiciunt quos rigidi poli, Et quos Eurus equis mane rubentibus Afflat, vel Zephyrus sole tepentibus. Cantantes sociis passibus ibimus, Qua trino Charites ore videbimus Iunctas, implicitis quae modo brachiis Saltant cum Satyris capripedum choro. Qui gestant capitum vincula pinea, Calcantes pedibus lilia splendidis, Dum pulsat citharam Phoebus eburneam, Et musae placidis constrepitant choris. Quos inter medius corniger ENI+OS Miscet sollicitis pocula cymbiis, Hortaturque suam laeticiam ferant, Inspirans tacitas ad Veneris faces. Currunt mobilibus tempora saeculis, Et cras in cinerem forsan abibimus. Solvamus teneris pectora amoribus, Cantantes vacuo carmina spiritu. DE NOCTE ET OSCULO HASILINAE, EROTICE. X Illa quam fueram beatus hora, Inter basia et osculationes, Contrectans teneras Hasae papillas, Et me nunc gremio inferens venusto, Nunc stringens teneris suum lacertis Pectus, languidulo gemens amore. Quod me in igne reciproco movebat, Cogens deinde suos meare in artus, Dum nostros animos per ora mixtos, Tam vinclis adamantinis ligavit Diva ex caeruleo creata ponto. O nox perpetuis decora stellis, Quae divum facies levas coruscas, Et fessis requiem refers salubrem. Nunc stes Herculeo velut sub ortu, Aut qualis Suetiis soles sub oris, Dum Phoebus pluvium revisit Austrum, Nullam per spatium bimestre lucem Fundit, perpetuas ferens tenebras, Sic fervens satiabitur voluptas. AD SIGISMUNDUM FUSILIUM VRATISLAVIENSEM, DE HIS QUAE FUTURUS PHILOSOPHUS SCIRE DEBEAT. XI Fusili binis mihi notus annis, Dum peragranti mihi Sarmatarum Terra lustratur gelido propinqua Frigida caelo. Qua duas torpet polus inter ursas Arcticus, pigro revolutus orbe, Gnosiae secum radiosa volvens Serta puellae. Candidos inter fueras amicos, Cui dedit fidus patrium decoros Pectoris mores, et honesta sanctae Pignoramentis. Primus exosus fueras veternum, Exuens scabras nitidus loquelas, Barbaras voces, et avita crassae Murmura linguae. Iamque Romano erudiendus ore, Induis pulchrum decus, expetendo Quae probant docti ingenuo calentes Pectoris igne. Sperne mendacis rabiosa vulgi Murmura, indoctam fugiens catervam, Et datum paucis poteris beatus Noscere verum. Magnus exemplo tibi sit Molossus, Quem premunt vasto fremitu catelli. Ille sed serpit tacitus minorum Murmura temnens. Perge tres sacras modo nosse linguas, Quae tibi magnum tribuent honorem, Cum Palestina Latiamque claro Cecrope scriptam. Perge confusum chaos intueri, Quo scatent pulchris elementa formis, Sorte discordi et reditura versant Semina mundi. Perge consurgens animo volucri, Singulis rebus reperire causas, Flabra ventorum refer, et furentis Aequoris aestus. Perge cur terrae quatiente motu Concidant urbes, trepidentque montes, Ignium cur diluvioque aquarum Regna laborent. Perge cur caecae generent cavernae Sulpura, et pulchris scateant metallis, Curque languentum reparent calentes Corpora thermae. Perge cur tanto crepitet fragore Nubibus caeli iaculatus ignis, Imbris, et lentae nivis, et gelatae Grandinis iras. Perge convexo fugitiva caelo Astra mirari, geminum cubile Solis inquirens, alioque gentes Orbe sepultas. Perge diverso expatiata motu Sidera, et Phoebi referens labores, Lurido vultu sibi cum fugavit Cynthia currus. Perge diffusos populos per orbem Dicere, et linguas, hominumque mores, Quo situ caeli teneant volantem Aere terram. Perge priscorum relegens virorum Gesta, Tarpeio celebrata colle, Quicquid et claris Macedum triumphis Graecia gessit. Perge fortunae instabilis favorem Spernere, et duros tolerare casus, Et tibi cuncti fugient beato Tempore soles. Perge virtutis generosus arctum, Et perangustum superare callem. Illa securam tibi sola donat Ducere vitam. Sola caelesti faciet beatum Sede, promittens placidos honores. Nec sinit tetras stygii timere Carceris umbras. DE GARRVLO VINDELICO. XII Forte Cracovinam veniebas nuper in urbem Garrule Vindelice. Terque quaterque meas intrabas luridus aedes Sicca rigans labia. Immerito grates patrio mihi more rependis Turpis et improbulus. Vaniloquus stygia foedans mea nomina lingua, Murmura falsa serens. Scilicet ut patrium transcendam stemmate nidum Nobilitate recens. Cui neque grandis erat census, nec in urbibus altis Notus uterque parens. At mihi Caesarea frondescant tempora lauro, Magnaque fama levet. Talis erat Latiis vates qui primus in oris Arma virumque canit. Arpinasque olim tenui versatus in agro est Nobilis eloquio. Atque alii multi, quorum modo tempora nostra Nomina clara stupent. Parva quibus virtus patrimonia nobilis auxit, Amplaque dona dedit. Talis ero, superi faveant modo, labra coerce Garrule Vindelice. Nam post fata manet maior me gloria, currens Docta per ora virum. DE CORRIVALI SACERDOTE. XIII Olim Sarmaticis receptus oris, Et potans male Vistulam rigentem, Carpathumque videns rigente tergo, Hic blandis fruor ignibus beatus. Quales omniproci fuisse scribunt Amores Iovis, improbive Martis, Hac me perpetua calere flamma Inconsultus et inscius putabam. Indignam mihi sed dedit repulsam Qui sacram capitis gerit corollam, Consecratque sibi meos amores, Dum caecis colitur Venus latebris, Praesentesque suis sacris favorem Testantur Veneres Cupidinesque. Dum Phoebus roseum retexit orbem, Vel pronus Libycas premit columnas, Aut nox incubuit vocans amantes, Non linquet sacer hic meos amores, Quem sanctus tenet hunc beatitatis Sacrorum vel amor pudendulorum. AD HASILINAM, EROTICE ET ODIPORICE XIIII Romuli quondam revocatus urbe, Montis Hetrusci iuga nubilosa Scando, dein Rhenum tenuem, Padumque ad Terga reliqui. Hinc sinum vastum citus Adrianum Lintribus curvis adeo, Istriorum Urbs ubi tollit Venetas per undas Inclita muros. Hinc ubi campis Athesis receptus, Praepeti cursu rapior per Alpes, Uvidum Rhenum repetens gelato Fonte cadentem. Post caput magni veniens ad Istri, Silva Bacenis vaga ubi patescit Saltibus, multa insinuans reductos Arbore colles. Solus ignotas pedibus citatis Hinc peto terras, ubi flavus Albis, Atque ubi lentos regerit Silesus Vortice cursus. Vistulam recto pede deinde poscens, Sarmatis latos ubi terra campos Pandit, et celsis ubi Croca tectis Regia surgit. Hic suis flammis Hasilina fulgens, Coepit ardentem laqueare mentem, Lusibus blandis relevans gravata Membra labore. O ter ac ultra fueram beatus, Fata quem tali statuere amore Serpere incertae reditura numquam Tempora vitae. Non ego magni Iovis et deorum Sorte mutarem imperiosus ignes, Tam decens vultus nitet, et venusto Corpore cultus. Splendidus divo micat ore fulgor, Candet infuso facies rubore, Fronte lucentes oculi coruscant Sidera bina. Cynthiae qualem coeunte cornu Cernimus vultum, vaga dum repellit Orbe iam toto rutilante picti Lumina mundi. Qualis aut Phoebus reparat fugatum Nube per sudum iubar, et stupentes Excitat pulsis tenebris renato Lumine terras. Talis effusis Hasilina pergit Candidam fulvis faciem capillis Efferens, toto niveo colore Corpore fulgens. Haud ego tales Charites sub arvis, Montium divas, nemorumque nymphas Credo, nec tales vitreo latentes Fonte camenas. Albicat mollis velut anserina Pluma, vel cygni tegimen canori, Se dam passu veniens superbo Prodit et ore. Mitior tandem venias precamur, Consere amplexus, tacito medullas Igne marcentes relevato venis Exime flammas. Et meus iunctis fugiet labellis Spiritus, vita meliore raptus, In tuo pendens resupinus ore Morte beata. Hausit ut fessis alimenta membris Reppetet priscos redivivus artus, In vicem blando tua dum retorques Oscula morsu. Hoc feres tanti precium favoris Virgo, si nostros relevas dolores, Sarmatas inter tua clara numquam Nomina perdes. Te canent Rhenum et Necarum bibentes, Ister, et cornu Rodanus recurvo, Codanus claro et Tamasis Britanno Litore notus. AD HASILINAM, APOTROPICE. XV Non tot loquaces influit alites Ventus renato tempore floridus, Quot nostra depilat puella Blanditiis iuvenes senesque. Non tot procellis Codanus aestuat, Ferox sonoris quando aquilonibus Luctatur Eurus, Succinumque Litore colligitur Pruteno, Quot verba fundit pronus ad osculum Amator illi, cum gemebundulus Pallescit, et fervens libido Intumuit liquidis medullis. Sed illa doctis cauta sub artibus, Recenset alto pectore, an aureis Nummis abundet quis, voracem Pascat ut insatiata mentem. Tunc blanda vultu et corpore fulgida Colludit, ornans tempora floribus. Et mox sub altis coniugali Noctibus hunc satiat cubili. Hac ludat ergo qui mihi largior, Atque imbre rorans dives Acrysio, Vel forte nostris se locabit Carminibus, quibus illa dicta est. AD SEPULUM DISSIDEMONEM. XVI Miraris nullis templis mea labra moveri Murmure dentifrago. Est ratio, taciti quia cernunt pectoris ora Numina magna poli. Miraris videas raris me templa deorum Passibus obterere. Est deus in nobis, non est quod numina pictis Aedibus intuear. Miraris campos liquidos Phoebumque calentem Me cupidum expetere. Hic mihi magna Iovis subit omnipotentis imago, Templaque summa dei. Silva placet musis, urbs est inimica poetis, Et male sana cohors. I nunc, et stolidis deride numina verbis Nostra procax Sepule. AD ALBERTUM BRUTUM ASTRONOMUM. XVII Brute caelestum relegis beatus Siderum cursus volitantis orbis, Intuens doctis oculis renata Lumina mundi. Noscis Arcturum pater, et cavendas Pleiades nautis, hyadasque tristes, Haec suos condit tibi clarus ore Perseus ignes. Nota quae duro religata saxo est, Et decus Phoebi, stygiique monstri Victor, et Cephei radiosa coniunx Cassiopeia. Inde quadrigis volitans superbis, Et Iovis nutrix, et amata Baccho, Serta non doctum fugiunt, nec ulla Furta deorum. Corvus et crater, quibus implicatur Lubricus serpens, tibi notus ales Fulminis, candens olor, et remotis Ignibus Argo. Coetus, Orion, Procyon sub Hydro, Chyron, et Pistrix fluvius, calensque Syrius, piscis, lepus, et corusca Luce Canopus. Noscis ut vasti per inane caeli Unde crinitus rutilet Cometes, Curque subductus fugiat decoro Lumine Phoebus. Noscis aestivos spatiosiores Circulos Phoebi, tibi nota causa est Cur vel Hyberni breviore currant Limite soles. Noscis obliqui pater alta caeli Signa, quae rerum variant figuras, Et suis donis geneses levato Sidere servant. Aries et taurus, geminique, cancer, Et leo, virgo, libra, scorpiusque, Tela cum capro, liquido et natantes Flumine pisces. Omnis in caelo tibi notus ordo est, Quam vagi currant rapidis retorti Circulis septem minimis rotantes Orbibus orbes. Quis ferunt causis animata terrae Orbitis certis sua fata ferre, Omne venturum quibus ora produnt Candida vatum. Quam fuit praeceps hominum furentum Cura, quae divis proprios labores Tollit, et quisquis deus esse poscit Non bene sanus. Tu vide cautis oculis latentis Ordinem fati, fuge suspicari, Quo deos ludas, mea vel futura Tempora fallas. Hinc mihi nostram caveas puellam Vultibus caeli facias protervam, Te nisi carum fugiens monente Vendere cunnum. AD ANDREAM PEGASUM, HORTATUR AD PEREGRINATIONEM TRANSMARINAM. XVIII Quem concha nostri cantet Apollinis Quaeris, poetae non minimum decus, Et Pegaseae quem sorores Nos subeant celebrare plectris. Non nostra magnis principibus vacat Camena, trita sed graditur via, Et te iubet carum sodalem Pindaricis fidibus reponi. Nos aequa stringunt astra favoribus, Quae nostra iungunt pectora mutua. Seu Libra nobis, aut benigno Erigone fuit orta vultu, Sive igne fulgens Iuppiter aureo, Vel sidus arctans foedera amantium, Aut igneus Phoebus, vagantes Qui medius volat inter orbes. Non te maligni lumina Chronii, Nec Martis urens stella nocentius Aspexit, aut vafer doloso Mercurius gradiens galero. Sive aestuosi torrida circuli Me zona aduret non habitabilis. Aut pigra mundo congelato Sidera Sauromatum videbunt. Virtutis altae semper ero memor, Et Pegasei nominis incliti. Cui frontis in confusa fraude Stat probitasque fidesque tota. Quando alta salsi scandimus aequoris, Longo videntes ordine Cycladas, Et insulam Saturnianam. Inde Rodon, Cypriamque terram. Hinc regna regis, quae Mareotica Tellus honorat, quando videbimus, Et monstra Nili fabulosis Sicaniis memorata chartis. Hinc thure odoro quo sit Arabs suo, Et terra rubro litore nobilis, Et Iudeorum gens vetusta, Setigeris inimica porcis. Phoebi calentem cernere verticem Iuvabit, umbras corporibus negans, Quando levatus stat sub axe Ignivomo radiatus ore, Aestum feremus sideris ardui, Et nulla vitae crede pericula, Dum cura sit Phoebo sacris de Vatibus, atque animis benignis. IN CRISPUM CLOGOMURAM, POETARUM HOSTEM. XIX Interpres Iovis et beatitatis, Clamosus superumque praedicator, Indoctae moderator et catervae. Dum celsa tumidus boas cathedra, Et solus sapiens tibi videris, Stultorum venerabilis magister, Quid tantum immeritum premis poetam, Et sacras laceras dicax camenas? Ut vulgi tibi compares favorem, Et Phoebi tibi concites sagittas. An nescis cithara canende nostra Nos urbes fugere, et globos frequentes Insani populi magis cavere, Quam vel Sithonias grues pruinas, Vel mollis libycos Sabellus aestus. Nos fontes vitrei iuvantque colles, Et ripae gelidae ad strepentis undae, Umbrosaeque coma tremente silvae. Et campos cupio aeriosiores, Quo templum Iovis et beatitatem, Et quo principe stet renatus orbis, Purgatis animis magis videmus. Quam tu qui populi teneris aura, Et vitam sequeris beatiorem, Ut ventrem tibi farcias voracem, Ut vestes tibi fulgeant nitentes, Ut grandes tibi compares cucullos, Et nummos tibi compares perennes, Ut pluma iaceas piger tepenti, Ut scortis valeas libidinosis Largus munificis adesse donis. O sanctus Iovis inferi sacerdos. AD GEORGIUM MORINUM. IN LAUDES ELOQUENTIAE. XX Morine aeternis celebrande musis, Sarmatum clarum decus, et coruscum Sidus, algentes ubi torquet ursas Zona nivalis, Quaque dum cancro rutilo levatur Phoebus, aestivas remoratur horas, Circulum vincens paribus secantem Lancibus orbem. Integrae mentis studio colendus Civibus, nobis neque negligendus, Cui bonum rarum probitas, fidesque Prisca refulget, Saepius lautis epulis honorans Convocas doctam generose turbam, Instruens largis tua liberalis Munera mensis, Comis, et doctis salibus facetus, Gesta priscorum memoras virorum, Militis Graii et Latii quiritis Arma recensens. Publicos tractas sapiens honores, Et graves fasces, quibus inquietus Consulis rebus, sociale servans Foedus in urbe. Impetum vulgi moderare doctus Ore facundo, riguus per alta, Quale cum torrens ruit, explicatis Imbribus auctus. Qua ferunt coetus hominum vagantum Arte coniunctos, nemorosa quondam Antra sub vastis specubus ferino More habitasse. Sordidus victus, quibus et rigebat Tristis aspectus, nec amanda rebus Urbicis virtus, sociis regebat Oppida frenis. Nec dedit quisquam superis honores, Aedibus sacris adolens tepentes Thuribus flammas, cecidit nec ullas Taurus ad aras. Ast modo pulchris veneranda honestas Moribus splendet, superumque cura Plurimis servat metuenda cultis Numina templis. Seu tibi tristem vagabunda vitam Sors feret, blandum vel amica vultum, Utraque erectus videas protervi Numinis ora. Est brevis vitae fugientis ordo, Cernimus qualem tenui vaporem Halitu tolli roseo levatum Sole cadentem. Crastino forsan moriere sole, Nec sacer nummus poterit morari Fata, quin parvo tumulo obruare Pulvis et umbra. Ergo iam laetas facias adesse Temporum causas, tibi submovendo Tetricas curas, volucris capessens Gaudia vitae. Seu tibi clarae sobolis recursat Cura praemonstrans patrios honores, Spemque nunc inter metus altus errat, Pectora torquens. Has graves curas superis relinquas, Qui dabunt nostrae meliora vitae Fata, quae certis venient superni Legibus orbis. Has graves curas studiis levato, Candidus rerum repetendo causas, Siderum cursus, et amoena clari Lumina Phoebi. Has graves curas fidibus canoris Pelle, divinas relegens camenas, Quas sacer vatum calor expolito Carmine promit. Has graves curas dederis sepultis Inferum turbis, ubi dirus ore Pluto pallentes animas coercet Carcere caeco. Quo simul quisquam fuerit receptus, Ferrei vectes reducem negabunt, Legibus diris tumidi obserantes Claustra tyranni. DE CENA MIRICAE. XXI Cum tua Pannonio fuerat Mirica Lyaeo Cena parata mihi, Tractaque Parrhasiae languent ubi plaustra puellae, Raraque stella micat, Miraris pedibus surgam male fultis, et uncto Lentus eam capite. Civibus et cunctis narratur ineptia nostra, Iam male nota mihi. Sarmaticos volui potando discere mores, Sed mea fata negant. Sed revoca hesterni non servans pocula Bacchi, Verbaque docta parum, Et tua Socraticis rediens convivia verbis Sobrius accumulem. At semel astrifero Phoebus revolutus in orbe est Irrevocandus eo. Si tua panduntur fictae tantum ostia fronti, Semper ego haec fugiam. AD MARITUM HASILINAE INSENSATUM. XXII Es coecus, patulos habens ocellos, Oedippo mihi comparandus olim, Qui nixus baculo tremente, natam Ad vota Antigonen secutus ibat. Es prima male masculatus aura, Nocturna genesi renatus undis, Vel taurus tibi scorpiusve surgit. Es surdus gemina sub aure factus, Dignum Naritio dares sodalem. Nec nares rapiunt vagos odores, Ut quondam Icariae canis puellae, Vel silvis comites vagae Dianae. Heu sensus tibi consenescit omnis, Ceu quondam riguit parens loquaci Contemnens superos superba nido. Rivales tua cum tot uxor ardet, Quot vervex violas dedit nitentes, Quot sidus culices Leonis infert, Quot fructus opulenta Libra donat, Quot ramos Caper algidus renudat. Sed semper latus ambiunt puellae, Qui nostris nitidis sacris dicati, Deberent speculum referre morum. AD STATILIUM SIMONIDEM MEDICUM ET PHILOSOPHUM. XXIII Bis per obliquum roseam reduxit Lampadem Phoebus rubicundus orbem, Bis fuit claris hebetatus astris Portitor Helles, Dum vago Celtis pede sum receptus Sarmatum campis, ubi rarus altis Moenibus murus, facies nec ullis Urbibus extat. Hic mihi doctus Statili sodalis. Moribus lectus paribus, nigrantes Seu mihi noctes placuitve soles Ducere Baccho. Sorte felices bonus extimasti, Qui brevis vitae poterint labores Ferre, cum caris sociis trahentes Tempora laeta. Saepe fortunae memoras bifrontis Perfidum ludum sapientis esse Spernere, et tristem faciem saeveris Demere rebus. Invidet curis deus ipse nostris, Nosse qui cunctos voluit beatos, Ferre quod fatum statuere divi Quemque per orbem. Saepe quae doctis lateant camenis Voluis, abstrusas repetendo causas, Et tibi terso veniunt ab ore Singula verba. Debiles artus reparas peritus, Et salutares tribuis medelas, Dum fatiscentes tenuat medullas Tabidus humor. Pone rugosos tumidosque nares, Ambitum caecum, manifestus ora Proferas, doctum nitido serenas Lumine pectus. Perge quo virtus tua te vocabit, Candidus linquens simulata verba, et Si tenax recti fueris, beato Pectore regnes. DE DRASONE CANTORE. XXIIII Draso Cracovina fuerat notissimus urbe, Scurra vagis pedibus. Hic bene cantavit, calamos atque organa movit, Barbiton et citharam. Sed tulerat vetuli iuvenis mala taedia cunni, Cana premens femora. DE BASYLLA CONVIVANTE. XXV Incomposta sedet Basylla mensis, Inflexo ore loquens parum decenter. Cum mammas sibi pendulas coaptat, Et foedis digitis cibum reprensat, Quos aut podice merserat vel ano, Et si quid propius latescit illis. Nec nares sibi mucidos retergit, Sed turpi sonitu excitat screatum, Quo phlegma uvidulum suum resorbet, Quo lances mihi conspuit patentes, Quo scrofis poterit movere orexim. Convivis tamen haec putat placere Credam? quos laqueo trahit sequaci, Et sensus quibus obstupescit omnis. Sed suspensa mea est tabella templo, Me evasisse loquens charybdis aestum. DE RISU EIUSDEM. XXVI Dum pandit tumidas Basylla buccas, Et dentes sibi buxeos relaxat, Livosa facie trahente rugas, Ut frontem iocus urbicus pererret, Mox guttur male percito palato, Indocto, rude personat cachinno, Hinc folles praemit arctiore vento. Agrutoque volens placere risu, Ceratis labiis per ora vocem Fundit, ceu strepitat maritus ovi. AD IOVINIANUM BOSLAUM DE SECTIS, ET SITU, ET REP. PRAGENSIUM. XXVII Bosle Bemorum decus, et ruentis Unicum lumen patriae resurgens, Fama quem clarum beat, et per omnes Provehit orbem. Fertili gleba tua Praga cincta est, Quam rapax scindit fluvius per Albin, Exuens nomen sociis petentes Fluctibus aequor. Visa non urbs est meliore caelo, Explicat septem spatiosa colles Ambitu murorum, imitata magnae Moenia Romae. Cerneres tantas veteris ruinas Gloriae regum, furor ut tyrannum Impulit Sizkam, metuenda frangens Templa deorum. Tempore ex illo rabies reposta Insidet crudis animis nepotum, Urbsque per multos agitata motus Corruit alta. Publicis curis male praesidetur, Imperat passim vario furore Vulgus, haud virtus rudium, nec ulla Splendet honestas. Legibus nulli superi coluntur, Ille Romanos sequitur, sed alter Approbat Graios, colit hic prophani Sabbata verpi. Hic deos nullo residere caelo Dicit, et nostras animas caducas, Ceu fugit densus tenuatus alta Halitus aura. Ille Gentiles hereses secutus, Et novos ritus ceremoniarum, Approbat leges vetitas Britanno Homine scriptas. Albe tu tantos fugiens tumultus, Temporum causas sapiens secutus, Impetum vulgi fugis, et furentem Deseris urbem. Quam regit passim petulans voluptas, Otium, et miscens animos cupido Aeris, et multas faciens ruinas Perfidus error. Ductiles rivos sequeris beatus, Garrulis ripis tua tecta condens, Qua leves undae veniunt loquaci Murmure ad aures. Consonant voces volucrum propinquae Insulis densam gelidis per umbram, Quas facit ripa triplici refusa Fluminis unda. Cespites felix virides pererras, Bacchicos colles et aprica lustrans, Quo ad tibi dulcem generat soporem Unda susurrans. Roscidas herbas premis; atque olentes Graminum flores, ubi purus aer Corporis vires creat, et tepentes Suscitat artus. Possides pulchrum generose collem, Quem sol exurgens videt et recedens, Et tuam caelo medio levatus Aspicit arcem. Fervidi Phoebi caput expavescens, Frigidas felix casulas subintras, Quas dolus nullus subit, aut scelesti Pectoris astus. Piscibus fraudes vario labore Ponis, et caelo liquido natantem Alitem fallis, tua cum reluctans Retia sentit. Nec tuos vitat leporina casses Praeda, nec dorcas, volucerque cervus. Implicas quicquid colit alta densae Devia silvae. His ubi fessus studiis soluta Mente, de rerum generose causis Disseris, terras, maria, insulasque Pectore cernens. Doctus astrorum numeros reservas, Quae meent cursu memoras licenti, Quaeque sublimem rutilent per orbem Sidera noscis. Quae volant nullis remoranda frenis, Atque nostrorum statuunt laborum Ordinem certum, stabili rotando Singula fuso. Doctus herbarum mihi saepe vires Nobilis gemmas memoras metalla, et Doctus es succis relevare taetro Corpora tabo. Quotque stent caelum facies per altum, Tot refers terrae species in orbe, Totque virtutes superum refusas Dicis in herbas. Alter ad vulgi instabilis favorem Spiret, et fasces ferat inquietus, Ut ruat tandem graviore mole Praecipitandus. Alter ad regum vigilet superbas Splendidus mensas, colat hic per omnes Aleam noctes, furiatque multo Potus Hyacho. Ille nummorum studio ligatus Instruat fraudes, alius voracem Expleat ventrem, ferat impudentes Alter amores. Ille morbosos adeat grabatos, Contrahens nares sibi nauseantes, Corporum sordes et oleta tractans Semper egenus. Ille verbosus numerosa legum Rubra percurrat, repetens adempti Limites agri, tumidoque victus Palleat ore. Alter obscuro veniat cucullo, Fronte se ficta simulans deorum Arbitrum, crudis animo rapaci Varior ursis. Mente tranquilla tibi vita serpat, Pectoris curas fugienti inanes, Et colat musas, citharamque Phoebi Pectus honestum. DE SACERDOTE MULIERIOSO ET BASYLLA. XXVIII Iurabat muliebrior vir olim, Testatusque deas deosque cunctos, Numquam puticulam suam Basyllam Sacratis oculis videre velle. Non vultum sibi lividum placere, Viscosas totiens bibens polentas, Et centum quater inquinatus offis. Non crines sibi sordidos placere, Cornicis mage veste nigricantes. Nec fauces sibi rancidos placere, Halantes quasi putidam Mephitim. Non clunes sibi defluas placere, Et laxum cute pendulumque ventrem. Nec cunnum hispida labra comprimentem, Salinis specubus profundiorem, Et portis Tyriis patentiorem, Quem mille exterebraverant Priapi, Et mille exterebrabit hanc nepotum. Haec sacro ut fuerat soluta amore, Mox struxit meretricios colores, Suspirans gemebundulo dolore, Discurrens pede dissolutiore, Et fictis lacrimis epistolisque Aversos revocat sacros amores. Hic verum ratus est fuisse amorem, Semper putidulam tenet Basyllam. AD PHOEBUM ET MUSAM SUAM, ENERGETICE. XXIX Quid graves mentis mihi fers labores Musa, tam caecas repetendo causas, Fine quo tandem fluidi fatiscant Semina mundi? Fine quo tandem radiosa caeli Astra decurrant, varios agentes Circulis orbes, vaga vel quiescat Orbita Phoebi. Cuius adventu reparatur orbis, Innovans vultus hiemis vetustos, Ceu cubans pullos globulis latentes Excitat ales. Phoebe qui fatum sociis gubernas Orbibus, divum medius vagantum Quique divino stimulas furore Pectora vatum. Te precor nostrae dator alme mentis, Clarus inspires, tepidum relinquens Spiritus corpus, numen an beatus Sideris addat. An sub infernas rapiatur undas, Amne letheo positurus altos Pectoris sensus, iterum rotandus Tempore certo. Vel quasi extincta fugiat favilla, Et velut terrae sinibus levatus Stat vapor densus, tenuique tandem Perditur aura. Sed quid altarum male sana rerum Quaerimus causas, hominem latentes? Inter apricos viridesque colles Dic mihi carmen, Quod canat carae titulos puellae, Et leves nymphas, celeresque Faunos, Quo mihi somnos placidos movebit Garrulus humor. Nascimur vita moriente prima Luce, quo tandem numerum impleamus Orbis obliqui, redeatque rursus Alter in ortus. Occidunt soles, redeuntque nullo Fine praefixo rapiente mundo. Nos ubi Charon semel amne vexit, Nemo redibit. Carminum dulces resonemus odas, Concinant laeti pueri tenores, Et graves fauces cithara sonante, Temperet alter. Poculis Bacchi madeamus omnes Candidi, vultu veniat nitenti Quae novis nuper tetigit sagittis Elsula pectus. I puer pennis fugiens amoris Otior, blandam et sibi dic salutem, Nec redi nostris, nisi sit futura his Elsula tectis. Non sinas fulvos religet capillos, Nec Coi vestes, digitis nec aurum Obliget, nudam speciosiorem Iudico formam. FINIS LIBRI PRIMI ODARUM.