Poematum Nathanis Chytraei praeter sacra omnium libri septendecim. Machine-readable text Chytraeus, Nathan Chytraeus, Nathan XML version, markup prototype, December 1999 ? markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ chytr1 chytraeuspoemata.html chyt001.jpg chytraeuspoemata.xml chytr1/jpg html Rostock, 1579.

Regeln fuer die Texterfassung 12/2000

not necessary

 chytr1 chytraeuspoemata 24 October 2003 Ruediger Niehl markup typed text - structural tagging complete - incomplete semantic tagging - no spell check. could not identify reference of errata-list item: "p. 114 sine". The "Varia itinera" have been double-keyed and manually checked - should be rather neat. 09 April 2004 Kim Barkowski markup Morpheus spell check performed CARMINUM NATHANIS CHYTRAEI, ET AMICORUM, LIBER I. Illustriss. Gulielmo Duci Brunsvic. et Lunaeburgen. Academiae Rostochiensis Rectori. UT flamma celso e vertice Vesvii Noctu tenebras lumine dividit, Sarnique valles, et Taburni, Pausilypi irradiatque saltus: Ut pullus acri mox pede Cyllaro Aequandus, aruis, iam tener, aviis Incedit erectus, micatque Auriculis, glomeratque gressus: Virtutis almae non aliter decus Se promit ultro, nubibus inscium Tegi malignis, et molestae Impatiens tacitaeque noctis. Sic Cyrus, atris quem pius Harpagi Affectus Orci faucibus eruit, Ob mentis heroae vigorem, Rex legitur puerum coronae. Fallorne? an et nunc moribus aureis Exculta iussit nobilis indoles Te sceptra prae cunctis tenere Palladiae, Gulielme, gentis? Dextre auspicatum sit precor hoc tibi, Maioris et vim spondeat imperii, Spopondit ut quandoque Cyro Imperium trepidantis orbis. Parodia Horatiana in turpissimum Scholarum Italicarum morem explodendi publicae doctrinae professores. NAtis in usus ingenii libris Bacchari agreste est. tollite barbarum Morem: verecundasque Musas Tam tetrico prohibete fastu. Voci docentis clamor et impetus Immane quantum discrepat! impium. Lenite clamorem sodales, Et pedibus remanete pressis. Vultis severi me quoque sumere Partes magistri? dicat iberici Cultor Lycaee, quid tot annos Imbiberit studio fideli. Cessat voluntas? non alia via Quisquam sagacis laudibus ingenI Profecit, ut praestantiorum E numero bonus emineret. Doctrina crescit, crescit et insita Vis mentis, acri examine clarior. Non erubescendus magistris Hic labor, ingenuoque alumno Virtutis, ergo quidquid habes, age Depone tutis auribus, ab miser Quanta laboras in charybdi Barbariae stupidique fastus! Cur non docenti te docilem libens Submittis? aut cur te potius iuvat Clamore bacchari pudendo? Digne puer meliore mente. Quis doctor, ecquae te poterit Schola Senem stuporis solvere vinculis? Non inde Musae te beatae Ipsa vel expediet Minerva. Parodia Catulliana in Bibertum. BIbertus iste qui fefellit hospites Ait fuisse Baro nobilissimus, Neque ullius vetustam et inclitam domum Suae parem fuisse, sive suecia Opus foret probante, seu Fionia. Et hoc negat Codanicis in insulis Negare nobiles scabrosque rusticos, Gothumve divitem, intimamve Lappiam, Vel Holmiam trucemve Balthicum sinum. At iste, post Bibertus, antea fuit Cocusue foedus, improbusue caculae, Manu rapaci et ore notus effero. Probavit hoc tribunus ille militum. Sed haec fuisse et esse cognitissima Negat Bibertus, alteraque origine, Prioris immemorque et inscius patris, Superbit, hunc in urbibus Silesiae, Et inde tot per oppida et provincias Ait coli: crepatque tot palatia, Tot arcibusque gloriatur insolens, Proteruus ore, flagrio, fugax pede. Neque illa iure vincla carceris refert Sibi esse tacta, cum veniret ad mare, Probrisque pessimis feriret optimios. Sed haec fuisse vana cognitum satis. Recantat ipse, seque deuovet tibi Trifurce Caspar, et trifurce Casparis. Lasaro Mullero. IUnius cum te meus ille laudet, Iunius praestans Sophiae sacerdos, Et decus Phoebi solidum, perennis Gloria Musis: Quem virum laetor, patriae ruentis Cladibus pressum, superesse saluum, Quem virum vere veneror coloque Pectore fido. Numne ego segnis taceam? tuasque Bellicas laudes patiar latere? Quas tibi Pallas generosa iustis Contulit armis. Sunt mihi testes Batavi lubentes, Militi quantum metuenda virtus Sit tua atroci, quoties cruentum Fuderis hostem. Tu prior densas aperis phalanges, Te ducem pubes animosa acuto Insequens ferro penetrat, fremensque Obuia fundit. Non semel victus proprio periclo Hostis agnovit quid avita virtus Teutonis possit, duce te, quid acer Militis ardor. Est tibi mentis vigor, est sagacis IngenI virtus, bene consulendi Est tibi duris dubiisque rebus Prompta facultas. Quid graves mores, niveumque pectus, Dona quid linguae memorem disertae? O simul Musis, et amice iusto Lasare Marti. Ergo quo virtus tua te volentem Incitat, fortis sequere, et priores Laudibus laudes cumula, triumphis Adde triumphos. Laurentio Kirchovio I. C. IUris antistes utriusque, et inter Vindices legum celebres, celebris Maxime vindex, modo dum sororis Funera luges, Dic mihi, num sit satius, vel absque Prole securas agitare noctes, Aut patrem multae sobolis quietem Rumpere vitae? Est tibi mater, decus inter huius Feminas urbis, numerosa quondam Cui fuit proles utriusque sexus Corpore praestans. Illa florentes properans ad annos, Et voluptati fuit et decori Maximo matri viduae, sepulto Gloria patri. Namque tu fraterque tuus periti Iuris et legum celebres vigetis, Quorum inumbrarunt viridi sub aeve Tempora lauri. Virgines primis iuvenum et virorum Laeta despondit, serie nepotum Unice gaudens, aviaeque felix Nomine mater. Illa postremos etiam suorum Laeta natorum ingenio sagaci Deditos castae Themidi et Minervae Crescere vidit. Nunc sed heu praeter celebrem maritum Proximo binos spatio bienni Perdidit natos, simul et nepotes, Ipsa superstes. Filiae quin iam placidae, bonoque Consuli iunctae thalamo, piisque Moribus castoque animo venustae, Funera plangit. Nonne iam matri melius fuisset, Coniugi nuptam sterili, quietam Nunc senectutem procul expeditis Ducere curis! Quam tot insignes peperisse natos, Flore quos vitae in medio sepulcris Mandet, et multum lacrimans superstes Aegra sequatur? Sed tuae luctum minuat parenti, Nunc adhuc natos simul et nepotes Vius quod cernat, genio bonaque Indole claros. Inter hos primos tibi iure honores Deferat, tu lux generis paterni, Nobilem reddis patriam genusque Clarior ipse. Ergo quot carae fera mors sorori Fratribusque annos properans ademit; Tot tibi apponat, faciatque clara Prole beatum. Instar ut solus reliquorum acerbos Mitiges matri viduae dolores, Et genus longa serie nepotum Ipse propages. Ioachimo von der Luhe Marascalco Megap. in poemata sacra Flaminii. CUM paruus hic, sed aureus, Typis novus elegantibus Impressus, atque appendice Munitus haud ignobili, Me sic petente, in publicum Libellus iret: strenulae Paruae loco illum mittere Placuit potissimum tibi, Quem talibus scirem libris Capi unice, ceu gemmulis Et flosculis, qui straminum Lapidumque magnis praevalent Longeque praestant molibus. Boni proinde consules, Quae grata mens, et inclitis Vox sacra Christi laudibus, Suo patrono consecrant. In Theatrum orbis Abrahami Ortelii. MAEonides clypeum magni descripsit Achillis, Aeneae Maro: quos sic matre utriusque volente Fecerat ignipotens, auri electrique metallo Conspicuos, fabrique Deum, vatumque duorum Arte sacra celebres vel sera aetate futuros. At nunc si princeps vatum super aret Homerus: Si Maro: non clypeos istos describere vellent, Mulciberi Thetidis blando Venerisque rogatu Extortos: verum coniunctis viribus unum Hoc agerent, divina animum stimulante Minerva, Ortelii hoc opus in toto quo pulchrius orbe Nullum opus est, ut perpetuis celebrare camenis Certatim aggressi eveherent super aethera caeli, Quod simul ingenii atque artis maioris egeret. Non etenim hic tantum laudati principis omne Officium Aeacides animo irascente videret: Non tantum admirans famamque et fata nepotum Hic Anchisiades humero alte extolleret uno: Sed totum quinis divisum partibus orbem, Pictura insigni illustrem, cui nulla theatra Aequiparanda forent, vel leni attollere nisu Posset, Atlanteo merito afficiendus honore. Pacificatoribus. ET vos, eximii proceres, quo carmine demum Quo vultu excipiam? o patriae bona sidera gentis. Dudum nota mihi, dudum exoptata, perennem Dum pacem expetimus Rhodiis ante omnia Musis. Quae nobis auro quovis magis aurea, caelo Iam redit, et miseris finem sperare periclis Imperat, auxiliis vestris fidoque labore. Pro tantis igitur meritis quae munera, quaeve Praemia Rostochium reddet? pax omnibus una Thesauris potior; pax anteferenda triumphis Omnibus: haec nobis vestro quoque munere tandem Cum redeat: nihil est operas aequare fideles Quod queat, et dignas vobis persoluere grates, Multi multa licet studioso pectore tentent. Donabunt alii pateras, et praemia quondam Graiorum tripodes: signa hic aurata locabit: Aut alii liquidis ornare coloribus ora Tantorum heroum cupient; ego carmina pango: Carmine laetitiam testor, quam publica poscunt Gaudia: perpetuas vobisque hoc nomine grates Deberi, ex animo fateor, semperque fatebor: Testis erit brevis, at praestans bonitate libellus, Multa monens, plenus Charitum, salsique leporis. Quem capite illustres animae, vultuque benigno Perlegite, Aonidum celebres pacisque patroni. Sic vobis placidam concedant numina vitam, Sic patriae vobis plausus audire reversis, Principis et patrii augustam contingere dextram Detur, et incolumes offendere rursus amicos, Pacificique una superare Antenoris annos. D. Christophoro Philippo Zotto a Pernegk. V. nobiliss. QUod nunc ut solitus fui subinde Ad te non venio Philippe Musis Dilecte, et Themidis decus perenne, Quo nemo melior benigniorque, Nemo affabilior suo clienti Aut est, aut fuit, aut erit: profecto Non me detinuit molestiarum, Aut laboris onus laboriosi: Sed nec Bibliotheca sic studentem, Nec puerpera me moratur uxor, Nuper quae tenerum mihi Chytraeum Enixa, in viduo virum cubili Secubare facit gelu rigentem. Quin nec me retinet pecuniarum Vel custodia, vel metus latronum, Contentus modico brevique censu Cum vivam Charitum satelles, atque Musarum innocuo favore dives: Sed quod te nimium negotiosis Molestisque simul vacare curis Sensi: quodque adeo minus deceret Clientem eximii patroni abuti Favore, et nivea benignitate. Quod si te patitur vacare paulum, Magnarum labor occupationum: Si non Caesareae vices coronae Perturbant lepidos tuos lepores: Quibus me caruisse tot diebus Impense doleo: iube vel uno Me nutu, ut veniam statim, vocari. Tunc, alis caream licet, libenter Cunctis posthabitis cito aduolabo. In Plutum Aristophani; Prologus. NON absque causa infamis histrionica Habita est, prioribusque spreta saeculis: Nec Imperator ille, patriae pater, Exegit e prosceniis frustra suis, Flagrisque Mimos corrigendos censuit, Quando et pudendis uterentur gestibus, Bonosque maledicendo laederent mali, Quaestumque facerent artibus levissimis, Praeterque lucrum nihil amarent amplius: Sed iste quem videtis adolescentium Non inquinatur moribus pravis chorus: Nec ludionum more, strepitu scenico In hoc theatrum prodit, optimi viri. Omnes honestis sunt sati parentibus, Virtutis omnes sunt amantes unice; Cum laude Graecis et dicati litteris, Aliisque quas docetis, artibus bonis. Suique nunc, specimen profectus edere Viris bonis, vobisque praeceptoribus Suis, molestum ni sit, ultro cogitant. Favete vos eis, viri clarissimi, Clausis labellis, auribus patentibus. Ut caecus iste quid velit Plutus sibi Intelligatis et sciatis rectius. Heus tu, pedum sublime qui geris, veni Summamque totius recense fabulae. Vos optime valete, ut estis optimi. P. MELISSI SCHEDII FRANCI P. L. Melos parodicon Ex Horat. ode XXV. lib. III. Ad NATHANEM CHYTRAEUM MENCINGIUM. QUO me turbo rapit, Noti Plenus? quae maria aut quas ferar in plagas Miles more novo? quibus Linguis foedifragi Psellidis ordiar Indignum memorans scelus Chartis inserere et prototypo ducis? Scribam enorme, nocens, adhuc Ignotum orbe alio. proh, quotus e iugis Extorris gemit Ecdicus Rhenum prospiciens, et nece perditam Francen, ac male Belgium Vastatum Spaniis! quis nisi degener Strages et viduas domos Ulcisci neget? o Varniadum potens, Musarumque valentium Iucundas senibus reddere ferias; Nil gratum, aut hilari modo, Nil pacale canam. triste piaculum est. O Chytraee, sequi tubam Clangentem triplici funera classico. Ad Nathanem Chytraeum, de insignibus illius. CYgnus et urna aliis sint argumenta canendi; Materies nobis digna triquetra rosa est. Sed tua quei poterit cumulare roseta Melissus! Abstulit huic omneis una Rosina rosas; Abstulit et Veneri. sibi vendicat illa. quot usquam Idalii flores vere tepente vigent. Excole tu potius Chytraee rosaria parta: Scilicet in media sunt tua regna Rhodo. Nec tuus e Varni bibit amne Caystrius ales. Sed sua Castalio proluit ora lacu. Qui lacus ut stagnet, semperque roseta rigentur: Iugis inexhaustas urna refundit aquas. O urnam felicem! o felicissimum olorem! Sed mage felices, quas fovet unda, rosas! Paulus Melissus Francus, P. Nathani Chytraeo Christoph. Videmannus, poetices Professor Viennae. QUalis, et unde tibi mittatur epistola, Nathan, Et proprio, et fratris clarus honore rogas? Sera quidem, nec culta satis, sed amore referta. Ad te Widmanni nuncia fida volat. Hinc ubi Caesaream, Mavortia moenia, sedem Navigeris spumans alluit Ister aquis. Unde tuus nuper, superata mole laborum, Arctoae rediit frater ad arua plagae. Huc Chytraee mihi tua dulcis littera venit, Missa per insuetae nullia multa viae. Quam simul ac viso Chytraei nomine legi, Laetus in hos solui protinus ora sonos. Mollia Pierios spiram haec carmina fontes, Qui dedit haec Phoebo scripta favente dedit. Ut riguus quem nec salebrae nec saxa morantur Leniter in pingui labitur amnis agro: Sic tibi sic faciles decurrunt ordine versus, Et purum docto carmen ab ore fluit. Hoc tua demonstrat numeris Elegia rotundis, Quae mecum foedus sancit amicitiae. Hoc, quae lustratas diversa per aequora terras Historice referunt scripta diserta, probant. Hoc, si fata volent, Fasti quandoque probabunt, Magnum atque ingenii magna sequentis opus. Ergo ut dulce melos dum sedula fingit Aedon Victa sono volucrum cetera turba silet: Sic ego dum tacite tua culta poemata miror, Carminis incipio taedia ferre mei. Agnoscoque libens quantum mihi desit in illo, Quam mihi sit studii dura Minerva parens. Adde quod et vario curarum exercitus aestu His studiis animus deditus esse nequit. Quaeque vel eximios angit res unica vates, Nulla datur Musis gratia, rarus honor. Spretus erit, Phoebi solum qui castra sequetur, At prudens censum quaerere, magnus erit. Hinc aditum, sacrasque fores praedivitis aulae Pars hominum titulis ambitiosa petit. Pars quaestum turpi gaudet cumulare lucello, Et sibi rem tacita fraude doloque parat. Rari nempe boni, quos posteritatis amore Ponere Pieria tempus in arte iuvat. Sed valeant stolidi studia haec contraria vulgi, Cuius in ignavis mentibus error inest. Nos laudem ingenio petimus, famamque perennem, Est quibus ad superas scandere cura domos. Sed quo me feruens animi repit impetus? aut quo Littera propositum devia carpit iter? Tu mihi desuetam revocas in carmina Musam, Thespiadum sacro Nathan amice choro. Et tuus, aeterno celebrandus nomine, frater Excitat ingenii munera parua mei. Cum tibi metantis commendet laudibus ille, A quo laudari gloria prima mihi est. Ergo quid his reddam vestris virtutibus aequum? Praemia quae tanto digna favore feram? Scilicet has semper gratus celebrabo per oras Chytraeos, animo nomina fixa meo. Dumque calor membris superest, aut ossibus humor. Haec semper memori pectore facta colam. Qui tibi germanus, sancti mihi nomine patris Carus, ceu pietas candida poscit, erit. Sic meruit, Christi cui res est publica curae, Durior et sanctae relligionis honos. At tu, vel studiis par, vel iuvenilibus annis, Sis licet ingenio clarus et arte magis. Si me sinceros inter numerabis amicos, Ut tua promissum littera grata dedit. Experiere animum plenum candore, tibique Thesea iunges pectora nostra fide. Haec satis: optatum sinceri foedus amoris Perpetuo constans ut tueare, vale. Christophorus Videmannus Nathani Chytraeo. S. SI facunde tibi Chytraee nostras Tandem Musa dedit breves, rudesque Scriptas pectore candido tabellas: Si te foederis haud piget recentis, Quod nos fratre tuo ligante iunxit: Respondere mihi quid ergo cessas? Cur desiderium meum moraris? Dum me Posselius prior salutat, Et tu reddere litteram recusas? Ecquid vivis adhuc, valesque belle? An te laesit hiems magis severa, Qua plaustrum gelidus regit Bootes? Nos hic tot nivibus geluque pressi, Nondum temperiem redire veris Sentimus placidi, sed horret omnis Agrorum series, latet sepulta Vitis pampinei ferax Lyaei, Dum soles redeant sereniores. Musis interea, bonisque amicis, Et curas minuentibus libellis Duri taedia temporis levamus. Haec inter, tua scripta crebriora Speramus cupidi, quibus vicissim Nos grata solitaeque litterarum Respondebimus allocutione, Omnis nam mora tristis est amico. Sic dulcis valeas amice Nathan, Et, si me reputas amore dignum. Scribas saepe, silentiumque rumpas. Ad Nathanem Chytraeum ex gymnasio Patavino Romam et Neapolim proficiscentem, Ode. NAthan meorum magna sodalium Pars, o Dearum perpetuum decus, Scaturigine quas perenni Aon limpidus ornat. Tantum videndae te studium trahit Urbis Quiritum, et Parthenopes sacrae? Ut nostro properes ab orbe. Et caris ab amicis. Splendore cessit Parthenope suo, Maeretque Iberi pressa ducis iugo. Et Romae veteres ruinae Longo perditae ab aevo. Hic temperato suaviter aere, Gratisque mecum tute sodalibus. Et paruo fruere apparatu, Docti voce Lycaei. Vel si recuses, differ, ut aureus Phoebus calores temperet igneos. Iucundissimus est amici, Qui conceditur usus. Tecum Lepores, nudaque Gratia, Et Clio sacris iuncta sororibus Colles Euganeos, amore Linquunt dulcis alumni. Dulcesque risus, et Venus, et Ioci Quondam beatos destituunt lares. Discessu, chelys obticescit Docti nostra sodalis. Verum ut recedant omnia quae mihi Fortuna pridem mobilis invidet: Seu rerum facies serena Seu tristis comitetur. Me nulla vivum comperiet dies Nathanis aut nox non memorem mei. Tam menti facies tuumque Nostrae nomen inhaeret. Felice lustres sidere floridae Telluris urbes, vastaque Caesarum Priscorum monumenta, crebris Deformata ruinis. Patavii An. MDLXVI Cal. Augusti. Petrus Hogerbetius Medicus F. Nathani Chytraeo Praeceptori suo Theodorus Hoechelius Hamburgensis. B. D. ERgo peregrinas procul hinc accedere terras Tam celeri statuis docte Chytraee gradu? Nec praeclarorum te consuetudo virorum, Nec retinet cari fratris amata domus? Quae mala te nobis sors invidet? improba quaenam Causa iubet Roseae linquere tecta scholae? Tu mihi praeceptor tenerae sub flore iuventae, Informas mentem Palladis arte rudem. Et persaepe piae praecepta salubria vitae Praescribens isto tramite, dicis, eas. Haec fugienda tibi, sunt haec imitanda vicissim. Sic mores placide, sic animumque rege. Cumque accliva licet, Parnassi culina montis Delectent aliquo pectora nostra modo: Et cupiam primis ea conscendisse sub annis, Siccaque Castalio labra rigare mero: Tu iuga celsa tenens, per quae compendia possim, Commonstras, facilem continuare viam. Quo properas? nondum te praeceptore carere, Auxilioque tuo, consilioque queo. Aurea nunc redeunt iucundi tempora veris, Spirat et in cunctis mitior aura locis. Iam Phoebum, Libyca versis tellure quadrigis, Ad nostros propius tendere cernis agros. Cernis item laeto terram revirescere vultu, Crescere vernantes rursus in orbe dies. Occidit Orion pluviali turgidus imbre, Concessere feris Pleiadesque Notis. Nec melius toto tempus prolabitur anno, Quo quis maiori discere fruge queat. Quo ruis ergo? mane mecum carissime Nathan. Et regito Musas dexter ut ante meas. Diceris in patriam veteres visurus amicos, Cognatosque piam carpere velle viam. Diceris atque alios mox inde profectus ad agros, In variis urbes velle videre locis. Quae tibi dura illud suasit sententia? quaeve Causa iubet patrias rursus adire plagas? Cum sine multiplici nequeas discedere questu, Deplorem abitum Pieridesque tuum. Non ita discessum potuit Phoenicis Achilles, Euryali Nisus vel doluisse sui: Quam doleo tristi mihi quod tu sorte negeris, Et nequeas studiis rector adesse meis. Ah quoties carum mihi te revocabo magistrum! Tristibus ah quoties te revocabo sonis! Multa mihi restant variis discenda libellis, Vix sine tam fido percipienda duce. Nescio qua potui fortunam offendere noxa, In clades quod sit tam studiosa meas. Sed quid prolixis doctas sermonibus aures Detineo luctum commemorando meum? Non minus ire tamen longinquas pergis in oras, Forsitan et fato cogeris ire tuo. Fata trahunt homines, nec voto vivitur uno, Cernimus his versa currere multa vice. Nec iusto possum tibi succensere dolore, Cum sit propositi causa probanda tui. Ducimur arcano patriae telluris amore, Et facit haec numquam non meminisse sui. Tuque illam primo iuvenis cum liqueris aevo. Visaque non ea sit per duo lustra tibi: Te mira illius reputo dulcedine tangi, Ut solet insignes quosque movere viros. Sic Ithacus patrios cupiebat cernere fumos, Cernere sic Latios Naso poeta lares. Ergo quibus dictis aut quo tibi carmine grates, Pro meritis dicam docte Chytraee tuis? Si ter magna pio debetur gratia patri, Quod fuerit vitae proxima causa brevis: Quanta tibi merito debetur, vivere qui me Non tantum, bene sed vivere posse, doces. Illa dat externum bona defendentia corpus; Tu mentis donas interioris opes. Qua, solum a reliquis distamus in orbe creatis, Tangimus atque ipsum nobilitate Deum. Atque utinam solitis consistere semper in oris Et posses monitis me docuisse tuis. Quamuis nemo queat totius tempore vitae, Praemia doctori digna referre suo: Attamen exprompta me non caruisse videres Mente, nec ingratum pectus inesse mihi. Te magni facerem, colerem, reverenter amarem, Audirentque tuae carmina culta lyrae. Carmina Mantoae quae dixeris aemula Musae, Aemula vel numeris blande Tibulle tuis. Sed nunc praepropero, dolor o, discedere cursu Claraque Rostochii linquere tecta paras. Vade bonis avibus Christo duce et auspice Christo, Et lustres celeri culta Lycaea gradu. Sive per irriguos, habitant quos Saxones agros, Sive Brabantinos ingrediere lares. Seu te lentus Arar, Rhodanive tumentior aestus, Seu pater e mediis Sequana spectet aquis. Sive per excultos Rheni spatiabere campos, Sive pede, audaci sive veheris equo, Dii faveant dextri, venturaque damna caventes, Efficiant patrias visere posse domos. Non te dira trucis rapiant spelaea latronis, Nec metuas rabidi saeva pericla maris. Non te pestiferi laedant contagia morbi, Tempestas coeptum nec remoretur iter. Sed velut Isacides, patrias cum tendit ad aedes, Sidereo cinctus numine, tutus erat: Sic quoque tu cari repetas cum tecta parentis, Angelico cinctus milite sospes eas. Sospes eas, laetus quoque saepius inter eundum Coripias solitae plectra sonora lyrae. Aeternoque canas sacrum paeana parenti, Et releves durae taedia lenta viae. Fallor an agrestes stupefactae carmine mentes, Excipient prompta te comitesque domo. Fallor an ex densis silvestria numina lucis, Quocumque, attonita mente sequentur, eas. Oblitaeque ferae partas indagine praedas, Deposito tecum tecta furore petent. Phoebe pater, divum soli cui carmina curae, Hunc nobis sanum, quaeso, tuere virum. Quaeso tuere tuis, vegetas quibus omnia, flammis, Et ne quid doleat, quaeso tuere virum. Non acri corpus laedat levis Aeolus aura, Nec noceat nimio fervidus igne Canis. Nam, mihi crede, tuae non ultima fama cohortis, Crede mihi, Clarii est gloria magna chori. Sed iam currus adest, roseis quo vectus ab agris, Incoeptum properans continuabis iter. Ergo vale, longumque vale dulcissime Nathan, Dilecti semper patris amande loco. Ante vagus puro volitabit in aere piscis, Atque avis aequoreis picta natabit aquis: Quam male grata tui subeant oblivia vultus, Nominis aut possim nom memor esse tui. Vive, valeque diu felici sidere felix, Hoecheliique aliqua parte memento tui. Io. Bocerus Poeta Nathani Chytraeo adhuc puero. PErge puer tales crebro mihi mittere versus, Vatis et insigni nomine clarus eris. Sic olim patrius tranquillis Necer ab undis, Hic etiam dicet noster alumnus erat. Nicodemus Frischlinus Nathani Chytraeo S. SAlue Pieriae Nathan laus magna cohortis: Qui celebras fastis tempora nostra tuis, Miraris quid forte sibi mea litera poscat, Arbitror, ignota littera scripta manu. Audi ignitur: spes facta mihi te posse videre. Et Posthi vultu colloquioque frui, Hoc fretus, patriis nuper digressus ab oris, Francfurtum petii Weissiacamque domum. Sed quia frustratus coram vestra ora tueri Non queo: literulas has tibi mitto meas. Virgiliique novam faciem et nova carmina mitto. Carmina si dici crimina nostra queunt. Misimus et Venetum Davidi iam antea bellum. Sed nil responsi reddidit ille mihi, Tu mihi rescribas an sint mea grata Chytraeis Scripta, meumque boni consule quaeso librum, Mendosum vitio nunc impressoris: at olim Emendaturus, quando licebit, ero. Vive valeque diu, Musis et Apolline dextro, Saluere et fratrem, quo decet ore, iube. Iohannes Bocerus Nathani Chytraeo, collegae carissimo. S. DUm canis abiectam divinis versibus artem, Invisaeque probas munera Grammaticae; Audiit haec: Pindumque lubens Othrynque relinquent, Haesit in Heruleo diva benigna solo. Hic licet et ventus, maris et gravis obstrepat unda, Et placidae divae taedia longa ferat: Illa tamen meritae lenita cupidine laudis, Comprobat incoeptum, talibus usa, tuum. Hoc tibi consilium verus suggessit Apollo, Unus et ex multis utiliora sapis. Quid referam nostin? mihi praemia pinguia desunt, Te faciam docto pectore Grammaticum. Petrus Paganus N. Chytraeo. S. UT posita quondam cithara Iesseius heros Ploravit, cantus immemor atque lyrae: Sic reor affinem vates te flere peremptum, Musica nec tristi tangere plectra manu. Utque Nathan pius erexit peccata fatentem Davidem summi voce propheta patris: Sic David fratri Chytraeus saepe Nathani Porrigit in luctu pharmaca sacra gravi. Sic ego (sed liceat magnis componere parua) Solamen vati ferre Poeta paro. At quae suppeditent maestae solacia Musae, Cum, qui te torquet, me quoque torpor agat? Incomptos igitur, quos mittimus, accipe versus, Forte magis comptos laetior hora dabit. Saepe mihi iuvenes de te vir candide multa Affirmare solent principe digna viro, Nobile Rostochium vestro quos misit ab axe, Testes ingenii clare poeta tui: Laudibus his igitur sacro quasi tacta furore Ignotos audet Musa subire lares, Hospitium vulgare petens: tu suscipe fessam, Proque mero liquidi porrige fontis aquas. Donec laeta magis post nubila lustra revertens Rideat: interea vos tegat ala Dei. Davidem fratrem, quo vix constantior alter Adserit afflictas relligionis opes, Simonem Paulum nulla quoque parte minorem, Tres animas numquam separet alma Trias. Iohanni Fredero magistro ludi Gustroviensis. FRedere patris optimi fili optime, Quonam nivosae te dies brumae vocant? Frigusque quo silex queat disrumpier? Lycea nostra num tibi sic displicent? Grataeque nobilis Rosae fragrantia? Magisne Varno post amabis Nevelam? Qui te vocat Scholaeque sceptra dat suae. Non credo: si me pectoris candor tui, Si me fides virtusque et eruditio, Natura si non fallit et modestia: Qui non sinunt feruntque, nostri ut immemor Vel unicum Fredere transigas diem. Sed et voluntas et scholae te publica Vox evocat. parere cui te convenit. Ergo secundo quo vocaris omine Fredere perge, nec nives aut frigora, Nec bruma cursum saeva laeserit tuum, Cadant sed ex sententia laete omnia, Quaecumque cogitaveris et coeperis. Conradus Albinus Nathani Chytraeo. CHytraee fastis digne perennibus, Chytraee Phoebi delicium patris, Qui nomen ipso melle Musis Dulcius Aoniis dicasti. Salue celebre Rostochii decus, Qui sacra Musis casta paras tuis Illic, ubi Mars gloriosa Multa prius statuit trophaea. Illic inerti turpiter otio Numquid ministrans desidiae vacas Elanguidae? et vitans labores Egregios, male perdis aevum? Non hoc Chytraei nobilis indoles, Sagacis et laus ingenii vigens, Virtusque nobis pollicetur, Perpetuis celebranda fastis. Novit Chytraei nomen Iberia, Quin et Lemani et Thybridis accolae Fastos legunt sacros Chytraei, Scriptaque continuanda poscunt. Chytraee multis vivere saeculis Et digne caelos tangere lucidos, Vive, ut tuam exornes decore Laudibus eximiis corollam. Ad Nathanem Chytraeum ut Fastos condat. Ioach. Meisterus Gorlicensis. GRaecia non tantum Heroas quis fortia bello Pectora, victores, quos fera pugna dedit: Verum et Olympiacae quondam certamine palmae Cursibus et caestu qui valuere legit. At non multa, rubens quos Christi sanguine coetus Victores memorat, pagina vatis habet. Qui Christum fassi regem certamine pulchro, Et vitam, et certae membra dedere neci. Illis ergo fluens non uno vulnere sanguis, Non uno ad superos vate ferendus erat. Fata vocant, auraeque Arctoa roseta lacessunt, Spirat ab Arctoo limite dulcis odor: Sume Chytraee animos et inania nubila tranans, Tolle solo vernis tempora nexa rosis. Te manet immortale decus, tu carmine fastos, Tu sacros Christo carmine fer cineres: Tu cane natales Heroum, et tempora conde Ensesque et furcas, et fera bella cane. Sanguine nam fuso Iovae plantaria crescunt: Herbas affusus ceu tener humor alit. Sic ubi sub finem rutilos considet in ignes, Et caeli aethereum flamma cremabit opus: Atque excita imis sanctum altera corpora tumbis, Ante pedes stabunt, lucida ab igne, Iovae: Tu rosea circum redimitus tempora luce, Antevolans, Iovae ductor ad ora rues: Ille coronatum lauro meliore poetam, Te volet in mediis sacra praeire choris. Nicolaus Reusnerus Nathani Chytraeo S. Multa gaudia cum salute multa Musarum Charitumque dulci alumno Chytraeo mea Musa dic Nathani, Poetae lepido, bono poetae: Et de regibus huic meum libellum, Magni sceptra tulere quotquot orbis Cari pignus amoris et favoris Dona. quid melius potest poeta Per Musam dare musico poetae, Suorum nisi carminum libellos, Musici studii pernne donum? Quid praeclarius elegantiusve est? Io. Caselius Nathani Chytraeo celebranti suum natalem. Io. Seccervitius N. Chytraeo. PRomisere alii, Fastos tu scribis, et acri Limatum cura iam tibi prodit opus. Ergo tuis vives insigni carmine fastis, Dum reduces fastos orbita Solis aget. Aliud eiusdem. Egregii vates alii coepere, sed uni In lucem felix iam tibi prodit opus. Quo decoras nostros insigni carmine Fastos, Condis et illustres clara per acta dies. Ergo tibi, fastos donec numerabit euntes, Posteritas grates candida semper aget. Tu modo Castalio qua stat sua palma labori, Ad metam fausto sidere laetus adi. Nathani Chytraeo, Melissus. Spinas et Rosulae meae rosetum, Et quantum est epigrammatum meorum Vocat Bucco poeticas columbas, Et me scribere nil Chytraee dicit Praeter hasce volatiles columbas. Ut non immerito! sed hasce nostras Mallent esse alii suas columbas. Quid venustius est amoeniusve Pulchriusve poeticis columbis? P. Melisso Nathan Chytraeus. SI Melisse nequit tuas columbas Ferre tam nitidas et elegantes Quae tot iam volitant per ora vatum: Bucconem obstreperos iube cuculos Mirari, et fatuum cuculionem Currucae fieri, nisi esse malit Curruca, ut fuit, atque erit cuculus, Indignus roseis tuis columbis, Quarum una omnibus est prior cuculis. Nathani Chytraeo. Ode. AUro superbus dives obambulet, Cui dulce gemma fundere Creticum, Ostroque olorinaque pluma Sternere mos Parium cubile. Te sacra Nathan ingenii bona Gazae tumentem nil ope Persicae Te Musa Graiis et Latinis Artibus exsatiat beatum. Fruique docto callidus otio, Iam nunc perenni carmine posterum Vivax in aevum, spem futuris Das genio meliore Fastis. Haec inter, auro difficilis comes Quae dente somnos vellicat invido. Non cura te mordens inanis Vulnere debilitat pudendo. Incerta nec te turbine sors levi Iactat paventem ludibrium arduis Praetriste rebus, quo repulsi Icarus et Phaethon ab alto. Menti quietae lucida frons suum Aequat tenorem: stat modicae domus Sat munda Gerdrudi supellex: Quae Charitum tibi iuncta nexu, Omni Sabae messe suavior, Et rore mellis dulcior Attici, Te liberis, librisque foeto Aonio beat in Roseto. Hic et tenelleae prolis amabiles Videre lusus tam placitum patri, Quam fessus audit cum viator Lenis aquae, recubans, susurros. Hac macte gaza perge tuum decus Fovere Nathan numine prospero: Sacrisque sat dives camenis Sperne Arabes, tumidosque Persas. Ioannes Seccervitius Anno 1577. die 28. Ianuarii F. R. FRIDERICO II. DANIAE, NORVEGIAE, SCLAvorum Gothorumque Regi potentiss. DAnorum commune decus Friderice, penates Dum Varni exiguos maximus hospes adis; Insolitum philomela canit: rosa pandit honorem Aureolum: in laeto flumine cantat olor. Quid nam igitur Musae? sileantne optata patroni Gaudia? dum soceri regia tecta petit. Num taceant Sophiae cinctam diademate frontem? Quae veluti, Musas, altera Pallas amat. Sit procul a gratis incuria tanta deabus, Officii reliquos quae pia iura docent. Laetitiae cum causa igitur Rex tempore laeto Reginae subeas rura paterna tuae: En etiam Musae nostrae, tibi laeta tuisque, (Laeta decent siquidem tempora laeta) canunt. Quaenam ea sint quaeris? sunt lecta epigrammata, multis Tincta iocis, lepidi tincta lepore salis. Quae te, quae proceres aulae, post seria rerum, Sed posito poterunt exhilarare mero. Pars horum nostra, ex aliis pars sumpta libellis. Cur etenim iungam non meliora meis? Ut mea quod nequeunt, aliorum carmina praestent, Tangat et ut finem sedula Musa suum. Si locus exiguis inter tot summa camenis, Consecrata tibio carmina pauca lege. Haec studiis te patronum te pacis adorant, Et celebrant Sophiae mentem animumque tuae. Vive diu incolumis nostro rex optime saeclo, Omnia sint vitae candida fila tuae. Reg. M. T. Observantiss. Nathan Chytraeus.