CLARISSIMO CONSULtissimoque viro, Dn. CONRADO RITTERSHUSIO, ACADEMIAE NORICAE ANtecessori dignissimo, etc. S. P. D. A. F. G. G.

NON magis olim in Hydra exscindenda requirebat Iolaos [(transcriber); sic: Ioali] sui subsidium Hercules, quam ego nunc, V. C. operam desidero tuam: dum sub signis cogo manipulos istos Poetarum Germanorum. Scin contra quam? contra beluam illam centum capitum, populum, ibi tu, nunc suada facundia,

nunc auctoritate duris quibusque persuadebis Capitonibus, nihil heic a me factum maligne, nihil subdole. Exsistent namque scio, qui me pastoricia traducent fistula, quod cum Musicae alae Equites plures vix eo adfecerim honore, ut unum alterumque ipsorum produxerim Epigramma: quo saltem cognosci possent velut ex ungue leones: repraesentaverim a vestigio pedis ad verticem aliquot alios totos integrosque. Reperientur praeterea a quibus sugiller, quod manipulares nonnullos quasi pompam totis circumduxerim castris: centurionibus vero tribunisque pluribus, ne id ipsum quidem concesserim, ut vel nomine invenirentur in Musarum hoc qualicumque albo. Et prioribus quidem ita velim respondeas: Sabinum quidem ac Lotichium comparere, ut a matre nati sunt, ne vim facerem famae publicae, qua censentur sui ordinis optimi maximi,

ideoque neutiquam mutilandi. Idem accidit Gulielmio et Acidalio: non quoniam et ipsi e sacrosanctis: sed ne irritarem nescio quos recentioris Criticae crabrones, a quibus vix vivus dimitterer, si delicias eorum parte minima violassem. Et simili quidem privilegio uti frui debebant omnino Eobanus, Stigelius, Micyllus, Bersmanus, melicorum alitum sine controversia amoenissimi; nisi plura scripsissent, quam ut hac enchiridii forma commode comprehenderentur. Eam tamen fortunam consecuti sunt Schopperus, Dedekindus, Obsopoeus, Delius, verum argumenti magis quod tractabant, quam virtutis suae merito. Quamquam nihilominus neminem tam frigidae arbitrer tristitiae, quin quatuor viros illos pro arbitris ac magistris, etiam sobrioris convivii [(transcriber); sic: connivii] , eligi posse existimet. At cur fui tam restrictus ac parcipromus circa ceteros? Dicam

verbo. Erant quorum nihil ad me pervenerat quam una forte alteraque Epigraphe. Dare plura quam quis domi habeat, nemo potest. Erant, quibus nihil comparebat unctius in tota supellectile quam id ipsum quod chartae adlevi. Plura si protraxissem, pedibus ipse eram trahendus: adeo omnia erant, ut multa paucis dicam, insueta. Imo utinam ne exoriantur qui vel eo nomine indignentur, quod eis heic aliquem reliquerim locum, hominibus quidem caligatis, sed non de suo. Et tales certe nido suo forte non extulissem Censor. Eclogario idem non erat iuris. Et alioqui qua fronte capiti eorum detraxissem Lauream a longa impositam manu? Haud tamen erit quod ideo fastidiosus quis ad epulas eiusmodi nauseet: modo meminerit saepe fieri in grandibus cenis, ut cum optimis satiati simus, varietas tamen ex vilioribus

grata sit. Quam saepe quoque nobis.

Appetitur, posito vilis oliva lupo! Parti uni responsum est, respondebo nunc alteri. Et fateor simul et doleo nullos heic gerere ordines Iohan. Leunclavios, Iohan. Caselios, Laur. Rhodomanos, aliosque quorum monumentis Musicis nihil esse posse delicatius, inde merito colligamus, quod in ceteris ipsorum operibus merae regnent Lubentiae, merae triumphent Charites. Quid facerem? Perreptavi heic Francofurti omnia bibliopolia: nedum Magdeburgensia, Lubecensia, Wittenbergica, aliaque, verum frustra. Etiam literis non unis conveni homines a quibus horum poetica obtineri posse putabam: sed id quoque frustra. Itaque viderit collegium Augurum num infelicitas poenam ullam mereatur. Quin potius, si qui quid

istorum virorum domi habetis, mecum quaeso totique rei Musicae communicate. Nominatur quidem aut reperitur in Catalogis Nundinarum, Bohislaus Hassenstenius, Gracchus Pierius, Vincentius Longinus, Eustathius Knobelsdorfius, Georgius Sylvanus, Petrus Vincentius, Ioan. Somerus, Iulius Mynsingerus: sed nullum eorum contigit adhuc videre: quamvis nec sumptibus, nec precibus, nec intercessionibus pepercerim. Si quis eos habet, si quis adhuc alios commatis non deterioris cur nobis invidet? transmittat modo Iacobo Fischero, optimi patris optimo filio: restituetur statim cum magnis gratiis pretium: annitarque ut iterata editione conspicuo emineant loco. Haec erant, mi Rittershusi, quae per occasionem insinuata cuperem (sed tuis potissimum verbis, hoc est, delenificis) populo Momorum, quei mox eum faceres mihi oleo tranquilliorem. Quoniam vero tibi in mundo versus esse possunt meliores, quam hi sunt, quos heic inserui, benigne quoque eosdem mecum communicabis, si placet. Ego certe ex tuis quae reperire potui ea excerpsi, quae oculis meis maxime adblandiebantur, aliisque vel ideo arrisura putabam. quod ipsum tibi pluribus forte probarem, nisi ea esses naturae bonitate, ut facile tibi patereris satisfieri, non a me, homine fidei bonae, tuique studiosissimo, sed vel a barbaro Potitio. Sane ut te semper habui verae pietatis antiquaeque candoris expressissimam imaginem: ita omnia tua, seu versa, seu prosa, suspicio foveoque, veluti pietatis candorisque perfectissimam subolem. Et hinc etiam factum, cur potissimum meam istam causam patrocinio tuo commendaverim. tu eam tibi, quemadmodum et ipsum me, ut habeas commodato, ne rogo quidem: adeo ultro subvenire amas aequo ac bono. quos mores, quam mentem uti aetatem, hoc est, diu diuque, obtinere possis, Deum opt. max. veneror: et tua, et mea, et Reipublicae literariae causa, cuius egregium es sidus. Vale et salve virorum optime.

IOACHIMI CAMERARII PAPEBERGENSIS.

Rosae.

SI quem forte Rosae delectant, iam magis illas,
Ut nitida Idalii germina floris amet,
Nam Venus una Dees inter pulcherrima cunctas,
Vertice quot gemino clarus Olympus habet,
Hunc sibi delegit florem, propriumque dicavit,
Quo nullus verna pulchrior exit humo.
Hunc etiam fuso rubefecit Diva cruore,
Cum laesit niveos impia spina pedes.
Quidam etiam affirmant ipsum rubuisse, priusquam
Scinderet Idaliam spina scelesta cutem.
Iamque Cupidineo quidam aiunt sanguine cretum:
Tam variat dubiae fama vetusta rei.
Attamen hunc Veneris florem suxisse cruorem,
Non facit ambiguam fabula prisca fidem.
Insamis Cinyrae proles formosus Adonis,
Quem genuit diro crimine facta parens;
Maternis crebro iunenis dum salrubus errat,
Immenso Gnydiam coepit amore Deam.
Seu quod dum properat nimis oscula figere nate,
Laesisset nudes prona sagitta sinus:
Seu quod erat iuvenis teneris peramabilis annis,
Carpsit et aetatis Diva proterua decus:
Non modo tardipedis sprevisse cubile mariti,
Sed fertur Thracem posthabuisse Deum.
Solus Adoni, tenes. sine se non vidit Apollo,
Non vidit tremula nocte Diana face.
Saepe immortali detracta est copula dextra;
Et canibus saepe est copula nexa tuis.

Saepe fera vocem est conspecta voce secutus,
Feminei arguti clamor ab ore soni.
Dumque fuit me dii iam pars tranfacta Diei,
Phoebeoque ardens aestuat igne polus;
Ilice sub nigra niveis complexa lacerris,
Detinet in gremio te Venus alma suo.
Narrat et historias, rerum facunda priorum,
Argumenta quibus suppeditasset Amor.
Et monet, audaces pugnaque lacessere promptas,
Ut fugias cantus sollicitare feras:
Ursos, fulmineum que aprum, et genus acre Leonum,
Et quae caussa metus sit docet ipsa sui.
Fata vetant parere virum: vix abstitit illinc,
Congrediturque fero cominus ille sui.
Fixus aper candente ferit pulchra inguina dente,
Mortiferumque infert vulnus Adoni tibi.
Incoeptos gemitu clamores Myrrbina proles
Finit: adhos velox Cypria versa redit:
Per loca currentis silvae, qua semita nulla est,
Et faciente viam, qua via nulla, metu.
Saeva immortali rubuere in corpore sentes,
Fixit et ambrosios spina nefanda pedes.
At bona caelesti tellus contacta cruore,
Et pulchro Paphiae sanguine tinctae Deae;
Surgere purputeum iussit de termite florem,
Fercuriente Venus quo madefecit humum.

An beatitudo solum sit post mortem.

EXspectare Solon iubebat aevi
Finem, ac denique de beatitate
Adfirmare hominis, neque ante vitae
Felicem interitum vocare quenquam.
Ergo cum nihil in sepulchro et urna
Iam funebri eximus, dies ubi ille
Nos delenerit ultimusque, et infra
Terram puluereus cinis relictus

De nobis reliquus premetur alto
Saxo aut aggere, tum beata demum
Nobis saecula mortuis patescunt?
O miras sapientiae latebras!
Profundique animi graves recessus!
Qui iam nil sumus, hi sumus beati.

Nil sine Deo.

Consiliis ut mens hominum prudentibus actus,
Et magna oblatas res ratione paret;
Euentus tamen est fati omnipotentis, et eius
Cuncta manu, fatum qui moderante regit.
Illius arbitrio fiunt quaecumque geruntur:
Qui sapis, hunc spectans in cipe, si quid agis.

Modus adsit et prudentia.

Ut quondam Herculeas nautae transire columnas
Non ausi ignara mente fuere maris:
Sic intra quosdam sese prudentia fines,
Quos ultra metuit transiliisse, tenet,

Dectrinae commendatio Callimachi.

Quae quondam capiti im posui stellantia suavi,
Uda in deliciis unguine serta mea:
Omnia mox iacuere evanida tum quoque dentes
Ingessere aluum si qua sub immemorem;
Horum nil etiam sensit lux erastina: sed quae
Auribus accepi, nunc quoque certa manent,

Accio Plauto.

Non scena tantum morte, Plaute, deserta
Olim fuit, Comoedia aut tua luxit;
Risusue, ludusue, ac loci Itaque numeri tum
Innumeri, ut inquis ipse, lacrimaverunt:
Sed fabulis illis tuis tot amissis,
His inquinatis relliquis; quod ille alter
De se poeta dixit haud tamen Romae
Modo, sed in universitate terrae
Hominum est Latine mox genus loqui oblitum.

[Gap desc: following poems already available in other editions]

PANTALEONIS CANDIDI AUSTIACI.

Centum et Quinquaginta Fabulae DE DIIS. Fabulae I. Iupiter et Simia.

IVppiter omnigenas cupiens perdiscere formas,
Ad se vocavit universas bestias.
Sistit ei natum pisa suvum tunc Simia dicens:
Pulchrone, quaeso, pulchricorem cernere
Hocce meo possis nato? infit luppiter illi:
Formosos est, natesque nudus candidas.
Qui proprie laudes proprias ebuccinat ore,
Propinat ille ceteris se risui.

Iuppiter et testudo 2.

COnnubio sibi Iunonem cum ducere vellet,
Iuppiter, et taedas concelebrare sacras,
Et simul omnia, ad haec, anim alia, festa, vocasset:
Adfuerunt studio, singula bruta, bono.
Sola moram traxit testudo: rogata, quid esset,
Curadeo longam, traxerit illa moram?
Respondit: Sua cuique domus carissima semper.
Poena hac, iratus quam decus ipse ferit:
Ut, quocumque loco sit, iter quocumque capessat,
In tergo propriam, baiulet illa domum.
Unde et tardigrada, et domiporta et sanguine cassa,
Testudo, antiquis indigetata fuit.
Aularum utiliter quidam splendoribus, ante,
Exiguas, magnis, res posuisse solent.
Cueictando proceres timeas incandere, bilem
Namque mora in nasum coneit, ut ipsa fames.
Molliter, offensas studoas placere laquendo:
Sermo ferox aliis soepe movet siemachum.

3 [(transcriber); sic: 2] . Iuppiter et anguis

CAlcatus anguis a quibusque Iovem suis
Onerat querelis, ob graves iniurias,
Quas cogeretur undiquaque perpeti.
Huic Iupitet, si primus, inquit, calcibus,
Qui te petivit, vulnera et morsus tuos
Sensisset, haud pedem intulissent ceteri.
Iniurias primas regerens, cavet novas.

4. Iuppiter et apicula.

APis dolens damnum suis laboribus,
Inferri ubique a quolibet, favos Iovi,
Affabre factos exhibebat supplicans,
Sibi, letiferos aculeos ut inderet,
Iniurias uti qucat propellere.
Immanitate ea bestiola Iuppiter,
Offensus: immo, refert aculeos tuos,
Dabo esse vitales, ut amissis eis,
Vitam simul cogitaris ipsam amittere.
Poenas mideratas esse delinquentiam
Decet. nimia ira Diis vel ipsis displicet.

5. Sol et aquilo.

SOl ardens, Aquiloque tumens de robore quondam,
Inter se lites instituere graves.
Convenit utrivis, utfortior ille feratur,
Veste viatorem qui spoliare queat.
Prima tenens Aquilo, resonantibus aspera ventis,
Flabra, viatoris corpus in omne quatit.
Quo magis ille furit, magis hoc se veste viator
Integit obnitens, involuitque magis.
Posterior Phoebus radiis hunc lenibas ambit,
Intendens astum, dein magis atque magis.
Ille calore acrilassus sua pallia primum,
Exsuit, hinc vinclis liberat et tunicam.
Sic quod vis nequiit, moderatio praestitit illud,
Viribus ingenium pranaluiss solet.

6. Sol et noctua.

NOctis quod umbras Sol suis splendoribus,
Soleret illustrare rebus et diem,
Tenebricosus undiquaque reddere,
Ferebat aegre amica noctis noctua,
Ob id dicamque dixit illi maximam.
Phoebus suam volens tueri gloriam,
Quid, inquit aureum meum incusas inbar?
Quod luce cuncta lustrat, et fovet sua?
Non haeret in me culpa, sed in oculis tuis,
Qui lucis indociles, diem pati haud queunt.
Odere virtutem, et queruntur improbi,
Quod detegai nefanda corum crim na.

7. Diabolus et faenerator.

FOEnoris exactor simul et malus angelus ibant.
Ferret ut hic homines ferret ut alter opes,
Praetereuntque domum, qua flenti irata puello,
Trux ferat ut Daemon te modo, mater, air.
Ille monet Genium, tibi deditur, i, puerum aufer:
Cui cunctabundo sic ait ore Satan:
Quae dixit nato, non d xitseria, mater,
Cor aliud sentit, vox aliudque sonat.
Perrcxere. venit cerdo, quem debita poscit:
Debitor huicanimis exstimulatus, ait;
Te malus ut Damon rapiat cuna foenore ad aurrs?
Tunc comiti Genius sic ait ore malus:
Hic vero loquitur modo seria, deditus es mî.
Dixit, cum medio corripuitque virum,
Luctanrem et Siygias secum raptavit ad undas.
Sicque sua praeda praedo potitus abit.
Dana est incautis matrum indulgentia dictis.
Et nugis etiam vis sua saye subest.

8. Satyrus et ignis.

IGnis favillas ipsa cum Prometheus,
Furto Iovi abstulisset, et mortalibus

Primo attulisset, et Satyrus ovans eum
Oculis suis lustrasset, ampelcti parat,
Et osculari, quippe qui mire illius,
Splendore delecterur, at hunc prometheus,
Tactu iubet abstmere ni barbam sibi,
Mentumque totum adurier velit suum.
Vehementer ergo tunc Satyrus Promethea,
Fertur reprehendisse, quod tam splendidum
Malum attulisset muneri mortalibus.
Simalque respondisse tunc Promethea,
Ignem malum non esse, quamvis ureret,
Ut qui simul lucem et calorem maximae
Iucunditati, et usui mortalium.
Praeberet inque fabricationibus,
Rerum variatum. commodaret plurimum,
Si dextre eo, et recte quis vei nonerit.
Erum omnium suus tenendus usus est,
Sinistra ne damno sit usurpatro.

DE HOMINIBUS. 9. Hame, et leo.

HOmo leonem, cogitans pervincere,
Quod fortiores sint homines leonibus
Monstrat simulacrum, in quo leonem homo ot terat.
Leo insit illi. si genus nostrum edere,
Simulacra quiret: in qua hominem fortis leo
Prosternat, effigiem darem contra tibi.
Vana est propria virtutis ostentatio.

10. Homo et statua.

POnebat statuam domi in sacello.
Divi, nescio, cuius, huncque multo
Quidam deveneratus est honore,
Et rogare, ut opes sibi benignas
Largiretur, et hoc magis magisque,
Indies agiravit: hinc sed haud est

Pilo ditior ille factus uno.
Tandem ira incitus impotentiore,
Invasit simulacrum, humique dextra.
Constravit: simul utque testa saxo,
Illtsa est capitis, fragore magno,
Ecceauri, quod eo latebat, ingens
Vis hinc exiliit. quod ct recepit,
Quae nam, Dive, ait, insolentia haec est,
Cultorem modo me ipse negligebas,
Contemtorem opibus beas opimis?
Pravos obsequio minus, feroci
Quam deviceris obstinatione.

11. Senex et duae concubinoet

DVas habebat concubinas vir senex,
Canis respersus lam capillis tempora,
Hae moribus fuere, et ore dispares,
Iuvencula haec, procaxque tetrica altera.
Senexque ut hanc accessit, aut cam, piloc
Ita quaeque dormienti ei, sibi dispares
Eullusit, haec nigros, sed illa candidos:
Sic ille fronte depilatus undique
Risum iocosque in urbe movit omnibus.
Contrariis nete implica negotiis:
Ne cum pudore damna dira sentias.

12. Aethiopem Lavans.

QUidam emit Aethiopem, dominique incuria
Sic decoloratum esse prioris autumans,
Eum lavare sedulo, acdistringere
Nitique diligenter, ut sordes cas,
Quemadmodum rebatur esse, abstergeret.
Nil hic suo tamen labore proficit.
Centum addidisset, si ille pondo smigmatis
Micam Aethiopis non reddidisset candidam.
Misero insuper agritudinem induxit gravem.

Natura et ingenium nequeunt mutarter,
Semper servant quoe inbibere proprta.

13. Iuvenis et hirundo.

VEstes suas quidam abligurivit heluo,
Brumae sub horam, et una restebat modo
Penula. sed ille veris indicem videns
Hirundinem, decoxit illam et penulam,
Aestate ea quasi esset indigus parum.
Sed falsus est? nam Caurus acri frigore
Spirans inhorruit grave. ille ibi, hev, miser,
Frigens, dolentque semi oberrat mortuus.
Torpore confectam deinde hirundinem
Quum cerneret iacere: ibi ex sultans ait:
Infausta avis; non veris es, sed frigoris
Praenuntia, et poenas merito luis tuas.
Me teque noxa hac perdidisti pessima.
Non una ver hirundo fulgens efficit.
Non bolus unus improbam sidat famem,
Res una iuste quoeque fiat tempore.

14. Herus et Asinus.

AVrita [(transcriber); sic: AVurita] quum longo pecus iam tempore,
Hero fideliter ministrasset suo,
Graves subinde deferendo sacrinas,
Lapsa et suo non esset unquam poplite.
Dein forte iniquo praegravata pondere,
In calle plano impegit, atque corruit.
Herus repente hic advolans, miseram feram
Conviciatur non modo, sed improbe
Duris etiam tundit, dolatque fust bus,
Cumana ab imo acerba ducens pectore
Suspiria, heu, dolens gemensque bestia,
O qualis haec ingratitudo, quod nefas
Est, inquit? huic insetuii tot, en, hero
Annos, nec unquam errante concidi pede
Nunc illius fidelitatis immemor,

Ob unicum hoc mesplialma tam tractat male.
Perit, quod ingrato exhivebis, offici.
Ingratum ad urbem prepriis si Romuli,
Portaris humeris, ac cum non molliter
Ad portam ibi fortasse collocaveris,
Tanti laboris perdidisti gratiam.
Spectant homines fere id quod illo tempore
Aquoptam sit, haud quid antea egerit.
Saepe error unus merita priora obliterat.

15. Aegrotus et Medicus.

ROgatus aeger a medico, qui proximam
Noctem peregisset? respondet: admodum
Sudavi. at ille ait: bonum est. dein altero
Rediens die, pariter, qui se habuerit? rogat.
Aeger respondet: horror ingens mî in stitit.
Et hoc, ait medicus, bonum est. tum tertio,
Sic suscitatus, qui nam habuisset? ilico
Audivit: esse aquam profusam intercutem,
Et hoc, ait medicus, bonum est. Eo sed hinc
Digresso, amicorum unus accedens, rogat,
Qui sese haberet: aegerinquit, optime,
Nam prae bonorum exstringuor ipse copia.
Succenseamus meritoiis, qui nos vosre,
Adblandiend oblanditiis perdunt suis.

16. Medicus de Aegroto mortuo.

FVnus habebatur ferali flebile pompa:
Ad tumulum magna est quo comitata cohors.
Una ibat medicus, qui olim curaverat aegrum,
Multa super tali funere verba serens:
Si vino aegrotus sese abftinuisset, et aluum
Laxasfet. Senae pulueris usus ope.
Haud dubie poterat saluam producere vitam.
Tunc ad cum fenior qui, comes ibat, ait.
Quaemodo verba facis, dudum fecisse decebat,
Aeger adhuc vivo corpore quando fuit.

Post obitum sero, et frustra medicamina fiunt,
Intempestive scilicet ista mones.
Tunc succurreadum est, cum res tempusque requiri.
Ferre labar anti convenit auxilium.

17. Mercator et Agaso.

MErces suas cum forte vellet institor,
Ad nundinas deferre, conduxit sua
Mercede asellum, pandum. eique sarcinas
Imponit huic agaso procedit comes,
Sub aestuantis igne solis arduo.
Tunc institor Phoebiut caveret spicula,
Scontia sub umbra aselli, humise condidit.
Ut hocagaso vidit, ilicet sibi.
Hunc ipse deberi locum umbrae clamitat,
Asinum, inquiens, locavi, et haud umbram tibi.
Id hic ait quidem, sed ille pernegat.
In urbe proximaque iudices sibi,
Uterque dum quaerit, vacatque litibus,
Ecce, interim ipsae transiere nundinae.
De frivolis certare multi sic solent,
Res serias ut vilipendant interim.
Quid hi aliud agunt, quam quod de asini umbra disputant.

18. Cuiusdam altercatio intempestiva.

QUaedam mulier formosa, eademque iuvencula,
Habens virum. qui saepe abesse sueverat
Domo lucrosis et vacare mercibus:
Amare quempiam solebat alterum.
Qui forte apud se quum foret; ruit ilico
Qui nuntiat, venire maritum. ibi femina
Iubet hominem istic prope puteum sibi quaerere
Per quos repente evadat ille cuniculos.
Amans abit, reditque, nullum ibi, inquiens,
Puteum esse, sed vestigia putei modo
Quaedam veteris mulier: quid hoc, ait, tua
Refert? modo fac, ut appropinquanti viro

Te subtrahas meo. ille [(transcriber); sic: illae] ; quin te autem bene.
Recteque monstras? illa: quin tu autem fuga
Tibi consulis, verbisque parcisinanibus?
Non ille vero litgiare desiit,
Maritus illum donec aprehenderit
Poenisque moechum debitis oppresserit.
Sic ille, prolevissima re, maximas
Loquacitatis futilis poenas dedit.
Est poenae garrulitatis infortunium.

19. Tubicen.

FOrte excitatis Tubicen aciebus suo
Cantu, atque facto proelio captus neci:
Ne me, inquit, date, nemo quia ex vestris mea.
Occisus est manu, videtis ipse quod
Inermis, hanc praeter tubam, gestem nihil.
Imo inquiunt hoftes, ob id te scilicet
Lethabimus, pugnare quod cum nescias,
Alios ad arma, ipsasque pugnas ineitas.
Magis nocent ii, qui potentes incitant,
Alii ut faciant male, quam qui ipsi sunt mali.

20. Lignator et Vulpes

INstante vi canum misera vulpecula,
Cursu ad Colonum venit ante casum suam,
Qui forte ligna cecidit: hund supplex rogas,
Quavis misellum ut abderet cavernula,
Diris ne fieret praeda veneratoribus.
Colonus hanc intra domum post ianuam
Iubet venire, qua lateret optume:
Mox cogitans quod quadrupes sit noxia,
Sequentibus repente veneratoribus,
Cum quaererent, vulpem ne vid erit viam
Huc tendere, aut sese abdidisse quopiam?
Non ille aperte supplicem tunc prodere
Est ausus, idcirco ore magno pernegat
Vidislc, at interim manu et vultu indice,

Locum notat, latere qua vulpeculam
Intelligi vellet. Sed hi verbis modo
Cum attenderent, non nutibus, praeteruolant
Celere exit hinc vulpes, abitque iustico
Ipso insalutato. sed enim conspexe at
Audiveratque, perfidus quid egerat.
Inclamat ille, quo male grata te abripis,
Vitae salutem, qui mihi debes tuae?
Ad haec: agerem, Vulpes ait, grates tibi,
Si cum tuo sermone vultus et manus
Consentiant. si quid bene precabor, bene:
Linguae precabor: interim manum tuam
Esse amputatam, oculos sed effossos velim.
Multi bene pollicentur, ac faciunt male.
In ore mella. in corde bella, qui gerunt.

21. Agricola et Anguis.

IN rusticanae vestibulo domus
Lares habebat seps viridis suos:
A filio calcatus ille
Illius Aricolae puello,
Eum momordit, virus et inferens
Lerhale tristi tradidit, heu neci.
Dolore non vulgati et ira
Percitus agricola impotenit.
Anguem hipenni conterere expetit.
Quando cubili reperet e suo.
Seps crimints tanti sibi ipse
Conscius, haud fuit ausus indc
Prodire caute sed caput extulit,
Ferit, colonus seps cavet, incidit,
Ictus caverna prominentem
In lapiiem, facit huicque plagam.
Exire nollet sepsubi, rusticus
Ad ora, panem salque foraminis

Apponit, optans egrediillum.
Pacem uticoncliare possent.
Respondet anguis, pax fieri nequit
Sincera donec tu videas tui
Nati sepulchtum donecipse
Signa mei videam cubilis.
Coniunctio non esi animcrum ea
Constans, amore aut intima candide,
Irae cicatricum, prioris
In qua aliquid superesse cernas.

22. Agricola Anguem in sinta.

INvenit anguem paene duro frigore
Colonus, enectam, atque misericordin
Permotus huncsuo recondit in sinu.
Anguis clacrem sentiens, et viribus
Suis receptis, virulenteo, rusticum
Lethale ad exitium momordit vulnere.
Hanc a malis boni reportantgr atiam
Auguem in sinu, qui promosset improbum gerit.

23. De Rustico, Serpente et Vulpe. Quae sit mundi merces.

FOrte fuit diro serpens maculosus in antro,
Obice conclusus saxi, nec reddere dio
Se potuit, strepero, sed longum exhibilat ore.
Hos sonitus simul ut, curas vestesque solutus;
Audiit agricola, huc grefsum deflexit. ibi Anguis
Sensit cum, et multis supplex cum vocibus orat.
Eia ades, ô bone, et hoc quo contegor, ah, mihi saxi
Amolire, meo et me exserium carcere serva.
Ille, quid hinc mercedis erit mihi? (nescius cheu
Qui maneant illum casus) quas pro bene factis
Egregiis mundus suevit persoluere grates,
Seps ait, exsoluam. Saxum antrorusticus aufert,
Mercedemque petit: serpens cui protinus infit.

Ergo tibi, mundus quae soluit praemia, soluam
Teque, neci lingua hac, letali vulnere tradam.
Munere pro vîrae mundus quia funera reddit,
Et simul attolit caput, et se adcuruat in ictum.
Audiit, expavitque miser, d xitque colonus:
Vince animos, iramque tuam, neu censor iniquus
Dum praeceps nimium properas in vindicis aestum,
Esse velis. non has mundus fert, o bone grates.
Auctoremne tuae, quaeso vis perdere vitae?
Quod si iudicio libeat contendere tecum,
Caussa stabo mea, sed enim, quaeso arbiter esto,
Ut quemuis primo dehinc offendemus, ituri,
In sententiam eam serpens tunc ivit, ibi illi
Deveniunt ubi equus post saepes forte iacebat
Exsanguis, sine visceribus vix ossibus haerens.
Hunc de mercede inquirunt quem pendere mundus
Suerit? Equus serpentem absoluens, inquit. Ego omni
In vita domino seruii, mea terga premebat
Sessor herus, meque huc agitans equitabat, et illuc,
Saepe labore meo sulcos findebat arator,
Saepe domum silvas et cadua ligna trahebam,
Omnia sudor erant, iam nunc sed inutilis annis,
Heu canibus linquor dirisque volucribus esca,
Seps victor miserum voluit lethare colonum.
Ille rogat: ne saevi animis, quaeso, arbiter esto,
Quifquis adhuc nobis pergentibus obvius ibit.
Annuit his serpens, aegre licet, atque ubi pergunt,
Forte canem cernunt in dumo post septa iacere.
Idem quaesitus iudex suffragia sepi
Reddit: ego multis seruivi sedulus annis,
Inquit hero, diros arcens ab ovilibus hostes,
Os ori laterique latus dum forte luporura
Obicio et multa obtineo per vulnera palmam,
Has nunc his meritis pro talibes aufero grates,
Dirarum infelix avium dein praeda futurus.

Iam morere, ergo, refert serpens. Miser ille colonus
Rursus ait, sine nunc, sine, tertius arbiter, oto,
Quisquis erit nobis abeuntibus obvius, esto.
Abnuit hoc serpens primo, post annuit idem.
Procedunt: fit, iter carpentibus, obvia vulpes,
Audiit et litem, vulpes: Ea multa sagaci,
Secum animo voluens tacite sic ore profatur:
Ardua iudicio res est, et acumine multo
Indiga, sed tam en hanc aequo componere iure
Quivero si modo me censorem ferre voletis.
Et simul agricolae clam vocibus inquit in aurem,
Heu mihi, quam graviter, tua caussa, colone, laborat?
Vinctus es, huic cuncum si non invenero nodo.
Dede tuas mihi gallinas, me, liber abibis
Vindice: non modo gallinas, mox rusticus inquit,
Insuper et gallum tibi me promitto daturum,
Et quicquid volucrum mea in aedibus area habebit.
Tu modo meincolumem tali in discrimine serva.
Iudicio praeses vulpes utrinque recepto,
Incipiens graviter facunda ita voce locuta est.
Haec mihi mente animi pietas, haec regula cordi
Prima sedet, ne cui mea sit sententia traudi,
Idcirco totam a principio noscere caussam
Me decet, et penitus rerum momenta videre,
Atque ipsum spectare locum facietenus, in quo,
Hae tam difficiles habuere exordia lites.
Hoc etiam serpens dare cogitur. Ergo retrorsum
Pressa pedum et ventris relegunt vestigia, et una
Antrum adeunt, quo seps fuerat. Vulpecula circum
Omnia collustrans: hic ne est spicus, hoc ne forameu,
Inquit, erat, tu quomodo in hoc subrepere quibas?
Qui te flectere in hoc? imo seps, talis agebam,
Me inquit, et ingrediens rursus prorepit in illad,
(Mens fato erepta est angui, subiitque cavernam)
Volue cito saxum specum et obsttue, vafra colono.

Bestia ait: ruit ille, repente locoque retrudit
Saxa agilis. Sic ingratus sua digna recepit
Praemia, et immeritas cuasit rust cus iras.
Ergo petit vulpes Gallinas Rusticus inquit,
Cum Sol Hesperias post declinabit ad undas,
Tunc tibi faxo omne ut sit gallinarium apertum,
Unde queas omnes comprendere cortis alumas
Conditio plaeet, ur proprias devenit ad aedes
Rusticus, uxori rem, ut gesta est ordine narrat,
Sequ reum voti memorat, ne debita unlpi,
Abnuat. Illa suatum ad verbum Gallinarum,
Pingitur, ac magnas exagerat ore querelas
Dicit, et, infausto convitia multa marito,
Qui vel in hospitiis Bacchousque litaverit, aut qui
Frivolus astute nugas confloxerit istas.
Inque malam cum vulpe crucem, hinc, ut abiveris, inquit
Rusticus: haud quae so tantam accendaris in itam,
O mea, promissis fas est nos stare: lbi coniux
Fraude nova ingrediens, placida infit voce marito:
Esto, fere noftras promiseris ipse volucres:
Non ea vota ligant, quae sunt extorta periclis,
Nec quae non tua sunt alii deponere quibas,
Ius in Callinas ego mi, mihi vendico regnum.
Non gravie est vulpis, magna est iactura cohotis,
Fallere, fallacem licita est fallacia vulpem,
Cum veniet gallinarum lethabimus hostem.
Audi is quibus haud multum ipse repugnat agrestis,
Immemo. officiis, et pietatis et immemor omcis
Heu, fidei, Post condicto cum tempore vulpes,
Gallinarium obit, tunc villica prodit, et illam
Verberibus male tractatam obtruncavit acerbis,
Quae moriens tales expressit voce querelas:
Quod bene pro factis mundus mala praemia soluat.
Id misera, heu propria cum belle et sanguine testor.
Sic mirabiliterfors et ius omnia pensant.

Anguina, heu, toto merces deminarur in orbe.
Sunt, hone quis faciat, male quitibi facta rependant.

24. Agricola, Vultur et Columba.

TAnto Columba prosecutus impetu,
Est Vultur, ut sub tecta villici, simul
Sint devoluti: ibi necandus quum foret
Vultur, rogavit villicum. parce, in quiens
Parce, ô, nec enim quicquam tibi feci unquam mali.
Respondicilli villicus nec enim mei,
Fecere quicquam, unquam, tibi aut tuis male.
Simulque praedonem necavit improbum.
Illata servo iniria, ipsius est heri
Et subditorum vindicent iniuria,
Tamquam sibi illatatmet, ipsi Principes.

25. Agricola et Ciconia.

INter grues colonus et ciconiam
Cepit: rogat haec vitam sibi donarier,
Quod innocens, pia, et hominibus sit utilis.
Etenim venenatas ait. nostrum genus
Captare suevit, et vorare bectias:
Suos humeris et imbeci las arida
Gestat parentes in senecta, et sublevat.
Huic Agricola infit ista, ut inquis, omnia
Vera esse credo, sed tamen quoniam tu in hoc
Simul nocentem deprehensa es agmine,
Cum eis candem ferre cogeris necem.
Quivis similis habetur illis, cum quibus.
Degit, et iisdem sapius abripitur malu.

26. Herus et Simiae.

SImia erat domini cuiusdam pergula in ampla,
Versuti pollens viribus ingenii,
Ne quisquam quicquam auferret de mercibus ullis.
Illa observatrix gnara sagaxque fuit.
Notus homo dominum monuit, ne crederet isti

Bestiolae, istius tam bona multa loci.
Illud hero renuente, fubit viris, et bona vina,
Saccaraque apponit dulcia Simiolae.
Quae, simul illa bibit, sopita est, is preciosum
De bysso pannum suftulit, ac abiit.
Amissa pro re dominus stomachatur: at ille,
Quae tulerat, domino reddidit illa suo.
Nec reticebat enim, qua calliditate, vel astu,
Victus ei nuper servolus ille foret?
Asper herus tunesimiolam pro crimine tali.
Tractavit duris undique verberibus:
Simia dein quoties hominem procul aspicit illum,
Qui dederat nuper dulcia vina sibi,
Reffugit, ac oculos manibus diducit utrinque:
Sic sua ne veniat somnus in ora, cavet.
Icta semel vino, dein procula, bestia vitat.
Solus homo non vult damna caverer meri.

26. Rusticus et Simia.

IN sacculo nuces gerebat rusticus,
Fessusque longa de via, sub arbore
Densa sedens, in somnum adactus incidit.
Hoc conspicata Simia, illa ex arbore
Descendit, et manu resoluit sacculum,
Nucesque sumit, quotquot ore ipso, et manu
Portare quibat, utque in arborem redit,
Delapsis nux est una. quam ne amitteret,
Descendit ac capit, subitque denuo
In arborem. sed ecce lapsa denuo
Nux eft, quam dum recuperare satagit, gravem,
Edit strepitum: quo expergefactus rusticus
Cum fuste Simlam insequens, tractat male.
Sic vapulans reliquas etiam amisit nuces.
Res appetens plures, quoque perdis, quas habet.
Aes negligere in loce eoeimium interdum est lucrum.

28. Faber Lignarius et Simius.

ORnum pararet findere quum Faber,
Fortem brpenni tunc cuneum gravi
Impingit, illis et relictis,
Hoc modo, abit dapibus vacatum.
Hunc in quietus, stans prope Simius,
Sic factitantem viderat, ac eo
Accedit, insidensque ligno,
(Tangere nam pede humum nequibat.)
Multum occupatur, quo cuneum queat
Movere eumque impellere denuo,
Sic ut fabrum fecisse dudum,
Viderat. hoc dum agitat, misello
Fissoram in ipsam forte pudendula
Pendere, postquam sed cuneus fuit
Libert, coit rima et pudenda,
Comprimit. hic queri et eiulati.
Pervasit aures clamor is ad fabri,
Et ceterorum, qui subito advolant;
Et fustibus magnisque contis,
Simiolum male dedolarunt.
Qui curiose mulia sacessere,
Falcemque messem mittere qui solent
In non suam, multa hos acerbe
Damna pudore pati necesse est.

29. Pastor et Venator timidus.

VOcibus inflando venator se tumidis, cui
Frigidus in molli pectore sanguis erat,
Nunc age, mî fului vestigie certa Leonis,
Monstra ad pastorem, qui prope agebat, ait:
Pastor ad hunc: en hic ca sunt, bene habet, nihil ultra
Nunc peto, venator constupefactus ait.
Verborum ampullas ructant quidam ate Thrasunes,
Sed cordis minimum ret ut poscit, habens.

30. Pastor et Lupus

PAstor catulum lupi inveniens tulit domum,
Et cum canibus aluit suis. et quando oves
Invaderent lupi, ipse cum domesticis,
Hos persequi et propellere in stitir. sed ut
Canes lupsu fessi haud valebant assequi,
Contentione maxima lupos petit,
Praedae ac eorum factus ipse particeps,
Et ventre farctus. ad canes redit suos.
Quin ipse cum commilitonibus suis
Canibus, oves domivoravit improbus.
Hoc pastor advertens, scelestum cum lupum
Pendens ab alta strangulavit arbore.
Tilos lupus mutare, non animum solet.
Prava ingenia raro induunt mores bonos.

31. Pastoris Canis degenerans.

EGregius fuerat pastori ad ovile Molossus,
Quem latere, ac animis noluit esse rudem,
Cuius ope infestos arcere luposque, ferasque,
Atque suum sluum posset habere gregem.
Vana nec ista fuit domino spes. irruit ardens
Forte lupus, miseras ut laniaret oves,
Hunc canis aggressus, domini auxiliaribus armis.
Terruit, incolumes et servavit oves.
Tamque diu saevos vim exercuit acer in hostes,
Marte suo didicit dum superare lupos.
Sic adeo effecit, ne quis regionibus illis,
Amplius auderet se tenuisse lupus.
Libera gens ovium tecuris, tempore longe,
Pabula carpebat dulcia ubique locis.
Otmm at interea traxit geniale Molostus,
Pinguis in effceta dehtuitque domo.
Post messes aliquot longis lupus unus ab oris.
Venit, et in teneros irruit ore greges.
Tardior ad bellum iam desuetudine longa,

Ille, fit inferior protinus hoste, canis.
Ex illo numerus minor et minor ille vider,
Semper oves avido diripiente luop.
Hoc dominns cernens, ô, quam foret utile, si pax
Tam longa haud nobis ista fuisset, ait.
Deque novo tardum exstimulare ad dura Molofsum.
Proelia, terficos debuit, inque lupos.
Elanguet nullis stimulis exercita virtus.
Marcere solet virtus sine adversario.

32. Pastor et Canis.

PAstor gregi canem ministrum praebuit,
Eiusque curam habere iussit impigram,
Hero canis praesente perfideliter
Fovit gregem, luposque saevos aruit.
Hero sed ut sidem suo probaverat
Iam sat diu, et confisus illi herus cani
Abesset: ipse lautulas carpens oves
Voravit, idque tam diu dum nosceret
Hoc pastor. is quum fune eum suspendere
Aggrefsus est, ô parce, parce, ait, canis;
Lupumque necte fune, qui quottidie
Gregi tuo insidias struit, rapit, necat,
At pastor huic: apertus hostis est lupus,
Tu vero, ait, fur es mihi domesticus,
Cavere ab illo: queo, abs te non item.
Supre lumpum altiore dignus es cruce.
Domestici fures nocent plus exteris.

33. Pastor et Mare.

OVes tenebat pastor ad littus maris,
Illud quietum stare quumque cerneret,
Extemplo mercaturam facere cogitat,
Auris daturus alta latis lintea.
Grege ergo cuncto vendito, palmas emit.
Dat se mari. Sed ecce tempestas mare
Coorta vertit: unde palmas cogitur,

Navis sua, suique tuendi gratia,
Proicere in undas, atque sic elabitur.
Idem deinde quum sederet ad mare
Tristis videret et quietitudinem:
Qui stantis admiratus aequoris fuit,
(Venti posuerant quippe iam) respondit huic:
Scio, quid haec tranquillitas velit, scio:
Quas devoret, palmas requirit alteras,
Mercatore pastore, perciclit abitur.
Piscaror ictus, si sapit, pulchre sapit,
Pisepator ictus, si havi sapit, nihil sapit.
Tescator ictus, si sapit fit cauttor.
Qui propriam Spartam velinquens eppent
Diversam, acerbu obucit se casibus

34. Pastoris memoria.

FOrte abiturus erat quidam Villanus in urbem
Negotiandi gratia.
Hunc aferre sibi blanda cum voce rogabat,
Monile coniux aureum
Reticulam famsla, et precuiosas filia vestes:
Parua sed in crumenula
Pastor ei nummos largitur, aitque, sonoram
Merceris, oro, fist ulam.
Rebus in vibeactis, rediturus, et ordine lustrans
Suas colonus sarcinas.
Reperit hic loculos memor et pastoris, rbi ilio
Mercatur aere fiftulam.
Pastorique domi reddit. tunc uxor, et ipsa
Ancillula, atque filia,
Filia praecipue, sua poscere quaeque. Sed ille
Quum se haud meminisse diceret,
Quidnam debuerit cuivis: ibi femincus grex
Dolere et indignarier,
Quod potiora suis habuisset iussa bubulci.
Vos inquitis, mirarier

Desinite, eius enim memori sub mente crumena,
Est prosecurta me comes.
Invenias, tenues operas. fortasse rogari
Proestare qui gratis velint.
At quid de proprio gratis dent oere, iuventque
Emille vix erunt decem.
Tasstoris memores fieri cupienque crumenoe,
Oblivionis a metus.

35. Piscatores et Thunnus.

QUi captare solent pisces fluvialibus undis,
Iam multos operae lassi exhausere labores.
Et tamen haud ullum potuerunt prendere pisem,
ERgo parant animo indignante abscedere lymphis,
Et cymbam ad terram convertere. tum simul, ecce.
Piscibus a magnis agitatus in aequore thunnus,
Insilit in vacuam, ante illos, ped praepete, navem.
Factus et est avidis ita piscatoribus esca.
Inde dom um laeti praeda hac abire potiti.
Saepe solent forte, et fortuna obtingere, quae non,
Arte queunt ulla aut ulla ratione parari.

36. Piscator somnians se capere piscem aureum.

CEpisse piscem somniabat aureum,
Se, ponderosum, retibus scrutans mare
Piscator: et dives quoniam sit oppido
Iam factas, a labore sese postmodo,
Iurat vacaturum esse. post cum somnus est
Fugaus, illum piscem, mare, som nium,
Et aeque, ut antese, esse, cernit pauperem,
Diuque secum disputans, qua se via
Aiureiurando expediret, dormiens
Quod fecerat, tandem necessitas eum
Absoluit, et rursus suo fungi impulit
Labore, ni vellet per ire inedia.
Spes pelle cutur aureas quidam sibi,
Eua Idoe quoe post in auras exaunt.

37. Piscator Smarim capient.

HAud magnus est piscis, Smaris, sed esui
Pergratus, nanc picstor ur cepit. Smaris
Eum rogat, quum parua sit grandescere
S sineret, hinc maiorese cum commodo
Illum recepturum esse, mox piscator, huic,
Desipiam ait, paruum licet, si emitterem,
Manu futuri spe boni vel maximi,
Incogitans est, magna qui potius bona
Sper are malit, quam frui mediocrrbus.

38. Piscator turbans Aquam.

UT pisces caperet, limum turbavit in undis
Piscator. quare hoc adeo faceretque rogatus.
Ni lutum, ait, turbem, fame erit mihi obire necessum.
Quidam Alcibiadoe legas pacemque perose
Commoda sddidiis propria in civilibus augent.

39. Piscatores saxum trahentes.

CVm Piscatores traherent e flumine nassam,
Sentirentque [(transcriber); sic: Sentirent] gravem, praegrandi pondere, molem.
Laetitia exsultant animis; et gaudia versant:
Osocii, non henc operam sumemus inanem.
Ut vero ad terram traxerunt retia, ibi ingens
Esse vident saxum, quod praedam ante esse putabant.
Concidere illi animis tristari et corde vicissim,
Ob damnum proprium et vani ludibria casus.
Tum quidam ex illis senior sic ore profatur:
Ne vero, ne ferte animis id quiequid, iniquis,
Laetitiae consanguineam quin creditis esse
Maestitiam, hoc animis nobis iam praecipere ante
Debueramus. habere suos quoque gaudie luctus.
Ne latare prius quam optata es sorte potitus

40. Piseator cum Tibia.

PIscator liquidas venit cum tibia ad vadas;
Hoc sibi promittens, quod si tam suavia pisces
Auribus acciperent modulamina, continuo se

Sint in humum, pede, delympha, exsiliente daturi.
Spefalsus, subito sua retia sumit et illa
Demittens in aquas, multos e flumine pisces,
Extrahit. expositis et subsilentibus illis,
In ripa: modo saltatis, stomachosior infit,
Piscator, qui me calamo tam dulce sonante
Intempestmam tenuistis in amne quietem.
Quoe non cumque suo sunt tempore facta, locoque
Laude carent, nibil et commditatis habent.

41. Auceps et Auiculae praecepta.

AVcupem avis, qui se tenuit, studiose rogabat,
Utlibertati sese donaret avitae,
Facturum illum opera precium memorabile paruae,
Terna etenim se velle illum praeceptea docere,
Servatis quibus is semper queat esse beatus.
Auceps polliciti gaudens spe divite tanti,
E vinclis dimittit avem. super arbore sidens,
Illa suo praecepta tria haec e gutture promit:
Crede parum, tua serva, et qua periere relinque.
Libera avis tales ctiam dedit ore loquelas:
Dii Superi vobis magna ago pectore grates,
Pro libertatis dono hoc. quod si bonus iste
Scisset, ego quali thesauro nobiles essem
Numquam is me teneras misisser liberum in auras.
Nanque Smaragdus inest mî, unam qui ponderis ampla
Unciam habet. simul audivit quae credulus auceps,
Angit sese animis, et pectore maestus acerbo,
Paenitet, heu praedam quis sic dimiserit illam.
Hunc avis affata est istis sermonibus: Ohe,
Si mea non servas praecepta, invare nequibunt.
Cur mihi nam credis quod tam eam in visceregennata
Ipsa mco gestem, quae pondere ad vi ciam haberet,
Quando meum integrae non sit semmncia pondus?
Quod si hoc est verum, cut me non asservasti?
Hoc adeo sed quum neglexeris, id modo restat:

Quae repeti haud possunt ne frostra amissa requirat;
Aut horum desidertio excrucieris inani.
Aucupe et his misso dictis procul inde volavit.
Crede parum tusserva, et quoe periere relinque.
Mutli multa bona accipiunt proeceproe: sed illoe
Qui seruet, vix sir multis e milibus unus.

42. Auceps et Anguis.

ET ibat auceps avibus insidias struens,
Turdumque in alta conspicatus arbore,
Aptare arundinem, illinere et visco institit,
Fixis oculis in alite, inque spe sua.
Haec inter anguem herba latentem, calcibus
Incautus ille pressit: a quo concito
Ictus repente, laesi feroque vulnere,
Accepto ait: miserum mealii qui dum struo
Fallacias, vitam ipsus amitto meam.
Malum consilium est consulenti pessimum.

43. Auceps et Fringilla.

TEtendit auceps rete, in insidiis sedens,
Escamque sparsit. aft aves quum pauculas
Eo advolarent, et saturae recederent,
Retique noller impedire pauculas,
Simul sed occupare vellet plurimas,
Diem sedendo pene abegit integrum,
Fringilla et inde ex omnibus capta, suam
Inanis et gemens abivit in domum.
Et parta sowpe cura perdit plurium.

44. Fluctuum numcrator.

AEQuoris undisoni fluctus numerare volebat,
Navita, sed nequiit: maestior ergo sedet.
Maestitiae caussam veniens vulpecula quaerit.
Audit, et hos fluctus dum numerare volo.
Praeteriere mihi, quos, heu, numerare nequivi,
Talia cui vulpes provida, iussa dedit.

Praeteritas missos facias, sed si modo, si vis,
Inde secuturos ordine connumera,
Non quod proeteriit. sed quod modo restat agendum,
Respice, tranquillos qui cupis ire dies.

45. Viator vovens.

LAssus viator ex via Cyllenio
Votum facit, se velle ei persoluere
Id dimidium, quod inveniret in via,
Tunc sac culum palmis refertum, et amygdaiis
Quum repperisset, ex eo fructus quidem,
Comedit, illarum nucleos vero, et graves
Testas amygdalarum in aras Mercuir
Im ponit, inquiens, ei quod solueret
Votum, reperta namque partiendo. se
Externa sic offerre, sic et intima.
Auarus ut suis cupiaitatibus
Fruatur, ipsos ludificatur caelites.

46. Viatores [(transcriber); sic: Tiatores] .

STabant viatores ad alti litora
Maris, videntque nescio quid adnatant:
Procul, rati navem illud esse maximam.
Paulo morantes, esse lembum existimant.
Ut venit id propinquius, istorum nihil,
Sed esse sarmenti struem ingentem vident
Quid hic, viatores, moramur, inquiunt?
Navem quid exspectamus hic inaniter?
Docemur, ignotos alis formidini,
Quosdam esse homines opinione quidem sua:
Sed his ubi congredi accidit propinquius,
Extemplo eorum futilotatem cognitam
Plerisque reddi, ignaviamque conspict.

47. Inimici.

DVo vehebantur inimici acerrimi
Inter se eadem navi: e quibus hic occupat
Pattem priorem, ast alter in puppi sedet.

Tum ventus ingens turbidum movet mare.
Eratque navis obruenda fluctibus
Tunc puppe quisedebat, ad navis ducem
Air, quid oro, in nave, prora, puppis an
Contingit undis premipis mergi? prior
Ora, inquit ille: tum sibi ipsi gratulans,
Ait, bene ergo non mihi mors iam gravis
Mea est futura, quod enim, cum istum meum
Perire, fas, oculis meis sit cernere.
Mulei suis non afficisolent malis.
Dum modo suos hostes usdem involuies
Quoque videant periculorum casibus.
Ut quondam Achilles haudrecusarat mors
Letho prius si tradidisset Hectorem,
Licet insctus non esset ipse, quod sibi
Ab illius quoque moriendum esset nece.

48. Duo Amici et Ursus.

INter se duo fuere coniunctissimi
Amici, operasque tradidere mutuas,
Per lata eis dumeta iter capessere,
Fuit necesse ubi e propinquis saltibus
Ursus ruens adortus est improvidos.
Hic ille se fuga dat aliam in arborem:
Alter solo recumbit hoc quia noverat,
Inferre dentem non solere mortuis
Ursum et tenens suum sub ore spiritum,
Non esse vivum fe, sed esse mortuum
Fingit.. Stat ursus ac boit, tum singula
Pertentat, os iri frequenter applicans
Aurique, mortuum relinquens. post, abit.
Tum liberati ambo metu alteralterum
Rogat. quid Ursus, oro. quid nam auri tuae
Immurmuravitemulta, is inquit et bona,
Praecepit; hoc sed omnium utilissimum:
Amicum cum esse ne mihi persuadeam.

Cuius fidem non antea probaverim
In pessimis adversitatum casibus.
Utignis aurum, sic amicum crux probat.

49. Invidus.

QUum Iuppiter sensus hominum cognoscere
Vellet, ad eos suprema ab arce Apollinem
Misit voluntates eorum ut disceret.
In avarum hic incidit unum et invidam alterum,
Easque dixit: id quod uterque posceret
Se velle eis praestare: sed lege hac tamen,
Ut quod rogat hic duplum id daretur alteri.
Auarus hic rogare quicquam noluit:
Sed invidus tunc unum oculum sibierui,
Utroque avarus ut careret experit.
Niltnuido, ml est avaro terrius.

50. Navigans vovet.

PLures, in alto vela dabant mari,
Navi insidentes mercigerae viri,
Horrenda tempestas furenti
Aequora quum ciet atra vento.
Ne mergerentur mox aliquis Deos
Votis rogabat cordis ab intimis,
Promisit et se post daturum
Si videant sua tecta salui
Tam magnum et altum pondere cereum,
Quam malus esset turgida spiritu,
Qui vela gestet pando et aura
Totam ageret valida carinam,
Huic unus insit, qui bene noverat,
Quod prorsus esset re tenui domi,
Tam grande cur audes vovere,
Quod tibi soluere sit nebatum?
Respondit ille: si modo, si modo
Hoc exeamus grande periculum:

Nummi unius tunc certo omnes,
Ipse Deos facile expiabo.
Sunt polliceri munera qui solent,
In rebus arctis plurima et ardua,
Salute sedcum suntpotiti
Vult dare neam terruntium unum.

51. Ager et Colonus.

FVndum colonus apparabat optime,
Qui, messa multa ei replevit horrea,
Hunc rusticus dein ut colebat parcius,
Frugis parum zizaniorum plurimum
Tulit, quod exprobrans agello rusticus.
Audit: quam inique comparatum hocest, nihil
Das et petis multum laborem impenderis
Ut ante, arando et stercorando, sedulum:
Profecto messe te beabo pristina.
Suos agrs labore Vendunt redditus:

52. Adolescentes et Coquus.

ASsederant olim coquo pueri duo.
Suas agente res coquo, tunc ex iis,
De carnibus frustum, quod adiacebat est
Furatur alter, alterique tradidit,
Illud suo qui vafer abdidit sinu.
Frustum coquus videns deesse carnium,
Hunc a pueris his postulat, cum tertium
Facti huius alligare posset neminem.
Tunc ambo deierare, et is qui acceperat
Ab altero quidem, quod haud acceperit.
Vicissim et is, qui acceperat, quod haud pennes
Se carnis hoc sit. at coquus, boni, ô boni,
Vos verba, ait, dare mi potestis, at Deum,
Qui cuncta cernit, non potestis fallere.
Teccare noli, nam si homines id non vident,
Deus tamen, hoc qui vindicabit, adspicit.

53. Coquus et Canis.

CAnis culinam ingressus, intento et coquo
Rebus suis, rapit pecudis cor ac fugit,
In clamat hunc coquus: sit hoc, canis, tibi,
Impune iam, sum post futurus cautior,
Dedisti enim, non abstulisti cor mihi.
In re aspera vis excitatur ingeni.
Ictus semel, caveto, qua nocent, docent.
In eundem lapidem impingere bis, piget et pudet:

54. Mulier et Gallina auripara.

GAllina villicae diebus singulis
Ouum pariebat aureum. haec vim maximam
Auri putans subesse, gallinam neci
Contradidit quiret potiri quo semel
Auro universo, sed misera heu, nihil nisi
Ouum aureum recepit illic unicum,
Omni deinceps destituta foenore.
Magna appetens amittit et mediocria.
Cupititates divitiarum reprime.

55. Mulier et Ancilloe.

NEndo atque texendo, vidua ut vitam suam
Suosque sustentare posset, oppido
Mane excitavit famulas ad operas suas,
Sub tigno avis cristata cum daret sonum.
Haec visa permolesta res famulabus est;
Neci ergo dedere clamitantem illum alitem
Ut voce cuius heram excitare dicetent,
Sibi ut liceret esse quietioribus.
Verum adeo non fuit hoc eis bono, ut magis
Labore sint ex illo oneratae tempore;
Quod hera dein gallo haud sonnante iam am plius
Sub nocte eas prima excitare sueverit,
Ut quae futurae lucis haud nosset moram.
Saepe ca nocent quoe profutura credimus.
Bonoe spes consilia sape male exturt.

DE QUADRUPEDIBUS. 56. Quadrupedes et Trisces.

QUadrupedum simul omne genus, genus omne volantum,
De victis [(perhaps: victu)] inter se mutua bella gerunt,
Utraque pars socios, voluctes sibi in aequore pisces.
Reptila et vermes altera turba, legunt.
Venerat illa dies, quo classica rauca sonabant,
Debuit ad partes quilibet ire suas.
Hin cab aquis nequeunt pisces exire, sed inde
Vermiculi nequeunt expediisse gradum,
Sic tunc ceperunt bello desistere utrinque.
Iamque alium superat qui superare potest.
Faliitur is que spem promissa in foedera ponit:
Nil aude nisi quod perficere ipse potes.

57. Leo et Culex.

CVlex Leoni se inferens, ego haud te ait,
Formido nam quae tanta tua age, est gloria?
An quod miseras trucibus bestiolas unguibus
Discerpis? hoc iratae idem quoque feminae
Faciunt, viris quum proelia intentant suis.
Meumque robur at probem, age pugnas cie.
Dixit suoque illo canore Martio
Fractos sonitus imit tante tubarum, concitus
Intra leonis involat nares Leo,
Ira infremens suis laniat sese unguibus,
Naresque et os cruore foedat proprio.
Culex, lo laeta canens victoria,
Alte evolat, sed inscius, proh, paruulae
Subtilibus telis araneae miser
Inhaeret: a quo oppressus, et iam proximus
Morti, inquit, heu, quid hoc, quid infortunii est!
Victor leonis opprimor ab aranea?
Qui mogna partrant soepe casu abeunt levi.

58. Leo, Asinus, Lepus.

INferre bellum quum Leo volucribus
Veilet, suas lustraret atque copias,
Lepusque praeteriret ac asellulus:
Urso roganti, quorsum iis uti queat?
Erit hic ait tubicen, tabellifer lepus.
Tam nemo paruus aut humilis homuncio est,
Quin ad altquasves esse possit utilis.

59. Leo Animalia et Simia.

REgni quum Leo iam frena capesseret.
Brutorum placet hic parcere pinguibus
Ultro corporibus, quo sibi gloriam
Regis consiliet boni.
Hoc dein paenituit. Sed tamen haud palam
Ausus diripere est, undique bestias,
Sed quaerit placide comibus has sonis
An non feteat os sibi?
Dicentes malus est oris anhelitus,
Dicentes, bonus est oris anhelitus
Ut qui vituperent, falsa vel asserant
Has foede rapit ac vorat.
Dicentesque nihil, se velut haud parum
Obseruent laniat. tunc quoque simia
Cum quaesita fuit: messe Sabaea, ait,
Faux plena est tua, et os tuum
Assentaturci dulce adeo et bene,
Ut tunc noluetit perdere cum leo;
Sed non parcere ei constituit tamen.
Ergo tempore post dato,
Aegrum se simulat. stant medici prope,
Tentant continuo venam ibi languidam,
Sed nil aspiciunt esse periculi.
Non est corporis inquiunt,
Morbus, verum animi, sit medicus cibus,
Mensaelautities ordo sit et dapum.

Rex inquit, cupio discere, simia
Qui nam mi sapiat caro?
Regi sit cibus et fercula fimia.
Non vita integritas, non docus ingeni,
Non facundia nonore suavitas
Savis liberata viris.

Leo et ursus.

QUum fortuito in hinnulum ursus ac leo
Simul incidissent, ac uterque tenderet,
Eo potirirtunc a cerrime invicem
Coepere conflictari, et unus alterum
Sic impetivit, ut gravi vertigine
Oborta, humi ia ceret expers virium
Uterque Vulpes hoc videns, adproximat,
(Spectarat illa haud hinc procul pugnae exitum)
Et hinnulum moxe medio illorum abripit.
Quod semiapertis illi oculis cum cernerent,
Nec id valerent im pedire, ad invicem,
O nos miseros, aiunt, parumque providos,
Vulpisne dimicando perimus gratia?
Saepe alter alterius fruitur labribus.

61. Leo et rana.

CLamabat alta rana voce: trux eos
Ut audiit leo sonos,
Primum horret, ingentem esse belluam putane,
Quae voce tanta contonet.
Post sumpto animo circumspicit, contraque se,
Hostem, ille quisquis et foret,
Pugnae parat: tunc e propinquo cum lacu
Prodire ranam cerneret,
Pudore et indignatione percitus,
Ranam suo attrivit pede.
Non ad Prepitum expavere quemuis, convemi,
Incognita rone tremas.

Trux ira veritatis hostium, levi
Est fuimen opelui editum.

62. Leo sonem

AETate confectus leo, cum debilis
Ab omnibus contemneretur bestiis,
Imbellis asini etiam petitus calcibus:
Deflere fortunam suam, qui fortibus,
Ipse exstiterit nuper timori belluis,
Iam spretus omnibus feris sit risui.
Facti potentes, et gerentes munia,
Sic so tenento, ne faciem, sors postmodo
Si mutet, evadant aeliis contemptui.

63. Leo et asinus.

IBant leo ac asinus, foedere inito, simul:
Tunc obviantibus lupis, se promovet,
Hic gressibus prior, sonum ore quam potest
Altissimum edit, terrifica turos lupos.
Risere asinum lupi: leone sed prope
Viso, celerem arripiunt pedibus trepidi fugam.
Interroganti asinus leoni, cur ita
Procurrerit? respondit: hos uti ego lupos,
Percellerem; risere te hi quidem, sed ut
Videre me, fugam dedere protinus.
Elleo sic fatur: at vero, inquiens.
Non voce, sed virtute vincitur lupus.
Non dicta fortis, sed patraeta respicit.

64. Leo furiosus et capra.

CApella forte cum leonem cerneret,
Acri furore concitum,
Onos, ait, nos ô. misellas bestias,
Et sorti iniquae deditas!
Ut quae leones iam furiosos insuper
Cogemur experirier
Quorum ante mente compotum intolenbilem
Passae sumus tyrannidem.

Abile temperent et ira Principes,
Nec dopotestate exeant.

65. Leo cui mus in dorsum.

LAscivientes more sueto musculi,
Iuxta leonem dormientem, unum ex iis,
Incursione sic agitaverunt suis,
Iacentis vi insiliret in dotsum ferae.
Qui captus a leone deprecatus est.
Diram necem, non sponte. sed casu quod hoc
Sic factum. Is incitus licet, ignovit tamen.
Dimisit inviolatum et hoc animalculi
Tam vile. Post incautius praedam sequens,
In retia incidit, rugitum et edidit.
Mus audiens adcurrit oppido ac memor
Debere se quam reddat illi gratiam;
Rodendo fracta dissipavit vincula.
Sic liberatur exiit nodis leo.
Non paruitae spernenda, et impotentiae
Quorumlibet: iunare saepe nam queunt.
Decet referre pro benefactis gratiam.

66. Leo cui mus in iubam.

IVbas leonis dormientis musculus
Percurrit excitatus ille protinus,
Adire eo, quo cogitabat, destitit.
Irrisit hunc velut timidum vulpecula.
Cui protinus leo; haud sum ego tumidus quidem
Ait: sed hoc mutabitur viae tamen.
Saepe minimis res aestimandae maximae.

67. Leaena et vulpes.

Catulum quod unum modo leaena gigneret,
Vulpes ei exprobravit: illa, est nobilis
Hic unus, inquit, et leaenae filius.
Non res numere est censenda, sed praestantia.

68 Camelus formidatus.

CAmelum homines cum forte primo cernerent.
A granditate territi sunt bestiae
Tantae, ac animis perculsi, eum citis procul
Fugere pedibus inde mansiietudine
Ferae agnita, pedes suos propinquius
Tulere, et adspexere considentius,
Adeoque familiariter, frenos ei
Ut inicerent, puerisque agitaudam traderent
Casus terribiles saepe consuetudine
Sic mitigamur, ut timori sint paerum.

69 Camelus ontans cornua.

CAmelus a Diis petebat cornua:
Risere cuius insolentes hi preces,
Ipsis cumque mutilarunt auribus.
Ita inermis haud modo ille mansit belua,
Sed, quam fuit, factus quoque est deformiot.
Deos rogare non decet indecentia.

70 Equus et Ceruus.

SOlus habebat equus formosi gramina campi,
Quae pabulo ac escis fruebatur suis,
Quaesivit tandem pastum quoque ceruus ibidem,
Ceruus gerens ramosa fronte cornua.
Ringebatur equus, quod pascua carpat eodem
Ceruus loco, atque tale consilium innenit:
Accedens hominem rogat, ut depellere ceruum,
Ab his, velit se vindicando, saltibus:
Ille ait: hoc si optas, frenos patiaris oportet,
Et terga des, armatus ut insideam tibi.
His simul annueret, sonipes, neque ceruus abactus,
Iuris nec esse dein relictus est sui.
Sic qui alii invidit modicum, liber licet esset,
In seruitutem venit ille pessimam.
Nulli adeo invideas, ut, eum quo laedere possis
Tibimet ipse maius accersas malum.

71 Taurus et Culex.

COrnu insidens tauri culex, eum rogat,
Num se avolare vellet? ille: nil mea,
Seu tu sedeas hic, interest, sive avoles,
Accessionem enim velut haud sensi tuam,
Discessionem sic neque sensero tuam,
Multi sibi videntur esse maximo
Honore digni, cum fatui sint maximi.

72 Ceruus altero oculo caeptus.

ID latus ceruus, quo oculo carebat,
Pabulans iuxta mare vertit, illinc
Nil mali sperans, alioque cernit
Lumine terram,
Vitet ut caute insidias: sed unda
Navis it; ceruum videt inde quidam
Ac eum contra sua tela certo
Dirigit ictu.
Ictus is, prô me miserum insciumque,
Inquit, a terra metui, sed undae
Sum quibus fretus, mihi diro acerbant
Funere mortem,
Saepe quae credas nocitura, quicquam
Haud nocent: contra, tibi profutura
Quae putas, creoro mala sunt timendi.
Caussa doloris:

73 Ceruus ad boves confugit.

ACtus ab infestis canibus, super aequore ceruus
Ad pingues patulo confugit ore boves,
Multa rogans, quo se admittant, non posse latere,
Hi, ceruum, referunt: instat et ille tamen,
Et memorat: quoduis se velle subire periclum.
Ergo illum accipiunt, straminibusque tegunt.
Villicus adveniens, obit ac abit, hic sibi ceruus
Plaudit, et in tuto se putat esse loco.
Audit at a bobus, dominum mox affore villae,

Gaudeat ac illum si latuisse queat.
Mex dominus venit, ac oculos fert omnia circum.
Adspicit et quo sint condita quaeque loco.
Ob male curatosque boves stomachatur, ibique
Hac illac proprias admovet ipse manus.
Singula dum lustrat, cerui quoque cornua lustrat,
Eius et ex hac est aucta culina fera.
Confugio qui sese alienis credere debent,
Mirum, si incolumes delittlisse queant.
Cura domus propriae magnum fert propriae fructum,
Cuilibet est domui quisque oculus, dominus.
Est oculus domui, domini praesentia cuique:
Est domus in tenebris si suus absit herus.

74 Asinus pelle Leonis inditus.

SE vestiebat segnis asellulus,
Fulua leonis pelle trucis, suo
Sic bestias occursu et ipsos
Terrifi cans homines, feroci:
Sed prominentes auricula patent,
Et rursus in pristinum asinus miser
Detrusus, hic tergo cruentis
Verberibus male dedolatur.
Sic cultus illis ac honor inclitus
Forte exhibetur, qui tamen hoc parum
Sunt digni eos mox vulgus omne
Dedecore officiunt pudende.

75 Asini pellis.

INgrata mors aliis mihi gratissima
Ades, meaeque rumpe vitae stamina,
His me eripe et malis, ait suo graves
Plagas, onusque tergo asellus perferens.
Mors haud morata, coram adest. tum desinit
Vite easinus, illiusque pelli tympano
Instrata, ut ante tunditur vel mortua.
Multos premit sors durae pertinacius.

76 Asinus et Catellus.

CAnis cum dominus rediret, illi
Adblanditus erat, pedes levando
Eius in gremium, benigna herus quem
Dignatus fuit applicatione.
Hoc cernens asinus, parem favorem
Exspectans ab hero. pedes priores
Misit in dominum, redux ut ille,
Intravit proprios suos penates.
Perversum hoc studium, ferociamque;
Iumenti dominus videns inepti,
Tergum illi rude fuste dedolavit.
Cum duo faciunt idem, hoc idem haud est.
Non omnes eadem decent, iuvantque.

77 Lupus saltans et anser.

EScam lupus cum quaesiisset, ansere
Reperto, in altas abstulit silvas procul,
Eumque devorare dum parat, catum
Excogitavit anser innentum, et lupum
Vehementer orat, ut. quod ipsius queat,
Facile fieri absque fraude, se sinat suum
Ante interitum parumper oblectarier,
Solamen hoc sui futurum funeris.
Lupus, quid illud esset eloqui iubet.
Respondet anser: ut choreas ducere
Queat, lupo choragum agente praevio
Lupus nihil subesse fraudis autumans,
Ait: licet, pennamque levae prendere,
Alae extimam anseris, salire et occipit.
Fugae sed hic eccasionem cum sibi,
Datam videret, in gulae pennam lupi
Reliquit, et seliberavit avolans.
Lupus volantem cum dolore persequens;
Saltare iciunum haud oportuit, refert.

Daemnanda sunt quae tempore haud fiunt suae
Non ventro iciuno iuvat saltatio.

78 Lupus et Asinus.

LVpus asinum videns, in eum irruit, tuo
Meum inquiens ventrem saturabis corpore.
Hic mox asinus: ô, quam mihi hoc gratum est ait,
Ut saepe qui mortem ipse mi exoptaverim,
Cum sempiternis conficiar laboribus,
Miser dum onera porto insuper et plagas fero,
Nunc musta de lacu, Cereremque ex area,
Nunc ligna silvis, saxa nunc de montibus
Portare cogor, at tibi, si videbitur,
Me vallem in hanc abducito, et vinctum quidem,
Ibique me mactato, totum et mandito.
Placet lupo hoc, et reste nectuntur simul.
Tunc asinus, ad id, qua seru iebat tendere,
Villae, et lupum illac attrahere ante homines, licet
Retro renitentem, et furentem plurimum
Tunc ruere agrestes ferreis securibus
Sudibusque acutis, ictibusque pluribus
Certare, ibi forte dissipatu vinculis,
Lupus male multatus, fugae ad silvas venit.
Ipse altum asinus rudit, exsilitque gaudio.
Hoc audiens ibi lupus, quantum libet
Clamoris, inquit, ede, quantumuis rude,
Numquam effisies ut alligar tibi amplius,
Tandem ipso damno stultus accepto, sapit.
Non tuta inimici, aut profutura consulunt.

79 Lupus et Haedus.

CApra ad pascua itura mandat haedo,
Ne cui pandere ianuas laboret,
Donec Hesperus albicans Olympo
Vellet condere lucidas quadrigas.
Vix profecta fuit, lupus propinquat,
Et caprae similem sub ore vocem

Effingens, aperire tecta poscit.
Haedus fraude patente mater, inquit
Imberbes vetuit, mera, hospitari.
Si morem patribus gerat iuventus,
Tunc salus pote certa comparari

80 Lupus et Vulpes.

VUlpes lupusque litigantes, arbitrum,
Accire simium, et ante eum valde acriter,
Sese invicem accusare, tum convitiis
Proscindere, insolentibusque iurgiis.
Tunc imperabat ut silentium arbiter
Te, lupe scio, inquit, esse rapacem prorsus, et
Astutiorem vulpe novi neminem,
Quapropter edico, sit inter vos quies,
Et mutua pax et ceterorum animantium
In vos odium sit, et simultas omnium,
Seu sint ea ratione praedita, seu minus.
Haec est mea illa, quam fero, sententia.
Arcto scelerosi pravitatis vinculo,
Sunt colligati aedinuicem. quapropter haud
Horum, bonos, dissersioribus viros
Decet moveri, eos sed aversarier.

81 Luporum et ovium pax.

GEssere bellum cum lupis oves canum
Freti auxilio semper pares: multoties
Victricem ab eis palmam reportantes, lupi
Victoriam haud sperare cum quirent placet
Rogare foedus mutuum, ovibus scilicet,
Catulos lupi suos darent ut obsides,
Oues, lupis canes darent ut obsides.
Iurata pax utrinque, utrinque et obtides
Dati. sed exiguo deinde tempore,
Catuli ululant luporum. adeunt oves lupi,
Easque pacem aiunt violasse. et obsides
Iniuria affecisse, quos dederint, suos,

Omnique defensore nudas, acope,
Miseras, perinde ut ante, diripiunt oves.
Facile arripit ansam, alii nocere qui cupit.
Aqueis tegi nos scimus, hos cotere decet.

82 Lupi ab ovibus canes petunt.

INgens lupis certamen et pastoribus
Ouium fuit: clades utrinque plurimae,
Ultro citroque illatae et acceptae simul:
Utrinque dimicationis taedium
Bellique animos incessit: arma ponere
Stat his et his, foedusque pacis icere,
Sed hoc tamen conditionis addito
Tenore, pastores canes ut dederent
Lupis suos, ut dissidii omnis unicam
Caussam et caput, verum hoc sibi cum maximae
Fraudi futurum ipsi opiliones noscerent,
Quippe omne sic qui praesidium auferrent sibi,
Tam fraudulenta pacta inire respuunt.
Si civitas nudata sit praeconibus
Verbi, Stygius, tunc opprimit cives lupus.

23 Lupus et agnus bibens.

PEllucidi claras ad undas fluminis,
Infra bibebat agnus, et supra lupus.
Hunc cum lupus, si devorasset, oppido
Vellet videri iure fecisse, ocius
Rictu patente ad hunc, et acer advolat.
Quid, inquiens, sceleste aquam turbas mihi
Ad me fluant ut inquinatae et turbidae?
Dignas enimuero dabis poenas mihi.
Agnus misellus et tremens, egon' ait?
Ate feruntur huc aquae, qui stas supra.
Ad hunc lupus, tun', ô, male mi dices, ait,
Nescis, pater quas soluerit poenas tuus,
Septem ante menses, oris ob proteruiam?
Tum natus, inquit agnus, haud fui Lupus,

Scin', inquit, herbis campum ut omnibus propt
Nudaveris? quid, infit agnus, hoc ego
Commiserim, qui dentibus caream miser?
Tandem lupus: etenim licet dicaulus
Sis, et disertus, attamen, mens haec mihi
Est fixa, cenitare laute quod velim.
Dixit cruento agnellum et ore deverat.
Id quod placet, fas est Tyrannis impiis.

84 Lupus et ovis praeteriens.

CAnes male quem tractaverant, sine viribus
Humi lupus iacebat, obviam rogans
Ouem, sibi ut potum, afferret, se postmodo
Operam daturum, possit ut frui cibo:
Quis dolum subsentiens: me scilicet
Cibo fruere, si tibi potum afferam.
Dolos cavere disce versipellium.

85 Simiorum regnum.

VEnerunt illuc, ubi regnum Simii habebant,
Unus homo constans, vanus at alter homo,
Ad regem capti mox adducuntur uterque,
Rex sedet in solio Simius ipse suo.
Aulica gens ibi simioli circum ad latus adstant,
Tunc rex ad vanum voce profatus, ait:
Quis tibi ego videor? tunc is: Rex esse videris,
Inquit: et hos proceres auguror esse tuos.
Rex hunc assentatorem tractavit honeste,
Protinus ac illi munera magna dedit.
Tunc quoque constantem rex laeto interrogat ore
Quem se, quemque suum hunc crederet esse chorum=
Is, quia sperabat dicendo vera quod esset,
Quam mendax alter plus meriturus, ait:
Simius es tumet, solio qui sidis in alto,
Suntque tui hi proceres non nisi simioli.
Offensus sed ea rex libertate, ministris,
Hunc discerpendum tradidit ipse suis.

Haec est aularum species perversa malarum.
In quibus est, verum dicere, culpa gravis.
Periculosa res in aula veritas.

36 Simiae urbem.

SEnatum habentes perfrequenti in agmine
Urbem aedificare constituere simiae,
Quo tutae ab insidiis forent, ut ceteri
Mortalium, qui iura servant civica.
Ex simiis antiquior sed simia,
Consultum, ait, quidem hoc foret, si moenia
Nos firma tutari queant. sed hoc mali est,
Si fortiores impetant nos bestiae,
Comprensae in his, velut in cavea, et circumdatae
Omnes futurae eis simul praedae sumus.
Quid sit boni, quid sit mali in requalibet,
Primo omnium considerare convenit.

87 Pardus et Vulpes.

De specie, lis est, pardo, vulpique, coloris,
Iudicis officio fungitur acer equus.
Ille pilos iactat maculoso tergore, qui nos,
Floribus ut pratum versicolore, iuvent.
Ista vastro obtendit versutam in pectore memtem.
Iudicis arbitrio illa stat, ille cadit.
Pectoris ingenium, non corporis inspice formam,
Mens animi dotes corporis exsuperat.

88 Vulpes et Cancer.

EXibat unda cancer, inque gramine
Pascebat; hunc vulpes adorta, luridam
Sedare cum veliet famem, decorticat,
Crudelibusque condit aluo dentibus.
Cancer sibi cum iam moriendum cerneret,
Iure hoc, ait, patior, quod ego fluvia tilis
Cum sim , solum audax institisse, limites
Intra meos me continere nolui.

Qui falcem alienam mittit in messem miser,
Labore frustratur suo et damnum accipit.

89 Vulpes et Ciconia.

COnuivio vulpes vocat ciconiam,
Et in catillo ei dapes lautissimas,
Proponit, ac eam iubet epularier:
Semet velut quoque factitare cerneret.
Suavissimum simul ligurit iusculum.
Sed ex eo dapes ciconia haud potest
Prensare, ob eius planitudinem, sui
Postrique acumen, inque pransa in prandio
Sedet, videns ita sese haberi comiter.
Ergo vicissim invitat et vulpem: velit
Venire cras unaque convivarier.
Excusat illa se, rogata adest tamen,
Ciconia hic vas vitreum angusto sibi
Cum collo adornat, huc reponit opiparas
Escas, iubens, vescatur, ac hilaris agat,
Semet velut quoque factitare cerneret,
Bellissimos simulque deglutit cibos:
Ex vase vulpes hoc nec ipse promere
Dapes vaiet: rem consulens sed hanc boni,
Non, inquit, hospes id tibi suc censeo:
Nam fallere fallentes alios quoque convenit;
Referre par pari ratio haud est insolens.
Reverti ad auctorem dolus solet suum.

90 Vulpes et gallus super arbore.

ALta super gallus sedebat arbore,
Simulque gallinae eius. huic vulpecula
Fame acta persuadere nititur, solum
Ut in patens planumque condescenderet.
Nemo, inquiens est, quem timere debeas,
Cunctorum enim conventus est animalium,
Solenniter celebratus, et concordia
Est con lita, atque sublicata, mutuo,

Ne deinde nos laedamus, aut iniurias
Nobis subinferamus. Hoc ut audiit
Gallus bonum profecto nobis nuntium
Iam nuntias ait: simulque subrigens
Collum quasi longinquo obiret quippiam
Oculis, rogatus et quid esset? oppido
Respondet: accursare conspicio duos
Patulo canes rictu. audiens hoc, ilico
Vulpes: valere ergo, inquit, hic morae mihi
Nil amplius, quid gallus, inquit, hoc rei est,
Non tune dixti mutuam factam modo
Pace? excipit vulpes, ita est, sed quid si ad hos
Perlata adhuc non sit renuntiatio?
Meaque eis de pelle lusum praebeam,
Tuture cum Cretense Cretisaveris.

91. Vulpes et lepus.

VUlpes aethereum sollicitat Iovem
Ut ceu mente vafer sit, pedibus celer
Exin esse queat tunc etiam lepus
Donum tale rogat lovem,
Ut quam sit pedibus feruidus, ingeni
Tam praestare vafripossit acumine,
Inquit luppiter his: sese animantibus,
Olim munera singulis,
Impendisse sua, ac omnia: non fore,
In fraudem reliquorum simul omnium,
Fas, uni attribui: consuleret, monens,
Donum quodque suum boni.

92 Vulpes et gallus aegrotans.

GAllus valebat haud bene gallinaceus,
Ad hunc adit vulpes, necessitudinem
Prae se ferens. summamque benevolentiam,
Vires ei, et salubritatem comprecans.
Haic gallus inquit ille gallinaceus,
Gratam profecto rem mihi tu feceris

Vulpes, meaeque sanitati maxime
Conducibilem, si a me ocius discesseris.
Praesente quo vires redire mî haud queunt.
Periculosa est hostis obsequentia.

93. Vulpes et gallus canens.

CAmpestris prope culmina alta villa,
Vulpes sic levis est adorta gallum,
Quam vero speciosus et venustus?
Quam crispis rutilas superbe pennis?
Audirem modo si ore te canentem,
Vox est haud dubio optima et suavis,
Qualis et fuit in tuo parente,
Quae me non semel ante recreavit.
Gallo mollia verba cum pla cerent,
Ut vocem sibi inesse comprobaret,
Lenans sese oculisque utrinque clausis,
Altum gutture cepit insonare,
Vulpes hunc rapit interim ore, abita.
Quem mex russicus insecutus, infit:
En mi furrapit en meum iste gallum.
Vulpi gallus ait, calumniam istam,
Non vis ore tuo ipsa vindicare?
Id cum crederet aestimationem
Non parum facere ad suam, repenta,
Hic incauta alias acuta vulpes,
Mentiris sonat additura et istud,
Non fur sum, tuus est nec iste gallus.
Diductis modice ad sonum labellis,
Gallus avolat, ac ab arbore alta
Vulpis stultitiam hanc. ineptiasque
Magnis exagitat strepens cachinnis.
Alulta incommoda sunt loquaecitatis.

94 Hircus et vitis.

CVm pampinos hircus maligais dentibus,
Arroderet, tunc vitis hunc valide increpat,

Cur hoc faceret, cum silva abundet frondibus.
Finem sed illo non faciente, subicit:
Quantum potes nocere age noceas, licet,
Ego tamen tantum tulero meri, tuo
Mactando ad aras, quod satis sit corpori.
Qui vultnocere saepe prodest, alteri.

95. Hadus adoves confugit.

POstquam vim rabidi lupi cruentam
Euasisset, ad alta semet haedus,
Levi septa ovium fuga recepit
Illic tutius ut latere posset,
Illi subiciunt oves, receptum
Cur hic quaeris, ubi omnibus diebus
Mors certissima singulis timenda est,
Sacra cum iugulamur ad Deorum?
Haedus tunc ait: ut mihi sit ista,
Mors praeclarior exstitura. sanguis
Aras si Superum imbuat meus, quam
Si forte ora lupi irriget cruenti.
Mors communis et omnibus parata,
Cum virtutis opinione, cumque
Vera laeude et honestiore, debet
Coniungi, modo si cui pote hoc sit.

96. Haedus super tecto et lupus.

SVpra domus tectum sedebat haedulus,
Lupoque obeunti infra maledixit, cui lupus
Non tu, inquit, ast locus maledicit hic, mihi.
Tempus locusque animant quoque frigidissimos.

97. Oves et canes.

CVr, inquiunt, Pastori oves suo, canes
Tam laude alis: de mensa eis praebens tua
Cibos, licet ab eis tibi nihil sit commodi?
Nobisque quae erogas, quid est? quod auferas
Contra, haud parum est lanam, butyrum, caseos,
Agnos tenellos, herbulas depascier

Viles tenemur, his vicissim se canes
Dictis tuentur: haud herus peccat, cibis
A ehdo nos quibus salutem et omnia
Debere vestra vos meminisse convenit.
Vestris lupos arcemus a ceruicibus
Tutasque vos praestamus a periculis,
Quod absque nostra si foret custodia
Ad pabula haud exire prae formidine
Certae necis possetis. Haec oves simul
Ut audivere. non gravatis postmodo
Animis tulere, quod potiores se canes
Habeantur, et maiore sint in gratia.
Si lautius Duces habent, quam subditi,
Non ringi ob id debent nec indignarier.
Si Principium pleoi vigil solertia
Non consislat, plebs esse tuta non potest.

98. Canis in praesepi.

TRux in praesepi canis accubat, oreque frendens:
Dentibus, allatrat: timidae ne pabula vaccae
Attrectare queant: tunc una ita farier insit:
Quanta haec invidiae est? cibo enim nos exsuis illo,
Quos. neque tu cupias, neque possis vescier ipse.
Nec se iuvat, ac aliis nocet invidentia

99. Sus et canis de fecunditate.

SVs et canis certant: utra ederet suum
Partum facilius? et canis mirarier
Quidem se, ait, si sic animans, contra ulla se
Auderet hoc quae gloriari nomine,
Huic sus vicissim, memineris, inquit, hoc tamen,
Quod ipso tu catulos parias coecos tuos.
Non quod cito sit, sed quod bene fit, palmam auferet.

100. Canum exercitus versiculonis.

BEllo canes lupos statuerant aggredi,
Exercitumque compararunt maximum
Sic ut timora sint lupi gravissimo

Perculsi. at unus ex iis qui plurimos
Equos oves, bovesque ab annis plurimis,
Dividerat, spectatum iit, super editum
Montem et canum procul videns exercitum,
Multis variegatum coloribus, iubet
Animis lupos adesse praesentissimis,
Vincemus inquit, absque magno praelio.
Nam ceu coloribus canes sunt dissiti,
Sic mentibus quoque discrepant pugnantibus.
Cum dissidet miles perit victoria;
Consentiens miles parit victoriam.
Nodus duplex perdifficulter rumpitur.

101 Canis canem eliminans.

QUae feta ventre turgido fuit canis,
Canem rogabat alterum, domi suae,
Dum gigneret catulos, sibi daret locum,
Relatum ab illo iri perennem gratiam.
Ille abnuit primo, deinde supplicem
Submisit. Illa sic parit, Mox hospes hos,
Abire peregrinos iubet, sed advena
Tunc. quam prius, rogare multo impensius,
Nese tenellulos et imbecillulos,
Eliminet. Post pauculos idem dies
Iubet: Canis mater, Furit pluvialibus,
Tempestuosus, inquit, Auster imbribus,
Serenior, sine, oro, dum redeat dies,
Quid faceret hospes: Sic mora addita morae,
Mordacioribus catelli dentibus,
Infestiores, hinc dein minus et minus,
Secedere. aut placari animum inducunt suum.
Exclusus ille Penatibus canis suis,
Itam dolore exasperante iudicem,
Adit, querelas aggeratque maximas,
Ab ea, rogans se vindicari iniuria,
Iudex querelas audit ille; ceterum

Nolens sibi negotium facessere,
Et concitare in se tot hostes, ilico,
Cani querend dac potestatem, ipsemet,
Si Marte posset hos suo propellere,
Bona vel hostem eliminare gratia,
Recte saluti utipse consuleret suae,
Suum canis sic perdidit ius et domum.
Iuri ipsa vis iniuriaeque praevalent.
Nesplendidis promissionibus sidem,
Habeas: cave deceptus esse ni velis.
Saepe auxili parum ministrant iudices.

102 Lepores et vulpes.

COntra lupos bellum lepores parant,
Sibique vulpes auxilio vocant,
Communi eos ut Marte possent
Vin cere, ficque referre palmam.
Vulpes respondent: promti in id auxili,
Effemus omnes novimus at probe,
Qui sitis, et qui sint ii ipsi,
Vos quibus arma parare vultis.
Non hi salutem respiciunt suam,
Contra potentes tendere qui volunt,
Cumque his simultatei et iras,
Aut inimicitias fovere.

103 Leporum contio.

QUo tempore visum bestiis est omnibus
Conventum habere, quod aliarum plurimae
In ceteras essent querelae, et cum suam
Iam protulisset quaelibet sententiam,
Tum contionati lepores, ita inquiunt.
Aequum sibi videri, ut una bestiis
Sit dignitas, par et potestas singulis,
Tanto nec alias plus alis vero minus
Valere debere hinc futurum, ut insimae
Et im becillae neutiquam tum bestiis

Direptioni sint potentioribus.
Ad quae leones sic loquutos dicitur:
Dentes et ungues huic leporum desunt modo
Orationi, ceterum parum aut nihil.
Neruis carens inanis est oraetio.

104. Lepores et ranae.

VIsi lepores sibi omnium miferrimi
Animantium esse, quotquot aruis degerent
Latis vel in cacuminosis montibus,
Cum tot hominum insidiis, canumque obnoxii,
Omni forent fugaces aevi tempore
Deliberationis ergo praeviae
Communiter lata omnium sententia,
Consultius sibi putant semel mori,
Quem sempiternae mortis in formidine,
Praesentis usque et usque contabescere.
In proximam placent paludem, uno impetu,
Se praecipites dare, atque in undis perdere,
Hoc sum dubito accelerant pede perficere, ecce ibi,
Virentibus clamosiores herbulis,
Ranae insidebant ad paludis marginem
Hae cursibus leporum sonoris territae,
Mittunt repente se, in paludis alueum.
Quod sentiens unus leporum cordatior,
State inquit, ô socii pedemque figite,
In vosque nil violentius committite:
Et nos enim quaedam metuunt animalia,
Miseris aliorum miseriae est solutio.

105. Feles limam lingens.

IN officinam forti fabri ferrarii,
Irrepserat feles, repertam lingere
Cepit ibi limam, et fauciata cum cruor
Manaret e lingua, putavit, ipsa quod
Ferrum laceraret atque gaudens; haud prius,
Quin lingeret, cessavit, omnem quam suo

In ore linguam absumeret misera suam.
Multi cupitis sic adhaerent mordicus,
Ut damna quae paetruntur, haud curent sua.

106. Mus et Miluius

MVrem rogat laqueo impeditus miluius
Se liberet. mus id facit rodens plagam,
Compensat hoc murem vorando, miluius.
Mali malas bonis rependunt gratias.

107 Mus inter caricas.

COngesto latuit mus in aceruulo
Se pascens, caricarum hunc dominus manu
Una cum caricis corripit. ilico,
Mus eius petit improbo
Cum morsu digitos. is simul, omnia,
Inquit. proiciens: nil ita paruulum est,
Si se inferre suis hostibus audeat,
Qum sperando sit huic salus.
In duris onimus visque periculis
Praesens ac stabilis. Scilicet hoc, tibi,
Propulsare queas ut celerem necem,
Et palmam obtinea: dabit.

108. Mus et rana.

MVs brevis latum superare flumen
Gestiens, ranam, pote qui sit illud
Effici, blando sub aquis agentem
Consulit ore?
Rana pellacem meditata fraudem,
Si meo filum pede, si tuoque
Illiges, inquit, fluvii per altas
Praevia lymphas
Te traham. film pedibusque nectunt
Illa nat, murem liquidosque tractat
Subtet humores, miserumque fundo
Mergit in imo.
Mortuum miluus per aquas natantem

Abstulit murem, simul alligatam
Traxit et ranam, rabidoque utrunque
Condidit aluo.
Dat suae poenas ruditatis amens,
Dat sua poenas sycophanta fraudis
Callidus. quivis proprta fruatur
Sorte beatus.

109. Glires sub quercu.

SVb intimis radicibus quercus, suos
Glires lares habuere, et inde glandulas
Auferte semper et comesse svenerant,
Coepere tunc inire tale consili,
Radicibus quercus ut excisis, eam
Prosternerent, ne cogerentur toties
Ascendere, ut glandes ferant: Tunc prodien.
Glis, cana flavas barba cui texit genas:
Quid hoc ait, quid consili est filii ô boni
Nostram ne nutricem iuvat subvertere?
Qua perdita, omnes nos sumus quoque perditi.
Nam quis deinde, quaeso, qui glandes dabit.
Ob comodum praesens, futurum incommodum
Consulere velle, stulta consultatio est.

110. Testudo et ranae.

QUam membris agiles desultatricibus essent,
Testudo ranas viderat:
Ponderis Ipsa sui et molem deplorat inertem,
Tardis inepta gressibus.
Ast volucrum genti praedae cum vidit easdem
Feris et esse piscibus:
Quando, inquit, satius mi' est tarde vivere quam me
Letho expeditam dedier.
Saepe ea culpamus stolidi quae munera nobis
Natura solers addidit.

111 Talpa.

UTroque talpa capta forte lumine,
Sic inquit matri suae.
Morum praealtam conspicor; nares odor
Diverberat thuris meas;
Tinnitus aures aeris intrat: Heu mea,
Tunc mater inquit filia.
Non luce modo te adverto, sed aurium quoque et
Nasi carere munere.
Sunt magna qui iactant, sed in negetiis
Se dant pusillis turpiter.

DE AQUATICIS. 112 Fiber.

FIber sub undis ferme vivit bestia:
Eius pudenda maximum
Usum medicrum in arte habere accepimus,
Hic ssequentes cum videt,
Homines sciens, cum rei id sit gratia;
Pudenda protinu sua
Praemordet, et sequentibus ebicit: suam,
Hoc, vitam agendo sospitat.
Ut obtinere corpus et vitam queas
Opes relinque coteras.
Sic Hipymeni non cariora, quam salus
Poma exstiter ant aurea.
His ille humi atque de manibus iactis, suis,
Vitam tuetur integrum.

113. Rana crepans.

BRevis rana bovem videns opimum,
Eius crassitiem assequi putavit
Quive se, modo si cutem explicaret
Rugosa ipsa suam simulque buccis
Sese inflat, teneros rogatque puilos,
Quam longe a bovis illa mole abesse

Videretur? ei inquiunt tenene:
Per, nostra, ô genitrix, per usque multum:
Tunc sese vehementius, prius, quam,
Inflans illa, quid esse crederetur
Rogat denuo? tum una ranula in fit:
Non huic, si medio crepes, eris par.
Caveto nimis ardua incoare.

114 Ranae regem petentes.

REgem sibi ranae petebant: Iuppiter
Truncum in lacum proiecit; hunc primo quid
Verentur, at post insident regi suo.
Et insolentiori habent contemtui.
Idcirco eis regem dedit ciconiam,
Is cum severitate ranis praefuit,
Saltusque dantes hinc et hinc rostro suo
Praehendit, ac aluo praehensos condidit.
Adeoque regemsese habere sentiunt.
Statum quietum despicati, in graves
Molesttas sibi et pericla conciunt.

115. Cancri.

CVr sic oblique incedis, porroque retroque?
Ad iuniorem cancrum ait cancer parens
Recta ibo, tunc inquit ait carissime, natus,
Idem prius si te facientem videro.
Quae fecere patres eadem didicere nepotes.
Exempla multos inquinant domestica.

116 Cancer et serpens.

VIsum fuit cancro atque serpenti simul
Habitare, amicitiamque colere mutuam,
At cancer ut videt anguem cundo volubilem
Giris Meandros tortuosis ducere.
Quando animal ingenuum, ipse, et esset candidum,
Sinuosa ei ista displicet perplexitas,
Cum callida coniuncta fraudulentia.
Anguem monere idcirco, et obtestarier.

Ut circulosis temperaret lapsibus,
Et fraudulentis abstineret moribus.
Audivit anguis haec quidem: at non paruit,
Versutior sed factus est, et pravior.
Dein tempore quodam. cancer anguem aggressus est,
Dum conglobatus dormiebat, ac eum
Collotenus, sua apprehendit forcipe,
Pressitque dum ille spiritum relinqueret:
Directus anguis cum iaceret mortuus,
Ibi cancer inquit: vita dum fuit comes,
Tu rectus esse debueras et candidus,
Si postulabas, anguis astutissime,
Ferri tuam a bonis necessitudinem.
Qui non aperte amicitiam. et pie colunt,
Sed fraudulente agunt: sibi ipsis hi nocent.

DE VOLUCRIBUS. 117. Aquila cestudinem docet volare.

ROgabat olim tarda, aquilam citam
Testudo, quo se per liquidum aera
Doceret hinc atque volare.
Abnuit hoc aquila, atque fatur:
Ne sit volandi, quaeso, animus tibi,
Natura pennas quando negaverit.
Non audit hanc testudo, at instat
Atque volare cupit doceri,
Ergo volucrum rex capiens eam,
Secum peraltum sublevat aera,
Ex vuguibusque omittit uncis:
Illa volat, celeri et rotatu,
Qua dura accuta saxa crepidine
Tellure stabant inferius gravi
Illisa saxis his, repente
Duro obit, heu, miseranda fato,
Parere si quis recto monentibus

Fronte obstinata respuit, et suae
Cupiditi indulget, pudendum
Ille sibi exitium parabit.

118. Aquila et Scarabeus.

SOrdida sub tenuis scara bei tecta refugit,
Fata cavens aquila dira, sequente, lepus.
Ille aquilam. ne supplicem, eum sibi, laedere vellet.
Per Iovis aetherei numina sancta rogat,
Rex avis, haec spernens, leporem rapit, et volat deinde:
Qua volet. huc oculos sed scara beus habet.
Illius in nidum ingrediens, ubi mollia habebat,
Qua, sui generis quo repararet aves.
Haec subter sese insertans provoluere tentat,
Nec labor huic fuit hic irritus: illa cadunt.
Lapsa incent et humi resoluta gravi acta dolore:
Illa, alia in summis rupibus ova parit:
Sed simili eventu. post confugit ad lovis aulam:
Propria nam Iovis haec esse putatur anis,
Illius inque sinu feturam ponit, eumque
Ut sese incolumem praestet et ona, rogat.
Sed nec ibi scarabeus abest, sterquiliniique,
Illius in vestes denoluir globulum.
Iuppiter hunc excussurus, sinibusque reductis,
Imposita e gremio deicit ova suo.
Illa pavimentoque rotata teruntur in aureo.
Iuppiter edoctus rem, velut acta fuit:
Quod sic vindictam scarabeus sumsit ab illa,
Quodque sui laesus nominis esset honos.
Mox redeundem aquilam valde obiurgavit, et illos
Quando alio nequiit conoiliare modo:
Qua tua excludas, aquila, illa tempore, nusquam
Amplius apparet quum scarabeus, ait.
Vel mimmos quosuis etiam laesisse caus o.
Ultrices alas et sca abeus habet.

119. Aquilae et testudinis certamen.

CVm rege avium certamen init Cochlea,
Ut, qui prior datum veniret ad locum,
Quum sol die mundum relinquit tertio,
Victor foret Sed fulminatrix cochleae,
Ales morantis tarditatem spernere,
Circumuolare, et hic et illic sidere,
Noctem quicscere integram. nec surgere
Sat mane cochleam putans se uno impetu
Facile anteversuram esse. At haec remittere
Nihil, nihil frustra in via immorarier,
Sed ad locum praescriptum ubique pergere,
Eaque sic contentione maximum
Regem volucrum vicit, et metam attigit
Prior, quae abesse adhuc putabatur procul.
Intentione animi et vigore saepius
Plus promoverier solet, quam corporis.

120. Aquila propriis pennis.

FOrte aquila ad leporem vultum defixa tenebat
Praecipiti quem mox raperet demissa volatu.
Hocce parans, subito heu transfigitur icta sagitta,
Utque haesit ferrum membris sed arundinis extra
Pennae apparerent. et eas aquila ipsa videret:
Heu mihi, quam vere hoc, inquit, miserabile fatum,
Nunc ego quod propriis feriorsub viscere pennis,
Res gravis. et labrymis est deplorande profusis,
Cum bonaxofica solent concire pericula nobis.

Pennis ferimur propriis.

HOc dicto Caesar, qui nomen habebat Iuli
Usus erat, Christi quum ediceret ipse, fideles
Ne doctrinarum studiis, et in arce iuventam
Rhetorica imbuerent disciplinasque docerent
Ingenuas, hinc usu etenim, in moremque venire,
Artium ut auxilio, veterum doctisque repertis,

Christiadae soleant elumbia paganorum
Scita refutare, et validis configere telis.

121. Galli gallinacei.

BElla duo pro gallinis asperrima galli
Acri gerebant impete.
Vulnera uterque suo et quum accepit corpora, victus
Sese latebris abdidit.
Victor in excelso se pariete sistit, et alis
Strepit, Paeana et concinit
Sublimi ore ibi forte aquila intervenit, eumque
Uncis necavit unguibus.
Prodiit ergo alter. gallinarumque potitur,
Nullo impetitus aemulo.
Elatis animis Dous adversatur, et astat
Sua modestis gratia.

122. Gallus unionem reperiens.

E Sterquilinio cibos, ut assolet,
Gallus petebat ipse gallinaceus,
Fimumque verrens pedibus, ecce splendidum,
Ingentis et precii unionem repperit.
Illo reperto, Gallus: ad quid unio
Mihi, inquit, iste tam preciosusiaridi
Ut cui petius granum fuisset hordei,
Quo ventrem aliqua satiare quivissem meum,
Neque ille mî prodest, neque illum ego tollere,
Vel ulli honorem conciliare vel decus
Scio. alter in neutro auxilii sic quicquam habet.
Fortuna opes et dign taetem pluribus
Saepe exhibet, quae sustinere non queunt.
Frequenter ir famare denique et solent,
Incommode contingit eruditio
Eis, caerecie utier qui nesciunt.

123. Gallinae in cavea.

QUae sunt exterius clausas ubi cortis alumnas
Gallinae aspiciunt semper habere dapes,

Laetae obeunt, rimamque petunt, penetrantque perillat,
Post voi non possunt inde redite, dolent.
Aula mihi quondam, nondum bene nota placebat:
Cognita sed tandem, dispilicet illa mihi.

124. Gallinae et Perdix.

GAllinis homo qui delectabatur alendis,
Huic quoque perdicem, quam ceperat ille, cohorti
Addidit, hanc morsu impetere, et propellere ab escis,
Gallinae occipiunt. Illa, heu, se affligere, et angi,
Corde suo sibi propterea hoc contigere credens,
Quod grege ab illarum dispar, peregrina quod esset.
Dein quoque gallinas sibi mutua figere rostra
Conspicit. hoc viso se consolatur, aitque:
Quid facerent aliis, sibimet qui parcere nolunt?
Publica conditio privata incommoda sedas.

125. Monedula et Columbae.

CIbis columbas copiosioribus
Frui videret avara quum monedula,
Nigredinem cerussa adobliniens suam,
Iis advolat, quae tamdiu facile hanc ferunt,
Os donec alto adstringeret silentio,
Sed eam, dein simul inamabili sono,
Exaudivere crocitantem: protinus,
Pulsam suo tum eliminant consortio.
Illa quidem adit, ubi erat prius, monedulas,
Sed a bicante quod colore praedita,
Sic sorte, quae contenta non fuit sua,
Sit visa ab his itentidem propropellitur
Petens meliorem utriusque perdit commoda.
Contentus esto quisque fortuna sua.
Cupiditates baudiuvant, rocert magis.
Comes loquacit as is infelicitas.

126 Columba sitiens.

ENecta quum siti columba cerneret
Cratera pictum levigato in assere,

Ibique inesse aquam putans, magno impetu
Defertur illo, et in tabulam impingens suam
Infregit alam, humique lapsa prenditut.
Incogitanter aggredi quicquam caus.

127. Columba et Cornix de fecund tate.

COlumba de fecunditate proelium,
Superbiens, quas in columbari abdita
Gignebat: id cornix ut audiit, quid hac
In re superbis inquit, in qua plurimum
Doloris et luctus misella gignitur?
Pullorum enim par et dolorum, copia.
In seruitute auget crucem fecunditas.

128. Anseres et Grues.

IN prato eodem, pastum habebant anseres,
Gruesque: tum appropinquante aucupe, hinc grues
Levitate sua adiuti avolant, sed anseres,
Gravitate, et mole sua impediti, ab aucupe
Nullo, implicantur retibus negotio.
Saepe urbe capta pauperes hostilia
Arma exeunt contra tenentur divites.

129. Hirundo et Luscinia.

HIrundo forte in solitudinem procul
Volans, ibi lusciniam sui quae filii,
Itis dolenda fata dulci carmine
Deflebat, offendit, monetque eam, quid his
In saltibus moraris, inquiens, feren'
Tuasque saxa cantilenas audiunt.
Tam dulcisonas? in urbe hominum consortia
Quaeras: ei luscinia respondit: sinas
Hic me esse, quaeso, namque hominum coniunctio
Veteris renovaret memoriam luctus mihi.
Praestat quiete vivere in silvis fori
Quam litigiosi audire vana iurgia.

130. Hirundo et Furdus.

FOrte suae matri dixit vernalis hirundo,
O genitrix, quam formosus, quam commodus aevi,
Est mihi monstratus compar. sub frondibus altis,
Quo cum sit dulcem mihi spes traducere vitam!
Mater ei: quisnam est consors tam commodus ille,
Cum quo sit dulcem tibi mens traducere vitam?
Illa, meos, inquit turdus delectat ocellos.
Mater ad haec: erit hic dispar tibi. filia compar,
Usque adeo inter se natura utriusque repugnat,
Tu mea nara fugis frigus fugit ille calorem,
Cara tibi est aestas, sed hiems est carior illi.
Non bene dissimiles, inter se foedera iungunt.

131. Hirundo et Auiculae.

LIni semina in arua quando primum
Spargebantur, ibi alites hirundo
Monebat reliquas, ut illa secum,
Undique eruerent, quod herba ab illis
Relictis, oritura sit, volucrum
Nocentissima coetui universo.
Hoc quum displicuit, monebat, herbas
Enatas premerent. revellerentque.
Quum et hoc abnuerent patrare, hirundo
Mox silvestria, solitudinesque
Relinquens, hominum greges adivit,
Illorumque colit sodalitatem.
Maturum capitur deinde linum,
Ex quo retia laxa construuntur.
In quibus misere alites tenentur.
Sero consilii neglectionem,
Deflentes temerariam salubris.
Quisquis consilium bonum repellit.
Non mirum est, male si periclitetur.

132. Miluius et Columbae.

EX formidine Miluii columbae.
Patronum accipitrem sibi advo carunt,
Cuius praesidio integrae esse possent.
Illas accipiter ferus columbas,
Admissus veluti parum obsequentes,
Castigans, Hyperionis sub una
Diurni face stragis edit atrae
Plus intra pavidos domi penates,
Quam si libere ubique pervolassent,
Longo tempore miluius dedisset.
Tutela est fera praesiduum malorum.

133. Accipiter et Luscinia.

EXsilem accipiter lusciniam vorax
Cepit qua tumidam comprimeret famen
Ne se morte necet luscinia obsecrat,
Quod ventrem expleat haud ei
Maiores volucres impetat. huic ait,
Qui certum quod habet deserit, et procul
Incertum sequitur, mente caret miser.
Ac illam accipiter vorat.
Quaesitum manibus qui spolium suis
Dimittit, locuples pollicitus sebi
Maioris, quod abest, aucupium lairi;
Expers est saepientiae.

134. Accipiter et Luscinia canem

CAnens suave dulcis illa et paruula,
Canens volucris, omnium suavissime,
Praedone capta ab omnium fortissimo
Volucro praedonum rogatque et obsecrat
Se liberam dimittat, haud gratis enim
Facturum id illum, quaerit ille quid preci,
Quid illud ergo erit, melos suavissimum
Dulci, luscinia ait, modulabor carmine,
Ridens cam praedator ille et devorans,

Explere ventrem curo, non aures, ait.
Nulla Cyclopes arte mulcerti queunt.
Necessitas est praeferenda suavibus.

135. Accipiter et Luscinia.

LVsciniam accipiter pedibus comprenderat uncis
Illa implet miserabilibus clamoribus auras,
Sperans quod veniam sic impetrare valeret.
Ille sed: efficies querulis non vocibus hilum.
Hac et eas dixit, vel ego te huc ire docebo.
Dixit, eam et rostro queritantem eviscerar atro,
Non pietas saevis curae est probitasque Tyrannis.
Stultus qui sese bellando potentibus infert.
Victus cum multis capiet damna aspera probris.

136. Accipitrum Pax.

BEllum quam gererent accipitres simul,
Suaserunt faciles hisce columbulae,
Ut pacem colerent vulneraque amplius,
Ne inferrent sibi mutuo.
Parent accipitres paceque condita,
Ex illo in volucres, inque columbulas
Imbelles, miseris exa cuunt modis,
Ungues unanimes suos.
Diris quando mali litibus invicem
Discordan: simul et tristia mutila
Inse bella gerunt: praecipue bonis
Haec res utilis est viris.

137. Vultur aves invitat.

INuitat ad convivium Vultur vafer
Alias aves, quod esset ipsius in suo
Natali eis daturus, adsunt sedulae
Ad tempus indictum, fores ibi is suae
Claudit domus, aves premensque et ent cans:
Ex hospitibus suis epulas sibi instruit:
Quicumque sectatur voluptates ei
Cupiditatr aro ista convecit bone,

138. Merula et Vespertilio.

QUum caneret merula in cavea sub nocte silenti
Dixit ei vespertilio, cur luce serena
Non canisrilla refert laqueis quia tristibus olim
Capta fui, canerem clara quum ad lumina solis.
Tum vespertilio: misere ipsa caves modo, dudum
Debueras canisse prius, quem capta fuisses.
Post damnum acceptum, omnis circumspectio sera est.
Sero sapit, qui iam malo accepto sapit.

139. Pavo et Grus.

ANte gruem sese Iunonius extulit ales,
Pulchris venustus ales ille coloribus,
Quanta mea est, inquit, species, quae gloria formae,
Est quanta corporis tui deformitas?
Grus ea contemnens, subito avolat, ac ita fatur:
Quam tu es gravi, quam sum levi ipse corpore!
Ob dotes proprias alios contemnere noli.
Deus suo quemuis beavit gloria.

140. Pavo vocem optans.

VOce, Deae querula, Iunoni proprius ales
Supplicat, ut pulchris praestet quum corpore pennis,
Suavisonam quoque ei vellet concedere vocem,
Quando ea lusciniae excellens sit gloria paruae.
Iuno refertisine, non uni dant omnia Divi.
Non datur omnigenis excellere dotibus unum.

141. Cornix sitiens.

SItibunda cornix, urnam adinveniens, aqua
Medio repletum; noluit se desuper,
Ut ore lympham tolleret dimittere,
Lapsum timens in undam et haud evertere
Vas quibat, ut gravem restin gueret sitim.
Hanc ergo technam invenit: lapides plurimos
Tollens, in urnam abiecit, hinc elatior
In vate lympha se bibendam praebuit.

Quod obtinere vis nequit, hoc astus dabit.
Vis plura mentis efficit; quam corporis.

142. Cornicula alienis plumis ornata.

OMnigenas avium im plumis cornicula pennas
Induxit membris ambitiosa suis.
Et sic incedens, varioque colore superba,
Prae sese reliquas undique sprevit aves.
Vafra suam ut vidit pennam repetivit hirundo,
Abstuit et pennam garrula pica soam.
Hoc aliae atque aliae quum conspexere volucres.
Reppetiti pennam quaelibet una suam.
Sic ea furtivis nudata coloribus ales;
Ludibrio est cunctis exposita alitibus.
Commendicata non longo tempore durant,
Et facili casii dessoluuntur, opes.

143. Cassia.

CAssita nodis implicata dum cibos
Sectatur inquit: Heu miseram me, nemini
Res abstuli suas, nec ullus est mihi
Violatus. ob granum minutum tritici
Vitam modo in discrimen adduxi meam.
Multi ante vitam, quam cupita dese unt.
Multis gula et Genti nocet indulgentra.
Qui magna, parisi, aedeunt pericla, spelucri,
Est invenire saepe taler plurimes.

DE REPTILIBUS. 144. Araenea et Podagra

FOrte a texendis cessabat Aranea telis,
Et sese teneros oblectatura per agros
Exspatibábatur. cui se non gressibus aequis,
Illic ante oculos offert nodosa Podagra,
Iungere amicitias et foedera mutua habere:
Atque viam, visam, simul, est protendere utrique.
Et sic vicinae succedunt moenibus urbis.

Quaeque sua hospitium pro conditione petebat.
Non magnam insumens operam, pervenit Arachne,
Divitis eximias ostentatoris in aedes.
Ilicet illa suas inibi longo ordine telas,
Praepandebat et undique retia laxa parabat,
Laeta animis sed nescio qui trygo daemones illi,
Continuo textrinam omnem, vel arundine longa,
Vel virgis levium proturbavere scoparum.
Sic adeo quacumque lo ci se vertit in aula,
Momentaneus is fuit, et labor irritus illi,
Infelix plane. ut quae, rerum divite in aula,
Cunctarum sola, heu, compellebatur egere.
At Podagra, heu, miseri tunc mendicabuli ad instar
Pauperis hospitium tuguri vix obtinuit, quo
Postquam decubuit, nil non miserabile sensit.
Nam caenaturienti atra e silligine panis,
Vix et hianti aspris cum faucibus, urceus illi
Sordidus, insipido plenus de flumine lympha,
Apponebatur, quo, si velit, ora rigaret.
Deque via lassescenti torus horridus illi,
Frondibus haud ullis haud ullo gramine fultus,
Sed paleis duris granisque rigentibus asper,
Insternebatur, non hic mihi dicere mens est,
Quam membris mihime convenerit ista tenellis,
Atque cuti molli, ut sic dicam, holosericae et isti,
Lectica aspera, barbari et isti in tegmine villi.
Vix tandem radiis illuxerat ignicomus Sol
Exaudire potis Solomnia, et omnia obire,
Conveniunt ibi rursus Aranea, et aegra Podagm:
Illa prior vartos casus, variosque labores
Fraeteritae enarrat noctis, quos sumsit inanes,
Nunc et heri nimiam exprobrans circum omnia testa,
Mundiciem nuncservorum, purgamine crebro,
Saevit iam, inde suas quoque curua Podagra querelas
Aggerit, hospite quam sit paupere, et, usa, maligno.

Nec satis otii habet monstrare atque edere pandas
Vibices, ibi quas adamantina fulcra tenellae
Impressere cuti. Placet hoc, ut aranea deinceps
Tecta inopum subeat, locupletum at mollis in aedes.
Se podagra insinuet. venit Hesperus, atra subit nox
Vicinamque simul post ingrediuntur in urbem.
Consilii hic initi non immemor ipsa Podagra.
Cuiusdam pedetentim se illat ebravit in aedes
Divitis. hanc ut herus conspexit, dicere non est,
Qualibus officiis, quam voce, manuque benignis.
Prorsus et ambabus venientem exceperit ulnis?
Nec mora supponuntur ei per splendida tecta
Culcitrae olorinae. atque referta toralia plumis,
Plumis, perdicum quae sunt sub mollibus alis.
Ut taceam omnigeni fragrantia pocula Bacchi:
Aut Surrentinis natos in vitibus. haustus,
Hesperiis procul aut vinum quod crevit in oris.
Non ego ficedulas, quasque India, et ultima Phasis
Mittit aves referam, nihil et non omnigenarum
Ipsa gulae indulgens exhausit deliciarum.
Pauperis ipsa casae successit aranea tectis,
Illic gnata suos quocumque in pariete casses,
Raraque curuatis suspendit retia tignis,
Orbiculari operi, manibusque et corpore toto
Intenta, et pede percurrit vagastamina molli,
Fila tholes abrupta redintegrat, orsa figurat,
Iamque scopas omnes supra, non ullius ullas
Insidias timet, et vacua dominatur in aula.
Tempore dein quodam Podagra ipsa invisit Arachnem,
Ac epulas illi eximias, potusque suaves,
Deliciasque omnes magno depraedicat ore.
Nec minus et multis commendat aranea verbis,
Imperiumque suum, libertatemque laborum.
Ex illo placet haec sententia, tempore, utrique,
Ut quocumque abeant: locupletum condat in anias

Se Podagra ast inopum subrepat aranea caulas.
Est magis hic, loco in hoc, felix, magis alter in illo,
Merborum effusas domicilia dixeris Aulas.
Libertatis ibi plus est, ubi delictarum
Est minus, in tenui vita securius aevum.

145 Formica et Cicada.

FOrmica fruges humidas soli suas,
Veris sub horas explicabat: hic eam
Cicada pro cibo rogavit illa sed
Quaerit; quid egisti, calore quum suo
Sol arua recrearet, et laboribus
Hominum simul faveret ac animalium?
Cantu, cicada ait, resolui guttura,
Solamen afferens hominum laboribus.
Cantu resoluisti sub aestu guttura,
Solamen afferens hominum laboribus?
Age saliendo tua nunc recreato femora,
Formica ait, cibum cicadae et abnegat.
Res compara suo tuas in tempore,
Ut ad manum sint in necessitatibus.

146 Formica et Columba.

FOrmica potum forte quaerens, incidit
In fontis aquas, et ut moreretur, erat prope.
Quam cum laborantem columba cerneret,
Ramum refellit ab arbore fonti proximae,
Iacitque in undas: huic adhaerescens ea
Euadit in columis. Columbam auceps dein,
Ut vidit illic, insidias misellulae
Struens arundines detendit subdolas.
Formica praestiti officii non immemor,
Clam repit inter opus ad aucupem, improbe
Eumque mordet. ille territus, solo
Arundines iacit. unde stridor editur.
Stridore quo columba percita, avolat,

Salutem ab illa, cui dedisset, auferens.
En bene meritos nos essegratos convenit.

DE ARBORIBUS. 147 Securis et Lignator.

LIgnator a silva petivit iam recens
Factae, manubrium securi, Silva ei
Concessit hunc in usum oleastri stipitem.
Instructa ad hunc modum securi, protinus
Ille arbores suis spoliare frondibus,
Silvamque totam passim humi prosternere.
Ibi altae fertur inquiisse fraxino
Quercus: feramus aequo animo. et placide ô soret,
Nobis quod accersivimus ipsemet mali.
Hostes suos armare, quisapit, cavet.

148 Abies et dumeta.

QUum dumos humiles despicerer prope
Adstantes abies longa proteruius,
Huic illi: tua quanto
Sors praestantior est eo
Infelix magis est conditio tua,
Et duris magis obiecta periculis:
Nam gens Divum, hominumque,
Nectunt insidias tibi.
Nullius, licet est maxima, parisitas
Contemnenda hominis grandibus est viris:
Nam tolluntur in altum,
Maiore impete quo ruant.

149 Malus, pirus et rubus.

MAlus pirusque litigabant invicem
De stirpis et de fructuum praestantia.
Tunc e propinqua sede, dumus aridus,
Se nempe quidpiam inter illas aestimans
Adclamat: ergo tandem ab hisce iurgiis
Cassamus hisque litigationibus.

Bellum potentes dum gerunt, humiles quoque
Sibi arregare principatum gestaunt.

DE ALIIS INANIMATIS. 150 Ventris et membror um contentio.

HOminis, graves, externa membra corporis,
Querimonias habuere contra conditum.
Intus stomachum, quod devoraret omnia,
Magno labore quae pararent undique,
Potum, cibos. ipse otiosus interim,
Inventre, aqualiculus medio obtorpesceret,
Negantque velle se dinceps amplius
Conferre quicquam tam voraci et desidi
Cani. Stomachus quibus respondit invicem:
Ne. vero, ne mei, hoc animis inducite
Vestris amici, quod velitis munia
Mihi negare vostra, ne res proprium
Haec vergarin malum, atque perniciem ultimam.
Vobis enim meum laborat otium.
Quod vivitis, quod et nitetis; id meo,
Debetis omne, quod exprobratis, otio.
Vires enim toti ministro corpori.
Dibos mihi conferre si negabitis,
Vos tabe lenta et ipsa consumemini.
Considerantia hoc; suum officium ut prius
Ventri suo fecere membra denuo.
Egent manibus pedes, pedibus egent manus,
Egent stomacho membra, et stomachus membris eget.
Egent Ducibus cives, Ducesque civibus.
Homines operas praestare debent mutuas.
Non ex medico constat, medicoque civitas,
Non ex fabro constat fabroque civitas,
Sed ex medico fabroque constat civitas.
Res omnium pulcherrima est. concordia.

151 Poma et Perquilinium.

CVm pomis sterquilinium, superantibus undis,
Dum fluitat magnum esse putans quod in amne vehatur
Velifero, iuxtaque adeo viridantia poma.
Continuo, quam scite, inquit, nos poma natamus!
Sed non ista diu duravit gloria, nam mox
Stercus it in tenues resolutum evanuit auras.
Iactabundus homo nihil est, nisi stercus in undis.

152 Mons parturiens.

GRavi tumens immanis Aethna viscere,
Ceu partus instaret, gemensque plurimum,
Incussit ingentem metum mortalibus,
Gravem ruinam ubique pertimentibus.
Tandem repente vilis exit inde mus.
Sic magnus ille terrorin risum exiit.
Haud raro singularis exspectatio,
Nugis dat ansam vana facta maximis
Quod exprimi hoc vulgo solet proverbio:
Mous parturit, ride ndus exit musculus.

HILARII CANTIUNCULAE.

Ad Iohan. Fridericum et Ferdinandum Hofmannos fratres et liberas Barones.

PRaestantissime Foederice, tuque
Diuûm cura venuste Ferdinande,
Quo tandem cupide mihi licebit
Vestras carmine praedicare laudes?
Nam virtutis uttique iam paternae,
Accensus teneris adhuc sub annis,
Totis insitus ardor est medullis.
O quanto studio bonas per artes
Aetatem excolitis, simulque florem
Vestrae moribus aureis iuventae

Nascentem decoratis; et venustis
Ambo mentribus esse Gratiarum
Vos ostenditis unicos alumnos!
Quod siquid valeam meo placere
Vobis ingenio, ut quod approbati
Paulum debeat ex honore vestro
Possim scribere versibus minutis:
Nil plane dubitem neas Camenas
Vobis dedere. nam profecto vellem
Omnitemporeposse me referre;
Quanto sustineat favore causas
Regnorum pater intimusque magno
Sit Regi, meritisque comprobatus,
Quantum quis pote comprobari ab illoe:
Aut quantum patriae minus beatae
Excitarit uterque spem, quod illi
Sitis praesidio futuri et olim
Vestrorum quoque laude sempiterna
Per vestigia vos ituri avorum.
Haec et talia vellem ego referre;
Sed cum maior ubique claritatis
Vestrae gloria, nec meae invenustae
Sitiam lusibus aestimanda Musae,
Nec me tale quid eleganter unquam
Posse ornare minutulis Camenis
Spes affulserit ulla, vos rogatos
Velim ignoscere, meque in aere vestro,
Tamquam materiae probae monetam,
Non contemnere. Nam licet negatae
Vires sint mihi, non tamen voluntas
Deerit candida, qua meos patronos.
Cultu vos ego prosequarfideli,
Ac omni studio boni clientis.

Ad Musas.

VOs ô Pierides favore vestro.

Fama vivere vatibus perenni
Donatis; neque enim petemus unquam
Piura a virginibus novem puellis.
At respublica quos probat labores
Voluendarum animo subinde legum,
Et responsa virûm peritiorum,
Regum denique constitutiones
Praesentes tribuunt ubique honores.
Sed cum prima mihi sa cros recessus
Ante annos patefecerit, iuventa,
Quaeramus tenuem ora per virorum
Famam, Pierides avete primum:
Post ad sacra iram vorabo iura.
Sic et fraga reperta vere primo
Parnassi velut a iugo revellam,
Et mox uberiora poma iusto
Vitae tempore colligam severae.
Et fortasse prius mihi rapaces
Quam Parcae iniciant manus, Deorum
Fretus numine, candidoque Phoebo,
Decerpens studio ex utroque fructus,
Captabo studio ex utroque laudem.

Ad Severinum a Massenbach sodalemsuum.

O Nomen tibi qui dedit severi,
Debebat dare nomen hoc severo;
Non inter lepidissimos sodales
Omnium lepidissimo sodali.
Non est grata severitas, nec ipsi
Tristem nos colimus severitatem.
Verum tu minime severus esto,
Si te nominis arguam severi;
Emendare potes severitatem,
Nomen corrigere haud potes severi.
Quamquam non ego sorte natus istâ
Appellari ita me sinam severum,

Ne si forte sinam, esse me senenrum
Accusent homines venustiotes.
Perseus occuluit caput Medasae
Candens orbita qua patet nec ullum
Affulsit mihi triste sidus olim
Cum caelo bene nascerer sereno.
Atque in me nota neforet severa,
Fortunatius auspicatiusque
Omen nomen habet meum, necinter
Me laetos hilarem piget vocari.
Nam si nunc aliquis subinde dicat
Hilari esto hilaris; rogo, quid illi
Respondebo nisi hoc; agis quod a ctum est.
Fac ut sic moneas meum severum,
Hunc qui nomine sustinerseverum,
Enitare iube severitatem,
Quando nos colimus venustiorem
Austerâ gravitate comitatem.

Ad Christophcrum a Teufenbach in Marihofen Styrianum.

QUis tot rettulit in tuum libellum
Omnes Christophore optimos a micos?
Quis paruo nitide manu eleganti
Exceptis hominum venustiorum
Perscriptisque sodalibus libello,
Illorum tibi fecit ut maneret
Recordatio dulcis, atque amoris
Aeterni monumenta sempiterna?
Si quidquam modo posset esse nobis
Aeternum simul atque sempiternum.
Unum siccine prosequuntur omnes
Summâ curâ et amore singulari,
Ut te quisque sui bonus sodalis
Optarit memorem manere, quando
Illi te simul et tuo lepore

Fortassis fuerit diu carendum?
Ut sic denique plurimos in annos
Horum, quos habuisse te iuvabit
Fidos semper et optimos amicos,
Obliviscier haud queas, ubi isto
Membra amicitiae tuae libello
Charae nomina tot leges iuventae?
Quae cum pro meritis suis amanter
A me sit quoque amata, te beatos
Longaevae, memorem dies Sybillae
O pto vivere cum tuo libello.

Ad Musas, de Lotichii secundi Elegiarum lib. II.

MVsae, quae colitis sacros recessus
Vestro nomine mi suum secundus
Secundum aureolum dedit libellum.
Vestro quin etiam favore, vobis
Et praesentibus alterum secundi
Illum, luppiter! aureum libellum
Perlegi, subitoque deuoravi.
Nunc vos iudicium meum approbate
Primum interposui quod et secundum,
Quod non saecula sexdecim secundum
A primo tulerintfere Tibullo,
Cultum qui magis exprimat poetam.
Musae dicite si quid est fuitue
Unquam cultius elegantiusue?
Vos et reddite nunc suos secundo
Divinos Elegos eique rursum
Nostros hendecasyllabos minutos
Commendate; sit ille ut his amicus
Primis more suo meis Camenis;
Tune vestro anteferam nihil favori,
Quae sacra incolitis vireta, Musae.

Ad Marcum a Kitlitz Baronern Siles.

VEr nos purpureum revisit, aurae

Spirant mollius, atque amoeniores
Laxant arua sinus, soluta suaves
Humus fundit ubique odore flores.
Sol iam splendidius nitet, neque almae
Telluri nebulas tenebricosas
Inducit Dea; fertilesque campi
Laeto gramine vestiuntur. O quam
Naturae omnia mira sunt! comatae
Caelo tollitur arboris cacumen;
Frondes luxuriant, novumque robur
Luctatur vigor exit atque rami
Late se vacuas ferunt per auras.
Occultasque iras virentis herbae
Pubens nunc anima invenit, caputque
In flores agit, explicatque formam.
Iam sunt omnia laeta; puriores
Illuxê dies, renasciturque
Tempus quale erat aureis sub annis.
Scin quid te modo Marce praemonere,
Praeclareque tuo optimi sodalis
Quid nunc obsequio velim expediri?
Est hortus tibi cultus, est recenti
Herbâ roscidulum domi viretum;
Ut nobis genialis eius umbra
Mox deseruiat, a perustione
Arcens aethereae facis sodales,
Abs te iure bono rogamus omnes,
Ergo candide Marce quin tuorum;
Quae fit iure, faves rogationi?
Causam respice, ne, tuis amicis
Si quidquam modo denegare velles,
Admittas facinus grave et severum.
Imo delitias tuas adornes,
Ut ritu patrio bonum liquorem
Quamprimum venientibus propines.

Tu fer vina, ferunt sitim sodales.
Et si firmior est tibi Lyaeus,
Illum, guttura sicca qui perurat,
Depromi in viridi iube recessu.
Sic nobis nitidissimo in vireto,
Oblectamina cuncta praeparabis.
Nam (si quid mihi credis) est inumbrâ
Pergratum residere, sed profecto
Multo gratius hoc erit, quod ultro
Complecteris amabiles amicos.
Tum nos denique liberos, remissos
Paulisper studiis laboribusque,
Intextam iuvet inter et strepentem
Buxum, interque hederas recentiores
Omnes delicias, facetiasque,
Omnes carmine convocare amores,
Et tandem placidos inire somnos.
Ut vitae genus hoc beatioris
Stulte nos etiam redarguenti
Iam demum videatur. Eia age omnes
Bacchum laeticiae patrem invocemus;
Et zumpamus alacritate nostrâ
Livoxi ilia pessimisque laruis,
Quae vitam assimulant Catonianam.
Du perdant ita Stoicos severos,
Ut sunt hi miserique perditique,
Et cunctis odiosi et undequaque
Privati ratione homun ciones!
Vitâ vivere laetiore digni
Nos soli sumus. Eia age omnes
Bacchum laeticiae patrem invocemus.

Ad Iohan. Conradum Spretheram.

A Nigrâ procul huc, amice siluâ
Pulchrum ad Medoaci prosectusamnens
Vetristi ratione literarum

Impulus, puto. et optimi parentis
Praecepto monitisque paruisti.
Sic stagnantis amoena nuper Illi
Linquens ipse etiam fluenta, longe
Huc artes bene sum bonas secutus.
Quare cum patria procul relicat
Iusto consilio, optimaque causa
Nunc convenimus exteris sub oris,
Et tecum mihi si voles futura
Sit iam maior adhuc necessitudo;
Par est nos studio pari institutum
Tenore, ac dare mutuas vicissim
Inter nos operas et esse vere
Germanos, placidissimosque fratres,

Ad Valerium Fidilerum Borussum

FIdilere, quid in profectione
Ad pulchrum tibi Formionis amnem
Dictavit tua Musa, dum sub altis
Iam convallibus Istriae, remotis
In secessibus, et via peracta
Voti compos, Apollini rependis
Dignas carmine gratias, amore
Quod te perpetuo ille prosequatur;
Et deduxerit illo, ubi paratus
Est doctus tibi candidusque amicus?
Quem cerre merito tibi paravit
Virtus; vel studium vel optimarum
Rerum cognitio, Soles profecto
Semper scribere, laurea corona
Dignus, versiculos venustiores;
Hlos fac videam, et tuos lepores
Me gustare sine, aut tibi mearum
Mittam carmina mox, ineptiarum;
Cunctantique malum dabo. Catulli.
Nosti mirificam puto querelam,

Cum facro male perditus libello,
Saturnalibus optimo dierum,
Secli incommoda pessimos poetas
Legit et doluit, suamque dextram
Missis horruit admovere chartis.

Ad Nicolaum Stopium.

CVm te Mercurii et favor Mineruae
Bonis augeat omnibus, tuusque
Res horum auxilio geras Deorum,
Stopi candide, non male extitisti
Auctor Mercurio et simul Mineruae
Ut se foedere mutuo vicissim
Astringi paterentur, et quasi unum
Effecti modo numen aestimentur.
Quid non ingenium potest? sagaci,
Quid praestantius indole est repertum?
Cum te Diva bonis scientiarum
Pallas fecerit artibus peritum,
Fortunetque negotiationes
Hermes saepe tuas, venustiori
Nobis ingenio tabella in una
Compactam modo reddis Hermathenam;
Quam multis venia tua dedisti
Usurpandam, ut ea recentiorum
Lucem afferre queant novis libellis
Auctorum, quibus hac suas in urbe
Mens est edere lucubrationes.
Sed non hanc ego nunc meo libello,
Quem committo tibi venuste amice,
Praeponi cuperem, elegante forma
Excudi nisi te simul minutos
Illos Hendecasyllabos putarem
Curaturum, operamque singularem
Ut correctius exeant daturum.
At si curam adhibebis, ut placere

Typis denique possit absolutis,
Tunc insigniter Hermathena frontem
Illustrare potest meo libello.

ANTONII CARCHESII. FREISTADIANI, SILESII.

L. Cornelius Sulla.

IVre quidem poteras Felix, Faustusque vocari:
Evertit laudes ultio Saeva tuas,

C. Marius.

Fama triumphatus Cimber, Nomadumque tyrannus
Sunt mihi: desiissem caedere summus eram.

L. Lucullus.

Disce meo ductu Romae parere potenti
Bosphore: nec latios Marte lacesse viros.

Maximiliamus I. Austriacus.

Parcite Caesareos quotquot gessistis honores:
Nil fuit hoc nostro celsius Aemilio.

GEORGII CAROLIDAE A CARLSBERGA.

Farraginis Symbolicae. e satellitio Viviam. Centuria Prima.

1. Scopus vita Christus.

HUmanae Christus scopus est et Regulae vitae:
Inde fac auspicium quo bene cuncta geras.

Aliter.

Ne male consilium, ne vitae cursus aberret,
Sit vitae Christus, norma scopusque tuae.

2 Pax CHRISTI.

Intima pax CHRISTI, tangit penetralia cordis,
Et, ne nos turbent crimina nostra, facit.

3 Murus abeneus sana conscientia.

Conscia mens recti tibi murus ahendus esto,
Hac fretus, tuto limina Mortis adi.

4. Felicitas unica, intus nil strepero.

Si tua curbantur nullo praecordia motu,
Sorte aequa cecidit vita beata tibi.

5. Bonis omnia in bonum.

Seu Fortuna bonos tollat, seu mergat in undis,
Fine tamen laeto semper ovare solent.

6 Suspicionibus securis.

Suspicio non est leviter removenda sed acri
Falce: nisi hanc reprimas, invaluisse doles.

Aliter.

Nilage, quod pravum est: recti tibi conscius esto,
Securus tacitae suspicionis eris.

7 Virtus instar omnium.

Divitior Craeso est, quem Virtus ornat: et illa
Possidet utilius vita caduca nihil.

8 Virtus citra Fortunam valida.

Ipsa licet Virtus, Fortunam pondere vincat,
Attamen illius fortior exstat ope.

9 Trbicem Fortunae Virtus.

Mens velut humanum sustentat provida corpus,
Fortunam virtus, sic fovet alma levem.

10 Sanus intus et exterius.

In sano ut valeat mens corpore sana, superni
Supplicibus votis numina posce, Patris:

11 Antidotum vita Patientia.

Sustinet humanam constans patientia vitam,
Qui patitur, fortis vincere cuncta solet.

12 Sal vitae Amicitiae.

Ut sale non condita caro foetore putrescit,
Sic sine amieitia vita molesta perit.

Oculut vitae sapientta.

Est oculus nostrae felix Sapientia vitae,
Qua sine vita hominum nubila, caeca, levis.

14 In virute Oculi et manus.

Non spectanda oculis nec habenda in imagine virtus,
Adsidua sed erit rite rerenda manu,

15 Multi ntmium, nemo salis.

Larga licet multos nimium Fortuna bearit,
Vix tamen invenias, qui putat esse satis.

16 Satis hoc contento.

Si praeter concessa tibi nihil amplius optas:
Sat, quo sustentes debile corpus, habes.

17 Satis relicturo.

Qui Stygias tecum nihil hinc portabis ad undas,
Quo frustra miseras quaeris avarus opes?

18 Intus quam exterius formosior.

Si tibi deformis vultus, si sordida vita esf;
Fac animo virtus fulgeat aequa tuo.

19 Intus, quam exterius ornatios.

Arte laboratae vestes formaeque venustas.
Sunt nihil: haec laus est, quam pia Musa parit.

20 Harmonia interna,

Talis compages internos complicet artus,
Harmoniae ut possit vita referre modum.

21 Velle instar omnium.

Tantum, crede, valet miseri officiosa voluntas,
Quantum tardae hominis divitioris opes.

22 Natura quis pauper?

Non inopes natura facit: nam panis et unda
Cui desunt? cui non mensa ministrat olus?

23. Opinione quis dives?

Nullus opinetur se rerum in turbine direns,
Nam cum possideat plurima, semper eget.

24 Nec malum, nec frontem.

Non preces hominumque metu Divumque rigoris:
Vive probe, probitas nil sibi certa pavet.

25 Sapiens silus longasuus.

Deiphobes numeret stultus vel Nestoris annos.
Longior una tamen lux sapientis erit.

26 Nocere promptum, ut pessimum.

In facili noxa est, quia iuncta occasio noxae
Commoda, quae prosint, abdita saepe tegit.

27 Prodesse abstrusum, ut optimum.

Prodesse abstrusum est, licet hoc Natura requirat:
In promptu scelus est, hoc licet illa neget.

28 Pauper egens, non carens.

Pauper homo est, auri cupidus, non qui caret auro:
Qui scit nil cupere et vivere, dives homo est.

29. Alienis lacrimis caut or.

Sumere in exemplum est alienos utile casus,
Flereque: laetitia non tamen inde frui.

30 Alieno risu laetior.

Adspiciat si quem vultu Fortuna sereno,
Mutua, sed tacito gaudia carpe sinu.

31 Cor canum in iuvenili corpore.

Mente senex fias, docili florente iuventa:
Non aevo imple annos, sed ratione tuos.

32 Pedica nimia fiducia.

Fallitur ille quidem, qui totus inhaeret amicis,
Tu magis, in te sie spemque fidemque locas.

33 Columbi oculus in serpentino corde.

Singula perspicias in rebus, more Columbae
Nefallare adhibe cor sapientis hydri.

34 Oculus insceptro.

Praepositus miltis prudens tha sceptra guberna,
Quodque alii spectant, noveris ipse decus.

35. In virtute Delphinus.

Ne bene vivendi rationem differ in horas:
Hic magni esse solet nam mora caussa mali.

36 In ultione Callipedes.

Nec propera, dextra sumpturus vindice poenas:
Ante alias res est perniciosa furor.

37 Temporis minister.

Commmoda ne tribuas viciosis tempora rebus:
Quae fugiunt, nullo sunt reditura pede,

38 Temporis parcus dispensator.

Vita quid est hominum, subiti quam temporis usus?
Ergo bene et parce tempus habere decet,

39 Magno vendendumtempus.

Quod nusquam vaenet, temere fuge perdere tempus;
Utile quod sit agas, nam reliquum omne perit,

40 Gloria crocodilus.

Cur adeo sequeris fugientes Gloria? ne me.
Sectantum invitam prendat anhela manus.

41 Hemerobia vana Gloria.

Glorîa vana perit, Scythico ceu flumine natus
Vermiculus: quo homines illius urit amor?

Aliter.

Charus heri tirulis vixisti et honoribus: et nunc
Vinbra iaces: sic est gloria nostra nihil.

42 Disce vivere.

43 Disce mori.

Quottidie summa tibi lucis oberret imago,
Ut recte vivas et moriare bene.

44. Vive ut post vivas.

Sic vive, ut possis vitam exspectare futuram:
Vive DEO, ille tibi vita perennis erit.

49 Virtusexercetur, ronperit.

Interit hand virtus duris exercita rebus,
Usibus illa suis altius ire solet.

46 Generosa virtus flatus accenditur, 47 Virtus inimicitiis fortine crescit.

Emergit virtus flatu generosa malorum:
Quoque magis pressa est, hoc mage firma nitet.

48 Extorquet quies.

Regna quies firmat moderata et ab hoste tuetur;
Turbida cum propriis viribus icta ruunt,

49 Terret imperium.

Imperium vehemens terret, viresque clientûm
Debilitat; neque vis haec diuturna manet.

50 Blandum imperium imperiosum.

Blanditiis stant regna, homines capiuntur iisdem.
Quid mirum? in blando vis latet imperio.

51 Domitrix omnium patientia.

Non facile adversum superat furor improbus hostem,
Omnia sed patiens mens sine lite domat.

52 Nobilitatem non dat unus dies.

Nulli prima dies nascenti nobile confert,
Quod tantum virtus, stemma laborque parit.

53 Generositas virtus, non sanguis.

Sanguine communis melior virtute datur sors:
Nobilis hinc fies, inde pusillus homo.

54 Fortuna nimis blanda hamaia.

Quem blandis gestat manibus Fortuna, vicissim,
Ex alto incautum praecipitare solet.

55 Fortuna fallacior, quo blandier,

Quo magis eveheris, tanto mage deprime mentem:
Fors cum blanditur, nectit iniqua dolos.

56 Stabilissima Fortuna stultissima.

Infatuat Fortuna homines diuturua Deosque
Promittens, mundi ludibria esse facit.

57 Corpus excors, fragile.

Quid iuvat armatum re stricto in cedere ferro
Si, quae sola potest vincere, mente cares?

58 Cor vel incorporeum firmum.

Consilium per se magnas habet utile vires,
Quo sine nil robur, nil manus ulla valet.

59 Fideli nullae serae.

Si proba mens famulis postes obducere noli:
Si mala, vel clausas firmius obde fores.

60 Auctoritas rerum agendearum telum.

Saepe sua victor fert maiestate triumphum;
Gratia plus hominis, quam Ducis arma valent.

61 Veraci creditur et mentienti.

Ut mihi veraci, dum fingo plurima credant,
Certa fides multis ante probata facit.

62 Mendaci non creditur et iurate.

Vera licet narret, mendacia dicere suetus,
Non reperit, iurans Numina sancta, fidem.

63 magnes amoris amor.

Nullum conciliat constantem munus amorem,
Hunc parit ex parili sorte refusus amor.

64 Philtra amor.

Philtrum amor est, opus ergo alio medicamine nullos
Ipse sui pater est (uritur, urit) amor.

65 Magrum satellitium, amor.

Non sic excubiae regnum tutantur et armae,
Ut comitum socia cognita dextra fide.

66 Firmissimae opes, amor.

Somniat, in nummis qui se posse omnia censet;
Solus amor firmas gignit et auget opes.

67 Ubi terror, ibi timor.

Qui terret multos, multos sibi subicit ille,
Multorumque idem vimque dolosque timet.

68 Ubi uber, ibi tuber.

Niladeo dulce est, cui nil succi insit artari.
Una dies oritur prospera mille graves.

69 Omnia proposuit labori Deus.

Proposuere Dii venalia cuncta sed illa
Tantum homini cedunt parta labore gravi,

70 Immodica imbecilla.

71 Modica firma.

Immodicum quicquid validum et durabile non est:
Firma manent, medio quae bene fulta gradu.

72 Magnus ope minorum.

Nemo potens rerum propriis a viribus esset,
Ni subiectorum dextera praestet opem.

73 Vicit Vim Virtus.

Virtus ut cognata Deo est, sic omnia vincite
Vis et fraus illi nulla nocere potest.

74 Stravit Fortunam Virtus.

Strata iacet Fortuna pedes virtutis ad imos:
Sic mage mens semper corpore firma suo est.

Aliter.

Multa quidem Fortuna domat; sed et ipsa domatur
Virtute, ac forti strata subest animo.

75 Fortitudo in foriunam non bomines.

Grassari in miseros non est, neque taedere, fortis:
At scire adfectus arte domare malos.

76 Optima, cibus invidiae.

Pascitur in magnis, humilesque nefaria transit
Invidia, excelsi serva comesque boni.

77 Invidia sibi et alis venenum.

Qua nocet, hac premitur livor ratione: veneno,
Quod frustra exseruit, rumpitur ipse suo.

78 Invidia vipera.

Vipera praemorsa genitricis nascitur aluo,
Sic patre sublato primitus, Invidia.

79. Quod deo et homini.

Si pietate DEUS, si fido pectore gaudet,
Quare homini non sint haec mage cara pio?

Aliter.

Quod fit et Auctori rerum placet omnipotenti,
Fas homini sit idem iure placere pio.

80. Da coecus.

81. Accipe oculatus.

Munera si tribuis, non specta muneris usum:
Si capis, unde datum et qua ratione, vide.

82, Bonus, bonis et malis.

83. malus, nec bonis nec malis.

Qui bonus est magnus reprobisque probisque videtur:
Qui malus, ille malis displicet, ille bonis.

Aliter.

Omnes virtutem laudant mirantur et omnes:
At vitium nemo per malefacta probat,

84. Praesidium in innocentia.

Omnia diversis subsunt humana perîclis;
Sola meru, culpae nescia vita, vacat.

85. Matura.

Matura sensim; properatio proxima noxae est,
Utilitas sequitur quod mora tersit opus.

86. Ciconiae beneficium.

Grata senem nutrit gestatque Ciconia Patrem:
Exemplum hîc homines, quale imitentur habent.

87. Comaedia vita humara.

Vita hominum, ludo similis diversa gerenti
Nomina, claudenda est fine peracta bono.

88. Ne vita Tragaedia.

Omnia commiscet repletque Tragoedia turbis:
Hinc simili migres ne ratione, vide.

89. Confide recte agens.

Nil metuas insons vitae confisus honestae,
Subicitur nullis mens bona et aequa minis.

90. Veritas Pemporis silia.

Si qu rei pridem latuit sententia verae,
Prodire illa palam tempore nota solet.

91. Lupus mendacto tempus.

Ut lupus imbelles, sic est mendacia tempus:
Tempore figmentum proditur omne suo.

92. Veritas premitur, non opprimitur.

Ut cupiant hostes Christi ilico perdere verbum,
Hostibus id stratis sed tamen usque viget.

Aliter.

Vera premi possunt vi, sed non funere mergi:
Pressa levat, cum vis frangitur ipsa, DEUS.

93. Mendacio comites tenebrae.

94. Veritatis spiendor comes.

Nata per obscurum mendacia nocte premuntur
Vera seda claro lumine verba nitent.

95. Exsilium inter malos.

Extorris non est patria de sede fugatus:
Esse malos inter verius exsilium est.

96.Ne hilarem insantam insanias.

Nec tibi deliciae cordi nec stulta voluptas.
Sunto sed ut sana mente fruaris, age.

97 inter spinas calceatus.

Ne tribulos nudo calca pede, spicula figunt;
Vitaque cum multo saepta sit hoste, cave.

98. DEUM sequere.

Quicquid agis, duce fac Domino: lux aurea Christus,
Certa fidesque tuos usque sit ante pedes.

99. Fama pluris, quam opes.

Materopum fama est valgari nixa favore:
Quaere igitur famam, qui tibi quaeris opes.

100. Virtus pluris, quam fama.

Aeterna est virtus, volucris fama: illa perennat,
Haec distincte gradu posteriore, perit.

CENTURIA SECUNDA.

1. Virtutis umbra gloria.

GLoria virtutis fumus: qui curris ad illam
Virturis forti protere calce viam.

2. Orulos in pectus.

Inte deflectas oculos; te noveris ipsum,
Ut ster iudicio caussa aliena tuo.

3. Non axtor quebis amari.

Omnia vis cogit, solum non cogit amorem:
Cunctaque cum vincat se quoque vincit Amor,

4. Tempus e daxrerum.

Tempus edaxrerum depascitur omnia, praeter
Verba, animos et qui condidit illa, DEUM:

5. Subiecta Der manus consistimus.

Nil sumus ex nobis, nisi puluis et umbra potentis
Quod sumus, id Domini cura parerna facit.

6. Gloria vento discutitur.

Gloria nostra levis volucrique simillima fumo,
Quum tumet a quovis flamine discutitur.

7. Propter invidiam vela opulentiam.

Occule divitias, pastum livoris avari,
Et partis tacita mente fruare bonis.

8. Honores onera.

Omnis honos, onus est: fasces et munia fasces:
Qui placide cupiens vivere, vive domi.

Aliter.

Vive domi, quicumque cupis bene vivere: namque
Omnis honor labor: et munera sunt onera,

9. Virtutis radices altae.

Fundata est solide virtus: nihil ergo reveller
Quod menti virtus indidit alta bonum.

10. Mortalibus immortalia praferenda.

Virtuti aeternae mortales conferhonores,
Sunt nihil; hanc illis, qui sapis anre feras.

11. Alata atas.

Aetate utaris celeres habet utilis alas:
Quae fugit, illa tibi non reditura fugit.

12. Fidens, non considens.

Omnia sperabis, verum licita omnia: nam si
Illicitum speres spes tua inanis erit.

Aliter.

Spes bona sit, rebus sed non immersa futuris,
Quae spem sepe suo fallere fine solent,

13. Cuius pudebit pigeat.

14. Ne ficeris quod factum nolis.

Nil facias, frustra quod posterus arguaterror,
Fine praei, serus ne pudor acta premat.

15. Stulta de alienis Superbia.

16. Alienum, quicquid adimitur.

Fortuitis in flas animum? tua gloria vana est:
Mens nostra est, nostrum, quod perit esse nequit.

17. Quod commodavit Fortuna, tollet.

18. Quod mutuavit Natura, repetet.

19. Quod paravit Virtus, retinebis.

Fors adimet dotes, repetet Natura salutem,
Virtus Mansuras sola relinquet opes.

Aliter.

Et natura suum repetit, fortunaque tollit
Quando libet. Virtus quae dedit, illa manent.

20, Princeps privatis sublimior sentiends.

Quanto opibus Princeps privatis maior habetur,
Tanto animi potior splendeat ille bonis.

21. Princeps multis consulendo.

Exue privatam, Rex communem accipe curam:
Trux nulli, cunctis utilis esse stude.

22. Tutibi venerabilis.

Adsit nemo licet, tibi tu venerabilis esto:
Quod celas homines, non latet ante DEUM.

23. Malumocultum perniciosissimum.

Pernicies homini, clausum sub pectore vulnus
Ferre, nec internis posse carere malis.

24. Non quam diu, sed quam bene.

Quid numerasannos: usum, non tempora specto:
Lux bona plus, septem quam mala lustra, valent.

25. Nomen prae opibus.

Congere divitias et iniquo foenore cresce;
Mi, post fata bonum nomen habere, labor.

26. Cdiosus, modo immerito.

Undique perfidiae telis odiique petebar,
Nec dolui: scelus hoc obruit immeritum.

27. Ingratitudo multis immerentibus moxiae.

Laesus ingrato, gratos fastidit amicus:
Sic sontûm insontes crimina sepe luunt.

Aliter.

Officiosus eram: sed gratia reddita nulla est
Hactenus; ingratum quemlibet esse puto.

28. Inturia oblivione ulciscenda.

Laesus es, hinc ultum properas? vindicta parata est:
Mitte animo noxas; et bona redde malis.

29. Praecipitis consilii affecla paenitentia.

Consilium praeceps comitum trahit ilico poenam;
Penset tota dies, una quod hora gerat,

30 Quod vin et omnibus.

Obniti et labi cunctorum est publicus error:
Quae mihisors, eadem pluribus esse potest.

Aliter.

Lapsum me rides hodie? cras forre peribis
Ipse: hominum casus sors inopina parit.

31. Ne ferrum igni.

Adspicis iratum? irato noli addere ferrum
Armatus satis est, si caret arte, furor.

32 Lacrimis ignis exstinguendus.

Offensuan quotiens fratrem, vel numen habebis,
Non vi, sed lacrimis culpa luenda tibi est,

33. Fastigto caput submtte.

Qua saltare nequis collum submittito sepi:
Et quem non liceat vi superare, roga.

34. Falso nomine non gaudendum.

Par natura aliis, ne fluxa fortefuperbi,
Unius uni omnessubsumus imperio.

Aliter.

Cum voco te Dominum, ceu vero nomine gaudes:
Unius Domini feruus uterque sumus.

35. Amicus, ut non alius

36. Inimicus ut non idem.

Aeternum tibi credideris, quem nactus, amicum,
Hostem ita, quî fieri possitamicus, habe.

37. Quod videri vis, esto.

Vis pius et sapiens et doctus, amice, videri?
Hocage, quod dici quaeris, ut esse queas.

38. oculum in metam.

Quicquid agis. certum sempertibi delige finem.
Quem, veluta neruo iacta sagitta, petas.

39. Nocens metuit poenam.

40. Innocens nec casum,

Non timet adversos mens recti conscia casus;
Cumsceleris turbat quaelibet aura reos.

41. Excusanda steruitus sub necessitate.

Dignus homo venita est, hosti feruire coactus,
Qui liber casses rumpere non potuit.

42. Nea pudendo vincaris hoste.

Temne voluptates, spurcaeque libidinis aestus,
Hisque nihil victo turpius esse puta.

43 Turpibus neseruito.

Nec te criminibus, nec eorum subde magistris,
Ne morbum ex illa peste subinde trahas.

44. Amtcum immieum fugito.

Effuge velatum fraternis vestibus hostem,
Qui sua vel quaerit, vel tua commaculat.

45. Ne lingua mente celerior.

Mente praelinguam, nescit vox missa reverti:
Numquam animi tardum lingua dolebti opus.

Vel.

Frustra animi seamlingua vocabit opem.

45. Bellum cum vitius.

Pugna cum vitiis: homines quid Marte lacessis?
Hos cruciare feclus, vincere ut illa decus.

47. Divitiae, iniuriae pignora.

Ut positum sectatur opes iniuria, pignus:
Iustae etiam poenam saepe merentur opes.

Aliter.

Pulchrum aliquid, vel opes habeas, mox crimine ficto,
Ni redimas vitam auro cruce dignus eris,

48. Bona ad benefaciendum.

Quem natura suo ditavit provida censu,
Iussit ut acceptas in bona vertat opes.

49. Maximae opes prodesse.

Si prosis multis, multum tibi proderis ipsi,
Hac una firmae lege parantur opes.

50. Thesaurus gratia boni.

Omnia gratus habe: thesauros gratia fundat,
Et cumulat donis dona priora novis.

51. Quod vides, non diu.

Quae spectas oculis non sunt diuturna: peribunt
Illa brevi, vel te mors inopina trahet.

52. Ut verax, ne suspicax.

Coniectu loqueris, pares adfectibus vitro,
Et tibi vis credi? suspicione care.

53. Non dives, nicontemnas.

Divitias contemne frui si niteris illis:
Tum mihi dives eris, cum tibi paupereris.

54. Expende.

Quam facias, expende prius ratione futurum,
Ne subito factum crux diuturna luat.

Aliter.

Rerum quiequid agas, expende ante omnia finem;
Sic bona mens, rerum sic bonus usus erit.

55. Sine querela.

Sic vive, ut nemo dete vivente queratur:
Sic nullum, de quo iure queraris; habe.

56. Frenum in lingua.

Vel bene, vel parce loquitur: linguae indue frenum,
Proferat expensos, ut bene vincta, sonos,

57. Ne bos in lingua.

Munere corrumpi. taceas ut vera. caveto;
Gestare in lingua, ne videare Bovem.

58. Accurate cogita immutabilia.

Quod mutare nequis et honesto avertere nisu,
Perspice, num possis id retinere iugum.

Aliter.

Nec temere thalamos, temere neque mystica tracta:
Ingresso facilis non datur inde fuga.

59. Longius modo tuliut.

Nil refert, cito quid facias, an feriûs: unum.
Prudentes spectant utilitatis opus.

Aliter.

Non annis bonitate tuos metire labores:
Sat cito, si bene quid fe ceris, istud erit.

60. Populo cede, non pare.

Cogeris? haud pare vulgo, sed cede surenti,
Scilicet hoc veniam, dedecus istud habet.

61. Et pilo sua umbra.

Quem credis paruum, noii contemnere magnae
Vires in paruo corpore saepe latent.

62. Hospes ne curiosus.

Indigenas exsul ne capta incautus honores,
Lite procul, vitam comiter hospes age.

63. Cadede, modo doce.

Cade licet, petiar dumme tuarcura docebit
Frangam opus est, nucleum si cupio esse, nucem.

64. Magni hospitu magnum hospitium.

Crede hominem magnum cui magnus Spiritus: hospes
Non capitur paruo magnus ab hospitio.

65. Tota vita dies unus.

Una dies vitam complet repetita fluentem,
Et nos illius nausea nulla capit?

66. Diarii omnes.

Una dies omnes vitalibus edidit auris,
Rebus ab humanis eximet una dies.

67 Ex usu, non collatione Fortuna.

Quantum possideant alii, tu quaerere noli:
Id curae potius quod tibi desit, habe.

68. Maiores superbus, minores maestus.

Es felixiboc te maiores nomine specta.
Es miseria miseros, sors ubi peior, abi.

69: Foris Argus, domi Talpa.

Centum oculis aliena vides, tua crimina nullo:
Nempe foris Argus coecula talpa domi.

70. Ne nimium scrutare.

Nec scrutere nimis quae sunt aliena nec unum
Saepe roges: nam res utraque crimen habet.

71. Certum in incerto.

Certa sub incerta, mors est abscondita vita:
Vis tamen hanc sortem vertere? vive DEO.

72. Voluptates specta abeunter.

Terga voluptatum, non fictos adspice vultus:
Hic tibi pernicies, mensibisana datur.

Aliter.

Blanda venit sed abit foetore obscoena voluptas:
Notum abitum ante aditum, qui sapis, emshabe.

Aliter.

Illecebraefugiunt harum puer adspice sordes:
Dum veniunt: oculos hinc procul abde tuos.

73. Voluptas esae mahrum.

Exest et satiat pravos damnosa voluptas,
Quo placet, hoc vitam fine libido necat.

Aliter.

Consilium esca probis. reprobis grata esca voluptas:
Norma, bonis ratio: meta, libido malis.

74. Falle vivens, nonte.

Falle alios in sorte tua, sed nosce teipsum:
Ut te alii ignorent tu tibi certus eris.

75. Nonrif it qua sed quo.

Vitae eadem finisitu qua pertingere possis
Quo cupis, haud cura, dum modo certus eac.

Aliter.

Qui caelum adspiras quo fert via, dirige cursum:
Non via, meta viae respicienda tibi est.

76. Scopulus in vidis.

Sic animum muni, fortunâ ut fortior omni
Perstet in adversis victor ovetque malis.

77. Miserrmum pendere.

Spemque metumque pati crux ipsa miserrima rerum esi,
Nec satis aequa bonis, nec nimis apta malis.

78. Ne bis puer.

Bis puer esse cave: neruos florentibus annis
Quare, quibus mentem vita senilis alat.

79. Ne laborem citra praemium.

80. Ne laborem laboris praemium.

Praemia cui desunt, noli excercere laborem,
Aut si quem gravis in foenore poena manet.

81. Perfasa dolio nihil infunde.

Nil vasi infundas, quod apertis fissile rimis,
Qua capit, hac captam parte refundit aquam.

Aliter.

Nil hominicredas qui nec secreta tacere
Ore potest, animo necretinere fidem.

82. Turpe Gigantem in Nano,

Elatos animos humili sub corpore condi
Turpe sed imbelles turpius esse feros.

83. Difficilis gloriae custodia.

Gloria difficili et longo sudore paratur,
Maximus inventam sed retinere labor.

84. Malus potentiae custos, metus.

Quam metuunt multi, non est diuturna potestas:
Nam quod quisque timet, perdere quisque cupit.

85. Nescis, quid serus vesper vehat.

Nec placi dis animos, nec amaris subtrahe rebus,
Quis scit enim, secum quid vehat ima dies?

86. Faciem ne aperias.

Tecta verecundo facies humana pudore est:
Hoc si nudetur tegmine, larua manet.

87. Manum per frontem ne ducito.

Pollue ne vitiis frontem locus ille pudoris,
Hoc est: quicquid agas, semper adesto pudox.

88. Splendor summus non intuendus.

Nec radios Solis, nec summi Numinis ignem
Adspice: namsensus laedit utrumque tuos.

89. Linguas nepraesoinde sed cave.

Libera lingua homini est, quam frustra exscindere tentas:
Haec tamen ut taceat, vita probata facit.

90. Ora virtute obtura, non metis.

Ne plerumque tuis non auribus apta loquamur,
Ni melius vivas, vix prohibere potes.

91. Cogitatus liber.

Caelitûs acceptam quis mentem vinciat? illi
Caeli et terrarum res agitare datum.

92. Cigitatus quis coget? vis veritatis.

Vive pie, verum loquere et nulli esto molestus,
Et te ultro quivis sentiet esse bonum.

Aliter.

Ne quid sinistri cogites ne suspicax
Sis cogeris vi veritatis inclitae.

Aliter.

Quis coget mentem, ne quid male cogitet illa?
Vita innocens, vi veritatis invicta.

93. Ifomo hominipar.

Imperium Divos, homines consortia spectane,
Par tibi sum: cur me despicis ergo parem?

Vel.

Nullum ergo humna despice forte parem.

94. Suavissimus post laborem fructus.

Difficilis longusque labor dulcedine fructûs
Clauditur, et gratâ terga quiete levat.

95. Animo corpus fulciendum.

Langueat ut corpus, tamen haud succumbe labori:
Mens manibus promptam fida ministrat opem.

96. Nocens se iudice numquam absoluttur.

Haud facile emergis, dum te mens conscia culpae
Deprimit, alterius nî releveris ope.

97. Ebriitas nec madida, nec sicca.

Sicca ex adfectu ebrietas venit, altera vino:
Utraque cum noceat; cautus utramque fuge.

98. Potentiorem te ne admittito.

Qui te subiciant mores admittere noli:
Horum parere est, rite praesse tuum.

99. Praecibus emptum carum.

Carius haud quicquam, quam quod prece venditur extat.
Ille egeat paucis, quem rogitare pudet.

100 Quiesce nihilacturus.

Res age vel semper, vel si nihil effet agendum,
Otia tranquillus, non odiosus age.

CENTURIA TERTIA.

1 Ingenium inexercitatum, torpidum.

INgenium ferro simile est: quia splendet in usu:
At longo exsuccum torpet abitque situ.

2 Ingenium situ pereat, non semibus.

Ingenium lateat cum iusta negotia desunt:
Nil potius facias, quam male quid facias.

3 Nullus fine linea dies.

Nulla dies abeat iusto fraudata labore,
Sit studii testis linea ducta tui.

4 Calumniae morsui, nullum remedium,

Clam necat, et morsus ignota calumnia figit,
Non contra hanc telum, non medicina valet.

Aliter.

Diverfoshominum sanat medicina dolores:
Zoileos morsus nulla medela levat.

5 Benevoli multi, consiharii pauci.

Et bene fac multis, et multis utere amicis:
Pauci animum teneant consiliumque tuum.

6 Iusti ia gratuita.

Iusticiam exerce gratis: nam munere quisquis
Vir bonus est, idem munere pravus erit.

7 Misericordia venalis, crudelis.

Auxilium et veniam posco: tu vendis utrumque:
O crudelem animum, qui additamara malis?

8 Bonorum rector, malorum victor.

Si fortuna favet, rationi subde faventem:
Si tonat, invictâ mente retunde malam.

9 Quod invenisse pigeat, ne quaeras.

Ignorare libet, quam scire doniestica probra:
Pressa nihil laedunt cognita cor cruciant.

10 Tantum scu, quantum operaru.

Hoc te scire scias, quod re scitum exprimis ipsa:
Nam quod non praestas, hoc neque scire potes.

11 Perfona publica, privatam depone.

Publica qui curas, privatos neglige quaestus:
Nec tibi, sed populo publica sceptra gere.

12 Paruo fames co stat, magro fastidum.

Pauca famem sentiant: magno fastidia censu
Empta nocent: modicis est diuturna salus.

13 Unum est necessarium.

Multa ornant hominem; sed tantum proderit unum,
Aetheria verbura quod tulit arce Deus.

14 Mente DEO desixus.

Mente DEUM gesta, depende semper ab illo:
Ille tibi praesens numine semper erit.

Hactenus Symbola e Satellitio Ludovici Vivis exposui, Nuno alia ab bis continuato numero deducam: ac primum en Erasmi Roterad. Chiliadibus selecta.

15 Malum consilium consultori pessimum.

Consiliis incumbe bonis: nam prava malorum
Consilia artifices perdere prima solent.

Aliter.

Consilium pravum consultori acre venenum,
Auctorem hac, partum qua suit, arte capit.

16 Suam cuique pulsrum.

Cuique suum pulchrum est, vitiis aliena redundant:
Plus quam iudicium, sic valet omnis amor.

17 Similegaudet simili.

Quod simile est, gauder sinnili: quia provida rerum
Natura adfectus vinxit amore pares.

18 Fortes Fonuna adiunas.

Vince metum, vi Fortunam petrumpe furentem:
Fortuna ipsa suam victa tibi addet opem.

Aliter.

Nullis cede malis: animo supera omnia forti:
Forti Fors forte, promover ipsa manu.

Aliter.

Audeto quiduis, tenta omnia, nulla timesce
Vir mala; nam tales FORS amat aequa viroa.

19 Ubritimor, ibi et pudor.

Qui metuit plagas, metuit peccare: pudorem
Poena facit, vinclis frenat utrumque timor.

Aliter.

Poena timere facit: fronti timor ipse pudorem
In cutit: At felix, cui pudor absque metu.

20 Quot homines tot sententiae.

Tot sensus quot sunt homines. Tu cautus, et intet
Tot capitum insidias, rem sapienter age.

21 Amico amicus.

Cuncta libens subeo dum grator, amicus amico,
Quod que meo ex usu est, illius esse volo.

22 Muneribus vel Dii capiuntur.

Verba nihil faciunt, maiorum quaere favorem
Munere, Diis etiam munera missa placent.

Aliter.

Ut placeas magnis, fer munera semper et aurum,
Flexile muneribus fasque nefasque subest.

23 Ub amici, ibi opes.

Sit licet hoc rarum; veros qui nactus amicos
Semper habet, magnas ille recense opes.

24 Finom vitae specta.

Vita incerta tua est: ne quovis flore su perbi:
Respectu sinis quod benc cedar, age.

25 Pecunte oboediunt omnia.

Auro templa, forum, mens, corpus et omnia parent:
Nuda nihil coram iudice iura valent.

Aliter.

Auro te muni, vinces nullo omnia bello,
Nigra auro facies candidiora nine.

26 Paupertas sapientiam sortita est.

Auro pauper eget, sed dives mente: Repertrix
Artis pauperies: im probitatis opes.

Aliter

Paupertas animos variasque exsuscitat artes,
Plusque animi pauper divite semper habet.

27 Ollae amicitia.

Non nisi cum coeno, noster me quaerit amicus:
Quam me plus ollam noster amicus amat.

28 Dii facientes adiurant.

Fac aliquid semper, rectum tibi et utile quod sit,
Namque laborantûm promovet orsa Deus.

29 Nequicquam sapit, qui sibi non sapit.

Quo mihi doctrinam, quo nomen inutile iactas,
Si prodesse tibi nil tua vota valent?

Aliter.

Qui prudens hominum moderatur et inspicit actus,
Committens Laribus propria, stultus homo est.

30 Heroum filinoxae.

Heroum claro fiunt de sanguine noxae,
Quod vel amor nimius, vel mala cura facit.

Aliter.

Cur nati, noxae esse solent plerumque bonorum?
An quia gente Patrum nobiliore tument?

Aliter.

Qui claro Heroum hascunrur sanguine noxae?
An quia libertras de generare facit?

Vel.

Num quia sub nullâ vivere lege volunt?

An quia nutricum crimina lacte bibunt?
Anne malos matrum prodiga dextra facit?
Num reprobos Patrum noxia cura facit?

31 Qualis vir, talis oratio.

Vera viri iusti solet esse oratio, fallax
Mendacis. Prodit lingua sonore virum.

32 Antiquissima quaeque commentitia.

Ficta vetustatis miramur somnia stulti,
Cum praesens certam vix ferat hora fidem.

33 Fecem bibat, qui vinum bibit.

Aspera fer patiens, bona si tibi grata fuerunt:
Fecem hauri, exhaustum est si tibi dul ce merum.

34 Ab ipso lare.

Ab lare principium fiat: qui nostra reformas
Menda, domus primum corrige damna tuae.

35 Tecum habita.

Veste tumes, Dominique tui virtute superbis,
Tecum habira, et quam sit res tua curta, vide.

Vel.

Personam Dom ini detrahe, nudus eris,

Vel.

Inspice te, te ipso iudice vanus eris.

36 Multerem fama, non forma astima.

Famam, non formam muliebris cerne decoris:
Illa proba est mulier, quam proba fama probat.

37 Ne quia nimis.

Quo cumque intendas animum, mediocria semper
Delige: quod Nimium in rebus utrinque fuge.

38 Sponde, noxa praesto est.

Si superanti tibi opes, sponde: minuentur, et illam
Quae noxa alterius debuit esse, ferent.

Aliter.

Noxa tibi praesto est, pro caro sponsor amico
Cum tua partitis censibus aera dabis.

39 Post fera fata polos.

Sic vive, ut veram mors in choet effera vitam,
Utque adeas superos post fera fata Polos.

40 Omnium rerum vicissitudo est.

Quicquid ages, finem coepto praepone labori:
Fine bono totum nobile fiet opus.

41 Iucunda victssitudo rerum.

Muta animi mores pro tempore; gratia rebus,
Quae diverso habitu progrediuntur, inest.

42 Nosce tempus.

Qui cupit humanis in rebus gratus haberi,
Noverit, et noto tempore cuncta gerat.

43 Bu dat, qui cito dat.

Quod peto ne differ: si differs. gratia facti
Tota perit. Bis dat, qui cito vota facit.

44 Honos alit artes.

Praemia da Musis, et honore extolle peritos,
Sic tua non metuent se cula barbariem.

45 Alia vita, alia diaeta.

Diversum a vita me nunc mirâre priorie
An nescis sortem moribus esse parem?

Vel.

Fortunae an nescis imitari Numina mores?

Aliter.

Par miseris vixi, iactatus forte Novercâ,
Fortunâ magnis par ero matre viris.

46 Flere adtumulum Noverca.

Sic tumulum soceri, sic funera fleto Novercae,
Gaudeat ut susis bulga tumens lacrumis.

47 Aut bibat, aus abeat.

Cui consuetudo bona displicet, ille malorum
Deditus arbitriis vivat et hinc abeat.

48 Poeta et Musicus nemo medocris.

Disce Poetandi de toto artemque canendi,
Nam nisi perfecte noveris, orsa nocent.

Vel.

Namque tibi a medio cognita, risus erit.

Vel.

Nam faciet risum, si tibi nota parum.

49 Bos alienus subindeforas prospectat.

Lauta licet faciant alibi convivia cives;
Grata tamen magis est vita cibusque domi.

Aliter.

Sint epulae celebres alibi: tamen unica mens est
Optare in patriâ vivere posse domo.

50 Sortes hominum in manu Dei.

Nil nostrum est praeter vitium: Deus omnia praestat,
Quae bona sunt: hominum temperat ille vices.

51 Magistratus virum indicat.

Quo mihi privatus sapientis nomina iactas?
Publica fer nullo sceptra querente, vires,

52 Conscientia mille testes.

Mille homini testes suerint, mens conscia facti,
Sive hoc opprobrium, sine sequatur honos.

53 Festina lente.

Sit mora consiliis et festinatio factis:
Nec temere properans, nec male lentus eris.

54 Sat cito, si sat bene.

Quanta sit in rebus mora, nil curato, gerendis:
Sat cito confectum, quod bene fiet, erit.

55 Pedetentim.

Omne prius tenta, quam re experiare periclum:
Ars usum, errores impetus omnis habet.

56 Difficilia, quae pulchra.

Non facile ad pulchros itur virtutis honores:
Praemia quem tangunt, taedia non moveant.

57 Spaitam nactus es, hanc erna.

Cui DEUS eximias tribuit Naturaque dotes,
Has studio vigilaus ulteriore colat.

58 Asinus portans mysteria.

Qui rudis ad magnos titulo conscendis honores,
Quid, nisi sis Asinus portans mysteria vatum?

59 Deum sequere.

Res age solerter, sed enim ratione ministrâ
Semper et in quavis parte sequare Deum.

60 Ne magna loquaris.

Multa ausus fac magna, sed haud maiora loquaris
Quam facias. Nemesis iactanti inimica loquelae est.

61 Sapientia vino obumbratur.

Vel nimius vini, vel inepto tempore potus
Ingenium sapiens vile iacensque facit.

62 Sera in fundo parsimoma.

Sero senex disces, primos si spreveris annos,
Sero opibus parcit, qui male fudit opes.

63 Carpes citius quam imitaberis.

Cur sterilis rerum, rides nostri acta laboris?
An quia sit levius carpere quam facere?

64 Deus superbis resistit.

Infim asustollit Dominus, premit alta: Superbos
Despicit, ultrici persequiturque manu.

65 Ne puero glaedium.

Qui rationis egent, rerum his committere summam
Ne bona corrumpant secum aliena, cave.

66 Antequamincipias consulito.

Consilium praemitte operi: celer estice, si quod
Consilio prudenti mora coxit opus.

67 Quod factum est, infectum fieris non potest.

Sit licet ingratum, quod factum est: cum tamen illud
Non pote corrigere, aequâ ratione feras.

Aliter.

Quod semel est factum in fectum nequit esse: ferendum est
Ergo, nî factum cura reformet opus.

68 Mendacem oportet esse memorem.

Materiam mendax verborum a tempore sumit,
Hunc igitur memorem, ne cadat, esse decet.

69 Non omnia possumus omnes.

Urge quisque tuum, non omnia possumus omnes:
Tu mihi, ego tibi ero commodus, ille aliis.

70 Dum anima est, spes est.

Spes est, mortales dum spiritus incolit artus,
Et licet in constans sit, tamen apta Dea est.

71 Tempus omnia revelat.

Solus in obscuro, cauteque fac et preme: tempus,
Cum nihil advertes, proferet omne palam.

72 Tempus abit, mors venit.

Vivite: tempus abit, quo mors abeunte, relictos
Occupat, et captos vivere sero docet.

73 Sui cuique mores fingunt fortunam.

Fortunam accusas, fortunam cum tibi fingas,
Moribus et sortis sis faber ipse tuae.

74 Reperit Deus nocentem.

Dissimulat Dominus, re perit tamen ille nocentem,
Cum trahit ad poenas facta virumque graves.

75 Ignavis Temper feriae sunt.

Ignave festo sque dies causasque quietis,
Desidiaeque suae materiam usque notant.

Aliter.

Nuila adeo tardam stimulat persuasio mentem,
Otia quin operis anteriora putet.

76 Obsequium amiccs, veritas odium parit.

Obsequium in vitiis multos effingit amicos,
Qui hostes, cum verum dixeris, esse solent.

77 Arbore deiecta, quivis Ugna coll git.

Ut ce cidit quercus, praedae ligna omnia cedunt:
Quisque virum mordet, quem sors deic cit iniqua.

78 Domus amica, domiss oplimae.

Nulla peregrinis tam dulcia gaudia terris,
Omnia quin superet commoditate domus.

Vel.

Omnia quin votis spernat amica domus.

79 Lingua amicus.

Non mihi te linguâ facias, sed rebus amicum,
Linguâ etenim mendax, rebus amicus eris.

Aliter.

Cum tua mens alibi sit, ne me dilige verbis:
Praesta aliquid rerum, ne tua verba nihil.

80 Invia virtute nulla est via.

Multa homines versat via, virtuti invia nulla est,
Quâ transit virtus, plana patensque via est.

81 Satietas ferocitatem parit.

Accipimus servos humiles, quos copia rerum
Officii immemores et facit esse feros,

82 Domat omnia virtus.

Plurima virtuti obsistunt: domat omnia virtus,
Non vi, sed mixta cum ratione morâ.

83 Aequalitas non parit bellum.

Si scirent homines primaevae aequalia sortis
Principia, haud quicquam bella timenda forenc.

84 Credo, quod video.

Omnia promittas, nil me promissa movebunt:
Credam, quum faciet dextra oculusque fidem.

Hucusque Erasmica Symbola extenduntur: sequuntur ex Emblematis Ioach. Camerarii adducta:

87 Prospiciente DEO.

FI de DEO, diffide tibi: labor omnis ad usum
Munifico ceder prospiciente DEO.

86 Ardua Virtutem.

Ardua virtutem profert via: despice terras,
Alta vide, fortis fer mala, magnus eris.

Aliter.

Ima tumet vitiis tellus, amat ardua virtus:
Virtutis compos si mala vincis, eris.

87 Mitte, non promitre.

Rebus inesse fidem, non verbis, discimus usu:
Polliceare nihil, quod peto mitre, sat est.

Aliter.

Promittunt magni: praestant promissa minuti:
Qui probus est, dicit paucula, multa probat.

88 Rara iunant.

Rebas in humanis quae cara vel optima censes:
Interdum, et parce his utere: rara iuvant,

89 Multos copia perdit.

Semper ama medium: multa et sublimia sperne:
Copia nam multos perdere magna solet.

90 Morus cunctandopreficit.

Nec properans nimium, neque tardus in omnibus esto:
Curta parens rerum est cum ratione mora.

91 Samper immotus.

Nunc adversa furit nunc Fors blanditur amica:
Quem tamen immotum praeterit illa, vir est.

92 Nec inciat, nec evelli.

Nec vitium capit attactu, neque pressa labascit,
Mens constans soli fidere docta DEO.

93 Umbra tantum

Quid titulos iactas sterilis Platani aemule? nos te
Novimus esse umbram, praetereaque nihil.

Aliter.

Doct rinae mendax inflavit opinio multos,
Sed, quia nil prosunt, sub titulo umbra latent.

94 Tolle moras.

Tolle moras ut agas, animo quod es ante paratus:
Quodque malum est, fugias ut bene, tolle meras.

95 Aurora Musarum.

Non sopor in tenebris clauso premet orbe labores,
Quos Aurora tua sobria mente facit.

96 Vifrangitur, obsequio flectitur.

Obsequio flectes, quem vi non frangis, amicum:
Non supera manibus, sed ratione malum.

97. Erit alitera merces.

Quid querar ingratos cives: Erit altera merces
In caelo, officii pensio iusta mei.

98 Invidia integritatis assecla.

Ad latrat immunem vitiis lingua improba vitam:
Sed canis ut Lunae, sic nihil illa nocet.

99 Intacta Virtus.

Pungat iners livor, vis saeviat, arctet egestas:
Virtus nec laedi, nec titubare potest.

100. Vulnus vulnera sanat.

Sic cedunt mala victa malis, ut toxica viro:
Sic hominem servas, si mals fers hominis,

CENTURIA QUARTA. Sic vos non vobis.

CVra, labor, studium nobis debentur: at usus,
Omnibus. An cuiquam propria vita data est?

Aliter.

Sic operas aliis nostro sudore lo camus,
Ut cumulat, fructu pauper avarus opes.

2 Sustine vel abstine.

Haec age, quae tua sunt: quae sunt aliena, relinque;
Abstinuisse iuvat: sustinuisse nocet.

3 Neglecta virescunt.

Negligimur modo surgentes virtutis alumni
Spes superest. Tempus nos quoque tollet humo.

4 Urtus difficilis sed fructuosa.

Virtute ut potiare, aestus patieris et imbres:
Ista tamen dulcis post mala fructus erit.

5 Idem ambo.

Persica sunt foliis linguae, pomo aemula cordi:
Non aliter pectus quam tua lingua soner.

6 Cito nata, cito pereunt.

Crevisti subito, brevis est tua gloria: durant
Facta mora: subiro, quae cito nata, cadunt.

7 Sit modus in rebus.

Vina, Venus, studium, semper mediocria sunto;
Namque modum in rebus transiliisse nocet.

8 E caelo lux eo intuere.

Lux an imi motusque omnis caelo orta trahuntur,
Ille sapit, lucem hanc qui a Patre lucis habet.

9. Duris Patrentia gaudet.

Tus olet attritum: duris patientia rebus
Pressa nitet: verus per mals surgit honor.

10 Caduca voluptas.

Ut rosa, sic vita est, vitaeque caduca voluptas:
Utraque caelesti sole perusta cadit.

11 Laetamur graviora passi.

Laetamur passi graviora pericula: nam spes,
Gaudia promittit, post grave semper onus,

12 Leviter si tangis, adurit:

Urtica ut digitos, leviter si tangis adurit:
Ni subito reprimas, sic mala parua nocent.

13 Modesta iuventus, honesta senectus.

Disce puer virtutem et vitae adsinesce modestae,
Cinget honore tuum longa senecta caput.

14 Severitas abdita, Clementia in promptu.

Esto foris clemens, sed vultus abde severos:
Commodus esto aliis sic, tibi ne noceas.

15 Disparem vita.

Quaerit amicitia si quis gaudere perenni,
Quem colat, cmultis deligat ille parem.

16 Tribulatio optima.

Quod latet in paleis, nisi tundis, in utile granum est;
Et mens nî toleret sub cruce flagra, mala est.

17 Semper inclita virtus.

Omnia vellantur, semper manet inclita Virtus,
Virtus ambiguas nescia ferre vices.

18 Casta placent superis.

Casta placent superis, puras ante omnia mentes
Servare, ô casto turba dicata DEO.

Aliter.

Casta tibi mens sit, casto ut sit grata IEHOVAE,
Non capit impuras, nec probat ille preces.

19 Vigilate timentes.

Quos habet haec vitae statio, vigilate timentes,
Nescitis quo stent ultima Fata die.

Vel

Nescitis, quo quem mors vocet atra die.
Cognita nemo suae tempora mortis habet.

20 De paruis grandis aceruus.

Spica fit e grano; spicis cumulatur aceruns,
Sic vir de puero, si bene vivat, erit.

21 Sus, non tibi spiro,

Ut subus est ingratus odor fragran tior omnis,
Sic stolidis virtus, pax pieta sque malis.

Aliter.

Multa legens sucum scriptis includo novellis.
Quid tamen haec ad te, Zoile? scribo bonis,

22 Flectimur, non Frangimur.

Flectit, non plectit Dominus mortalia poenis:
Quod facit, ut revo cet de via corda facit.

Aliter.

Non punit Deus, ut perdat, sed lapsare re formet:
Servantis cur non imperio obsequimur;

Aliter.

Quum mala nos adeunt, non frangunt ilico totos:
Duremus. Tantum, quae tumida, illa secant.

23 Vita diurna mea est.

Vita diurna mea est quid fumos venor honorum;
Si Domino fidens consequor astra, sat est.

24 Omnis caro faenum.

Quid moricure tumes? faeni spectato maniplum:
Talis es: Ec ce vires, cras quoque fascis eris:

25 Spes altera vitae.

Incerta est praesens, reftat spes altera vitae:
Vive DEO, et vitae spes tibi certa novae est,

Aliter.

Non metuo mortem, superest spes altera vitae:
Mors mihi perpetuae ianua pacis erit.

26 Spes una superstes.

Dimitto mundum et vitam: spes una superstes
Me vitae alterius per mala cuncta fovet.

Aliter.

Oppugnate hostes, me temnite sanguine iunctie
Curo nihil: me spes una superstes alit.

27 Pura placet pietas.

Pura pla cet casto pietas agnata IEHOVAE,
Qui coles hunc, sordes eice mente malas.

28 Marsisetis arandia cedunt.

Magna domant Reges: mansueris grandia cedunt.
Qui sapis, in paruos ne violenter age.

29 Rerum clementra custos.

Si fueris clemens, hostem sine sanguine vinces:
Crudelis, nullo milite tutus eris.

Aliter.

Non ita vis servat, veluti clementia regnum:
Clementem iuncto subditi amore timent.

30 Vindice Deo

Spreta quidem transit, quae facta iniuria nobis,
Non tamen illa fugit vindice spreta DEO.

31 Vim fuscuat ira.

Ne temere insulta misero, vim suscitat ira
Quae magna in paruis condita saepe latet.

32 Mens inmota malis.

Caede licet corpus, saevi in me, diripe sortem:
Mens invicta mihi semper et aequa manet.

33 Mag as vana terrent.

Saepius inflati vanas tre pidamus ad umbras,
Quos veri interea non movet urna mali.

34 Iram prudentia vincit.

Irato cedas; iram prudentia vincit,
Cum mala stultitiae ridet aperta suae.

35 Supera solertia vires.

Nil, temere fortes metuas: solertia vires,
Exsuperat certi tempore consilii,

36 Virtus securitatem parit.

Quisquis amas vitam securo ducere cursu,
Virtutem vitae pro duce, semper habe.

37 Preciosum quod utile,

Nil precio dignum est quod non est utile: merces
Quas emis, haud fama, ast utilita te proba.

37 Nil ultra vires.

In medio consiste, tuis par viribus esto:
Ne nimio serpas pondere victus humi.

Aliter.

Ne te effer nimium, maioraque viribus aude:
Quod potes, id studio perfice, tutus eris.

39 Tantum quantum possum.

Subdo humeros oneri, tantum fero, sors mea quantum
Ferre potest. Ultra nec volo, nec valeo.

40 Errantibus ductora odiosi.

Peccare adsueti, merito caruere Magistris,
Nam numquam iniustis iura ducesque placent.

41 Necmeta, nec onus.

Si quid agas rectum, nec onus nec meta laboris
Te retrahat vitio praepediente decus.

42 Currenti cede furori.

Qui sapis, ut vincas, currenti cede furori,
Namque furens celeri vincitur ira mora.

43 Maior post otia virtus.

Quum taceo haud ia ceo: maior post otia virtus,
Tempore vim menti suppeditante, redit.

Aliter.

Materiam rebus sapiens intra otia quaerit,
Cum stultus perdens rem simul ipse perit.

44 Ars potentior natura.

Natura informes generat, quos ars polit Ursos
Et durum, cura mite fit ingenium.

Aliter.

Quas natura negat dotes, ars curaque praestant,
Ut titulos etiam mancipia arte ferant.

Aliter

Ars undas sursum ducit, Natura deorsum,
Natura non plus ars ita iuris habet.

45 Violenta nocent.

Exsere paullatum (damno est violentia) vires
Impete ne proprio, trux velut Ursa, cadas.

46 Stultus aliena requirit.

Sorte sua gaudet sapiens, aliena requirit
Stultus, et amittens propria sero sapit.

47 Minuit vindicta dolorem.

Laesi indignantis minuit vindicta dolorem,
Reddidit auctori cum mala versa suo.

48 Fallimur imagine.

Fallimur externa deoepti ab imagine formae.
Ergo erit interior massa videnda rei.

49 Nullis staus tuta latebris.

Sit fraus tecta licet, tectam prudentia fraudem
Invenit, inventam vincit, et arte domat.

50 Et infima prosunt.

Quae censes abiecta, cave, contemnere: prosunt
Illa, et quam precii, plus bonitatis habent.

51 Aut mors, aut vita decora.

Vivere si tutum non est, moriamur in armis
Fortiter: has poscit patria grata vices.

Aliter.

Vita Tyramnide pressa gravis, mors dulcior illa,
Hanc petere aut illam temnere, fortis amat.

Aliter.

Pugua ferat mortem, aut dulcem victoria vitam:
Fortes a bello laus manet ista viros.

52 Iamparce sepulio.

Turpe viro, famam verrbis lacerare sepulti:
Vivos, non mersos funere, poena decet.

53 Nescit gula modum.

Qui sapis, et Bacchi et Cereris fuge munere vinci:
Nam gula, nî sternat non habet ante modum.

54 Fide et diffide.

Fide quidem verbo, sed menti credere noli,
Ni videas verbis consona facta dari.

55 Ateneris adsuesiere multum est.

Imbue primaevos doctrina et moribus annos:
Cuî puer adsuesces, hac eris arte senex.

56 Intentus in unum.

Quicquid agas, studeas opus esse intontus in unum:
Nam varius turbat mentem adimitque labor.

57 Fortis convit ia spernit.

Nil me vana movent turpis convitia linguae:
Latranti, indignuna, verba referre, puto.

58 Finis, non pugna coronat.

Fine bono vitam coneludere gloria vera est,
Fini, non caeptis, digna corona datur.

59 Fraudem sapientia pellit.

Fulci animum virtute, abiget sapientia fraudem,
Si qua bonis tendet retia ficta tuis.

60 Vigilandum.

Cingimur insidiis, vigilandum est ergo, malorum:
Inter habenda oculos pectore pulsa fides.

61 Et parua saepe nocent.

Quos superas censu, temere fuga temnere paruos,
Saepe duces parua magna obiere manu.

62 Amat victoria curom.

Vincere vis? labor adsit, amat victoria curam.
Vinces, si vincet non tua terga labor.

63 Mori malis quam foedari.

Oppetere innocuam quam foedari, elige mortem:
Mors siquidem vitae praestat honesta malae.

64 Vincit solertia vires.

Ingenium vires, animi solertia corpus
Vincit; Homo iunctim rarus utrumque tenet

65 Feroces reddit impunitas.

Indulge servo, facies de mite ferocem,
Et nisi compescas fuste, videbis herum.

66 Perseverandum.

Terreri gravitate cave, quin fortiter urge
Propositum: faaciet, quod negat hora, dies.

67 Tempore et loco.

Ne pudor in vultu, in rebus confusio fiat,
Temporefac cuncta et conveniente lorm.

68 Grate seruire iucundum.

Icundum est seruire viro gratoque proboque
Ipsa voluntatem gratia nempe iuvat,

69 Nusquam tuta Tyrannis.

Tuta loco non est neque milite septa Tyrannis:
Scilicet extra hostem semper et intus habet.

70 Amor caussa omnium.

Abdita quae toto vel aperta videmns in orbe,
Ortu et sine carens omnia fecit amor.

Hucusque Camerarian producta sunt etiam ex variis auctsribuss hinc iude collecta continustoordine sequentur.

71 Victrix fortunae sapientia.

Fortunae prudens teretis sapientia victorix
Quae facit acta bono claudere fine solet.

72 Ut pervenias ne propera.

Suffocat vires properatio praenia noxae:
Pauliatim facias ut bene rem facias.

73 Tuis bonis superbi.

Te factis metire tuis: incumbere famae,
Quam non sis meritus, stultitiae ipsa nota est.

74 Cam haerere in malo.

Quod male delinquis, breve sit ne longior usus,
Criminis in poenas conferat acta graves.

75 Probitati solum nomen.

Laudatur probitas verbis tamen alget in usu:
Tegmina sic virtus sic sua crimen habet.

76 Digito compesielabellam

Ne temere blateret, digito compesce labellum:
Plus tibilingua loquan, quam taciturna nocet.

77 Paupertas in irrisa mala.

Paupertas per se non est mala: dura videtur,
Quum male ridiculos, quos gravat, esse facit.

78. Maior sitis samae quam virtutis.

Famam omnes satagunt, virtutem quaerere nemo:
Cur? quia splendidius vivere fama solet.

79. Noscete ipsum.

Qui curas alios, ipsum tenoscito primum
Sic ex te alterius non male censoreris.

80. Venter, ingenii largitar.

Docta fames cogit caput invigilare labori,
Quo ventrem inventae fructibus artis alat.

81. Magno animo, nihil magnum.

Omnia contemnes, animum si noneris in te
Omni maiorem sorteque reque satum.

82. Conscientia bona.

Securos animi sibi meus bene conscis reddit:
Vive bene et nullo tempore tristis eris.

83. Cor scientia mala.

Incertos animi sibi mens male conscia pungit,
Perpetuo tristis, qui male vivit, erit.

84. Conscientia in oculis.

Conscia mens sceleris roties tibi pectus aduret,
Culpa oculos quoties stcinxerit ipsa tuos.

85. Adspice et inspice.

Quae novitate placent, res adspice et inspice prudens,
Quae placuêre cito, non placuêre diu.

86. Vincam Deo iuvante.

Omnia conspirent in me mala: Mundus et Orcus
Insurgant: vincam cuncta iuvante DEO.

Aliter.

Cuncta iuvante Deo vincam, licet omnia versum
Convertant vires me mala iuncta suas.

87. Nihilsit sine DEO.

Auspiciis fac cuncta DEI: quod enim egeris, omne
Invito vanum Numine fiet opus.

88. Vivo ut moriar. Morier ut vivam.

Ut moriar vivo, moriorque ut vivere possim:
Sic operas tradunt vitaque morsque sibi.

89. Disie adprudemiam.

Litterulas cole, non fructus ignare futuri:
Quum poteris pradens vivere: fructus erit.

Aliter.

Disce, sed ut studii tibi sit prudentia testis,
Nam literas fatuum quid didicisse iuvat?

90. Vu supra leges.

Legibus et reges parent et Regia plebes,
Vis tamen has rumpit. Plus valer ergo nefas?

91. Certa incertis antefer.

Nil promitte tibi, quod spes dat credula certum:
Antefer incertis certa, minora licet.

92 Ad mortem multi medici.

Vita molesta tibi est, et honestum quaeris agonem?
Tres adhibe medicos: cras feretri umbra iaces.

93. Mors iucunda illi cui vira acerba.

Grata viro mors est quem vita molestat a cerba:
Cui Fortuna favet, commeda vita viro est.

94. Vive non morti.

Si tibi vita placer, cave funere digna facessas:
Hoc age quod vitam seruet alatque tuam.

95. Diffide inimiro conetlicto.

Fide tibi, diffide hosti: sic nulla sequentur
Te mala. Suspectum est quod novat, omne fidem,

96. Felix nemo suo iudteio.

Multos felices vidi: se nemo beatum:
Nullus enim quod adest, id satis esse putat.

97. Labente quereu quisque itgna colliger.

Ligna ferunt omnes, quercu labente vetusti:
Inque hominis casus cantio cuique sua est.

98. Mens nulla sine DEO bona est.

Tellurem corpus, mens spectat origine caelum:
Hinc mens absque Deo nulla bona esse potest.

Aliter.

A caelo mens cuique sua est: sed mens bona nulli,
Arcano foveat ni DEUS igne, datur.

99. Nec spe, nac metus.

Subfulsi ratione animum, ne fluctuer in me
Vel spe, vel tacito pectus agente metu.

100. Numquam serosapere.

Nemo sapit sero, quisquis sapit. omnia tempus
Tempestive facit, si ratione facit.

CENTURIA QUINTA. 1. Est animus tantum.

NIl agis invitus, dum mens tibi desit agendi:
Omne animus tantum conficit auctor opus.

2. Consuetudotyranna.

Crudelis diva est, mala consuetudo; prehensum
Quae semel, avelli non sinit arte scelus.

3. Oecasio inescanda.

Sinon prompta venit, quaereada occasio facti est,
Quae dimissa semel, non reditura, fugit.

4. Quid et quomodo.

Quam quid agas. primum perpendito quid sit agendume
Tum fieri possit, qua ratione, vide.

5. Ne quid prater rem, nec nisi confecta.

Nec metas rerum egreditor, negque fine triumpha
Incerto, nam res utraque crimen habet.

6. Cura tibi secur asi, nam gratia Crocodilus.

Quod curas, cura sine curâ. Gratia namque
Te quaerente fugit, te fugiente venit.

7. Omnia cavaru, mihiltimuerit.

Firmum animum retine, mala sed ventura caveto:
Esto idem, variat sors ubicoeca vices.

8. Ne latres, nisi momorderis.

Ne verbo saevi, si perdere non potes hostem;
Cautior incautum ne premat ille caput.

9. Umbram pro corpore ne capta.

Res, non verba, vide: corpur, non corporis umbram,
Ne sero amissa cum cane carne gemas.

10. Morbus corporis, antmi medicina.

Corporis ex morbis animo medicina paratur,
Cum polor expressa mittit ad astra preces.

11. Mors contemnenda et non cont emnenda.

Non metuas mortem non obliviscere mortis:
Dante DEO levis est, absque DEO gravis est.

12. Fortuna adversa plus prodist, quam prospera,

Sors adversa usus plures, quam blanda ministrat:
Corrigit illa malos, perdit at ista bonos.

13. Periculosa fides.

Nec temere credas, nec apertus multa loquare,
Res est hoc aevo perniciosa, fides,

14. Crede cui vide.

Fide fide digno, et qui sit, circumspice, dignus:
Rara fides illi, cui nimiam esse putas.

15. Tatiens sapiens.

Dura pati sapere est: sapere est. patienter utramque
Fortunae invicto pectore ferre manum.

16. Dabit DEUS his quoque finem.

Fige pedem, nec cede malis: Deus his quoque finem
Quo minime speras tempore crede, dabit.

17. Honos alit artes.

Fomes alit flammam: Musae accenduntur honore:
Praemia conciliant artibus ingenium.

18. Pios in oculo vita.

Fronte pios vita quantum potes: intus hiantes
Sunt lupi, et insidias arte manuque struunt.

19. Modesti immodesti

Vidi ego complures vultu vixisse modesto,
Et tamen infamis vitae habuisse notam:

20. Taudem bona caussa triumphat.

Ne desponde animum, tandem bona caussa triumphat
Laurigerum victo cum levat hoste caput.

21. Malum ex victno malo.

Sis bonus ipse licet, tamen est vicima damno
Non bona, cum iustas ciam male perdit opes.

22. Auariss haredi aives.

Quaerit avarus opes haeredi pauper opimo,
Quando illum propriâ ditat alitque fame.

23. Cor sobrii, inore ebrii.

Sobrius arcanos si nolit pandere sensus,
Adde merum: fiet proditor ipse sui.

24. Laesa saepius patientia. sit futor.

Multa diu passus menti plerumque furorem
Induit, et poenas sumit ab hoste graves.

25. Quisque sibi proximus.

Quisque suos usus, dum verbis lactat amicum,
Quaerit, et in rebus proximus ipse sibi est.

26. Labor sine DEO irritus.

Iusta operi, vigila: labor est sine numine vanus;
Iunge preces, cedet non sine fruge labor.

27. Ut arbor, ita fructus.

Arboris in fructu natura, in prole parentum
Vivit, ubi vires seminat illa suas.

28. Sapientis lapsus conspectior.

Lapsus ubi est sapiens, it totam fama per Urbem:
Dira crepet Cerdo, mentio nulia mali est.

Aliter.

Deflectit paullum Doctus, fit fabula Mundo:
Errat incers totâ non sine laude viâ.

29. Verum ingratum.

Parte DEO natum, precio verum altius omni,
Omnibus ingratum nunc vetitumque iacet.

30. Si Deus pro nobit quis contra nos.

Pro nostra Dominus si sumpserit arma salute,
Quid no ceat nobis nostis iniqua manus?

31. Iustos DEUS tuetur.

Multa premunt iustum mala, sed Deus eripit illum
Omnibus, et propria munit ab hoste manu.

32. Tutibi consta.

Sis constans te nosce, animum virtutibus orna,
Vita tua in censu posteritatis erit.

33. Ante mortem vitia moriantur.

Qui sapis ante obitum morti tua crimina dede,
Sic tibi mors verae porta salutis erit.

34. Vana gloria nihil miserius.

Nil magis est miserum, quam gloria vana: dolorem
Quippe per irrisum cognita vana parit.

35. Spes miseros servat.

Spes miserosa lit et felicia tempora quovis
Promittit, pulsa nube, oritura die.

36. Quibnnus. idem nobilis.

Nemo paobus fuerit. fuerit nisi nobilis idem.
Nobilis et nemo, sit nisi mente probus.

37. Felix es memento DEI.

Cui sors laeta savet memorigere mente IEHOVAM
Qui faustam infausta vertere sorte potest.

38. Fortunato quavis terra patria.

Quoque abeas, vives auro comitante beatus,
Felici omnis enim patria terra viro est.

39. Felicium omnes cognati.

Semper habet comites, opibus qui pollet, amicos,
Qui quoque post vitae fata sequuntur opes.

40. Opum et amicorum una parens.

Una parens et opes, et opum producit amicos;
Notus et ignotus diviti amicus adest.

41. Mortalis ne supra DEUM sapias.

Mortalis cum sis, scrutari arcana caveto
Sensa DEI: simplex crede, timeque sat est.

42. Iudicio exige poenam.

Disce prius crimen, tum subrice legibus aequis:
Puni, ut fit levior crimine poena suo.

43. Cernit DEUS omnia vindex.

Nilhomini statuas, cui non sis ipse ferendo:
Adspicit, et factum vindicat omne DEUS.

44. Homo humaniter sentias.

Qui superas alios, hominem quoque te esse memento
Semper, et ante oculos spicula mortis habe.

45. Senem loqui, iuvenem audire decet.

Lingua seni prudens, iuveni auris aperta decoro est.
Discere laus iuvenum est nempe, docere senum.

46. Hospes ne loquax.

Hospes apud celebres fueris si forsan amicos,
Audi alios: nam omnis vocula capta tua est.

47. Fortuna fortunat spom.

Sie licet in constans, lapsam Fortuna tamen spem
Numine fortunat restituitque suo.

48. Non igni cedit, nec ferro.

Sanguine molitur: ferro non cedit et igni
Sic Adamas, CHRISTI ut sanguine nixa Fides.

49. Medice, cura teipsum.

Qui medi cis tractas manibus mea vulnera, cura
Te primum, et vitiis ipse medere tuis.

50. Silintio et Spe.

Spes fovet alma meam perfida silentia vitam:
Hinc anime requies, delicium inde venit.

51. Dinerso tempore diversa fata.

Nullis cede malis: olim meliora redibunt
Saecula, mutatis Fataque temporibus.

52. Modeste et horeste.

Mente liumilis vitam per honestos excole mores,
Et cader in cineres nulla querela tuos.

53. Sobrie et sincere.

Sobrius in rebus, sincerus et omnibus esto,
Hoc residet virtus vitaque tuta gra du,

54. Omnia vincit amor.

Difficile haud quicquam est dextraeque animoque volenti,
Conando vigilans omnia vincit amor.

55. Et nobis tempora veris erunt.

Fortunâ elatus, miseros contemnere noli;
Olim etiam nobis tempora veris erunt.

56. Nulli Fortuna perennis.

Mortales inter Fortuna volubilis errat,
Quos premit, hos alio tempore blanda levat.

57. Eruditio placidos facit.

Humanos doctrina facit, quos imbuit, omnes:
Tantum Asini vanâ cognitione tument.

58. Eruditio vitae baculus.

Disce tuae fiet baculus doctrina senectae:
Auro egeas: vitam sustinet illa tuam.

59. Tauper insanit, qui dat diviti.

Diviribus pauper, qui munera mittit amicis,
Se minuens, frustra per mare fundit aquam.

60. Iustus non facile ditescit.

Iusticiam cose, pauper eris: fraus ditat egenos;
Redde cuique suum dives, egebis ope.

Vel.

Cuique suum reddat dives, egenus erit.

61. Sapiens non audet.

Explorat sapiens, audet temere omnia stultus,
Qui sugit, haud metuit; sed fugiendo sapit.

62. Fuga, sapiemis repertum.

Audaces vulgus probat in mala sponte ruentes
Crede mihi, sapuit, qui dedit arte fugam.

63. Dat Fortuna raspitaque.

Dextrâ donat opes, adimit Fortuna sinistrâ:
Sobria mens, modico dives, utraque caret.

64. Mens bona et sanitas sunt vitae precium.

Rara, sed ampla duo rarae sunt munera vitae,
Mens bona mens sani corporis aequa comes.

65. Somnus mysterium mortis.

Somnus habet certae mysteria praevia mortis:
Sed brevis in somno, in funere longa quies.

66. Amtcus incommodus quid ab inimico differt.

Saepe venis, noxâmque adfers mihi semper amice,
Nonne hostem sic te mî sine fronte probas.

Vel.

Absis, et melius noster amicus eris.

67. Amicus, non nisi tu alter.

Si caelas secreta satis non credis amico:
Non aliter socio, quam tibi, crede tuo.

68. Amicum neque iratus deseras.

Commoveare licet, scito tamen esse sodali
Servandam in quavis re, sine labe, fidem.

69. Mendacium odiosum sapienti.

Turpe viro mendax prudenti lingua: sed illam
Vir sapiens odio semper et omnis habet.

70. Mendax non diu latet.

Vana suâ fa cile menda cia fraude patescunt;
Qui sapit, hic rebus consona verba facit.

71. Christo vigilante crux mitior.

Christus ut exploret iustos, cruce tangit, ab illo
Quo vigilante tamen mitior esse solet.

72. Quo maior, eo placabilior.

Qnanto animi superas alios virtute minores,
Ira animi tanto mitior esto tui.

73. Nigligentiom comitatur pauperiaes.

Horrida neseris paupertas accidat annis,
Et DEUS et solers cura vetare potest.

74. M lo ace. ca mors, iucunda bavis.

Horrida peccantes ceu mortis terret imago,
Laeta piis vitam sic parat illa novam.

75. Prospernas a DEO.

Prosperitas nulla est humanis fidere rebus:
Vis tibi succe dant omniaifide DEO.

76. Ardua glortam.

Non animos segnes, nec inertia pectora spectat,
Gloria, sed passos ardua digna manet.

77. Virtus animiin patientia.

Possidet humanae vires patientia vitae;
Aspera si cupias vincere, disce pati,

78. Nostra omnia Deo committe ida.

Rem decus et vitam vitaeque negotia CHRISTO
Crede, sinu reliquum spes gerat alma suo.

79. Deus iafima tellit, sublimia deprimit.

Deprimit elatos, depressos tollit in altum,
Et sortes hominum versat in orbe Deus.

80. Saptentis non est bis labi in eodem.

Bis labi in facto, non est sapientis, eodem:
Labuntur certae qui tationis egent.

81. Aurum omnia vincit.

Quae neque vi poteris, neque duro vincere ferro,
Aurum adhibe, cedent protinus illa tibi.

82. Labor medetur viriis.

Si cupias vitiis, quae sunt tibi multa, mederi,
Urge aliquid; lusus, otia, vina, fuge.

83. Omnia pratereunt.

Mortales quorsum vanos ambimus honores?
Vita brevis, rerum mors cita finis erit.

84. Vita hominum sine DEO caca.

Mens hominum coeca est: et vitae fallimur omnes
Decipulis, vitae nî DEUS acta regat.

85 Eundum, quâ DEUS vocat.

Erras in mundo, praeeat nisi lumine caelum:
Hanc sequere, ostendit quam tibi IOVA viam.

86 Bono nihil a divite timendum.

Auro te dives superet, tu pectore forti
Vince illum: probitas fortior aere tua est.

87 Obdura adversus urgentia.

Si te urgent aducosa, animos oppone viriles:
Obdura, victor praemia digna feres.

88 Omnia tua tecum porta.

Instructum virtute animum, ingeniique vigorem
Fer tecum, et tutas dives habebis opes.

89 Concordia ensuperabilis.

Concors vive, et te socium concordibus adde,
Nec robur, nec erit fraus metuenda tibi.

90 Unus nihil, duo multa possunt.

Per te nil facies. Si mentis acumine polles,
Qui valcat dextrâ, iunge tibi socium.

91 Spes proxima.

Obiciat nobis quicquid Fortuna malorum,
Iuncta animo vitae spes bona semper adest.

92 In dies meliora.

Annis aetatem, ingenium proventibus auge,
Quaeque ultra facies, fac meliore notâ.

93 Illicitum non sperandum.

Spes adstat precibus fimul et Rhamunsia nostris,
Haec regit et punit vota, sed illa facit.

94 Virtuti comes fortuna.

Non colitur virtus, successu absente laboris,
Virtuti it semper Fors moderata comes.

95 Fortuna felicior virtute.

In verbis virtus, Fortuna in rebus honora est:
Laus placet, at iaude es carior utilitas.

96 Paupert. is ingenii corruptrix.

Naturâ ingenium quod erat laudabile, pressum
Pauperie in mores transit abitque malos.

97 Bonis auspiciis inorp. e dum.

Adgredere auspiciis actus felicibus omnes:
Res male coepta, bono cedere fine nequit.

98 Male parta, male dilabuntur.

Quaerit opes natis mendaci Ludio linguâ,
Quo fine? ut luxu, non bene parta, vomant.

Aliter.

Ne mirêre opibus noviter censu ubere partis
Frustari haeredes: Res male parta perit.

99 Aere salus imerdum redimenda.

Argentum interea, quam vitam, perdere malis
Ne pugnatum abeas, militiam aere iuva.

100 Alius peccat, alius plectitur.

Bella cient Domini, serui pugnando necantur.
Insontes pereunt, sontibus ansa datur.

GEORGII CASSANDRI.

In Romam veterem et novam.

QUi miseranda videt veteris vestigia Romae:
Ille potest merito dicere, Roma fuit.
At qui celsa novae spectat pallatia Romae;
Hic poterit merito dicere, Roma viget.

IODOCI CASTNERI.

In obitum Henrici Loriti Glareani.

QUae tenet immensis vastus compagibus orbis,
Prona sub interitum corpora cuncta cadunt.
Fixa nec humanis usquam est constantia rebus,
Perpetuum possit quae retinere statum.
Subdita tam variis mortalis tempora vitae
Casibus, ex omni parte pericla ferunt.
Et tamen ut ferimus miserigenus omne malorum,
Militiae et fortes in statione sumus:
Mortis inexpletae fatalia iura subimus,
Et tristi tandem subdimur imperio.
Haec rapit, et curua, nullo discrimine, falce
Demetit, extremo cum venit hora die.
Non hanc arma Ducum, non summa potentia placat,
Non auro solidum divite pondus opum:
Forma nec, aut aetas, aut molli purpura luxu,
Aut summi turris vertice structa iugi.
Non animi dotes pulchrae, non aurea Virtus,
Ingeniive invat nobilioris honos.
Tendimus huc omnes: magno cum Caesare, sancti
Pontifices aequa conditione ruunt.
Ille perit gravidae miserintra viscera matris,
Saepeque cum fetu funere mater obit.
Integer et florens alius iuvenilibus annis
Hostili caesus vulnere forte cadit.
Hunc inopina rapit mors illum lapsus ab alto
Incautoque tulit quaelibet hora necem.
Alter ubi insanis temere se credidit undis,
Mersus arenosi gurgitis amne perit.
Saepe quis immodico distendens corpus laccho
Potores inter tristia fata subit.
Lurida quinetiam non aequo sidere pestis

Corpora lethiferis febribus aegra necat.
Membraque dilanians crudelis calculus Orco
Mittit, et hac vivos luce carere facit.
Cuncta quis enumeret mortalis eristia cladis
Agmina, queîs vita haec undique plena scatet?
Currimus incerti: dubia est fortuna, nec ullas
Constanti villius res sinit esse loco.
Omnia si repetas, fi prima ab origine voluas
Humanae miserum conditionis opus:
Nil nisi vana vides, mortali lege creata
Vertier in cinerem, qui fuit ante cinis.
Umbra sumus tenuis, folia et velut arbore lapsa:
Decidimus fragilis sicut in amne tumor.
Fluxa cadunt quaevis, et nigra morte recedunt:
Sic rosa mane viret, marcida nocte cadit.
Te quoque, magne fenex, nostri laus summa Lycaei
Invida mors terris, ô Glarenane rapit.
Vasta procellosis emensus es aequora ventis,
Saepe laborasti gurgite fluctivago.
Militia et functus certator strenuus ista,
Vicisti vitae mille pericla tuae.
Iamque merebaris longaevos ducere in annos
Stamina, cum filum Parca severa secat.
Vivis adhuc tamen: et dum vasti machina mundi
Perstiterit, toto nomen in orbe feres.
Grata celebrabit Glareanum laude perenni
Posteritas, tanto scilicet orba viro.
Et nisi vana meam fallunt praesagia mentem,
Perpetuo vatum carmine notus eris.
Editus aethereas es vix in luminis auras,
Continuo tantus crescere coepit honos.
Ipse novenarum rectorque paterque sororum
Pierii summus praeses Apollo chori,
Talia nascenti, sacra comitante caterua
Musarum, dulcifudit ab ore sono:

Nascere parue puer, nostrae modo nobilt gentis
Nomen, Hyantaei fama futura chori.
Noster es, aeterna facimus te dote beatum,
Et ferimus larga grandia dona marn.
Laeta tuas iamiam cernet Refpublica vires,
Te natum patrii gestiet ora soli.
Inclita praecipue cristas Germania tollet,
Forsitan hoc tanto cive superba vigens.
Scilicet et totus te iam mirabitur orbis:
Nusquam ignota tuae gloria laudis erit.
Aurea virturum primis fectabere ab annis
Praecepta, in vitium ne rude pectus eat.
Semper honestatis rectique cupidine flagrans,
Concedes nullum te maculare scelus.
Otia collaudet turpis, vel inertia luxus
Tempora: vinoso dedita turba Deo,
Deliciis Veneris, foedoque libidinis aestu,
Atque voluptatum per genus omne ruat:
Tu gratas deges studiis melioribus horas,
Sobrius, et laudum, praemia magna petes.
Parnasi scandes sancto conamine montem:
Taedia difficilis nulla laboris erunt.
Nec mora, ubi duro superaris tramite callem,
Et fueris bifidi victorin arce iugi,
Iure tuse capies meritissima praemia laudis,
Praemia vix ullis interitura rogis.
Florida Romanus tum nectet serta Monarcha,
Daphnaea decorans tempora fronde tibi.
Pierios inter vates, summosque Poetas,
Conspicuus lauro carmina culta canes.
Quali proh scribes operosa poemate versu?
Quam dulci lepidum nectar ab ore fluet?
Ipse tuo dulcem mirans in carmine venam,
Sistet arenoso flumine Rhenus aquas.
Et quae cumque colunt Heluetica rura Camenae.

Semper erunt faciles in tua vota Deae.
Sed maiore tamen restabit gloria laude:
Nomina quod faciat splendida, maior erit.
Nam varius hominum mores lustrabis, et urbes:
Nota erit ingento quaelibet ora tuo.
Inde tuae folers vigili prudentia menti
Accedet, summum iudictique decus.
Tu modo chare puer, rebus maioribus apte,
Isthaec perpetuo castra secutus arma.
Divitis ampla paret sibi munera Bartolus auri,
Convehat immensas Euclio avarus opes:
Veras tu capta gazas praestantibus ausis,
Laudatis decora dotibus, atque genus.
Utque renascens studiis melioribus artes
Ne pereant, opera nobiliore stude.
Sic ait: et dulci puerum complexus amore,
Neetareo nitidum tingit odore caput.
Cetera Castalium spargebat turba liquorem,
Cumque suis gaudet ludere deliciis.
Illa gerit Calathis fragrantia lilia fusis,
Nectit odoratis floribus altera opus.
Inque sinu gestant per magnum helicona puellum:
Et quacumque queunt parte fovere, fovent.
Qui tamen haec opus est Glareano carmina fingi?
Clarior ipse sois laudibus esse potest.
Ipsa volant lato numerosa voluinina in orbe,
Nec latet obscuro vivida fama loco.
Orba suo nuper veterum monumenta ia cobant
Lumine, vix nomen dignum erat Historiis.
Abdita nocturnis fuerant Romana tenebris
Gesta sed et Graiûm fama sepulta fuit.
Nulla Poetarum laudabat gratia libros,
Mendosa quaevis pagina labe fuit.
Aut obscura ferens perplexo taedia sensu
Tardabat gressus, lecta iuventa, tuos.

Perplexae Sophiae praelongis omnia libris
Dogmata sunt coeptas saepe morata vias.
Mersaque ad interitum tendebant optima vitae
Gaudia pene fera diruta barbarie.
Hic Glareanus adest, lapsuris undique rebus
Succurrens, studiis portus et aura bonis.
Instaurat veterum magno conamine honores,
Praesidiis fulcit corruitura suis.
Clara tenebrosis inducit lumina rebus,
Nigta coruscanti luce nitere facit.
Historiae mendas tollit, sordesque repurgans
Abstergit turpi pulnerulenta situ.
Quaeque sit actorum series, vel temporis ordo,
Supputat, et mundi saecula dinumerat.
Invidus oblatret, vel dentibus ista Theonis
Rodat, ut invidia viscera rupta crepent:
Roma tamen tantos repetat si grata labores,
Prisca suum rursus dicet habere decus.
Dicet habere decus laudata poemata Vatum,
Quae modo vestitu splendidiore nitent.
Quis Venusine tuum nomen, quis Naso diserte
Nosset et innumeros explicet arte locos?
Quis citharae dulces usus, plectrique sonantis
Alonstraret Lyricis metriqque scripta sonis?
Aut soluat caecis perplexa sophismata nodis,
Atque brevi Aonidum ducat in antra via?
Ni pius ille senex, rudibus Doctorque fidelis,
Hac vellet patrium parte iuvare solum?
Aspice quo cultu nitet ingeniosa Mathesis,
Quam non ingrato semita calle patet?
Dulcia divini poscis modulamina cantus:
Hac monstrat certam fidus in arte viam.
Nosse cupis numeros, audire Geometer optas:
Huc propera, methodus te brevis instituet.
Aetherei quaeris rutilantia sidera caeli,

Mensuras terrae vel petis omniparae:
Omnia succincta tradit brevitate fideque,
Sentibus et duris nil sinit ambiguum.
Cetera si memorem virtutum insignia tanta.
Musa mihi versus crescat in innumeros.
Nam tua quis numeret, vir praestantissime, laudis
Pramia? quis digno carmine cuncta canat?
Ipsa tibi aeternas grates iam fassa iuventus,
Deplorat mortis tristia fata tuae.
Et sata nobilior generosa stirpe caterua,
Iam tua lugubri funera veste dolet.
Quodque potest, facibus decorat, lacrimisque profusis,
Extremum sancto more ministerium.
Orbatum ast lugens tanto doctore Lycaeum
Plorat. et humentes iam rigat imbre genas.
Tota Friburgensis quid mirum moenia ruris
Tristari cladis maxima damna suae?
Ipsa graves rumpens tristis Germania fletus,
Iamdudum maesto talia corde canit:
Siccine crudeli, mors immanissima magnum
Pierio raptas de grege, falce mirum?
Nec te cura movet nostri, non aurea Virtus,
Non pietas, cani relligioque senis?
Non te progenies, animosum pectus et acris
Ingenii lumen divitiqeque trahunt?
Quis viri dem posthac ductorque paterque cateruam,
Sedulus ingenuis artibus instituet?
Mella ministrabit Graiûm quis dulcia? rectum
Monstrator callis quisue docebit iter?
Ac de Castaliis labrum puerile rigabit
Fontibus, ut Vatum nomine digna canat?
Non erit hac fidus possit qui parte iuvare,
Actantis praesens sit medicina malis.
Et nisi sacratae parcas mors improba turbae,
Atusue manus sanctis vatibus abstineas:

Forsan ad interitum studiorum gloria verget,
Succedet prisco barbariesque loco.
Maesta suum amittens Pespublica rursus honorem
Corruet indignis contremefacta modis.
Abdita sed sophiae mysteria luce carebunt,
Artibus ingenuis non erit ullus honos.
Quaeque solent veras ornare illustria dotes
Munera sunt precium vix habitura suum.
Ergo agîte unanimes quibus est in corpore sanguis
Acer adhuc, quos nec curua senecta premit:
Obulia laurigeri vestigia sumite vatis,
Insurgat virtus ignea pectoribus.
Vester erat nuper doctor, fidusque magister,
Ingenium cultis dotibus expoliit.
Donec ad extremam duxisset saecula lucem,
Corporis atque aegro carcere vita fuit.
Huic vos aeternas sincero pectore grates
Ferte ultro: Pietas quemlibetista decet.
Et quia fatorum stat ineiuctabilis ordo,
Cunctaque sub leges mors vocat atra suas.
Ponite tristiciam: Glareano gaudia vitae
Gratemur, sparso ture meroque focis.
Natus homo fuerat morituruo corpore quondam,
Calcandam mortis noverat esse viam.
Vixit in humanis sat saecula longa tenebris,
Aerumnas aevi vidit et innumeras.
Clarus Apollineo quod erat de monte sacerdos,
Ornatus lauro splendidiore caput,
Nom ine per totum fuerat notissimus orbem
Magnorum procerum iunctus amicitiae.
Omnes quis memoret, quibus hunc pulcherrima Virtus
Devinxitque decus nobilis ingenii?
Primus adest magno devinctus foedere Erasmus,
Cui similem numquam Teutona terra tulit.
Illeque praecipue, quo Gallia cive superbit,

Budaeus iuris gloria Romulei.
Fama Poetarum quos inter maxima quondam,
Buschius, hunc fido cordis amore colit.
Scilicet ignotos etiam, spatiisque locorum
Seiunctos, Virtus aurea conciliat.
Non illum ambitio, nec amor perversus habendi,
Sed tenuit iusti cum probitate decus.
Pacis amans, numquam furiosas daemonis atri
Amplexus sectas, iurgia, dissidía:
Maiorum coluit magna constantia avitam,
Sincera fretus relligione, fidem.
Non fastu inflato [(transcriber); sic: inflatu] quemquam, cristisve superbis
Contempsit, socium laedere turpe ratus.
Consiliis sed enim, studiisque iuvare paratis,
Censuit ingenuae nobilitatis opus.
Hac ita ad extremam dum vivit mente senectam,
Maturo filum tempore Parca secat.
Iamque beatorum coetu comes additus alto,
Aetherea felix vescitur ambrosia.
Spargite iam tristi flores lymphasque sepulchro,
Quod decet, extremum fiat et officium.
Carmina cunctorum gratam testantia mentem
Ista, viatores marmore sculpta legant.

Epitaphium.

Qui modo Phoebea redimitus tempora lauro
Ornabat nostrae clara theatra Scholae,
Germanaeque decus gentis, super ardua caeli
Astra sui fama nominis extulerat:
Nunc pius immiti Glareanus morte sepultus,
Squalida terrenis vermibus esca iacet.
Ingenium Virtus, Pietas, monimenta, labores,
Immenso passim cognita in orbe volant.
Morte carens superas conscendit spiritus arces,
Ac sancta Divûm sede beatus agit.

MARTINI CHEMNITII.

Manibus Davidis Chytrai.

RElligio, Probitas, Doctrina, Modestia, Candor,
Et cunctae ingenii nobilioris opes,
Sistere si possent properantia fata Dearum,
Quae prompta carpunt optima quaeque manu:
Naetu Cumaei superasses pulueris annos,
Saecula vel Pylii,magne Chytraee senis.
Nec tua ad Arctoum fleremus funera Varnum;
Nec tecum, heu,uno clausa forent tumuli,
Relligio, Probitas, Doctrina, Modestia, Candor,
Et cunctae ingenii nobilioris opes.

De eodem.

Conderet immitis nostro dum Parca Chytraeo
Lumina, perpetuos digna nitere dies;
Lugubres caeli radios caelumque videres,
Assiduas sensim soluier in pluvias.
Soilicet ipsa novum testantur sidera luctum,
Suppeditant nostris et lacrimas oculis.

PAULLI CHERLERI ELSTERBURGENSIS.

Ad Christ. Wursthisium urbis Basileae Encomium.

ME tua, Wursthisi, pridem vox blanda magister,
Aeri qui vultu metiris sidera Caeli,
Et totam radio describis gentibus orbem,
Sollicitat, monitisave vocans invitat amicis:
Ut patriae victura TVAE praeconia texam:
Rauriacamque brevi BASILEAM condere versu,
Te suadente, velim: Votis en obsequor aequis:
Et patriae refero non pulchro carmine pulchram,
Tantum summa sequeus rerum fastigia, sortem.

Nam quia Ter cenrum finire encomia metris
Poene cupis: libanda mihi sunt plurima paucis:
Non dicenda? loquar non omnia: plurima stringam.
Hoc genus officii tibi debeo care Magister:
Hoc BASILEA tibi: doctis me moribus alter
Imbuit: eximiam dedit altera fida puellam
Nunc quae me dulci carum vocat ore maritum:
Et facit assidue numeroia pro e parentem:
Extenditque meae surgentia nomina gentis.
Unde sed incipiam? dubius feror: undique densa
Obicitur mihi silva, tuae percongrua laudi,
O felix BASILEA? volant rumore secundo
Namque tuae laudes hinc usque ad sidera notae
Iampridem: gemino tuo fama sub aethere floret.
Sunt aliis aliae praestantes dotibus urbes:
Quas habet Elysio tellus Oenotria tractu.
Urbs, armis, Venetum: valido Florentia Iaccho
Praestat: coenobiis Monachorum Roma superbis:
Fertilibus campis, Verona: Bononia Musis:
Mantua at armentis: Sulmo felicibus undis.
Et multas hodie GERMANIA fertilis urbes
Enumerat: proprio quarum problemata quaevis
Nobilitanda venit: producta ad sidera TURRIS
Argentina potens peperit tibi nobile nomen.
Nobile Gymnasium peperit quoque nobile nomen.
Clara Vienna beat magni te Caesaris Aula.
Tinctum mutandae Francfurtum flumine Moeno.
Undique commendant Germana per oppida, merces.
Toto Daedaleas Mundo celebratur ob artes
Noricaberga, rudis sterili sita margine campi.
Urbem de Monachis dictam nunc Boia tellus
Obtinet, illa nitet domuum splendore superbo:
Misnica consimilis poterit cuî Dresda videri.
Et mire cultis tu Lipsia feta puellis.
Quas omnes vidi mirans: sua maxima dos est

Omnibus: et propria quaevis virtute triumphat.
At Basilea fenet cumulo regalis in uno
Plurima, quae reliquae divisis partibus urbes.
Accepere: furt Superum nec parca voluntas,
Cum Basilea tibi sua munera larga dedêre.
Sed iuvat in specie quaedam memoranda referre,
Quae tibi concetlit blando sors aurea vultu
Munera: U Vursthisi, tua mollia iussa secutus.
MAGNA Dei bonitas in te, Gens Rauraca, miti
Est effusa polo: nam tu caelestia Vitae
Verba tenes pure, caelestibus eruta Libris.
Et per Templa NOVEM, multis adaperta dicbus,
Aurea divinae resonant Oracula vocis.
O fortunatam nimium, tua si bona noris
Regia Gens: ductumque Dei, tractumque sequare,
Vana superstitio tibi pulsa: recessit ab aris
Impietas idola pro cul fugêre perusta.
Successitque Dei simplex Reverentia: plenam
Quae iacit in Christi meritoque fideque salutem:
Non in laruati dubio molimine cultus.
EST TIBI praeterea sanctasque piusque Senatus,
Sunt patriae patres, niveum ius dicere prompti
Omnibus urbe viris, dubia si lite laborent.
Sunt veteres marsi: sunt pieni iure Catones:
Sunt et Aristides: indeprensique Camilli
Fraudibus: et fratres hîc Scipio pulcher haberes.
ABSUNT Hannibales, Catilinae avidique Nerones:
Absunt Pompeii: Brutique: et Cassius audax
Haud aliquem tota consortem cerneret urbe.
Hûc fugiens Italos Astraea novissima, propter
Candorem populi posuit veftigia tuto
Sera loco: pax et requies comitantur eandem.
Coeca nocte licet sine TELIS ire per umbras
Civibus ut media res est tutissima luce.
Iusticiae id praestat solers tua cura, Senatus.

Et recti generosus amor: poenaque statutae
Sontibus: hic pulsi propter Pietatis amorem
Ad te confugiunt homines ex omnibus oris:
Inque tuo tuti gremio requiescere gaudent.
Si tamen est aliquis, miseros qui vexet et angat
Insanus nebulo: vinclis ac carcere frenant
Hunc proceres: pacemque docent: vim vique retundunt.
PACIS amans Basilea, procul discordibus armis,
Tranquillos sinit ire dies: sinit arma proteruis
Vana Getis: nec bella gerit, nisi poene coacta
Hostibus: innocuas armis defendat ut aras:
Proque focis ugnet: sociisue vocantibus adsit:
Et fidam meditetur operm: tunc martia virtus
Emicat: Heluetici tunc usus foederis ingens
QUID CIVES memorem fortesque gravesque piosque.
Et varie doctos: animis genus acre leonum
Germina virtutis,metuandaque fulmina Martis?
Quid studia? ut gnavae flaventis tempore messis
Formicae satagunt operis: nigroque feruntur
Agmine per sulcos: alimentaque lecta requirunt.
Inque domos condunt: operâ omnis semita feruet.
Florilegas aut qualis apes sub sidere verno
Exercet per rua labor: cum cerea fingunt
Tecta: vel ambrosio constipant nectare cellas.
Ardet opus: fragratque thymo redolentia mella.
Talis Rauriacos exercet cura Colonos:
Et tacitum patris agitant sub legibus aevum.
Cetero pate censu vivit, quo dives abundat.
Matronae magnis possunt aequare Lacaenas
Viribus: haec, dices, sed et illa, atque illa Virago est,
Obvia cum tulerint plateis: vestigia Musis
Succifluae forma certant praestante puellae:
Quae norunt legisse: colo subtilia ducunt
Fila: canunt hymnos: et amicula verba loquuntur.
Inque sui iuvenes, nudis aspectibus usae,

Invitant tractu rapiente poteuter, amorem.
Sunt Basilea tibi, speciosis plurima formis
Atria: verticibus sublimia: lata capaci
Circuitu: solidaque rigent ex pumice stiucta.
Quae magni poterant vel Caesaris aula videri:
Et Superos decuisse: Iovi dari limina digna:
Extra culta minus: miro sed splendida luxu
Intus et argento, Iaccho,granisque repleta:
Sunt variis opulenta bonis, mirabile visu.
Et Septem magnae claudunt vaga moenia portae:
Nec facili U ulcanus edax ratione nocebit:
Cumque nocet dira late volitante favilla,
Continuo cives domuum sarcire ruinam
Festinant: etiam quoties in cendia surgunt,
Vim prohibent: volitantque armis: atque aere coruscat:
Exspectantque hostem: serpitque peragmina murmur,
Ut campana dedit flammarum tiannula signum,
Pars altis haeret sonlis: pars advehit undas:
Et fontes haurit: properant, contisque revellunt
Semustas avido igne trabes: et flumina fundunt,
Dum restincta cadat vis flammae, atrique vapores
Tartaream late voluant ad sidera nubem.
Nec dos illa minor reliquis clarissima laude
Quod Basilea tuis Academia floret in oris,
Quae tibi concilict vivax in saecula nomen:
Te celebremque facit, cuius te nomine Saxo
Visitat: et toto divisus ab orbe Britannus,
Hessus item: Gallusque fugax crassique Poloni,
Atque loquax Italus, Boiusque, Variscia lato
Quos silvestris habet, vaga quosque Silefia tractu,
Huc fluitant iuvenes, Musarum blanda secuti
Castra gravesque viros, sua quos doctrina per orbem
Nobilitat notosque facit volitante triumhop.
Namque Lycaea tenent magnam Basileia laudem,
Quae, veluti Troianus Equus, cultissima fundunt

Pectora im externas studiis felicibus oras.
In quibus hoc superant Cicerones tempore docti,
Socraticique viri vivunt: doctique Platones,
Sunt Augustini, praestantesque arte Galeni.
Hypocrates, Legumque patres, iutisque periti.
Solus honore caret Vates Andinus, et Heros
Maeonius, qui tempus habent nunc forsan iniquum.
Hac etiam merito nobis celebrabere laude
Prae reliquis Basilea locis, quos spumeus ambit
Oceanus sub utroque iacent vel climate mundi.
Calcographia tua quod mire excellit in urbe,
Ars priscis ignota viris, ars, munere cuius
Mortales vivunt libri, fugiuntque tenebras,
Excusique typis totum sparguntur in orbem:
Ut ptecio effundant magnos leviore redempti.
Thesauros, haec sola facit, mirabile dictu,
Ur iam quisque suo totum late possit habere
Parnassum: Musasque novem cum principe Phoebo.
Haec mihi te notam fecit, carmaque, priusquam
Te Basilea meis inspexi ignotus ocellis
Hospes, et exacuit prono demulsa favore
Corda mihi, iussitque tuum pede limen inire.
Haec te commendat plus, quam res ulla per omnes
Terrarum populos, ut liber opinor aruspex,
Mitior aura ribi, caelumque salubre tenetur;
Et placrdi spirant consueto tempore venti
Urbe tua, non acre gelu brumalia foedat
Tempora: cumque venit cupidis messoribus aestas
Spicea, parturiens et feta campus arista
Flavescit, signo iam feruescente leonis,
Aestifer haud nimium dissindit Sirius arua,
Rhene pater fortasse solo geniale levamen
Sufficis amne tuo: qui frigore temperevauram,
Auram frigidulam. permistam flatibus auram.
Quam non inficiunt sordes, turpesque latrinae,

Curita? namque minor maleolentes Birsula sordes
Abluit immissa cum subterlabitur unda
Fornicibus: mira qui pendent arte cavati:
In Rhenumque vehit scrutandam piscibus escam.
Mira cano sed vera cano: qua fraude cavetur,
Ur non exhalet sceleratum clausa mephitis
Foetorem: quo saepe bonus corrumpitur aer,
Et morbosa procul tandem contagio serpit:
Cumque viris pecudes immani tabe trucidat.
Est victus facilis tibi: pleno copia cornu
Undique si credas, felicibus adfluit horis.
Ingeniosus ager dat farra: dat optima vina:
Mutatae merces, nummos: dant flumina, pisces:
Hercinium dat ligna nemus: quae nantia prono
Sponte vado veniunt, Birsaque humilique Visello.
Relueticique vehunt mulsores pingue butyrum.
Marchicus ipse frequens adit oppida pastor, et in fert
Gallinae teneros fetus: captasque volucres:
Auritos alii lepores: Sungavia pubes
Advectat frumenta rotis stridentibus: omni
Sunt fora plena die dapibus, quibus indiget usus.
Nil tibi paene deest: utinam cognoscere posses.
An liquidos etiam fontes, in poene trecentis
Quos videas scaturire locis in saxea labra,
Eloquar? et mira gratas dulcedine lymphas?
Quales vix alibi nostro gustavimus ore:
Has emptas magni reor Argentina, nec erro,
Optares tibi posse vehi: nam lympha salubris,
Erbona, praesentis non est dos ultima vitae.
Denique carminibus referam pulcherrima Tempe,
In gremio Basilea tuo quae maxima condis.
Quae si tansuolitem, lectori coecus haberi
Iure bono poteram: modo si m ca carmina lector
Ullus dignetur, placidis ut spectet ocellis.
Quatuor esse tibiconstat regalia Tempe:

Unumpons Rheni, cuius pars altera saxo,
Altera constructa est ligno bipatente, ministras.
Utque fugax Rhenus binas intersecat urbes,
Gurgtre caeruleo: sic pons super additus undis
Contiguis geminas quasi tignis copulat urbes.
In medio paruum veteri de more Saceilum
Conspicitur: quondam facturis vota Colonis,
Cum mare sulcandum foret, exoptabilis Ara.
Visitur ostiolum potro: per guttura cuius
Insidae matres (quae vel sua pignora ferro
Clam superant, velatroce manu thalamumue iugalem
Forte libidinibus maculant) truduntur in imum:
Ut bibulas saturent lethali flumine fauces:
Et vitam claudant constrictae fune sub undis.
Hoc in ponte viri, iuvenesque senesque, diurnis,
Si modo non prohibent immani murmure Cauri,
Et terris desunt pluviae, spaciantur in horis.
Commiscentque sonos: longisque fugacia fallunt
Tempora colloquiis: videas ternofque duosque,
Quatuor, et quinos vestigia compare motu
Tellere: tumque pari vestigia figere motu.
Numquam plebe vacat. pars ambulat, altera quernis
Incumbit fulcrisque cohors, et caerala spectat
Flumina pulsarum subterlabentia pontem.
Ex alto iuvenes aestivo tempore nudi
In freta desiliunt flunio mersantque profundo
Corpera cum collis: madidis neque crinibus extant.
Sed cito praecipites fundo voluuntur in imo:
Anser ut humidulus lymphis cum ludere gaudet:
Aut imas volitans sub aquas ad pabula mergus.
Interdum dulces animas in gurgite linqunnt:
Interdum remeant: iunctae stant undique naves:
Ad quas contendunt, sulcantes caerula palmis.
Hos spectant. alibi piscator nante carina
Alta petens, latam funda transuerberat undam

Et mox conclusis pelago trahit humida lina
Piscibus: ex alia puerorum parte maniplus
(Omnibus id licitum) sufpensos stipite pisces
Decipit, et calamo salientes ducit ab undis:
Quos sua credulitas uncum pelexit ad hamum:
Pensilia aut traxit tacitis in retia technis
Singulo sunt visu gratissima: Turris ibidem
Pulchra stat: et Rheni profugae superimmet undae:
In cuius supra spectatur machina tergo,
Aequales spaciis resonans distantibus horas:
Lucentemque globum lunae, lunaeque labores
Edocet aspectu. Nuper renovatus at infra
Stat Sonipes, ac frena ferox ingentia laxat:
Spiranti similis: depictus et arte magistra:
Torui barba viri flavet: volitantque capilli:
Lumina glauca micant: magnis flat naribus austros:
Praelongoque pedis pungit calcare Caballum
Horrendum, ingentem, visu mirabile monstrum.
Cum pede, quinque pedes calcar pedis esse sinistri
(Dexternamque latet) longum memoratur: equini
Crispantur villi: densissima cauda sed albet,
Insurrecta pilis: aurataque cingula lucent,
Pons etiam secreta tenet loca; bina Coloni
In quibus exonerant olidas in flumina feces
Ventrorum; quoties sors in superabi is urget.
Prima satis cantata mihi: nunc Altera Tempe
Succedant: Gemina summum qua Turre sub Astra
Erigitur Templum, roseas Orientis ad oras,
Est locus illustris: versus testantur Erasmi,
Quos legisse licct caelatos marmore quadro
Arberis ad patulae vivacem corpore truncum,
Pfaltz dixere locum Germani nomine: late
Illic diffusis Tilia est ampliqssima ramis:
Quam tredecim sua fulcra tenent: sunt sedibus apta
Marmora: dispositis condensaque frondibus arbor

Sessores dulci aspirans complectitur umbra.
Hic oculos pascit laram prospectus in aruum:
In silvas, montes, et amictas gramine valles:
In pagos: dalcique etiam loca consita Baccho,
Inq. trrepentis aquas Rheni: nam perfurit infra
Aestus atrox, capidus: vasta que voragine gurges
Murmure sorbet aquas: et volvit gurgite spumas,
Obvia cum scopulis illisa retunditur unda.
Demersam requiesse ferunt hoc gurgite quondam
Campannm: verum fama est obscurior annis.
Necsicus hic tantum celso locus aggere, pulcher.
Pulchrius est Templum quod proxima sustiner ora:
Rotterodame tua Templum memorabile tumba:
Antiqui splendoris opus, pulcherrima tota est
Plancies: circosque tenet spaciantibus aequos
Sub tin circaitu, sub fornice sacro.
Terria sunt Tempe septem subiecta trioni:
Hic ubi longa adiitum sancti dat porta Iohannis,
Incumbitque vadis saxosa rupe profundis.
Ad quam cum tendunt homines, in parte sinistra
Est locus, antiquum surgit de marmore Templum:
Et prope Templa viret saltus: quem saxeus ambit
Murus: sacra loci cognomen concio prodet.
Illic sunt Choreae depictae in pariete Mortis
Effigie vîva vivisque coloribus: illas
Praeceriens casu multum ducente Viator
Suspicit: et variae confusus imagine formae
Multa stupet: Caesar. Princeps Rex, curuus Arator:
Et Baro et Upilio, tatdusque bubulcus, avarus
Mercator: proceres alii, lurisque magister
Conspiciendus adest: et plurima femina mixta est.
Eminet inter eos, quae vix tamen ossibus haeret,
Mortis imago ferae: tortis accincta chelydris:
Nuda caput: dentesque albos, feralis imago.
Et secum iubetire. duces: iubet ire Tyrannos:

Doctos ire viros: pecorum iubet ire magistros,
Ire iubet iuvenes secum: iubet ire puellas,
Sive velint nolint, iubet ire: trahitque necatque
Clepsydraeque manu praetendit labile fatum.
Spectares luctam: sed mors rapit Omnia victrix:
Et nulli parcit sexu: nec denique parcit
Aetati: similem pauper cum divite sortem
Obtinet: et similem dives cum paupere sortem
Non pro cula foribus, depictis ossibus albet
Marmoreus paries: populi septusque corona
Oecolampa dius sacra verba docere videtur:
Talari fuscus tunica, facieque decorus.
Os hiatiarte micant gigiti: laevaeque volumen
Incumbit: pendet populus mussantis ab ore.
Oecolampadius, vivae qui verba salutis
Primus Rauriaca soluit constanter in urbe
Dogmata, Leucoreis quo tempore fulsit in oris
Lux nova, detersis pulsa cum nocte tenebris.
At Te planicies Petri quo carmine dicam?
Re tua prima venit; postrema sed ordine, palma.
Talia non alio vidi Viridaria saltu,
Qualia tute foves decorat quae plutima silva:
Ut possis Martisue nemus, saltusue Dianae,
Silva vel Alcinoi, ferres si poma, videri.
Elysius vix campus habet, Peneiaque ora:
Aut Cananaeus ager, nec tu Saturnia tellus
Delicias similes Caelo stant poene minaces
Aeriae ordinibus tiliae: serieque magistra:
Quae iucunda suis texunt umbracula ramis:
Ramis, lene quibus strepitans immurmurat aura:
Et molli somnos ibi suadet inire susurro.
Castaliis loca grata viris: loca grata pusillis,
Ludere quando parant: venit huc aestiva Iuventus.
Pars in gramineis tractant ioca laeta palaestris,
Pars pedibus plaudunt choreas: saltantque per herbam