Poematum Nathanis Chytraei praeter sacra omnium libri septendecim. Machine-readable text Chytraeus, Nathan Chytraeus, Nathan XML version, markup prototype, December 1999 ? markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ chytr1 chytraeuspoemata.html chyt001.jpg chytraeuspoemata.xml chytr1/jpg html Rostock, 1579.

Regeln fuer die Texterfassung 12/2000

not necessary

 chytr1 chytraeuspoemata 24 October 2003 Ruediger Niehl markup typed text - structural tagging complete - incomplete semantic tagging - no spell check. could not identify reference of errata-list item: "p. 114 sine". The "Varia itinera" have been double-keyed and manually checked - should be rather neat. 09 April 2004 Kim Barkowski markup Morpheus spell check performed NATHANIS CHYTRAEI AMORUM CONIUGALIUM LIBER SECUNDUS. Viro Nobiliss. Theodoro Bevernesto Lusivitano adhuc caelibi. B. D. Nathan Chytraeus. PUlchra tibi domus est, sunt fundi, est ampla supellex, Sunt pecora et silvae piscifluique lacus. Sunt quoque robusti qui curent arua coloni, Sunt etiam freno quos modereris equi. Est in flore aetas, sunt plenae in corpore vires, Est mens, est animi iudiciique vigor. Una deest coniunx istis quae sedula custos Praesit et omnigenas quae tueatur opes. Exornetque domum, caeli ceu sidera noctem, Exhilaretque sui corque animumque viri. Hanc quoque si reliquis quamprimum adieceris unam, Non video hic desit quid Theodore tibi. Theodoro Bevernesto, et Dorotheae Stralendorpiae. ILla equidem Theodore tibi quandoque canebam, Gauderes nimium caelibe quando toro: Carmine nunc opus est alio, quia contigit illud, Unum quod paullo defuit ante tibi. Dorothea haec illa est, Radians virtute fideque, Quae tibi caelesti munus ad arce venit. Cedite magnorum mortalia munera regum, Munera sunt magni nobiliora Dei. Quae dare nemo potest humano sanguine cretus, Attalicas habeat quamlibet unus opes. Tale tibi sponsa est munus, testata quod ipsum Dorothea hoc tecum nominis omen habet. Tale tuae sponsae es munus Theodore, quod uno Nomine testatus nominis omen habes. Ergo quod ambobus divino munere venit Sit gratum, et magnis maius in orbe bonis. Dorothean Theodorus amet, Theodoron et ipsa Dorothea ex imo pectore fida colat. Sic maiora Dei contingent munere vobis Munera, ceu summi munus uterque Dei est. Denique muneribus cumulandos munerum aceruos Omnia muneribus nomina plena monent. Haec quoque ceu vobis votis qui ardentibus optat, Ipse etiam a tali munere nomen habet. Rector et Concilium Academiae Rostochiensis Ioachimo Bassevitio, Sponso Nobiliss. QUod nos sponse vocas ad Martinalia, taedis Sacra tuis, gratum est, et si res ferret, adessent Omnes, haud equidem inviti. Sic namque mereris De nobis, nostraque schola, poterisque mereri Perpetuo. sed quid cunctis cupientibus obstet. Non forte ignoras. Ergo quos mittimus omni Ex numero paucos, non aversare: brevesque Varniadum modulos, nisi sit grave, candidus audi: Nostramque Euphrosynen, pauci potusque cibique, Nec mensis forte indecorem thalamoque futuram, Pro nobis laeto placide omnibus excipe vultu. Euphrosyne. SAlue sponse bonis pridem carissime Musis. Quae puerum te complexu fovere benigno, Quae iuveni ambrosiam sophiae, fontisque dederunt Castalii latices, et quas Themis aurea leges Inde tulit: quae te cygnei a flumine Varni, Saxonas et Francos Germanae robora gentis Inter et Alpinos populos duxere sub oras Felsineas, Arnique sacras et Thybridis undas. Quae tibi praecipua doctrinae hic laude celebres Devinxere viros, quos ceu Victorius inter Sol nitet, obscurans lunam stellasque minores. Cuius et a calamo, nostro idem nomine, clarum Tu quoque nomen habes, paucis quod contigit, auro Nobilius, bacisque adeo pretiosius Indis. Hae tibi Parthenopen, simul et capita alta Vesevi Monstravere duces, priscae et spelaea Sibyllae. His ducibus, nondum infectas tum sanguine, ripas Sequanidum, et Rhodani vidisti interritus urbes. Quin etiam ad toto divisos orbe Britannos Hae praeiere tibi, et Morinum Batavumque feroces Per gentes ductum, reducem statuere paternos Ante focos, Herulique ducis palatia tandem Reclusere tibi, ut Phoenix velut alter, Achillis Teutonici iuvenes e posteritate creatos, Et moderatores patriae quandoque futuros, Virtutum imbueres studio, rebusque gerendis Efficeres cum laude pares, sceptrisque paternis. Nunc etiam lepidam tibi moratamque puellam, Bulovia de gente satam, vultuque venustam, Despondent Annam, fastuque et bile carentem, Florentemque annis; et, quae pulcherrima dos est. Mente verecundam, et verae pietatis amantem. Hac felix, Ioachime chori pars inclita nostri, Et laetus fruere. haec longarum meta viarum, Tantorum et requies tibi sit iucunda laborum, Haec sobolem tibi producat, dulcissima casti Pignora connubii, spem praesidiumque senectae, Sola oculis formosa tuis, carissima cordi. Plura velim, sed plura vetor. tu consule nostra Vota boni, Musasque tui constanter amantes, Ductricesque tuas per tot discrimina, semper Quod facis, et facies, colere et redamare memento. Rectoris et Concilii iussu Nathan Chytraeus. F. D. Laurentio Kirchovio IC. Elisabetham Filiam suam collocanti Henrico ab Herverden, consulis filio. S. DUM tua Iustinaeque tuae pulcherrima proles, Dulcis imago suae formoso corpore matris. Dulcis imago animi, iuveni placidoque proboque Sponsa datur; sint impuri procul atque profani. Atqui Kirchoviae veteres sunt gentis amici, Quis gravitas patris est et nota scientia legum, Quis matris pietas, pudor et prudentia quondam Chara fuit; faveant linguis animoque fideli, Coniugibusque novis faustissima quaeque precentur, Concordes animos, castae pietatis amorem, (Divitiae neque enim desunt, quas numina seruent) Fecundum thalamum, qui te, solummodo patrem, Reddat avum, longa circum ludente nepotum Pulchrorum serie, qui certatim oscula figant Blanda tibi, recreentque tuam foveantque senectam, Sollicitasque abigant, vera inter gaudia, curas. Bernardo Luscovio et Catharinae Clingiae. DUm Luscoviades veteres non inter amicos Ultimus, et probitate sua notissimus urbi, Notus et ingenio, et meritis, et gente vetusta, Ducit Clingiaden Catharinam, aetatis in ipso Iam positam flore, et notam virtute puellam: Cur Musae sileant? quae multis hactenus usque Officiosae adeo et faciles promptaeque fuerunt: Praesertim a teneris cum illas dilexerit annis Sponsus, cum Themide, Astraea, pulchraque Minerva. Quarum etiam est cultor celeberrimus, optimus ille Clingiades, Rosei decus et laus magna Lycei. Vir praestans animi, et sincerus amicus amicis. Qui patruus patrio sponsam complexus amore Elocat, inque viri thalamos deducit honesti. Ergo illis Musae faustissima quaeque precantur; Concordes animos, fecundi pignora lecti, Festivas Charites, quibus ipsa Lubentia vinclo Annexa aeterno lepidos invitet Amores, Aeternamque fidem, et veras quas postulat usus Divitias, animumque boni qui consulat illas. Inprimis vero ardentem pietatis amorem, Unica virtutes quae omnes complexa, futuri, Praesentisque simul spondet bona quaelibet aevi. Georgio Danckwardo, et Cordulae Schoumburgiae. COrdula cordato dum nubit casta marito, Ipse utrinque liget corcula bina Deus. Cor sponsi ut sponsa est, sic sponsae sponsus amicae Sit cor, sit trepidi cordis amata quies. Sine illi cordi pietas, candorque fidesque, Serus et aspiciat pignora corda torus. Concordes fida exhilaret concordia mentes, Cordula cordolium, cordis amica, figet. Burcardo Bocemanno et Annae Vandalae. ARx tibi firma dedit forti cum remige nomen, Sponse decus patriae praesidiumque scholae. Quidnam ea te moneant quaeris? maris aequora tranat Omnis homo, et remos remigis instar agit. Hunc circum venti insurgunt fluctusque minaces, Omnia nec portum tangere vela queunt. Infelix qui munitas non tendit in oras! Fluctuat in medio sed sine fine mari. Felicem rupi impositam qui prospicit arcem! Eque salo in portum tendere novit iter. Quod Bocemanne facis, fugiens dum lubrica vitae Aequora, iam portum remigis instar adis. Eiusdemque viae sociam tibi iungis honestam, Quae subit amplexus Vandalis Anna tuos. Felices hoc remigio, vitate procellas Turbinis, aequoreas et superate minas. Donec in aeternae portum vos invehat arcis, Qui mare, qui ventos, qui regit astra Deus. D. Bartholomaeo Clingio et Margaritae Croniae. CUm tibi primus Hymen primos properaret amores, Quaestio de viduis nata est, tenerisque puellis, Utras praestaret vinclo sociare iugali. Virginibus virgo ipsa fuit patrona Minerva, Sed viduis vidua ipsa Venus. rationibus usa est Utraque non levibus, lepido scriptore Bocero. Multa laborarat pro se castissima Pallas; Pro se multa Venus: cum victrix denique litis Nata videretur cerebro Iovis esse futura. Ergo Cypris conversa suas, quas callet, ad artes, Ut prius eximium iuvenem vatemque Bocerum Vicerat, in vidui coniectum vincula lecti: Sic, potius re quam verbis, mox te quoque vicit Calliditate sua, tibi cum locupletis, et omni Virtute insignis viduae cor ussit amore, Ut nolensque volensque illis propensior esses. Ingemuit tum capta dolis generosa virago, Vindictaeque memor tacitae (nam nescia vinci est) Pridem intenta fuit, qua te ratione modoque Ad se retraheret. sed nulla optatior illi Visa via est, quam qua dudum iam mater Amorum Usa foret, solam probat hanc. hanc ergo secuta, Arte tibi simili, coniungit amore puellam Formosam, castam, ingenuam, lepido ore venustam, Suaviter innumeros tecum quae compleat annos, Et te, quod viduae thalamo olim defuit unum, Efficiat laetum generosa prole parentem. Hanc igitur ridere tibi post ter tria lunae Cornua, laetitia pleno cum corde videbis: An non virgineas viduis praeponere taedas Incipies? castaeque tuos submittere fasces Palladi, qui Cypriae quondam vexilla secutus Commoda laudaras vidui numerosa hymenaei. Faxint hoc superi, ut felix quando ante fuisti Coniuge cum vidua, nunc et cum virgine tali Sis felix, omnique adeo felicior aevo. Martino Furmanno et Blandinae Siberae. QUanti te faciat praestans Furmanne Siberus, Dux ille Aonii praesidiumque chori, Hac etiam, si non alia ratione, pateret, Quod primas animi qui puero auxit opes, Nunc idem iuvenem posita gravitate magistri Absque supercilio diligit, ornat, amat. Quin generum sibi te iungit, dans pignus amoris Blandinam, thalami spemque decusque tui. Blandinam cui blanditias non mater amoris Sed pudor et virtus optima philtra dedit. His tu blanditiis felix, soceroque Sibero, Dulcia Blandinae basia fige tuae. Auspiciisque Dei generoso pectore fretus, Percipe vel totis uberiora tuis. Laurentio Kirchovio et Gertrudi Kerkringiae. DUlce virens lauro spectabilis area templi, Sponse tibi notum nomen habere dedit. Intemerata fides, templum et sacer annulus ornans, Nomina dat sponsae non aliena tuae. Designat templum castae pietatis honores, Hic colitur precibus, corde, animoque Deus. Laurus inoffenso foliorum germine floret. Annulus ingenuae symbolon est Fidei. Nomina in omen eant; sic relligionis amore Vestrum erit aeterno carus uterque Deo. Praeterea sponso Gertrudis amabilis uxor Praestabit certam, sed redamata, fidem. Annulus hinc pala claudens fulgente pyropum, Concordi iunget pectus utrumque face. Fallor an evenient plura istis commoda? namque Concedat thalamis quis meliora novis? Sic vicina sacro, quam cernitis, area templo De lauro vobis florida serta feret. Serta feret, vobis quae florida tempora cingant, Et sint finitimae laeta corona domus. Henrico Schinkio et Christinae Lysandrae. HActenus ingenuo Pietatem amplexus amore, Schinkius Aonidum castus amator erat. Quas circum Charites castas duxere choreas, Cumque pia constans Relligione Fides. His veluti nodis et ahena compede vinctus, Mancipium totus virginitatis erat. Non tulit hoc, quamuis totiens iam passa repulsam, Contemni impatiens insidiosa Venus. Semotoque nihil feriente Cupidinis arcu, Aggressa est aliis corda aliena modis. Namque subornavit Christinam gnara Lysandram, Quae gemini optatum nominis omen habet. Haec blandis tandem illecebris, vultuque venusto, Schinkiadae solvit vincula dura sui: Iniecitque alios, incenso pectore, nodos, Legitimique adeo grata capistra tori. Sic igitur, quem paene aliqui frigere putassent, Feruet, et in calido pectore vulnus, habet. Vulnus habet, cui virgo eadem non aegra mederi Et poterit miris cor recreare, modis. Sis felix mihi iam pridem carissime Schinki, Sit felix thalamo pacta Lysandra tuo. Pro te quae plures Christo Christina ministros Et pariat vitae gaudia mille tuae. Iohanni Horneffero et Gertrudi Claviae. CAElibe nil melius vita qui dixit, amoris Inscius, et vere ferreus ille fuit. Nec bona quid coniunx esset, quae grana prolis Scivit, et unanimi quae bona iuncta toro. Quin fuit indignus fida consorte laborum, Solivagas inter dignior ire feras. Horneffere decus Themidis, te iudice causam hanc Vicero, casta tibi dum Cytherea favet: Optatamque tori sociam tibi foedere iungit, Quae caput hoc iuris non sinat esse sui. Quae te Felsinei ripas contingere Rheni, Thybridis aut iterum visere rura vetet. Sic tamen ut grata sis compede vinctus, et uni Gertrudi addictus blanda capistra feras: Una oculis quae pulchra tuis, carissima cordi, Pascat amore oculos, pascat aemore animum. Qua felix, vitae accensam quoque lampada natis Trade memor sortis curriculique brevis. Ipse pudor thalamo, formosa Lubentia mensae. Praesideat non domui abigenda Fides. Antonio Boccatio et Margaritae Bordingiae. COniugio nil legitimo iucundius esse, Nil homini magis optandum, nil denique curae Usque adeo superis, loquitur res ipsa, volenti Singula, ceu fas est, studio reputare fideli. Saepe aliquis primis sudavit et alsit ab annis, Multa ferens faciensque miser, trepidusque futuri, Quem sibi fidentem, atque operi precibusque vacantem. Respexit Deus, et fida consorte beavit, Quae maestum recreare animum, quae commoda vitae Augere, et partem posser sufferre laborum. Hoc munus quamuis fuluo pretiosius auro est: Illi plura tamen tam sancti fautor et auctor Foederis accumulat. iam tristis lympha meracos Depromit latices: mox certa domuncula binos Excipit: adiunguntur opes modicaeque piaeque, Vincere quae Crassi, aut tentantis proelia Croesi. Inter opes inopum, gazas et fenora possint. His thalami accedunt gratissima pignora nati Certi, legitimi, et simili testantia matris Ore pudicitiam, notamque utriusque parentis Corporis atque animi vere referentia formam. Hinc nati natorum, et qui nascuntur ab illis Proveniunt: amplos puerorum examina ludos Hinc complent: habet egregios hinc patria cines. Doctores populus, laudatos curia patres. Denique connubii fecundo munere caelum Ipsum paulatim spatiosa sedilia complet. Noverat hoc olim clarissimus arte medendi Bordingus, quamuis florentibus integer annis Tum iuvenis, sibi cum Rhodani coniunxit ad undas Franciscam uxorem, claram virtute fideque Dilectamque viro: crebro quae foeta puellis, (Namque mares taceo) nymphas castasque piasque, Spem generum peperit festivorumque nepotum. Quas inter postrema tibi bellissima cedit Margaris, Antoni, lectissima Margaris illa, Tam claro patre nata tibi, laribusque pudicis In thalamos educta tuos, tibi debita virgo, Ingenioque tuo, et linguae divina sonanti, Atque adeo fronti placidae, morumque nitori. Cum qua, non expers, quae sunt memorata, bonorum, Exige tranquillos placide et feliciter annos. Martino Waelio et Elisae Volschoviae. PAlladi Waeliades primis addictus ab annis Vitarat Cypriae tela minasque deae, Usque adeo caute, ut Veneris quis crederet hostem Nolle maritali subdere colla iugo. Sic caelebs, etiam vernantibus integer annis, Vixit, et hinc patria consul in urbe fuit. Hic tandem Pallas se iam vicisse putabat, Irridens Veneris spicula vana suae. Non tulit hoc cordata Venus, pueroque sagittas Ipsa novas, verbis talibus usa, dedit. Sic illum iaculare mihi, sic vulnera fige, Irrita ne solus numina nostra putet. Paret amor matri, sic certo saucius ictu Waeliades vulnus dissimulare nequit. Tale tamen vulnus, cui non medicamina desint, Vulneris hic ictus nam medicina sui est. Ictus Elisa fuit, sed et hunc sanabit Elisa, Dulcis Elisa tuo debita sponsa toro. Vivite felices animis concordibus ambo, Alter et alterius sit medicina diu. FINIS.