Poemata sacra. Pars prima. Machine-readable text Fabricius, Georg: Poemata sacra. Pars prima. - Basel, 1567. Fabricius, Georg (Chemnicensis) Fabricius, Georg (Chemnicensis) XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ fabr2 Fabricius_poemata_1.html s001.html Fabricius_poemata_1.xml fabr2/jpg html Basel: Johann Oporinus, 1567.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 17 July 2002 Ruediger Niehl validation Description of this edition: Text typed - structural tagging complete - no semantic tagging - no spell check 25.01.2004 Peter Ströbel spell-check MORPHEUS spell-check completed GEORGII Fabricii Chemnicensis, viri clarissimi, POEMATUM SACRORUM Libri XXV. Ex postrema auctoris recognitione. Quorum Catalogum versa Pagina reperies.
man with fiddle on a fish
BASILEAE, PER IOANnem Oporinum. 1567.
CATALOGUS POEMATUM

TOMI PRIMI.

Odarum libri III.

Hymnorum V.

Poeanum III.

Heroicon I.

Carminum II.

TOMI SECUNDI.

Militiae Sacrae II.

Victoriarum caelestium III.

Amorum filii Dei I.

Pietatis puerilis III.

Precationum I.

Tristium I.

ILLUSTRISS. PRINCIPI AC DOMINO, D. Augusto, duci Saxoniae Electori, Landgravio Turingiae, Marchioni Misenae, Burggravio Magdeburgi, S. D. GEORGIUS FABRICIUS CHEMNICENSIS.

POetae olim et gladiatores, cum artem suam vel immunes legib. vel annis confecti desinerent, arma sua musica aut militaria templorum postibus, aut parietibus domorum affigere solebant. Idem reges et imperatores, aliqua optata exhilarati victoria, faciebant, ut detracta hostibus spolia, vel Feretrio Capito lino suis humeris apportarent: vel in aedibus quas suo quisque Statori, Custodi, Propugnatori, Servatori voverat, consecrarent. Vetustatis exempla, caelestibus tribuentis omnia, displicere nemini possunt: cum animus gratus Deo sit acceptus, et probetur communi hominum sententia. Equidem ipse in vita humili, et functione parua, cum gladium nequeam, ut tiro David gigantis Palaestini, aut baltheum dicare, ut Apollonii Syri Iudas Machabaeus: volui meae iuventutis exercitationes Deo omnipotenti deditas dicatasque esse, a cuius bonitate et copia, facultatem animi atque ingenii omnem manare certum est: et quod datum caelitus concessumque est, ad ipsum auctorem sapientiae et largitatis, merito refertur. Relinquamus aliis, ut cantillent ebrii, ut saltent simias, ut ludant, convicientur, rideant: parum ista ad virum modestum, plane nihil ad hominem Christianum: quos autem studii sui in adolescentia levioris poenituit, numero bonorum recte adiciuntur. Sed dolemus non iniuria, in clarissima luce doctrinae et veritatis esse adhuc, qui contemnant et reprehendant, cum pulchritudinem et elegantiam studiorum, tum praesertim eam partem quae ad laudem divinam spectat, idque in nullo magis, quam in hoc scripti genere concinno et sonoro, quod ad adolescentes tantum pertinere dicunt: in viris ineptiarum, in senibus dementiae in dicium esse clamant. Traducuntur M. Antonius Flaminius, et Georgius Buchananus, politissimis ingeniis viri praediti, quod Ecclesiae Christi canere, quam delubris Minervae aut Apollinis maluerunt: sed illorum gloria aeterna apud Deum futura est, et immor talis: horum et fama et vita interibit. Exoptavimus nos quoque eruditis probari: sediis, qui sunt nominis divini quam sui appetentiores: cum nihil sit ad laudem sincerum, ad gloriam durabile, quod honori et magnificentiae Dei unius non serviat. Habet vero hoc in primis ars Musica, ut tenerrima sit, et ad flectendos ac quasi subigendos animos plurimam vim afferat, et aetatem etiam nondum corroboratam demulceat. Itaque cum artifices pudici, sobrii, Dei amantes non sunt: ista ars ingenia corrumpit, mores depravat, tota inficit templa, urbes magnas evertit, tam tacita dulcedine, ut dam num prius non sentiatur, quam corruptela et labes disciplinae atque honestatis, quasi effusa pestis, subito appareat.

Quamobrem ne quid damni rei literariae aut Christianae a me daretur, in his Poematibus castam et liberalem Musicam adhibui. Ipsa quidem edita hactenus pleraque sunt, sed non uno tempore: nunc tandem in unum volumen congesta. Hoc cum amicorum hortatu emittere decreverim, ea quae ipsis displicuerunt, meliora feci: quae sunt visa mutan da, emendavi: quae fuerunt profana, tanquam filices et urticas ex agro culto eradicare solemus, sustuli: ut soli Deo excelso, et eius unico filio, Regi Redemptoriqueve nostro, et Deo Spiritui sempiterno, sua relinqueretur altitudo, maiestas, celebritas. Absit enim (placet mihi gravissima divi Hieronymi voce loqui) absit inquam, ut de ore Christiano sonet, Iuppiter omnipotens: ut audiatur me Hercule, ut me Castor: ut cetera, portenta magis, quam numina. Displicet seni iam Augustino, quod Musas ad olescens, quasi deas aliquas, vel iocando commemoraverit. Quid enim (ait Tertullianus) Athenis et Hierosolymis? quid Academiae et Ecclesiae? Quae concordia (inquit Paulus) Christo cum Beliale? qui consensus templo Dei, cum simulacrorum delubris? Quis pius animo aequo aspicere olim potuit in uno monte templum Dei, et sacellum Veneris Syriacae, regnum Iudaeorum tenente Solomone? Quis bonus absque indignatione nunc audire potest, in eo loco, in quo Virgo dominum caeli terrarumque peperit, exstructum ab Hadriano Imp. fanum Adonidis? et in quo postea pro genere humano victima ipse Christus immolatus est, ab eodem positam Iovi Olympio statuam? Caelestia ab humanis, a profanis sacra discernen da sunt: non aliter, ac removenda sunt a scholis Odea, theatra ab Ecclesiis. Conatus idem sum in his Poematibus facere, ut prophana reicerem omnia. Sed rudem in hoc exercendi genere nunc deposituro, in mentem mihi venit, non posse id fieri, neque fieri debere, Dux Auguste, Elector amplissime, sine tuae auctoritatis voluntate. Quam obrem hos libellos, olim patronis aut amicis singulis traditos, nunc universos tutelae potentissimae committo: et ad pedes tuos, more gladiatoris defatigati, quinquagenarius depono: ea spe et fiducia, Celsitudinem tuam fore pietatis et studiorum perpetuum patronum, ac mei etiam defensorem clementem. Deus aeternus, Elector inclite, diu conseruet florens imperium tuum, idque faciat esse salutare ac diuturum. E ludo illustri, Misena Hermundurorum, pridie Nonas Maii, M.D.L.XVII.

LECTORI PIO. Quod non concinit aut Deum perennem, Aut refert benefacta magna Christi: Quod non dat meritum piis honorem, Aut mores facit elegantiores: Quovis id titulo aut colore praestet, Noli Fabricii putare carmen.
IACOBUS FABRICIUS Chemnicensis. His in vota Deus benignus Odis Laetis rebus et asperis vocatur, Ob vitae dubias fugacis horas. Hic CHRISTI pretiosus ille sanguis, Per tot vulnera pro salute fusus Humana, quasi rivulis scaturit: Et corda hymnifero movens susurro, Suadet pura agitare festa Christo. Hic sunt inclita Spiritus ministri Caeli turba, Dei parata nutu Infestare malos, probos tueri. Heroum nitet hic decorus ordo. Hic laus est sua foederi marito, Carmen conveniens rei pudicae. Hinc exercitium sacratioris Feruet militiae patrum priorum, Hic victricia signa cum triumphis, Quos sancti pariunt viri, Angelique Hostilique trophaea mira caede. Nati Virginis hic vigent Amores. Hic aetas rudis excitata discit, Quid mandet Pietas, parens, magistri, Sacrarum pia summa contionum. Hic caelum gemitus precum subintrant. Hic dant gaudia Tristium querelae. Sic de fonte aqua limpido salubris Secure bibitur: nihil verere, Putoris nihil his inest libellis, Non est hic Camarina, nec Mephitis, An sanctique lacus, palus ve Lernae.
PHIL. MELANCHTON AD Comites Lippienses.

Deo gratias ago, quod Germaniae dedit egregios poetas aliquot, quos et erudita antiquitas probasset: Eobanum, Sabinum, Stigelium, Micyllum, Georgium Fabricium, Adamum Siberum, et alios. Horum scripta inter vetera poemata legere iuniores etiam utile est, ut considerent exempla, quae ostendunt, quomodo veri Dei laudes in Ecclesia carminibus celebrare possint. 1559.

DAVID CHYTRAEUS.

Nostra aetate Eobanus, Fabricius, et alii, Sacra cantica, et historias, et dicta Scripturae praecipua, carminibus luculentis expresserunt.

IOANNES STURMIUS Georgio Treptae.

Habet Saxonia virum magnum, Georgium Fabricium: magnum virtute et doctrina. Versus facit puros, apertos, festivos, et huiusmodi, ut etiamsi laurea non donaretur, tamen vere suapte natura et industria, laudatus sit laureatusqueve poeta.

IDEM, ALBERTO EBLEBIO.

Georgii Fabricii ingenium cuiusmodi sit, et quae versibus coscripsit, et quae oratione soluta tradidit, clare ostendunt. Magnum acumen, summa industria, excellens facultas, quibus accedit virtus atque religio: usque adeo haec magna, ut nos qui vivimus, eum amemus, posteritas vero sit ad miratura.

CAELIUS SECUNDUS CURIO Lib. Secundo de Schola.

Georgii Fabricii Hymnis, et Odis ad Deum omnipotentem, nihil divinius, nihil in eo genere perfectius.

IOANNES FLINNERUS SUMmi templi apud Argentoratenses pastor, IACOBO Fabricio Chemnicensi, Suo charissimo.

Gratia Christi sit in aeternum tecum, mi Fabrici. Accepi nuper tuas literas, XII Augusti ad me datas: quibus nihil mihi fuit gratius, non solum ob doctrinam, sed et ob vestra itinera felicia, atque in primis ob constantem tuam amicitiam. Video autem ex eis, tibi nostras, quas in Galliam misimus, non esse redditas: quod dolemus. Cum autem iam plane nihil temporis mi hi restet ad scribendum, ablego te ad Antonii Werteri literas, e quibus nostrum statum mediocrem, Christo sit gratia, cognosces. Hanc schedam scribo, ut ex dono tuo repetam fratris tui doctisimi versus, sancto regi Daniae Christiano tam charos:

Sint unum, doceant unum, fateantur et unum, Qui bene de Christi nomine nomen habent. Illorum nullis virtus animosa periclis Cedat, et heroa tristia mente ferat.

Posteriores, centies mihi accinere dignatus est, si videbat me tristiorem. Priores obiciebat in omnibus Ecclesiasticis, domesticis, et aulicis negotijs, saepe decies uno die: Ey wat maket gi? Sint unum, doceant unum. wat arme sacken sein doch dar, dat wi minscken nit sulke guote Versklen mocken studiren? Hoc restor revera: et supersunt plures boni viri in aula huius regis, qui mecum totiens audiverunt. Nam ex aula Electo ris Saxoniae mittebantur fratris tui scripta semper ad eum: et Latina carmina bona libentissime, si de Christo erant, legebat et intelligebat. Si tempus ferret, plures indicarem. His in Christo bene vale. Salutem ex toto corde precor Apollonio et Alberto fratribus Eblebiis, et omnibus vobis. Tuum me mansurum, quoad vixero, tibi persuade. Datae Argentorati, raptim, 17 Martii, Anno 1564.

CHR. SCHELLENBERgius. Fabricii varie resonat lyra. plectra poetis Singula sint aliis: omnia Fabricio.
ILLUSTRI DOMINO GEorgio Principi Anhaltino, Comiti Ascaniensi, Domino Cervetiorum et Bernburgensium, Magdeburgico et Miseno Praeposito, GEORGIUS FABRICIUS Chemnicensis S. D.

EZECHIAS rex Hierosolymitanus, nuntiator regis Assyriorum aduentu, priusquam de exercitu conscribendo, aut de munienda urbe cogitaret, ad collocutionem cum Deo, et ad Dei prophetae consilium confugit; maiore spe in suis et boni viri precibus, quam in copiis auxiliaribus, aut firmitate murorum collocata. Neque sane fiducia eum fefellit. nam et Ecclesia et Repub. conservata, manu caelesti, et gladio an geli Dei ab omni metu periculi est liberatus. Admirandum hoc exemplum est, et animo memoriaque tenendum: ut et nobis quid faciendum, discamus: et a Deo quid sit exspectandum, ne ignoremus. Omnes autem piorum precationes, aut ab animi corporis ve periculo, magnisque aliarum rerum necessitatibus oriuntur, quae deh/seis2 kai\ proseuxai\ kai e)nteu/ceis2 appellantur a divo Paulo apostolo: aut ex beneficii accepti grata recordatione erumpunt, quod genus ai( eu)xaristi/as2 nomine idem comprehendit, cum vel e malis erepti gratias agimus, vel affecti meritis, laudum hostias, aut labiorum vitulos (ut prophetae loquuntur) immolamus. Igitur et obsecrantes in rebus angustis, et implorantes in casibus magnis, et interpellan tes in calamitatibus: seu psalmis, hymnis, atque omni celebrationis genere laudes dicentes, et agentes gratias Deo, iustum debitumque officium facimus, et voces minime inanes irritasve iactamus: modo ea ratione Deum, qua ipse voluit et praecepit, unius sei licet Christi nomine et auctoritate, invocemus. Illorum enim non ferenda superbia, et in rebus divinis deploranda ignoratio est, qui aut sua virtute dignitateque nituntur aut aliorum potius, quam Christi patrocinio, se gratiosos fore confidunt. Nam qui audent Deum, patrem appellare, cum Dei filio Iesu Christo alios anteponant? qui suum nominare patrem, quem in filio nolunt agnoscere, cuius beneficio filiorum nomen et ipsi accepimus? et Abba pater (ut Roma nis et Galatis Apostolus testatur) dicere au demus? Atqui de hac potentia qui Christo detrahunt, neque Dei nomen sanctum haberi, neque regnum ipsius propagari, neque fieri voluntatem cupiunt. contemptu enim Christi, nomen filii negant: superbia, regnum destruunt: voluntatem, doctrinae corruptione, obscurant. Quare cum et impii, et arrogantes, et mendaces sint, Deum non colere pure, non invocare religiose, non docere sincere, possunt. Delicta sibi condonari, verbo dicunt: sed rident eam revera sententiam, non solum merita efferendo, sed vendendo aliis nescio quas iustitias suas. Quid est, quaeso, insania, si haec non est? extollere, quod non queas: vendere, quod non possideas? In iudicio testimonium, aut suffragium in comitio, aut in senatu sententiam habere venalem, sceleris et perfidiae est: preces in Christiano coetu vendere, et in Ecclesia aliorum recte facta nundinari, pium et religiosum censeatur? His certe fraudibus et imposturis tum vera invocatio prorsus sublata, tum Christi meritum ita extinctum est, ut eius mentio publice eiecta, et ex hominum animis penitus evulsa sit: contra vero errores veteres revocati, et gentilis superstitio introducta, et totum impietatis regnum confirmatum. Exemplum ex umbra literaria recens proferam, viri inter eruditos non ignoti. Marullus Constantinopolitanus, patrum memoria, Hymnos conscripsit, ut Graecus, non ineruditos: ut externus, satis elegantes et Romanos: sed cum in iis Imperii amissionem, ruinam patriae, et exilii sui miseriam commemoret, quem (obsecro) agno scit et inuocat liberatoren? aut cui vota pro spe reliquae vitae facit? nonne Soli, Lunae, Stellis, Aetheri, Ventis, Caelo ipsi? Quod si in Graecia, in qua floruit: aut in Italia, ubi exsulavit: doctrina de vero Deo, eiusque filio Iesu Christo, nota fuisset; aut si in doctorum saltem bibliothecis libri sacri non iacuissent pulveribus obruti, qui potuisset in id oblivionis ac dementiae incidere vir maxime eruditus? neque Iovis mysteriis initiatus in antro Dictaeo, sed per baptismum Christi sanguine ablutus in Ecclesia. Tumulus igitur eius cum mihi in Piceno monstraretur, propter temporum illorum miseriam et istius viri casum ingemui. Nostra vero aetate cum caelestis doctrina quasi renata sit, et renovata melior disciplina, et magnae illae tenebrae lucis clarissimae splendore discussae: rectum, et viro bono dignum est, in singula ista merita, nomini divino gratias agere, et clementiam Dei omni studio, voce, oratione, literis celebrare: ut ad colendum et illustrandum religionis nomen atque auctoritatem alacritas excitetur plurimorum. Convenit tanti operis memoriam retinere omnes, sed in primis literatos: cavendumque, ne ii ocio aut ingeniis vel in Dei contemptum, vel in aliorum hominum perniciem abutantur: quos et avocare a pravis opinionibus poterant, et ad maiorem virtutis amorem impellere pro sua sapientia et existimatione debebant. Scite profecto in veteri comoedia, Aeschylo interroganti, cuius rei gratia poetam in ad miratione esse conveniat, Euripides respondet:

decio/toutos2 kai\ nouqesi/as2, o(/ti belti/ous2 te poiou=men tou\s2 anqrw/pous2 e)n tai=s2 po/lesi

Poetam videlicet commodum quemdam et sapientem virum esse vult, eiusque virtutes prestantissimas lucere in emendandis civium moribus corruptis. Mores autem hominum nemo emendat, nisi veras certasque de Deo, et de salute animorum sententias afferat, et omne genus honestarum actionum et vitae laudabilis demonstret: cultum quoque Deo probatum, et inuocationem sanctam, non superstitiosam, non adumbratam, non quaestuosam instituat. Quibus rebus florentibus, optime res Christiana constituta est: neglectis vero, aut depravatis, etiam in bonorum omnium copia, et in reliquarum legum aut traditionum cultura, maxima confusio, et haec vita miserima est: quia firmis ac necessariis, in dolore, morbo, exilio, carcere, cruciatu, morte, destituitur et privatur consolationibus. ad quae mala toleranda, vincen da ve, nulle vires aut rationes humanae satis levationis aut roboris habent. Fide ardente, conscientia bona, precibus assiduis opus est: ad quae maxima munera, non natura formamur, sed Dei verbo instruimur: quae non a sapientibus traduntur, sed a spiritu sancto infunduntur: nec potentum beneficiis contingunt, sed a filio Dei donantur, solida. sempiterna, divina bona. Ex praecipuis vero cultibus, quos probat Deus, et quos manda is praecipit, vel maximus est, laudis et gratiarum actionis, qui semper frequentia nitescere, et porro ad alios doctrina, usu, veritate propagari debet. quo quidem ita capitur, et quasi devincitur suprema etiam Numinis vis, ut sese mortalibus aperiat, et sua piis decreta expromat. Urbem Sodomorum flagitiosam atque impiam, cum Deus evertere statuisset, idque no vo quodam et inaudito exemplo, Abrahamum sui consilii noluit esse expertem: sciebar enim, senem optimum, talem in se Dei voluntatem liberis et nepotibus cantaturum, et celebri memoria propagaturum esse ad posteros. Quid hoc exemplo dulcius? quid facto notius? Cognosci, diligi, laudari Deus uult omnibus dictis et factis: nullius dignitate movetur, nec tenuitatem ullius abicit: neque magis metuendus est ob potentiam, quam propter facilitatem et clementiam amplexandus. Haec cum literis exemplisque prodita et te stata sint, saepe animo et sensibus sunt reputanda. ut quemadmodum siti urgente, limpidum fontem aut potionem salubrem poscimus: ita mentem caelestia appetentem, quasi cibo meditationis eiusmodi pascamus: et secundum Poetam nostrum Magnum,

Laeti bibamus sobriam Ebrietatem spiritus.

Ebrietas autem ista etiamsi a minus exercitatis non sentiatur, a profanis aperte irrideatur, ut in Hanna Samuelis matre, et in ipsis Christi Apostolis factum est: tamen contentione precum et Spiritus divini quasi insinuatione et exoramnda et exuscitanda est omni pio: ut veluti animi bibentium mutantur vino, ita nostrae mentes intuitu et copia beneficiorum Dei erga indignissimos, e caecis demum videntes, memores ex ingratis, e tristibus alacres efficiantur. Hac incensus cupiditate, et desiderio verbi Dei, cum ante annos aliquot iis in locis versarer, in quibus exemplorum pessimorum conspectus, et doctrinae Christianae nulla esset cura: hoc exercitationis genere meipsum et mo nere et coercere sum aggressus. Nihil est enim difficilius, quam publicis moribus repugnare: et ea est naturae hominis imbecillitas, ut nihil ex animo citius effluat, quam de Deo et eius beneficiis cogitatio. Postea in ipso bello civili Saxonico ad meos reversus, et in mune re, propter tempora, satis gravi ac molesto versans: plura addidi, donec hos ad Deum omnipotentem Odarum libros excuderem: quos illustris nominis tui auspicio, Georgi princeps, mittere in publicum volui: ut te et patrono clementissimo, et iudice benevolentissimo ad mei cum defensionen, tum honoren uterer. Non enim cum praeclaris Germaniae familiis, antiquitate et claritate generis solum certas: verum etiam varietate doctrinae, cognitione rerum multiplici, sacrarum literarum et consuetudinis Ecclesiasticae scientia, cum vi ris doctissimis es conferendus: labore, studio, assiduitate, etiam diligentissimis anteponendus. Quod si iudicio tuo hoc scriptu probavero, facile reprehensionem inuidorum sustinebo in eo, quod ad hoc argumentum tot et tam diversa carminum genera delegerim. Magnorum certe virorum facta et res gestae, suam quandam tractationem, et proprium (ut ita dicam) sonum requirunt: et veluti alia est querela funerum, alia vox conuiviorum: alius item urbanorum sermo, alia conuiciato rum vociferatio: ita numeri quoque definiti sunt, et rebus singulis accommodati modi. Laudibus autem Divinis, ut omnium mortalium voces ac linguae, ira omnis numerorum varietas, et cantuum modificatio, et artis universae Musicae flexibilitas convenit: siquidem in illis non tam concentus et suavitas vocum, quam mentis puritas, et pectorum canentium harmonia consideratur. Verum accipe Domine hoc parvum a me munusculum, qualecunque observantiae erga te meae indicium: quod te pro eximia et singulari humanitate, et pro rara ac praestanti virtute atque doctrina, clementer facturum esse confido. Humanitatem norunt familiares tui omnes, et ego ipse saepius sum expertus: doctrinam demonstrant praeclara librorum monumenta, quae ad omnem posteritatem veritatis, pietatis, constantiae, studii tui erga Dei Ecclesiam, salutaria et perpetua erunt testimonia. Deum aeternum precor, patrem Domini nostri IESU Christi, ut Ecclesiae suae, et his regionibus ac patriae tuae diutissime incolumem te conservet. Vale. Misene Hermundurorum, e ludo illustri.

XIX. Calend. Septembris, Anno salutis in Christo restitutae, M.D.L.I.

 GEORGII FABRICII CHEMNICENsis Odarum liber Primus. AD DEUM OMNIpotentem. ODA I.

Dicolos distrophos. Versus sunt Archilochii. Primus compositus ex dactylico tetrametro, et stochaico ithyphallico dimetro brachycatalecto: constans scilicet ex duobus dactylis, spondeo, dactylo, tribus trochaeis. Alter, ex iambico monometro hypercatalecto, et trochaico dimetro: factus ex iambo vel spondeo, iambo et syllaba longa, tribus trochaeis.

De excellentia Fidei.

PRaevia sideribus, pandens iter arduum salutis, Lux vera mentis, tristium levamen, Alma fides, hominem quae sola beas, facisque iustum, Choros et inter caelitum reponis. Quae premis atque fugas supra caput imminens periclum, Necisque terrorem omnibus minantem Demis, et auxilio numquam sinis esse destitutum. Per Adriam, Aetnam, per truces tyrannos Intemeratus iter carpam:neque pontus, ignis, ensis, Nec ulla inermi vis nocebit umquam. Nam comitante fide, fractus licet obruatur orbis, Nihil bonis quid quam mali timendum. Credidit, atque fide constans Abrabam, tremente curvus Producit ex anu senex, potentem Egregiumque animi natum: subitoque iussus illam Mactare stirpem, spemque posterorum, Sustulit intrepidus telum. datur ecce vox ab altos En semrecondas, iam satis probasti Pectora fida Deo. Pastor quoque regius, gigantis Suis puer nulli timendus armis, Saxa pedumque tenens dextra, furiasque vimque sprevit, Imparque membris aenei Goliae: Sed fidei gladio victor, caput abscidit superbum, Egitque plenum gloriae triumphum. Nempe fide Pharium transit pelagus, minace fluctu Moses: sequentes copias tyranni, Arma virosque videns mersos rapido interire ponto. Tum pertinaces ense continente Proterit indomitus gentes, populumque sistit illa Fluente dulci lacte, melle terra. Inuia nam fidei nulla est via, seu per aestuosas Syrtes ituro devorantis orbis, Sive per horribiles lucos, et Auerna regna Ditis. Haec ipsa carnis molle lubricumque Vincere sola potest. haec Pelion Ossae, et altum Olympo Inferre Caucasum potens, et Istrum Iungere monstrifero Nilo. hanc bone Christe semper Nostrisque frigus mentibus repelle. Fidere dulce tibi nobis sit, ut omnis ista vita Sermone, factis, cogitatione, Teque tuamque canat mortem, tibi fidat, inque solum Te credat. Extra namque nulla Christum Vera salus animis, spes nulla, redemptique nulla, Via ad beatas certa nulla sedes. ODA II.

Dicolos distrophos. Primus versus est longus sive hexameter heroicus, constans spondeo et dactylo indiscretis, excepto loco quinto, qui usitare solum habet dactylum. Secundus, Archilochius dactylicus dimeter hypercatalectus, compositus ex pentemimeri dactylica:hoc est, duobus dactylis, et syllaba una.

Ne bonorum ignoratione petamus, ad salutem inutilia, vel noxia.

QUi verum videant, et non rapiantur, ut alto Navis in Oceano, Diversis animi ventis, rarissima turba est. Quid'nam homo lucis habet, Post vetiti morsum pomi, violataque iura Primi parentis Adae? Nonne preces precibus, votis contraria votae Fundimus ad superos? Quaeque viam aeternae remorentur saepe salutis, Heu stolidi expetimus? Ille nocens aurum, magnos rogat alter honores, Seclaque Mathusalae. Formam alii, multi robur, validosque lacertos, Dulceque coniugium: Ingenio cupiunt meliores vincere, et optant Laude parare decus. Denique quae sua quemque iubet vitiosa voluntas, Flagitat illa Deum. Sed quot propter opes misere periere? quot alte Hora brevis solio Praecipitavit? et in primaevo flore iuventae Abstulit atra dies? Noxia forma fuit Helchiti: robore Simsone Stratus ab ipse suo est. Isaides thalamos illustres laude pararat: Quid tamen uxor ei Profuit, iniusti tunc cum crudelia regis Arma tremens fugeret? Ingeniis quoque (quis credat?) sapientia magnis Attulit exitium. Cum petat insomnes non excludentia curas, Materiamque mali Stultus homo: tu qui placidissima nomina, Iesu Christe redemptor, habes, Quae bona sunt nobis indulge, nec nocituras Aure repone preces. Quod si perpetui, fidei documenta, labores Nos sine fine prement: Da flagrans pectus solido pietatis amore, Duraque forte pati. Quale fuit media in turba, cumuloque malorum, Acer Iobe tuum. Sin domus incolumis, reliquis nec fama laboras Anteferenda bonis: Nec segetem rubigo, greges contagia laedunt, Horreaque implet ager: In cunctis animum excelsum, recteque fruendi Adiice notitiam. Ut mens divino, (seu nube aquilone remota Clara sit orta dies, Sive austri turbent) ipsis animosa procellis, Seruiat imperio. Nam qui spes firmas in te uno fixerit, omni Tempore laetus aget. ODA III.

Dicolos distrophos. Versus Archilochii. Primus iambicus trimeter, secundus dimeter, uterque acatalectus: qui in locis paribus iam bos, in imparibus iambos vel spondeos admittunt. Prior lex pedibus absoluitur, et dicitur senarius: alter quatuor perficitur, et nominatur quaternarius.

Pro Christianis principibus, ut iuste imperent.

SEu principi bono regamur, seu malo, Omnis potestas a Deo est. Sanctoque iussi non renitimur iugo, Nisi ille mandet impia. Quod sit bonus dux, et quod aequus civibus, Donum supernae gratiae: Quod saevus autem, quod repugnans legibus, Nostro meremur crimine. Terris Pater, largire cunctis principes, Tuae faventes gloriae. Qui te colant, qui te colentes diligant, Nihilque credant utile, Quod non ad omnium salutem civium, Bonunque spectet publicum. Qui non cruenta bella, non affectuum Caecum sequantur turbinem: Sed esse patres, esse custodes gregis Se Christiani cogitent. Et cum nec unus cernat umquam singula, Nec solus ex se dux sapit, Dei timentes atque cordatos viros, Pericla fortes spernere, Puras habentes a pecunia manus, Adiunge amicos regibus. Quales Ietro ferre de cunctis iubet Suae maritum filiae: Qualesque legit fortis Abiae nepos Prudente corde iudices. Pestes at illas, qui cruore pauperum Instar Labanis victitant: Qui iura condunt, nulla seruant: qui fovent Malos, premuntque innoxios: Qui veritatem blanda per mendaciae Migrare cogunt exsulem: E Christiani, non dans impiis locum, Expelle principis domo: Ut imperando sancte, et exemplis bonis (Omnes suorum subditi Mores sequuntur atque facta principum) Vulgus trahatur, et velut Imaginem loco locatam in arduo, Bonum intuens in principem, Iustum colat, volensque eidem pareat. Dux ipse rursus in suos Mentis paternae cognitus, gravissimi Onus laboris perferat: Nec pro salute traditi sibi gregis Vitam neget profundere. ODA IV.

Dicolos tetrastrophos. Choriambici omnes: priores tres Asclepiadei tetrametri acatalecti, constantes spondeo, duobus choriambis, iambo vel pyrrhichio. Quartus Glyconius trimeter acatalectus: factus e spondeo, choriambo, et pyrrhichio.

Ut aequam ubique mentem Deus praebeat.

QUicquid lativago spirat in aequore, Aut quaecunque tulit terra animalia, Quicquid sol oculis aspicit igneis, Nil infirmum homine est magis. Qui dum cuncta Deus dat bona praepotens, Venturi peragit temporis immemor Aevum: sin mediis forte leporibus, Surgit triste aliquid, iacet. Seruare intrepidam casibus omnibus Mentem perpetuo qui velit integer, Misso numine divinitus indiget, Constantisque animi fide. Quare seu dederis divitias Pater, Seu tu pauperie colla premes iugo, Seu nos innumeris esse periculis Terraeque et pelagi velis Subiectos, vacuam sive laboribus Aetatem incolumes ducere, seu bene Nobis, seu male sit: ne nimium in bonis Tollat pectora gaudium, Adversisque metus deprimat, effice. Nam quicunque suis te sine viribus Confidit, sterili mandat inania Demens semina littori. ODA V.

Tricolos tetrastrophos. Primi duo Alcmanii dactylici tetrametri acatalecti, qui costant ex pentemimeri iambica: hoc est, spondeo, iambo, et una syllaba: et dactylis duobus. Tertius Alcaicus iambicus tetrameter, hypercatalectus, hebens primo et tertio loco spondeum, secundo et quarto iambum: quibus additur syllaba in differens. Quartus

Alcmanius dactylicus tetrameter acatalectus, compositus e duobus dactylis, et totidem trochaeis.

Pro tutela status Christiani, contra Turcae tyrannidem.

O Christe, nutu sidera temperans, Nostris benignum praesidium malis: Quem nemo frustra umquam rogavit, Corde rogans humili, fideque. Quas concipis non immerito, graves Iras, ob horum crimina temporum, In mitius converte, parcens Supplicibus miseris, precamur, Nox atra Eoo surgit ab aequore, Eurusque nautas murmure territat, Crudique Thraces Christiano Perniciem meditantur orbi. Iam vela cerno, stareque classibus Aequor, tubarum iam fremitus vocas, Arma arma poscentum: resultat Vocibus Naemus, et ora Ponti. Quo dira vis, quo se furor impius Convertet? in gentem, pater optime, Quam proprii nati cruore Criminibus placidus piasti. Ostende cunctis obsecor seculis, Quid possit in te vana superbia: Atque hunc procellosis ferocem Obrue fluminibus Pharonem. Quae terra gentis funera Christidos Non hausit? aut quod non mare sanguinem Nostrum bibit? quis non acervos Mille vagis numeravit aruis? Adversa nobis qui sola calcibus Urget, ruinas tam lachrymabiles Audivit: aut si quis remoto Longius hinc remoratur orbe. Sunt plena nostris sidera cladibus, Augentque luctum praetereuntium Voces superbae, quas molestis Auribus heu nimium voramus. Aut non Deum gens haec colit impia: Aut si colit, tam naufragio gravi Mersa, impotentem monstrat esse, Qui mala tanta queat levare. Auerte tantum dedecus, et tuum Serua per omnes in columem gregem Gentes, ut immani tyranno Non furere hunc liceat furorem. Te rursus Afer, teque Asia invocet, Olimque magnis Graecia nobilis Ausis, reponat thura Idume, In Solymis adolenda templis: Ut praedicetur nomen ab omnibus Sanctum tuum:nec qua est habitabilis Tellus adoretur Bahalis, Aut Mahometis inane saxum. ODA VI.

Monocolos. Versus Alcaicus choriambicus pentameter acatalectus, exspondeo, choriambis tribus, iambo vel pyrrhichio. Utitur eodem Horatius ter, Catullus semel.

Exhortatio ad paenitentiam, propter diem IIII. Cal. Iun. anni M.CCCC.LIII. Christianis calamitosum, capta a Mahumetanis Constantinopoli.

QUis nostris lacrymas luminibus, quisue dabit sonos Aptos flebilibus vocibus? aut dicere quis potest, Quae contra populos Christiadum Thrax mala perpetrat? Eheu flenda dies, et picea digna nimis nota. Auster nempe polum caeruleis abdidit imbribus, Vernae lluce etiam triste caput Pleiades altera Obscurae extulerant, et rubeo Bistonis alveo, Euxinusque vadis sanguineis pontus inhorruit: Cum portas veteres diruit, et moenia nobilis Byzanti, Scythiae praevalido milite fervidus Hostis, cumque Orientale suo lumine (pro dolor) Privans imperium, ceu leo, vel tigris in Indicis Enutrita iugis, saeviit in Christiadum gregem, Blasphemoque nefas evomuit pectore plurimum, Opprobrando iubens Christiadas poscere scilicet A Patre atque Deo, quam nequeat ferre suis opem. Sol caelo ipse iubar, nube latens, condidit igneum, Intactumque prius Parrhasides Oceanum petunt, Visum instare chaos, visa ruina horrida temporum. Tellus, astra, fretum, signa novi tristia posteris Portendere mali, cuius in hunc nulla quies diem. Non quod difficili Christe pias, non placidus, preces Spernas aure, tui perpetui foederis immemor, Immensaeque neges supplicibus munera gratiae: Sed nos dura premit culpa, sed heu heu nimis improbe Aetas acta, tot in criminibus, matris ab ubere. Mens nostra et scopulis durior, et surdior aequore, Contemptrixque, quod hoc iam revocas tempore, luminis, Verbi Christe tui, quod totiens urbibus atque agris Cantatum, assidue quod canitur, vix humiles ferens Fructus, nento animum factaque dum corrigit impia. Sed tu parce precor, parce precor: perque crucem tuam, Per quam Christe tenes aethereo cum patre gloriam, Indulge veniam, nec socii detrahe spiritus Lumen, ne tenebris obruta mens recidat in nefas. Ac si quid precibus restat adhuc, non sine fertilem Apros atque sues vastificos perdere vineam. Dentes frange feros, saevitiamque excute barbaram, Divinae petulans iste canis fulmina dexterae Fractus sentiat, et daemonio cum Mahometico Aeternae meritum iustitiae supplicium ferat. Tandem ut per populos Christiadum gloria nominis Decantata tui, belligerum corda adamantina Flectat Sithonidum, ferre tuis munera debita Templis, paxque solo, paxque salo floreat aurea. ODA VII.

Dicolos distrophos. Primus est Aristophanicus choriambicus dimeter acatalectus, ex choriambo et amphibrachy. Secundus Alcaicus tetrameter acatalectus, ex epitrito secundo, choriambis duobus, et amphibrachy: quamquam propter syllabam in extremo communem, in fine amborum bacchius etiam invenitur.

Ut Christianos ab hostibus pressos, Deus dignetur erigere.

CHriste hominum redemptor Nostrain afflictis statio ac portus amice rebus, Conde preces benigna Aure clamantum mediis fluctibus ex malorum. Praelia miscet Euro Auster, in nostrum caput omnes veniunt procellae, Sidera cum profundo Saeviunt. mortem ante vident (eheu) oculos paratam, Perdere quos atroces Veritatis, crimine magno, meditantur hostes: Vel Babyloniorum More, quos vexant Sybaritae, madidas habentes Sanguine Christiano Dexteras: vel quos Asianus gravibus coercet Imperiis tyrannus, Qui tuos exstinguere vult, et minitatur omnes. Quem Nabathaea regna, Quem timent Persae, celeris quemque sciens sagittae Parthus, et Africanae Ingemunt Syrtes, populos quem trepidat pererrans Occiduos Iberus: Christe, quae mens sit miseris, quotue malis premantur, Cognita res tibi uni: Resque ut uni cognita, sic solus et unus ipse Ferre potes levamen. Ergo quos dignos placido nomine filiorum Gratia fecit esse: In fide serua stabiles, pectoraque erigendo Debilitata firma: Ut suis cum sevideant criminibus severum Supplicium subisse, Rursus erecti, et veniam suppliciter rogantes, Experiantur iram Posse sedari gemitu, riteque paenitendo. Nec Deus ipse mortem Vis, sed ut vivens homo tandem malefacta purget. ODA VIII.

Dicolos distrophos. Primus Hipponactius trochaicus dimeter catalectus, e trochaeis tribus, et una syllaba. Proximus Hipponactius iambicus trimeter catalectus, constans ex iambis quinque et sexipede, admisso tamen locis imparibus spondaeo.

Ut voluntate egregia ad Deun semper erecti, res humanas contemnamus.

REbus est in omnibus Nihil beatum: suavitas amaro Blanda felle tingitur. Nihil fidele, quicquid aestuante Pontus ambit aequore. Nihilve constans mobili sub orbe Luminis triformis est. Etin metu, spe, gaudio, timore Tota vita degitur. Inane quicquid, sensibus putando Voluit anxiis homo, Velutque per loca incitus movetur Turbo plana verbere: Ita his miser molestiis, et illis, Inquietus angitur. Fretum, solum, polum benignus auctor Administrat omnium, Regitque corda fulciendo mentes Debiles fidelium. Hunc inuocemus, hunc precemur, ut det Fluxa cuncta spernere, Nec in caducis spem locare fixam. Nam beare neminem Opes, amici, sceptra, honorque possunt: Una sed salus, Deo Placere, nec periculo minisque Territum recedere A veritatis et salutis arce. Cumque mundus omnibus Fidem professis instet, et perennis Hostis innocentiae, Caroque nostra ducat in barathrum, Regna dira et horrida: Adesto, nam potes iuvare, Christe. Neve legibus tuis, Datoque vivendi modo, voluntas Corde cesset improbo: Rogantibus, quam saepe polliceris, Fidus afferas opem, Tuoque nostra praelia et labores Ense victor adiuves. Ensem sacrati gratiam et favorem Scimus esse spiritus. Sic aegra mens et saucia, atque mille A tot hostibus dolis Petita, non in tam gravi duello Deseretur, omnibus Malis tuo favore liberata. ODA IX.

Dicolos distrophos. Primus versus heroicus hexameter, qui et Epicus dicitur: alter iambicus dimeter, qui et quaternarius. de quorum compositione, secunda et tertia Oda dictum est.

Pro angelo, custode unicuique homini attributo, gratiarum actio.

CHriste, quot insultus hostis, quot saeva pericla Custode abarces Angelos: Quem nobis vitaeque ducem, sociumque salutis Pio dedisti numine. Quis mortalis enim tot retia nexa, suarum Infirmitate virium Effugeret, sinon meliore adiutus opum vi, Malum imminens evaderet? Nam nulli sua tuta domus, fidique penates Essent, et armis improbos Muniti ac ferro nequicquam iremus in hostes, Aut in manus grassantium, Votaque deprensi frustra faceremus in alto, Nec herba morbos tolleret. Et seges agricolam fallaci luderet aruo, Non uva funderet merum. Nemo suam aspiceret, dulcissima pignora, prolem, Matris necatam viscere, (Tanta sitis perdendi hominem) nisi Christe fidelem Cunctis dedisses angelum. Quo Lothus exitium comite, immissumque Gomorrha Vitavit imbrem sulphuris. Quo socio, Medum patris unica cura Tobias Iter peregit inscius. Quo retinente, tremunt rabidi Daniela leones, Iubasque ponunt horridas. Quoque tuente, meum non obruit aequoris undae Caput, Metauri ad ostium. Talibus insidiis cum corpora nostra petantur, Quae mentibus quies erit? Omnibus illud agit vaesanis diribus hostis, Ut deleat veram fidem, Extenuetque Dei meritum, securaque reddat Vitae et salutis pectora. Quod mea si centum resonarent plectra Camenis, Non machinas tot proderem, Quot ferus hostis agit, quibus et pia pectora quondam In grande compulit scelus. Isaides constansque fide, princepsque repertus Amans Dei, gratus Deo: Isaideque satus, quo nil sapientius umquam Sol orbe vidit igneo: Atque fidem cuius supra, fundamina templi Christus locaverat sui: Ausi omnes immane nefas: constantia victa est Pellacis astu daemonis. Gratus inex haustae bonitatis munera, gratus Agnosco corde supplice, Qui pateris raros inimici fraude perire, Tuam expetentes gratiam. Adiciensque duces, qui nos per cuncta gubernant, Aulae supernae milites, Aspera cuncta domas, pedibusque Acheronta superbum Colentium te subicis. Da precor, ut tali assiduis pro munere grates Lingua omnis, omne cor sonet: Utque eius, curae cuius nos subicis aequae, Velut clientes, Angeli, Post opus exactum vitae, socii, atque perennis Cives putemur patriae. ODA X.

Dicolos distrophos. Versus choriambici acatalecti. primus Glyconius trimeter, alter Aselepiadeus tetrameter. ex quibus etiam generibus facta est Oda quarta, sed auctis strophis, et positu earum inuerso.

Ad pellendam humanae mentis ignorantiam, ad Deum Spiritum sanctum.

O Splendor Patris ignee, Caecarumque Deus lux bona mentium, Noctem somniferam fuga, et Inflamma facibus pectora segnia. Nil nos quam tenebrae sumus: Necueram minimae notitiam rei, Ni tu luce carentibus Praesis ingeniis, possumus assequi. Per te novimus unicum, Qui caeli residet culmine, principem. Per te, quod patre prodii Verbum, teque tuo numine conciti: Cuius forma licet nequit, Humanoque modus pectore percipi, Cum Nato et Patre comparem, Et trinum veneramur fide, et unicum. Per te, cum vaga flectimus In terras iterum lumina, cernere Nos nil, cernimus: omnia Errorum tenebris obsita tristibus. Quare lampade flammea Nigrantis placidus nubila disice Noctis, purpurei tuis Splendorem revocans solis amabilem, Ne spes lubrica virium Nostrarum, specie decipiat boni, Incautos faciens pedes, A recta temere vertere semita: Aut ne nos vetitam levis Error cogat opem quaerere nescios. Ut qui dandus honor Deo, Ut quae pro meritis gloria filio, Uni detur honos Deo, Uni pro meritis gloria filio. ODA XI.

Monocolos tetrastrophos. Versus Asclepiadaei choriambici tetrametri acatalecti: quorum compositio et numeri proxima antecedente Oda, et supra Oda quarta sunt demonstrati.

Pro meriti Christi illustratione et propagatione.

SQuallebat tenebris horrida inertibus, In cultoque situ traditionibus Deformata hominum, quo nituit prius, Clarum perdiderat Relligio decus. Non hic plura canam digna piaculo, Quae contra fidei dogmata Christidos, Auctorisque Dei iussa patraverat, Ingratorum hominum perfida caecitas. Unum, unum satis est, et nimium grave, Quod nostris meritis posse putavimus, Quam Christus peperit uulnere plurimo, Caelestem miseri scandere patriam. Hanc nubem Boreae flatus amicior, Inducta pepulit luce: nec ut vagis Mortale in tenebris perpetuo genus Marceret, luteae nescium originis: Sol ipse insolitas ante secans vias, Arctoo exoritur pulchrior aethere, Et cum Parrhasiis (sic placitum Deo) Stellis, Oceano non caput occulit. Ut lux ista novae splendida gratiae, Terrarum penitus per sola fulgeat, Praeclaraeque necis sentiat, ultimo, Fructum si quis adhuc axe reconditur. Per Christi meritum, perque crucem datur Caelum, vita, salus, et venia, et favor: Firmis inque fide, fonte simul sacro Purgatis, pretii munere nullius. Cuius qui merito morteque nititur, Et fosso sitiens de latere hauserit, Non fretus propriis viribus aut ope, Rectum solus iter tendit ad ardua. Affixus licet et totus erit Deo, Et fructus fidei proferet uberes, Se seruum tamen hic dicet inutilem, Ingratumque benigni officiis heri. Hos Christe o animis sic tibi deditos, Utque ad te referant omnia sedulos, Conserua miseris temporibus precor, Mansuetusque tuo numine protege. Atque illos, tenebras qui medium diem Dicunt, officii non memores tui, Illustra placido lumine gratiae, Illorumque doma pectora ferrea: Nosque omnes, tua quos concilians patris Iram, mors rapuit tartareo iugo, Coniunctos simili foedere, paceque, Fac tecum superis vivere sedibus. ODA XII.

Dicolos distrophos. Versus primus heroicus hexameter, secundus iambicus trimeter: de quibus actum est in superioribus.

Pro conservatione concordiae in Ecclesia.

QUi regis imperio quicquid fuit atque futurum est, Caelo soloque, Ecclesiae sanctae caput: Nos tua membra sumus per acerbae uulnera mortis Facti, tuaeque Christe non pudet crucis. Quanta sit, ipse vides, levis inconstantia mentis, A te parente quae optimo atque maximo, Quovis exagitata noto, deflectit, et auras Captat fugaces, vana mundi nomina. Caligo humanis, heu, quanta in mentibus haeret, Caligo lucis Spiritus egens sacri. Quot sectae, et verae pugnantia dogmata legi? Quot indirempta factionum iurgia? Quot foveae, et scrobibus caelata tacentibus antra, Et semitarum torta sunt divortia? Quique prius sociis pellebant viribus hostem, Quam dira miscent invicem nunc praelia? Christe tui populi memor, inviolabile verbum Parentis, et rex, atque verus pontifex, Eice vendentes de templo sacra Simones, Hostes tuos nostrosque non placabiles. Nec sine discordi lacer ari quaeso furore, Coniuncta quae fuere sanctorum agmina. Pontificemque pium concede, piosque ministros, Qui te unicum monstrent Parcentis filum, Quique sacro inuigilent verbo, et se nomine dignos Factis fideque Christiano comprobent. Ne lupus in miseros ullus sic saeviat agnos, Aprisque detur dissipanda vinea. Nos sumus, o bone Christe, tuo quos ipse redemptos Dignatus es sacro lavare sanguine, Nos sumus in toto grex contemptissimus orbe, Quod haeret in te plena spes fiduciae. Nos sumus, admissi sceleris quos paenitet, eheu Nihil merentes, te rogantes gratiam. Respice nos, propter tua tot promissa paterna, Quae nesciunt vere inuocantes fallere. Erige collapsi semiobruta moenia templi, Eius iacentes et ruinas excita. Inviolata tui perstent oracula verbi, Nomenque puris praedicetur vocibus. Ut sint unamini concordes foedere cuncti, Vitentque acerba Christianis iurgia. Tum qui sunt pravis (ut multi) erroribus acti, Cedant libenter veritati cognitae: Huic ut terrenae, superae quae illius imago est, Sit una mens, velut caput unum Ecclesiae. ODA XIII.

Dicolos tetrastrophos. Tres primi versus Sapphici hendecasyllabi pentametri acatalecti, facti e trochaeo, spondeo, dactylo, trochaeis duobus. Quartus Adonius pentasyllabus dimeter acatalectus, constans dactylo et spondeo. Propter extremam syllabam priores clauduntur spondeo: is qui accinitur, trochaeo.

Pro Ecclesia, et pro vigilante praeside.

COlligit nubes violenta Cori Vis, et humentes quatit auster alas, Auditin vasto tumidum profundo Navita murmur. Cymbulae heu quantum fragili timetur, Quae tot insanis agitatur undis, Dum iacet ductor nimio gravatus Pectora somno? Quae salus, quae spes reliqua est quietis, Esca num monstris dabimur marinis, Membraque haerebunt in inhospitali Naufraga saxo? At Deus, nostri miseratus, istum Protinus tollas animo veternum, Desque rectorem dubiis peritum ocCurrere rebus. Qui manu clavum teneat fideli, Quique nunquam amittat, in alta magni Semper intentos oculos levando Sidera caeli. Vocibus cuius per amanter omnes Pareant: cuiusque alacres et ultro Quae tibi soli placeant iubentis, Iussa facessant. Da precor cymbae modo fluctuanti Hinc et hinc mites Zephyros, eosque Qui ferant casus vigilanter omnes Christe magistros. Ut per hoc mundi mare, tuta portum Tangat optatum, viridemque victrix Praeferens palmam tibi, sempiterno Gaudeat aevo. ODA XIV.

Tricolos tetrastrophos. Omnes sunt choriambici primi duo Asclepiadei tetrametri, qualium est tota Oda undecima. Tertius Pherecratius dimeter hypercatalectus, ex spondeo, et choriambo, et unica syllaba communi. Quartus Glyconius trimeter,

cuiusmodi est ultimus Odae quartae, et primus decimae.

Pro iis, quorum culpa male audit excitata nuper veritas Evangelica.

AEternis odiis omnibus additus, Nomen siderei qui patris inuocant, Christum quique pudica Natum virgine praedicant, Getulus veluti circumiens leo, Aut foeta Armeniis ut fera montibus, Raptor cui sobolem ultra Hircanum mare vexerit. Heu quanta trepidum saevitia gregem Infestat, mediis funera tristia Campis horridus edens, Udis sanguine rictibus, Pastorumque fidem iam magis aggredi, Ductoresque gregis nititur, ut ferox Fusis praedo magistris, Tuto carpere oves queat. At qui magnanimi robore pectoris Vim diram probibent, insidiis petit, Donec retia capto Ignara iniciat pedi. Aufert illicita corda libidine, Et pravis stimulans saepe furoribus, Molli fractaque luxu, Non unum in facinus rapit. Aut ardore aliquo non satiabili, Magnarumque fame sollicitans opum, Ut ne parcere possint Commissis ovibus, facit. Sic versi in populi viscera proprii, Mites ante suis, cladibus impie Augent omnia magnis Crudeles rabie nova. Quin doctis etiam saepe probantibus, Defendunt rigidi crimen, honestaque Turpi nomina culpae Imponunt, sceleri scelus Addentes miseri, multaque millia Auertunt hominum, quos pius antea Totos ardor habebat Verbum Christe sequi tuum. Qui blandis oculis aspicis omnia, Et sancto penetras abdita numine, Instanti prece motus, Hoc averte nefas Pater. Ne nostris vitiis gloria nominis Sit contempta tui, neve calumniis Detur causa, sed omnes Uno te celebrent sono, Apportetque sacris Thrax humilis side Aris, a tumido munera Bosporo Saevis aequora qui nunc Armis omnia territat. ODA XV.

Dicolos distrophos. Primus versus heroicus hexameter, de quo Oda secunda, nona, et duodecima. Alter Archilochius dactylicus tetrameter acatalectus, ex quatuor ultimis heroici pedibus.

Ut Deus studia mortalium varia, pietatem adiungat.

INumeris studiis certatur, nec capit ullum Cura hominum aut industria finem. Viribus ingenii multi super astra volarunt, Difficiles tolerando labores. Sunt qui divitias alto mersere profundo, Et terras adiere remotas: Effossisque oculis quidam (mirabile) dulci Se privarunt lumine solis. Feruenti quis nescit adustos Gymnosophistas Puluere, Caucaseisque pruinis? Currit ad Antipodas, priscisque incognita seclis Mercator vagus aspicit astra. Hic fodit immensis e terra sumptibus aurum, Mammonae caeca ostia pandens. Ast alius sua rura colit, luxumque perosus, De proprio uxorem grege vestit: Filius utque valens non desit inutilis ipsi, Ferre docet frigusque famemque. Plurimus ut longo spectetur in agmine clarus, Tergeminos suspirat honores. Spargat ut hostiles effuso sanguine campos, Miles sponte pericula quaerit, Utque procelloso moriatur in aequore nauta, Contemnit tellure morari. Sed qui terrenis cupiant aeterna relictis, Et iusto pietatis amore Accensi, ad Christum referant, animaeque salutem, Quicquid agant, vix unus et alter. At tu summe Parens omnem moderare laborem (Nam studiis sine talibus aevum Degere nemo potest) ut maxima cura placere Sit tibi: quaeque sequi altera debet, Auxiliis homini prodesse libenter egenti, Aerumnisque levare gravatum. Sic ferat unus quisque operum vitaeque laborem, In divinum ut cedat honorem. Nam quicunque lucrum, vel laudem captat inanem, Quique fugacia praemia quaerit, Exiguo vere gaudebit tempore: sed qui Perpetua et caelestia malit, Ille animas inter sanctas, divumque senatum, Aeterno ponetur honore. ODA XVI.

Monocolos. Versus omnes sunt Archilochii iambici trimetri, ut in Oda tertia primus, in duodecima ultimus.

Ut Deus tumultuantium conatus frangat.

OPacis et concordiae princeps Deus, Pacem relinquens, victor Orci, caelicas Cum scanderes magnus triumphator domost En totus in dissensionibus diu Iactatus orbis concipit concordiam, Alitque laetis spem bonam in praecordiis, Discordiarum posse ventos comprimi, Reddique vexatae quietem Ecclesiae. Satan sed istud dulce pacis vinculum Rumpens, suis atrox furit calumniis. Quid lente cessas o Pater? quid amplius Quieta turbis concitantem plurimis, Pestem inspicis diram sereno lumine? Puni caput nefandum, et aufer noxios Monstri ministros, iusta sparge fulmina. Ne glorientur, neve cristas erigant, Obstentque sanctis impii conatibus. Fac nomini semper studentium tuo, Totoque pacem corde flagitantium, O Christe vincat te iubente auctoritas. Quod ut velint optentque cuncti, candidae Immitte amorem cordibus concordiae. Ac veritati nequis obstet cognitae, Superba frange, dura molli pectora, Clarumque caecis lumen adde mentibus. Te solum adorent, teque solum praedicent, Qua sol Sabaeos, quaque Iberos prospicit, Uno omnium voces sono mortalium, Pacisque iuncti et caritatis foedere, Se membra capitis esse monstrent unius. ODA XVII.

Dicolos distrophos. Primus Archilochius iambicus trimeter, ut praecedentis Odae versus omnes. Secundus Sapphicus, qui conflatus ex pentemimeri dactylica, et iambico dimetro acatalecto, constans e duobus dactylis et syllaba longa, et e iambis quatuor, recepto per imparia ioca spondeo.

Pro Carolo V. Augusto, in Africam eunte, contra classis Turciae praefectum.

IN efferatam iusta Zelimi domum Carolus arma movet, solo fretoque militans, Potentiaque nominis terret sui Cinyphiasque domos, et Africanas regias. Quem rebus humanis fere labentibus, Christe fovere tuo dignare nutu principem: Ut Christiano contumelias gregi Quas facit hostis atrox, Sulimanum persequens, Face atque ferro Sulimanum persequens, Totque homines miseros intolerabilis gravi Ut eximat de servitutis carcere. Ac Mahometigenas, tua iuvante gratia, Mites cruentis reddate e lupis oves: Ut fidem in orbe alio, nec gente priscis cognita, Australibusque subdita plagis, novos Inferat in populos: sententiisque dissitas Mentes amicam cogat in concordiam: Oenotriaeque caput, doctrina et exemplo improbum, Et veritatis et pudoris imperet, More sequi veterum, leges: et altam ponere Damnatam in angelis Dei superbiam. Mente petens Numidas illa, impiorum vindice, Hoc inter hostes, inter aequoris minas Christe tuere caput, fidumque sicut Iosuam, et Davida multis nobilem victoriis: Utque Theodosium, cui pontus, aether, Africus Pugnabat: utque illustre Pipini genus, Atque duces alios, pro veritate cognitos, Sacro fove, serua, guberna numine. Ut velut orbis habet nil maius ipso Caesare, Sic sanctius nil noscat et felicius, Caelicolisque nihil, summoque gratius Deo. ODA XVIII.

Dicolos tristrophos. Versus omnes sunt Ionici acatalecti puri. Primus et secundus Sapphici trimetri, ex tribus Ionicis a minore. Tertius Alcmanius tetrameter, ex quatuor Ionicis a minore. Ultimo in loco-collocari potest paean tertius.

Pro instaurata nuper doctrina Euangelica.

TIbi laudes recinamus, tibi grates, Meritorum memores Christe tuorum, Quia noctis tenebras sole corusco pepulisti. Fera Germania duris prius armis Aliis a populis nescia vinci, Sua iam colla iugo praebuit, atque obtulit ultro. Tua cum lux venerandi sacra verbi Micuisset, tenuem visa per umbram, Ab iniquis, diuturnis male suppressa tenebris. Quis ad unum referebat bona Christum? Quis ab uno rogitabat bona Christo? Sibi fingens proprium quisque deum, in vota vocabat. Sacra venalia, caelum aere patebat: Meretricisque cubili Papa surgens, Sacrosanctas veluti sus lutulenta ibat ad aras. Tibi laudes recinamus, tibi grates Meritorum memores Christe tuorum: Quia caecis radians reddere lumen voluisti. Hominum frivola doctrina vigebat. Gravidum femina ventrem positura, Reperit cui facere vota Dianam: rapit alter Modo divus tibi Neptune tridentem. Neque Castor neque Pollux mare sistunt. Gravis utque aere domum dextra feratur, nova poscit Modo mercator opem numina: saevus Nova miles, quibus hastam det et arma. Numerum terra nec illum, neque caelum capiebat. Sator autem maris, astrorum, et abyssi, Quasi non ferre potens auxilii vim, Erat ignotus, et eius data laus est alienis. Tibi laudes recinamus, tibi grates, Meritorum memores Christe tuorum, Quia totum tua sparsit radios gratia in orbem. Subito cum tua vox aethere ab alto, Levis Euri penetrans, horridi et alas Aquilonis, glacialem fuit audita prope Arcton. Vitreo flumine currens, rapis urbes, Rapis agros, superis cognite, et omne Memorande aurifer Albis, cithara et voce per aevum. Pia salue, pia flore, pia persta, Decus amplum exiguae Leucoris orae, Tua regnis benefacta, et tua caelo merita aequas. Nova Christum paris hoc tempore Bethle, Nova Sarepta pium pascis Eliam, Studiis inclita magnis, renovato inclita verbo. Tibi laudes recinamus, tibi grates, Meritorum memores Christe tuorum, Quia multorum animis est fidei lux patefacta. Tener infans placidae dum ubera matris Trahit, aures sibi sanctis resonare Modulis sentit, et audit puer, innuptaque virgo, Sacra passim recini carmina vatum. Fora, vici, plateae, templa, theatra Variarum feriunt sidera dulcedine vocum. Pede pressans tumidas rusticus uvas, Et opimam subigens vomere terram, Apud armenta, sato virgine, pastor canit hymnos. Operosae vigilans nocte lucernae Mulier, psalmisona voce laborem Minuendo, fruitur caelo, animo elata beato. Tibi laudes recinamus, tibi grates, Meritorum memores Christe tuorum, Quia portae Paradisi miseris denuo apertae. ODA XIX.

Dicolos distrophos. Primus versus heroicus hexameter: de quo quatuor locis antea. Alter Archilochius, constans ex iambico dimetro acatalecto, et dactylica pentemimeri, plane inversus cum partibus Sapphici Odae septimaedecimae. Haec autem genera primi libri sunt Horatiana, nullo omisso, quo ipse in Carminibus utitur.

Pro cotidianis Dei in nos beneficiis gratiarum actio.

QUidquid ago, quocunque animum vel lumina flecto, Quo cogitationibus mens penetrare potest, Obstupeo attonitus, neque dignas Christe tibi umquam Grates queo pro maximis dicere muneribus: Sive diem, noctisque vices, annique meatus, Caelumque stellatum, manus omnipotentis opus: Sive mare insanis subiectum cerno procellis, Vitaeque nautas prodigos tendere vela salo: Seu picta innumeris viridantia floribus arua, Benigna quae mortalibus dant alimenta, cibos: Omnia quae nostros fecisti mitis in usus, Non lingua laudes sufficit reddere nostra tibi. Nec varias artes, vitae ornamenta, tacebo, Humana multo mens quibus cultior esse solet. Cernere multarum causas arcanaque rerum, Inconditumque ex condito noscere posse Deum. Esse canes et equos, immansuetosque dracones, Gratos amicis: particeps cum rationis homo, Tam ferus, ut nullo officio benefacta rependat, Quae de Deo semper, velut fonte perenne, fluunt. Aut quia nemo bonis ullam persoluere tantis Vicem potest, ut se imparem praedicet esse tamen: Atque hac aut simili fateatur voce, supremi Meritum parentis, supplici versus ad astra manu: Magne Pater, cuius sunt omnia, quo sine nunquam Comae moventur arborum, nec folia ulla cadunt: Quam nihil humanis agnosco in viribus esse, Et usque me obrui tuis sentio muneribus. Cerno nec esse meum, ut tantum tibi gratus haberi Queam, nec illud cerneret cor sine luce tua. Si qua tamen (quae nulla potest pro munere tanto Umquam referri gratia) at si tamen ulla potest, Hanc sine me quoque ferre tibi. sed cum neque lingua, Nec mens id assequi tua pro pietate valet: Meque animumque tuo mihi tradita munere dona, Addico et offero piis o Pater obsequiis. Me rege, daque animum docilem, ne labara in ullum Nefas, scelusque: nam tui muneris omne bonum est. Utque mea Aegaeas superant delicta procellas, Aequantque harenae pulueres aequoris Ionii: Sic bonitas tua Christe super volat ardua caelos, Certumque non habet, nec est umquam habitura modum. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS ODArum Liber II. AD DEVM OMNIpotentem. ODA I.

Dicolos pentastrophos. Versus omnes trochaici. Priores quatuor Glyconii dimetri acatalecti, e duobus trochaeis, et totidem iambis, vel ultimo pyrrhichio. Quintus Ithyphallicus dimeter brachycatalectus, e trochaeis duobus, iambo, et syllaba. Septem primae Odea huius libri Catulli sunt, quibus in Epigrammatis usus est.

A Dei bonitate omnia commoda fluere mortalibus.

A Deo incipiens opus Omne, desinat in Deum: Nostra quo sine cernitur Vis inanis, et irrita. Unus omnia Christus. Dux adit fera praelia Frustra, ab hoste nisi Deus Protegat: neque copia, Multitudoque militum Vincit oppida bello. Pulsa tympana subruunt Firma moenia Hierichűs: Rupta vasa fugant sono Agmen innumerabile Libero Gideone. Abscidit mulier caput Ollofernis, et in fugam Castra conicit hostium. Rupit et ducis impii Virgo tempora clavo. Namque difficile est Deo Nil favente, nec arduum. Tu modo stabilis fide Permane, neque spem levem In caduca repone. Clara quis numeraverit Astra? quis Libyae aridae Pulueres? quis Atlantico Algam in aequore? quis tuos Inde mollis odores? Quis tuae, precor, explicet Christe munera gratiae? Quaeque adesse solet piis Usque prompta benignitas, Quis canat satis illam? Dantur omnia per Deum: A Deo bona perpetim, Fonte ut ubere defluunt. Nam suis homo viribus Quid potest, sine Christo Membra vulnere lividus Ante qui Patris ora stans (O amor) veniam petit, Impetratque fidelibus, Leniens Patris iram. Caecus audet homo tamen, Quas decet minime vias Quaerere: et male viribus Fisus ipse suis, sibi Mortis auctor acerbae est. Hoc veta, precor, horridas Mentis et tenebras tuae Luce propitius fuga. Nulla namque homini, tibi Christe maxima vis est. ODA II.

Monocolos. Versus Aristophanici iambici tetrametri catalecti, facti ex iambis septem et semipede, primo tamen et tertio et quinto locis admisto spondeo.

Deploratio indignitatis suae et divinae misericordiae imploratio.

QUis corda torqueat dolor, quid impetrare supplex Vox gestiat, nosti prius quam linguam et ora soluam: Qui pectorum abditos sinus, et cordis ima lustras. En ante me pedes tuos prosterno Christe, notum Malum, et peractam turpiter vitam miser retexens. Accedo mentem saucius, fac integer recedam. Quam multa per iocos puer lasciviamque feci, Contra parentes, quique litteras rudem docebant. Quam multa, cum docentium rigor meiusque abesset, Indigna moribus bonis et litteris sequebar. Accrevit aetas, crevit et levis cupido laudis, Dum nomen et famae decus venor fugax: tot olim Dies locavi perdite: heu florem virentis aevi, Vitaeque tempus aureum absumpsique perdidique: Nam perdidisse me puto, quodcunque praedicandis In laudibus non est tuis, et gratia peractum. Obrepit aetas, occidit sol, anni eunt volueres, Et reliqua vitae tibi seruire parte cesso? Ignosce quidquid inscius sciensque perpetravi; Ac quod venenum, caerulam draco notatus aluum, In viscera intus condidit, fructum arboris puellae Elusa, fraude dum metit, manu alleva fideli, Quodque ipse crimen indies, caeco incitatus aestu, Adiungo, tolle: nec sine irritas volare voces. Tum spiritum para novum, purosque corde sensus, In vineamque mox tuam iube venire Christe. Fac in laboribus diu durem, usque perferendo Quod munus iniuncturus es: seu me calente sole Plantas novellas fluminis mandas rigare lympha: Seu iungere ulmos vitibus, vel summa coniugare Cacumina, et siluae velut lasciviam virentis Ferro domare, inutiles ramos et amputare. Vel quicquid est, quo proximum licet inuars, meque Praebere gratum pro bonis manu datis benigna: Ut praemium cum ceteris queam tui favoris, Sedes beatas atque regna aeterna possidere. ODA III.

Monocolos. Versus Hipponactii iambici trimetri acatalecti scazontes, facti ex iambis, vel ex imparibus spondeis, ut trimetri Archilochii: sed servantes loco ultimo spondeum, duobus iambis semper ipsum antecedentibus. Hoc genere vetustissimi quasi hostili telo contra adversarios usi sunt.

Ut res adversas, exemplo Patriarcharum, Prophetarum, Apostolorum, excelso animo vincamus.

AT inter hostes et minas agit ferri Intacta virtus, nec cadente Orione Pallet, Sicani prensa fluctibus saxi. Ante ora spectat vincla, nec statu mentis Interritae movetur, avi iacet supplex, Caecoque clausa carcere, et nigro noctis, Vel purius refulget hesperi luce. Praegnans laborum, fortibus dat illustres Viris triumphos: ac ferens decus palmae, Radicem amaram flore temperat laeto. Princeps tropaea rara ponit ignavus, Homoque nullo exercitus malo torpet. Sudoris expers et periculi virtus, Nec a viris, nec in triremibus famam Meretur: at quod cum labore perfectum est, Eius viget perenne et inclitum nomen. Quid non acerbi fortis ille luctator Tulit Iacobus, tela dum fugit fratris, Quaeritque sedes anxius peregrinas? Avunculique lustra bis duo servus, Fructum laboris saepe postulat frustra. Dulcis necem Rachelis, atque Deborae, Raptumque Beniaminis, orbitatemque Chari Iosephi, mente qua putas hausit Nonne infideles Sichemis datas dextras, Tot innocentes ense delitos? nonne Dinam stupratam, et ingredi patris vivi Ausum thoros Rubena; mortui Iudam Nati: nurum hic, novercam ut ille spurcarat: Aures seniles vunlnerasse credendum est? Aevo trementem vix gradum ferens, terra Deo iubetur cedere e Palaestina. Nec est minora passus Isai natus, Qui bis petitus lancea, exiit telum, Quique exsul hosti credidit Gethaeo se. Saulem, Goliam, Achitophelum, Doegumque Et Absolonem cum Siba, Semeiaque, Unus tot hostes sustinens, et a plebe Saxis petitus, a Gigante romphaea. Quanto sacerdotum dolore percepit Caedem? suorum quo tulit luem planctu, Grassante peste? quam molesta nati mors Fuit tenelli, tam dolendus incestus, Cladesque mox secuta turpis Ammonis. Plangens gemensque perfido pios fletus Dat Absoloni: neu veniret ad canae Laetus senectae limen, exstitit causa Novi tumultus contumax Adonias. Non ulla Paule te chelys satis cantet, Si sentiat tot plectra, quot trahit Cydnus Claro lapillos alueo. fugas ex his Specta locis in illa, tam vagus nemo. Specta pericla, nemo plura tellure Tulit, marique quid? docendo quam duri Vicit molestias laboris in tota Vita in quietus? carceres quis et vincla Canat per omnes orbis inde et hinc partes Caedentium sunt saepius manus lassae, Quam lassa Pauli terga, ferre pro Christo Plagas nec illum saxeus potest imber, Nec horridus Neronis ensis, a mentis Altae statu movere: sponte se praebens Accepit ictus, uultu et ore placato Flavi rigat cruore Tibridis ripam. Resistere autem qui cupit, preces illi Dandae perennes, atque firmiter mens est Levanda ad astra. nempe dat Deus certam Victoriam, tantum fide preces plena Piae ferantur. Impetrat fides Hoc o pater supreme, et o Deus verax, (Qui te colentes usque ad inferos mittis, Ut eleves ad alta: quique castigas Bonos, thronis ut colloces honoratis) Largire non mortale pectoris donum. Veram fidem, constantiamque nictricem: Et adde tantum quaesumus tuis robus, Quantum tibi audent credere, o Pater fide: Ut cuncta Christi adversa per tui mortem Vincamus, atque Spiritu sacro ducti, Cursum beatam dirigamus ad vitam. ODA IIII.

Monocolos. Versus Phrynichii Ionici Galliambici tetrametri acatalecti, ex paeone tertio, epitrito secundo, paeone tertio, paeone quarto, vel proceleusmatico. Hoc genus apud veteres Latinos semel tantum in Catullo legimus, et semel e recentioribus in Hymnis utitur eo Marullus.

Ut ille nobis illucescat dies, qua post mortem sempiterna cum Deo felicitate fruamur.

QUid in his iacere vinclis? quid in his fragilibus ac Luteis dolere membris cupio? bona propria Stolide moratus, hoc prospiciens iterum animam Decoratam honore, post mortem alio incipere loce Meliore vivere? haud secius ac rosa Syrio Viridis resurgit horto, spoliata per hiemem Foliis, odoreque ipso mihi dicere animus est Vehemens cum Apostolo: Gestio, gestio posita Subito evolare mole: ardeo visere patriam Alio loco paratam. Quid enim est in hominibus Sceleris, doli, laboris vacuum? stabile quid est Perituro in orbe? nostris (miserum) quid operibus Studiisque vanius? respice quaeso vigilias Sapientium virorum, sola, sidera, maria Penetrantium ingeni praeceleris beneficio. Subitos revolue casus, sibi regna vel alias Auide expetentium res. reputa quoque variae Nimis, atque inanis aulae strepitus, odia, dolos, Tumidamque purpuram. colliga denique reliquae Sua damna iuncta vitae. quot enim mala soboles, Quot adultera uxor, et non sibi fida familia Cruciat, laborque ludit? neque pellere patitur Rabidam famem, nec ex pauperie eripere, quasi Adamante vincta colla. ut taceam innumera alia, Quibus hinc et hinc, ut in naufragio ratis, agitur Hominum caduca vita, et Zephyro dubia magis. Nihil ergo cum sit illis superum simile opibus, Neque maior ulla lux corporis atque piae animae, Nisi quam fide paramus, moriendo:cape Pater, Cape vota te rogantum, ac regenos, mare per ferum Bene navigando, portu ut subeamus. ca modo Veniat dies cito, quas levis in sua reditus Cinis ipse membra, tandem aetheriam patriam habitet, Videatque conditoris pretiosa bona sui. ODA V.

Monocolos. Versus sunt Phalaecii hendecasyllabi trimetri brachycatalecti, e spondeo, dactylo, et trochaeis tribus.

De vera Christianorum felicitate: et pro ea consequenda, precatio.

SUmmam quae doceant salutis, haec sunt, Cunctis mente tenenda Christianis: Veri cognitio Dei, suique, Nostri debita, proximique cura, Cor mundum, moderata lingua, castum Os cum lumine, dextra liberalis, Contenta exiguo suoque vita Incorrupta fides, amorque constans: Mens non ebria rebus in secundis, Nec depressa metu gravi malorum, Sed quam spes bona seruat, inque rebus In Christum facit omnibus tueri. Haec illa est sapientia ore summi Patris tradita, filiique vita. Hanc nos ut teneamus, hanc sequamur Omnes, effice Christe, disciplinam: In quam tot modo saeviunt Nerones, Armatique furore Iuliani. Sed tu terribiles minas proteruis Euris, Carpathiisque da procellis. Sic quando vituli aut ovis cruorem Iam spargi placidis vetas in aris, Nos votis, precibusque cantibusque, Grati munera pectoris feremus. ODA VI.

Dicolos tetrastrophos, carminis genere conveniens cum prima huius libri Oda, una tantummodo strophe detracta.

Ut in cogitationibus sanctis cum fide et constantia perseveremus

CUius auxilio malum Omne vincimus, et iugum Carnis excutimus grave, Christe mitis adesto. Nam tuo sine spiritu Nulla lux animis inest: Nec datur, nisi praelia Te gerente, triumphus. Saepe proposito in bono Fixa mens, nec humi tenens More lumina bestiae, Alta cogitat, atque Ipsa se sceleris ream Odit, ac nimium dolet, Non tuum minuisse se Paenitendo furorem. Mox tamen velut Africis Prora Syrtibus incidens, Est resistere inefficax Fluctuantibus undis, Pristinumque relabitur, Heu sui immemor, in nefas: Ac bonum ante oculos situm Caeca noscere nescit. Unde tam glaciat cito Pectoris calor igneus? Unde mentibus ingruunt Tam repente tenebrae? Scilicet gravis horridi Causa nota mali, nec ex Propriis homo viribus Recta perficit umquam. Omnis aethere gratia Per fidem datur, ac preces Ad Deum assiduas, pio Corde quas homo fundit. Atque cum placido voces Ore nos bonus, et tuam Impigre iubeas opem Christe poscere cunctos: Ergo confugientibus Nunc ad auxilium tuum, In bonis stabilem precor Semper adiice mentem. Nec sine in facinus trahi, Prona ah ah nimis in malum Corda, deque statu bono Deici satanae astu. Luceat pedibus meis Fax sacri bona Spiritus: Et regens animum meum, Integrum tibi seruet. Ut statim fore pessulus Cedat, optime cum tuo Forte pectoris ostium Christe numine pulsas, ODA VII.

Monocolos. Versus Antispastici Angelici, ve Diomedes appellavit, acatalecti, ex epitrito quarto, vel ditrochaeo, iam bis duobus, trochaeis duobus, amphibrachy vel bacchio constantes. Hoc genus in Catullianis est, atque rarissimis.

Astantis baptisimo pueri infantis, precatio.

TE rogo Pater, atque te Nate, teque ab utroque Qui procedis, utrique coniuncte, Spiritus alme, (Namque huic nunc puero, sacri qui renascitur unda Baptismi, numeroque caelestium sociatur, Nomen militiae sacrae dans, facillimus afflas, Et foves triplici saepius mente voluere facti Quaeso da mihi, saepius mente voluere facti Iura foederis, et fidem quam spopondit amicus, Non ulla violare culpa, nec in vetita hostis Castra currere transfugam: nec bonumque piumque Linquentem Dominum, sequi sponte signa tyranni, Vexillum aspiciens crucis, fulgida acer ut arma Pugnando quatiam, et fide caritateque speque Firmus, non timide per hostes ruam truculentos. Ne tristem metua necem, aut quidquid usque malorum est, Horrescam: ut rude doner, et veste purus in alba, Quae certet nive Sionis, quaeque lacte recenti, Qualem fontis aqua renato induit mihi mystes, Caelestes adeam domos, atque lucida regna, Et promam meritas Deo voce perpete grates. ODA VIII.

Monocolos tetrastrophos. Versus Anapaestici trimetri hypercatalecti, Parthenii facti e tribus anapaestis, et syllaba communi: vel (si heroici dimensionem sequimur) e syllaba longa, vel duabus brevibus, dactylo vel spondeo, dactylo, spondeo, qui pedes heptamimerim heroicam efficiunt. Quae nunc sequuntur genera, ad finem usque libri huius, sunt Aurelii Prudentii, qui primus suam lyram ad laudes Dei omnipotentis, et martyrum sanctorum praeconia adhibuit.

Sumentis corpus, et bibentis sanguinem Domini, oratio.

SI corpora nostra lavamus, Gemmisque ornamus et auro, Cum splendida forsan amici Domus est adeunda potentis: Quo mentis honore, quibusque Ornatibus atque paratu, Epulas caelestibus ipsis Venerandas cultus adibo? Tunc mens ornata placensque, Cum pressa gravamine multo, In solo quaerit et uno Christo veniam atque favorem. En porrigit ipse, iubetque (Quid sumere tarde recusas?) Partitum mandere panem, Pateramque haurire cruoris. Tribuens hoc foederis instar, Corpus reddamur ut unum: Genitor ceu dives et amplus Natis bona parta relinquit. Idem qui dulcia manna Populis largitus Ebraeis: Qui dura e rupe dedisti Gratas sitientibus undas: Sis nobis Christe, rogamus, Tu potus et esca salutis: Humanos sanguine delens, Inopum miserate, reatus. Da cor pietatis amore Flagrans, peccato inimicum, Sanctique et labe carentes Veniant in pectora motus. Ita mens mea diligat omnes, Aliis seruire parata, Pendens cruce sicut in altae Immundam Christe piasti. Absit tremor omnis et horror, Si uultus forte tyranni Instet, iubeatque tenaci Rigidum decedere mente. Haec qui per sacra fidemque Habitat penetralia cordis, Meus est quoque factus, et ille Pars nostri corporis idem. Quae cum benefacta recordor, Mensque inflammata coegit, Me corporis atque cruoris Epulas gustare salubres: Te tempore laudibus omni Cantem, venererque, colamque. Et per quam parta salus est, Mortem contempler acerbam. ODA IX.

Monocolos tetrastrophos. Versus Archilochii iambici dimetri acatalecti, de quorum compositione libro primo satis dictum. Usitati maxime sunt in hymnis Ecclesiasticis.

Pro doctrinae caelestis conservatione, et eius profitendae constantia.

O Christe, rector optime, Verbum Patris, fili Dei, Nunquam querelis supplicum, Piisque surde vocibus: Quam protulisti de sinu Parentis, ante incognitam Doctrinam, et hoc miserrimo Tuere puram tempore. Laudet tuum nomen quoque Ventura mox aetas: gregem Mortem in tuam salubribus Aquis novatum respice. Ut es, tuae caput mane Tu sole Christe Ecclesiae. Qui de pependisti cruce, Unus salutis auctor es. Cur hanc salutis semitam Foedo Bahali dedita Turba obstruit? contraria Christo obtinens iam nomina? Haec mortuorum mortua Peti probat suffragia. Haec sacra conculcans, tuum est Furata templis poculum. Praefert pudicae coniugis Impura Dalilae oscula: Et conditos Deo cibos Aut vendit, aut sumi vetat. Cerne in tuis subselliis Quali renidet purpura? Ecclesiaeque pauperi Donata devorat bona. Hanc ante compta Herodias Ducit choream, eheu tuis (Vides id ipse, et sustines?) Monstrum ministris horridum. O Christe inevitabilis Iudex futuri seculi, Per te necem, per te tua Christe ob secramus vulnera: Immitte nobis fortia, Hos stare contra, pectora, Et blanda posse subdolae Venena linguae noscere. Ne nos eorum terreant Voces, malum minantium: Neu lubrica aspici nimis Superba saltatrix trahat. Haec est, capit quae callido Fucata uultu Hypocrisis, Quae docta mobiles choros, Se mille gyrat flexibus. Modo ad potentum accommodat Verbum tuum ludibria: Modo retractat quod prius Dictum asserebat caelitus. Tu solus heroas facis, Tu solus acres spiritus Das Christe. nam mortalium Nil audet imbecillitas. Tu solus improbum lupum Arces piis ovilibus. Tu solus ungue uulturis Mitem columbam liberas. ODA X.

Monocolos. Versus Archilochii trochaici octo

metri catalecti. Imparibus locis solum habent trochaeum, paribus vero vel trochaeum vel spondeum: extremam syllabam abundantem, communem.

Ut corruptum temporum statum emendet Deus, et in meliorem reducat.

TAnge plectrum Musa, carmen ut se nemus flebile, Utque lamentemur orbis iam senescentis mala. Ecce Christus excitavit caelitus diem suum, Regna Patris ut per orbis universi circulum Panderet, suaque sparsum voce cogerer gregem, Quem sibi mundi ante legit conditi primorida. Sed suae quando saluti (triste) pertinacius Obstiterunt Christiana iactitantes ne mina? Qui sedent Apostolorum grandibus subselliis, In tenebris ambulantes, ceteris lucem negant, Et velut Molossus ante mutus excubat fores: Sic lupo ipsi saeviente, soluere ora nesciunt. Pro Deo Deique verbo vana dormientium Somnia admirantur, atque serviunt: ventri suo, Omniumque diffluunt libidinum lascivia, Membra Christi persequentes ense flammis, flumine Noxiis eos sequuntur principes vestig iis, Qui velut nepos Iessae, perditi luxu colunt Sidonis deam, et Segestae, teque Thebarum patrem, In popinis, in choreis, in ferarum saltibus Vera inesse existimantes pectorum solatia. De Deo nil cogitando, sceptra qui rerum dedit. Quique credidit suorum vitam opesque pauperum, Non tyrannos esse mandat, sed parentes et duces. Disciplinam uulgus odit, atque legum vincula Spernit, artibusque vivit deditum turpissimis. Impios amare cultus, et sequi idololatras, In Deum caeli, proterue dicere in Christi crucem, Sabbathumque polluisse, paene ludus factus est. Spreta caritas parentum, tincta caede dextera, Et fides thori soluta, cum dolis calumniae, Pravus omnis appetitus, iam merentur praemia. Haec adhuc lentus sereno Christe cernis lumine, Ne statim perdas, sed ut des paenitentiae locum. Cum sit ergo munus illud proprium ac dignum Deo. Esse saluos velle cunctos, et reis ignoscere: Flecte corda quaeso mitis omnium mortalium, Ut tuo verbo relictis pareatn mendaciis, Nouerint ut se suique dignitatem muneris, Et Deum vere dolentes corde et ore mitigent. Ventre Ionas in balenae flevit, et precatus est: Audiunt David Achabque verba se monentium, Effugitque mortem uterque: flexit et Ninos Deum. Sint sacerdotes pii, sint veri amantes principes, Et sequatur vulgus ipsos, iusta ne nos opprimat Ira vindictae supernae. floreat regnum tuum, Et reduc tibi placentem temporis laeti statum, Ut vocentur dura ferri priscum in aurum tempore ODA XI.

Monocolos. Versus Glyconii Choriambici in metri acatalecti, ex spondeo, choriambo, et iambo

vel pyrrhichio, qualis est quartus Odae quartae libri primi.

Ne in res caducas intenti, bona vera et immortalia perdamus.

FElicem ter et amplius, Qui caelestia cogitat, Nec mortale nimis sapit. Nam dum vivimus, atque mens Caeco carcere clauditur, Haec crates lutea impedit, Ad caelum, unde genus trahit, Pura et libera ne volet. Vitae cura fugacis, et Ardor non licita appetens; Et largae studium rei, Imis visceribus latent. Dum mensesque diesque eunt, Annis et nova singulis Incumbit scelerum cohors; Dulces illecebras item Et vitae varios iocos, Paupertas, dolor, et pavor, Et mentis mala gaudia Turbant: morbus, et orbitas, Et durum crucians labor, Ver carpunt breve corporis. Quid prodest, grave Lydii Auri pondus, et arua si Proscindant Calabri boves? Quid si Gadibus Africa Adiungatur, odoraque Stillent arbore balsama? Linquenda ista nepotibus Ingratis, neque conferunt Ad vitae requiem: neque Mortis tela refringere, Aut saxum tumuli valent. Nudos prima videt dies, Nudos auferet ultima. Numquid Sauliadem fides Texit? num sapientia Pulchrum Bersabeae genus? Non laudata scientia, Nec virtus nece liberat. Iussu vina patris fugit, Recchabi domus inclita: Tandem ducere cogitur Mortis pocula luridae. Omnes scilicet ibimus, Certi de nece, de die Incerti, tamen ibimus. Nam quo nascimur a die, Ad mortem properamus, et Cunctis scribitur una lex. Da Christe, omnipotens Deus, Ut sic omnis agat caro Aevi tempora lubrici: Ne dum spem sequitur levem, Amittat bona caelitum. Nil nos abstrahat inscios, Aut fallat specie boni Incautos: animus quoque Momentis pute omnibus, Quam sit vita fugax, dies Mortali ut nimium breves, Et tu conditionibus Vitri, quod cito frangitur, Custodi, rege, sustine. Nam nos progenies tua In vita sumus, et nece. ODA XII.

Monocolos tetrastrophos. Versus Anacreontei dimetri catalecti, ex iambo vel spondeo, iambis duobus, syllaba una communi.

Ut in vita veritatis, spiritu sancto duce, maneamus et conservemur.

VOtis meis adesto, Qui conditum ante mundum, Chaos super profundum Sacro impetu volasti. Quae sit Patris voluntas, Quod certum iter salutis, Ex intimis medullis Mens scire concupiscit. Si rectus ambulavi, Et imperata feci, Ductum et tuum secutus Veri quid apprehendi: Fac ardor augeatur Caelestis ille, neve Vanescat avolantes Elatus in favillas. Sin devians malignas Iui vias, et eheu Pro veritate falsum Deceptus approbavi: Monstrans iter relictum, Cor instrue atque forma, Inscitiaeque tetras Procul fuga tenebras. ODA XIII.

Tricolos tristrophos. Versus omnes sunt choriambici acatalecti. Primus Glyconius trimeter, secundus Asclepiadeus tetrameter, e quibus libri primi Oda quarta constitit. Tertius Callimachius pentameter, e spondeo, choriambis tribus, iambo vel pyrrhichio.

Ut Deus poenas de Turca sumens, exemplum orbi terrarum statuat suae iustitiaeque patotentiae.

IAm vox deficit, et suo Non lingua officio fungitur amplius, Torpent corda malis, et lacrymas dat dolor aridas. Audi summe pater Deus, Cui caelum domus est, terraque subiacet, Cuius nemo manus terribiles vindicis effugit. Tandem extolle oculos pios, Ut cernas populi triste iugum tui: Expergiscere, nec relliquias hostibus obice. Nam quantum Libya excitat Ventus pulueris, en tos gladios Athos Stringit, tot volucres mittit equos, tot Rhodope viros. Tellus mota tremit pedum Pulsu, cornua nunc et litui strepunt, Et trux ira faces in medios conicit igneas. Lunae fulget in agmine Cornu, signa volant Thracia lanceis, Bellumque Ismariis dira manus mentibus inferunt. Dux ipse aeneus aeneum Curum immanis agit, nec timet in Deum Te nostrum absque modo verba furens impia dicere. Hunc curru, Antiochum velut, Deturba, et satia visceribus canes, Utque Eglona gravem praevalida transige dexterat Euxino pereat freto, Ut Memphis pelago nigra perit rubro: Aut castris tumidus feminea nocte cadat manu. Sic in frusta secetur, ut Cultorum ipse ferus membra secat Dei, Ut regem Helcanides dilaniat ferro Amalechtiden. Huius, Sennacheribis ut, Nocturnas gladio percute copias, Ferrataeque rotae tracta viis corpora transeant. Si cui parta fuga est salus, Murorum intereat pressus ab aggere, Ut seruata Syri conciderunt agmina principis. Aut si cui manus hostium Captivo indiderit vincula, de iugo Montis praecipitetur, Seyri ut contigit accolis. Hostes nominis ut tui Divinam trepident usque potentiam, Edoctique sciant quae malades regibus impiis. Et ne quis tibi dedito Insultet populo, qui facit irrita Nunquam vota, modo non dubio pectore flagitet. ODA XIV.

Monocolos tetrastrophos. Versus Alcmanii, qui et Phalisci, dactylici trimetri hypercatalecti, ex heptamimeri herocia: hoc est, dactylis tribus, et superflua syllaba communi.

Quod amissum salutis et dignitatis gradum Christus sua morte generi humano restituerit, gratiarum actio.

QUis tua munera magne Deus Dicere? quis numerare valet Crimina nostra, quibus meriti Interitumque necemque sumus? Quae bona primus habebat Adam Culta tenens, dominusque loci Pomiferentis, et imperio Cuncta regens animata suo? Sed subito deus esse cupit, Heu mihi, quod fuit ante lutum. Noscere uult bona, vultque mala, Flere, queri, lacrimare, mori. Parce precor scelerare manus, O homo, nec nimis alta sapi: Omnis enim, nisi iussa facis, Posteritas tua facta luet. Cur agitas nova consilia? Ecce superbia tollet atrox Haec ea quae tibi, quaeque tuae Dat bona, candida simplicitas. Ante soli dominator eras: Si sitis, aut erat orta fames, Innocuas tibi silua dapes, Innocuam dabat hortus aquam. Mox tamen exsul, egenus, inops Quaerere cogeris orbe casam, Graminaque et fruticos minuens, Exiguo coquis igne cibum. Dumque in agris alimenta paras, Saepe per arida membra madens Sudor iit: neque cura die Defuit, aut tibi nocte dolor Quae socio cubat Eva thoro, Arbore noxia mala tulit. Sollicitat tua corda Cain, Promptus ad arma cruenta puer. Fonte aliquo velut unda fluit, Crescit et amne subinde novo: Sic miseris tua culpa fuit Causa mali, scelerumque mare. Haec supera Pater arce videns, Seminis in genus aetherei Non tulit anguigenas facies Sceptra tenere superba diu. Seque satum, pariterque Deum Corpore vestit, et esse iubet Verbum hominem, bone Christe tuis Omnia subiciens pedibus. Cum trabe celsus in arborea, Atque latrone tenente latus, Crimina nostra cruore pias, Altaque pandis ad astra viam. Ecce patet Paradisiacum, Culpa quod ante serarat, iter: Iam nemus illud adire licet, Quod draco saevus ademit Adae. Nunc coluber tibi victe caput Virginis atterit ille puer, Stirpe creatus ab Isacida, Rex populi dominusque sui. Pallida mors iacet ante pedes, Anguis et infera regna gemunt: Mitior est gravis ira Patris, Imperium in cruce Christus habet. Haec etiam superata mihi, Exitiumque malumque dare Iam nequeunt: quia Christe tuo Noxia sunt minus auspicio. Corpore dum mihi sensus inest, Te mea vox sine sine canat: Seu nequit eruta lingua loqui, Cor tamen haec benefacta sonet. ODA XV.

Dicolos distrophos. Primus versus Archilochius, mixtus ex Bucolico tetrametro, et trochaico dimetro brachycatalecto, qualis primus Libri primi Oda prima Aiter Hipponactius iambicus, cuius generis etiam ultimus Odae octavae Libri eiusdem.

Ut amicorum merita, quibus pares esse ipsi non possumus, in caelis reponat Deus.

CHriste parens aperi praecordia clausa, mentiumque Sinus tenebris horridis opertos. Ut bene qui faciant, et qui bene consulant, amicos Noscam, malorum in tam frequente turba. Saepe quod esse putas fidum, tacite nocet, latentque Sub flore Hymetti Colchidis liquores. Hoc in amicitiis contingere, vita nostra testis, Periculisque scimus eruditi. Da precor ut fugiam, qui sunt fugiendi: et impiorum Ne miscear gregi, insciensque peccem. Da quoque, qui memores fecere sui, merendo pulchre, Colam perenni amemque caritate. Qui sua consilia in rebus mihi fida turbulentis Impertiere candidi, nec umquam Deseruere malis pressum, neque sunt manere passi Errore in ullo mentis atque morum. Qui tenerum monuerunt, quique ferocia tumentes Fregere stulti pectoris calores. Quasque vices nequeo persoluere tam piis amicis, Tu Christe celsi redde in arce caeli. ODA XVI.

Monocolos tetrastrophos. Versus sunt Alcmanii, vel (ut alii annotarunt) Alcaici dactylici acatalecti, facti ex pentemimeri iambica, dactylis duobus, vel propter extremam syllabam communem, ultimo cretico.

Impositam unicuique afflictionem, eamque ut animo forti et magno feramus.

NOn ulla sic est certa serenitas, Quam non procellosi inter, eant dies: Sic parte ab omni nemo beatus est, Qui non malorum casu aliquo ingemat. Supremi enim quam progenies Dei Tergo innocenti sustinuit crucem: Hanc ille eandem, pondere non tamen Aequali, amicis imposuit suis. Prudens ut auri vim probat artifex, Fornace quando versat, et ignibus: Sic quos paterno pectore diligit, Purgat, malorumque igne probat Deus. Non sic Auerno proxima littori Ora ardet, aut sic oppositum inclitae Sirenis urbi Vesuvii caput, Ambobus aut his Aetna furentior: Nostris ut ardent visceribus, dolor, Curae sequaces, et trepidus metus, Non ob sequentes liberi, et improba Coniunx, amicorumque fides levis. Morbisque quando corpora languidis Torquemur, et rerum barathrum omnium Venter laborat, vixque humili sinit Vitam enecatam efflare domuncula. Quid damnum honestatis memorem grave, Raptos honores, exilium, fugas, Armisque adempta hostilibus omnia? Quid servitutis vincula ferreae? Haec praeter, in nos fulmina caelitus Pugnant, procacesque aequoribus noti, Saevaeque siluis membra trahunt ferae, Imumque motu concutitur solum. His ad probandas uteris ignibus Mentes tuorum, ut cognita plurimis Virtus malis, et sub cruce stans tua, Lumen coruscum clarius efferat. Maiora nostris sed Pater optime Ne pone quaeso pondera viribus: Aut si quod incumbit gravius malum, Clemens paterno praesidio alleva. Si stant tui immortalia filii Promissa nobis: at prius in chaos Orbis redibit, quam levem in aerae Caelestis oris vox fluat irrita. ODA XVII.

Dicolos distrophos. Versus iambici catalecti. Primus Hipponactius trimeter, secundus Euripideus dimeter, e puris iambis compositi.

Quid a Deo auctor petat, quidve petendum censeat.

QUid arva sunt Calabriae feracis, Quid Hybla, quidue Hymettus? Quid est Eoa concha, quid Sabaei Odora virga thuris? Quid aureas agens Iberus undas? Quid est Phrahatis aula? Ut a Deo ista flagitem rogando, Et impleam astra votis? Agrum metas, cui Deus metendum Dedit, legasque mella. Ad Herculis lucrum petens columnas, Solo marique curras, Ut ambules decorus ostro et auro, Manu ut potente sceptrum Geras, bibasque gemmeis Falernum, Age inquietus aevum. Sit innocens mihi, latensque vita, Doli inscia et timoris, Beata copiis suis, honeste Et absque fraude partis. Et ut laboribus queam, datisque Negotiis praeesse, Lues molesta, corporisque longi Eant procul dolores. Quies meae modusque sit senectae, Laris domus paterni: Amicus inde sit fidelis unus Et alter, in secundae Malaque re, status levamen omnis. Nive albicante fronte, Fruar laboribus meis, iuventam Videns bene institutam. Serena stella fulgeat, supremum Diem vehente fato, Ut expeditus hinc cam, inque Christo Necis severa vincam. Hoc in fideque speque supplicanti Pater benigne praebe: Et imperita mens, vetante carne, Nequit quod intueri, Hoc adde sponte. nam tui, quod usquam est, Favoris, omne munus. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS ODArum Liber III. AD DEUM OMNIpotentem. ODA I.

Dicolos tetrastrophos. Primi duo versus Alcaici choriambici acatalecti, ex iambo, bacchio, choriambo, iambo vel pyrrhichio, Postremi duo Pherecratii heroici trimetri hypercatalecti, ex heptamimeri heroica, hoc est, ex tribus pedibus hexametri, et semipede. Quae sequuntur genera, Boethii sunt, et aliorum.

Precibus a Deo per Christum omnia impetrari.

DAturus aris munera, seu preces, Et ante summi stans oculos Dei, Mox quicquid fellis amaro Circumfers pectore, pone. Tibine speras, ac precibus tuis Deum futurum propitium, aut bonum, Si nun quam crimina lapso et Erranti sponte remittis? Remittis autem, tum potes ad Deum Adire liber: non is in aera Disperget vota, sed aurem Ultro in clin abit apertam. Nec haesites hic, si minus esse te Videbis aptum non ea dignitas In nobis rite rogandi, Sed caelo mittitur alto. At ille rerum conditor omnium, Et inferorum cum superis potens, Qui solus damnat, et unus Rectis dat praemia factis: Imago cuius, virginis in sinu Quievit, et terras coluit caro, Qui per spirabile numen Se dives fundit in omnes: Preces repellit, quas vacuus fide, Et haesitanti pectore murmuras, Tum festis dona nocentum Iratus submovet aris. Pete ergo fortis: quid quid homo petet, Id impetrabit nomine Filii, Qui culpam ante ora Parentis Humanam morte refutat. Hic ille nos, qui sponte vocat Deus, Trahitque dictis dulcibus: obviis Qui non dubitanter adorant, Nullos non excipit ulnis. Domo quis arcet Lamechidi necem, In obruti iam fluctibus orbis? et Pelusi rege sequente, Quis Mosen seruat ab undis? Quibus Philistae viribus occidunt, Bis irrigantes sanguine pulverem? Quos vomer, malaque fregit Tarde incedentis aselli. Preces tonantem conciliant Deum, Levantque poenae promeritae malum, Avertunt bella, famemque, Et pestem dira minantem. Vere gementem de Babylonio Preces Manassem carcere liberant: Et regi triste querenti Producunt tempora vitae. Quod imminentis barbara Turcicae Pressere nondum tela tyrannidis: Paucorum nocte dieque Euincunt vota bonorum. Pater tuum per maxime filium Adesto nobis: cordibus utque te. Non lingua atque ore rogemus Tantum, o mitissime praesta. Repelle praesentis mala temporis: Vel illa, commotus prece, mitiga:. Mentisque ostende paternae. In iusto signa furore ODA II.

Dicolos distrophos Primus versus heroicus hexameter, satis ex superioribus notus. Alter Alcmanicus dactylicus acatalectus, ex tetrametro Bucolico,

ad dactylos admittens omnibus in locis spondeum indistinete. Constat autem ex initialibus quatuor pedibus hexametri: ut ex finalibus, qui mox sequentur in Oda quarta.

Ad tollendam pectorum humanorum de promissis divinis dubitationem.

QUi cupit optatas laetus decerpere messes, Et distendere frugibus horrea: Ille rubos, sterilesque extirpat falcibus herbas, Alituumque greges fugat improbos. Qui uult ad caeli superas se attollere sedes, Cumque Deo sacra verba loqui cupit: Abiciat pavidae quaecunque obstacula menti Horror peccati incutit, aut pudor: Accedatque side plenus, precibusque fatiget Nunquam polliciti immemorem Deum, Cuius promissis alacres, et voce vocati, Ora quidem nunc libera soluimus. O Pater, et patrio veniens spiramen ab ore, Compar cum Christo, et Deus unice: Nempe Deo genitus Deus, atque ab utroque coruscans, Verum intus speculum, et speculum foris. Excute de fragili tenebrosa oblivia corde, Et caliganti da sensui Lumen ut intente promissum spectet in omne, Iurantisque habeat rata foedera. Namque fere haerentes incredula turba vagamur, Acta ut pluma furente volat noto. Dumque tibi timide considimus (o scelus ingens) Mendacem arguimus vocem tuam: Qua tu propositique tenax, verusque bonusque, Et pulsare iubes, et poscere, Nec sinis orantes ullam a te ferre repulsam, Opponisque adeuntibus obicem. Quod si etiam capiant genitricem oblivia nati, Quem tenerum ventre atque sinu tulit: Tu tamen excipies desertum, ulnisque fovebis, Non fallax spes rebus in ultimis. Testis Niliacae partus miser ille, repellit Quem Sarae gravis ira penatibus. Et dubitamus adhuc te velle audire querentes, Quorum vota intelligis ante, quam Formet lingua sonum, tenuesque ferantur in auras Compressis suspiria pectoris. Terrores quantos viden illaetabile bellum, Et discordia flebilis inferant. Pugnat ab aurora Thrax impius, instat ab austro Corporibusque animisque ferox malum. In nostrisque habitant non pauci moenibus hostes, Hostes Christe tui quoque sanguinis. Quid tamen ira canum possit, rabiesque luporum, Quid fraus illa domestica uulpium Te contra? quem terra tremit, caelique verentur, Quem metuit vis horrida Tartari: Qui nobis Deus es, placidas qui vocibus aures Praebes, inque sinu patrio geris: Hostibus at nostris hostis, quos ignibus Orci, Atque inimico perdes fulmine. Talia facta brevi cernent, tantosque triumphos, Qui toto credunt animo tibi. Qui vero dubitant, caecis et mentibus haerent, Dextra illos tua corripiet simul: In quorum numero ne simus, perfice Christe, Accensam inque tuis auge fidem. ODA III.

Monocolos tetrastrophos. Versus trochaici Ithyphallici dimetri brachycatalecti, e tribus trochaeis, admisso in ultimum locum spondeo.

Ut discamus omnia nostra Deo committere.

HUc ades supremi Filius tonantis, Virginisque partus Unicus puellae. Vota nostra ab imo Corde mitis audi: Ac tibi, benignus Esto, supplicanti. Da, tibi salutem, Corpus atque vitam, Quidquid et mearum Est opum, omne credam. Ne tumultuosis Fluctuet cor ausis. Neu bona quid intus Pugnet instituto. Cur sides repente, Ut restinctus unda Ignis exit, intus Sic refrigeratur? Tolle Christe mentis Tolle nigricantis Spiritu sacrato Mobiles tenebras Nil enim miselli Proprium tenemus, Cuncta sunt supernae Dona largitatis. Ergo sive serues Illa, sive tollas, Da tui canamus Carmen hoc Iobi: A Deo tributo Si bono exilimus: Quo probamur illi, Cur malum timemus? Nudus extrahebar De parentis aluo: Omniumque egenus Nudus hinc abibo. Quae Deus dedisti, Tu quoque abstulisti: Tempus omne nomen Sit Dei celebre. ODA IIII.

Monocolos. Versus Archilochii tetrametri acatalecti, ex quatuor finalibus heroici pedibus, qua lis est Epodicus Libri primi, Oda quintadecima.

Ad Deum conditorem, liberatorem, illustratorem generis humani.

COnditor o Pater inclite rerum, Caeli ponens caerula templa, Littore pontum, flumina ripis Includens sermone, diemque Puro illustrans lumine solis, Candidaque addens cornua lunae, Qui rationis munere donas FActum hominem, quique omne creata Terrae subicis, inque supernos Aetheris efficis ire meatus. Qui terrarum regna gubernas Legibus, idem sede tyrannos Deturbas, oviumque magistro Das gestandam fronte tiaram. Haec tu nulli incognita praestas, Ut te noscat mundus, ametque: Et tibi iustas, quidquid ubique est, Laudes grato concinat ore. Nec contentus munere tanto, Tu solio quoque mitis ab alto, Humanos miserate labores, Non mortalem funera natum Ferre iubes mortalia Christum. Sic ut serpens aeneus olim Affictis erectus Ebraeis, Intuitu calidum levat hulcus, Amissae medicina salutis: Haud secus alto stipite pendens, Morbos aufert Christus, et inter Pignus nunc hominesque Deumque, Ad dextram super astra locatus Aeterni patris: inde benignus Iam patronus suscipit ultro Oppressorum iura clientum, Et spondet fidentibus ipsi Perpetuae solatia vitae. Haec per sacri numina flatus Fida in nostris dicta medullis Inflammas, quae non sinit ipse In pelagus vel in aera ferri. Sed nos pravos, inque fideles, Intus primo format ab ungue, Ut nebula et caligine pulsa, (Quae nostras heu plurima mentes Caeco errorum tramite versat) Luce nova reparet pia corda, et Vere ardentes suscitet ignes: Quos non Ponti totius undae Exstinguant, non ulla virum vis, Non pluvii domet impetus austri, Haec nos grati amplectimur omnes Munera. nostra est solus et unus, Cum Patre, cum Spiramine sancto, Cui decus et laus, gloria Christus. ODA V.

Monocolos distrophos. Primus versus Asclepiadeus choriambicus, qualium est libri primi Oda undecima. Alter Archilochius iambicus, cuiusmodi plures reperiuntur libro primo, et in secundo tota Oda nona.

Ut Deo pro beneficiis conservationis quotidie fiamus gratiores.

QUem tu propitio lumine videris, Caelestis o proles Patris, Illi non pharetris spicula Gnosiis Inerme ruperint latus: Non hostis patriae moenia diruens, Manum cathenis vinciet: Non vastans hominum, non pecorum genus Lues prehendet tabida. Ac quamuis Libyco naviget aequore, Euris ratem frangentibus, Aut septus validis mille latronibus, Trucem stet ante Decium: Exoptata laris tecta tamen sui Illaesus intuebitur, Iucundae referens oscula coniugi, et Desideratis liberis. Nos autem auxilio iam totiens tuo Modis levati plurimis, Festo flore comas impediemus, et Ponemus aris munera. Sed centum capitum non cadet hostia, Tingetque cultros sanguine: Aut quae munera Arabs miserit, aut Syrus, Auri atque balsami feres. Offert tantum humiles ardor inops preces, Sonumque parui carminis. Quod si forte choros inter amabiles Vatum piorum me locas, Cultus Christe novis semper honoribus, Cantus suaves audies, Odis inque meis nomen erit tuum, Cunctis notatum paginis. Quamuis nullius est laudis egens Deus, Mentem tamen gratam approbat. ODA VI.

Monocolos tetrastrophos. Versus Archilochii dactylici dimetri hypercatalecti, ex pentemimeri heroica, duobus scilicet dactylis, et syllaba abundante.

Pro victoria adversus perpetuum humani generis hostem.

QUi super arce poli, Summaque et ima regis, Quem tremit aula ducis Horrida Tartarei. Da pater alme precor, Vincere cuncta mala, Pectore quae vario Callidus hostis habet. Cui tua progenies, Quam malus ille suis Ausus adire dolis, Restitit, acta fame. Non erat illa fames Panis, et ore sacro Verus homo atque Deus, Non sitiebat aquas. Nostra erat illa salus, Crimine patris Adae Prodita, quam miseris Reddere iussus erat. Hic hominum stimulis Acribus egit amor, In trabe sancta potens Figere membra Dei. Ergo per illa precor Vulnera, perque crucem Christe, tuumque minax Quod fodit hasta latus: Sanguinis unde rubri, Et salientis aquae, Crimina nostra lavans, Fons pretiosus iit. Te duce vincat homo, Ne ferus hostis ovet, Iniciatque gregi Vincula dura tuo: Libera de luteo Carcere, mens ut eat Ad pia caelicolum Gaudia spirituum. ODA VII.

Monocolos. Versus sunt Aristophanici hexametri heroici luxati, secundo et quinto loco solum habentes dactylum: primo, tertio, quarto, vel spondeum, vel dactylum, vel trochaeum: sexto spondeum vel trochaeum. Legitur inter iocosa Epigrammata, quae licet Virgilio soli ascribuntur, tamen neque illius, neque unius scriptoris esse videntur.

Ut integram, tranquillam, illabefactatam Deus conservet Ecclesiam.

SPlendeant trabibus Libani, Afficaeque columnis, Attalique opibus tecta alta, et Achaemenis auro: Sit solum Phrygio de marmore, Callaicoque Stent postes solidae ferro, Chalybumque rigore: Quae stupent levibus mortalia lumina causis. At mihi tua Christe domus paupercula, nuda Veritate nitens, fucoque carente pudore, Cuius ardua habet Pietis, et iuncta sorori Iustitia, et Fidei locamine nititur imum, Vastas mole trabes videtur vincere regum. Hac enim sonatusque tui vox inclita verbi, Nominique tuo laudes canuntur, et hymni. Impetramus ea pacem, serenaque caeli, Et solo pluvias, et mites aequore ventos. Heu quot illa tamen quondam lacerata tyrannis, Et laceratur adhuc: hyaena Romula toruum Ringitur, exacuitque feras draco Barbarus iras. Nec satis fuit hoc malorum, plurima uulpes, Ditis egrediens cavea, nova dogmata fingit. Munita insidiis, et docta nectere fraudes, Ac superba animis, coetuque immixta bonorum, Distrahit socias, successu laeta, cateruas. O Pater, viden' ut tumidis circumdatur undis, Ad te per mediam fugiens Ecclesia Memphim? Tergo instat, socio coniuncta hyaena dracone, Dura Paraetonio minantes plura tyranno. Tum premunt latera, hinc erectae ad caerula caeli, Montis instar aquae, notus contrarius illinc. Tu per unigenam nos caelitus aspice Natum, Cuius ista domus nomen crucemque fatetur: Sis tuis placidus, pacemque ante omnia, pacem Praesta, et horrisonas depelle aquilone procellas. Luminum varios amittat hyaena colores, Et tuis teneat vocem nimis insidiantem: Caca et muta suis non possit artibus uti, Nec meliore draco Rhodopaeus sorte fruatur, Victus, inualidus, captus, spoliatus, inermis: Tum quod supplicii est, et quidquid triste timendum. Vulpium capiti eveniat, tranquilla moventum. Ut domus populi perstet tua festa colentis, Absque lite, velut suspensus arbore nidus, Quo fovent teneros passer columbave pullos. ODA VIII.

Monocolos heptastrophos. Versus Aristophanici anapaestici dimetri acatalecti, mixti et confusi, ex anapaestis praecipue, sed singulis locis admittentes spondeum aut dactylum. Hoc genere poetae Tragici plurimum utuntur in choris.

Ut principes et civitates defendat Deus, hospites Ecclesiae.

ANimo magno recta tueri, Digna excelso principe virtus. Licet innumero septa latrone, Diuturna tamen nulla tyrannis. Quanto minus est stabile imperium, Serpentigenae quod populi ausu Ardua turres ducit ad astra? Si pro rapta coniuge, proque Natis et amicis pugnantes, Si pro patria occisos canimus: Iustius illos etiam Heroas, Genitosque Deo dicimus esse, Praesidio quorum tuta manet Hodie in terris inclita pietas. Sicut clarent nomina regum, Pietatis quos extulit ardor, Magnanimi Davidis, et eius Qui sunt toto corde secuti Iter: et Achasi filius, et qui Precibus Syrum, precibus morbum, Precibusque Dei sustulit iram: Sic nunc celebrentur quoque multi, Fortes Christi regna tueri, Quique bonorum similes esse Vel vitae discrimine malint: Quam qui fortes turpiter animos Abiecerunt: veluti Saulus Et Sebiades, caesus uterque. Verum ut perstent stabiles multi, In proposito magno, Dominum Caeli et terrae metuendo magis, Quam perituras hominum leges: Ipsos serua Christe, tuique, Qua patet ampli terminus orbis, Sparge sacrati semina verbi. Nec non reliqui populi, urbesque, Quorum hospitio Ecclesia floret, Munitae altae robore mentis, Sint incolumes, sint florentes: Impius ut cum videat Christi Regnum augeri, tacito uratur, Animum rodens, corda dolore. ODA IX.

Monocolos. Versus Aristophanici anapaestici tetrametri acatalecti, mixti ex anapaestico dimetro, quales fuerunt Odae praecedentis omnes: et ex heroico trimetro, cuius generis in prima Oda huius libri fuerunt duo postremi.

Pro iis qui contra impios cultus veram de Deo religionem defendunt.

QUae nam tenet ac tenuit caecum semper vesania mundum, Animos contra tollere Christi doctrinam, eiusque ministros? An quod nunquam improbitas faciles pietati commodat aures? An quia tenebrae mundi nequeunt lumen caeleste tueri? Genitum aethereo de patre Christum, durum exhausisse laborem, Hominum causa, et nullo merito nobis donasse salutem, Triplicem gestans fronte tiaram, blasphemo pernegat ore, Grexque imitatorum: quia laudem, quae soli debita Christo, Aliis tribuunt, eiusque novant non ulli iussa novanda: Sacra prostituunt auro, fingunt terrores, templa prophanant, Vulgique vetant noscere lingua, aeternae praecepta salutis Sibi opes quaerunt, populum instituunt per totum vix semel annum: Prohibent leges coniugiorum, vendunt benefacta, Deumque Et aperta voce palam clamant, Regnum non utile Christi est. At qui pugnant animis contra mendacia fortibus ista, In eos regum intentant gladios, et magni Caesaris iras: Quas in Turcam accendere pium erat, vertunt in viscera Christi. Nunc absumpta incendia, ferri est obtusus mucro, cruoris Sunt effusi fluvii, rabies tamen haud saturata quiescit. Sed tu caelo residens alto Pater optime, comprime tandem In tua saevos membra Antiochos: et per quos crescere verbum Vitae statuis, denfende, tuos alter suspirat honores, Sacrilego qui se facit ausu terrae astrorumque potentem, Ponere caelestibus haud dubitans ingentia iussa ministris. Quique impugnans meritum Christi, calcat pede uulnera Christi, Cui caeca pedi (indignum) figunt amentes oscula reges. Astrue regnum, quod donasti, per cari vulnera Nati, Nostris quod maioribus olim rapuit Romana tyrannis: Et nunc cupit exstinguere, nulli parcens insana furori. Serva, serva Pater, ut perstet tua tandem Ecclesia sancta: Daque fideles verbo, fortes animo, iutaque probatos, Inque tuendo grege magnanimos pastores atque magistros, Qui pro timidis ovibus pugnent, contra furesque luposque: Ut cum veniet filius hominis sonitu praeeunte tubarum, Arbiter orbis, statuens olidos procul a balantibus hircos Nos cum Christo, merito ipsius, superum ascendamus ovile. ODA X.

Dicolos distrophos. Primus versus Alcmanicus dactylicus trimeter hypercatalectus, modo dactylum, modo spondeum indifferenter suscipiens. Alter Pherecratius trimeter acatalectus, constans spondeo vel anapaesto, dactylo, spondeo, vel propter extremam communem trochaeo.

Pro iis qui amant doctrinam caelestem, ut eius luce illuminentur.

IAm nova lux misit radios, Divulgata per orbem: Quoque suum iubar ipsa iacit, Rident campus et herbae. Non ibi flaventes ardor Torret Syrius agros: Nec trahit informem limum Stantis fluminis unda: Qualem Sequana, vel Dilia, Voluunt agmine toto: Qualem Athesis pridem evomuit, Cyncli et mobile stagnum: Sed ver perpetuum spirat, Eius cuncta sodales Dum tepidi mulcent Zephyri, Et per garrula saxa Irrigui strepitant fontes, Resonantque alite siluae, Hano ex mente Patris lucem, Radiis cuncta foventem, Accendit, ventoque sacri Longe flaminis egit, Nescius occasum Dominus, Rerum principium et fons. Ergo qui sine fine micas, Talis luminis auctor, Virginei partus ventris, Voxque et sermo parentis Aetherei: da quaeso tuis Claram cernere lucem, Qui tibi nocte dieque ferunt Iussas munera ad aras, Vota, preces, gemitus, lacrymas. Regum caeca tyrannis, Pontificumque libido, pios Audet tradere morti. Ac veluti ceruus nimio Qui fervescit ab aestu, Vallibus hinc atque inde vagus Fontem quaerit opacum: Sic quoque grex tuus in tenebris, Multo pressus ab hoste, Speratas quandoque cupit Vultum tollere ad auras, Et de fonte tui verbi Optat ducere rivos. Hanc seda atque exstingue sitim, Refovens pectora anhela, Propitiusque tuam lucem Cupidis mentibus adde: Ne pereant animae, quarum Causa passus acerba es: Utque illas faceres saluas, Mortis claustra subisti. ODA XI.

Monocolos tetrastrophos. Versu Adonii dimetri acatalecti, quales apud Lyricos accinuntur Sapphicis hendecasyllabis: apud Tragicos, Aristophanicis anapaesticis,

Ut vitae studia Deus fortunet.

UNica vitae Regula Christe, Conditor orbis, Atque redemptor: Ne, quasi pulchrum, Turpe probemus, Disice inertes Corde tenebras. Sit tua nobis, Tradita flatus Numine sancti, Nota voluntas. Dirige nostrae Lintea prorae, Cum vaga miscet Aequora turbo. Littora fac nos Cernere fida, Atque propinquum Tangere portum. Daque laboris, Ac studiorum, Posse salubres Carpere fructus. Ut tua per nos Gloria crescat, Atque perenni Laude colaris. ODA XII.

Dicolos distrophos. Primus versus Pherecratius dimeter acatalectus, ex trochaica pentemimeri, trochaeo scilicet, spondeo, et syllaba longa: et ex Adonio, hoc est, dactylo et spondeo, vel trochaeo, propter finem. Alter Aristophanicus, ex monometro hypercatalecto: hoc est, ex iambica pentemimeri, iambo vel spondeo, iambo et semipede, et ex Adonio.

Ut puerorum studia Deus propitius gubernet.

PUlchra Paestanis ut rosa in hortis, Nascente mittit vere corymbos: Sic statim primis debet ab annis Puer cupitos edere fructus. Aut bonae si cui turpiter horae, Citaeque ierunt tempora vitae, Ille narcissum sero, at honesto Tamen sequatur flore comantem. O puer, Christo nomina dans, cum Fontis salubri tingeris unda, Disce caelestem noscere patrem, Precemque crebras offer ad aras. Huc refer finem, principiumque Et actionum, et totius aevi. Rex Deus nullo cultus honore, Regna atque magnas perdidit urbes. Traditum munus sedulus imple, Servaque docti dicta magistri. Nec tuos umquam laede sodales, Mentemque cunctis exhibe amicam. Hinc bonas artes, dona superni Flatus, amore amplectere vero. Ira, lites, mendacia, fraudes, Et contumaces pectoris ausus, Barbarus quaeque haud fert Scytha, longe Ab eruditis moribus absint. Ut scias membrum te melioris Coetus, Deique in te pia noscas Dona, ne possis transfuga dici, Bonique tanti ingratus haberi. Haec ut agnoscat labilis aetas, Et imperitae iuventae. Spiritu infirmos tu rege Christe, Ac inscientes dirige sensus: Quosque tam blanda voce vocasti, Tuo favore et numine firma, Angelos illis adde ministros, Curas ad has quos ipse creasti, Ut sit in terris concio sancta, Grex inter orbis iamque ruinas Perstet immotus, qui tua facta Canat futuro temporis aevo. ODA XIII.

Dicolos distrophos. Versu Ionici trimetri acatalecti. Primus Anacreonteus, ex duobus molossis, et Ionico a minore. Alter Aristophanicus, e amphibrachy, molosso, et Ionico a minore, Si quis hoc genus inter composita referre mavult, et distinguere pedibus, ita ut superior Oda distincta est, non impedio. utrumque enim genus inter se admodum simile. In priore caesura, modo et temporibus differunt: in extremo sunt aequalia.

Pro magistris, qui fideliter et severe aetatem teneram instituunt.

QUid prodest regum sanguine nasci, Noaque ab ipso ducere gentem, Ornatum claris dotibus esse, Videre acuta plurima mente? Non gentem virtus, non comitatur Pium, valentem Simsona, pectus: Ni cauti frenent corda magistri, Regantque doctis impetum habenis. Tollentem caeli brachia ad auras Videmus altis montibus ornum: Quam terra paruam vellere posses, Securis haud qui nunc pavet ictus. In formas transit carea cunctas, Adhuc mali expers mens puerorum. At sicut nullo picta colore Capit figuras quasque tabella: Sic haurit doctrinam rudis aetas, Bibit quam ab ipso lacte parentis: Nec novit pravos ponere mores, Semel tenellis quos rapit annis: Ut non imbuti mittit aceti Recens amarum testa saporem. Da Christe o doctos, daque fideles, Virosque sanctis moribus aptos, Qui forment paruae corda iuventae, Viasque ducant semper honestas: Linguam qui fingant artibus, atque Comas in herbis luxuriantes Qui tollant, ne silvescat adulta, Superba solis caulibus, uva: Matura ut pulchros efferat olim Sacratum ad usum vinea fructus. Quos ergo tali munere fungi Iubes, molestos ferreque fasces, Rectores turbae sunt quia sanctae, Fere et proterui fabula mundi Tu serua magni nate parentis, Et Angelorum protege turma. Succrescat nobis culta iuventus, Ad utiles res apta gerendas, Neu totum perdant turpiter orbem Mala imperiti examina uulgi. Sit cultus templis, urbibus ordo, Scholisque veri dentur honores. ODA XIIII.

Dicolos tetrastrophos. Versus omnes Phalaecii. Priores duo et postremus pentametri hemdecasyllabi, cuius generis et in primo et in hoc ipso libro leguntur. Tertius tetrameter enneasyllabus acatalectus, ex spondeo, dactylo, et ditrochaeo, vel trochaeo et spondeo.

Pro conservatione doctrinae sincerae, in iis ecclesiis in quibus iam lux vera Evangelii effulsit.

AStrorum dominus, maris, solique, Aeternusque tui parens IESU, Unus maximus, optimusque, Cum Nato Dee, Spirituque sancto. Qui primo tibi condidisti ab aevo Agmen non numera bile Angelorum: In terris quoque congregasti Coetum te vener antium fidelem Adsis pro solita benignitate, Ac te rite vocantibus propinques: Quod te per Genitum beatum, Perpessum tot acerba, flagitamus. In nostris regionibus tuere, Quae te praedicet, invocetque turbam: Te cognoscat, amet, placentem Sistat thuricremas acerram ad aras. Quae Christum veneretur, et salutis Auctorem fateatur esse solum: Illumque assiduis fatigans Lamentis, veniamque opemque poscat. Quae sponte et facilis sacri sequatur Ductum flaminis, ambuletque recte, Et dicat meritas per aevum Sinceris precibus fideque laudes. Nam fixum hoc animis sedet, quod unum Coetum iusseris esse te colentum, Qua Ganges patet, atque Baethys, Ardens qua Nepa, qua piger Bootes. Eius nos quoque membra scimus esse, Qui te diligimus, tibi litamus, Ac dictis adhibemus aures, Quae per templa tui sonant ministri. Hanc audi bonus, adiuvaque fortis, Quae clamat, queriturque concionem: Adversusque furorem, et astus Praedonum, patriis fove sub alis. Da iustos dominos, bonosque reges, Tutantes miserae ocia et quietem. Quam veros feret hic laboris, Qui nutricius est piorum, honores? Ac quando Pater in tui rogamus Nati nomine, et illius frequenti, Promissae memores salutis, Ad te tollimus ora nostra iussu: Aufer tot mala dura luctuosi Belli, redde serena dona pacis: Sint sedes placidae scholarum, Sint Ecclesiae et hinc et inde tutae: Ut prisco niteant decore laetae, Pax concors, Pietate cum sorore: Et tollant capita alta, sicut In campo ardua palma stans Idumes. Tuque o Christe, tu o redemptor orbis, Proles certa Deique Virginisque, Nostram suscipias patronus, Defendasque tuo favore causam. Ut cuncti videant, sciantque, sanctae Te solum caput esse Christe turbae: Te regnare Deum, sacrosque Per te perpetuo manere coetus. ODA XV.

Dicolos tristrophos. Primi duo versus Phalaecii hendecasyllabi pentametri, postremus Glyconius choriambicus trimeter. Utriusque generis

exempla in superioribus libris fuerunt tractata, sed locis diversis Primi generis Libro primo, Oda tertiadecima: postremi primus est eiusdem Libri Odae decimae; et ultimus Odae quartae et quartaedecimae: item Libri secundi primus Odae tertiaedecimae, et tota Oda undecima.

Pro concordia eorum qui Ecclesiae, Reipublicae, et ludis literariis praesunt.

COnditor rerum, superum nitentem Qui domum, summi super alta caeli, Munis orbe novemplice: Qui facis uultum radiare solis, Cumque mutato quoque sole, corda Laeta aut tristia reddis: et Qui vaporosae modo plena lunae Lumina excudis, modo diminutum Fingis cornibus ambitum: Alteram noctis dominam, diei Alterum patrem, et famulans utrisque Adiungis decus Hesperi. Quis vetat caeli imperio, minora Regna terrarum, sibi comparare Iuncti foederis inuicem? Sol hic est noster speciosa turba, Cuius est Christus caput: ille verum Praestat pectoribus diem. Ille fulgentes radios per orbem Mittit, et verbi iacit undequaque Purum salvifici iubar. Luna nocturnas fugat ut tenebras, Hostis impuro, metuenda furi, Stellis cincta micantibus: Sic regit vitas hominum, et labores, Qui tenens uulgi moderamen aequum, Causis nubila discutit. Sed nec in templis tibi conciones Utiles fient, neque finientur Iustis praelia legibus: Ni scholae sese his socient, et illis Partibus, lucis famulae, atque noctis, Hesperi conditionibus. Luna si solem aureum haberet hostem, Praevia aurorae reliqua astra stella, Caeli ingens caderet globus: Templa sic, et publica res periret, Ac scholae turpem traherent ruinam, Ni cunctae unanimes forent. Sancte cum Nato Pater, astra consors Possidens, et Flamine cum sacrato, Vis una, et deus unicus: Omnium mentes placidus guberna Da pios sensus, et amica iunge Vinclis pectora aheneis. ODA XVI.

Dicolos distrophos. Primus versus Phalaecius, trimeter, ut sunt Libri secundi Oda quinta omnes,

et Libri tertii Oda quartadecima priores duo et postremus.Alter elegiacus pentameter, factus ex duplici pentemimeri, altera heroica, altera dactylica.

Ut in sua quisque functione felices atque utiles consequantur successus.

O Custos hominum, satorque rerum, Verus et omnipotens ante creata Deus: Occasus moderans, regens et ortus, Illustrans verbi lumine cuncta tui. Cuius caeruleas volans per undas Spiritus implevit numine inane chaos. Tu das alitibus leves volatus, Squamigerum mandas amne natare pecus: Obseruatque tuo domum Molossus Iussu, et Olympiaco carcere sudat equus: Massyli quoque saeviunt leones, Fulmineo Marsus dente timetur aper: Et pondus grave Sarde fers aselle: Bos arat, est placidae simplicitatis ovis. Quidam retia te volente tendit, Alter Sidonio pulcher honore nitet. Tu iussisti inopem docere Petrum, Tu gerere insignem sceptra Theodosium. Haec cum munera comprobes, amesque, Imponasque aliquod cuique laboris onus: Optatos precor, utilesque praebe Successus, et opes munifice adde tuas: Ut qui lina trahit frequens ad undam, Huic plenus multis piscibus hamus eat. Dent aures faciles docente Petro, Impleat et templi femina virque fores. At regem veneretur, audiatque Imperii sceptris subdita turba pii. ODA XVII.

Monocolos Versus sunt Cretici, sive Paeonici dimetri acatalecti,constantes ex Creticis. In primo, secundo, et tertio loco hospitem et amicum pedem accipiunt, paeonem primum vel quartum, qui fiunt ex resolutione longarum syllabarum in Cretico.

Ad tollendam inter principes patriae discordiam.

ID etiam restitit patriae, hostilibus (Pro facinus) inuicem ut concideret ensibus? Quis furor tam fuit pertinax? quae lues Tam rabida ab inferis sedibus, et horrida Nocte, mites coegit viros, sanguine et Foedere, ac pluribus compares vinculis, Stringere in mutua enses graves uulnera? Audient impii nos professos simul Christianam fidem, ferre nunc hostica Arma, queis rectius caederentur Getae Barbari, queis periret Babylon improba, Quisquis et veritati repugnat Dei. Tecta flagrare non Thraciis ignibus Vidimus, vidimus cum domibus oppida Diruta, heu non tyranni manu Pontici: Pene fratrum data haec damna sunt dexteris. Fuimus ingrati, et hoc omne, maioraque Meruimus. sed tuum est o Deus parcere, Et preces supplicum nolle contemnere. Culpa nos merita quamuis premat, non tamen, Ideo cessat mali perpetrandi furor. Quo ruis caeca mens? poenite, ponite, Et sacras curre ad aras, Deus criminum Contumaci haud solet pronus aures dare. O Pater, per tuum filium quaesumus, Mitiga animos acerbos, doma pectora Dura; da dulce pacis bonum, et spiritum Caelitus mitte sacrum, quietis Deum, Atque concordiae: si fide poscimus, Obsecramusque: si te fatemur soli, Maris, abyssi, aetheris, mentium hominum, patrem Praepotentem, tua sospita nos ope. Bella crudelia, famemque miseram, et luem Morbidam ad Thracium iratus age Bosporum. Capita discordiarum tua dextera Tolle, rursus boni fulgeant ut dies. ODA XVIII.

Dicolos distrophos. Primus versus iambicus dimeter acatalectus, e quibus Secundi libri constat tota Oda nona, et saepe aliis in locis eo usi sumus, ut in hoc ipso Libro Oda quinta, et Libro primo

Oda secunda et nona: ubi aliis accinitur. Secundus trochaicus dimeter catalectus, factus et tribus trochaeis, et indifferente syllaba, admisso quoque spondeo loco secundo: cuius et generis est primus in Libro primo, Oda octava.

Ut Deus in ordinibus publicis recte sentientes tueatur.

PRimi parentis proditor, Simplicisque feminae, Verbique, quod perceperat, Falsus interpres Dei: Noctis, diei squamiger Non quiescit tempore, Praeceps in aeternan: ut necen Trudat humanum genus. Astu timendus devio, et Tortuosis fraudibus, Factisque nomen congruum Nactus a calumnia. Nunc viribus ruit ferox Mille cum phalangibus, Et praeliatur principes Acer inter ordines. Nunc flammeum ex rubis caput Multi linguis exerit, Praeter maligne calcibus Imminens euntium: Infensus illis maxime, Recta quos sententia, Et nota virtus extulit Publicis honoribus. Qui cuncta, sicut navitae, Signa turbinum notant. Ne puppis irruentibus Obruatur fluctibus. His ille ventorum impetus, Caeli et aequoris minas Immittit, ut portu procul A quietis arceat. Remoque et euris incitam Currere humidas vias, Velut tenente remora, Non sinit Liburnicam. Velum inuolat mendaciis, Et rudentes inuida Spira implicat, remos tenet Asperis calumniis. At tu Pater, caeli Deus, Qui draconis horridi, Per filium potens tuum, Luridum calcas caput: Qui veritatem amant viros, Quique recta sentiunt, Illis utrumque caelitus Protege inuictum latus, Frange efferos satellites Inferae tyrannidis, Et servientem daemoni Perde multitudinem. Susanna inique non cadat Sub procace iudice. Nabothus agri terminos Seruet, ac ius patrii. Cedat pudori audacia, Vincat innocens reum. Pugnet furori lenitas, Veritas mendacio. Ut sicut alta fulgido Axe splendent sidera: Bonorum ita excellant quoque, Et coruscent agmina. ODA XIX.

Dicolos distrophos. Versus primus Euripideus trochaicus dimeter acatalectus, ex trochaeis quatuor constans', recepto (ut fit) paribus in locis spondeo. alter Anacreonteus iambicus dimeter catalectus, quales sunt in Libro secundo Odae duodecimae omnes, et Odae ultimae postremus.

Ut consilarios pios et sapientes Deus principibus adiungat.

UT sciens sit rector ipse, Ratisque, Littorisque: Utque currum qui gubernat, Equos agat perite: Ille fractis cum periclo Remis fretum movebit: Hic rota Labente, sero Domum miser reviset. Ut bonus sit forte princeps, Verique amans, et aequi, Nec peritos ac fideles Sit nactus idem amicos: Publica in statu beato Res non potest manere. Ionathae patri quis auctor Necis fuit probrosae: A Deoque quis cor eius, Nisi improbi tulerunt? Quisue lumine, atque sceptro, Et prole Zedechiam Orbat? an non efferorum Ducum scelesta turba? Tu boni Largitor omnis, Regumque rex potentum, Mitte tales oro pestes Terrae ultimas ad oras: Lubricum fac et tenebras, Pedem ac vias eorum, Angelique persequentis Cadant cruento ab ense. Rursus a malo sit omni Procul remotus ille, Qui facit plus imperantem, Quam purpuram et placentam. Qui timens Dei, irretortus Dona abicit nocentum: Quinque pollet eruditae Mentis sagacitate. Cumque tales civitati Soli utiles putandi: Da Pater, iuva, et guberna Tui viros amantes: Lux sit atque rectitudo Iber, pedesque eorum. Floreant, ferace in agro Quae sunt, pares olivis, Pullulentque sempiternum Radicibus novellis, Squallido ne senticeto Campi asperetur aequor. ODA XX.

Dicolos distrophos. Primus versus Anacreonteus iambicus dimeter catalectus, e spondeo vel anapaesto, duobus iambis, et abundante syllaba: cuius rationis propemodum sunt libri secundi Odae duodecimae omnes, et Odae ultimae postremus, item Libri tertii Odae nonae decimae etiam postremus. alter Alcmanicus dactylicus trimeter acatalectus, e dactylis duobus et spondeo, vel primo quoque spondeo.

Ut Deus verae Ecclesiae membrum se perpetuo velit esse.

QUicunque ad astra vocem Tollere fervidus optat, Membrum hunc oportet esse Sancti immobile coetus. Deus audit improborum Nullo tempore vota. Neque uult suum maligno Verti nomen in ore. Si thura fert ad aras, Excitat impius iram: Maledicta, si precatur, Caelum spargit in ipsum. Quis ergo clara uultum Laetum tollet ad astra? Qui credit in Parentem, Verbo cuncta potentem: Suamque novit esse Vitam, uulnera Christi: Qui, sorte de piorum, Consors numen utrique, Sequitur pii favoni Flantem caelitus auram: Nec carcerem, minasque, Oraque Maximiani Horrens sinit severa Se de mente moveri. Sit laus Deo perenni, Omne et gloria in aevum, Ouod fonte, quodque verbo Culpas eluit, et me Carnisque, sanguinisque Praedulci cibat esca. Quod concionis huius Partem uult numerari, Qua sola veritatis Spirat caelitus aura, Passoque non negatur Debita gratia Christo. In qua manere parte, Contra carnis, et orbis, Satanaeque ut arma possim, Clemens effice Christe: Motusque cordis aegri, et Gaudia lubrica pelle, Curisque de prophanis Exemptum audice caelo: Ut sedibus beatis Vivam, portio divi Coetus, tuasque longo Cantem tempore laudes. ODA XXI.

Dicolos distrophos. Trochaici omnes. Primus Euripideus trimeter acatalectus, e trochaeis quatuor, admisso locis paribus spondeo. Cuius generis in hoc Libro est Odae nonaedecimae primus. Secundus Archilochius trimeter acatalectus, e trochaeis quinque, spondeo item locis paribus adhibito.

Ut iram suam ostensam prodigiis, Deus vertat in impios.

QUidquid in caelo, soloque, In marisque fit patentis aequore. Fit Deo nil non iubente. Impie haud sentis Deum? quin aspice, Saepius quando rubente Sanguinis colore sol apparuit? Pallidumque luna uultum Ore tetro multiformis extulit ? Caelum hiare nocte visum, Flammeis super cadentibus globis: Sanguinisque, sulphurisque, Triticique fluxit imber: fulmina Oppida et villas cremarunt. Clangor auditus tubae atque classici, Militantiumque castra Hinc vagata sunt et hinc per aerem: Monstra matronae ediderunt, Et ferae partus tulerunt horridos. Terra motu contremiscens, Hausit urbes: quaque camporum prius Plana, montes nunc teruntur: Quaque pisces iverant, eunt equi. Neve quid mali de esset, Pontus urbes, ignis urbes obruit: Spemque ruris messiumque, Murium grex et locustarum tulit: Spectra luce visa clara Causa inusitata sunt formidinis. Ossa, ferrum, ligna, chordae Tuberarunt ex ephebi corpore. Quisquis es, cave monentem Mente te Deum levi contemnere, Disce patrem fulgurantem Intimis pavere digne sensibus. Facta vitae corrigendo, Ingemisce, deprecare, poenite. Flamma consumens Dei ira est: At pia tamen placabilis prece. Affer ergo opem benignam Caelitus nobis Pater dolentibus: Nec salubris esse cessa, Nostra curans morte Nati uulnera. Iure tu iustam minaris Inquinatis crimine iracundiam. Iure reicis nocentes, Mentis ingrataeque non probas scelus. Sed tuum non est, quod ipse Tu creasti, perdere: aut id tollere, Quod potes seruare. serua Nos, tui ob famam perennem nominis. Et reduc dextram: nec irae, Sed tuae memento largus gratiae. Tolle terrores, metusque: Si quid et mali timendum est, hinc procul In tuos, hostesque nostros Verte. gentes universae sentiant, Te piis adesse, teque Saeculis odisse cunctis impios. ODA XXII.

Tricolos pentastrophos. Versus omnes sunt dimetri. Primi tres Anacreontei iambici catalecti, ex anapaesto, duobus iambis, syllaba superflua: quales sunt libri secundi Oda duodecima omnes. Reliqui duo choriambici acatalecti: primus Asclepiadeus, e duobus choriambis: alter Aristophanicus, e choriambo et amphibrachy: qualis est Libri primi Oda septima primus. Hoc genere Claudiamus in quodam Epithalamio utitur.

Pro incremento fidei facile labascentis.

DEus affatim benignus, Bona cuncta pollicetur: Bona plura largiendo Pollicitis, vere animum Nobilitat paternum. Puero dedit magistros, Iuveni dedit patronos: Mea vota vicit eius Gratia clementiaque Prodiga, liberalis. Dare nec recusat, omnes Et opes, et empta fuso Proprii cruore nati Praemia: vitam aetheream, Caelicolumque sedes. Animumue ne quid aegrum Dubitatione turbet, Mihi certa sponte tradit Indubitatae fidei Signa, sacrique amoris. Age mens, age ad parata Properare dona cessas? Mea vox, tuas ad usque O Deus, alto gemitu Voceque scandat aures. Quoties fide labantes, Stupidosque caecitate, Et aperta nescientes, Verum avidos et dociles. Discipulos tulisti. Sumus imperita turba, Sine luce uulgus errans: Radiis tui favoris Excute duris gelidas Pectoribus tenebras. Licet admovebit omnes Mihi machinas tyrannus, Fragilemque tentet ima Vellere radice fidem, Arte sua dolosa: Tamen omnis in supremi Pietate spes parentis, Mea qui sua notavit Nomina dextra: exiguae Dat fidei ipse palmam. Ades o Deus, nec ullo Sine me labare gressu, Placidusque tolle lapsum. Absque tuo est auspicio Cassa hominis potestas. ODA XXIII.

Monocolos. Versus sunt de genere choriambicorum mixto: quo praeter Boethium, quod sciam, nemo Latinorum usus est. Constant e dactylo, choriambo, proceleusmatico: vel propter naturam ultimae communem, paeone quarto.

Pro sancta vita, et beata e vinculis humanis liberatione.

UT solitam maris Adriatici Saevitiam, ut gladii fera opera. Noxia corporibusque mala, et ut Pauperiem, exiliumque fugias: Non tamen effugies quoque necis Vincula, regibus atque inopibus Non soluenda, nigros ubi semel Instita longa pedes teti gerit. Non decus eximium familiae Nobilis, altus opumue cumulus Non coma candida, lumina nigra, Aut senio atque neci dare moram, Aut caput eximere e Styge valent. Pocula cum bibiturus adhibes Ori, epulasque capis, Styga bibis, Et temerat tibi mors mala cibos. Usque necis memor esto, fragili De patre lucis habens initium, Massa caduca luti, miseraque Umbra: Deumque pie reveritus, Flagitii scelerumque Stabilis Osor et hostis age. idque quoniam Das Deus ipse bonum, placidus et dexter adesto tuis: rege novo Flamine corda. tuique tribuens Notitiam, unigenaeque geniti, vivere fac bene, fac bene mori: Dulcis ut illa etiam mihi sonet, Vox sonet illa: Ades o placite grex, Turba beata veni, cape Patris Regnaque, et Angelicis data choris Templa per innumeros cole dies. ODA XXIIII.

Monocolos Versus Anacreontei Ionici trimetri acatalecti, e molosso vel choriambo, duobus Ionicis a minore: quorum tamen alter esse potest molossus, postremus semper Ionicus. Alii e principio et fine heroici constare volunt, dempto per medium pede et semipede.

Auctoris gratiarum actio, ad Deum omnipotentem.

NOn si psalmographi regis haberem Ora, aut Tarsensis pectora Pauli, Ex merito dignas dicere posset Sidereo grates lingua parenti: Qui nostro igniculum corde salutis Accendit, clari lumine verbi. Hunc utinam tali voce valerem Prodere, quo multi carmine vates: Vel quos Hesperiis edidit aruis, Lumina magna virum clara vetustas, Aurelium Clementem, atque Iuvencum: Quosque opulenta suos Gallia iactat, Prosperum, et eloquii dulcis Auitum: Vel quos nostra pios saecla tulere Vates, verba Deo digna locutos. Sed non ingenii una benigna est, Incidit aut animo grandior ardor, Fingens exigua grandia voce, Atque operosa ferens carmina paruus: Saltem corda Deo grata probare, et Heu vacuus proprii ac pauper honoris, Aera referre dati quaero talenti. Nam quae Christe tibi munera cumque Offerimus, non sunt nostra: sed illa Reddimus ante data, et credita nobis. Nec tu scis numerum, aut pondera spectas: Thesauris persarumque Arabumque, Pomposisque aris, aut hecatombis, Anteferens puram thuris acerram, Et gemitum attriti pectoris unum. Non gravis ergo humilem sperne libellum, Qui non Assyrio spirat odore, Ornatusque venit divite cultu, Quod vetuere mala plurima nostri Temporis, heu cursu aduersa secundo Ingenii, et Lydi nescia cantus. Vox accepta lyrae sit tibi raucae: Quae licet antiquis vatibus impar, Atque novis minime aequanda poetis: Sat facunda tamen, satque polita est, Hunc dum grata sonat, libera laudat, Quem laudare decet, quemque sonare, Quidquid habent liquidi sidera caeli, Terra quod ipsa suo continet orbe, Oceanusque vagis fluctibus ambit. GEORGIUS FABRICIUS CHEMNICENSIS, BLASIO, Iacobo, Andreae, fratribus suis, viris eruditiss. S. D.

NUllum opus e divinis actionib. multis magnisque est, quod non mirificam Dei, cum in Condendo, tum in conservando sapientiam, bonitatemque, perpetuo nobis loquatur. Ex omnibus tamen maximum, et maxime admirabile est illud, quod filium suum IESUM CHRISTUM, aequali maiestate, potentia, immortalitate Deum, hominum causa fieri hominem, et infimum atque abiectissimum hominem voluit. Huius operis cogitatio, Fratres, cum subit animum meum, facile aliarum rerum non usitatarum admiratio tollitur, et quasi umbra quaedam evanescit. Est enim plane eiusmodi, ut hominem in meditando extra se rapiat, et mentem pie intentam in caelum usque extollat. Siquidem per eam paulatim reverentia et observatio excitatur, et animus caritate ita exardescit, ut nullo suae imbecillitatis aut indignitatis respectu, in unius Dei, et filii eius IESV CHRISTI dementia et mansuetudine acquiescat. Dubium autem nulli est, imo potius certissimum, eo nos abesse a Deo longius, quo aut frigidiores ad considerandum, aut ad agendas gratias in tali tantoque beneficio, duriores summus. Omnium enim iam inde a condito orbe piorum sententiae literaeque testantur, bona universa propter filium Dei et dari et conseruari hominibus. In eo namque pater caelestis unice delectatur, eum solum carum habet: et propter dilectum, ut divus Paulus inquit, nos quoque diligit: miseriamque et orbitatem nostram, filii patrocinio et tutela, nullis temporibus patitur esse inopem atque desertam. Non hic antiquitatis memoriam, ad confirmandum, neque alterius aetatis exempla afferam; sed quia mihi vobiscum sermo est, Fratres, nostra repetam. Alienis enim propria magis afficiunt et movent, et ceteri, si in suum quisque vitae genus intuebitur, vel similia, vel multo invenient maiora, magisque illustria. Atque ut inde exordiar: Parentum nostrorum, a quibus alti et eruditi sumus, mem in istis. Scitis qualis in ipsorum vita moderatio, qualis in educatione cura diligentiaque fuerit: nullam litem, querelam nullam domi audivistis: perspexistis in iis odium levitatis, mendacii, et omnis turpitudinis. Verum pater suo quidem tempore sibi, sed nimis intempestivo nobis, mortalem vitam cum immortali et beata permutavit, cum annos pueritiae nullus vestrum adhuc egressus esset. Relicta mater est, ipsa marito orbata, nos parente, summo utrique inter homines solatio destituti: matris fortunae exiguae, liberi multi, tempora difficilia. In tali maerore et angustia etiam viri animus frangi, aut certe debilitari potuisset. Itaque primus dolor, ut solet fieri, per acerbus ei erat, in quo aniumu amissi mariti studiosissimum facile declarabat: sed magnitudinem luctus mirigavit constans in Deum fiducia. Magnum in muliere utrumque erat, et praesentis aegritudinis moderatio: et exconcepta spe de promissionibus divinis, animus non abiectus. Nos auten, onere educationis sibi imposito, diligentius et saepius ad religionis cultum, ad amorem mutuum, ad cetera vitae modestae officia cohortata est: precibus insuper additis, ne nostro aliquo vitio aut solitudinem illi gravem, aut viduitatem non tolerandam efficeremus. in iis praeterea studiis perseveraremus, quibus et nos ipsos consolari in omni fortuna, et aliis prodesse, si Deus vellet, aliquando possemus. Amabili igitur et religiosa auctoritate, a non inuitis, id quod voluit, impetravit: et suis ipsa precibus, quibus ardentissime dedita erat, tantum effecit, ut in re admodum exigua, neque sumptus domestici ad honestatem, neque amicorum liberalitas ad studia persequenda nobis deesset. aliis enim alia ratione, singulis ramen non incommoda prospectum fuit. Hac eius pietate, post obitum patris, annos fere quindecim adiuti, tandem post miserrima belli civilis tempora, ipsam amisimus, summo dolore, maximo desiderio, memoria nun quam intermoritura. Quae orbitas, ne aut molesta nimis, aut perniciosa etiam esset, Deus benignissimus alios mox parentes dedit, natura quidem alienos, sed benevolentia coniunctissimos: quorum opera et beneficiis inchoata artium et literarum studia hactenus colere, et iis colere in locis potuistis, quibus non modo antiquae et salutaris doctrinae praeceptis, sed virtutum quoque praestantissimarum exemplis abundaretis. Prolixior fortasse haec commemoratio fuit, quam debuit, aut quam res ipsa postulavit. Verum alii, vel nostra ad se nihil pertinentia omittant: vel sua, si cui cordi est. in illorum locum reponant. Vos vero ex cursu actae iam adolescentiae, singularem Dei bonitatem, in nos effusam, volui considerare. Quanti enim putatis, in pia familia, in ludis literarum, in regno Christi nutriri, crescere, educari: Praeclarum alii duxerint, in Regis alicuius aula se pueros versatos esse: honorificum fuerit Catoni, magnificentiam Syllae felicis domi familiariter in spexisse: quae ut ad virae splendorem, aut dictorum ostentationem faciant aliquid, ad pietatem vero et innocentiam quaeso quid momenti habent? nec Catoni ipsi, aut ambitiosi magistri studium, aut potentia amici iniusta potuit probari, Hortor aut vos, Fratres suavissimi, ut magnorum Dei beneficiorum memores, cum praeteritae vitae rationem, tum futurae felicitaris spem, in uno soloque Deo, eiusque filio IESU CHRISTO collocetis: in eiusque meritis recolendis assidui sitis, et ardentes, fide scilicet et invocatione ad quae ut et meipsum, et vos simul excitarem, hos Hymnos perbreves, de Iesu Christi beneficiis, quae sua morte in nos contulit, perscripsi. Novum hoc laudis et celebrationis genus minime est, sed a primis patrum temporibus ad nostram usque aetaten floruit. Quin apud Athenisenses Plato pueris praecepit, ut diis hymnos canerent, et (ut ipse inquit) e)gkw/mia kekwnhme/na eu)xai=s2 tum poetas u(mnw/|dous2 appellavit. Cretenses non canere modo ipsos, verum etiam memoriae infigere carmina eiusmodi rex Minos voluit. Horatius ad Augustum Caesarem;locuples testis est, eandem canendi consuetudinem Romanis quoque fuisse usitatam. Itaque Hymnorum usus, cum et Ecclesiae perpetuus, et civitatibus bene constitutis fuerit peculiaris, retinendus omnino est vel ob hanc causam: ne aut Orpheus, aut Homerus, aut Callimachus, in fabulis extollendis, quam nos in veri Dei laudibus concinendis, fuisse diligentiores acque ardentiores videantur. Hos autem tres meorum Hymnorum libellos ad vos Fratres optimi mitto, ut sint curae et sollicitudinis meae, quam de absentium vita, moribus, disciplina, mecum circumfero, quasi monumentum. Quod si verum Dei cultum, ut coepistis et inuocationem assiduam, cum artibus bonis et studiis liberalibus coniungetis, non modo praesentis vitae multa et sincera solatia habebitis: verum etiam in societate caelesti fructus uberes atque sempiternos omnium laborum et certaminum consequemini. Quod ut nobis omnibus per filium suum IESUM CHRISTUM largiatur Deus, tota mente atque omni affectione vobiscum precabor. Valete. Misenae Hermundurorum, e ludo illustri: Idib. Ianuarii, Anno nati Christi M. D. LII.

 GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS, DE Historia et meditatione mortis Christi, quae in noctis dieique tempus distributa est, HYMNORUM Liber primus. Crepusculum. PRIMA PARS NOCTIS. Historia Triclinii. CHRISTUS CENANS cum Apostolis.

Esa. LIII. Oblatus est, quia ipse voluit.

 HORA SEXTA. PAschalis agnus interit, Se Christus agnus obtulit, Qui corpus atque sanguinem Suis fruendum praecipit, In pane corpus porrigit, Praebet cruorem in poculo; Hoc ut sit indelebilis Signum perenne foederis. Da christe carnem sic tuam, Tuum cruorem sumere, Ut vitam in aeternam fide Alamur omni tempore. Nil afferat torpentibus Oblivionem sensibus, Quin efferamus debitis Laudes tuas praeconiis. CHRISTUS LAVANS pedes Apostolorum.

Ioan.XIII. Exemplum praebui vobis, ut quem admodum ego feci vobis, ita et vos faciatis.

 HORA SEPTIMA. LAvat magister turbidis Christus pedes Apostolis: Servit suis, in omnibus Volens necessitatibus. Noli tumente pectore Exempla Christi spernere: Hic usque noster ad crucis Aram minister factus est. Foedos reatus ablue O Christe, nosque respice, Ut ambulemus in tuis Non desides vestigiis. Da comitate, mutua Ut leniamus uulnera: Deterreatur caritas Nullis ministra sordibus. CHRISTUS APOSTOLOS docens, et pro iis orans.

I.Ioan. II. Advocatum habeamus apud patrem, Iesum Christum, iustum: et ipse est propitiatio.

 HORA OCTAVA. TRistem timorem pellite: In me, Patremque credite: Sum vita, veritas, via, Et spes salutis unica. Sum vitis, et vos palmites, Efferte fructus uberes. Vos mundus odit: at Pater Caelestis ipse diligit. Hunc inuocate per meum Nomen, sacrum qui spiritum Demittet: is contra mala Vos roborabit omnia. Te sancte, te voco Pater, Nato tuo da gloriam: Et quos dedisti, quos dabis, Pios ministros protege. Uno perenni et mutuo Iungantur omnes vinculo, Fungantur et Pater tua In sempiternum gloria. Pater, dedisti quos mihi, Mecum, volo, sint singuli: Eos ama, ante condita Ut diligis me saecula. Conticinium. ALTERA PARS NOCTIS. Historia Horti CHRISTUS EXIENS IN montana Oliveta.

Psal. XXII. Ne discesseris a me, quoniam latio proxima est: quoniam non est qui adiuvet.

 HORA NONA. TRans Kidron Heros exiit, Montemque Oliveti petit Maerens, amicis cum tribus, Certaminis non inscius. Noctis potestas emicat, Furorque gliscit improbus, Unum miserrimi caput Telis petitum est omnibus. Tu Christe nostros dirige Gressus, acerbo tempore. Pergamus, et malum tuo Vincamus omne numine. Vis noctis hinc eat: nigri Metus facessat Tartari. Hostis, potente dextera, Ignita frange spicula. CHRISTUS ORANS et sudans.

Psal. XXXVIII. Domine ante te omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus.

 HORA DECIMA. ANgore turbatus necis Patrem rogat suspiriis, Opomque caelo, crimine Nostro gravatus, flagitat. Cui mortis in certamine Cruor fluebat corpore, Tellus madet sui gemens Heu conditoris sanguine A patre perfert, angeli Vox latea, spem solatii. Audit parentis subditus Mandata sancti filius. Repelle non placabilis O Christe terrores necis, Mentes pavescant horrida Nec inferorum nomina. Sancto tuo nos angelo Solare, confirma, iuva: Mordet severa sauciae Cum culpa conscientiae. Ne murmuremus, cum malis Vexamur, aut periculis: Sed sit voluntatem sequi Tuam voluptas pectori. CHRISTUS A IUDA DISCIpulo proditus, et a reliquis fuga desertus.

Psal. XXXVIII. Amici mei et proximi mei e regione plagae meae steterunt.

 HORA UNDECIMA. MUlto venit satellite Iudas, magistrum prodere; Pacis scelestus improbae Fallacis offert oscula. Armate Petre quid fero Mucrone saevus irruis? His sponte, pro te, proque me Christus ligatur vinculis. En sternit uno militum Verbo globos furentium: Obducit et recentia Auris resectae uulnera. Fugam capessunt turbidi Illuc et huc Apostoli. Ouem trahunt immania Raptam luporum guttura. Tu Christe frange subdola Hypocritarum pectora: Hostes apertos numine Tuo potenter contere. Pios ab armis impiis Tuere, sumptave excute. Nec territi dent hostibus Tergum fugae prementibus. Nox intempesta. TERTIA PARS NOCTIS. Historia coram Pontificibus. CHRISTUS VINCTUS, ET adductus ad Annam.

Zach. XIII. Framea suscitare super pastorem meum, et super virum cohaerentem mihi.

 HORA DUODECIMA. LUreatur Annas helluo Insomnis in conuivio, Christi prehensi innoxium Haurire laetus sanguinem. Christus rogantis ebrium Verbo retundit impetum. Prorumpit hinc sus aulicus In ora compingens manus. O Christe, solue vincula Nostri reatus omnia, Queis daemon et mors tristibus Nos alligavit nexibus. Ab aulicorum verbere Tuos ministros assere, Cum nomen ob tuum pia Laborat innocentia. CHRISTUS ACCUSATUS, et suam confessus divinitatem coram Caipha.

Psal. XXII. Erue a framea Deus animam meam, et de manu canis unicam meam.

 HORA PRIMA. AD Saducaei Caiphae Christus tribunal sistitur. Et ore falsorum reus Clamatur esse testum. Verumque iussus in sui Fari parentis nomine, His ora dictis libera Incepit Heros soluere: Dextram ad Dei videbitis Sedere, quem nunc luditis, In nubibusque criminum Caeli redire vindicem. Mox veste scissa pontifex, Furore correptus, tonat: Hic morte dignus, Caipham Secuta turba, id comprobat. Hos perde Christe, qui malis Pios gravant mendaciis: Nos vera da loqui tuo Pro glorioso nomine. Ut tuentes arduae Sedem tenere dexterae, Non horreamus iudicem, Sed sanctum adoremus patrem. CHRISTUS NEGATUS a Petro apostolo.

Esaiae XLII. Calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non exstinguet.

 HORA SECUNDA. VItam paratus ponere Sui magistri pro nece, Et ense primam fortiter Petrus cohortem sustinens: Capti magistri tristia It pone post vestigia. Sublata spes est, masculo Inane pectus sanguine. Te nosse Christe pernegat, Verbo puellae territus: Gallique rauco carmine Leo fugatur fervidus. Verbi memor quod dixerat, Vultuque Christi concitus, Guttis dolendo pallida Humectat ora grandibus. Serua tuos, audacibus Ne Christe fidant viribus. Occasiones omnium Averte mitis criminum. Lapsos benigno respice, Nostri misertus, lumine: Fides tenax ab intimis Suspiret ad te sensibus. Diluculum. QUARTA PARS NOCTIS. Historia Christi in domo Caiphae. CHRISTUS MINISTRIS PONtificiis in custodiam traditus.

Psal. XXXI. Factus sum tanquam vas perditum, quoniam audivi vituperationem multorum.

 HORA TERTIA. SErvandus, heu, Christus levi Datur ministrorum gregi, Quem Pontifex in ocio Pascit culinae sordido. Quid castus inter improba Non passus est ludibria? Potantium lascivius Nilest sacerdotum aedibus. Da Christe nos caelestibus Custodiendos Angelis: Illis ministri impia Vincamus ut consortia. Acerba ferre nos tuo Quod si iubes pro nomine, Sis ipse custos, et pia Praesto tuis clementia. CHRISTUS LUDIbrio habitus.

Esaiae L. Faciem meam non averti ab increpantibus, et conspuentibus in me.

 HORA QUARTA. ILluditur procacibus Christi pudor conviciis, Clamantiumque turpia Perfert silens opprobria. Spurcantur ora, squallidae Malae crepant sub verbere: Frequens scelestorum sacra Errat manus per tempora. Nos Christe si vis aspera Pro te pati ludibria, Mentes viriles adiice Amara cuncta spernere. Disperde te colentium Hostes superbos coetuum, Quos impiorum nutriunt Aulae proteruae praesulum. CHRISTUS VELATA FAcie palmis percussus.

Esaiae LIII. Quasi absconditus vultus eius, et despectus, unde nec reputavimus eum.

 HORA QUINTA. MIscent prohanis improbi Intorta verbis verbera, Pulsataque ora linteo Obnubilant vilissimo. Nomen prophetae lactitans, Dic Christe, quis te verberet? Dic, et solutus tristibus, Clamant, abibis vinculis. O Christe, culpam criminum Indignus omnem tollerans, In perferendis fortia Iniuriis da pectora. Sophistico velamine Nunc ora qui tegunt tua, Fac impediti propriis Irretiantur artibus. Mane. PRIMA PARS DIEI. Historia Christi accusati coram magistratu Ecclesiastico et civili. CHRISTUS CONCILII SENtentiis damnatus.

Psal. XXII. Circumdederunt me vituli multi, tauri pingues obsederunt me.

 HORA SEXTA. UT extulit primo iubar Aurora mane pallidum, Mundi arbiter, subsellia Stat Christus ante iudicum. Ut impium quendam in Deum, Quod se Deo asserit satum, Doctor, Senator, Pontifex, Ipsum necis damnant reum. Refert iniquam paenitens Iudas viris pecuniam: Insonten, eheu, parcite Emistis, inquit, sanguinem. Nihil morantur improbum, Sed comparant nummis agrum. At proditor de pendula Se strangulans obit trabe. Dum mundus ob nomen tuum Nos ut cadaver eicit, Ne terreamur impia Tu Christe fac sententia. Delicta nescientibus Ignosce clemens hostibus: Sed obstinata sentiant Poenas nocentum pectora. CHRISTUS CORAM PILATO praeside Romano accusatus.

Psal. XXII. Aperverunt super me os suum, sicut leo rapiens et rugiens.

 HORA SEPTIMA. AGit molossus Caiphas Pilate saltus in tuos Ceruam, latebris excitam Primo diei tempore. Iudaeus horret praesidis, Ne polluatur atrium: Parat malignis interim Caedemque vimque mentibus. In immerentem publica Christum feruntur crimina. Regem fatendo se, nihil Obiecta curat reliqua. Vocem Pilati percipe Ebraee surde praesidis, Ter Clamat: Hic est nullius, Quod fingitis, mali reus. Te nostra Christe vox rogat, Suspirat ardor pectoris, Da permeemus omnia Fatendo te pericula. Da veritatis splendidum Ubique lumen fulgeat, Ut verus es rex ac Deus Colare sic ab omnibus. CHRISTUS IN VESTE BYSsina ab Herode Antipa illusus.

Psal. LXIX. Improperium contrivit cor meum, et maerore confectus sum.

 HORA OCTAVA. CHristum ligatum ducere Pilatus Herodi iubet: Fiunt amici, hostilia Vulpes leoque nomina. Inundat huc latrantium Grex, ceu dato signo, canum: Unius agni simplicis Caput trahendum quaeritur. Nullum tyranno verbulum Christus respondens effero, Dimittitur mox regia Illusus inde sindone. In nos potestatem malis Ne largiaris hostibus: Sit tuta Christe sub tua Infirmitas potentia. Sosque, contra qui sacram Consentiunt Ecclesiam, Disperge spreti patrio Ut exsules agant solo. Ante meridiem. SECUNDA PARS DIEI. Historia damnati a Pilato Christi. CHRISTUS A COHORTE Praetoria virgis caesus, purpura praesidiali indutus, et spinis coronatus.

Esa. LIII. Poenas nobis salutares persolvit, et livore eius sanati sumus.

 HORA NONA. CHristo nefandum praeferunt, Insana plebs sicarium, Eiusque sanguinem suos Optant piare liberos. Stat expeditis barbarus Crepatque lictor fascibus, Obnubit et saevus sacra Spinis acutis tempora. Fucata mox inducitur Ostro chlamys Sidonio, Eique pro sceptro datur Harundo glauca regio. Flexoque adoratus genu Verbis superbis luditur: Vultus saliva sordidus, Pugnis proteruis tunditur. Spinas, flagella, pro meo Qui pertulisti crimine, O Christe sana livido Infirma cuncta uulnere. Non fracta cedat asperis Formidolosa mens probris, Vincat sed audax in tuo Quicquid malorum nomine. CHRISTUS BAIULANS CRUcem, ad supplicium ductus.

Esa. LIII. Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit.

 HORA DECIMA. EN baiulus Christus suae Crucis gravatur pondere, Peccata portans omnium Innoxius mortalium. Affundit ad spectaculum Se tota civitas novum, Matresque flentes candida Foedant secantque pectora. Ne flete, Christus, asperae Hoc, inquit, exemplum necis: Lugete propter horrida Ventura vobis tempora. Procedit ad poenae locum, Et alta scandit Golgata. Duo latrones tristibus Eum sequuntur passibus. O agne, nate virginis, Delicta nostra qui luis: Ignosce, tolle, contege Commissa pravis crimina. Nostram tuo cotidie Crucem feramus numine, Donec fruamur patria Tecum beati gloria. CHRISTUS CRUCIFIXUS.

Ioan. III. Exaltari oportet filium hominis, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam.

 HORA UNDECIMA. AFfigitur Christus cruci Inter scelestos arduae; Ut Mosis anguis aeneus Alto levatur stipite. Hic ille rex et pontifex, Haec illa patris victima, Dentis venenati levat Morsus nocentes sanguine. Nudus, cruentus, squalidus, Ferroque traiectus manus, Pacem poposcit insciis Bi impetravit hostibus. Celsam supra stant arborem Magnae necis praeconia, Contraque nos quod editum Deletur hic chirographum. O Christe mitis et bonus, Ignosce delinquentibus: Nos culpa, poena te premit, Placare confitentibus. Non ultionis acribus Mens concitetur ignibus: Non illa quaerat alteran: Te derelicto copiam. Meridies. TERTIA PARS DIEI. Historia Christi iam crucifixi. CHRISTUS IN CRUCE conviciis laceratus.

Psal. XXII. Omnes videntes me, deriserunt me: distenderunt labia, et moverunt caput.

 HORA DUODECIMA. ATurba acerbis tunditue Foedissima conuiciis, Distentus excelsa trabe Toto cruentus corpore. Non scriba, miles, non latro Dei pepercit filio: In immerentis, omnium Linguae disertae, opprobrium. Non sustinens sol aureus Hoc conditoris dedecus, Caliginosis pallidum Caput tenebris occulit. Tu Christe linguam per sacrum Lapsam guberna Spiritum: Ut in tuas sit perpeti Facunda laudes tempore. Tu ere sol, in abdita Diffunde lucem pectora: Mentis corusco lumine Caecae tenebras discute. CHRISTUS IN CRUCE LAtronem suscipiens.

Ioan. XII. Ego si exaltatus fuero a terra, omnes traham ad me ipsum.

 HORA PRIMA. QUod lugeat, sol invenit: Quod latro plangat, non habet: Innoxium calumniis Vexat pudendis noxius. Dum nemo cognoscit Deum, Dum nemo culpat se reum: Dexter Latro (mirum) sacro Illuminatur Flamine. Hic innocens, nocens ego, Exclamat, et Christum rogat: Mei memento, cum thronum Rex possidebis aureum. Mox audit: Hoc die nova Mecum fruere patria: Delicta tollit omnium Se Christus inuocantium. Da Christe cuncta noscere Errata, nosque respice: Ne sera quando termine Fides Labascat ultimo. Tu iustus, immerens, bonus: Nos inquinati sordibus, Peccamus, et peccavimus: Ne tolle nos, ne perde nos. CHRISTUS DOLORUM MAgnitudine exclamans, et Patri caelesti se commendans.

Psal. XXII. Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti?

 HORA SECUNDA. COnfectus indignissimis Christus miserrime modis: Sentit furoris patrii Iram, ferendam nemini. Heu, quid Deus, Deus gravi Me deseris certamine? Haec ipse: Vulgus frivolis Exsultat amens vocibus. Sitim levaturo datur Insecta aceto spongia. Quam respuens: Iam nunc, ait, Peracta sunt mecum omnia. Demisit ut labens caput, Audita vox est ultima: Nunc in tuam, Pater, manum Commendo supplex spiritum. Tu Christe nostra praelia Dux atque rector adiuva: Nostram salutem qui sitis, Perfunde sicca pectoris: Ut cum brevis fragillimus Exactus aevi terminus, Tradamus in tuum sinum Vitae solutae spiritum. Vespera. QUARTA PARS DIEI. Historia Christi mortui. CHRISTUS MORTUUS.

Esaiae LIII. Excisus est de terra viventium, propter scelera populi mei vulneravi eum.

 HORA TERTIA. AB orbe caesus condito Nunc Christus agnus mortuus: Caput draconis, inclitus Partus puellae conterit. Lam vita functis reddita, Aperta clausis ianua: Adae scelus quod perdidit, Christus luendo rettulit. Velata templi protinus Panduntur alti limina: Sublatus est legis rigor, Floret per orbem gratia. Tellus dehiscit, saxeae Cautes fatiscunt murmure, Clausaeque mortis obice Patent sepulchrorum viae. O Christe, morte qui tua Mortis tyrannum subiugas, Crucisque signum lucido Infers triumphator polo. Da mortis atque daemonis Nos arma per te vincere: Caelestibus thronis tuas Cantemus ut victorias. CHRISTUS A NICODEMO Pharisaeo, et Iosepho Decurione sepultus.

Esaiae LIII. Sepultus est, sicut impii, et mortuus, sicut divites.

 HORA QUARTA. REx atque Pontifex novo Christus sepulchro conditur, Opemque Doctori pio Pius senator attulit. Tremunt ministrorum manus, Mussant patres, flent feminae: Contraque spem spe credula Nituntur, et perstant side. Durate fida pectora, Mox vestra Christus gloria Resurget, et fletus suo Tergebit ipse pollice. Da Christe, ne cessent piae Tibi ministrantum manus, Nostramque deleri sine Nullo fidem certamine. Nos et sepultos in tuam Undis salubribus necem, Da non caducae cernere Haereditatem patriae. CHRISTUS IN SEPULchro quiescens.

Matth. XII. Quemadmodum fuit Ionas in ventre ceti tribus diebus ac tribus noctibus, sic erit filius hominis in corde terrae.

 HORA QUINTA. COrpus quiescit impio Circumdatum satellite: Sed viva virtus, intima, Christi, refringit Tartara. O laeta sabbathi quies, O fausta mortuis dies: Qua iura Ditis ac necis Uno subacta tempore. Nec mole corpus conditum Diu premetur saxea: Perrumpet Heros, et feret Sperata mundo munera. Tu Christe da mortalibus Membris, quiescendi locum: Mentique mortis in gravi Agone, vincendi modum. Ut corpus et mens fulgidis Simul recepta sedibus, Inter choros caelestium Agat perenne Sabbathum. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS, DE VINculis verbisque Iesu Christi proditi et morituri, HYMNORUM Liber II. IESU Christi capti et producti agon bissenus. HYMNUS I. CHRISTUS DUCTUS EX horto ad Annam, Caiphae socerum.

Psal. LXIIII. Arcum intenderunt amaritudinis ut feriant ex insidiis innocentem.

Pro Patientia.

 AH dira noctis tempora, Queis venditus vili Deus Argento, ad impii domum Ligatus Annae ducitur. Cui sistitur spectaculi A plebe vesana loco, Delirus ex capto senex Ut hoste ferret gaudium. Orans in horto proditur, Loquens in aula luditur, Non tuta vera sanctitas, Despecta nuda est veritas. O Christe noctis omnia Arce profundae nubila, Ne nos potestas hostium Captivet, aut fraus daemonum. Hostes vicissim nominis Fiant tui ludibrium: Preces vocantum reice, Fletus gementum respue. Tu nostra corda aheneo Inuicte firma robore, Probrum parati pro tua Feramus omne gloria. HYMNUS II. CHRISTUS DUCTUS AD Caipham pontificem maximum.

Psal. XLII. Verbum iniquum constituerunt adversum me.

Pro iusta vindicta.

 AB hoste ad hostem, perfidis Raptatur a latronibus: Furit superba concio. Insultat audax pontifex. Non uult doceri, nec Deo Sibi loquenti credere: Perdendam ad innocentian? Testes iniquos comparat. Non scinde vestis purpuram, Sed finde saxum pectoris. Feritur os sanctissimi, Salus laborat optimi. Non cessat ullo tempore Haec Christe vox calumniae. Integritatem callida Saepe opprimunt mendacia. Nostras querelas in tuum Cum fundimus pressi sinum, Tu iustior iudex, opem Affer bonam dolentibus. Noli silere, iniurios Retunde, vanos increpa, Ut verus in tuis Deus Appareas sermonibus. HYMNUS III. CHRISTUS DUCTUS IN vestibulum carceris, a lictoribus pontificiis vexatur.

Thren. III. Dabit percutienti se maxillam, satiabitur opprobriis.

Pro libertate.

 QUid serue vinctum, eheu tuae Oblite vexas compedis? Quem carpis, in quem conspuis, Ut liber ipse sis, adest. Hic servitutis ferreae Refringet omne vinculum: Manus in hunc credentium Nemo catasta clauserit. Aut forte si quis clauserit. Ipse impeditus, inscius, Neruum subibit, et Deum Sero aduocabit vindicem. Nil grex movetur perditus, Pugnis ferus, sude impetens, Diducit os, linguam exerit Conuiciorum prodigam. O Christe factus omnium Pro labe nostra opprobrium, Si quid ferendum est asperi, Aequum ministra spiritum. Quod si manus in hostium Quando damur furentium: Ades volens, et eripe E servitutis carcere. Heu quanta sunt, et quam gravis, Delicta nostra, servitus: Hanc aufer, et da liberos Tua frui nos gratia. HYMNUS IIII. CHRISTUS DUCTUS AD MAgistratum Ebraeum, a sacerdotibus et senatu hostis Ecclesiae iudicatur.

Psal. CXVIII. Circumdederunt me veluti apes, sunt extincti ut ignis spinarum.

Pro confessionis constantia.

 AFfligitur cum quis bonus, Gestit furenter impius: Hoc Christus exemplo suae Praelucet ipse Ecclesiae. A concione publica, Quam cum senatu Pontifex Cogit, rogatus: se patris Dei fatetur filium. Voces ob has audacibus Damnatus est sententiis, Omnes in uum congerunt Caput, suas calumnias. Sis Christe vox et cor mihi Tuum per almum Spiritum, In te fatendo, cum pio Non est locus silentio. Proiecta spes ne fluctuet, Pavor nec ullus obruat, Danda est salutis laus, tuo Cum glorioso nomini. Sin sermo nostrae atrociter Confessionis spernitur, Laeti quiescamus tua Unius in sententia. HYMNUS V. CHRISTUS DUCTUS AD PILAtum, praesidem Romanum, accusatur prophanitatis et perduellionis.

Psal. XXXV. Insurgentes testes mendaces, quae ignorabam, interrogaverunt me.

Pro conservatione regni Dei.

 NIl est furore tetrius, Nil caecitate insanius, Iudaea qua gens in suum Commota fertur principem. Intentat ante praesidem Audita nulli crimina, Ut impio, utque turbido, In Caesaremque iniurio. Nec ille se regem tamen. Negat Pilato: In hoc, ait, Sum natus, ut testem Dei Me veritatis praebeam, O Christe rex regum, Deus, Deique natus unicus, Ipsa agmina inter hostium Regnum astruens seva tuum. In quo sacer Dei vigor Sustentat: in quo faustitas, Pax, criminum remissio, Vitae beatus exitus. In veritate, et in fide, In spe futurae gloriae Degamus, ut simus throni Olim cohaeredes tui. HYMNUS VI. CHRISTUS DUCTUS AD HErodem, Galilaeae tetrarcham, irridetur ut praestigiator aut ludio.

Psal. II. Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum, et Christum eius.

Pro victoria contra hostes.

 HErodis ad palatium Iussu Pilati mittitur: Ut qui colubrum fugerit, In os draconis incidat. Signum proterue ludicrum Scurrili ab aula poscitur: Se reprimens, nullum aulicis Verbum respondet lubricis. Amictus alba sindone, A rege, seruis, agmine, Gestans honores, exterum Insigne regum, luditur. Coacta in unum cum fremit Hostilis insolentia, Sis Christe fidum in asperis Ipse ipse propugnaculum. Respondeamus inuidis, Cedamus impiis nihil. Cum saeva fiunt foedera, Formido nulla terreat. Et queis abominatio Propter tuam sumus fidem, Ride vicissim, et fictiles Argillae ut urnas contere. HYMNUS VII. CHRISTUS REDUCTUS AD Pilatum, plebis convicio latroni Barrhabae posthabetur.

Esaiae LIII. Inter iniquos numeratus est.

Pro fuga erroris.

 CHristum Pilatus soluere, Ut innocentem concupit, Illataque a primoribus Excusat ipse crimina. Procle maritum commonet, Omitte iustum perdere: Vincit sacerdotum scelus, Vulgique clamor inuidus. Stulti patris natum improbum Nexu exuit sicarium, Christumque damnat.non aquis Caedem, cruoremque ablues. Sis Christe inexplicabiles Praesens euntibus vias: Ne terror aut error, boni Aequi've flectat tramite. Sumus parentum nos quoque Mali malorum filii, Et optimum ac lenissimum Patrem reliquimus Deum. Per sanguinem tollens tuum Omnem reatus noxiam, Statum priorem transfugis Redde, et salutem perditis. HYMNUS VIII. CHRISTUS DUCTUS IN Praetorium, a milite barbaro plagis servilibus afficitur, ornatusque diademate et purpura irridetur.

Esa. I. Corpus meum praebui percutientibus, et genas meas vellentibus.

Pro liberatione.

 QUid miles irae vel probri Omisit immanissimus? Christus secaretur feris Cum sicut agnus a lupis. Fulgenti amictus purpura, Fixusque rhamno tempora, Gestansque dextra harundinem Sannis amaris luditur. Nihil per artus singulos Sincerum et integrum fuit, Nec uulneri uulnus locum Toto reliquit corpore. A feruidis ut liberes Te nos precamur hostibus: Quos vis atrox, et barbara Delectat indignatio. Vibice sanati tua, Puroque loti sanguine, Acres, fideles, impigri Iusso vacemus muneri. Quod si tuo laus debita Danda est verbo atque nomini, Non horreamus ullius Aut mortis, aut poenae genus. HYMNUS IX. CHRISTUS DUCTUS E Praetorio, ad crucis supplicium poscitur.

Esa. LIII. Vidimus eum abiectissimum hominum, virum dolorum, et expertum infirmitatem.

Pro beneficiorum Dei memoria.

 ROmanus innocentiae Christo fidelis testis est: Sed nulla poena, nulla vox Dementem Ebraeum mitigat. Virgis, flagro, spinis, sude, Homo ecce, si foret nocens, Scelus tulisset unus hic, Inquit Pilatus, omnium. Tunc excitata protinus Insana clamat concio: Hunc tolle, tolle, se patris Summi fatentem filium. Te Christe mundus cum fremens Vexat ministris in tuis, Nostras manus tu contine, Mentemque et ora dirige. Crati celebremus tua Per omne tempus munera, Nec pectori fida excidat Oblivioso lenitas. Te praedicemus in bonis, Te deprecemur in malis. In morte, vita, mens tuam Alacris imploret fidem. HYMNUS X. CHRISTUS IN PRAETOrium reductus, de ortu suo interrogatur.

Psal. II. Nunc reges intelligite, erudimini qui iudicatis terram.

Pro animositate.

 UT turba clamavit, satum Dixisse Christum se Deo, Torquetur intus praesidis Intenta curiositas. Unde, et quis esset, quo patre, Haerens pavensque interrogat: Nihil respondenti suam Vane obicit potentiam. Cui Christus: Haud ulla est, nisi Solo potestas a Deo. Quo protegente, inaniis Inaniores sunt minae. Mundi potestas maximis In nos ruit cum viribus, Nocere Christe fac nihil Ut possit imbecillibus. Largire fortitudinem Nullis movendam machinis. Te non volente, unum quidem Hostis pilum nec moverit. Reges et ipsi nosse te, Tuamque discant gloriam, Ad cuius olim singuli Stabunt tribunal supplices. HYMNUS XI. CHRISTUS DUCTUS IN GABbatha, obiectu Caesarianae potentiae, a praeside occidendus militi traditur.

Psal. XXII. Circumdederunt me vituli multi, tatri Basan circumvallaverunt me.

Pro bona conscientia.

 PIlatus, incertus sui, Metu laborat duplici, Foris pavore Caesaris, Intusque conscientiae. Quem, propter excusaverat Integritatem saepius, Eum neci, fractus minis, Nunc immerentem destinat. Heu quid facis? te vindicem Probo, scelesto iudicem, Vult Caesar esse: credere Turbae furentium fuge. Nil obstet, impellente nos Vulgo, tremoris, quin viam Rectam ambulemus: plus homo Possit caducus ne Deo. Quando laborat veritas, Pugnare simus strenui. Ut labe turpi libera Sit nostra conscientia. Sin haec quoque angit plurimo Contaminata crimine. Da sentiamus in tuo Opem, levamen vulnere. HYMNUS XII. CHRISTUS DUCTUS IN Calvariae collem, inter latrones medius de gabalo suspenditur.

Ioan. I. Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi.

Pro fidei incremento.

 INfandus oppressa furor Desaevit innocentia: Templo, oppido, praetorio Christi exsulat praesentia. Cui post inenarrabiles Vexationes crux datur, Ad publicum poenae locum Tergo ferenda proprio. Simplex Cyrenes advena, Manum coactus admovet: Christus dolentes feminas Tristi admonet praesagio. Ut celsa venit Golgotha, Ligno trabali figitur Inter latrones: omnium Noxas ferens mortalium. Natura luget, aureus Sol conditur, tellus tremit, Aether laborat: ferrea Nihil moventur pectora, Incomparabili tuae. Laus sit Deus clementiae, Qui nostra per cari crucem Delicta tollis filii. Aeterna Christe foedera Pacis, beatitudinis, Nos inter et patrem Deum Sancis sigillo sanguinis. Paruam et labascentem sacro Auge fidem spiramine, Laetemur omni ut saeculo In sempiterna Ecclesia. IESU CHRISTI IN CRUCE PRO SALUTE HUmana pendentis, HEPTALOGUS. HYMNUS I. Lucae XXIII. PATER, REMITTE ILLIS: NON ENIM SCIUNT QUID FACIUNT.

Esa. LIII. Pro transgressoribus oravit.

Pro peccatorum remissione.

 O Christe, quos toto geris Ictus cruentos corpore, Hos nostra culpa plurimis Tibi intulit poenae modis. Sudor, flagella, verbera, Harundo, clavi, lancea: Sunt verba, facta, et abdita Mei reatus crimina. Ad te sacerdos optime, Et arbiter sanctissime, Foedi venimus, supplices Pacem, salutem poscimus. Strigmenta purga, nos sacra Patrique commenda prece. Te deprecante flebilis Sumus repulsae nescii. Tu flecte patris pectora, Ne nostra plectat crimina, Opone delictis tuam Benignus innocentiam. Acerba ferre, ignoscere Iniuriis, non laedere Discamus, et mites tuae Per ingredi vestigia. Ut filii summi patris, Christi secutores Dei, Tandem beati gaudiis Fruamur immortalibus. HYMNUS II. IOAN. XIX. MULIER, ECCE FILIUS TUUS, ECCE MATER TUA.

Ioan. XIII. Non relinquam vos orphanos.

Pro Ecclesiae conservatione.

 O Christe, curam sedulae Qui non parentis abicis, Dum plena luctus, saucio Gemit dolenter pectore. Qui filiorum nos vocas Fratrumque dulci nomine, Da caritatis vividam Nobis tuae scintillulam. Cum mactat orbis ob tui Professionem nominis, Nos pastor o fidissime Oues relictas aspice. De patris alti dextera Vultu tuo nos assere: Tuente cedunt te malae Adversitatum nubila. Committe fidis ac bonis Tuum gregem pastoribus, Qui sint pares fidelibus Affectione matribus. Et nos sacrata caelici Adure flamma spiritus. Illis ut obseruantia Obtemperemus debitae. Ut te, tua salvi fide, Vero colamus pectore, Nos donec ad praelucidam Hinc evoces Ecclesiam. HYMNUS III. Lucae XXIII. AMEN DICO TIBI, HODIE MECUM ERIS IN PARADISO.

Ioan. XVII. Pater quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum.

Pro vita aeterna.

 O Christe, caelorum nece Pandens apertam ianuam: Quam culpa primi contumax Olim parentis clauserat. Ducens per illam tabido Flentem latronem pectore, Hora salutem qui tibi Committit ultima suam. Servator et dux inclite, Mentes pusillas erige, Sperent ut a te tristibus In omnibus solatium. Dum gratiae tempus datur, Da paenitere criminum: Queis te die uno millies Ingratitudo provocat. Te nos trahente maximis Luctamur e periculis: Nec lex, nec horror inferus Damnare, quos tegis, potest. Terrore mortis anxius Quando evolabit Spiritus, Nostri memento, qui soli Tenes superna patrii. Vivamus ut tecum domo Lucente cunctis saeculis, Et cum beatis angelis Tuam canamus gloriam. HYMNUS IIII. Mar. XV. DEUS MEUS, DEUS MEUS, QUARE ME DERELIQUISTI.

Psal. XXII. Deus Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti?

Pro victoria tentationum.

 O Christe, cuncta perferens Acris doloris vulnera, Dum spina frontem, dum manus Clavi pedesque perforant. Imago mortis horrida Dum te probrosae territat: Tristi querela dum Deum, Deserta mens, Deum vocat. O victor inuictissime, Nos imbecilles sustine, Ne flamma vexatam premat Inferna conscientiam. Cum pugnat in nos omnibus Sensus malorum viribus, Et criminum succumbere Lam mens videtur pondere: Te stante pro nobis opem Fac sentiamus patriam. Dum fixa cordis est fides, Nequit Deus relinquere. Virtute nos muni tua, Infirma corda robora: Est maximum cum maximis Certamen illud hostibus. Ut liberatus grex tuas Olim sonet victorias, Ductore te, ferens malo Tot rapta tela daemoni HYMNUS V. Ioan. XIX. SITIO.

Psal. LXIX. Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto.

Pro consolatione.

 O Christe, cuius viva vis Ut flos in agro concidit: Exhausta cuius aridis Os linguaque haerent faucibus. Non lympha sedavit gravem Salubris aut potus sitim: Herba est amara, et mucidi Porrecta vini spongia. O liberator unice. Tua sitisti qui cruce Nostram salutem, gratias Da nos referre debitas. Acerba pro datis bonis Cum mundus offert pocula, Immitte cordibus tuae Sitim piam clementiae. Explente te verbo tuo, Solante Spiritu sacro, Melin suave, quod fuit Fastidiosum, vertitur. Seruat tuam, da mutuam Vicissim amandite sitim, Hanc incitet fides, alat Spes, augeat dilectio. Ut post caduca flebilis Transacta vitae tempora. Bibamus in caelis tuae Nectar perenne gratiae. HYMNUS VI. Ioan. XIX. CONSUMMATUM EST.

EBR. X. Una oblatio consummavit in perpetuum sanctificatos.

Pro Fide.

 O Christe, tota qui miser Vita, salutis perditum Reddens honorem, per crucem Admissa tollis crimina: Exacta nunc sunt omnia, Quae per prophetas prodita: Lex mutit, infernus iacet, Devicta mors, caelum patet. Placator o mitissime Da nos fide haec prehendere, Et facta gratis mentibus Haec obstupenda tollere. Constans sit in te prosperis Ac tristibus fiducia, Humanaque imbecillitas Quod non potest, id persive. Te sublevante, quidquid est Usquam molesti vincitur: Laetusque finis asperis Contingit in periculis. Ne nos misellos desere, Nec ob reatus abice, Quos eluisti proprii Miro lavacro sanguinis. Ut passionis et necis Tuae, salubri munere, Aevi per acto termino Omni fruamur seculo. HYMNUS VII. Lucae XXIIII. PATER IN MANUS TUAS COMMENDO SPIRITUM MEUM.

Psal. XXXI. In manus tuas commendo spiritum meum, redemisti me Domine Deus veritatis.

Pro beata mortis hora.

 O Christe, sicut squallida Fullonis unda, fusus es: Contritus atque dexteris, Ut vermis, es nocentibus. Lacer cruento corpore, Sectusque diro uulnere, Committis in manus Dei Parentis aegrum spiritum. Redemptor alme, me tuos Prosterno supplex ad pedes, O dulce mentis gaudium Meis petitis annue. Ut mortis in certamine. Fiducia pari meum Tradam in tuam Custodiam Vitae fugacis spiritum. Seruante te, de corpore Abibo tutus, nec fores Pavebo tristis inferas, Nec mille Poenarum modos. At redditus tua mihi Die supremo gratia, Ipse integer tecum integra Florebo felix gloria. Tuasque laudes, et Patris, Sacrique Spiritus canam, Et in frequenti gestiens Te praedicabo Ecclesia. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS, DE EXAgitationibus et vulneribus Iesu Christi capti et cruci affixi: HYMNORUM LIBER III. IESU Christi capti exagitationes. I. IN PALATIO CAIPHAE pontificis maximi. HYMNUS I. CHRISTUS ILLUSUS.

Lucae XXII. Viri, qui tenebant Iesum, illudebant ei.

Pro custodia.

 IEsu innocens fili Dei, Honore dignus omnium, Terrestrium, caelestium, Abyssus et quicquid tenet. Inter ministros ebrios Quid praesulum te conspicor? Latet quid illa dignitas Choris tremenda caelicis? Hac ipse plenus criminum Perferre debebam probra: Vicem meam qui sustines, Meis querelis annue: Illusiones omnium Spernam impiorum, qui mihi Ob nomen infesti tuum Fraudes strunnt innoxio. HYMNUS II. CHRISTUS CONSPUTUS.

Matth. XXVI. Inspuerunt in faciem eius.

Pro patientia.

 EN uultus eminentior Fulgore solis ignei, In quem tuentur caelites Plausu sonante spiritus. Ignotus, informis, male Turpatus a seruis malis: Fronte atque mento sordidum Pus et saliva perfluit. Hyssopus ille sit meus, Quo Christe sparsus abluar Immundo ab omni, pro meis Quid inquinate es sordibus. Vincam ferende, quidquid est Usquam ferendum, neve sim Elinguis ad laudem tuam, Aut surdus ad vocem, effice. HYMNUS III. CHRISTUS VELATUS.

Mar. XIIII. Coeperunt obtegere faciem eius.

Pro revelatione.

 OS illud aureum, os sacrum, Lucem tenebris inferens, Manu ligatum barbara Obnubitur velamine. Qui caecus est, lucis facem Negat videnti, et perpetrans Opus tenebrarum, Deum Se posse sperat fallere. Adhuc obumbrant os tuum Illi exsecrandi et perditi, Qui Christe praeponunt sua Tuis laboribus bona. Hos ne dolis bilinguibus Quemquam prehendant, nosse dat Tum blanda tu mihi exere Viventi, eunti lumina. HYMNUS IIII. CHRISTUS PERCUSSUS.

Matth. XXVI. Colaphos ei inflixerunt, alii autem sudibus eum ceciderunt.

Pro restitutione.

 TErraeque caeloque imperans, Caput verendum tunditur, Quod ante procumbunt genu Flexo Angelorum millia. Pugnis procaces servuli, Apparitores fascibus, Plagis in unum omnes caput Lascivientes saeviunt. Has ferre plagas par erat Meum hoc caput, quod a suo Et conditore et principe Defecit, in castra hostium. Sed Christe submittens tuum Caput furentum dexteris. Miti favore in pristinum Locis honoris me statum. HYMNUS V. CHRISTUS INTERROGATUS.

Lucae XXII. Vaticinare, quis est qui te feriit? Et alia multa conviciantes, iaciebant in eum.

Pro silentio.

 AEterna mens Patris, Deus Rimans tuensque abscondita, Quot exprobrationibus Amarulente tangitur? Non contumeliae insciens, Multiplicisque verberis Christus tacet, nec asperis Quid quam refert ludibriis. Tu Christe lustrans omnium Sedem et recessus pectorum, Queis me, vides, potentior Subsannet hostis vocibus. Promissionibus tuis Fisus, probroque excelsior Da te sequar, spe pertinax, Et fortis in silentio. II. IN AULA HERODIS tetrarchae Galilaeae. HYMNUS VI. CHRISTUS CONTEMPTUS.

Lucae XXIII. Herodes cum suo comitatu, eum pro nihilo habuit.

Pro magistratu.

 UT fune Christus attigit Raptatus, Herodis domum, Ingens cachinnis atrium Plausu et iocoso soluitur. Mendicus iste sit Deus, Dei aut propheta, rex ait: Simplex quod inter Gnosticos, Hoc ipsum in aula Christus est. In hunc ut obseruent diem Te Christe reges impii, Notum est: ministris nam tuis Nil orbe toto vilius. At tu magistratum pium Largire regnis, oppidis, Qui te colat: te gaudeat In aula, in urbe hospite. HYMNUS VII. CHRISTUS IRRISUS.

Lucae XXIII. Herodes cum suo agmine, ei illusit.

Pro sagacitate.

 DUm poscitur miraculum, Mutusque respondet nihil, Vulpemque hyaenasque aulicas Nam Christus intus noverate Incessitur dicteriis A nobile et satellite, Exploditurque sibilis A servulis et milite. Da Christe aperta lumina, Tuos ut hostes noverim, Commune cumque eis nihil Ullo mihi sit tempore. Non sermo, non commercium, Non ulla vitae munera: Spernit Deum, qui cum Dei Vivit libenter hostibus. HYMNUS VIII. CHRISTUS AMICTUS sindone.

Lucae XXIII. Herodes amictum veste splendida, remisit ad Pilatum.

Pro innocentia.

 NOn inter impios pio, Nec integro inter aulicos Christo locus: propellitur Clamore, risu, scommate. Hinc palla, mentito ut genus Regis, dabatur byssina: Te Christe tractat sic homo, Cui sceptra das, evi purpuram. O me impium, qui causa sum Tanti doloris: sed tua Fulto fide, da gratiam Aevum integre decurrere. Ne flectar a te devius, Tuaque dextera excidam: Ut veste splendens candida Tuum ante uultum gestiam. III. IN PRAETORIO PILAti Praesidis Romani. HYMNUS IX. CHRISTUS INDUTUS purpura.

Mar. XV. Milites abduxerunt eum intro in atrium, quod est Praetorium, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura.

Pro mundatione.

 HErodiani sindonem, Dat Roma Christo coccinum: Ab usque Eoo ad vesperum Rex hic redemit singulos. A tauro oboeso incurritur, Et dente vulpis morsus est: Inter feroces iam lupos Imbellis agnus carpitur. Rex summe regum, insignibus Ornate pro me regiis, Peccata, queis laesus, mea Vincunt rubentem muricem. Grandi fatiscunt vulnere Artus, salutis nulla spes, Ni puriorem candida Reddas coloratum nive. HYMNUS X. CHRISTUS GESTANS COronam spineam.

Ioan. XIX. Milites plectentes coronam e spinis, imposuerunt capiti eius.

Pro corona.

 HEu quale nunc spectaculum Mihi merenti sistitur. Regi Angelorum et aetheris Christo, tiara rhamnus est. Transfixa foedantur rubis Aculeatis tempora, Rivi cruoris per caput Et os serenum defluunt. Da Christe membrum sim tuae Semper virens Ecclesiae, Et te sequar per grandia Laeto gradu pericula. ...m salutis cassidem, Conumque fulgentis spei, Beatus olim ut induar, Tuae corona gloriae. HYMNUS XI. CHRISTUS TENENS harundinem.

Matt. XXVII. Dederunt harundinem in dexteram eius.

Pro defensione.

 ILla illa torquens fulmina, Et intonans caelo manus, Dans sceptra magnis regibus, Gestat palustrem harundinem. Rex Christus est, ut pernegent Quotquot tyranni et praesules: Sed nulla pompa, nulla vis Sectatur illum splendida. Hoc Christe regnum qui dolo Auferre et armis cogitant. Frenans gravi calca pede. Virgaque caede ferrea. At virga fortitudinis Tuae inter hostes floreat, Unique credentem tibi Dulci sub umbra me tegat. HYMNUS XII. CHRISTUS GENICULAtione irrisus.

Matth. XXVII. Genu flexo ante eum, illudebant ei.

Pro constantia.

 CUius praealto in nomine Et caelites et in feri, Et terra quidquid continet, Genu profundo sternitur: Nunc a prophano milite Ut vir prophanus temnitur, Cohorsque multa vellicans Insultat impudentia. Qui gestu, et ore, et carmine colendus es, da te colam, Sublime nomen et tuum Et gestu, et ore, et carmine. Nec Christe praeter te, genu Flectam cuiquam, nec canam Praeter nomen tuum: mihi Sis vox, honos, et barbitos. HYMNUS XIII. CHRISTUS ADORATIOne subsannatus.

Mar. XV. Summissis genibus adorabant illum.

Pro vero cultu.

 MIles quod hic lusu et ioco Intemperanter perpetrat: Heu me, leves quot omnibus Locis agunt hypocritae. Te Christe clamant, milleque Iacent ad aras cernui: Hostes tui sed nominis, Puraeque sunt Ecclesiae, Hoc absit a me, et a domo Mea precor, ne te meum, Passum meis pro noxiis, Fictis adorem cultibus. In veritate et spiritu Litem sacrato nomini Preces, et oris offeram Grataeque mentis hostias. HYMNUS XIIII. CHRISTUS PER LUDIbrium rex salutatus.

Mat. XXVII. Illudebant ei dicentes, Ave rex Iudaeorum.

Pro cognitione Dei.

 CAptum, ligatum, proditum Quis esse gentis Abrahae Regem, Deique filium, Hunc sempiternum crederet? Ridet, salutat, percutit Pium, verecundum, probum Miles: nec ullum iniuriae Omittit audacis genus. O Christe muta torpidi Durum stuporem pectoris, Natum Dei, et regem meum Tua inuocem te gratia. Nec illa turpis spretaque Imago territum avocet, Quo praedicem minus tuae Potentiae efficaciam. HYMNUS XV. CHRISTUS IN CHLAMYDE ostensus populo cruentatus.

Ioan. XIX. Exivit Iesu foras, gestans coronam spineam, et vestem purpuream: et dicit Pilatus, Ecce homo.

Pro vera meditatione.

 QUis iste tam reus? dedit Quis tanta totque vulnera? Eheu miser, non audeo Vultum pudendum tollere. Testatur intus mens rea, Et conscientiae tremor, Me uulnerasse propria Meum Redemptorem manu. O parce Christe, nec scelus Pravum fatentem respue; Inhaereat semper meo Vox illa scripta pectori: Homo ecce, cui nullus decor Frontis nec oris dignitas, Ne spes salutis concidat, Maesto tibi producitur. HYMNUS XVI. CHRISTUS NUDATUS.

Mar. XV. Exuerunt eum purpura, indueruntque vestimentis propriis.

Pro indumento gratiae.

 QUi vestit agris gramina, Pingitque nidis alites: Nudatus astat, militi Factus rapina barbaro. Post vestis et non unius Libidinosam copiam, Textum puellae redditur Parentis inconsutile. Nudusque egensque Christe sum Per me bonorum: cumque me Primi parentes insuper Nudum reliquerint tibi, Tu spiritu tuo indue, Agnique vesti tegmine: Non arboris ficulneae Ramus nocentem texerit. IESU Christi cruci affixi exagitationes. CHRISTUS IN MONTE CALvariae ab omnibus omnium ordinum hominibus contemptus. I. A SUMMA DIGNItate praeditis. HYMNUS XVII. CHRISTUS EXAGITATUS A principibus sacerdotum.

Lucae XXIII. Deridebant eum principes, dicentes: Alios servavit, servet semetipsum, si hic est ille Christus, ille Dei electus.

Pro notitia Christi.

 A Mens fatetur pontifex, Seruasse Christum plurimos? Sed traditum genti suae Messiam ipsum, reprobat. Quid ergo tot miracula Num vana censes inuide? Nemo euocavit quam Deus Resuscitatum Lazarum. Dilecte patris maximi, Electe gentis perditae, Te nemo seit, quem non sacer Ducit docetque Spiritus. Tu solus illa victima, Mactata prima a seculo, O Christe, sis mihi via, Et lumen, et scientia. HYMNUS XVIII. CHRISTUS EXAGITATUS A Scribis seu doctoribus.

Mar. XV. Illudentes ei scribae, dicebant: Servavit alios, semetipsum non potest. Si ille rex Israel, descendat modo de cruce, ut videamus et credamus ei.

Pro incremento fidei.

 PLebem doces, ipse inscius Propheticorum dogmatum: Antiqua nam Christum omnia Vatum sonant oracula. Videre, non est credere: Nec quod tenes, speras adhuc. Qui venit e caelo, a cruce Non impotens descendere est. Non est opus carnis, fides: Subiecta nec spes sensui est. Fidemque spemque vividam Tu Christe ale, et corrobora. Verbi tui fundamine, Rerumque certitudine, Constans fides, inuicta spes Nitatur omni tempore. HYMNUS XIX. CHRISTUS EXAGITATUS A senioribus, seu magistratu.

Mat. XXVII. Principes sacerdotum illudentes cum scribis et senioribus, dicebant: Confidit in Deo: liberet nunc, si vult, eum: dixit enim, Filius Dei sum.

Pro adoptione.

 IN contumeliam Dei Incautus erumpit senex, Christoque amarus obicit Plenam in Patrem fiduciam. Patre a malo raro boni Proseminantur liberi? Qualis sacerdos, scribaque, Sic multitudo est reliqua. Qui nos adoptasti Deus In filios, per Filium, IN me paterna sis precor Dilectione perpetim. Nec cesset umquam debita In te vicissim caritas. Qui fidit in te, numine Praesente liberabitur. II. A PROMISCUA PLEBE et multitudine universa. HYMNUS XX. CHRISTUS EXAGITATUS a praetereuntibus.

Mar. XV. Praetereuntes conviciabantur ei, moventesque capita sua dicebant: Vah, tu ille, qui demoliris templum, et rursus in triduo exstruis? Serva temetipsum: si Dei filius es, descende de cruce.

Pro tolerantia.

 QUassat caput plebs futilis, Blasphemiisque perfurit, Deique sancto filio Foeda imputat mendacia. Heu me, quot in caput tuum Poenas Ebraee congeris, In te lues et in tuis Quas clade tetra liberis. Afflictus in te conspicer, Vexatus a te pendeam, O Christe, nec frangat meam Ulla aequitatem diritas. Cum nulla consolatio. Aut spes relicto ostenditur, Te spem meam, et solatium, Victoriamque concinam. HYMNUS XXI. CHRISTUS EXAGITAtus a spectatoribus.

Matth. XXVII. Quidam illic astantium dicebant: Ecce Eliam vocat iste: sine videamus, an veniat Elias liberaturus eum.

Pro auxilio.

 SOl occulit clarum iubar, Tellus tremore inhorruit: Christus dolore, tristibus Clamat patri suspiniis. Portenta ridet caeca plebs, Sannisque questus excipit, dictisque pectus anxii Dilancinat mordacibus. Pati est acerbum, uulnus est Rideri et angi maximum, Da Christe inexpugnabile Robur molesta vincere. Immittitur cum vulneri Unguis, dolorem mitiga: Cum pondus oppresso additur, Bonus laborem subleva. HYMNUS XXII. CHRISTUS EXAGITAtus a militibus.

Lucae XXIII. Illudebant ei et milites, dicentes: Si tu rex es ille Iudaeorum, serva te ipsum.

Pro conversione.

 GRassatur ante verbere, Nunc impetit conuicio, Miles sibi ignotum, et suum Iamiam futurum principem. Rex verus ille, nec modo Gentis suae, sed omnium Qui militabunt arduis Toto orbe sub stipendiis. O Christe, membris qui tuis Stulto graves sunt impetu, Et inscientes in sacram Proteruiunt Ecclesiam: Sancti sequaces flaminis Ad verum ovile congrega, Psitta et tuum fidelibus Bibant aventes auribus. HYMNUS XXIII. CHRISTUS EXAGITAtus a lictore.

Mat. XXVII. Unus ex iis accurens, cum accepta spongiam implesset aceto, imposuit harundini, et porrigebat ei ut biberet.

Pro levamine.

 CEnturionis dum cohors Astat cruci, lictor ruit, Praebens aceto turgidam Siticuloso spongiam. Hoc restat unum scilicet, Amara Christo potio Ut porrigatur, omnibus Exhausto et aegro viribus. Si quod malum mihi imminet, Angustiaeque deprimunt, Perfunde tristem nectare Vitae, et salutis balsamo. Hoc nectar est, hoc balsamum, Aufert quod horrorem necis: Quod iam pater clemens Deus Morte est sequestra filii. HYMNUS XXIIII. CHRISTUS EXAGITAtus a latrone.

Lucae XXIII. Unus e maleficis qui erant suspensi, convicia ei faciebat, dicens: Si tu es Christus ille, temetipsum et nos serva.

Pro felici exitu.

 HIrcus novellas gemmulas Ut vite rodit: sic latro Dentis cicatricem imprimit, Linguaque bellum conciet. Christi heu miser potentiam Fractamque inermemque aestimat, A quo audit insuetus suum Statim beari complicem. Quando imminet novissimus Aevi ruentis terminus, Succincta mens tranquillaque Verbo quiescat in Dei. Sum lotus undis, sum sacro Pastus cruore et corpore: In hac fide ponam meum Christi favore spiritum. IESU CHRISTI EXAGItati vulnera. HYMNUS XXV. TERGUM CHRISTI loris caesum.

Ioan. XIX. Prehendit Pilatus Iesum, et flagellavit.

 TErgum innocentis efferat Christi fatigatur manu, Impressa dissultant cuti Ulmus, flagella, loraque Quae virgeo mundo obruit Rerum creatorem omnium, Cur non stupore militis Est arefacta dextera? Haec terga scinduntur meis Tanto impetu pro noxiist Mihi quies ut sit, tibi Non Christe respiratio est. Me perditum, qui gratiis Sum concinendis segnior: Tu me move, tu me excita Vivi vigoris flamine. Cum versor atrati in modum Accurvus, aeger, turbinis, Virescat imbellis mea, Virtus tuo de uulnere. HYMNUS XXVI. CAPUT CHRISTI SPInis coronatum.

Mar. XV. Imponunt ei plexam coronam spineam.

 CAput sacratum Ecclesiae Traiectum acutis sentibus Horret, coronam nexili Quod gestat hamatam rubo. Quo frons corusca, quo die Sereniora tempora? Quo mala cessit, oraque Candore caeli lactea? Splendoris humani nihil Heu nosco in istis uultibus: Rubra unde dimanant, brevis Torrentis instar, flumina. O Christe, qui non durus es Prece inuocari sedula, Non obseratis supplices Admitte voces auribus: Pro qua cruentaris, sacrae Caput manens Ecclesiae: Auerte quae templis mala Momenta, patriae mala. HYMNUS XXVII. CORPUS CHRISTI VESTE detracta, renovatisque vulnerum cruciatibus afflictum.

Matth. XXVI. Exuerunt eum chlamyde, et induerunt vestimentis propriis.

 COrpus dolore vulnerum Tabens, solutum, flaccidum, Detracto amictu, spumeum Undat cruoris gurgitem,. Haec massa carnis terrea Corpusque damnatum necis, Mundanda, seruanda unius Christi fuere sanguine. Ponit peregrinam, suam Vestem resumit: scilicet Mortale ponens, denuo Virtute surget propria. O Christe sananti tibi Morbum omnem, et aegrimoniam, Credam usque et usque, nec sequar Curas caducas lubricus. Te munerer casta prece, Te laude digna prosequar: Tibi ore, plectro, tibia Carmen sonorum dividam. HYMNUS XXVIII. MANUS AC PEDES CHRIsti clavis ferreis traiecti.

Psal. XXII. Perfoderunt manus meas, et pedes meos.

 MAnus pedesque transeunt Clavi (nefandum) ferrei: Manus gubernantes polum, Plantas prementes aethera. Nec impii nunc sanius In membra bacchantur Dei, Quae flamma, et unda, et ensibus Centumque poenis hauriunt. Tu Christe solus conscius Illis, malorum immunibus, Quot quaeve cultores, tui Ferant fideles nominis. Deproeliare pro piis Membris, in hostes turbinem Irasque verte: tum sacro Me paupera me Spiritu. Patrare veloces malum Meae manus, mei pedes: Via his, et illis ansa sis, Errore ne te deserant. HYMNUS XXIX. LATUS CHRISTI HAsta transfixum.

Ioan. XIX. Militum unus latus eius lancea fixit, et efflexit inde sanguis et aqua.

 LAtus penetrat stridula Intaminatum fraxinus, Foditque mucro hiantia Christi mei praecordia. Rivus cruoris atque aquae Erumpit inde limpidus: Cruor pians mundi nefas, Et unda purgans crimina. Manu notatum me Deus Novit Pater: fixum intimo Fert corde Christus: Spiritus Sanctus iuvat suspiriis. Tali fide elatum, et tuis Inambulantem semitis Heroa, tandem praemiis Clarabis immortalibus. Sim talis heros, ut dies Quando illa magna luxerit, Tecum emicem ad caelestia O Christe vitae gaudia. AMEN. GEORGIUS FABRICIUS CHEMNICENSIS, IOANNI Giganti Eccles. Freistadianae praesidi S. D.

VOlui affari te, Iohannes Giga, in horum librorum principio, propter eam, qua fuimus coniuncti, necessitudinem: cuius suavitas apud me semper est recens, cuiusque recordatio saepe cum iucunditate me reficit. alia enim nunc tempora sunt, alii mores, alii (paene dixerim) homines: nec libertas antiqua tuta, nec locum candor ingenuus veterem habet, nec studia nostra eo in pretio sunt, quo fuerunt. Causas eius mutationis nec facile est cogitare, nec gratum meminisse, nec hoc loco necessarium repetere: artium vero neglectio, earum praesertim, quas nos colimus, humaniorum, partim in iis est qui eas cum levitate exercent: partim etiam, qui suum illis patrocinium detrahunt, in copiosis hominibus. Iliadem scribat oportet, qui divitum velit uti gratia aut fortunis. itaque satius est alere amicorum benevolentiam, et amoris vetustate frui, quam honesto titulo aliis relinquere gloriam, sibi labore magno comparare egestatem. Quid Theodorus Gaza a Nicolao pontifice retulerit gratiae, quid a Gnesnense praeside Erasmus, ii commemorant, qui noverunt. Quod autem ab illis splendidis hominibus, qui in bonis pietati et artibus donatis, laute vivunt, et cum pompa superbiunt, merito expectatur: id ne requiritur quidem ab amico. Accipe igitur nostrae observantiae erga te monumentum, Hymnos hos Ecclesiasticos, quorum aliquos prima mea adolescentia scribere coepi, cum ante annos triginta apud viros illos industrios, tibique non ignotos, Valentinum Hertelium, et Iohannem Rivium literas in patria et Fribergi pueros doceren, nescio enim quomodo hoc doctrinae et numerorum genus, me coeperit a pueris, quo adhuc delector, propter carminis sonum et celeritaten, verbis rotundis et quasi tornatis, complectentis multa: ad quod etiam me impulerunt amici, ut in argumentis sacris id exerceren. Ex illa officina sunt, libri quos praemisi, et qui nunc ad te mittuntur. Postea novos addiderunt stimulos viri ingeniosi, et clari aliquot Musici, qui suorum varietate cantuum nostra fecerunt modulatiora, Martinus Agricola, Iohannes Waltherus, Antonius Scandellius, Matthaeus Maistre, Iohannes Reuschius, Wolfgangus Figulus, Valentinus Rabus, Iohannes Ketzenhovius. Unde plues huius generis libri sunt, ut videbis, consecuti. Hoc studium, si boni laudabunt, gaudebo: sin improbabunt inuidi, mea me consolabor conscientia, et eius in cuius haec sunt scripta laudem, favore atque bonitate. Destinaveram huius libri dedicationem Andreae Ernesto, Eccl. Quedlinburgiae in Herciniis antistiti, viro gravissimo, et Andreae fratris mei socero: quem cum anno superiore repentina pestilentiae lues e rebus humanis eripuisset: te ex Northusa, urbe vicina natum, amicum veterem, alloqui placuit. Quod factum meum, pro tua consuetudine in partem optimam accipies. Vale. E ludo illustri, Misenae Hermundurorum, M.D.LXVI

 GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS, de usitatis Ecclesiae diebus festis, HYMNORUM Liber IIII. HYMNUS I.

CHRISTI HUMANITAS nuntiata. VIII. Calend. Aprilis.

QUod Isaias dixerat, Intacta virgo concipit, Ut semen illud, conterens Caput draconis, prodeat. Laetum salutis Angelus Perfert adeptae nuntium: Promissa spes, Emanuel Nascetur orbi: psallite. Hic magnus est, et filius Altissimi vocabitur: Patrisque regnum, termino Carens in aevum, proferet. Hoc Christe regnum plurimo Quod astruisti uulnere, Ne dissipari hoc ultimo, Sinas ab hoste, tempore. Ut tu colaris cum tuo Patre, atque sancto Spiritu: Cui cultus, et laus omnibus Debetur uni seculis. HYMNUS II.

CHRISTI NATALIS. VIII. Calend. Ian.

RErum creator omnium, Sumit cadacum exordium: En virgo partus edidit, Et factus est homo Deus. Salue puer, fili Dei, Puraeque nate virginis, Desiderate patribus, Desiderate gentibus. Quae per Prophetas est Deus Olim locutus, proprii Divinitatis ab dita Nunc pandet oro Filii. Huic ergo grates supplici Reddamus ore et pectere, Cunisque paruis dulcia Figamus omnes oscula, Adest benignus omnibus In se pie credentibus: Nos diligit, non horruit Qui carnis imbecillia. Cam Patre, cumque spiritu Sancto, cui sit gloria. Dies recurrat tempore Haec fausta semper annuo. HYMNUS III.

CHRISTI CIRCUMCISIO. Calend. Ianuarii.

CUltro secanda saxeo Tenella Christus membra dat: Non venit, ut tollat sui Legem Parentis Filius. Oboediendo vincula Tu legis unus mitigas: Datoque monstras nomine Tuae favorem gratiae. Hoc nomen est potentiae, Novaeque signum gloriae, Et per quod unum caelitus Datur salus mortalibus. Tu christe non effabilis Imago caelestis Patris, Da nil colatur, quam tuum Nomen perenni seculo. HYMNUS IIII.

CHRISTI APPARITIO in gentibus. VIII. Idus Ianuar.

REdemptor et Rex omnium Natus quod es mortalium, Id bethleitis Angelus, Sidus Sabaeis nuntiat. Gentes triumphantes novo Nunc ambulabunt lumine, Regesque gaudebunt tua Nativitatis gloria. Externa lingua te canet Laetis sonora plausibus: Nam stella Iacobi domo, Fulgens per orbem, prodiit. Aurum nitebit in tuis, Et thus olebit cunulis, Myrrhae coleris munere A Gange et Indo flumine. Da fida nobis pectora Laudis tuae in praeconia: Sis Christe nostrae dux viae, Mentisque rector lubricae. Stellam sequentes ut tua Quaeramus incunabula, Et te, Patremque cum sacro Digne colamus spiritu. CHRISTI OBLAtio in templo.

IIII. Nonas Febr.

 HYMNUS V. CHristus parenti sistitur, Iussa offeruntur munera; Fundit cruorem turturum, Maior futurus hostia, Qui lege non fuit, nocens Legis minister redditur, Ut nostra tolleret, Dei Damnata lege, crimina. Erumpit hymnum simeon, Adesse lumen gentibus, Et Israelis gloriam Suis teneri amplexibus. Hoc lumen, haec et gloria Nostro refulget tempore, Quae Christe conserua tuis Nulli movenda Ecclesiis Ut cum supremus venerit Vitae peractae terminus, In pace deponamus haec Obdormiendo corpora. Quae tu corusco vestiens Resuscitabis lumine, Ut ipsa te Laudent, sacre Cum patre, cumque Spiritu. CHRISTI BAPTISMUS.

VIII. Idus Ianuar.

 HYMNUS VI. IOrdanis unda nobili Dei lavatur filius: Pacem, salutem, gaudium, Vitam ferens mortalibus, Vox ecce Patris insonat, Christusque praesens tingitur, Sacerque supra imagine Astat columbae, spiritus. Aeterna et alma Trinitas, Nostros reatus elue, In cuius ipsi nomine Unda salubri tingimur. Arce furorem daemonis Signo recentis foederis: Semel receptos in tuam Fidem, tuere perpetim. CHRISTI TRANSFIGURATIO.

III. Idus Martii.

 HYMNUS VII. IN astra Thabor herbidum Qua tollit altus verticem, Christus ministris patria Dat se videndum gloria. Vultus velut sol splenduit, Et vestis ut nix canduit: Cum Mose, Elia conferen: Verba efferenda nemini, E nube proclamat Pater: Audite Christum filium. Apostolorum turbida Dicto pavescunt pectora. Moses abit, Christus manet, Lex pulsa, restat gratia: Christum per unicum poli Aperta rursus ianua. Da nostra quaeso corpora, Novo decore lucida, Vinclo soluta carneo Agant pio in consortio. Ut intuendo te, tuo Cum Patre, cum Flatu sacro, Noscamus atris abdita Iam sensibus mysteria. CHRISTI REGIUS IN urbem ingressus.

XIII. Cal. April.

 HYMNUS VIII. REx, Israel, tuus tibi, Mansuetus et volens adest: Plausus manu, cantus tuba, Et ore laudes persona. Non saevus armato grege, Cohortibusue barbaris: Tergo sed insidens, venit Inops, aselli pauperis. Nec fert caduca gaudia, Vitae sed aeternae bona: Neve horreas mitissimum, Adest egenus, Principem. Sternamus huic velamina, Ramos fecemus arborum: Promamus hymnum gloriae, Pulcherrimo in certamine. Pauper superbum subiugat, Clemens atrocem daemonem: Rex iustus, et seruans suos, Trophaea pacis erigit. Regnum a Parente traditum, Verbo manuque vindicat: Contemnitur potentibus, Sed regnat in templo Deus. Oschana laetum Davidis Canamus almo filio, Cuius per omne seculum Regnum beatum floreat. CHRISTI PASSIO et mors.

Calend. Aprilis.

 HYMNUS IX. QUi solis excellit iubar, Et astra pulchritudine: Deformis, horridus, lacer, Pendet necatus in cruce. Qui dat creatis spiritum, Vitamque donat mortuis, Extendit in ligno manus, Inter latrones mortuus. Nostro ille laesus scilicet, Et vulneratus vulnere: Peccata quae non fecerat, Seruaret ut nos, pertulit. Agnus levatur stipite, Pro noxiis innoxius: Haec sola grata pro reis Deo parenti victima. O Christe noster, in crucis Oblatus ara, Pontifex: Qui morte mortem permeans Mortis tyrannum destruis. Ad te perennis currimus Thronum paratum gratiae. Patrata nobis crimina Oblivione contere. Per te queamus vincere Hostem salutis daemonem, Et omne carnis lubricum, Ac triste mundi gaudium. Votis gementum porrige, Distenta ligno brachia, Preces et ad nostras caput Tabo reclina lividum. Tu vita, consolatio, Robur, salus, redemption, Tibi, et Parenti, et Flamini Sacro, canatur gloria. CHRISTI IN VItam reditus. VI. Calend. April. HYMNUS X. VOx Angelorum nuntia Immensa perfert gaudia, Peccata propter, mortuum Christum, Deo iam vivere. Euasit Heros, saxeo Mosi, nihil vis profuit: Claustrum sepulchri peruium, Furor repressus Tartari. En vita, libertas, salus, Victore Christo contigit: Grates cui sint debitae Pro tam benigno munere. Tu Christe pastor optime, Agnos relictos congrega: Duc ad superna gaudia, Greges redemptos sanguine. Ut suscitatis a nece Promissa dentur praemia, Ornabis in piis tua Cum gloriosa munera: Deo Patri cum Filio, Cum Spiritu sanctissimo, Canatur ut per secula Triumphus et victoria. CHRISTI AD COElos ascensus.

IIII. Non. Maii.

 HYMNUS XI. DEmissus astris in sinum Christus, parentis virginis, In alta tendit, ad Deum Nostrum Patrem, Patrem suum. Secumque capituans trahit Captivitatem: dexterae Nunc iunctus aeterni Patris Dator bonorum est omnium. Homo et Deus connectitur Hic foedere insolubili: Homo et Deus pro crimine Hic deprecatur omnium. Ad hunc eamus libere, Spe non labante, nec fide: Humana quem texit caro, Est proximus deus Deo. Supra levatus Angelos, Caelorum et altitudinem: Probatus et per omnia, Doleret ut nostram vicem. Rex noster atque Pontifex, O Christe votis annue, Caussam tuendam Ecclesiae Auctoritate suscipe; Noscamus ut Patrem Deum, Et te patronum Filium Vere inuocemus, et ducem Sanctum sequamur Spiritum CHRISTI IUDICIS adventus.

XIII. Cal. Decemb.

 HYMNUS XII. PAter benignus omnium Te Christe diligentium, Iudex severus omnium Te Christe non timentium: Da sic agamus lubricae Incerta vitae tempora, Ut praedicemus te Patrem, Non sentiamus iudicem. Tu nos clientes assere, E fauce Tartari rape, Quando malos urentibus Adiudicabis ignibus. Illa illa nostris auribus Mellita vox ut personet: Sancti venite, gaudia Regni tenete patrii. Ut cum piis te coetibus, Patrem, sacrumque Spiritum Laeti videntes, inclyto Hymnos canamus nomini. DEO SPIRITUI SANCTO, die Pentecostes.

Idibus Maii.

 HYMNUS XIII. BEate Patris spiritus, De luce lux altissima, Piis rogamus ignibus Incende nostra pectora. Errore lapsos corrige Ac inscientes instrue: Te non docente, plena sunt Densis tenebris omnia. Da nos amemus intimis Ut inuicem praecordiis: Sancto quod a te dissidet Coniunge nexus vinculo. Periclitantibus sacro Adsis patronus numine, Nec non propinques aspero Solator in certamine. Auge fidem, caelestia Infunde largus munera: Immitte fortes gloriam Tuam fateri spiritus. Attolle nostra lumina Caeli videre praemia, Non torpeat terrestribus. Mens implicata sordibus. Legens tibi credentium Sedem perennem pectorum Tuere dona, quae tuae Inseruiunt Ecclesiae. Deus precum, preces pias Esse efficaces perfice: Cum Patre te, cum Filio Omni canamus seculo. SANCTISS. TRInitati.

XI. Calend. Iunii.

 HYMNUS XIIII. QUi nos creas Pater Deus, Qui liberas nos Filius, Qui gratia nos efficis Sanctos benigne Spiritus: Te nostra vox, te conciti Collaudat ardor pectoris: Preces reconde mitibus Cordisque et oris auribus. Pater Creator nominis Extolle gloriam tui: Curamque nostri, tempore Nullo remotus, abice. Fili Redemptor, da tuam Ubique cantari crucem: Nec inter hostes improbos Relinque nos, ut orphanos. Flatus Sacrator, omnium Fuga tenebras pectorum: Da post peractae tempora Vitae, superna gaudia: Ut carne, mundo, satana Victis, superbis hostibus, Laudemus in caeli thronis Te, cum beatis angelis. DE ANGELIS CASTIS.

III. Calen. Octob.

 HYMNUS XV. RErum parenti gratias Digne canamus omnium, Quod Angelorum condidit Virtute verbi spiritus. Qui laudibus Deum suis, Cunctis honorant seculis: Qui iussa mandantis statim Toto facessunt impetu. Per quos tuetur ac regit Deus vias mortalium, Et sape mirandis suam Seruat modis Ecclesiam. Arcet malignos, Angelis Tuentibus nos, daemones: Neve opprimamur flammea Circumtegit custodia. His saevientes viribus Passim tyrannos obruit, Auertit et pericula Vitae fugacis plurima. Puer, senex, vir, femina, Deum canentes tollite: Cuius verendos excubant Vestri ante uultus Angeli, DE OCCISIS INFANtibus.

HYMNUS XVI. O Flosculi vos Martyrum, Christi tenellae victimae, Quas in recentis limine Vitae, ira visque sustulit. Lacte et cruore moenia Fluxere Bethlae: quaeritur Dum Christus ad necem, pia Matrum necantur viscera. Propheta vidit, matribus Blanda et locutus tristibus: Absiste flere, non tuo Merces labori inanis est. Absens nec ipse infantibus Christus fuit: quamvis solo, Herodis enses exiens, Exsul Pharonis viveret. Ille intuetur omnia, Sentit suorum uulnera, Extare regni qui novi Tam mira uult exordia. Infantuli vivunt Deo, Christo triumphant, luceque Splendent amicti candida Caeli canentes principi. DE IOHANNE BAPTISTA.

VIII. Calend. Iulii.

 HYMNUS XVII. AB angelo praedicitur Christi Iohannes angelus: Sacro repletus numine Clausus parentis viscere. Qui praeco paenitentiae Cum publicanis milites Docet, salacemque asperis Carpit tyrannum vocibus. Nolite peccare amplius, Deum incitare parcite: Flore arbor et fructu carens Cum stirpe dissipabitur. Adeste, hic agnus est Dei Peccata tollens omnia: Christo salutis unicam Pater dedit potentiam. Haec ille in aula, in oppidis, Vastaque eremo concinens, Nec carcere aut minis gravi Ab instituto flectitur. Saltat thyas, furens mero Rex approbat Sicinnida, Daturque saltatriclae, Caput prophetae, praemium. Non fugit auras in leves Herois alti spiritus: Exceptus excelsissimi Vir immerens sinu est Dei. Odisse da nos intima Omnem impium de pectore, Immobilemque in arduis Praebe malis constantiam. DE STEPHANO PROtomartyre.

VII. Calend. Ianuar.

 HYMNUS XVIII. TE protomartyr inclite Tollit sacris Ecclesia, Et fortitudinem ac fidem Iustis honor at laudibus. Tu, sicut Angelus Dei, Vultu decorus splendido, In concione, Christidos Fidem tueri visus es. Verumque messiam tuae Venisse genti praedicans, Caecos apellas arguis Ingratitudinis reos. Non te minae furentium, Non lingua mendax testium, Non poena mortis, aut metus Negare Christum compulit. Quare datum fuit tibi Caelos apertos cernere, Parique Christum gloria Stantem a Parentis dextera. Die fatendo Filium Pari ut fruamur lumine, Cum Spiritus sancti, Patris, Natique faxit gratia. DE PAULO CONVERSO.

VIII. Calend. Febru.

 HYMNUS XIX. PAuli diem, Pauli fidem Grato colamus pectore: Ex hoste, Christi factus est Amicus, et vas gratiae. Ferus Damascon adulat, Christum fatentes ut liget: Res mira, sanctus fit Dei, Sanctos minatus perdere. Lux clara, ritu fulguris Sternit superbum: sed Dei Vocem audienti parcitur, Vetusque culpa ignoscitur. Quem persecutus antea Plagis, minis et carcere: Hunc novit, et palam docet Oratione et literis. Nec plura quisquam pro Dei Tormenta passus gloria: Nec nomen ullum notius Cunctis per orbem gentibus. O Christe, nunc hostes quoque Lucem tuos fac cernere: Ut sancta quae tu diligis, Ament et ipsi nomina. Nemo tuis umquam audeat Pugnare iussis pertinax: Tibi vocanti caelitus Hostes, amici pareant. DE PECCATRICE RECEPTA.

XI. Calend. Aug.

 HYMNUS XX. MUndi secuta lubrica, Blandaeque carnis noxia, Dolore suspirans, DEI Supplex adorat filium. Non ausa uultum tollere, Humi recumbit cernua: Pedes rigavit fletibus, Tersitque muta crinibus. Cor clamat intus ad Deum, Fidesque pulsat intimum: Non abicit suspiria Deus pie gementium. Quae plurimam in IESU DEO Confisa spem locaverat, In iusta iustum deprecans Fit iusta, crimen tollitur. Te Christe nostra vox rogat, Remitte quod peccavimus: Servare nos, non perdere, Tuo a parente missus es, DE LATRONE ASSUMPTO.

VIII. Calend. April.

 HYMNUS XXI. VIta malus, factis ferus Latro, gabalo figitur, Reus Deo, mundo reus, Anhelat ad Christum fide. Ut una gutta sanguinis Corpus respersit lividum: Statim revixit, tabida Ut rore vivit plantula. Tu Christe, clamat, innocens Mihi nocenti subveni, Mei memento cum tuae Aulam subis potentiae Christus gementi blandus est, Et supplicanti praevius: Spera, inquit: hoc mecum die Vises beatos hortulos. O Christe nemo de tua Desperet umquam gratia: Quamuis prematur omnium Erroribus mortalium. DE PETRO APOSTOLO recepto.

VI. Calend. April.

 HYMNUS XXII. PEtrum canamus, inclitum Fide virum: qui Christe te Prae ceteris Apostolis Dei fatetur filium: Mox stertit in periculo Somno solutus, et suo Vincto magistro, garrulae Terretur ore vernulae. Oblitus eius luminis, Cum fratribus quod viderat, Cum Christus ostendit suae Solem perennem gloriae Heu peieravit, viribus Suis relictu: et suum Novisse se, vidisse se Miser negavit principem. Hunc proditorem nominis Tui, benigno spiritu Seruas: et eripis truci Cribrantis ore daemonis. O Christe, nullum perdere Quivis, perire nec sinis, Hostique Petro nuncias A mortuis te vivere. Qua voce laetus ad tuae Currit favorem gratiae Facto suo nos edocens, Te Christe nullum spernere. O per tuum nos sanguinem, Per illa mille uulnera Precor iuva: nam perditos Iuvare, Christo gloria. DE THOMA APOSTOLO OBIURGATO.

Pridie Non. April.

 HYMNUS XXIII. QUi, Nolo, dicit, credere: Idem, Perire, ait, volo. Quod accidisse haud infimo, Res horrida est, Apostolo. Hic saepe IESU nomine Morbos fugavit, daemones Iussit tacere, et astitit Resuscitatis mortuis. Nunc pertinax, mendacii Christum, sodales, feminas Accusat: et uult tangere, Quod iussus esset credere. Hunc Christe fers, et hunc doces, Verus ferum,mitis malum: Hunc increpando illuminas, Et instruendo retrahis. Fuscatus umbris tartari, Pulchra renidescit fide, Dominum suum, Deum suum Suspirat alto pectore, Omnes sumus nox, caecitas, Mendacium, quanti sumus: Tu Christe sis flatu tuo Lux, et dies, et veritas. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS VARIIS TEMPORIBUS HYMnorum Liber V. DEO PATRI OMnipotenti. ACCEDO te parens Deus Tuo vocatu, nil meis Confisus actionibus, Ulloque dignus nomines Stipatus accedo tamen Nato hinc tuo, illinc Flamine: Nati cruore recreor, Favore vivo Flaminis. Natus iubet, Flamen trahit, Ille os Dei, hic vigor Patris: Quorum una tecum semper est Mens, et potestas, et decus. Sequor iubentem, nec queo Nutum trahentis linquere: Natum patronum sustine, Flatum aduocatum respice. Ingnosce pravo, suffice Vires iacenti, perdito Succurre, vinctum libera, Pressum erige, indignum bea. Choros ut inter caelites Vivam, soluto corporis Vinclo caduci, per tuum Resuscitatus Filium. DEO FILIO IESU CHRISTO redemptori. O Rare Christe me quoque Mandas, vocare, et posceres Aures patentes sunt DEI, Fidenter invocantibus. Vides quibus periculis Coetus laboret ille, te Qui confitetur, et tuo Se iactitat de nomine. Hunc Thraces annis plurimis Vexant, novis iam Sarmatae Laeti utraque impia, horrida. Gens utraque impia, horrida. Hunc illa tetra bestia Oenotris undique impetit, Ad arma reges, efferum Ad arma uulgus concitans. Non sustinebis opprimi, Diris ab his latronibus, Dictum tuo de nomine Gregem, redemptum sanguinee. Exurge Christe, et Angelis Manda tuis, ut liberent Mundi supremo tempore Ad te gementem Ecclesiam. Tum parvulum ad te me trahe, Tuoque firma Spiritu, Ut ne tuo pro nomine Vitam recusem ponere. DEO SPIRITUI SANCTO paracleto. O vive Patris Spiritus, Christique testis inclite, Cum Patre cum, Christo unica Vis, altitudo, gloria. Seruare quae in vita iubes, Nos imperitos edoce: In morte scire quae decet, Obliviosis suggere. Ne veritatis obstruat. Daemon sophista lumini, Neu te Deum, testem Dei, Humana mens irrideat. Sis robur in periculis, Solamen in suspiriis, Et aduocatus a mea Nunquam recedas dextera. Tum tempore hoc quos mobili Hypocritarum subdola Fraus pellicit, quos perditus Furor tyrannorum premit: Heroica illos indue Vultu tuo constantia, Contraque mundi principem. Dona omnibus victoriam. DEO UNI TRINOQUE, PAtri, Filio, Spiritui sancto. PAter creator maxime Quos condidisti, ne sine Perire: custodi malis Sed supplices ab omnibus. Fili redemptor optime, Tuo lavas quos sanguine: Iram coercens, improba Mitis remitte crimina. Sacrator alme Spiritus Nos erudis qui caelitus, Post haec caduca tempora Ad regna duc caelestia. MATUTINO DIEI TEMpore. LAudem canamus debitam Nostro Patri, nostro Deo: Qui prospera dedit suis Frui quiete servulis. Qui somniorum noxia Tulit procul ludibria: Qui mille fraudes daemonis Sancto repressit Angelo. Ne fallat hostis, subdolis Nocere doctus artibus, Tuere Christe, et in tuis Fac ingredi vestigiis. Ne caeca recta mens scopo Aberret, et ne deviet, Emitte claram caelitus Lucem tibi credentibus. Ut si soluta corporis Humana mens sit vinculis, Apud Deum caelestibus Felix fruatur gaudiis. Virtus, honos, et gloria Cum Patre Christe sit tibi, Et cum pio Spiramine, In hoc et illo seculo. HORIS MERIDIANIS. QUi pro reis mortalibus Poenam subis innoxius, Caeleste lumen mentibus Infunde caligantibus. Ignosce lapsis crimina, Da recta pravis pectora: Ut corrigentes impiam Vitam, assequamur gratiam. Auerte damna publica, Et cuncta tolle tristia: Meridiani comprime Iram minacem daemonis, Ut hoste victo pessimo, Magnae Deus victoriae Tollatur auctor laudibus, Sacris colatur canticis. Ne si fugemur territi, Immanis hostis opprimat, Captosque vinculis premat, Iugoque colla conterat. Virtus, decus, potentia Patri sit, atque Filio, Cum sacrosancto Flamine, In sempiterna secula. VESPERTINO DIEI tempore. O Nate patris unice, Te nos rogamus supplices, Ut des quietem prosperam, Levesque somnos irriges. O vera lux, verus dies, Noctis fuga caligines, Somnos graves et anxia Depelle clemens somnia, Ne caeca tendat retia, Neu perdat incautos, veta, Communis hostis omnium Nomen Dei fatentium. Siccis cruentus faucibus Qui quaerit, ut leo ferus, Quem captet, umbris Tartari De mergat et crudelibus. Manu tua nos assere, Malisque cunctis eripe: Ut vera Christe gaudia Sint in perenni patria. Honor Patri cum Filio, Sacro simul cum Spiritu, Trinoque et unico Deo Dicatur omni seculo. DE NATIVITATE CHRISTI. Concio pastorum. QUae causa vestri gaudii, Grnegm ministri, dicite? Regem soli, regem poli Natum puella vidimus. Hic pastor ille mentium, Hoc lumen illud gentium, Quod gestiere cernere patres, prophetae, principes: Fit angelorum vocibus Notus Deus pastoribus, Cum prima vidit lumina Inter bovis praesepia. Quam tuta, quamque pinguia Greges habebant pascua: Hic prata, valles, flumina, Herbasque, pastor condidit. Somnum licebit arboris Quavis sub umbra carpere: Victrice frigidi caput Serpentis elidet manu. Ille ipse fidam traditi Gregis geret custodiam, Ducetque limpidissimi Oues ad undam fluminis. Monstrabit et salubria Virtute verbi gramina: Ac ponet olim pro suis Vitam innocens balantibus. Fidam suorum vim canum Immittet acres in lupos, Ut natio quaevis Deum Norit per orbis ambitum. Offerte Nato debita Preces fideles munera: Ei perennes cum piis Cantate laudes, Angelis. Altissimo sit laus Deo, Eiusque sancto Filio, Sit pax per orbem, mutua Mentes regat concordia. Dum nos per altum olentibus. Lectos ab hircis evehat, Donans gregi caelestia Sperati ovilis gaudia. CALENDIS IANUarii. IStius Christus pius auctor anni Det novam vitam, placidoque mores, Turpia in nobis veteris restinguat Crimina culpae. Ipse pollutae maculas benignus Diluat mentis, reseretque vitae Hulcus antiquae, tribuatque mundi Pectoris ignes. Sic cum toto veneremur anno, Cordibus puris, animisque gratis: Sic et aeterno meritae colamus Laudis honore. Ille successus tribuat beatos, Adsit et nostris precibus, suaque Gratia cunctos facilis bonusque Dirigat actus. Christe laus, virtus tibi, dignitasque Cum tuo semper Genitore sancto, Cumque caelesti Paracleto, ut omni Personet aevo. PRO CUSTODIA COETUS Scholastici, in publicis calamitatibus. GRates agamus omnibus Deo parenti seculis, Qui liberavit tristibus Suam malis Ecclesiam. Qui dira belli uulnera, Et saeva pestis funera, Foedaeque pallorem famis, Ab hac fugavit arcula: In quam parentum ex aedibus Nos legit annis floridis, Vere Deum cognoscere, Moresque sanctos discere. Non lingua, non mens sufficit Efferre laudes debitas, Deo nec ullis possumus Seclis referre gratias. Deus pater sancte ac bone, Defende nos in posterum, Nostramque confundi sine Non aspero spem tempore. Sit usque tuta haec arcula, Patres, magistri, principes: His pareamus, ut tuae Vim sentiamus gratiae, Qui liberavit, condidit, Sacravit haec corpuscula, Sit laus, honor patri Deo, Cum Filio et Flatu sacro. PRO CONSERVATIONE universi. VErbi Pater potentia: Lucis creans exordia, Caelum locas, fundas solum, Et magna profers lumina. Tuo moves Spiramine volatile atque reptile, Et factum Adamum de luto, Ornas sacrata imagine. Tu cuncta propter nos struis, Ipsos tui nos gratia, Perire quaeso ne sine Opus potentis dexterae. Da te colamus, et tibi Grates agamus debitas, Tuisque donis omnibus Piis fruamur mentibus. PRO ECCLESIAE LIberatione. DEus pater mitissime, Nos in tuo verbo tene, Tuique filii throno Infesta perde nomina. Tu Christe vires exere Magnas, potentum maxime: Laudesque cantet ut tuas, Gregem pusillum protege. Solator alme Spiritus, Conserua in unitate nos: Praesens supremo tempore Sis ductor in vitam e nece. PECCATOR. DE corde toto torqueor Sensu doloris intimo, Vultu quod a tuo Deus Peccator ingens arceor. Velut leonis dentibus Membris revulsis differor, Iacens miser, velamine Ut menstruato, sordeo. Ut pondus alti Sionis, Delicta me premunt mea: Contraque ut Hermon arduus Nituntur heu me perditum. Cor instar undae diffluit, Telis acutis uulneror, Vires iacent, artus stupent, Ab inferis absorbeor. Indignus istam scilicet Lucem tueri, dignior Propter reatus maximos Damnari, et a Deo abici. Sic pressus eheu, recreor Tua Pater clementia, Quae facta per te nobilis, Nulli negata est pauperi. Tibi Manasses caedibus Pollutus, et rex bellua Factus, placent: dum supplices Tuam requirunt gratiam. David receptus est miser, Et flens receptus Petrus est: Iam Paulus illum praedicat Iuratus ante perdere. Te Christe peccatrix movet Afflicta, te clamans latro: His dignus omnibus minus, Commissa plango crimina. Ne solum in unius caput Infesta mitte fulmina. Dignum Deo est, dignum male Perire, si servaveris. Serua Deus, seruare te Nam nullus excepto potest: Una cruoris filii Aegrum resperge guttula. Tuus levet me Spiritus, Totis iacentem viribus: Ego omnium sim, qui tuum Regnum colant, vel infimus. CONTRA HOSTES AETAtis tenerae. DEO PATRI. PEccavimus Pater tibi, Tuisque iussis vivere Ingrata gens negleximus, Hinc ira detonat tua Iusta in rebelles filios. In nos ab ultimo mari Insurgit atra bellua, Rictus aperta, ut lancinet Nostra et parentum corpora. Deus Pater per Filium Nos libera mitis tuum: Tuisque sanctis Angelis Os saevientis comprime, Ut victa vis tyrannica, Solum Deum te sentiat. DEO FILIO. HEu Christe, quidquid est, malum est, Mens, vita, cogitatio, Mores, et actus, et caro: Hinc undique crux imminet, Et mors, et arma Turcica In nos proteruos perfurunt. A morte quis nos eripit? Aut quis tuetur a fero Paruos tyranno? praeter o Te Christe: cuius in sinu Gestamur atque brachiis. Per te, tuam fidem, sacra Per obsecramus uulnera, Defende, quos fuso tibi Cruore blandus asseris. DEO SPIRITUI SANCTO. QUod eloqui vox balbula Nescit, potens facundiae Loquare, sancte Spiritus. In nos metus et omnia Exempla poenarum ruunt, Matrumque fletus uberes Micante corde cernimus. Deus, die quem nocteque Casta salutamus prece, Serva pusillos, et truces Auerte uultus hostium, Et frange vires daemonum. Pugnante pro nobis Deo Coguntur arma principum Ferocientum cedere. IN NATIVITATE CHRISTI.

Ecce Maria genuit nobis Salvatorem.

PUella partu enititur Prolem Deum, qui conditi est Servator orbis, quem videns Voce hac Iohannes personat: En Agnus innocens, Dei En sempiternis filius, Cruore qui nos proprio Quaesivit, emptor prodigus. DE EADEM

Grates nunc omnes reddamus Domino Deo.

GRates Deo per omnia, Nativitate qui sua Nos liberavit vinculis Iugoque diri daemonis. Huic cum beatis perpetim Hymnum canamus Angelis: Sit laus et exsultatio Aeterno in excelsis Deo. DE EADEM

O admirabile commercium.

O nexus admirabilis, Deus creator est homo, Castaque corpus carneum Sumens puella nascitur. Et laetus exiens suo Ut sponsus ornatus thoro, Nobis suae communicat Divinitatis gloriam. DE EADEM Divinus et blandus puer Hoc natus est nobis die, Intaminata virgine Solatio mortalibus. Hoc absque filio foret, Omnes perissemus simul: Sed missa caelitus salus Ad universos pertinet. O Christe tu dulcissime Iam facte pro nobis homo, Nos imbecilles ac malos Non inferis mergi sine. DE RESURRECTIONE. CHristus resurrexit, malis Poenae levatus omnibus. Plaudamus isto gaudio, Nostro unico solatio. Nisi ille nobis redditus, Orbis fuisset perditus, Ille recepto sit pio Cum iubilatu gloria. IN EPIPHANIA CHRISTI.

Illuminare, illuminare Hierusalem, ecce lux tua.

ILluminare, et exere Urbs magna te Hierusalem, Inusitata lux, tua Fulget per alta moenia. Tibi redemptor ortus est, Et eius te super micat, Negata quondam gentibus A te revulsis, gloria. Caligo terras occupat, Mundus tenebris ambulat. Tu sola Messiae domus, Et chara ab aevo filia. En lumen ad tuum quoque Gentes frequentes cursitant, En sceptra submittunt tibi Magni per orbem principes. AD SPIRITUM SANCTUM.

Veni sancte Spiritus, reple tuorum corda fidelium.

ADes beate Spiritus, Mentes reple fidelium, Flammamque amoris de tuo Accende mitis lumine. A solis ortu ad limites Mundi, remotas congrega Qui lingua et ore discrepant Gentes, ut unum sint side. PRO PACE.

Da pacem Domine in diebus nostris.

O Pacis concordiae Auctor, parensque maxime, Praebe quietis prospera Nostris diebus tempora. Cernant mali, nihil tuam Contra valere dexteram: Pugnare tu potens Deus, Seruare nosque caelitus. PRO ECCLESIA. COntere Domine fortitudinem Inimicorum tuorum: Vires tuorum contere Deus potenter hostium: Disperge fortis agmina, Piis iniqua coetibus. Ni tu Deus, nullus tuae Defensor est Ecclesiae: Et te, geruntur irrita, Non praeliante, praelia. PRO OPPORTUNA TEMpestate.

Domine Deus Abraham dona nobis, etc.

TU verus in verbis Deus, Promissa praestans Abrahae, De stirpe cuius prodiit Tuus perennis filius: Da terra fructus proferat, Et corpus omne nutriat. Auerte sidus noxium, Atras procellas turbinum. Ut omnis hoc sciat caro, Nutu foveri se tuo: Ut noscat omnis gens Deum, Eiusque IESUM Filium. PRO REMISSIONE PECcatorum.

Aufer a nobis Domine cunctas iniquitates nostras.

IGnosce mitis et bonus, Cunctis iniquitatibus, Tua ingredi sacraria Puris queamus mentibus. Tuo redemptam sanguine, O Christe gentem respice: Aeterna nec per tempora Iratus, infer fulmina. Audi preces clamantium, Nec sperne vota supplicum, O Christe pro nobis tuum Orans Parentem mitiga. PRO IMPETRANDA DEI misericordia.

Media vita in morte sumus.

DUm vita nobis optima Decurrit, inclusi necis Certae tenemur vinculis, Morimur diebus singulis. Ad quem patronum currimus, Quem ve aduocatum poscimus? Tu deprecator es Deus. Nobisque asylum perditis. A matre labes nascimur, In labe multa vivimus: Propter Deus tot tantaque Peccata iure irasceris. O sancte, fortis, optime Servator, o clemens Deus, Impaenitentes ne cito Amara mors nos auferat. PRO BEATO E VITA exitu.

Nunc dimittis servum tuum Domine.

NUnc est mori felicitas, Nunc hinc abire gaudium Postquam meo vidi, Deum Mundi salutem, lumine. In hunc oculos qui flexerint, Gentes, Ebraei, barbaeri, Vera fide, nunquam horridi Lethi dolorem sentient. Hoc gentibus lumen micat, Quam latus orbis ambitus, Et Israelis inclita In hoc feretur gloria. DE ADVENTU CHRISTI glorioso.

Ecce Dominus veniet.

REdibit Heros fulgido Totus coruscus lumine, Cingetque sanctorum chorus Suum corona principem. Non ulla fulserit prius Lux maior, illa quam die Fines per orbis, omnium Stringet piorum lumina. IESU CHRISTE RESPICEre digneris super me miserum. O Christe IESU, qui sinis Plane perire neminem: Et id profuso largiter Probas Redemptor sanguinet In me iacentem, plurimo Foedum reatu, respice, Illo beato patriae Miserationis luminet Quo Petrus aulae in atrio, Et Magdalis conuivio, Et in crucis latro tibi Visus fuit patibulo. Hanc da petenti gratiam, Ut cum Petro digne fleam: Cum Magdali te diligam, Et cum latrone te sequar, Ad illa caeli gaudia, Audita nullis auribus, Quae non potest mens assequi, Sonare lingua, os eloqui. VENITE, REVERTAMUR ad Dominum. VEnite, rursus ad Deum Gradu citato currite: In cuius est clementia, Tutela, spes, redemptio. Ceu rugientis bestiae Nos dissipavit rictibus, Sed admovebit patriam Nostro dolori dexteram. Notavit ille livido Nos sauciatos verbere, Idem cruore tabida Ipse alligabit uulnera. Perferte adhuc unum diem, Unumque adhuc quiescite, En vita, pax, perennitas, Die redibunt tertio. Tunc multa gens ab omnibus Accurret orbis terminis, Et ante conspectum Dei Hymnis sonabit dulcibus. HYMNORUM LIBRI V. FINIS. ILLUSTRIBUS DUCIBUS AC DD. IOHANNI ET SIGISMUNDO D. IOHANNIS Alberti Ducis Megalburgiorum, et Vandalorum Principis, etc. FF. S.D. GEORGIUS FABRICIUS Chemnicensis. NOctes beatas, Flamini Tibi vigilatas, cantica Queis explicasti Davidis, Docto ore, puro pectore. Te lumen Italum, decus Caeli, inquietat conditum (Nefas inauditum prius) Crematque Paulus pontifex: IESU, quod erat tabescere Tibi amore, res dulcissima. Fas sit tua ingredi mihi Laudata per vestigia, Paeanas excelsis Dei Dum canto dignos Angelis: Fas sit Latino carmine Urbes per Hesperias loqui, Non dicta, quod sciam, hactenus Facta Angelorum splendida: Frontique decerptam sacris Hortis, olivam imponere. Dum turpe multos ocium, Damnosa per diem alea Delectat, aut iuvat mero Curas tenaces soluere, Aut perdere aevum crimine Intemperante noctibus: Inter labores plurimos, Quos sustinere me Deus Iussit, levamen quaeritans, Tuli manus ad barbiton, Caelo levatus, et sacro Adiutus a spiramine: Sanctos amores, inclita Facta Angelorum prodidi: Mortale quis genus datum Custodiendum caelitus. Turpe est, Pataraeum Pindaro, Heroas Hermippo Atticos Fuisse cantatos lyra: Aegyptium a Telchinibus Regem celebratum Musicis: Et Christianam tale nil Legisse adhuc Ecclesiam. Sed credo, erunt multi tamen Pii et cotentes numinis, Qui dithyrambos Bacchicos, Pedemque homicidam, molleque Carmen furentis Cypriae, Panisque agrestem fistulam, Nugas perosi maximas, Olim canent, digna et Deo Et Christianis moribus: Ut ante venturi queant Stare tribunal iudicis, Cum facta dictaque omnia Libranda momentis erunt. Nostrum, benigni Principes, Sanguis parentum nobilis, Virtute patris, et piae Matris pudore atque optimis Mox educandi moribus: Nostrum laborem vultibus Tue amini clementibus, Et non gravi amplexamini Istos libellos brathio. Nam quot pagellas, tot sinu Sacros geretis Angelos. Hi vos parentesque inclitos, Christo iubente et auspice, Tegant malis ab omnibus, Donentque vestro seculo Bonam quietem, floridam Rempublicam, deque impiis Claros triumphas hostibus. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS PAEANUM ANGELICORUM Liber Primus. AD DEUM OMNIPOTENtem, misericordem, propitium INVOCATIO. IN alta tollor, igneas Perlustro sedes, transferor Superna ad usque limina. Accedo liber, sed sacro Nil ausus absque numine. Nimis nec audax aduoco Socios, beatos Spiritus: Non terra mentes arduas Aequiparo, carnis viribus. Quod tu Deus, pater meus, Pater Angelorum praecipis, Id gratus asscribo tibi, Tuisque pulchris Angelis, Dulces amores, dulcia Animo volutans gaudia. Ades Deus parens, ades Fili Dei, atque particeps Vis utriusque numinis Nati Patrisque Spiritus. Normaniae haud ignota sunt, Et ultimae Cornubiae, Bithyniaeque littora, Ripaque Araxis et Lyci, Sacris frequentata Angelis. Sunt ardua illa montium, Pulsata fluctibus maris, Malea, Garganus mihi Audita: praecelsis iuvat Pedem sacellis figere: Sed non ut illa caeca gens Figit, Deo uni debitam Quae dat creatis gloriam. Non ullus umquam passus est Vel se inuocari, vel coli Honore divino Angelus. Nam qui creavit, conditis Est maior et potentior. Testes Tobias, Manoas, Auctorque libri absconditi: Noli (inquit Angelus) genus Fratri atque conseruo tuo, Christo sed uni flectere. Hac voce, sensu, pectore, Illos coruscos, igneos, Puros canamus spiritus, Dei ministros quos ait Omnis piorum concio. Mecum tenelli filii, Linguis sonate balbulis, Totoque laeti pectore Io io depromite; Vos nosse par est omnia Dei, merentis munera, Qui vos potente filii Manu, per Angelos suos Nocte ac die, horis omnibus Fovet, tuetur, sustinet. Tu rector autem maxime, Caeli solique praepotens, Benigne, miserator Deus, Ades mihi, linguam imbue Illo fluente nectare, Quo tu poetas in tua Inebrias praeconia. Tu barbiton move, et lyrae Intende chordas aureae: Quidquid cano in laudes tuas Exaudiens Ecclesia Probet, tuoque gratias Dicat perennes nomini. Sedem piae frequentiae Fac iussionibus tuis Defendat altus Gabriel, Qui saepe de caelo tua Mandata fidus detulit: Nostras quoque urbes, et casas, Cum Michaele Raphael Defendat, assueti graves Iuvare res mortalium. ANGELI CHERUBINI et Seraphini. PAEAN PRIMUS. AB ortu, in hoc sunt condita Alata caelorum agmina, Corusca flammis, oreque Vibrantiora fulgure: Ut conditori, aspectibus Cuius beantur, seruiant, Eumque tollant omnibus Sono, tuba, ore seculis: Rerum Parentem scilicet, Natumque, et almum Spiritum, Quem conspicantur triplici Persona, et unum gloria: Quem praedicant nocte ac die, Satis nec umquam praedicant. Quamvis ad illius thronum Centena mille millia, Et millies tot millia Linguas resoluant cantibus, Tubisque clangant aureis. Virtus, decus, victoria, Triumphus, exsultatio, Nostro patri, qui solus est Deus, nec id communicat Celebre nomen alteri. Caelum movet nutu, et solum Terrarum habet subsellium. Cui currus aether lucidus, Nubes eunti semitae, Ventorum et ala quadrupes. Pontum coercet, infimae Sinus abyssi permeat. Cui propria est sedes polus, Tamen per omnes it locus, Cumque urbibus complet vias. Lustratque seruatque omnia, Videnda, non videndaque, Ima et superna, et infera. Idem benignus aduocat Ultro genus mortalium, Et victor hostium, auspice Christo, triumphata opprimis Peccata, mortem, daemonem. Idem in sua aula regia, Sacro tuente Spiritu, Sedes reseruat gemmeas, Homines fugatis angelis Quas occupent rebellibus. Hac universi concinunt, Haec singuli Angeli sonant Clamore, plausu, iubilo. Hos persequentes canticis, Nablo, choreis, tympano, Pii, quot estis undique, Deum veneramini, Deo Canite, ter almo, sanctaque Debuccinate nomina, Inflate vocis organa. Tu solus altus, solus es Potens et admirabilis: Tuaque laude et gloria Clementiaque, plena sunt Tellus, profundum, sidera. ANGELI HEROES, DOMINI ac potentes. PAEAN II. IN veritatis lumine Stetere magni principes, Heroes alti, fortia et Inuicta caelorum agmina: Quae militant Altissimo Equis, quadrigis, dextera Interneciva, iussaque Dicto exsequuntur ocyus. Caelestis illa concio, Nitore vincit hesperum, Splendore solis lumina, Puras nives albedine. Pernicior ventis, magis Premens retorto fulmine. Quantum potest exercitus Armatus aere, machinis horrendus, aspectu efficit Tantum vel unus Angelus. Caelum tenentes ignei Deum intuentur spiritus, In luce magna et inuia: Nec deserunt terras tamen Illis ministrantes, Deum Vero colunt qui pectore. Terrent tyrannos, impios Mulctant trucidantque, urbium Vertunt in illos moenia. Hypocritis pugnant, malas Diras in optatum bonum, Et laeta vertunt omnia. Terras peragrant et mare, Intrantque tetra carcerum. Doloribus nostris dolent, Gaudent vicissim gaudiis. Ut murus urbem, fossaque Vallumque cingit, Angeli Sic saepientes corpora, Domosque et agros, hinc et hinc Seruant, et acres obuiant, Ne pravus ille et degener Ritu leonis ambulans Inuadat, incautis dolos Serens, necemque incredulis. Sit unus a dextris mihi, Caeli ambientum principem Heroum, et omnes hostium Spernam ferocum copias. qui Ionatham cum servulo Per rupium cautes levat: Qui terret a CHRISTI ferum Saxo sepulchri militem: Nos nostraque idem pervigil Custos tuetur omnia. Qui Davidis fundam regit, Duratque Paulo, verberi Fortem ferendo, viribus Nobis sacrati Flaminis Constans adest, et fulgidos Heroas ad dextram locat, Sterni atque vinci nescios. ARCHANGELI. PAEAN III. INter minora sidera Luna emicat, lunam sua Sol luce vincit maxima: Non in vident lunae tamen Stellae decorem: nec super Sol astra se fert cetera, Suus cuique cursus est, Et magnitudo, et claritas: Nec tardus impedit citi Motum volucrem, sed bono Caeli reguntur ordine, et Concordia immutabili: Nec forma caelorum extra Dissentit illi absconditae, Sed verus et concors Deus Gubernat unus omnia. Sunt Angelorum munera Diversa, certique ordines, Idem probantium una mens Est, et voluntas omnium, Deoque parent singuli, Et universi: in omnibus Praelustris es tu Gabriel Cum bis tribus, qui nomine Estis vocati principe. Altissimi quod vox DEI Iubet, minatur dextera, Vertexque summus innuit, Vobis ministris strenuis Uno statim fit impetu. Nec vos in arce regia Patris facessere optimi Mandata mirum, aut daemoni Pugnare celsis viribus, Virtute quem Christe Dei Iure increpatis, cui iugum Vinclis ligato imponitis: Sed vos beatos caelites Curare nos, pravum genus Natura, et actionibus, Hoc laude dignum et carmine. Vos ad Deum fidas preces Nostram in salutem funditis, Vos eius ore et pectore Semper fruentes, nuntii Saepe estis optatissimi. Viles egenti qui cibos Dat, aut lacernam pauperi, Qui mortuo terram inicit, Tectoque curat hospitem: Eius Parenti maximo Fertis, refertis nomina. Quod tu Tobia civibus Praestas peremptis, Corneli Quam das stipem plebeculae, Hanc ante praedicant Deum, Tanquam data ipsi munera, Linguis disertis Angeli. Te laudibus, te carmine Pater supreme:cum tuo Nato fideli tollimus, Spirabilique numine, Olimque coniuncti Angelis Tuo favore fratribus, Te seculorum seculis Non desinemus tollere.

ANGELUS MINISTER Christi. PAEAN IIII.

A Voce cuius omnia Stant ordinatim condita, Terrae iacentes, et poli Volumen, altaque aequora: Cui ventus, ignis, grandines, Fluctus, procellae, fulmina Parent vocanti, Christus est. In cuius aspectu micant Virtus, potestates, throni, Et principatus: dignitas Caelestis omnis cui tegit Vultus, et ad pedes iacet, Mandata cuius Gabriel Velox facessit, Christus est. Aeternus aeterni Dei Et virginis qui filius, Me propter, arduo sitit Ligno, atque deserto esurit, Et sudat horto sanguinem. Fugit fames, Satan abit, Coetus propinquant alites: Cessant fluenta sanguinis, Tergentis Angeli manu, Sistentis et solatio. Miranda res, mortalibus Nec efferenda vocibus, Quod a creato conditor Deus levatur Angelo. Nil asperum, nil durum ei Cui Christus est Deus:sacri Cui sunt faventes Angeli. Nam perferendum quidquid est, Hoc leve fit, Christo duce: Et quidquid imminet mali, Ab Angelis caelestibus Auertitur, Christo duce. ANGELUS CONSILIARIUS. PAEAN V. IN rebus incertis, nihil Cum mens opis providerit, Expersque pectus consili Et huc et illuc fluctuat: Te nostra Christe lumina Solum tuentur, et tuam Metuque speque haerentia Efflagitant praesentiam. Per Spiritum sanctum, et bonos Qui consulis per Angelos. Iacobe quid non senseras Labane sub duro asperis Auctore donec liberam Fugam capessis Angelo. Vestro Sabaei sangiune Gavisus Herodes foret: Sed ire monstratum est vias Ductore tutas Angelo. Iosephus ipse cum pia Mactatus esset virgine, Ni reperisset hospitem Per Angelos Aegyptium. Vixisset orbus lumine Semper Tobias, Angelo Sed consulente, turbida Vehunt medelam littora. O CHRISTE, quas grates Deus Tibi feramus: quas Pater Tibi alte: quas've Spiritus, Tuo sacrate numini? Tu lumen es caeco et via, Tu certitudo errantibus, Intelligentiam tibi Communicas credentibus. Et solus ut nutu potes Praestare, quae vis, omnia: Visum tamen sagacibus Uti ministris Angelis: Per quos gubernas, consulis, Ulcisceris, quo tempore Placet, locoque: qui tuo Vultu fruuntur, nec tamen Nos nostraque umquam deserunt. Non ignis in turri potest Noctu latere, aut arduo Arx structa monte per diem: Nec Angelorum umquam latet Nocte ac die praesentia. ANGELUS DOCTOR. PAEAN VI. O Caeca mens, incertaque Manus, pedesque lubrici: O cogitatus pessimi, Sensusque corruptissimi, Ni nos iuvemur a DEO Nostro patre atque principe: Regamur aut fidelibus Ab Angelis doctoribus. Abramus ense filium Ne tollat exserto unicum: Moses periret ne suo Non diminuto filio: Regens manus et pectora Ambobus auctor Angelus. Simsona nobilem fore, Dantem salutem patriae, Et nasciturum, nuntium Christi, Iohannem: matribus Clausis, nec aptis partui, Miracula affert Angelus. Docet fugacem Hagarim Herile ne vitet iugum, Absque et querela seruiat. Docet Philippum, ut hospiti Desideranti discere Festinet Eoo obuius. Docet Petrum, ne dicere Praefractus impurum audeat, Quod Christus emundaverit. Ierubbahali de die Victoriam denuntiat, Qua vindicaturus brevi Sit seruientes hostibus. De nocte Tarsensi astitit Ante ora dicens, non maris Iram timendam et fluctuum, Commilitoni naufrago. O ter beatos et quater Reges tyrannos, servulos, Qui talibus doctoribus Parent, monentesque audiunt. Tu Christe sic nos inscios Duc, imperitos sic doce, Ut Angelorum iussibus Fido obsequamur pectore, Ut Angelorum uultibus Latemur omni tempore. ANGELUS BELLATOR contra hostes. PAEAN VII. Non funda Alani, Sarmatae Arcus, Galaulae cruppea Hostem fugant, nec Teutonis Bombarda, fulmini aemula. Vis maior et sublimior Genti Dei, Christi gregi, Ubique praesens, caelitus Impertiit victoriam. Sunt mille supra millia, Totidemque mille millia Heroum, alti spiritus: Quorum vel unus millia, Iterumque mille millia Potens fugare et caedere. Comae quid horrent, et stupor Obtusa caecat lumina? Quid corde virtus defluit? Num luce Eoa Michael, Reges pios et principes Iuvare promptus astitit? Nec uult latere, sicuti Latere nescit adiuvans. Ipse antevertens agmina Solo Canopi euntia, Gentes Chananaeum territas Crabrone vexat, postea Et grandine et saxo eicit. Ipse ante clause moenia Hierrichuntis, nobilis Exercitus dux excubat, Tubaeque clangentis sono Impellit alta turrium. Superba Rabsacen iuvat Quid vox? cecidit unius Inuicta virtus Angeli Centum Syrorum millia: Necdum sopore dux erat Gravi solutus, addidit Bellator idem et altera Decem bis octo millia. Num Lysiam Inda bestia Defendit, aut vis militum? Cum gente qui pugnat DEI, Caeli re pugnat principi. Candente sago visus est, Hastaque purus aurea, Qui misit in turpem fugam Saevas cohortes, Angelus. Machaera Cambysis feri Nudata, captivum gregem Dei petebat, iure quam Cornutus Apis senserat, Vaccae maritus Inachis: Illi sed obstans Angelus, Ponit trophaeum, nec sinit Caedem innocentum atrociter Dira patrari dextera. O me malum, o me incredulum, Exempla qui celebria, Caeloque et orbi cognita, Et lentus ipse cogito, Nimisque segnis audio: Nec gratus applico, et mihi Mandata litteris puto. Quis Turca tam cruentus est? Quis Moscobita tam ferus? Quamuis sua omnes agmina Te Christe contra iungerent: Nocere qui possent pio Uni, tuente illum Deo, Uno propugnante Angelo: At nos tuetur (credite) Deus, propugnant Angeli. ANGELUS PROPUGNATOR contra Satanam. PAEAN VIII. CErtamen haud effabile Nobis nec ullis viribus Est finiendum, spiritus Contra furentes aerist Non vulnerantur ensibus, Nullis sagittis concidunt: Nec ociosi luce sunt, Nec nocte somnos noverunt. Durante fiunt asperi Semper magis certamine. Cotidie flagrant nova Ira, nec illorum capit Furor modum: sunt omnibus Aeque molesti, perfarunt Die, tenebris territant. Vinctas tenent nostras manus, Et lubrici cor occupant, Cum carne, cum mundo sua Habent vafri commercia. Heu me, Angelorum protinus Vultus decoros induunt, Et verba mellis, toxico Liquente fundunt illita. Non corpus est, non tuta mens Vaesano ab hoste et subdolos Ni Christe tu nos, ni tuus Sustentet almus Spiritus, Mandante quo, nos aetheris Contra sagacem daemonem Corona cingit lucida. Abi a piorum sedibus Cruente, sicut pulsus es Flamma fidei, et fumo precum Casto a Tobiae lectulo. Perdare mendax, qui malus Interpres excelsi DEI, Illis amoenis hortulis Turbas Adamum credulum. Pulchra illa verba supprime. Furata sacris paginis, Quis disputator ausus es, Altissimi prolem aggredi. Cribrare cessa turbidum Metu et tremore Apostolum: En neminem Dei manus, Precesque Christi deserunt. Tace sceleste proditor, Nos ante conspectum DEI Iam criminari, candido Agni nitentes vellere. Nos ipse caelorum Pater In se tueri praecipit: Nos Christus emundat, rubro Nobis profuso sanguine: Nec ille nostram Spiritus Causam aduocatus deserit, Qui corde pro nobis adest Gemens inenarrabili, Draco licet nos fluctibus Oris procacis mergere Conaris:est supra caput Procinctus acer Angeli, Qui vicit ante, te et tuam Sectam superbam Michael. Ades polorum gloria, Corona stipatrix DEI, Manuque forti protege Deo dicata nomina. ANGELUS ANIMATOR. PAEAN IX. HOstes adire, regibus Loqui, fugare exercitus, Hypocritis resistere, Truces tyrannos vincere: Non virium est mortalium. Mens nostra vano concita Terroris aut mortis metu, Formidolosa fluctuat, Desperat insolabilis, Planeque nil sani sapit, Tu summe spiritus DEI Solamen, ardor, viva vis, Et fortitudo mentium: Tu das loqui, tu vincere Mutis et imbecillibus: Tibi Angelorum pervigil, Ignita, pernix natio Plauditque, iussaque efficit. Quos diligis tu, diligit: Quos oderis tu, deserit. Te Gideona duce Angelus Fortem salutat, magnaque Fugare fecit agmina: Cui vannus ense notior, Rastrumque lorica aenea. Mandante te non ausus est Vates ad Euphratem, tuo Mala imprecari militi: Quamuis Moabus, et precem, et Aurum profusus adderet. Te sublevante Ionathas Cautes acutas rupium Scandit, solumque concutit Gravi pede, innumerabiles Fundens secansque copias. Loquente te verbis Petri, Et ore Iohannis, sedent Senex, sacerdos, pontifex, Muti et Stupentes: carcerem Noctuque rumpit Angelus, Praesente te vicit puer Asclepiadem parvulus, Doctis locuta infantia, Tyrannus Orco traditus, Puer levatus Angelis. Coram fatebor te Deus, Hostes licet mei audiant, Fatebor: est in me nihil Tataque carne et viribus, Virile, constans, strennuum. Ad quod Deum imploro patrem, Mihique Christum traditum, Spiramen et te vividum, Te suggerente et indice Contendo, credo, et eloquor. Quod angelos caeli decus, Dei ministros, nomino Fratres, cohaeredes meos, Non vatis ostentatio est, Sed sermo vero verior. quod inuidis apostatis, Quod nil sophistis perfidis Credam, tuum est: tu sis mihi Os, lingua, virtus: Angeli Sint corporis custodia. Sin me vocas ad arduum Certamen illud sanguinis, Quod mille sudarunt pii: De morte, peccato, inferis Dona inclitam victoriam. ANGELUS VINDEX impietatis. PAEAN X. NOn est Deus, nec ullius Ultrix potestas numinis, Hoc dicit omnis impius, Fanda et nefanda perpetrans. Libidinosus fervidae Blanditur ipse insaniae, Christas superbus erigens Caput super fert nubila. Non novit immerentibus Sitis cruenta parcere. Sacris, prophanis improbes Manus avarus inicit. Quod non Deus sit, talia Qui facta committunt, suis Fatentur actionibus. Atqui fatebuntur tamen, Cum rugientis coeperit Instar leonis, turbidam Potentis iracundia Terrere conscientiam, Velutque grande incendium Non reprimenda exarserit. Tum iusserit quando Deus Properare poenas Angelos, Impaenitentes impios Contra, paratum exercitum. Subsidit Asphaltis lacu Turpis Gomorrhaeus, Deo Pluente sulphure ac pice. Regis superbi audacia Ebraea gens consumitur Contagiosa phlegmone. Exhulcerat putredine Et verme dira viscera Herodis, Angeli manus, Miles Seleuci vasa fert Aurumque templi, cui dedit Rapina fustuarium. Arma angelorum sunt faces. Putredo, pestilentiae, romphaea, et enses, impio Iniurioque debitam Semper necem minantia. Atrociores hunc tamen Poenae manent, post lugubrem, Vitae fugacis exitum: Incus perennis, igneus Caminus, intenta et premen Sagitta, perpes corporis Tortura, mentis inquies., ANGELUS HOSTIS incredulitatis. PAEAN XI. COeli crepabit machina, Peribit aether arduus, Tellus dehiscet arida: Sed ore prolatum Dei Verbum, manebit seculis Interminum perennibus. Qui credit huic, nec consulit Carnem, aut oboedit sensibus, Nec cordis idolum colit Sui: hic manebit, et Deum Claro videbit lumine. Nam quisquis est incredulus, Manetque, mendacii arguit Deum, gravesque vindices Ipsos habebit Angelos. Quod quisque credit, impetrat, Quod sperat, assecutus est. Magnus mearum testis est Sententiarum, Filius Dei potens, et Filii Dei sequaces Angeli. Christo quod infirme Petrus Credit, per undas ambulans, Iam iam levandus, mergitur. Quod Angelo non credidit, Dei ferente mystica. Zacharias obmutuit. Quid haesitas mens, quid Des Tam lenta cessas credere? Quod ipse mandat, ipsius Statim auspicare numine. Quod ipse dicit, crede: nec Falleris, in vita aut nece. Admittit omnes, reicit Oditque Christus neminem, Quamuis parum credat, modo Credat, magisque credere Velit magisque: at hostis est Incredulorum, nec suos Illis adest per Angelos. Fides, via ad caelum: fides Cunctis placet caelestibus. ANGELUS HUMILIS. PAEAN XII. COelo nihil serenius, Nihil paradiso pulchrius: Homo paradiso, et Angeli Caelo superbia excidunt. Qui plura sumit, quam Deus Iubet, ministrat daemoni, Amittit et quae possidet Concessa dona caelitus. Audax adorari cupit Satan, Deoque debitos Furari honores assolet: Aggressus ipsum Filium Dei, proteruus exigit Sibi in genu procumbere, Cui regna spondet, non sua. Tales honores respuunt Illi modesti et simplices Deoque subiecti, Angeli: Nec detrahunt Dei, et suo Addunt procaces nomini. Qui cum Tobia iter facit Oblata dona, principi Offerte, dixit, maximo, Deique laudes omnibus Cantate grati posteris. Qui Manoae laetissimo Pectus replevit nuntio, Haedum recusat, libaque: Et si quid, inquit, ferre vis, Deo feras altissimo. Hui se Iohanni praebuit Bysso videndum, nuptias Agni canens, se compotem Fratremque eorum praedicat, Christum Deum fatentium. Sed anguis ille perfidus, Ferox, superbus, omnibus Coli modis se postulat, Nunc aere, nunc auro nitens, Ligno dolatus, aut luto Aut ductus argilla humida. Homo modo, mox bellua, Modo senex, modo puer Barbatus atque inuestis est. Vaccae modo, et rictu canis, Caudaque turpis simiae. Iam loripes, iam centiceps, Iam cornua hirci, iam caprae Habet pedes, et auribus Orbatus est et lumine. Tenens trecenta nomina, Saturnus, Ops, et sterculus, Febris, Scabies, Fortunaque, Mutinus, Orcus dicitur. Delubra silvis, vallibus, Saxis, et undis possidet. Tectis, fenestris, limini, Lustris, cloacis praesidet. Sub terra, in aere invenit. Doctos et inter et rudes, Sese colentum examina. At tu pius cum mentibus Piis, sacratisque Angelis Deo Parenti, et Filio, Auraeque miti supplica, Uni Deo admirabili, Rerumque maximo omnium: Quoque ipse iussit, quoque vule Modoque menteque invoca. Verbo deinceps te Dei Contra petacis daemonis Mendacia et superbiam Munique et arma: quo perit Victus, necantur sicuti Odore dulci vultures. ANGELUS LEGISLATOR. PAEAN XIII. MEntes beatae, gloriam Dei videntes perpetim, Throno propinquae lucido, Quod audiunt, et quod vident, Testantur ac denuntiant. Velut chalybs imagines Refert politus, sic Dei Lex mentis index, omnis est Virtutis absolutio: Dictata voce altissimi, Excepta ab Angelis, dehinc Iis ministris tradita. Nubes, tonitru, fulgura Permixta concrepant, niger Ad astra fumus voluitur, Cum scandit altum Sinai Moses vocatus verticem, Audita et Angeli procul Sonore acuto buccina. Deo loquente mons tremit, Candescit aether, verbaque Sonant ab alto: solus est Deus timendus, quemque uult Amari, amandus proximus, Durum cor absit, prava mens, Et contumax sententia, Ultrix voluntas, dextera Iniqua: sum vindex Deus In multa iustus millia. Porrecta ab Angeli manu, Sancita caeli testibus, Inscripta verba haec saxeis Moses tabellis accipit, Quae porro ut internuntius Promulgat ingentem suam, Mortem minatus aspera Edicta negligentibus: Edicta quae nemo potest Nec corde, nec facto exequi. Monstrandus ergo Christus est Hoc paedagogo: quem sacros Per angelos interpretes Fidos ministros caelites, Conceptum in aluo virginis, Natum, sepultum, mortuum, Nostrae salutis gratia, et Resuscitatum, patria Tenere regna credimus. ANGELUS EVANGELII ferens laetitiam. PAEAN XIIII. NOn maior ullus nuntius Optatiorque auditus est, Quam qui datum mortalibus Christum salutem praedicat. Hunc ipse Christus hortulis Multicoloribus suo Ore attulit, cum mortuis Vitam, veniam rebellibus Promisit: atque feminae Semen futurum prodidit, Quod flexuosi scilicet Draconis ora elideret. Mox patriarchis, regibus Id nuntiavit, Spiritus Virtute sacri clarius, De quo ve Messias docet Venturus esset semine. Hi tempus ipsum, et patriam, Matremque norunt virginem, Nomenque nati nominant, Locumque monstrant, et novam. Regis novi potentiam. E Patris ergo prodidit Sublime gaudium sinu. Quod spiritus Dei piis Communicavit mentibus. Labante tandem termino, Descendit in terras Deus: Manens et altis sedibus Immanuel, vili iacet Tecto coloni pauperis, Cum matre pauper paupere. Hunc Angelus pastoribus Natum esse Bethlemicis Narrat, ferens stupentibus Percepta multis antea, Sed visa nulli gaudia: Infantulum (inquit) visite, Herbis iacentem in aridis, Et involutum fasciis: Quae signa erunt credentibus. Huic concinunt per aerem, Versu rotatae triplici, Turmae Angelorum praepetes Instar nitentes aetheris. Patri feramus gloriam Magno, potenti, intermino, Modo perennem caelitus Ad ima misit filium. Christo canamus, qui Deo Humana iungit, caelites Terrestribus: nunc prisca pax, Prima et reducta foedera. Sancto sonemus Flamini, Consentiunt enim Deo In asperis, in lenibus Mens et voluntas omnium. Haec personantes dulcibus Chori sacri concentibus, Terras replent, replent polum, Ingens ferentes gaudium. Laetantium non sic mero Corda auferuntur Biblino, Nec tale praebet Musica Maerentibus solatium. Io canat, quisquis canit, Io respondent sidera: Nam maius omni gaudio est Novisse Christum, scireque Eius beato nomine Nos esse filios Dei. Io canat, quisquis canit, Io respondent sidera. ANGELUS LUCTATOR. PAEAN XV. NOn arma semper induit Miles nocendi gratia, Sese nec exercet pugil Hostem ut trucidet caestibus. Luctatur Angelus pio Cum Patriarcha, cui femur Ut luxet, eius non tamen Nocere vitae destinat. Christus repellit ut canem, Tristem et rogantem feminam, Sed mox eandem laudibus Vehit, iuvatque filiam. Non tentat, ut perdat Deus: Plagas nec infert, ut necet: Ut auferat, non eripit. Ut proterat, non deicit. Iacobus ipse viribus Praecellit altis Angeli, Phaenissa coepit in suo Sermone caeli principem. Gaudet fide vinci Deus, Virtute gaudent Angeli. Haec lucta si nobis quoque Mortem aut malum timentibus Certanda: cum uultum Deus Ostendit aversum, et suis Nobis repugnat Angelis: O mentium dux Spiritus, Patrique Natoque addite, Et nos eidem copulans, Adsis valente robore. Speremus in Deum, fide Duremus inuicti, prece Manum iniciamus: nos licet Minetur ipse occidere. Non ille maius, ferre quam Pondus queamus, inicit, Viresque tentando supra, Non opprimit potentia. Amor paternus est Dei, Fraterna Christi caritas, Quamuis per obiectos procul Spectanda cancellos, nigra Obducta sit caligine: Tamen fugatis omnibus Et hinc et inde obstaculis, Statim sereno in lumine Se sole profert clarior, Dieque sudo illustrior. ANGELUS LIBERATOR. PAEAN XVI. CUm Baalitis Iezabel, Insana cum fanaticis Quaerunt Eliam perdere: Cingunt Syrorum Dothanae Equi virique moenia, Iussi immerentem ducere. Propheta conclusus lacu Nigro, leones accubat Inter famelicos, cibus Non non futurus bestiis: Nec ausus ignis laedere Viros Ebraeos, nec pilos, Nec sarabarrhas ustulat: Non baia,neruus, compedes, Numella, robur, ferreae Tenent catenae Apostolos: Contra furores, armaque Currusque, et ignes hostium, Contra leones, vinclaque Seruant potentes Angeli. Tu crede tantum, et respice Cunctis in aerumnis Deum: Fides ad excelsi, latus Patris sedens, est Angelis Iucunditati, et Filie Dei perennis gloria. Fidei ministrant arduae, Amica caelorum agmina, Velociora fulgure, Penetrantiora fulmine. Non terret hostis, non equus Conculcat, aut vorat leo, Non naphtha consumit, ligant Non vincla, quem circum Angeli Ponunt sacri custodiam. ANGELUS SALUTIS HOminum cupidus. PAEAN XVII. IO triumphe, mens sona, Io triumphe, victus est Calumniator inuidus, Nostrae salutis proditor. Draco ille pertinacibus Turbatus est cum copiis A Michaele, et in solum Praeceps ab astris decidit: Sed ipse solus infer is Ne clauderetur vinculis Addictus Orco, credulam Pellexit arte virginem, Et perdit humanum genus: Ipsi obsequens, spernens Deum. Huius ruinam sublevat Dei beatus Filius, Homo ac Deus, calcans pede Caput draconis lividum. Vinctus tenebris zabolus Apostata, aeterni Dei, Ut perduellis,maxima Damnatus est sententia. Hunc ne sequamur amplius Ausuque libertateque Iniussa agendi: sed Deo Obtemperemus principi: Stricteque viventes, bonis Simus pares ut Angelis, Dei paratis nutui, Dictoque oboedientibus, Ut sumus innubes apes, Odor columbas tetrior Fugat: fugantur Angeli Sic luctuoso crimine, Mentisque culpa incredulae. Sin lapsus est quis, insitum Morbum et fatetur et dolet: Hunc excipit Deus sinu, Christus lacertis implicat, Sacer salutat spiritus. Gratantur huic turmae aulicae, Commilitones impigri Contra angelos apostatas. Romanus haud sic plausibus Gestit triumphans, cum gregen: Trahit catenis hosticum: Quantum cohors caelestium Gaudetque plauditque unius Abiectione criminis, E fauce peccator mali Cum liberatur daemonis. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS PAEAnum Angelicorum Liber Secundus. Gabriel, ANGELUS PRAESES Ecclesiarum. HAud assecuta est ulla mens Mortalis, haud novit caro, Quam mira sit defensio, Et quam stupenda Ecclesiae. Cuius super tecta excubat Dei coruscans Spiritus, Murosque fulcit undique Mille Angelorum obtutibus: Cuius movendum nemini, A caelicis aut inferis Fundamen, ipse Christus est. Probavit hoc, nomen Dei De fortitudine Angelus, Qui nactus est, cum dextera (Inusitatam ut sterneret Deum inuocantibus viam) Fluctus marinos, moenium Instar teneret, obruens Memphim, Syenen, Metilim. Secreta et idem qui tulit, Caelata cunctis antea: Cum Patriarchae desuper Est visa scala, lucidi Per quam mearent spiritus Sursum, deorsu, dulcia Illi moventes somnia: Et cum Danieli tempora Diesque certos explicat, Quis Christus ungendus foret, Et danda mundo victima. Cum dixit aluo virginis Deum teneri, et editum Pastoribus denuntiat, Et mortuum iam vivere, Vectumque ad astra, gloriae Narrat reversurum pari. Ubi haec sonant oracula, Et dicta sancta, Ecclesia est: Hanc mille daemon machinis, Et mille delere artibus, Ab orbe tentat condito: Cui vis Dei alti Gabriel Semper resistens, viribus Arcet rebelles copias. Absque hoc foret, non ulla vox Christi canens insignia Ullis sonaret aedibus: Quod nunc Iberi et Tibridis Ripae queruntur, condolent Ganges et Euphrates, gemunt Asiae, Africaeque littora. Ab ne diem illum posteri Vivant mei, quo pristinum Vertantur in lutum, aurea Quae nos bearunt tempora. Exurge Christe, vindica Crucem tuam, gentem tuam. Arma polos et Angelos Contra furentem daemonem, Flatuque disturbans tuo Beelzebulis sphecias, Praesta salubres floridae Cellas favosque Ecclesiae. Michael, ANGELUS PRAEFECTUS imperiis et regnis. PAEAN II. NOn regna, Fortunae bonum, Ut finxit error ethnicus, Non sceptra gesserunt mali Casu, Nero et Maxentius: Nec factus est rex Davides, Quod patre rege natus est: Nec impedit, quod occupant Sceptrum Israelis, viribus Peca et Baesa turpiter. Omnis potestas de Dei Pendet voluntate et manu. Imponit ipse frontibus Regum coronas: ipse dat Ensem, et rubentem purpuram: Bonis, ut augeant decus Dei, sacraeque Ecclesiae: Malis, ut aemulos suos, Feramque plebem puniant. Vesano et Herodi, licet Subdat tenellam infantiam Indigna passuri gregis: Parere sed tamen iubet Simul bonis et improbis. Omnis potestas publica Imago viventis Dei, Nutu regentis omnia. At hostis ille perfidus Deique, et eius ordinis, Odit modestos principes, Deique amantes nominis. Obiectat illis obices, Foditque furtivas scrobes, Ut sternat astu aut viribus. Diras faces aut subicit Cogens abuti saepius Auro, et datis honoribus. Non esset ulli latior Palmo potestas vitaque, Ni pro salute principum Deus piorum mitteret Caelo ministros Angelos. Ter pugna septenos dies Duravit illa in Perside, Contra Pelasgum spiritum Et caedis et mendacii, Cum Michael tete Angelo Minus valenti iungeres. Qui dictus a constantia Est Imperator, Angelo Gestante vexillum crucis, Maxentii et Licinii Fudit truces Erinnyas, Pax orbis, et Romae pater. Virtute nequaquam impari Oenotrium contra lupum, Iamiam tot annos dimicat Excelsa Saxonum domus: Quae lustra nunc supra novem Invicta stat per Angelos. Aeterne sili, maximi Patris, guberna tu duces Quos das, benigne: ne feris Mundi per aequor naufragi Periclitentur aestubus. Calvum tene, nec remiges Puppi recedant angeli. Ac dum tui verbi tenax, Et hospes est Ecclesiae: Sit victor Albis Tibridis, Et Balthico mari caput Genuque flectat Adria. Te sic volente, in ultima Orbis senectute imperat Regina nunc Germania: Hanc esse tutam ab hostibus Iube, atque iniqua Ecclesiae Tu regna perde barbara. RAPHAEL, ANGELUS CUSTOS familiarum. PAEAN III. QUid tenellum, debile, Nudum, imbecillum, intra lares Cura fovendum sedula. Matres, puellae, liberi, Ancillulae, nutrix, puer, Infirma gens: rectoribus Egent, tegendi sunt sinu, et Defensione patria. Quod si fugetur Angelus Custosque et altor, et medens, Non mater ad iustum diem Nutriret ulla parvulos: Sed morbo, abortu, dulcia Saeve perirent pignora. Non castus ancillas pudor, Matresque seruaret pias, Seruique abirent perfugae, Heros vel ipsos tollerent. Septum molossus sicuti Noctes diesque circumit Lupo resistens: sic casas Obire cum mapalibus Armata, vindex pervigil, Caeli solet custodia. Cingunt ut urbem moenia, Serantque vectes ut domum: Sic seruat aedes Angelus Patrum preces dicentium, Quas mane, quasque vesperi Matrona sive ancillula, Gratis recensent mentibus. Sic nomen ingens pauperis Tecti, Tobias saluus est. Sic Hagar audit Angelum Optata cantantem sibi, Non multa vatis ianuam Frangunt Syrorum millia. Non hospitae Sunamidi Nocent Philistini truces. Si Christe linguae sint mihi Aut ora centum, haud eloquar Partem tuae vel unicam Inaestimandae gratiae. Qui caelites per Angelos Cunis ab ipsis, liberas A mille nos periculis. Sint tecta patrum sospitae Nutu tuo, ductu Angeli Domestici: nec inferant Aut vastitatem aut noxiam Pestis, tyranni, incendia. Obsint nec annis mollibus, Castis bonisque moribus, Luxus, libido, scandala, Consortiorum pravitas, Curanda nunquam uulnera, Et dira vitae toxica. ANGELUS CONTIONATOR. PAEAN IIII. TE Christe novisse, unius Donum est superni Spiritus: Hanc excitas tamen tuis Fidem ministris Angelis. Conceptum in aluo virginis Vitae datorem, Gabriel Ad virginem fert Angelus, Natumque mortalem Deum, Fulgentis aulae nuntii, Agri canunt pastoribus, Tum Christe post tuam inclitam De morte, peccato, hostibus Et inferis victoriam, Te suscitatum viere Narrat puellis Angelus, Supraque vectum sidera Magno triumpho, iudicem Inde esse venturum, canunt Apostolis praesentibus, Stolis in albis Angeli. Haec auribus mortalium Audita nullis antca, Caelo beati nuntii Cum gaudio et plausu ferunt. Aures beatae, quae pios Dei ministros audiunt, Quaeque audiere, in intimis Custodiunt praecordiis. Sis virgo, pastor, femina, Sis publicanus, et maris Trahens ad undas retia, Te respicit caelo Deus, Tibi ministrant Angeli. Move lyram, altum persona, Mentes secutus arduas: Vox omnis, omnis barbitos Magni crepet nomen Dei, Eiusque Christi filii. ANGELUS HOMINUM altor. PAEAN V. NOstros in usus efferunt Metalla terrae viscera, Frumenta tellus, sidera Caelum, natantes aequora: Benignus ista singulis Dat annuatim conditor, Eademque dispensat sua Augetque Christus dextera. Is manna de caelo pluit Largis legendum sportulis: Is saepe paucis panibus Pavit sequentum millia. Idem in specu escas providus Capto prophetae praebuit, Flavae leonum quem iubae Siccis premebant faucibus. Vitae perosum ac luminis Vatem, tyrannidis metu, Vastis Eliam in locis Libo atque fonte nutriit. Hoc Angelorum per manus Miraculosas efficit: Quos esse mandat omnium Fortes piorum praesides. Iacobus ipse concinit Grates Deo, quod se exsulem, Pressumque mulle iniuriis, Per Angelum nutriverit: Illo a die, quo is exiit Fratris sagarim, usque ad diem Quo se propinquum sentiens Neci, beatos expetit Vultus parentum cernere. Quis haereat spem ponere Patrem in Deum mitissimum, Nobis alendis qui solum, Caelos et undas condidit? Tum qui cibos egentibus Curat suos per Angelos, Rostro et voracis alitis Deportat, et caelo pluit Placente rore: qui greges Non esurire vermium Sinit pusillos, quique alit Mergum, palumbos, passerem: Thesaurus ille dives est, Et largiendo ditior Fit semper, atque sumptibus Abundat et superfluit. Clausus nec ulli, qui solet Opes supernis per sidem Precesque certus poscere. En Christus offert, en pater Promittit altus, en sacri Dant in sinum tibi Angeli. ANGELUS COMES. PAEAN VI. NOn Pallas in nostra sedet Vigil carina: non viis Simul vagantur humidis Iligna Troiae numina. Non caepa nos Memphitica, Non oxyrinchus sospitat: Aut anser ille, Sionis Aduectus arcem, Francicus. Comes viarum Christus est, Gnavos suos per Angelos. Noli stupere carmine Nostro loquax prophanitas, Quae narro, vera cognita, Magnis probamus testibus. Quis iussit imbrem sulphuris Cum filiabus te Lothe Exire? et Eliezeri Monstravit externis locis Hero dicatam virginem? In regna quis'nam Medica Duxit Tobiam, et reddidit Caeco parenti? Iuditham In castra quisue hostilia Secutus, in vulnus ducis Direxit harpen feminae? Debentur ista lucidis Miranda facta mentibus, Quas nulla tardant obsitae Crassis tenebris corpora. Amor paternus est Dei, Quod nos fideli per suos Satellites custodia Ducit: fides fraternaque Est Angelorum quod suam Genti imbecillae et infimae Non obsequelam denegant. ANGELUS HOSPES. PAEAN VII. IUstus rapacis et mali Solet, profusi temperans Vitare consuetudinem: Nam rara diversissimis In moribus concordia est. At ille rector caelitum, Amplexus humanum genus. Mortalis, et verus Deus, Cum publicanis visus est Sedere, et escas carpere, Cum Magdalena, et feminae Samaritana colloqui. Pendere visus in cruce Est cum latrone: scilicet Ut nostra solvens crimina Cives polorum redderet. Mores creatoris sui Casti sequuntur Angeli, Qui non recusant parvulis Casas eorum visere Qui sunt colentes numinis. Assedit Angelus tuae Mensae Tobia, sedulus Praeses tui, nati comes. Bini simul portam occupant Foedae Gomorrhae, quos suam Lothus coactos in domum Coena benignus excipit. Villaeque septa rusticae, Magni Abrahae tentorium Terni frequentant, ad dapes Quorum minister astitit. O si liceret cernere Hoc nos caduco lumine, Quam saepe nostris aedibus Stent gestientes, cum preces Balbis damus cum liberis Quam saepe pernoctent pio, Qui nos adivit hospiti, Cui liberaliter penum Dapesque largas promimus. Adeste quaeso providi, Adeste mites, nostraque Ne praeterite aut temnite Fratres sacri conclavia: Patent domus et pectora Vobis: domus custodibus, Et pectorum doctoribus. ANGELUS CUSTOS pueritiae. PAEAN VIII. NOn sic ovilibus lupus Canive hyaena, non feris Libyssis ursa ceteris: Nobis ut hostis imminet Immanis ille, vipera Tortus iubata Zabolus: Subuersor humani boni, Et mitis innocentiae, Nec ille parcit matribus Foetis, tenellove agmini. Manu Pharonea necat Stirpem virentem Ecclesiae, Ferroque mactat lacteum Herodis infantum gregem. Non sic tamen per omnia Ferox ruit, sed Angeli Rictum voracis comprimunt: Illi potentes Angeli, Ante ora caelestis Patris Qui stant, ministrantque omnibus Deo pie fidentibus. Altissimis audivimus Lapsos columnis aedium, Et ustulatos ignibus, Undisue mersos, vivere. Comperimus infantem quoque Suis ligatum fasciis Tecti in cacumen, bestia Fuisse portatum a fera, Mirisque redditum modis. Sacrae loquuntur literae, Solis quod Ismael locis Forte siti iam mortuus A matre desertus puer: Huic eiulanti serviit Caelum, unde missus Angelus, Monstrans liquorem, tabidum Cum matre seruat filium. Comperta nostro seculo Res est, Toringi praedicant, Raptum procella fluminis Vanno natasse parvulum, Qua fida mater filium Vanno lavare sueverat. Hoc vidit urbs, quae nobili Provinciae nomen dedit, Una in platea tres, tribus Vicibus cadentes, Angelo Custode vitam ducere. O Christe rex, o conditor Et Angelorum, et omnium: Cum nos leo, aut acer lupus Urget, lacessit, deicit, Suppone dextras arduas Nobis tuorum caelitum, Illis tuentibus mala Ut arceantur omnia. ANGELUS CUSTOS pudoris. PAEAN IX. CAstus Deus castos amat, Castis ministris utitur, Omnisque foedae et horridae Impuritatis hostis est. Castis quoque addidit pios. Quovis eos discrimine Custodientis Angelos. Quisnam trementes filias Servat Lothi, quas tradidit Turbatus insanis pater, Cum frangeret castas fores Sedes Gomorrha daemonis? Ad Persici quis Iuditham Thorum sedentem principis Reducit intactam? manum Quis firmat, ensem dirigit, Ut hostis amputet caput? Quis te Susanna inter senum Tactus procaces liberat, Una ut repelleres duos: Tibique demptas improbos Poenas in auctores tulit? Tu dic Lothe, ais numquid? tua Testes fuisse lumina. Effare verum Iuditha, Quod scis Susanna suggere? Sensisse Iuditha Angeli Opem fatetur, annuit Laetis Susanna nutibus. Certe est opus magni Dei, Et Angelorum munus est, Non in Gomorrha pollui: Interque vina et lectulum Abire castam: nec malo Coram, perire iudice. Te virgo mater, maximi Genus Tonantis, quis tegit? Montana cum perambulas Tuar elicta patria. Tunc cum teneret limites Iudaeae, et urbes, cum Syro Dacus, Sabellus, Aethiops: Te consequebatur frequens Turba Angelorum, saepiens Latus, nec est usquam pede Passa incitato incurrere. Deo placens et Angelis Ut sis, puella et femina, Tetrae libidinis faces Memento casta exstinguere: Quamuis et armata manu Traharis, attamen prece Pulsa superna limina. Evadit in Semiramis Susanna vincta moenibus: evadit Agnes Romuli In urbe, martyr inclita. ANGELUS CORPORIS custos. PAEAN X. CIngit satelles aureis Scutis renidens, Davidae Latus: ferum circumuolat Latro Neronem ferreus. Non arma fortem, non manus Centum Gigantem protegunt: Ille, ille qui caelos super, Terras, abyssos, aequora Calcat, tuetur Israel. Eiusque parens nutibus Caelestium frequentia, Iacobus exsul, patriam Linquens, Esaui insania, Carpit peregrinas vias, Custode cinctus Angelo. Vinctus catenis, militi Commissus, abditus specu, Herodis ipse babet Petrus Certam magis custodiam. Idem quoque astat naufrago Paulo fidelis, quem mari Nec eurus, aut typhon potest, Prora aut soluta mergere. Movere non possunt pilum, Turbare non Laciniam Uni pio omnes impii, Tota et potestas daemonis: Sunt nostra tuta corpora Stipante caelorum chore, Quem Christus ipse fungier Praecepit isto munere. ANGELUS PRONUBUS. PAEAN XI. NOn est cuiquam liberum Vitam fovere coelibem, Nam coniuges nos imperat Ipse esse conditor Deus: Manu ipse de limo virum Qui ducit, et compaginem Illi maritat osseam: Qui per ministros Angelos Remota iungit pectora. A fonte distat inuio Rheni procul, de pluribus Albis fluentum nobile Quod congregatur fontibus. Hinc vagit in cunis puer, Illinc puella nascitur: Quae copulanda lustra sunt Post quinque sexve corpora. Non casus est, non debitum Inire moratos thoros: Nec brutus ignis, a Dei Qui ventilatur nuntine. Amare caste, dulcia Uni sacrare gaudia, Deo est placens et Angelis. Amore cari coniugis Iustos parentes, et domum Qui deserenda praecipit, Firmat, quod ipse condidit: Qui mandat esse pronubos, Testesque amoris et duces, Ipsos polorum principes: Non odit humanum genus, Castasque taedarum faces Exstinguit, ipse quas fovet Cum condito orbe condites. Quam faustus Isace Angelus Per atriensem copulat, Laetus Rebeccam amplectere, Tibi Tobia, quam manu Iungit satelles caelicus, Saram pudicam dilige. Asmode spurce, cum tuo Spurco atque monstroso grege, Facesse sancto limine, Infeste sanctis lectulis, Lacu Gomorrhae degere, Et in gehenna dignior. Connubii auctor est Deus, Christus sacrator coniugum, Et suscitator ignium Sacer piorum spiritus. Caelestis, acer, fulgida, Deique formis concio Nos, nos tuetur coniuges. ANGELUS ORTUUM MAgnorum praesagus. PAEAN XII. DEcora, fulgens, ignea Operumque spectatrix Dei, Semper beata natio: Dum fingeretur artubus Homo, lutumque spiritum Flatu movente duceret: Dum costa rapta corpori Sopore pressi viveret, Virgoque nubilis viro, Non eniteret hesperi Deformiore lumine: Deo astat, et concentibus Gratatur atque plausibus, Illa ipsa sancta natio, Gaudens bonis mortalium De conditoris numine Et arbitratu, foederi Favet maritali, et Deo Iugat probata pectora. Fert ipsa taedas, anulos Tradit, choreas instruit, Mensae ministrat, lectulum Sternitque, custosque assidet. Arcet venena daemonis, Turpes amores, inuidas Linguas, malam cupidinem, Tela inferorum flammea. Foecunda mox dum concipit Aluo genitrix, et gravem Molem tenella baiulat: Corpus fovet, gressus regit, Manuque protegit ferens, Cum matre partum ineditum: Tum saepe spes Ecclesiae Nasci novas denuntians, Implet parentes gaudio, Spargit per orbem iubila. Testes Iohannes, Isacus, Simson, parentum qui sacri Deo fuerunt viscere, Quos nascituros Angeli Dixere laeto carmine, Quos laude iusta tollere Praeconis esset Angeli. Nostris adhuc connubiis Laetantur, adsunt: et licet Id non videntes, attamen Id sentientes adiuvant. Ne disciplina, aut virgeum Sceptrum labascat aut cadat, Dum mille formis impedit Satan parentum industriam. Nostris quoque olim ex aedibus Nascentur, atra daemonis Qui regna diri destruant, Gratesque debitas Deo. Cultu ferant et carmine. ANGELUS MEDICUS. PAEAN XIII. AEgrotus ad Deum preces Profunde largas, et memor Exposce pacem criminum. Deinde plantis utere Deo creatis, inside Aut fontibus salubribus. Gemmas, metalla, succinum. Et terra quidquid aut mare Profert, tuo morbo advoca. Atris cavernis extrahe Saepem, cerastam, viperam, Quod dente vulneraverant Dantes medelam corpori. Haec cuncta praecelsi manus Tuis creavit usibus, Doctisque monstravit viris. Ficu Esaias utitur, Samaritanus balsamo: Hic saucio vitam hospiti. Regi ille seruavit pio. Sin illa nil opis ferunt, Ne spem pusillam proice: Sed rursus ad preces pias Toto feraris pectore. Dictamnus est noster Deus, Infixa ducens spicula, Ut capreae illi concitae Primo diei tempore. Est magna Christi scilicet Non visa quamuis, dextera, Adhuc bonis praesens tamen, Et sicut olim praepotens. Est Angelus qui squammea, De felle piscis illito, Purgat Tobiae lumina. Est Angelus communibus Morbis levamen fluminis Motu lacustris afferens. Non Raphael incognitus Nostra domo aut cubiculo, Qui saepe seruis, liberis, Nobis venit salutifer. Seumens tua aegrimoniae, Seu corpus affectum lue: Pertende, spera, supplica, Caelum patet fidentibus. ANGELUS PRAESENS mortuis. PAEAN XIIII. O Ter beati, qui sumus Curae piae caelestibus, Cum nulla spes est amplius Vitae caducae: deserunt Cum nos amici, seraque Manus medentis deficit: Tunc roborat mentem, sacra Aegram unctione Spiritus, Lectisque nostris assident, Manusque subdunt angeli. Mors horridarum maxime Rerum horrida, est suavior Quam lenis est fesso sopor, Si noverit quis pro suo Christum reatu mortuum, Eumque credit iam sibi Caelo receptum vivere. Pulsabat imber saxeus Stephanum precantem: qui fide Ouans, in altis ad Dei Christum videbat dexteram. Iacebat ante divitis Domum hulcerosus Lazarus, Qui post necem portatus est Sedem ad supernam ab Angelis. Mors, vita prorepunt gradu Iuncto simul: sed certius Nil morte, vita incertius: Diebus, horis omnibus Simus parati ad exitum, Nec Angelos procul malis Fugemus actionibus. Terrore cumque Zabulus Nos conscientiae premit, Et legis accusat rigor, Et iudicis sententias Illorum agone in ultimo, Christi benigni numine Vultu fruamur, carneis Et iam soluti nexibus, Ipsis viae ductoribus Caeli petamus arduae. ANGELUS PRAECO iudicii. PAEAN XV. CUm Christus iret ad Patrem, Stratis triumphans hostibus, Iam iure regnorum Dei, Ut victor, utque filius, Effectus haeres duplicit Ipsum rediturum nuntiant, Qui stant ad eius, in solo Caelisque, nutus Angeli. Quam laeta vox Apostolis. Solatio orbatis fuit, Tanto magistro: tam piis Optata semper omnibus, Sperata cunctis seculis. Ut multitudinem tubis, Seu sacra,seu bellum foret, Iterue agendum, conuocat Dux gentis olim maximus: Sic natio omnis atque gens Quae clauditur terrae sinu, Vitaeve ducit spiritune, Tuba excitanda est Angeli. Quam praeco gratus ille erit, Quam dulcis illa Musica, Quae nos iubebit ad thronum Christi venire principis. Quem nos amicum sanguine Effuso habemus: noster est, Qui foedere icto: cui Pater Regnum daturus, ante quod Facta administrat secula. Id ipse regnum non cupit Solus tenere, sed piis Communicat, quos gloria Mox mox beabit caelica: Ut ante mundi exordium Olim beabit Angelos. Est gratuitum, quidquid est Nobis datum: nam possidet Promissione et gratia, Non dignitate aut viribus, Quicumque caelum possidet. ANGELUS IUDICII executor. PAEAN XVI. QUid obstinatum pergere, Et gloriari te iuvat In pertinace crimne Ac caecitate? o impie, Sisten dus ante iudicis Tribunal es, quem nil fugit, Qui cogitatus verbaque Rimatur, et facta intima. Caeli liquescent, et loco Tellus movebitur, cadet Ut pannus ore vermium Laboriosa machina. Non luna, nec sol amplius Lucem gemiscentes dabunt, Quando per Angelos suam Purgabit aream Deus. Nam colligent danda inferis Vanas avenas ignibus. Tunc ille iudex, cui data est Supra potestas omnia, Hircos petulcos fumeam Ire in gehennam iusserit: Haec est parata daemoni, Hypocritaeque et impio, Non finiendis terminis. Deinde uultu de suo Arcebit illos, filius Iustus Dei, quem spreverunt, Et cum Dracone in sulphuris Immittet ardentis lacum. Incus, catenae, flagraque Isthic resultant, lacrymae, Stridorque multus dentium. Vermes, colubri, cyniphes Artus vorantes, non sinent Nocte aut die quiescere. Horror, tenebrae, et atritas, Insomniae, et confusio, Extrema erunt mala impiis. Contra renidebunt pii Mundo soluti et daemone, Carnisque claustro liberi, Splendore solis clarius, Micante et aethra pulchrius. Vultu Dei cumque Angelis Semper fruentur, et sui Christi canent praeconia, Laeti beato spiritu. Virtus, honos, et claritas, Et altitudo, et gloria Forti Deo, magno Patri. Triumphat Agnus, cui sumus Electa gens et dedita. Iacet potestas daemonis, Perit meretricis gaudium: Cessant metus, angustiae, Ploratus, aegrimonia. Iam vindicatus est cruor, Manu profusus impia. Iam quidquid aduersum bonis Aut pertimescendum fuit, Infernus, et mors lurida, Iustis cremantur ignibus.

GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS PAEAnum Angelicorum Liber Tertius.

ANGELORUM LEGIOnes caelestes. PAEAN I. STellas Olympi fulgidas, Latique harenas aequoris, Siccumque terrae pulverem Qui metiatur, nullus est: Nec Angelorum nomina, Classes, cateruas, ordines Quisquam reponet, aut satis Lingua caduca concinet. Qui ter sonoris vocibus Trinam unicamque gloriam Dei regentis omnia, Indefatigati canunt, Caeli annuente machina, Nudo polorum vertice. Qui stant ad eius singuli Nutum frequenti caelicum Regem ambientes agmine. Non sic apes castae suum Cingunt ducem, quem sedulae Fovent, et alis efferunt. Mortale non tamen genus In luce tanta, et gratia, et Sublimitate deserunt, Bonis faventes Angeli. Hi cum Iacobo patrias Petente terras ambulant, Ipsum, greges, et liberos, Et coniuges defensitant. Circum Prophetae se domum Obsessi ab hoste flammeis Fundunt quadrigis, seque dant Palam videndos per precem. Aulam subintrant Persicam, Loquuntur et capto viro, Quem de futuris edocent, Rictu et leonum liberant. Christo canunt genethlia, Toto sonantes aethere, Felicitatem, gaudium Gregum magistris perferunt. Bis sex cateruas posse se Armare Christus praedicat Volente patre, cum Petrum, Ab hostibus circumdatus, Ensem inbet recondere. Non una cum sit myrias Caelestis, in nostram vigil Defensionen, quae tegat, Soletur, instruat, innet: Ut mille laudem vocibus Te Christe, mille canticist Laudaro non digne tamen Satis Deum, ter optimum, Ter maximum. nam maior es Cum Patre, cum spirabili Aura, omnium mortalium Et Angelorum laudibus. Uriel, ANGELUS REPREHENsor curiosorum. PAEAN II. CUrsu feruntur sidera, Libratur aether, pondere Stat fixa tellus, fluctuant Euris et undis aequora. Aues levantur aere, Terraeque sunt nobis datae, Ingens salum natantibus. Caelum intueri lucidum Fas est, et illa noscere, Quae scire fecit Conditor. Distinguere annos, certaque Servare frugum tempora, Secare ligna, et arbores plantare, agrestis noverit: Sidus malignum navita, Venas soli metallicus. Terrena nempe terreis Curantur, et caelestibus Sunt proniora intelligi. Sed qui suas stulte putant Lucem tenebras, et nimis Tolluntur alte, caereis Alis secantes aetherem: Et qui superna, incognita, Caelata, tentant ingeni Novisse acutis viribus: In solis igneum iubar Coniecta perdunt lumina. Mox propter audacem impetum Ab Uriele flammea Fixi sarissa concidunt. Nil attinet, quid inferis, Atro revinctis carcere, Christus cecinerit, quaerere. Nec Trinitatis abdita Rimari, et alta fluctuum Parvo pugillo praendere. Tu scire nos Altissime Doce, per Angelos tuos Lucis scientes, de sacro Doctosque vera numine, Lethalis et pravi unde sit Peccati origo, et tanta vis, Ut Christus a sinu Patris Ad liberandos noxios Terras ad usque venerit. Quodque unus atque idem Deus Ter sis potens, et ter bonus, Nobisque amicus, in tua Firmis manentibus fide. Haec cura nos nocte ac die Fatiget, haec sit sensibus Fixa et medullis intimis: Ut esse nos cum perditos Primo a parente discimus, Bonorum egenos, luminis Verique inanes, ad tuum Nos conferamus filium: Qui pastor infirmas oves Curans, tenello vellere Vestit, piatque sanguine, Et septa ducit in sua, Dulcique potat nectare. Sis Christe menti lux meae, Sacrae per aurae flamina, Ne curiosa cogitem, Abominanda disputem: Pro rebus umbras ne sequar, Pro veritate fabulas: Monstrata carpam pabula, Nec viperae tangam illitum Gramenque et herbas halitu. Ieremiel, ANGELUS REPREHENsor sciolorum. PAEAN III. HAec ducit omnes impios Inutilis scientia, Ut nosse ventura expetant: Parrhae canentis omina Captant, et alas praepetes, Vulpem aut canem negotiis Obstare susceptis sinunt: Sidusque Saturni grave Minantur omni vertici, Furesque nasci aspectibus Fatalibus denuntiant. Lugendi eo ipso nomine, Quod se esse vanos, improbos, Caecos, sepultos nesciunt. Est ipsa carnis haec tamen Nostrae voluptas, scire vult Quae plura, quam Deus iubete Novisse uult malum, prius Expers mali Eva, daemone In rete inextricabile Mentem trahente simplicem. Quam multa gestit turba iam Suprema scire tempora, Horamque momentis, levi Cura anxiaque, computat. Hanc docto in Esdra reicit Ieremiel cupidinem, Hanc ipse Christus in suis Apostolis redarguit, Summae diei nescios Ipsos quoque aiens Angelos. At nos iubemur a Deo, Signis polo micantibus, Tremente mundi machina, Armisque saevientibus Terraque pontoque aspero: Iubemur inquam sobrii Orare, Christo credere, Laetum et levare verticem, Et spe, propinque caelitum Praeoccupare gaudia. Sis Christe sidus mentium Tuo inclito spiramine, Ne vana quaerentes, tuae Iure excidamus gratiae. Portenta, paenitentiae Sint conciones impiis: Iisque qui desiderant Tecum esse, vitae nunciae. ANGELUS ANGELO adiutor. PAEAN IIII. MIrum est opus, natura quod Nostra ante ponit lumina, Non capta, captae bestiae Accurrit, atque fert opem Periclitanti mutuam. Sic miles in certamine Iuvat sodalem militem, Sic nauta nautam, civitas Sic civitatem sublevat. Hoc bruta faciunt, hoc homo, Nec mens iuvandi segnis est, Inter sacratos Angelos, Et quidquid hac est praeditum Mente, ut iuvare dulce sit, Accepit id divinitus. Occurrit Angelo Angelus, Cum filius Barachiae Foret docendus, quid novae Esset futurum Ecclesiae, Adest potenter Angelo Minus potenti Michael In Persia, dum per dies Feruet duellum plurimos, Armare daemon efferus Atrociores spiritus Cum sede pulsus est, potest, Ad occupandam pristinam Arcem? nec Angelis bonis Indulta sit vis amplior, Quod a Deo expetiverint Armare fratrum millia? Mens quid mor aris spiritus Sequi benignos? omnibus Prodesse, opemque iungere Piis piam pulcherrimum est. Se Christus impendit tibi, Tibi ministrant caelites: Tellus, agri, aura, flumina Sunt servituti obnoxia, Et totus usus in tuos Mundi politus ambitus. Vicem refer Deo, preces Gratas, et oris munera, Dulcemque barbiti sonum, Et quantus es, quantum potes Serui vicissim proximo. ANGELUS INCREPAtor Satanae. PAEAN V. NOn maior imprecatio Excogitatur, quam Dei Iram precari vindicem. Expers quidem irae caelica Est Angelorum natio, Quae flagrat aeterni Dei Amore non cessabili: Sed illa tunc est maxime Feruens, amoreque ignea, Cum nomen, et laus, et decus Regis Dei lacessitur. Non hostis autem desinit Calumniator, indies Contra Deum, contra Angelos Infanda, acerba proloqui, Seseque miscens coetui Caelestium,incusat pios Iniurioso crimine, Et improbis mendaciis. Offert, Iobi ut omnia Bona immerentis auferat, Vires suas: nec liberis Parcit, nec eius corpori. Tumbamque defuncti, Deo Caelante, Mosis expetit Proferri in auras, ut struat Cunctis Ebraeis scandalum. Refrenat huic os impium Deus, premunt manu Angeli. Non Angeli quid quam tamen Sumunt sibi, notissimo Nec efferuntur robore: Sed cum sit ira tristius Dei nihil, nec fortius Verbo, his retundunt vocibus Vires superbas daemonis: Facesse teter, et male Facesse, te increpet Deus: Quo fulmine ictus, sumere Arma amplius fit impotens. Ieiuna scorpion velut Saliva, et umbra squameum Necat colubrum fraxini: Sic veritas oris Dei, Et dexterae defensio, Sternit frementem daemonem. Nullus tenebris est locus, Aurora postquam fulserit, Nec claritatem fert niger Verbi superni spiritus. Virtus Dei, splendor Patris O Christe, vastantem tuas Ecclesias, hac ultima Orbis ruentis vespera, Feri oris ense, et increpa Desaevientem daemonem, Qui contumax sese arduae Exclusit aulae sedibus. Iam victus a te saepius, Vincendus a membris tuis, Caret nocendi viribus, Modo resistat quis fide, Fugetque verbi lumine. ANGELUS CAPTIVAE Ecclesiae servator. PAEAN VI. VOs Nile, et Euphrates diu Gementis audistis graves: Gentis querelas, nec tamen Laxastis illi vincula: Iudaea plebs miserrimis Afflicta vixit ut modis, Dum pittasphalton baiulat, Ferruminatque besalum, Agrumque per Pelusium Siccata portat gramina, Et sabulosa conuehit. Dum dorsa scinduntur flagris, Nudantur ossa verbere. In urbe dum Semiramis Tulit cachinnos, scommata, Ut audiit voces leves: Cantate sueta, quaesumus, Vestris choreis cantica, Quid crebra vox obmutuit? Quid garrulae pendent lyrae? Aut numquid estis redditi Hoc surdiores flumine? Sic capta, pravis seruiens, Vexata gens est hostibus, Aere et catastis corpore, Ludibrioque mentibus. At ipse magnus caelitum Rector, parens Ecclesiae, Ad lacrymas et verbera Non surdus aut caecus suae Gentis querentis exstitit: Cretensis olim ut Iuppiter Carere dictus auribus, Et ut suum Ditem ferunt Vates carere lumine. Ipse Angelos citissimos Misit, per undas semitam Qui sternerent euntibus, Et hostium sectantium Rotas trahentes curribus, Turmas profundo mergerent: Traducerent qui feruidum Corregis ad clementiam, Ut sponte captis redderet Urbes ademptas, et vetus Templi decus, nec parceret Donis, et auro regio. Io beata gens Dei, Dilecta caelo, secla te Non quatuor, bis lustra sex Fregere, quin Dei manum Fortem ferendo crederes, Fornace qui te ferrea Aegyptiorum liberat. Io auspicata vincula, Quae nomen excelsi Dei Reges tulere ad exteros, Strinxere Persas, et sacrae Fecere membra Ecclesiae: Bis lustra septem cognita, Costantia et miraculis. Quis separabit a Deo Nos tam fideli, tam bono: Non vincla, non vexatio, Non plaga, nuditas, fames, Non tempus aut mors horrida. Aspectat ille nos polo, Caelorum amant nos incolae: Iuvare promptus est Deus, Opem nec Angeli negant. ANGELUS EXSULIS ECclesiae restitutor. PAEAN VII. VIator haud una domo, Nauta aut moratur littore: Ille indies sed hospitem, Portum iste mutat: compares His Patriarchae antiquitus, Aevo sequente Apostoli: Quis nulla gens, non angulus, Et certa nulla patria. Num principes Ecclesiae Vixisse iuvit exsules, Vagosque iactari, ut solent Ignava mendicabula? Non, non voluptatem tulit, Iumenta, seruos, liberos Modo huc, modo illuc ducere: Non verberari, aut carceri Vinctos dari, vel urbibus Caesos flagellis eici. Deo iubente hostilibus Errant locis, sese advenas Ut esse mundo comprobent. Qui condidit terrae solum, Hoc ipse Christus exsulat: Domus, bovile cui fuit: Praesepe, lectus: culcitra, Foenum, arxque diversorium. Nec eius in terris habent Quidquam ministri proprium, Nisi hospitum fidem, et solum Membris premunt quod mortui. Inops et exsul scilicet Ductu magistri Ecclesia est: Sed illa nuda, erratica, Alto gubernatur Deo, Sacrisque curae est Angelis. Iacobus arma avunculi, Et arma fratris excutit, Deo et volente fertilem Terram Canopi possidet: Reductus idem in patriam, Stetere qua tumbae patrum, Fugat Chanani posteros, Et regna bis sex in suos Fortes nepotes dividit. Hanc Patriarchis reddidit Erronibus Deus vicem. Nil tale Christi Apostolis (Ut glorietur Romuli Urbs vana) concessum, ut mari Lateque terris imperent: Sed imperant solummodo Potente verbi munere, Novaeque signis gratiae, Et a cubili Iberico, Ad solis ortus Indicos, Regnum tenent liberrimum. Vere dei mirabile Nomen, stupenda veritas, Qui per vagos et exsules In orbe Ecclesiam regit, Regnatque in hostibus suis, Hortos ut intra lilium, Spinas et inter ut rosa: Nec ulla gens habet Deum Praesentiorem, estque Angelis Dilectior: qui nusquam ei Absunt vaganti et exsuli, Nunquam sinunt omnem, licet Turbae premantur, opprimi. ANGELUS HOSTIUM conciliator. PAEAN VIII. MOuere rupes, aesculos Euertere, aequor sistere, Laboriosum saepius Minus: rigentis flectere Quam pectus aut sensum viri. Teste hoc Labane dixerim, Hoc teste Esavo, qui manu Virum innocentem perfida Erant minati tollere: Sed Angelis vertentibus Mentes adamantinas, ei Tangunt genu, dant munera. In quem fera arma sumserant: Sic saepe duros principes Gravem furorem audivimus Misisse, quando innoxia Meruit favorem veritas. Non hostis ullus tam potens, Tamque incitus, quem non, tuae Cui iusta commendaveris, Deus potens sit flectere. Saevire nunquam cogites Vindicta in ullum, loraque Irae remittas tradere: Committe te supplex Deo, Opemque spera et flagita, Patiensque persta: etsi nihil Et astra praeter et mare, Nudos et enses videris, Intentaque in te spicula: Aut ille mox per Angelum Te vindicabit, perditis Illis iniquis hostibus: Aut efferatis e lupis Oues iubebit fieri, Et antea in te stantibus Telis, tuam fidus domum, Vitam, salutem proteget. Et Angelus si sufficit Non unus, aut alter tibi, Totas cohortes miserit. ANGELUS SUSCITATOR. PAEAN IX. QUantus veternus occupat In rebus ad nomen Dei Et gloriam spectantibus, Iners genus mortalium? Nemo laborat, in suo Nemo est alacris munere, Quem non perurgent Angeli, Sic segne pectus, sic manus Stupent, et aduersum Deo Delectat omnes ocium, Moratur omnes tarditas, Lina ut trahentis dexteram Torpedo, paruus incitum Piscisque cercurum tenet. Quod quisque novit, a Deo est: Quod quisque perficit, Dei Virtute fit, qui suggerit Vires, et Angelis suis Incuriosos admonet, Et dormientes suscitat. Sic suscitantur ad novas Res audiendas, filius Barachiae, optatissima Zerubabeli nuntians: Non robore aut exercitu Captos levari vinculis, Sed spiritus id effici Magna Dei potentia. Sic exsul ille Pathmius Raptus monetur, inclitam Agni videre coniugem, Sponsam nitentem, et aurei Fulgentem amictu luminis. In urbe lata, gemmea, Bis sexque portis fulgida, Olim piorum patria. Tu Christe nos, in vineam Tuo vocatos numine, Tardos, remissos, desides, Et ferre solem reprobos: Serua vocatos, perfugas Voca, pigrosque suscita, Tuaeque drachmam gratiae Clementiaeque ne nega. Videre sponsam regiam Permitte, tum quae sunt eam Circumque postque virgines: Vasis ferentes lucidis Liquorem olivi, vestibus Et eminentes aureis, Quas Christe nos laeto pede Cincti coronis palmeis Paeana cantantes, tuo Mundi sequamur sanguine. ANGELUS DEPRECATOR. PAEAN X. QUid ora gypso, guttura Aeri, lutove lumina Prosunt, quid aures arbori? Non sunt dii, non caelites, Quae sculptor aptat, artifex Quae pingit, aut cudit faber. Aures habent, nec audiunt: Manus habent, nec palpitant, Pedes habent, nec ambulant: Roduntur a teredine, Fumo nigrescunt, muribus Cavantur, aut telis latent Araneorum sordidi. Templis pereunt ardentibus. Tholo ve fracto concidunt, Lapsi iacent immobiles. Tum bubo in ipsorum sedens Ferale cantat vertice, Nidumque vespertilio In concavo sinu locat: Aut balneator ignibus Aquam lavacro temperans, Flammis coercet stipitem. Phy phy deorum, monstra sunt, Portenta sunt vanissima. Sed est Deus, sunt caelites, Noster Deus, nostri Angeli: Deus creator omnium: Quaecunque vult nutu exequi est Potens, humo, astris, aequore. Sunt angeli, verbo Dei In luce luces conditae, Florente qui patrem canunt Noctes diesque carmine: Qui diligunt nostrum genus, Quod nempe diligit Deum. Illi precem nostram audiunt, Deo feruntque et referunt Responsa, et adiuvant suo Favore, supplicant simul, Fletusque acerbos colligunt: Nec inscio haec narrant Deo, Surdoque namque is omnia Novit, videtque et antea Quam facta quaeque sint, tenet: Sed iussi agunt, et consulunt Quo tempore aut loco iuvent, Nos et quot armis muniant, Quibusue telis militent. Non te Tobia, aut Corneli Appello testes: ipse ego Sensi, meas esse ad Deum Preces relatas saepius, Per deprecatorem Angelum. Hoc donec his in vinculis Ero, loquar: mox et chely Facundiore concinam, Quando hora laeta venerit, Sedes ut intrem patrias. ANGELUS CONTUBERnalis. PAEAN XI. PRocul prophanos, o puer, Procul prophanos impera Abire: tum mihi lyram Templis amicam porrige. Insigne promendum mihi, Recensque et indictum melos, Nulli et prophano creditum. Gens illa caeli lactea, Concors, et immutabile Unita per consortium, Felicitate perpeti Gaudens, et excellentior Nobis, fruituris sed pari Tandem quoque altitudine: Haud illa nostris aedibus, Conclavibusque et lectulis, Mensisque solum cernitur: Sed intimis se mentibus Modis stupendis inserit, Et ore nostro grandia Profatur, et nostro sapit Sensu, altiora sensibus. Quid mirum? idem cum maximus Patris supremi spiritus Signis apertis fecerit? Per imperitos ut viros, Casses suetos ducere, Est facta Christi ingentia Linguis locutus igneis. Quod sunt Prophetae, quod patres Pii, quod acres martyres Quondam locuti, aut tempore Nostro loquuntur, Angelis Id suggerentibus, sacro Aut sunt profati numine: Id filius Barachiae, Tecti et magister codicis, Scripsere digno carmine. Quin Christus ipse Apostolis: Cum vos (ait) produxerint Aut principi, aut conventui: Ne cura tristis maceret Inane pectus sanguinis, Contra potentum fulmina, Aut eruditas quid minas, Dicatis, aut loquamini, Namque illa in hora Spiritus Dei praeibit, et suo Per vos loquetur numine: Et caelitus mirabili Sic instruet peritia, Ut omnium vos non queant Mortalium ora vincere, Crudelium arma perdere. Ergo hospites ultro Angelos Admitte, et hospitem aduoca Voto, supernum Spiritum. O suave contubernium, Et obstupescendae novum Coniunctionis vinculum, Cuicunque sese iunxerint Favore, luce, gratia. O nos beatos ter, quater, Gentemque dilectam Deo, Per quam loquuntur Angeli, Purusque Christi spiritus. Facessat haesitatio, Tollatur error ethnicus, Cedatque diffidentia: Mendacii nunquam potest Os veritatis argui. ANGELUS FAUTOR studiosorum. PAEAN XII. AMant labores Angeli Laboriosi et desides Nullo loco vel tempore. Quin dona caelitus sua Vendit Deus laboribus. Non ullus autem maior est, Aut utilis magis labor, Quam qui locatur optimis Et litteris et moribus. Quid nunc ego iam pauperum Loquar parentum sanguinem Danielem, et Helcana satum, Obscura nulli nomina? Hic a Deo, illa ab Angelo Vocatus, edocet duces, Regesque splendidissimos. Mentes supernae et flammeae, Rei inscientes nullius, Gaudent docere simplices, Rudes monere, et incitis Alas et ignes addere: Usique viribus Dei, Mentes moventis, Spiritus, Virtutem et eloquentiam Dedere saepe parvulis. Menatus Helciae, et nepos Iddonis, esse comprobant Verum: nec obstat rustico Aut imperito tarditas, Si quem sibi eligit Deus, Suisque honorat Angelis. Boves Elisa persequens, Amos aratrum, patrias David bidentes, vatibus Pares putantur maximis, Si non fuere maximi. Exempla te tangant puer, Laboriosus et vigil Ut sis, Deoque deditus. Ora, labora, disceque, Et muneri tuo vaca. Nil est grave, arduumque nil, Deo iuvante et Angelis. Ut simus autem seduli, Veri et tenaces, et pii, Te supplices exposcimus Lucem, sapientiam, Deus: A quo, nec ullo ab altero, Intelligentia, et salus, Et vita, luxque provenit. ANGELUS PIORUM vector. PAEAN XIII. INane caelum noluit Terrasque desertas Deus Stare aut moveri conditor. Caelum Angelorum coetibus Distinxit, instar luminum: Terras colendas ordini Summissiori tradidit: Sed ipse caelos et super. Terasque, rector permanet, Mandavit et caelestibus Custodiendos Angelis Subiectiores, quos fovet Immensus orbis circulus. Non aspidi venena sunt, Non regulo, non viperae, Non vis leoni fervido, Seruantibus nos Angelis, Fert Habacucum crinibus, Equis Eliam igneis, Clarum per aera Angelus. Ex urbe Salmanassaris, Ad usque Medos, Angelus Pedes, Tobiae iunctus est. Trans flumen Ammus, trans lacum Aspar Ravennae raptus est, Virtute fortis Angeli. Gratis sonemus mentibus Io, videnda est caelica, Et sentienda concio, Velox, perennis, alipes, Piis propinqua, et impetu Cuncta amovens obstacula. Seu sol caput caelo exerit, Vultu ve prono mergitur: Vel rure degas, vel domi Stans, ambulans, sedens, Deum Votis fatiges sobriis. Secans vias, aut flumina, Aut usitato in ocio Honesta carpens gaudia, Nunquam Deum fac pectore Oblivioso negligas. Vel membra ponas vesperi, Vel mane surgas lectulo, Ardente te Deo prece Tuosque commendes: tuo Laetus, fidelis, impiger, Instes deinceps muneri. Seruaris a Deo, et sacrae Gestaris Angeli manu. ANGELUS VICTORIArum nuntius. PAEAN XIIII. AUri petentes Colchide Pellem Pelasgos, Bebrycum Crudus tyrannus impetit: Noctu quibus victoriam Denuntiavit anxiis, Tollens ab Euxino caput Ponto, vir alis splendidus. Regem tulisse vincula Persem, et fugatos Tusculi Cives, Dioscuri ferunt Optata Romam nuncia, Agro Reatino, et lacu Visi Regillo tendere, Hastis equisque candidis. Regnis et imperiis Deus Adest, et unus dividit FAsces, tiaram, purpuram, Unusque mirandis modis Quosque ipse sella collocat, Sua regit custodia, Depraeliatur praelia. Sed quid petita longius Extraque septa Ecclesiae Quae facta sunt, attentius Revoluo? nota sunt satis Quae Gideoni, Davidi, Ezechiaeque praecinit Sciens futurorum Angelus. Nam plura velle promere, est Metiri harenas littorum, Fluctusque commoti maris. Contra gerens Maxentium Bella Imperator, inditum Cui nomen a constantia, Ab Angelis insignia Victoriae certa accipit. Vexantibus Persis, Dei Gentem, impiis iniuriis, Bithyna circum littora Versantibus tunc, obuii Canunt triumphos Angeli. Hac angelorum gloria, Dulcisque delectatio, Nempe ut laborantes iuvent, Et ut modestos provehant, Pellant ut aegrimoniam, Et gaudio vero expleant. Ut stuppa saxo quae lita est Carystio, haud absumitur, Rogo sed accenso novis Resistit audax viribus: Ab omnibus sic asperis Inuictus est, cuius latus Corpusque vestiunt sacri Consaepientes Angeli. ANGELUS OBIURGAtor timidorum. PAEAN XV. VIctoria omnis a Deo est, Quae saepe contingit malis, Ut puniantur in sua Incurabiles superbia: Quae saepe demitur bonis, Discant ut a Deo pia Pendere confidentia. Hic fortis est in tristibus, Clemens levare in perditis, Regnare et in victis potens. Quod si cui bono tamen Datur superne vincere: Is iussa divina audiat, Nulla in proteruos impios Utatur indulgentia. Nec cum scelestis hostibus Amore sese ac foedere Iungat: mala haec coniunctio Reges et urbes perdidit. Saul ut Amalecho perfido, Inhospitali et inuido Pepercit, ipse gratiae Deique, regnoque excidit. Obedientia est Deo Acceptior, quam victimae. Dum Iosaphatus impias Affinitatss, foedera Iniqua quaerit: altero Cum rege classem perdidit. Pugna cadente et altero, Fugam capessit saucius. Idololatra et augure Non sanior, quisquis Dei Sanctis repugnat legibus. Odisse pravum, hypocritam Abominari, et impium Necare, cultus est Dei, Virique munus principis. In Bocchimis, fulgentibus Astante in armis agmine, Omnique multitudine, Haec elocutus Angelus: Vobis ego dempsi fera Aegyptiorum vincula, In fluctibusque Erythreum Stravi per aequor semitam. Fundamina urbium erui, Reges subegi barbaros, Iurataque arua patribus Vestris, tributim tradidi. At vos sodales hostium Facti meorum, quos ego Iussi necare et perdere, Servastis, aras debitis Nec tradidistis ignibus: Vos ergo gens tam contumax, His concidetis a diis, His servietis hostibus: Quos prae rebelli ignavia Non estis ausi sternere, Radicitusque evertere. Haec Angelus: turbae gemunt, Pacemque poscunt lacrymis: Solum madescit, pinguibus Halant et arae victimis. Delicta confitentium Caelum resultat vocibus. ANGELUS PROHIBITOR facinorum. PAEAN XVI. DUm Beoris se filius, De stirpe prisca Nachoris, Regem ad Moabum contulit: Illi repugnat Angelus, Iterque claudit, tristia Loqui vetans conuicia. Dum rex Ochozias, male Affectus e lapsu gravi, Beelzebula consulit: Occurrit eius Angelus Viris, et increpat leves Duris Eliae vocibus. Arcent sacrati scilicet Blasphemiam et malum Angeli: Hortando conseruant pios, Culpando pravos retrahunt. Quid non venena daemonis, Lapsusque possunt lubrici? Cum tortuosis implicat Humana corda nexibus, Cum per maeandros in sinum Sese latenter inserit? Forma puellae Davidem, Nitore Iudam argenteo Illectat, et mendaciis Non pauciores decipit, Se doctus omnibus modis Vultus in omnes vertere. Non sunt polo tot sidera, Non Indiae tot pulueres, Quot ille fraudes, quot dolos Versat maligno crimine. Illi sed illustres throni, Qui luce, fortitudine. Et veritate dimicant, Nec deviantes a bono, Nostrique amici nominis. Virtute muniti Dei, A proditore daemone, Eiusque nos versutiis Tuentur, et micantibus Gaudent adesse copiis. Absque hac foret custodia Curaque, nemo viribus Aut arte vel prudentiae Resisteret: vel unius Hostis furores, et minas, Et tela acuta frangeret. ANGELUS INSPECTOR aerumnarum. PAEAN XVII. NIl cogites pravum, Deus Scrutatur ima pectoris: Nihil loquaris improbum, Quod exit ore, audit Deus: Nihil pudendum aut dirum agas, In actiones Angeli Iussi solent inquirere. Quos propter, in templis caput Habere velatum iubet Sexum pudicum Apostolus. Adsunt ubique, et omnia Vident: et in primis pios Grandi iuvant certamine. Nanti velut supponimus Scirpum ratem ve, et ut manu Miserti amicum tollimus Coeno labantem: sic piis Sunt scirpus et dextra Angeli. In vinculis ferrum levant, In ignibus flammam premunt: Purgant iacentes sordibus, Passisque tergent sanguinem. Non contus, aut fidiculae, Sartago, fustuarium, Laedit fidelem: non rota Metalla, scrobs, calcariae, Quin Angeli praesto, tuo Gemant dolore et uulnere. Hi te sequuntur exsulem, Iuvant egenum, confovent Algentem, et in pyras simul Eunt citatis gressibus. Testes tyranni, turbaque Apparitorum et militum, Lanista, tortor, carnifex: Qui saepe crudelissimo Videre tristes lumine, Non urere ignes, ungulam Secare, rhamnum caedere. Locutus est, cui dempta erat Lingua: ambulavit artubus, Mancus, lacerque: reditus Vitae, peremptus: corpore Sectus, redivit integer. Dies abiret, antequam Poenas, earumque eloquar Experta sanctis nomina. O fida caelorum manus, Amore fratrum cognita, Praesens bonis, et a sacro Nunquam recedens agmine: Adhuc vides hoc tempore Quid fiat? aerumnas habes Fide notatas turturis: Sunt scripta libris caelicis Ecclesiae discrimina. Exsurge Christe, et Angelos Iube tuos, ut uulturum Iras repellant: assere Pressam et gementem Ecclesiam, Multo redemptam sanguine. Pupilla tangitur tui Tangenda nulli, luminis. Audi preces clamantium: O sancte, verax, maxime, Numquid tuorum vindicas Fusum cruorem pauperum? ANGELUS MARTYRUM numerans vulnera. PAEAN XVIII. PUgnare ad usque sanguinem Corpusque sanum dedere, Aut lancinandum militi, Aut distrahendum bestiae: Non tale certamen, sua Quod sponte quisquam suscipit, Vis maior, et maior Deus Agit perire strenuos, Acresque vitam ponere. Non visa regna lumine, Fuso cruore quaerere, Et spe tenere: est unius Donum supremi spiritus. Hic milites armat, Dei Nomen professos credere, Et dira constanter pati. Blandilla me cum Pontico Testata fari comprobant, Factique clari qui lyra, Romanus et Laurentius, Prudentiana Martyres, Multique, quorum nomina Descripta sunt vitae libro, Signis nitentia aureis. Non guttula ulla sanguinis Illis perit, non lacryma, Quas natus excipit DEI, Vitroque condit limpido. Ipsi quoque Angeli notant Plagas, recensent uulnera: Seu quae genis, seu lumine Tulere, costa aut viscere, Quae fecit uncus, quae fera, Quae mucro, cratis, grabbatus, Transuersa, recta, sub cute, Profunda, seu tractim data, Punctim ve facta corpori. Non os favilla, non pilus, Non deerit pulvisculus, Membris piorum ex omnibus. Seruantur interim DEO, Stolis amicti candidis: Rursus cicatrix integra est, Abstersa uultu lacryma, Donec tuba sonantibus Carmen resument Angelis, Testemque habebunt omnium Christum Deum certaminum. ANGELUS NOMENCLATOR. PAEAN XIX. NOvit piorum nomina Deus manu, quae patria Conscripta memorat: unde ea Vis nulla, nullus abstrahet Error, nec hostis diritas. Dulcem sui vocem audiunt Oues magistri, et ipsius Numquam auferuntur a grege, Illi pater quem tradidit. Est maior omnibus pater, Cum patreque unum silius. Illos quis a dextra Patris Magni, et potentis Filii Rapturus est, quorum aureis Frontes Eoo ab Angelo Fulgent notatae literis? Nempe Angeli ut boni suae Felicitatis de statu Numquam moventur, vinculo Amoris et lucis Dei: Sic nemo nomen eripit Vitamque sanctis, Angeli Firmis sigillo, et spiritus Tutis sacrati numine. Illi togis spectabiles, Limbisque in albis, et manu Palmas ferentes, concinunt Paeana mille vocibus, Et mille linguis personant Sonora caelis cantica. Laus, claritas, virtus, honor, Decus, triumphus, gratia, Summo Deo atque altissimo: Agnoque, cuius tegmine Candente amictis, Sinai Cedunt nives, et Hermonis, Fulgorque luxque Thaboris. Cuius cruore spendidis Nulla amplius fames veni: Sitisque, laeta nec dolor Luctus ve tangit pectora. Nunc regnat omne gaudium, Quod nulla mens praeceperat, Auris nec ulla audiverat. Debemus hoc donum DEO, Debemus Agno candido. At nos adhuc in debili Fluxoque agentes corpore Seruamur, et sacra Angeli Manu annotati, vincimus Christi favore ac gratia Mundum, tyrannos, tartarum: Nec ullus excidet, suo Non explicandus nomine, Noscendus aut signaculo Deo perenni, foetidis Oues ab hircis cum suas Divellet, Agno iudice, Et separabit ignibus Orci, pios ab impiis, Mergetque damnatum lacte Dirum draconem sulphuris. O Christe clemens respice, Cunis ab ipsis parvulum, Lotum beato flumine, Altumque carne, et prodigo A te profuso sanguine. Appaream Angeli tibi Vultu, pia constantia: Quali nitebat, obrutus Saxis supra se lumine Caelos apertos intuens. Appaream bysso nitens Albente, perfecta fide, Qua te indui olim, gloriae Iamiam videndum patria: dantem piis caelestia, Mutanda nullis seculis, Tui favoris praemia. ANGELUS DUX IN vitam caelestem. PAEAN XX. HOc restat unum scilicet, Mundo relicto, carneam Ponamus ut compaginem. Caeli quod est, Deo datur, Terraeque corpus creditur. A morte liberat nihil, Et mortis atro pulvere: Nihil camino ab igneo, Et inferorum faucibus, Quam Christus: ipse sustulit Mortisque peccatique onus, Nulli piandum iam pio Coeto recedens a patre: Sed non linquens patrem tamen, Quod non erat, tum factus est, Permansit, et quod exstitit. Ipso peregrinus solo, Caelo imperavit inclitus, Christus Deus, Christusque homo, Caelo soloque praepotens. Suo ille descensu obruit Hostem, suo ascensu extulit Carnem, ad locans Patris sui Illustri honore dexteram. Hoc Angeli spectaculum Mirantur ipsi, et ardua Caeli petentem praedicant, Caelum tenenti seruiunt. Astant gubernanti omnia Terris, profundo, et aethere. Astant et in certamine Nobis fideles, tempore Urgente mortis, nec suas Lectis ab aegrotantium, Linguis ab invocantium, Aures manusque dimovent. Legunt supremos halitus, Sinuque gestant Lazarum, Semenque terrae conditum, Nervos et ossa colligunt: Seu quis datus volucribus, Monstris marinis bestiis, Saxis perit vel ignibus, Crudaque tortoris manu, In mille partes sectus est. Cedat timor, formidoque Pellatur, eiulatio Cesset, querelae desinant, Sistantur omnes lacrymae, Qui Patris ad dextram Deus Homoque regnat, noster est Sanguis, suoque sanguine Vitam, salutem rettulit. Io sonate singuli, Io universi plaudite: Nam Christus ad caelum via est, Ad astra ductor Angelus. NOBILITATE ET VIRTUTE PRAESTANTIS VIRI, D. Nicolai Eblebii, Alberto filio, Iacobus Fabricius Chemnicensis S. D.

CUM amicorum memoria semper nobis sit iucunda, tum grata praecipue est eorum, in quibus magna spes virtutis, et animus erga nos singularis ostenditur. Itaque adeo vehementer obitu familiarium per turbamur, ut in uno homine pluribus nos destitui commodis saepe conqueri soleamus. Hoc ita se habere, superiore anno sum expertus, cum nobilis ac praeclarus adolescens Albertus, Iohannis viri praestantissimi F. Eblebius, cum aeterna vita temporariam hanc commutaret. Traditus ille mihi ante novennium in disciplinam, de se adolescentulus indicia dabat ingenii, morum, pietatis, plane egregia: ut spes obscura non esset, fore eum aliquando suis ornamento, et magno Reipublicae usui. Atque utinam, ut ille exspectationem hanc constanter sustinebat, ita nos virtute eius frui diutius potuissemus: certe neque familia Eblebiorum decus ademptum sibi doleret, neque ego amissum literarum et religionis patronum. Nam si eius summe praedicem naturae bonitatem, morum innocentiam, pietatis amorem, non verebor, ne adulari amici caussa quemquam videar. Noverunt omnes qui nobiscum vixerunt aliquot annos Misenae, qui aliquot Argentorati: et qui in Gallia, Anglia, Belgio, atque in reliqua nostra peregrinatione fuerunt. Qui eum non carum habuerit, cui consuetu do eius et vita non fuerit probata, audivi neminem. De studiis et solertia ideo nihil commemoro, quod eorum, fructum ob immaturam mortem percipere nobis non licuit, reliquarum autem virtutum, pietatis in primis erga Deum, et parentes, et magistros, ceterosque omnes, documenta perpetua dedit: et haec tali constantia, ut vitae laudatae, similis mors, et fiducia in Christum beatissima responderit. Haec cum ita sint, et nostri Alberti nomen recordatione amabile, atque exemplum imitatio ne nobis utile sit, iis quas posui, de causis: libenter hanc alloquendi te, Alberte suavissime, occasionem arripui: in re quidem non magna, et ex alieno: sed tuae aetati, ut puto, idonea, et minime aliena. Collegi enim e fratris Georgii bibliotheca libellum, quem ipse HEROICON Inscripsit: eum ad te transferre eius permissu volui. primum, ut Alberti patruelis tui memoriam pie renovarem, et quanti eum amicum fecerim, ostenderem: deinde, ut ad earundem virtutum viam ingrediendam, qua ille te magna cum laude ante cessit, pro meo in vestram gentem studio et amore, te cohortarer. Quamquam non tam cohortor, quam spero de tua indole: cum in eadem familia, et ex parente tot linguarum, tot exemplorum perito natus, non possis non polliceri de te, quae in patruele tuo tam fuere gloriosa. Atque ut illud certo persuasum habeo, ita quae in Alberto defuncto erepta nobis requiro, eadem ingenii tui praestantia esse restituta, tibi gratulor, et mihi gaudeo. Quae exspectatio ne quem fallat, cum per aetatem poteris, quam tibi a Christo quam longiss. comprecor, omni contentione animi studebis. Vale. Misenae. Cal. Ianuariis. M.D.LXV.

 HEROUM VITA. HYMNUS I. ADAM Dei factus manu, Primus pater mortalium, Dolo colubri perditam Fide recepit gratiam. Tu martyr ABEL maxime Manu infideli concidis: Sed te manent caelestia Vitae beatae praemia. Maesto patri, maestoque avo Optata praestans munera, Instaurat ENOS inclitae Tristem ruinam Ecclesiae. Deo placens per arduum Sublatus ENOCH aetherem, Expers necis, vitae docet Restare longae gaudiae. Quotquot fuere, quotque erunt Annosior MATHUSSALA, Cui ne perire cerneres Orbem, ipsa mors victoria. At praeco iustus enatas Vadis NOA e furentibus: Ab orbe, seruavit gregem Deus piorum, condito. Serua pater tumultibus Et nunc in bis coetus pios, Contra furores omnium In te Deus pugnantium. Tum nos beatorum sacra Hinc transfer ad consortia, Ut nostra quae spes praecipit, Fide assequamur gaudia. PATRIARCHARUM fides. HYMNUS II. SEm partus optimus Noae, Cultor patris, cultor Dei, Fert pro pudore, et patrio Longaeva amore praemia. At EBER indens posteris Nomen suo de nomine, Regit senili turbidam Auctoritate Ecclesiam. Exempla PELEG aspicit Confusionis horrida: Et THARA gaudens in suo Factus celebris filio. Abram patri, ABRAHAM Deo Dictus, probatu, cognitus: Senex fidelis, omnium Magnus pater credentium. Patris sarissam sustinet Obedienter ISACUS, Non insciens fide, Deum Posse excitare mortuos. Nihil malorum non tulit IACOBUS exsul serviens, Deique plenus spiritu Futura posteris canit. IOSEPHUS in lacu, Deo Calumniaque et vinculis Fidens, gerit mox aureum Monile, byssum regiam. Nobis eandem mi Deus Benignus imperti fidem, Iussis tuis alacribus Ut pareamus mentibus. PATRUM GLORIA. HYMNUS III. IUdas amore cognitus Dei, leonis feruidi Virtute, genti de suo Nomen relinquit nomine. Qui gratulantur nuptiis, PERIS precantur gloriam Domus, et huius pronepos Fit magni Aaronis socer. Non abicit gentes Deus, Iungit Syram qui SALMONI, Arabem BOOZO coniugem: Ignobiles potentibus. ISAIUS armis educat Fortes ad arma filios: Sed DAVIDEM gratum Deo. Gregi pusillum praeficit. Salue decus gentis tuae, Seu sunt gerenda praelia, Pulsanda seu templis chely: vatesque rexque maxime. De cuius ortu prodiit Conceptus a flatu sacro, Natus puella virgine Christus salus fidelium. Da nos ad hunc attollere Et corda, et ora, et lumina, Qui das Patrem nos noscere, Natumque sancte Spiritus. DUCUM POPULI MAgnanimitas. HYMNUS IIII. MOSES papyreto iacens Dux excitatur, et mare Virga secans, Aegyptios Vidit perire principes. Vidit cohortes invidas Et turbulentas, viscere Telluris haustas, et nigris Vivas receptas sedibus. Cum fratre frater sicuti Miscet loquelam, cum Deo Sic verba saepius facit Sina atque Orebo montibus. In morte vivens, Thaboris Apostolus in vertice Confirmat, et Christo suae Divinitatis testis est. Virtus CALEBI vivida Durat senili in corpore: Non saxa plebis horruit, Aut vim gigantum palluit. Inuictus ore, pectore, Fatur, facitque fortiter, Fideque monstrat posteris, Quam sit bonum, sequi Deum. Te IOSUA omnium ducum Virtute felicissimum Sol audiit, iussu et tuo Declivis orbe constitit. Amnis moratus paruit, Deditque militi viam, Triginta et unus, sunt tuo Mucrone reges mortui. Terris dedisti limites, Et erudisti principes: Utrumque doctor optimus Bellator inque territus. SALMON, salutis prodigus. Perlustrat hostilem plagam, Et fune missus moenibus, Dignam hospitae fert gratiam. RAHAB, ministra Ecclesiae, Illustris in thorum viri, Locatur inter nobiles Posthac celebris feminas. Da Christe cunctis seculis Heroas acres, seu manu Tuenda, seu verbo tuae Regnum decusque Ecclesiae. IUDICUM VIRTUS. HYMNUS V. OMnis subacta gens, Deo Aduersa, sensit caelitus Victoriam dari, et nihil Magnis inesse viribus. Fratris Calebi filius, Gener Calebi factus est OTONIEL, qui Chusanem Euphratis ad ripam fugat. EHUDUS ense traicit Pinguem Moabum, et occupans Iordanis armatus vada, Hostes minaces contudit. Ducem Chananaeum quid iuvant Currus et arma? vincitur DEBORA ductu qui tuo, Caditque dextra feminae. In Midianitas feros Iussu Angeli exit GIDEON, Et ante inauditam, refert Ollis tubisque gloriam. Audi Ammon, aequa flagitat Te IEPHTHA: sed spernens Deum, Succumbis, ereptis tibi Lugens his urbibus decem. SIMSON Philistaeos agros Qui vulpe vastat milite, Tandem potentes satrapas Euertit, unaque occidit. Heu lenitas HELI tua, Qui filiis stulte impiis Perdis favendo Ecclesiam, Tuamque subruis domum. Nila Deo HELCANA satus Frustra petivit: militem Stravit Tyri qui fulmine, Regemque servatum manu. Hostes Dei atque Ecclesiae Lustis ut armis concidant, Mundi hoc supremo tempore Regnator o Christe effice. REGUM FELICITAS. HYMNUS VI. GEns libera, et manu Dei Defensa mire caelitus, Deum abicit, gentilium Rituque regem postulat. SAUL ante clitellarius, Rex a Propheta inungitur, Submissus et quod accipit, Regno superbus excidit. Greges modo qui paverat DAVID, coronam regiam Gestat, secundum cor Dei Vir, maior omni carmine. A PACE dictus filius Non copia aut scientia Tulit parem: sed coniugi Idola struxit impiae. Heu, monte eodem cernitur Templum Dei illustrissimi, Et turpis Astartae, omnium Demoliendum dexteris. Reges superbos deicit, Libidinosos conicit In contumeliam, impios Euertit et punit Deus. O rector alte caelitum, Regumque rex potentium, Tu regna serva, quae tuo Vicissim honori seruiunt. PROPHETAE GUbernatores. HYMNUS VII. ECclesiam expertem suae Non esse mentis uult Deus, Caliginosa nec premit Ventura nocte tempora, Vates sacrato nomine De puluere et luto excitat, Effert eosdem honoribus Ornatque bysso et annulo. IOSEPHUS ereptus lacu, Thoro et proteruae feminae Regit Canopum, et barbaros Docet Bubastis principes. MOSES per undas, et loca Deserta ducit subditam Gentem Deo, deque omnibus Certus triumphat hostibus. Sanguis parentis optimae SAMUEL, repulsa interritus Saulem ungit atque deicit, Dat sceptra digna Davidi. Cum regibus thronum simul DANIEL tenebat persicis, Dans debitum regi, et Deo Laudem atque cultum altissimo. O nominis semper Dei Amici, et incolae domus, Pusilla quamuis nomina, Et imperent et floreant. PROPHETAE DOctores. HYMNUS VIII. OMnis propheta doctor est, Et mentis interpres Deit Eiusque munus, abditae Regina conscientiae. MOSES prophetarum decus. Legis minister factus est, Scriptis sed aeternum Dei Idem celebrat filium. Non cura regni, bellaque Bellata magno DAVIDI, Suavem morata barbiton, Et aureae plectrum lyrae. SAMUEL ELIAS, et patris Linquens aratrum, publicis Ludis magistri, de Deo Mentes docebant simplices. GADUS repraendit Davidem, Eiusque NATHAN filium Ungit, modo quem litteris Formarat atque moribus. Christum ISAIAS concinit Natum, sepultum, mortuum, Eumque gaudet denuo Caelo receptum vivere. OBEDUS infantum gregem A coede seruat impia: IEREMIASque patriae Vidit ruinam, et questus est. Audite gentes, credite, Vobis adest regnum Dei: Quod THECVITES, plaudite, ZEPHANIASque nuntiant. Audite, Bethla dux gregis Verbo MICHEAE prodiet, ZACHARIAS quem prospicit Asino sedere pauperem. De pace dicet, inferos Mortemque victor vinciet, HAGGAEUS hoc solatium Ingens, OSEASque edidit. Fundet sacratum Spiritum, Vero IOHELIS carmine, Lethoque functa, HEZECHIEL Est testis, ossa colliget. Mittet IOHANNEM nuntium, Vitae parantem semitam: Stat Christus in templo, pius Non decipit MALACHIAS. O Christe, decedas sacris Nunquam aedibus:nec seculis, Qui buccinent nomen tuum, Desint Prohetae in ultimis. PROPHETAE martyres. HYMNUS IX. CArcer, cathenae, compedes, Saxum, sarissa, serraque, Sanctis et immerentibus Dantur Prophetis praemia. Manu MICHEAS caeditur, AMOS flagellis: verba quod Malis loquentes liberae Non parcerent hypocritis. Ut vivat, ut regnet Ioas Fidus sacerdos efficit? Sed rex merentis optime Pium necavit filium. Non ISAIAM regia Iuvit bonum propinquitas, Quem serra perditissimi Secat Manasse lignea. Plagas, speluncam, vincula IEREMIAS domi tulit, Captamque solatus foris Plebem, lapidatus interit. Vatis quod VRIA pii Caussam tueris fortiter, Aegyptio tractus solo Gravi feriris uulnere. Maior IOHANNES omnibus Qui sunt, fuere, et postea Sequentur, immanissimi Herodis ense tollitur. Est nempe vita dulcior, Magis beata, certaque In qua Deus dabit suis Maiora seruis praemia. REGES GENTIum pii. HYMNUS X. SUbmisit aures, sceptraque Rex DELICATUS, hospiti Ionae: monentemque audiens Deum, trementi parcitur. Seruatur urbs, dum paenitet: Sed prisca vitae crimina Redintegrans, hostilibus Paulo interit post, ignibus Rex MAGNUS (heu) superbiens Brutescit, atque pabulum siluae metens, non unius Imaginem fert belluae: Sed redditus sibi, Deo Grates canit, Deum coli, Caelo soloque maximum, Gentes per omnes praecipit. Hinc MERODACHUS patrium Ritum sequens, a satrapis Ecclesiam quod liberat? Stulti notatur nomine: O munde, semen Satanae, Infeste supremo Deo, Piis inique regibus, Viris atrox sanctissimis. DARIUS e lacu extrabit Sanctum prophetam, proque e Flet excubans: a bestiis Pravi vorantur aemuli. Nutritus a CANE (ut ferunt) Reddit Deo et templo decus, Gentemque donat liberam Serubabeli principi. Felix EBRAEA coniuge Rex, punit hostes nominis Dei, et per Esdram reddidit Legem, hostias, connubia. Urbis iubet LONGIMANUS Purgare sacrae rudera, Et adiuvat Nehemiam Portas Struentem sumptibus. Confisa principi suo Caelum tenenti, Ecclesia Laborat, et non concidit: Lactatur, et non mergitur. Haec inter hostes seculo Ut perstet extremo quoque Da Christe, et eius subice Regno tyrannos exteros. PROPHETAE. GENTIUM doctores. HYMNUS XI. NOn gratia angustis Dei Clausa est, fuitque finibus, Promissa cunctis gentibus, Non tantum Ebraeis debita. IONAS fugax compellitur Ninon docere regiam, Intra dies caelestibus Paucos vorandam ab ignibus. Rex audit, et pro byssina Sumit Lacernam lugubrem: Regem sequuntur agmina Prostrata luctu civium. Nec natus HELCIAE minus, Eiusque scriba, crediti Sunt inter ipsa vincula, Monstrasse verum Aegyptiis. Unum potentem Spiritu, Mente et prophetica virum, Intenta et ore et auribus Chaldaea tota suspicit. Ille Imperatores docet, Mutata cernens tempora: Idem futurorum sciens Fastos sequentes ordinat. Tu PAULE doctor gentium, Volans per orbis circulum Greges agis, quot ante te Nemo omnium mortalium. A solis ortu ad vesperam Qua cingit ambitus maris Terras, et aduersa viri Qua calce nobis ambulant, Est audiendus omnibus Deus locis, seruandaque est Gens sparsa per mundum, piis Caelum replendum civibus. Te nostra Christe vox canit, Qui nos malignum et devium Vulgus recepisti quoque Regni in tui consortium. APOSTOLI MARtyres. HYMNUS XII. CHristum secutos, omnium Testes cano discriminum, Veros et eiusdem nece Resuscitati, nuntios. Audit docentem Cappadox, Et ora Ponti, te PETRE, Versae trabi qui figeris, Tandem Nerone iudice. Hunc fortis ANDREAS sequens Isthmum replet, Patrenseque In urbe, non fratri imparem Vidit necatus exitum. IACOBE magne, qui tuos Doces Ebraeos: inuidis Linguis calumniantium Herodis ense raptus es. Solus IOHANNES effugit Lictoris efferi manum, Christum canens Ionibus, Pathmique duris incolis. IUSTI vocatus nomine In patria, pinnaculo Turbatur, et saxis ruit, Conto et petitus oppetit. IUDAS, Magos quod Persico Errare regi dixerat, A caede tristi, regia Non soluitur sententia. Tibi SIMON plaudit Pharos, Siticulosaque Africa, Serraque diviso, dehinc Arasque templaque erigit. Cum Parthicis provinciis Subiecta THOMAE Media: Sed dum negat Mithram deum, Caesus peribat lancea. MATTHAEUS Hirtaci manu Regis cadit: quod Aethiops Niger beatur, grande fert Huic munus acceptum viro. PHILIPPUS in Scythas movens Vincit feroces: duplici Letho datus: nam fixus est Cruci, inde saxis obrutus. Indos Lavacri flumine Rigat sacrato, REGIUM Cui stemma fertur, qui cute Membris adempta caeditur. Qui proditoris in locum Lectus, securim pertulit, A propriaque perditus Fuisse gente traditur. Non te relinquam, Gentium Doctor: tibi haud nocent leo, Saxum, flagella:sed manu Neroniana concidis. Iter per arduam crucem Iustis ad astra panditur: Vitam quis amittit, Dei Ob nomen? in caelo invenit. Olim redibunt splendidi, Secli maligni iudicest Quos mundus, ut lutum, malus Calcavit, odit, sustulit. EVANGELISTAE. HYMNUS XIII. ORtum, actiones, et necem, Christi sonant, et posteris Eius triumphum et gloriam Evangelistae nuntiant. MATTHAEUS humanum gerens Vultum, magistrum laudibus Celebrat, et scriptor pius E publicano factus est. MARCUS leonis pectore Iubas moventis horridas Christum docet, per quem salus Et vita mundo contigit. LUCAS, iuvencus sicuti Cornu petit: Christo decus Dans unico, eius et pios Scriptis ministros praedicat. Tractus IOHANNES nubium Trascendit, instar alitis, Christumque ab aeterno Patre, Natumque laudat virgine. Tot olim Adamo conditi Horti, fuere flumina: Origo quorum erat Dei, Et fons perennis filius. Per haec rigatur, quidquid est Ab ortu Eoo ad vesperum: Ex bis bibentes, arida Siti haud laborant amplius. Nascendo Christus fit homo, Mactatur et ritu bovis: Resurgit ut leo, alitis Tendit volatu ad ardua. Te Christe nosse, credere, Sperare: vita, pax, salus, Siccaque fauce de tuis Gustare rivis, gaudium. His ergo fontibus sacris. Puris, amoenis, limpidis, Bibamus immortalibus Ut saeculis, sancte effice. DIES HEROICUS. VIII. CAL. April. Ecclesiae celeberrimus. HYMNUS XIIII. HAec illa praelustris dies. Die celebris coetui. Et cognita ipsis Angelis. Omni canenda seculo. Hac conditus primum est ADAM, Hac lapsus: hunc illum a Deo Audit suavem nuntium, Vives: colubri ictum est caput. Ducenta lustra eunt, minus Bis septem eadem mortuus: Qui spe futuri seminis Amissa regna possidet. Hac ABEL hostiam offerens Deo placentem, sanguinem Fudit, manus quem sustulit Fraterna, martyrem inclitum. NOE per orbis horridas Vectus ruinas naufragi, Anni peracto tempore Hac exiit demum die. Rex et sacerdos hac Deo Panemque vinumque obtulit, Syrosque contra praedicat Magni ABRAHAE victoriam. Hac ductus est ad Moriae Celsum cacumen ISACUS: Quem inssus est parens, Deo Mactare ferro victimam. Ab Angelis item LOTHUS Foeda e Gomorrha educitur: Cippus fit uxor, et salis Instar madentis liquitur. IACOBUS hac vicit Deum, Viditque verso nomine, Deique tactus dextera Nutante claudicat pede. Boias, catastas, vincula Aegyptiorum, GENS Dei Hac fugit, atque dextera Altissimi defenditur. IOSEPHUS a crudelibus Hac mancipatur fratribus, Interque binos aulicos Ritu nocentis vinctus est. Hac fertur unctus ISAI Pacali oliva filius: Quem parvulum Deus pater De stercore effert pauperem. Hac profugum IONAM metu Leo marinus devorat: Claras imagines Deus sui dedit quos filii. Hac post peracta secula Sacris notata paginis, Movente CHRISTUS flamine Conceptus est a virgine. Tum lustra post duo, et duos Annos, parente cum suo. Ingressus urbem regiam. Inter peritos disputat. Hac passus idem et caesus est, Factusque mundi victima. Et traxit ad caelestia Secum LATRONEM gaudia. Hac DOCTOR et DECURIO Christo parentant, qui metu Prius latentes, iusta nunc Solvunt verendo corpori. Hac ethnicus CENTURIO Spectator indignae necis, Hic innocens homo est, ait: Plebs tundit omnis pectora. Herodis hac fertur trucis BAPTISTA caesus materi, Puella turpis cui caput Saltando, ridendo abstulit. Herode ab altero quoque IACOBUS ense tollitur, PETRUSque vinctus a Dei Hac liberatur Angelo. SMIRNAEUS hac episcopus De pace nomen cui datum, Nepos Apostolorum, aquis Mersus profundi fluminis. Haec illa praelustris dies, Exempla quae tot inclita Dat intuenda Ecclesiae, Omni canenda seculo. ALIUS. VIII. Id. Ianuar. HYMNUS XV. ADes beata Trinitas, Fave perennis unitas, Uno canentibus die Trinam merenti gratiam. Exorta stella regii Partus per orbem nuncia, Cunctis puer qui nascitur, Ab omnibus nunc noscitur. Proles pudicae virginis, Iordanis amne tingitur. Vox patris e caelo sonat, Sacerque Flatus aduolat. Aqua repletas hydrias In nuptiarum gaudiis, Pauper Canaeus fundere Meraca vina conspicit. Almae salutis perditis Oblata spes est gentibus, Perducit ad Dei sacram Quos clara lux Ecclesiam Hanc sorde squallidam, novo Reddit nitentem flumine, Caelique clausam ianuam Pandit sacrato numine, Haurire donat inclitum Sui cruoris poculum, Et vertit in caelestia Quidquid molestum gaudia. ALIUS. VI. Cal. April. HYMNUS XVI. CLausus sepulchro, et inferis Visus, recepto lumine Sol ille iustus, exerens Vultum, tenebris emicat. Christum moratur nulla vis Mortis, nec Orci ergastula Tenent potentem: clarior Victis triumphat hostibus. Qui Magdelenae se dedit Palam videndum, qui Petro, Se pro meo probat quoque Passum et reductum crimine. Nec ille non mulieribus Simul tribus, sociis decem Apparet, uno plurimis Ut gaudium ferret die. Ignotus obuiam in via Venit Cleopae incredulo: Mentem insciis, tardisque cor Docendo, culpando instruit. Christi triumphus noster est, Nobis resurgit, ut suam Communicet credentibus Haereditatem et gloriam. GEORGIUS FABRICIUS CHEMNICENSIS, D. CASPAri Nevio, medico clarissimo, S. D. MIsimus ante tibi Nevi clarissime, nostros Versiculos, variis carmina tincta iocis: Nunc eadem cultu meliore remittimus, illo Scilicet, indutos quo decet esse pios Quam pudet, et doleo sacris iunxisse profana, Exemploque aliis sic nocuisse malo: Nec vis ingenii, et morum dulcedo bonorum, Nominibus fatuis significanda fuit. Ipsa Venus nihil est, furtis laetata malignis, Quae fuit in patria pro meretrice sua. Iuppiter illustres aulas infamat adulter, Integer et placitas nescit adire domos. Quid facit in versu sancto, Peneia cuius Primus amor? quid tu crimine Bacche furens? Quaeque patris saliit cerebro, et qui furibus aptus, Interpres hominum dicitur atque Iovis? Talibus a monstris purgata est area nostra, Puraque (mens donec sana manebit) erit. At sic stelliferum per Olympum dictus Orion, Nominaque Arcturus sic, Hyadesque tenent. Talia in hunc licet usque diem quoque nomina rebus Ponere: sed summo ponere nulla Deo, Ille habet haud ulli mutandum, aut mobile nomen, Nec fert illicita se ratione coli. Condita tantum etiam distant a principe, quantum Ortus ab occiduis, a tenebrisque dies. Non mihi pro Christo, posthac dicatur Apollo: Nec nisi culpatus Iuppiter, ore cadat. Proque Dei genito, seu Pallas, sive Thaleia, Seu Charites numeris non celebranda meis. Nec iuxta Domini statuatur Sidonis aedem Astarte, Dominus sit mea lingua Deus, Qui vastum verbo cum caelis condidit orbem, Solus et augusti nomina patris habet: Inque suo nato, qui vult et gaudet amari, Inque sibi simili est numine, verus amor. Qui castas iunxit paradisi in gramine mentes, Corpora mente una vivere bina iubens. Insevitque sui generosos pectoris ignes, Angelico multa laude sonante choro. Tales nunc refero geniali carmine flammas, Dicere quas aras convenit ante sacras, Ad quas sponsa Deum possis, et sponse vocare, Et quas munifico Christus honore probat, Cum coram hospitibus latices in dulcia mutat Vina thori dominus, laetitiaeque dator. Absint porro hederae Bacchi, cestusque Diones, Neptunique tridens, Mercuriique pedum: Amplius his numeris, monstrosaque numina, vel quos, Finxit credulitas ingeniosa deos: Quae Scabies habuit, quae Febris templa: colantur Illis, quos scabies, quos mala febris habet: At nos progenies sanctorum sancta parentum, Aeterno simus turba diserta patri. Sed velut Eoo retulit qui carcere palmam, Exhausto minor est robore, fortis equus: Sic mihi, quem totiens iniuncta negocia turbant, Ingenii venam deprimit ipse labor. Nec tamen orantes repuli nimis asper amicos: In mutis etiam saepe disertus amor. Quae multis igitur diverso tempore lusi, Offero iudicio carmina cuncta tuo. Omnia neve legas (modo si tamen ista legenda Duxeris) en quaevis pagina finis erit. Quod tibi si tenuis non displicet optime Nevi Hic labor, in paruo carmine magnus ero. Nam tu iudicio clarus, pietate celebris, Quae pia sunt solum, quaeque probanda, probas Utque meum quid sit noris (nihil inuida curo Iudicia) haud multis versibus ista tene. Quod non caelestemque Patrem, Natumque perennem, Et Flatus celebrat munera sancta Dei, Commendatque pios homines, doctosque labores, Fabricii carmen dicere parce tui. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS CARminum Liber Primus. DOMINO AUGUSTO ILLUstri Saxoniae duci, et Dominae Annae Daniae reginae. RELIGIO. SAncta ego Relligio, supremi nata Tonantis, Haec Auguste tibi, haec comprecor Anna tibi. Dania sit felix, sit felix Saxonis ora, Aeterni cultrix utraque terra Dei. Semper honos vester maneat, serique nepotes. Magnanimos celsa mente sequantur avos. Nulla levis placidas turbet sententia terras, Sincerae constans sit pietatis amor. Me colite in primis igitur: gratissima res est Caelicolis, animum Principis esse pium. PUDICITIA. Haec ego serta gero, glaucos hos duco leones, Dona ferens dignis digna Pudicicia. Serta tibi cingant regales Anna capillos, En ornat viridis quam bene ruta caput? Scilicet ut viret haec, pugnatque inimica venenis: Sic vireas, noceant sic mala nulla tibi. Addita sint Auguste tuae haec animalia pompae, Hostibus invicto pectore nota suis. Tu quoque cum magnis clementia pectora iunge, Hic erit Augusto nomine dignus honor. CONCORDIA. Haec ego castorum concordia mater amorum, Vota fero castis non violanda thoris. Vincula coniungant faciles adamantina mentes, Dulciaque, impediat gaudia triste nihil. Sit quoque vester amor, sicut tuvis inclite ponti Regnator, tuus aut Hypsicratea fuit. In thalamis et cum pax floreat aurea vestris, Civilis maneat tum sine lite status: Qualiaque Augusto sub caesare secla fuere, Augusto redeant talia secla duce. SEBASTIANO HILLINGERO Iureconsulto, et Catharine Losselianae. CONTRA EURIPIDEM COMIcum, pro feminis. SEbastiano moribus, Et litteris cultissimo, Virgo, favente numine, Venusta, dives, integra, Losseliana iungitur. Leves iambi morsibus Dicati, et apti gaudiis Inferte morsus improbo, Et laeta amico promite. Quisquis deorum feminam Finxit, canente Euripide, Auctor malorum maximus, Hominique acerbus exstitit. Starent Athena non tua, Non Xerxis amplas copias Armis fugassent: non tuus Cothurnus immortalibus Adhuc vigeret laudibus: Non ipse qui conuicium Facis Deo atque feminis, Vates fuisses aut homo, Ni femina natus fores, Lucemque haberes a DEO. In morte quod superstites, In vita honesti vivimus, Hoc feminis Euripide Debemus inuito bonum. Aufer procax calumniam. Et si quid audis, aut vides: Audi Deum, specta Deum. Qui post polum, qui post solum, Post pulchra mundi lumina, Virum exluto, sed feminam Ex osse condidit viri. Prior vir ortu, femina Magis sed ortu nobilis. Hanc esse vitae gaudium, Curae levamen, ceteris In rebus adiutorium, Testatur ipse Conditor. Nec ipse dedignatus est Et ductor esse, et pronubus: Nec hoc recusarunt piis Obire munus Angeli. Quis ergo matrimonium Audet proteruus carpere? Quis dignitatem sexui Venustiori demere? Non vir thori expers, nec viri Expers, ferax est femina: Sed e duobus his simul, Non orbe solis igneo, Nec arborum radicibus, Nec e metallis montium, Nec e marinis fluctibus Nunc prodit humanum genus. Quod civitates, quod domus Florent: quod ipsa Ecclesia Canit modo, atque olim canet, Hymnis Deum perennibus, Hic primus atque hic ultimus Connubiorum fructus est. Quod sunt probatae filii Iucunda vitae gaudia: Quod seminarium pii Coetus restat: fidelibus Hoc feminis, Euripide Debemus inuito bonum. Tu cum tuam complexibus Sebastiane coniugem Ambibis, et ferens feres Mellita blandus oscula: Gaudebis ut castum decet, Orabis ut pium decet, Tuoque gaudio et preci Deum favere senties: Qui te beabit liberis, Tuamque defendet domum: Cui tu diei lumine, Cui noctis atro tempore Grates canes, et debitis Implebis astra laudibus. Tu, cum serena protinus Mutabitur felicitas (Ut nil beatum, nil diu In rebus humanis tenax) In asperis mentem viri Praestabis, ut fortem decet: Orabis, ut pium decet: Et coniugem curae tuae Lenimen esse senties. Expertus inde numinis Opem, favorem, gratiam, Datas voles, in pauperes Bonosque, opes profundere. Non ullus orietur dies, Non ullus occidet dies, Quo non feres amabilis Benignitatis gaudia: Quod sunt, Deum qui noverint, Et qui merendo comparant Pulchros amicos, feminis Hoc feminis Euripide Debemus invito bonum. VALENTINO GRAVIO SEnatori Fribergio, et Helenae Wellerae. VOs mecum Gravio, et pio Patrono, Caelorum sacra templa permeantes, Et doctis animi viris faventes Cantu promite vota gratulando. Intus legitimo calens amore, Iam sponsae thalamos init pudicae. Fas huic prospera mille fata, laetae Vitae gaudia mille comprecari. Crines ambrosia rigate sponsi, Atque ambite amarantinis corollis, Qui multis bona multa praestat, et qui De doctis cupit omnibus mereri. Faustum optate thorum, bonos amores, Vos mecum Gravio, pio Patrono. Iam nostro Gravio pio Patrono, Par est voce animoque gratulari. Huic perspecti Helenae pudoris uxor, Iuncta est auspiciis, bono marito. Felix muneribus puella sponsi, Felix virgo viri fide atque amore. Tranquille placidos agatis annos, Dignus coniuge, digna tu marito. Rixarum procul atque iurgiorum Caussam, et pectoris improbi calores Vos caeli unanimes fugate mentes. Sit concordia, sitque pax amica, Et foecunda domus, propago casta, Iam nostro Gravo, pio Patrono. MELCHIORI PISONI AVUNculo, et Annae Creucerae. AD Dravum ab Albi flumine, O Christe nostras fer preces? Nam laeta caro carmina Dicenda sunt avun culo. Ut auxit omnibus bonis Deus Tobiae filium: Ut Raguelis liberat Asmode tetro filiam: Sic ditet omnibus bonis Piso tuum connubium: Sic Creucera adsit prospero Tuis favore nuptiis. Haec vota ut exitus bonos Uterque habere sentiat, O Christe nostras fer preces Ad Dravum ab Albi flumine. Creas Adamum qui Deus Terrae potentem et aequoris, Sociamque vitae et omnium Euam addidisti casuum: Qui nunc et ista pectora Iunxisti, et ista corpora, Da Piso te, da Creucera Veris honorent mentibus. Da mutuo praecordiis Se diligant ex intimis: Da disciplina liberos Domumque sancta ut instruant. Ut vita casta et innocens, Commendet amborum fidem, O Christe nostras fer preces Ad Dravum ab Albi flumine. Sit anxiis concors thorus Solutus a molestiis, Non firma frangat tabidus Morbus luesue corpora. Nati parentes audiant, Servique pareant heris, Pisoniana imago sit Piae domus concordiae. Lacus abundent et cadi, Vini referti munere: Exstructa distendat ferax Ager quotannis horrea. Ut quae Deus dedit, bonis Alii fruantur plurimi: O Christe nostras fer preces Ad Dravum ab Albi flumine. WOLFGANGO MEURERO Medico, et Margarithae Blasebalgae. MAnu eminente quid Deus Faces utraque concutit, Geritque bina flammeo Corusca tela lumine? Facem tuo, telum tuo Meurere condit pectore: Facem tuo, telum tuo Condit puella pectore. Ut mutuis complexibus Sunt iuncta pulchra corpora: Sic mutuis amoribus Sint iuncta fida pectora. Florete dulces coniuges, Iuncti perenni vinculo: Vester beatus sentiat Nullas amor molestias. Florete pulchri liberi, Piis sati parentibus, Virtute vestra vincite Claram parentum gloriam, Dat solus haec Deus bona, Deum timete coniuges: Deus piorum nam thoros, Beat pudicos coniugum. CHRISTOPHORO LEUSCHnero Medico, et Margarithae Glycae. VOs mortalibus o amica turba, Quamuis caelicolum ministra regi, Vestris huc etiam aduoletis alis, Portantes facilem favoris auram. Quae Christus iubet esse sancta, cuncti Eadem gaudia comprobentn necesse est. Cui donare scientiam medendi Dignatus Deus, ingenique lumen, Quid cessat Glyciae tenere colla, Puro candidiora colla lacte? Capta est aspera Margaritha virgo, Et flamma penitus calet iugali, Castis moribus, elegante forma, Et multis animi decora donis. Sed Leuschnere quid ista lentitudo Quid uult? arripe quod Deus benigna Adducit tibi dextera: futurus Tam felicior omnibus maritis, Quam rarae sociatus es puellae. Et tu sponsa viro iugata culto, Optati thalamos adi mariti, Quos cum matre tibi Deus paravit. Tum quaecunque bonae fuere matres, Vincas prole, modestia, pudore: In vestris quoque gaudeatis ambo Doctrina, pietate, Laude natis. BLASIO FABRICIO, ET Odiliae Cratomylianae. SIs castis bone Christe macte taedis, Nutri sancte Deus pios amores, Grates Fabricius tibi frequentat Amplexu suae Odiliae potitus. Grates Odilia accinit, suique Gaudet Fabricii potita taedis. Nardo ut cynnama temperantur Indo, Atque ut vina favo Attico Falerna: Sic et gaudia vestra sic dolores Forti sustineatis ambo corde. Ut viti quoque copulatur ulmus, Ut muris hedera implicatur errans: Sic vestras eadem liget voluntas Mentes perpetuo pioque vinclo. Quid praeter solitum refulget aether, Quae vincit nova flamma nuptialem? Est praesens Deus ipse, qui maritis Spondet prospera cuncta consecratist Quos non pauperies, nec atra morbi Vis, aerumnaque saeva separabit. Ingentis fidei, spei, timoris Olim exempla manent pios, ab istis Numquam coniugibus recedet, ille Qui cum sideribus gubernat aequor. Non solatia derunt vo canti Patrem Fabricio poli potentem: Nec non Odiliam piam et fidelem Mens fida et patiens sacrabit astris. ANDREAE FABRICIO, et Ursulae Ernestae. ANGELUS PRONUBUS Isaci, Abrahami Gen. XXIIII. TU fide tantum, nec Deo Verere fortis credere Andrea, et acer in tuo Fidusque persta munere. Quod fit ministris Angelis, Summique mandato Dei, Hoc esse sanctum, hoc oppido Votis petendum est omnibus. Viro creavit coniugem, Et iunxit ipse conditor Deus, perennem ut cogeret Hoc instituto Ecclesiam. A me pudica et nobilis Rebecca coniunx Isaco, A tortuoso fertilis Euphratis amnes sistitur. Dei faventis numine, Ductu meo, tua prece, Sperata numquam, sed tuo Dicata lecto iungitur. Sis cum tua florens diu, Vivasque laetus Ursula: Dei in timore educite Deum colentes pignora. ANGELUS PRONUBUS SARAI, Raguelis F. Tob. III. Intra cubile quas preces Fudisti et ore, et pectore: Confidet ad aures Ursula, Venere praecelsi Dei. Ventura quae sint plurimos Ut post dies quis noverit: Quis novit olim quae sui Pars sit futura gaudii? Quas ipse naturae indidit Flammas feraci conditor, Has ventilat volens sacri Motuque et igne Spiritus. Per me, vacaret cum preci, Tristi puellae et simplici Sarae Tobias a Nino Ad usque Medos ducitur. Monstrantibus nec es piis Decepta tu parentibus. In cuius amplexus datur Vir doctus, integer, bonus. Sis salua semper cum tuo Andrea, et expers litium, Dei timentes, traditum Ut munus exequamini. AUCTOR SIBI, SUAEQUE. SPONSUS ORANS. PArens poli solique, Deus potens abyssi, Creator Angelorum, Nostraeque stirpis auctor: Te laudo praedicoque, Tuo quod igne nostras Accenderis medullas. Tu coniugem pudicam, Et moribus venustam. Ipse in manum dedistis Preces meae atque vota Fregere, teque frangent, Ut ipse suscitatam Serues alasque flammam. Mortale durat omne Vinclo genus iugali: Tellus per hoc stat, ingens Caelum per hoc repletur. Adsis Deus, tuoque Clemens fave instituto, In cordibus perennem. Nutri piis amorem Quod saepe te dedisti Colentibus maritis, Da quaeso: ne recedat Nostro a lare et cubili Grex sanctus Angelorum. Seu laeta, sive praestas Adversa, mens utraque Sorte acquiescat aequa. Vitam colam per omnem Te mi Deus, canamque Grates bono ac benigno. Tollit canitque iure Vox omnis atque lingua Dei benignitatem. SPONSA ORANS. Deus parens, in uno Qui filio, inque sacrae Laetaris igne flammae: De corde tolle nostro Caecoque perditoque Morsum metus profani. Vitae tibi placentis Deliberationem In intimis alebam Non improbam medullis. Hanc ipse pro paterna Clementia expedisti, Sponsum mihi benigna Dum dextera ipse monstras: Qui seruiens tenellae Nocte ac die iuventae, Non inscius piorum Magister est amorum. Adsis Deus, novumque Vitae rege institutum: Sim de tuis Deus mi Ipsa una filiabus: Sim de tuis Deus mi Ipsa una matribusque, Mores sequar parentum, Fidem colam mariti. Dilectum amor secundus Sit in virum: sed in te Sit primus ultimusque. Tibi pusilla curae Sit turba liberorum: Nostrum thorum ac penates Vultu intuere amico: Quod tu tegis fovesque Sacra favoris aura Omni est ab hoste tutum. ALEXIO PRAETORIO THEOLOgo, et Iustinae Riviae. CARITAS. ACcepta caritas Deo, Et ipse caritas Deus? Flammam pudicis indidit Qui caritatis mentibus. Hanc caritatem mutui Mandans amoris, omnibus Castas amare coniuges Deus maritis praecipit. Idem Deus qui iam tibi Iustinam Alexi tradidit, Tradat perennes, et pias Amoris aeterni faces. Nil dulcius vita haec habet, Multis amara casibus: Quam caritatis coniuges Si iungat arctum vinculum. CASTITAS. Probata castitas Deo, Et ipse casta mens Deus: Qui prima matrimonii Casti ligavit vincula. Puella quid virum times? Saluo pudore coniugem Ames: honestis ignibus Adest Deus, favet Deus. Idem Deus qui iam tibi Iustina Alexium dedit, Det mille casta millies Thori feracis gaudia. Nil femina illa, nil viro Beatius, quam casta mens Et una mens, si vinculo Duos codem copulet. CONCORDIA. Caeli solique machinam Tenet et regit concordia: Hoc tolle nexus vinculum Caelum ruet, ruet solum. Quid esse coniuges potest Inter, suave aut prosperum, Si pectora insolubilis Non vinciat concordia? Quod nunc Alexi, quod genus Instina vitae suscipis, Deus perennis symbolum Hoc esse uult concordiae. Deus favet piis, Deus Idem favet concordibus Pietatis et concordiae Qui regit habenis omnia. HIERONYMO BUCHNERO, et Annae Riviae. BOnis sati parentibus, Pio ligati faedere, Sitis pares maioribus, Vitam probatam ducite. Si gratiam servat thorus Concordiamque mutuus: Nil gratia iucundius, Concordia nil firmius. Tu sponse sis Ieromides, Cultor pudice coniugis: Tu sponsa sis Abigail, Cultrix mariti foederis. Ut Abrahami filio, Ut Raguelis filiae, Cedant Dei clementiae Optata vobis omnia. Is spiritus sacri face, In nuptiis praeluceat, Ut ore, lingua, pectore Deum colatis unice. Sperata tum quae proferet, Thorus pudicus pignora, Deum timentes, per pia Patrum ambulent vestigia. GEORGIO LOCUSTAE ET Susannae Riviae. Gen. III. In sudore vultus tui vesceris pane tuo. LAbor labore vincitur, Sudore sudor tollitur, Si quis laborat in Dei, Sudatque iussus nomine. Non segnis aut iners tuum Munus Georgi tollera: Nam pro laboribus Deus Sua bona vendit omnia. Hic actiones totius Vitae secundabit tibi, Et te fovebit ac tuos Animo paterno liberos. Proverb. XXXI. Mulier fortis panem ociosa non comedit. Matrona fortis ac pia Lanae studet, tractat colum, Nec ociosa liberos Corrumpit indulgentia. Laboriosaque illius Maritus augetur manu? Cordique charae cor suum Curis solutus applicat. Susanna solamen viri, Sexus et exemplum tui, Domus labores sustine, Labor tibi dos patrius. IOHANNI CHENTMANO MEDICO, et Magdalenae Sporerae. COnnubium sanxit Deus, Connubium probat Deust Hic dux tibi est et conditor, Virgo sequendus et puer. Ite hinc proterua pectora, Iniqua sancto vinculo: Legem Dei, mentem Dei Impune nemo spreverit. Cubile castum coniugis Fugisset Abram si suae, Spes concidisset omnibus Ferens salutem gentibus. Quin ipse filius Dei, Data marito, virgine Sic conditoris ordinem Firmans parentis, nascitur. Ideo Iohannes nos tuis Taedis precamur optima: Nos et puella gaudiis Tuis favorem numinis. Honos habendus integro Perennis est connubio: Tali Deus quem diligit, Clemens honorat munere. Tu sponse nacte quam petis, Tu sponsa nacta quem cupis, Grates benigno soluite, Et corde et ore numini. Nil triste et asperam thorus Sentit piorum coniugum, Bonisque cunctas mitigat Praesens Deus molestias. IOHANNI BRAMBACCHO MEdico, et Marthae Sporerae. TErram, profundum, sidera Consors alit concordia: Magalibus, regnis, casis Pax lauta praestat gaudia. Fides domos, amor thoros, Utrosque numinis metus, Integritasque, nubilo Seruat foventque tempore. Ergo Enna quot coloribus, Quot Hybla ridet floribus: Brambacche tot tibi precor Sporera tot tibi, bona. Vobis iugali pronubus Praeluceat taeda Angelus: Qualem Rebeccae dedito Olim marito praetulit. Dein potentis protegat Virtus et aura numinis, Ut absque labe et crimine Sit vester ardor ac thorus. SIMONI ROSTIO, ET MARgarithae Thurlerae. ADeste dulces Angeli Portate amoris vincula, Viro puella iungitur Iam Margarita Rostio. Quidquid doloris aut mali, Amplexibus procul piis Absit, iugalem candida Thorum ambiat concordia. Qui vestra iunxit pectora, Deum timete: qui virum Creavit atque feminam, Sanctos tuetur coniuges. En sponse quod cupis, capis Thori pudici gaudia, Optata das, et accipis Miscesque verbis oscula. Vestram Deus Beans domum, Det pulchra amoris pignora, Duae lacte cum primo statim Docete Christum noscere. Tu sponse florens viribus, Annos adimple Nestoris: Tu sponsa florens liberis, Cumaea vince saecula. IOHANNI WIDEMANO ET Cordulae Thurlerae. TU fave castis bone Christe taedis, Tuque ades sacri thalami iugator, Qui pares annis bene cordibusque Iungis amantes. Fraxinus montes decorat, suaeque Fama Iohannes et honor puellae, Littori myrtus decus est, suoque Cordula sponso. Este felices: anus haec marito, Nec senex sponsae videatur ille, Haec licet canis Hecuben, et ille Nestora vincat. VALERIO CRACOVIO ET Mariae Thurlerae. NArcissum iuvenes carpite feruidi, Pallentes violas nectite virgines, Omnis veris honor versicoloribus Sertis tempora vinciat. Verno Cracovius floridior solo, Et Thurlera rosis candidior novis! Aequales ineunt corporibus lares, Aequales animis thoros. Praestans ingenio, pectore, litteris, Non linquas Valeri dissimiles tibi Natos, qui patriam moribus augeant Famam, qui studiis decus. Annis et facie nobilis, et fide Sis felix Maria, mater et impigra: Et natas numeres non tibi dispares Forma, moribus, indole. BENNONI CLETICIO CONsulari, et Annae Schultetae. SIRACIDES CAP. XV. Sentent. 1. Timenti Dominum Sapientia tanquam praeclara mater occurrit, et ut sponsa virgo ipsum amplectitur. UT mater occursu exsilit Desiderati filii: Deum timenti, filius Sic tendit obuiam Dei. Ut virgo sponsi dulcibus Haeret puella brachiis: Deum colentem filius Sic stringit amplexu Dei. Ergo verendus est Deus, Dei audiendus filius, Ut caelica influat piis Lux veritasque mentibus. Amans Deum et verbum Dei Benno, bonum a Deo bonam. Promissa vitae gaudia Ducit domum tam coniugem. SALOMON CAP. XXXI. Sent. XXI. Fallax gratia, vana pulchritudo: mulier timens Dominum, ipsa laudabitur. UT flatus aurae mobilis Una ter hora vertitur: Sic corporum fallacius Nil gratia est mortalium. Ut prato in herbido rosae Fugax amaenae candor est: Sic aureum formae decus Morbo vel annis deperit. At femina ob seruans Dei, Claro vigebit nomine: Laus eius et per secula Aeterna praedicabitur. Et gratiae et formae bono Excellit Anna: sed Dei est Timore gratiosior. Et castitate pulchrior. FRIDERICO NORMIGERO Musico, et Barbarae Schultetae. SIRACIDES CAP. XXVI. Sent. XXVI. Vigorem aetatis tuae conserva integrum: soboles tua superstes et ingenua valide adolescat. TUmet corymbo plantula, Mox inde dependet calyx, Flos donec erumpat, nova Late coma spectabilis, Odore suavis, gratia Iucundus, aspectu bonus, Fructu utilis, sese suo Augens deinceps semine. Aetatis idem cum vigor, Aevique sanguis integer, Pudore seruandus sacro est Modestiaque sobria: Donec pudicos ad thorum Vocat maritalem Deus, Iubetque coniuges frui Optato amorum foedere. Te Normiger Deus piae Pium beavit coniunge: Quam si pie dilexeris Tua ipse amabis viscera. Ambobus adsit ventilans Ignes iugales Spiritus Dei: bonis et asperis Par ferte gaudium ac iugum. SIRACIDES CAP. XXVI. Sent. XXI. Ut sol mundo oriens de Dei altissimis, ita mulieris bonae pulchritudo in ornatu domus ipsius. Omnem suo sol lumine Certo recurrens ambitu Illustrat orbem, versaque Maerore, gaudio afficit Pallens, coruscus pectora: Nulli molestus, omnibus Acceptus, alti prodiens Excelsa ab aula principis. Virtus honestae coniugis, Menti viri consentiens, Fax est cubilis, et domus Lumen, tenebras dissipans Aduersitatum, laetaque Ornans favore tempora, Levansque acerba:quae datur Dei benigni munere. Schulteta qualis in tuum Venusta virgo et elegans, Est a piis parentibus, Deducta Normiger thorum. Ambo Deum veremini, Sancta fide, iusta prece: Abnutat ille nil suis Rogatus atque creditus. GREGORIO BITIO ET URsulae Maderae. FIDES. FIde Deum, fide virum Colit puella traditum: Deum fide, datam fide Colit maritus coniugem. An Abrahae non est comes Sara exsul exsuli viro? An Rachelim non plus sua Iacobus anima diligit? OBOEDIENTIA. Coniunx oboediens viro Pacem eius in suas trahit Leges:vir aequus coniugis Mentem vicissim subicit. Flexit ferocis obsequens Atossa Persae spiritum: Largus Boozus et nurum Devinciit Noemidis. INVOCATIO. Caelum patet fidelibus Deum inuocantum vocibus: Inclinat aurem ad supplices Alti gubernator preces. Sit auspicatum Gregori Tibi Ursulae connubium: Vestrum thorum pax ambiat, Et sepiat concordia. IOACHIMO CRANEVELDIO ET Dorotheae Maderae. AMOR VERECUNDUS. CUm foret e terrae massa productus Adamus, Primus amor Domini, coniugis alter erat, Dignius in caelis quidquam est quod ametur? in ipsis Suavius aut terris, quam socialis amor? Quo coniuncta duo sunt corpora, mentibus unum, Unum quique Deum simplicitate colunt. Tu duplici Ioachime mihi laudandus amore, Nanque Dei hinc donum diligis, inde Deum. SOCIETAS CASTA. Cetera cum domini fierent animalia verbo, Caelesti dextra conditur unus homo. Unus homo erecto spectabat sidera uultu, Pulchra Dei ut Dominum cernat imago suum. Additur huic vitae consors: nt postera turba Surgeret in caeli multiplicata decus. Dorothea e vestris thalamis Ecclesia crescens, Munifico reddat munera multa Deo. ADAMO SIBERO POETAE et Annae Fusiae. PIETAS. BOno, erudito, nobili Vati Sibero, Fusiae Pudens, honesta, affabilis Taeda thoroque iungitur. Quidquid probatis ac bonis Boni rogatur a Deo, Id omne vestros in thoros Taedasque mitis conferat. Si vestra Iosephi haud minor Integritate sanctitas, Et Asnathae sit clarior Domi ac foris felicitas. VERECUNDIA. Viso Rebecca Abramida Obnubit ora pallio: Mentis verecundae pudor In virgine est dos maxima. Titan velut mundum suo Illustrat omnem lumine: Fulgore sic uxor pari Domum serenat coniugis. Tibi Anna mores candidi, Et forma digna moribus, Moratus et pius tuis In brachiis vir excubat. PATIENTIA. Vires Deus ni sedulis Det mentis atque corporis, Durum est per omne maximo Aevum labori incumbere. Laban sororis filio, Suaeque filiae viro, Mercedem avarus denegat, Quam millies reddit Deus. Adame perfer a Deo Iamiam paratum praemium Coniunx pudica, in asperis Quies, levamen, gaudium. CHRISTOPHORO SCHELlenbergio, et Annae Siberae. ADAE CREATIO. CUm pulcher orbis, claraque Fulsere caeli lumina: Pontusque piscem, et alites Ferasque terra protulit: Illud theatrum splendidum, Non absque spectatoribus Rerum sinebat conditor. Lutum rubens et ductile Verbo moveri, Spiritu Motum adiuvans, dat vivere. Adam vigebat florida Pulcher iuventa, conditi Regnator orbis, et suo Servire non segnis Deo. EVAE CREATIO. Adam iuvat nil divitis Horti tenere copiam, Ursoque turpi, vel fero Nomen leoni ponere: Carere vernantem virum, Mens conditoris provida, Consorte vitae noluit, E dormientis corpore Costam ferens, dat candidae Formamque et ora virginis, Adaeque monstrat, quem novum Pertentat intus gaudium: Haec illa, ait, pars est mei, Eritque semper corporis. ADAE ET EVAE COpulatio. Viro maritam pronubus Deducit ipse conditor, Verboque iungit, cordaque Amore vivo suscitat. Dextra Dei, verbo Dei, Dei sacratum Flamine, Nemo rescindat vinculum. Augete mundum, crescite, Et possidete quidquid est, Tellus quod ampla continet. De stirpe vestra et sanguine, Ecclesiae surgat decus, Ut turba sit, quae me suum Norit, celebret principem. SPONSI SPONSAEQUE celebritas. Vatis Siberi filia Vati datur Schelnbergio, Viro pio coniunx pia, Doctoque docta femina. Lauri virentes, palmaque Amborum Idumaea indua: Deo dicata tempora. Quidquid suum per Filium Plaudente sacro Flamine Promisit almus Conditor, Id omne vobis largiter, Victum, larem, concordiam, Et obsequentes liberos, Vultu offerat pronissimo. IACOBO STRASBURGO ET Magdalenae Blasebalgae.

PSAL. CXII. Beatus vir, qui timet Dominum, opes et divitiae in domo eius.

IUgalibus qui vinculis Se non veretur subdere, Is veritati se DEI Facto fatetur credere. Nam cui marita, liberi, Domus, ministri, ancillulae, Huic cura alendi multiplex Et educandi imponitur. Cui praeter haec, est publicae Tractanda res, et traditus Labor docendi ceteros: Curis tenetur maximis. Haec scire nec sub ducere Segnem sibi se et proximo, Et pronubum sequi Deum, Credentis est opus viri. Iacobus hac spe coniugem Te Magdalenam deligens, Promissa clementissimi Dei rata esse intelliget. Et in bonos, quos erudit Parentis affectum domo Feret, suisque dulcibus Gaudebit olim in filiis. Non sumptus illi deerit Frugalis umquam, non opes Sudore partae, aut ullius Rei expetendae copia. Sin tristius quid accidet, Alta renitetur fide, Fortique tollerantia Pendebit a vultu Dei. Adiutus autem numinis Ope, in domo, inque Ecclesia, Canet Deo, promissaque: Caelestia emirabitur. Parens amoris, in tuo Qui diligis nos Filio, Et Igne sacro, pectus et Carnem rebellem suscitas: Constantis, et recti, et pii Faces amoris suggere Seruaque, Iacobo meo Et Magdalenae coniugi. Sit longe ab illorum thoro Malum omne, defensore te: Non turbet ardentes preces Ignava diffidentia. MICHAELI SCHULTHESIO et Ursulae Strasburgae. NUMMUS LUSITANUS. GEORGIUS FABRICIUS F. VIr culte doctis artibus, Haec patre dante parvula Appono iussus munera. Hic nummus auro purus est: Puram fidem connubii Praecelsus ornat conditor. signum refert imaginem Crucis: nec expers est crucis Vitae hoc genus castissimum. Illa ipsa crux laeto tamen. Est fixa cespite: in cruce Deus piis est gaudium. Circum suaves flosculi Funduntur: ingens fructus est Crucis, coruscans gloria. Sis sponse felix, fer tua Crucem domo, crucem schola? Vinces in hoc signo omnia. Sit illa felix, florida Aetas, benigni quam doces Favore Wicelebii. Heroa nobis optimum Serves IESU, qui sacrum Ecclesiae nutrit gregem. NUMMUS ROMANUS. IACOBUS FABRICIUS F. Virgo decora moribus Castis pusilla ne mei Haec dona patris despice, Ut verus argenti nitet Color fidelis, sic nihil Adulterinum amor probat. Ipse est amor Deus, faces Qui mentibus mortalium Sereni amoris indidit. Hunc ille, sicut ignibus, Plerunque perpurgat cruce, Fulgentioremque efficit. Beata causa es duplici Puella, quod talem a DEO Fratrem ac maritum nacta sis. Frater docet pulcherrimas Artes, et inter candidos Vates Elistri ocellus est. Maritus instruit rudes Annos ad Unstrum, patriae Non degener partus suae. Nobis viros hos optimos Serues IESU, qui bonis Formant tenellos moribus. SEBALDO ET DOrotheae. SPONSO. INgredere optatae placidissima limina nymphae, Indulgeque novis docte Sebalde thoris. Sunt oblata tibi bona plurima:si bona coniunx A Domino est, coniunx Dorothea a Domino est. SPONSAE. Tu quoque nympha tuum complectere pulchra Sebaldum: Est aliquid culto, crede, placere viro. Ipse vir uxoris caput est, uxorque mariti Dulce decus, si quos par modo vinxit amor. IOANNI ET ANNAE. POEna libidinis vagae. AMOS VI. Auferetur factio lascivientium. ARdens inemendabili Urbs Sebois libidine Punita caelitus, sacro Mox arsit igne sulphuris: Nec non procaces Gabaae Cives, cruore insaniam Luunt, malaque turpiter Intercidunt cum patria. Impunis ergo nullus est Impuro amori deditust Odit Deus turpes, boni Odere lascivos viri. PRAEMIA PUDICI CONIUGII. Ad Heb. XIII. Honorabile inter omnes coniugium. VIrum et puellam propria Devinciit Deus manu Magnis et ornat laudibus Et praemiis connubium. Nam fructibus thori, replet Terrae solumicaeli domum, Bonisque seruat et piis In posteris Ecclesiam. Honore dignus est apud Viros honestos lectulus, In quo cubant concordibus Vir et puella gaudiis. VALENTINO SCHEIno et Sabinae Geisae. VEstro Deus connubio Adsit Valentine, et tuis Liget Sabinae pectora Ex intimo praecordiis. Nil triste vobis accidat, Tuto manentibus lare: In Christianorum potest Nil tartari furor thoros. Vere beatus, qui domi Suavi tenetur vinculo, Suosque natos moribus Adhuc rudes format bonis. Bono Valentine alite Ipsam Sabinam amplecteret Nec non Valentinum, pio Ama Sabina pectore. CALIXTO SHEINO IUREconsulto, et Odiliae Heidae. SPectato siderum decus Solem, potentis luminist Ex se creat quod omnia, Aequale sed nibil sibi. Multo genus praestantius. Homo sagacis pectoris, Qui mente prolem praeditam Gignit caduco semine. Hoc auctor ille maximus Terra potens et aetheris. Primo quod ortu prodiit, Potentia verbi efficit. Vivas marite coniugi, Coniunx marito dedita, Ut crescat humanum genus Vagi absque amoris crimine. SEBASTIANO STARCKIO, et Annae Ernestae. TOBIAS, TOBIAE FIlius, orans. O Domine atque Deus nostrorum sancte parentum Collaudent nomen cuncta creata tuum. Caelum, terra, fretum, fontes et flumina: et in se Haec ingens mundi machina quidquid habet. Puluere de terrae tu primum fingis Adamum, Consortemque Euam iungis habere thori. Nec Deus o, brutos stimulante libidine sensus, Coniugium Sarae fervidus opto meae: Sed me sola tenet spes dulcis prolis, ut olim Te laudent nati secula cuncta mei. SARA, RAGUELIS filia, orans. O miserere Deus, Deus o miserere precantum, Quo noster vigeat conciliante thorus. Sit felix, mihi quem iungis, meus ille Tobias, Nilque habeat Sara carius ipse sua. Iungimur utque annis pariter iuvenilibus ambo, Sic ambos pariter cana senecta premat. Unica cura sumus miserorum sancte parentum, Salva sit auspicio vita domusque tuo: Ut nos, nostraque te celebret, tibi dedita proles, Et nomen merito tollat honore tuum. WOLFGANGO EILENBURgio, et Margarithae Othobachiae. INtegram vitae scelerisque purant Coniugem donat Deus, et maritus Hanc Ophyraeo pretiosiorem Iudicat auro. Inscium culpae, placidumque morum Dat virum castae Deus, uxor illune Credit Eois quoque pulchriorem Esse lapillis Casta Wolfgango modo Margaritha Iungitur, castis bona verba taedis, Et sonum cantus ferat auspicati Turba sodalis. Sit domus florens, sine lite lectus, Mutuus candor, parilis voluntas, Tristibus rebus pia mens, vicissim Grata secun dis. Ter quater felix dominum timendo, Tui vias carpit sine fraude rectas, Quique alit duro manuum suosque Seque labore. Illius sicut speciosa vitis, Singulis uxor revirescit annis, Ludit obsessam quoque turba circum Plurima mensam. HENRICO BERO, ET Catharinae Fritiae. SERTUM SPONSI. CAtharina iunge immarcidos Morum bonorum flosculos Sponso corollam: quam tua Nexam manu, datam manu Ostentet omni tempore. Sit circulus timor Dei, Pudor venustus taenia, Fili color, porracinus Ianthinusque, mutuae Coniunctionis indices. MONILE SPONSAE. Henrice prome gemmeum Virtutis intactae decus Sponsae monile, quod sinu Colloque detractum tuo Gestet perenni vinculo. Micet per ambitum fides Aurata: flammeusque amor, Fulgor smaragdi, tortili Lucens metallo, floridam Signet thori concordiam. GEORGII FABRICII CHEMNICENSIS CARMInum Liber Secundus. DOMINO WILHELMO PRINcipi Oraniae, et DOMINAE ANNAE MAUricii Saxoniae Electoris filiae. PRINCEPS Wilhelme, nobili De gente Nassaensium, Sanguis Adolphi Caesaris: Sanguis Potentum principum, Olim ducum Geldrensium: A stirpe cuius plurimi Fama per omnem splendida Fulsere Martii duces. DVX ANNA, nata Saxonum Fortissimorum sanguine, A matre avitum quae domo Ortum trahis Brabantia. Tu Maurici bona filia Proneptis Alberti ducis: Qui pallor hostium, et duo Belli fuerunt fulmina. Vos coniuges iungit Deus, Et vestra spectat gaudia: Quae patriae, quae ceteris Sint auspicata gentibus. De stirpe vestra prodeant Nati, parentum qui decus Et facta iustis inclitae Adaugeant honoribus. IISDEM. Caesarea iuvenis de stirpe creatus Adolphi, Armorum atque togae clare Wilhelme decus: Annaque Saxoniae celeberrima gloria gentis, Inclita Victoris filia Mauricii. Coniugio vestro Rhenus gratantur et Albis: Unanimes factae Rhenus et Albis aquae. Tu priscos superes atavos virtute Wilhelme, Matre pudicitia sis prior Anna tua. Gaudia sint vobis, populis sint prospera vestris, Sentiat et concors prospera fata thorus. PAULO VOGELIO IUREconsulto, et Magdalenae Neviae. Contra Alexin et Philemonem comicos, pro feminis. MAvult poeta Thurius Infamis esse, quam iugun: Captus subire uxorium: Nam pauperi uxor est onus, Domi serens calumniam: Et diviti molestia, Monstrans foris superbiam. Infamis es, qui sexui Formosiori et blandulo, Et contumeliam facis Matri tuae, quae mensium Decem labores perdidit, Dum candidum praebet leve Conuiciatori diem. Infamis es, domesticos Et coniugales qui deos Socco lacessis impio: Quorum educatus in foco, Gestatus inque brachiis, Et altus ubere ac sinu, Pimplaea scandisti iuga. Nugatur esse maximum Malum Philemon coniugem, Quam nemo sanus duxerit Umquam absque paenitudine, Facti sui quem paenitet, Aut impudens aut improbus, Quid perpetret, non cogitat. Nugator es, qui iudicas Malum, quod ipsa conditrix Natura, quodque gentium Mores viritim comprobant: Nec est malum, quod adiuvat Nos in malo: et si sit malum, Virtute corrigi potest. Nugator es, qui copulam Malam putas, per quam genus Producitur mortalium: Ni sit malum, quod te dedit Mater theatris, Musici Quaestus avarum, et dulcibus Parcum Camoenis hospitem. At tu Vogele deditus Honesto amori et vinculo Agis sapisque rectius. Nam consulens famae tuae Partoque pridem nomini, Praesens honoras seculum, In posterosque gratus es. Tu cultus ingeni bonis, Disertus ore litteris Politus, hospes Gallias, Et regna vidisti Itala. Tu nunc in aula splendido Fulges honore, patriae Sperata portans commoda, Nomen mariti iam tibi Continget, et dehinc patris: Utrumque dulce, optabile. Vives tua cum coniuge Longinqua felix tempora, Amansque patriae decus, Vives tuis in liberis. Erit thori inclitum tui Decus, venusta Magdalis: De stirpe nata, quae tulit Et dignitate, et artibus Viros celebres maximis. Nam Neviorum nomen est Astro Orionis clarius. Pater puellae enim regit Currum atque habenas patriae, Quas eius olim gesserat, Cum morte deponens, avus. Honore frontis laureo, Fide et Iohannes, arteque Cum fratre fulget Caspare. Donis tuis, et virginis Tibi dicatae moribus, Affinitate talium Felix virorum, macte sis Virtute, magno pectore. Te nostra semper gaudeas Viro utili res publica. ANDREAE MYLIO, ET Margarithae Rotermundae. IUngitur claro iuveni puellae Clara: spectatae pietatis ambo, Inque flore aevi melioris ambo, Ambo solamen patriae et suorum. Ore facundo Mylius, vetustum Exprimit lingua Latium expedita. Ille amicus principibus fidelis, Ille patronus studiis perennis, Nominis fama Boreale littus Implet, et septem meritis Triones. Ore laudatis quoque Margaritha Gratia tincto superat Sabinas: Sic manu lanam tenera eleaborat, Coniugem ut regis superet Pheraei. Plus tamen virtutis honore fulget, Et verecundi specie decoris. Angeli cingant comites, et adsint Faustitas, concordia, pax, pudorque, Cunctaque optatis potiora: clara Iungitur claro iuveni puella. TILEMANO STELLAE MAthematico, et Helenae Rotermundae. NOn fortuitus est pius Amor piorum coniugum, Quos copulat iunctissimis Caeleste numen vinculis. Abigaelis hospitae Iessaeus incensus fide: Et Stella Catius Saxoni Exarsit hospes virgine. Se terra Stellae, et aequora, Ac ipsa debent sidera, Qui litteris et artibus Montes celebrat patrios. Ornat Rotermundam pudor, Genus, venustas et vigor. Quae compta non monilibus, Sed aureis est moribus. Dotate sponse nobili Beatus es connubio: Ditata sponsa coniuge Felix es optatissimo. Axis quot ardet arduus Stellis, vigetque aestas rosis, Sperata tot vobis sacri Vota expleat Deus thori. CHRISTIANO SAGITtario, et Catharinae Zeunerae. MARITUS. BOnus maritus est datae Custos paterque coniugis, Illamque iudicat sui Partem tenacem pectoris. Non asperis conuiciis, Sed mollibus sermonibus, Connubiorum assuefacit Parere sanctis legibus. Absens tenet, praesens colit, Amica lecti foedera, Bonisque natos erudit Cum litteris, tum moribus. Seu leta lux effulserit, Iniqua seu sors presserit: Non ille ponit coniugis Curam pudicae mutuam. UXOR. Uxor decoro sobriae, Quae gloriatur nomine, Colit Deum, colit virum, Natos alit, regit domum. Spiras, monile, purpuram Nihil moratur, aureum Amat pudorem, gemmeam Amplectitur modestiam. Mores utri putat sibi Legem, volens obtemperat, Novit tegitque si qua sunt Sui mariti crimina. In tristibus solatium, In prosperisque gaudium, Adversa fert constantia, Ornat secunda gratia. AMBROSIO CLAVIGERO, ET Susannae Stumpelae. IUngitur auspicio felici nupta marito, Susanna Ambrosio Stumpela Clavigero. Uxor nobilior gemmis, speciosior auro, Quae studiosa Dei, quae studiosa viri. Vir quoque divitiis melior, robustior aere, Quisquis amat nuptam sidus, amatque Deum. Illa suos longo numerabit in ordine natos, Campano veluti vitis adulta solo. Hic bona felicis numerabit plurima vitae, Ut spolia infesto si quis ab hoste capit: Bis vestri flagrent concordes semper amores, Ut iunctae spirant et rosa et ambrosia. CASPARI EBERHARDO et Magdalenae Creucerae. VIRTUS VIRORUM. Paulus ad Ephes. VI. SIc bonus uxorem vera pietate maritus Diligit, ut partem noverit esse sui. Uxorem nam quisquis amat, se diligit ipsum: Se dominum uxoris, seque scit esse patrem. Non rigidi uultus, non saevi pectoris ira Coniungunt animos, conciliantque fidem: Sed faciles mores, et blandae gratia linguae, Sunt duraturae vincula amicitiae. ORNATUS MULIERUM. Petrus, I. Pet. III. Non calamistratis incedere crinibus ornat Uxorem, aut varia ducere syrma stola. Nee pictae mitrae, nec torto circulus auro, Nec tenerum claudens mollis aluta pedem. Sed placidi mores, et criminis inscia vita, In charumque fides obsequiumque virum, Hic quondam priscis ornatus in Heroinis, Extulit illarum nobile ad astra decus. BARTHOLOMAEO CLAmorino, et Walpurgi Troezeniae. QUi vos remotis in locis Ignota iunxit pectora; Is seruet uno nunc thoro Optati amoris foedera. Ut Bathuelis filia Tharae nepoti iungitur. Sic vos beato coniuges Vinciminor connubio. Sponso labores praecipit, Sponsae dolores praecinit: Sed et labores adiuvat Deus, et dolores mitigat. Labor piis solamen est, Dolorque recreatio, In hoc Deum qui sentiunt Adesse praesentem statu. Hic autor est connubii, Tutor piorum coniugum, Vereque credentes sibi Nullo relinquit tempore. Vobis hic adsit, omnibus Volens periclis liberet: Nec vestra in eius unicum Fides vacillet Filium. IACOBO COLBINGERO, et Annae Smidiae. IAcobus Annae mutuam Dedit connubii fidem: Non sic beantur ceteri, Queis nullus est timor Dei. Quam firmat ipse conditor, Quamque exstruit Deus domum Vel sub levi tibicine, Nullo movetur turbine. Firmat sed illam, quam sacrum Per matrimonii iugum, Pudore fulcit coniugis, Fide mariti sustinet. Absint ab hac molestiae, Lites, metus, iniuriae: Eius columnae sint, amor Deique, amorque proximi. IOHANNI HIPPOCRENIO, et Ursulae Stentiae. SEnex alumnus ut Sami, Crotoniatis praecipit: Sic nunc Iohannes supplicene Vides ad aras Ursulam. Puella demisso preces Fundit iugales lumine: Quae te patronum, te suae Curae lenimen inuocat. Hanc tu maritalis sacro Dignare tecti limine, Tuoque deductam thoro Longo sub amplexu fove. Fausto guberna numine, Fido tuere pectore, Quae te patronum, te suae Curae lenimen inuocat. Coniunx ad aram iungitur, Coniunx ab ara ducitur: Inspector ante aras Deus Est ara confidentibus. Foedus sit illud prosperum, Concors novum sit vinculum: Ut illa gaudeat pio Viro, pia tu coniuge. SEBASTIANO FROLICHIO, et Mariae Harderiae. AMoris auctor est Deus, Amoris, ipse quem movet Sui flabello numinis. Quaeque ipse iungit, iuncta sunt, Manentque iuncta, Caecia Turbante nulli, pectora. Pegnesus a Polnitio Distat procul, sed limpidis Iam confluunt amoribus. Sebastiano sis favens Deus, tuae prolixa des Promissionis munera. Clemens mariae sis Deus, Noscatur inter ut bonas Matres, celebri nomine. Ditare res est (credite) Deo expedita: qui pios Gaudet beare pauperes. IOHANNI TETELBACHIO Theologo, et Susannae Faustae. AGUR. Proverb. XXX. Sent. II. Omnis sermo Dei perpurgatus, clypens in se fidentibus. QUisquis Deum audit, is quoque Auditur a Deo: preces Nec ille mittet irritas, Vultum levans ad aethera. Quisquis Deum observat fide. Seruatur a deo: nec est Ullum invenire, quam sidem, Ancile aheneum magis. Deum roganti ostenditur, Deum colenti traditur, Commune vetum singulis Susanna Tetelbachio. LAMUEL. Proverb. XXXI. Sent. XIIII. Vir mulieris fortis, clarus in populo est, cum assidet ipse terrae senioribus. Uxor bona, alti numinis Donum est, nec illa ulli datur Quem non amat Deus, cui Non sanctus adsit Spiritus. Est pulchra fortitudine, Decens eboedientia, Modestia spectabilis, Susanna Tetelbachii. Cui talis uxor contigit, Ab omnibus feret decus, Interque cives patriae Primus sedebit nobiles. ALEXIO HANIO, ET Annae Faustae. UT in corona flosculi Nectuntur omnes ordine, Varii, salubres, nobiles Colore, odore, germine: Sic in puellae moribus Piae, verecundae, probae, Fides, pudor, modestia Pulchro implicantur vinculo. Ut in catenis complices Anelli adhaerent inuicem, Nec primus unde aut ultimus Sumat vides originem: Sic mens mariti, deditae Ardore vincta uriginis, Inde usque ab ultimo manet Semper tenax exordio. Annis, amore compares, Compage vos Deus pari Iungens, Alexi, det tui, Sit Anna consensus thori. Haec vota firma sint, deu: Tuo favore perfice, Te sic honorent liberis Uxorque virque mentibus. AEGIDIO MORCHIO IUreconsulto, et Magdalenae Sulciae. TUos amores Aegidi Blandos, pudicos, cereos, Non Aegis ulla vertat in Toruos, proteruos, saxeos. Ut diligit Christus pian: Aeterno amore Ecclesiam: Sic curet ut corpus suum Dulcem maritus coniugem. Ut pendet a Christo piae Inuicta spes Ecclesiae: Sic a mariti brachiis Amor fidesque coniugis. Haec sancta pangens foedera Deus, probans haec munera, Labem tegit, prolem inserit Suo tenellam coetui. Vestris hic adsit gaudiis, Favente prosper numine. Nanque esse praesens cui negat, Est Lydus in meridie. ABRAHAMO FUSIO, ET Annae Hausmanae.

Psal. CXII. Generationi rectorum benedicetur.

FElix Ulyssis lectus est Propter pudorem coniugis: Felix et Admeti thorus Uxoris ob miram fidem. Sed ille deamans anum Tetendit arcum: naeniam Hic consecravit mortuae. At Fusii recens mei Felicior multo est thorus: In quo fides, in quo pudor Florens et aetas virginis, Nec arma sunt aut naeniae. Sit gaudiorum conditor Abrame gaudiis tuis Praesens, et illa singulis Tibi diebus augeat. In Fusii viget domo Doctrina, candor, sanctitas: In patre quae tuo omnibus Et fratre clarent seculis. Non illi opes malas suis Liquere, mundi somnia: Sed plangit illum Ecclesia, Et maeret hunc Respublica, Sit ille supremi patris Amor perennis, lectulo Tuo Anna praesto, nutriens Amorem amoris fomite. Hausmana gens est nobilis Virtute, dignitatibus, Viroque, cui unum nostra vix Parem tulere tempora. Quantum est decus tibi ac tuis Puella, transferri e pia Domo in piam: mox a Deo Pios habere liberos? LAURENTIO STROERO, et Annae Neuberae DEus superbis hostis est, Est hostis impuris Deus: Nam mitis atque casta mens Quod mite castumque est, probat. Obtemperans ergo Deo Laurentius, superbiae Se monstrat hostem, se Dei Verum esse cultorem sui. Et Anna flagrans ignibus Dati mariti fervidis, Lasciva vitae gaudia Sacro instituto reprobat. Ergo piis his coniugum Adsis duorum vinculis: Tu qui superbis hostis es, Et hostis impuris Deus. GABRIELI THOLAE ET Annae Haniae. INclusus auro fulgidus Velut pyropus emicat, Accendit et noctis vagas Claro tenebras luminet Vidisti in Adriatica Qualem urbe, Thola quae tuae Regina Brixiae imperat: Sic iuncta formae virginis Lux enitet modestiae, Decusque famamque omnibus Apponit actionibus: Qualem Deus iunxit tuo, In Albis urbe principe, Amice Thola lectulo. Est erudita vox mei, Est artifex Tholae manus, Claris viris, et inclito Probata Saxonum ducit Sed ulla vox, nullae manus Ei dicatae virginis Laudem expriment modestiae. Nox stellis illa clarior Futura, qua tu Gabriel Tuum pyropum dulcibus Tenebis Annam amplexibus. Beata sint vobis diu, Quae coepta sunt bono omine. Boni cubilis gaudia. IACOBI LOSII PLACENtini, et Margarithae Tholae Brixianae. NIl Musica festivius, Amore nil iucundius: Delectat omnes Musica, Amorque frangit pectora. Taurominensem cantibus Sami senex emolliit, Et margaritha te suo Losi lepore vinciit. Tu Musicae Losi decus, Tuaeque laus Placentiae, Flores in aula Saxonum Ducis, secundus nemini: Ornatque te tuus socer Palma Benedictus duplici, Mutae poesis artifex, Princeps sonorae Musicae. Ut convenit chelys lyrae, Sambuca Magidi, sonis Claris remissi ut concinunt, Modisque Lydi Doricis: Sic inter vos et mutua Consentiant concordia Mentes, amores, et ioci, Connubiorum vincula. WOLFGANGO LEOPOLdo, et Angelae Beiniae. ARANEA. LAboris auctorem Deus Illa artifex aranea, Suis tenellis cassibus Probat: tenebras ad nigras, Seu solis ad facem aurei, Cum de fenestra vel trabe Operosa nectit retia. Nil retia illa, nil labor Prodest, nec ipsi aut alteri. Laboris est autor Deus, Hanc ante nobis lumina Domi locans imaginem, Nostri admonet nos muneris. Non ille te Wolfgange vult Maritum inertem vivere: Non ille te vult Angela Esse otiosam coniugem. FORMICA. Formica parua industriae Exemplar haud ignobilis, Gaudere monstrat asperis Ipsum Deum laboribus. Terens frequentem semitam, Frumenti aceruos exstruit, Tenuia saxis imprimens Horrentibus vestigia: Per integros fervens dies, Urgere pertinax onus, Invicta duris cedere, Noctes serenas adicit. At impedita ab imbribus Curat domi, vallum struit, Orasque rodens stirpium Spem messis aufert noxiae, Sibi laborans, et suis Parcens avara parvulis, Matrem bonam, atque heram domus Vigili instruit solertia. Sic et tuis usque Angela Formica sis in aedibus, Studio augeas ut patrias, Cura maritales opes. APIS. Labore Apis res efficis Miraculosa maximas, Et signa providentiae Dei exhibet mortalibus, Centro, pietate, viribus, Operosa, casta, sedula, Coercet, odit, corrigit Furtum, libidinem, ocium, Regi fidelis obsequi, Servire et optimatibus, Iniuncta alacris perficit Omni absque lite munera. Nullo loco, nullo datum Opus remittit tempore, Anus fovet, paruas alit, Suas et aequales iuvat. Nec utilis soli sibi Est, aut suis Quiritibus: Eius fruuntur dulcibus Homines, Dii, laboribus, Wolfgange sis scholae tuae, Et patriae nunc alteri Apis, bonorum proferens Morumque et artium bonam In secla longa copiam. PETRO GLASERO, et Sarae Olsnerae. PRAECEPTA CONNVBIALIA e Phocylide. NE maneas caelebs, sed debita munera redde Naturae, claudas ne triste inglorius aevum. Nam velut es genitus, generis quoque semina seruae, Dilige iucundam sociam vitaeque thorique. Namque quid est melius, vel vita suavius omni, Quam si sponte viro prudens obtemperat uxor, Uxoremque colit placidus sine lite maritus? Connubio ne iunge malam: quia nulla voluptas, Uxori ob magnae famulari praemia dotis: Magnanimos inquiris equos, catulumque ferocem, Et cervice alte gestantes cornua tauros, Uxoris nulla est aut ultima cura pudicae. Nubere nulla viro credit sibi femina turpe, Dummodo sit dives nummorum, dives et agri. DE EDUCATIONE LIBEROrum. Ex eodem. In genitos ne sit facies truculenta parentum, Sed miti tristis gravitas condita lepore. Peccantem natum monitis obiurget amicis Mater: si dictis eius non commodet aurem, A senibus, tota vel castigetur ab urbe. Nec calamistrati puero sint fronte capilli, Vertice neve maris sinuosos necte corymbos. Forma viros neglecta decet, sed culta puellas. Custodi teneros puerinon segniter annos, Virginis et serva bene clausis limina portis: Nec patere ante domum det se prius ipsa videndam, Quam petat optati veneranda cubilia sponsi. Non levis est faciem laudatam cura tueri. IOHANNI GLYCIO ET Catharinae Misnerae. Siracides cap. XXVI. Sent. I. Vir bonae mulieris, beatus est: numerus annorum eius duplicabitur. ILle ter felix, quater et beatus, Cui thori consors, socia actionum, Moribus pulchris datur, et pudoris Laude venusta. Ille non ullo minuetur aevo, Sed suae aetatis duplicabit annos, Atque fortunam feret irretortus Semper utramque. Sit tibi talis Catharina coniunx, Cuius in dulci gremio quiescens, Senties incommoda nulla morum, Nulla laborum. Siracides cap. XXVI. Sent. II. Mulier industria oblectat virum suum, et annos eius cum pace traducit. Uxor optati columen mariti, Tristis oblectatio blanda vitae. Quae colit, nulli temeranda, sacrae Foedera taedae. Uxor extendit iuvenile tempus, Temperat quosuis animi dolores, Quae domum curat, domus omnis et quam Sancta veretur. Mente Iohanni placitura tali, Non tibi aut illi deerit levamen, Non amor vestro est fugiturus ullo, Tempore lecto. ANDREAE ALENPECIO et Annae Smidiae. VEstris adest praesens Deus Andrea et Anna gaudiis, Qui caritatis mutuo Vos copulavit vinculo. Vestris erit praesens Deus In posterum complexibus, Discordia si mutuum Non ruperitis vinculum. Libido Spartam perdidit, Libido Troiam diruit: Nihil proteruum aut impium Deus tuetur et iuvat. Atque connubialibus, Quos ipse sanciit, thoris Adest, suoque coniuges Pios respectat numine. Opus Dei nunc noscite, Opem Dei nunc posite. Pax, gaudium, concordia Coniuncta firmet pectora. Sic videbitis thori Iucunda vestri pignora: Sic sic nitebunt aurea Andreae et Annae tempora. IACOBO SCHADIO MEdico, et Ursulae Keilhamerae. VIro erudito, in ardua Arte, et polito moribus Puella blanda et elegans Forma ac pudore, numinis Pace et favore traditur. Arridet illis gaudiis Caeli serenum, quae Deus Permisit auctor, quae Deo Volente melle plena sunt, Et felle foecundissima. Sed fellis id quod incidit Tenax fides, et tollerans Pectus piorum mitigat: Et melle laesis saepe sunt Iucundiora sensibus. Ut turtur et ciconia Prolem, parentes, comparent, Miris amant effectibus: Sic vestra crescat in dies Fides amica singulos. Ut vitis ulmum brachiis, Smilax, et helcine, atque helix, Saepesque murosque implicant: Sic usque et usque amplexibus Ludatis in concordibus. Ut maltha iungit marmora, Ut colla saxa: glutinum Sic gratiae ferruminet, Et te Iacobum Schadium Et te Ursulam Keilhameram. NICOLAO KEILHAMERO et Mariae Crucigerae. VITIS. VItis tua orta noblili Bonae arboris de palmite, Nunquam carebit fertili Propaginis dulcedine. Vallabit illa floridis Mense decorem pampinis, Implebit illa pinguibus Mustis profundas serias. Han ipse mandat carpere, Et annuatim condere, Monstrator, auctor, conditor Deus feracis vineae. LABRUSCA. Labrusca caelebs, horrida, Claustris inaccessa inuiis, Deo repugnat, impiis Damnata voti legibus. Pulchram ligans Keilhamere Crucigeram complexibus, Puras benignum credito Deum fovere flammulas. Quem sentit innocens adhuc Adamus omnis criminis, Non est amor Dei prior, Antiquiorve coniugis. AUGUSTO HERCEBERgio, et Magdalenae Mutiae. FICUS. FOecunda ficus, fructibus Est nota de dulcissimis: Suae arbori pulchrum decus, Suoque cultori cibus, Aluo bona et pulmonibus Lactente ruma carpitur. Connubii fructus quoque Ferax, salubris, melleus, Ornat domos, et civibus Replet bonis rempublicam. Auguste posteri tui Bene educati, moribus Et literis, olim tuam Honore tollant patriam. MARUSCA. Marusca agris degener, Horrens, inersque, nascitur Tantum focis et ignibus. Ludit viatoris famem, Fallit coloni gratiam. Sic qui colunt recessibus Sartaginem ollamque abditis, Nigro et cucullis horridi: Vetant thoros, vitans domos, Hostes Dei, hostes publici. Tu Magdalena coniugem Colens, et edens liberos: Simul colis Deum, simul Locupletas prosapiam. IOANNI ROSIANO ET Rosinae Heuslerae. ROSAE. NIhil roseto pulchrius, In quo rubrae cum candidis, Cum Tusculis Alabandicae Miscentur inuicem rosae. Quas aura missa a vespere, Vento feraci cum fovet, Spirans per hortos et nemus, Odor suavis funditur. Nunc cum rosis iunctae rosae Uno seruntur hortulo, Haerentque candidis rubrae Uno locatae lectulo. Quam nunc Rosianus optime Suae Rosinae convenit, Amore iuncta nomina, Et iuncta fatis pectora. Rosis coronemus caput, Quis flos caducus et brevis: Nostri simul fugatia Aevi putemus tempora. Spargamus in templo rosas, Laeto sonemus carmine: Grato piorum nam preces Penetrant odore sidera. Ornemus et rosis thorum, Sacris dicatum gaudiis: Sunt castitas, amor, fides Apti colores coniugum. Vobis beato hoc nomine, Beatioris omine Adsit Deus, qui mentibus Ignes pudicos indidit. PAULO PAPAE, ET Odiliae Pflugerae. ROSA VERNA. HOc delicato Cypriae De flore sertum, candida Textum rosa, dulcis tui est Imago matrimonii. Brevis voluptas omnis est, Caduca forma, aetas fugax: Ut mane decerpta est rosa, Quae languet ante vesperam. Amittit at rosa ut suam Brevi iuventam, eam tamen Seruat potestatem, efficax Ut sit medela corpori: Maritus acer, sedulus, Uxor pudica, oboediens, Nullius aegritudinis Mutant amorem incommodo. Languentis est gratus rosae Adhuc odor: nec desinit Quamuis malis exercitus Amor bonorum coniugum. Iucunditate perpeti Te Paule, teque Odilia Delectet, ut rosae decus, Virtus, fides, integritas. TOBIAE MOSTELIO, ET Elizabethae Trostiae. LILIUM AESTIVUM. AEstate prima lilium Pictos quod ornat hortulos, Iunonia mamma satum, Candore floret lacteo, Et halitum iactat procul, Tum grata delectatio est Odoris acrimonia. Aetate firma firmior Praecordiis amor calet: Quem non Cupido, non Venus, Bonis piorum in mentibus: Sed ipse promovet Deus, Levatque, praeter incidit Spem quidquid aestuosius. Mostelii est flagrans amor, Amorque feruens Trostiae, Fructusque spirantes feret Et candidos Ecclesiae: Cum grata taedae pignora Ambo videbunt, et Dei Cultum tenellis inserent. IOHANNI HENRICO, ET Ursulae Gigantidi. NARCISSUS AUTUMNALIS. NOn usitato ceteris Narcissus herbis tempore Comat, rubente purpura, Serum nihil, verum quod est Usu atque pulchritudine. Nec ullus est amor suo Qui flore non amabilis, Cultuque iucundissimus, Modo a Deo profectus est, Et cum Deo inchoatus est. Ducis gigantis filiam, Vatis boni atque nobilis, Henrice, quae mores patris Mites, pudicos, aureos In filiis tibi exprimet. Nempe elocat natam pater, Dulcemque mater filium, Post se relinquant ut sacrae Partum beatum Ecclesiae, Summoque cultores Deo. Ut sera tandem secula Cernant in abnepotibus Aut in sobrinis, gloriam Gentis Deique crescere, Cum laude, honore Ecclesiae. NICOLAO HANIO ET Evae Faustae. VERATRUM HIEMALE. CUrat Melampus Proetidas Bruto furore percitas, Plantae medela nobilis Brumae virentis tempore. Amor procax, insania est. Communis ipsis bestiis: Absumpta quem sanant sacre Veratra matrimonii. Tu Nicolae dum fugis Vitanda, amores improbos, Uni puellae dedicas Aevi integrum florem tui. Nunc Eua in amplexus tibi Christo ligante traditur: Quae patre Fausto moribus Imbuta spectatissimis. Non oscen argutus parit Oestrum furens: et uberi A patre matreque optima Raro proterui prodeunt Nobis modestas filias, Das Fauste, matres fertiles, Obtemperantes coniuges, Fidasque custodes domus. Faxit deus, ne umquam tibi Nobisque, vera gaudia Desint nepotes, qui Deum Laudent, honorent, invocent. IOHANNI MORTICIO ET Veronicae Medlerae. MOrticio Veronicam Viro pio, nuptam piam Iungis Deus: sis foederi Praesens tuo, sis pronubus Viri pii, nuptae piae. Ecclesia Morticius Te Sunderhusia docet Exemplo, et ore, et morbus. Ecclesia Numburgica, Veronicae docuit pater Fide, gravitate, pectore. Suis reliquit posteris Medlerus, id quod linquere Piis suetum est: optimum Nomen, sed haud magnas opes, Natas reliquit, moribus Pulchras, pudore nobiles, Integritate divites: Viris locatas optimis Et eruditis, qui suum Socerum sequuntur, et sacris Templis docentes imperant. Nil regna Cyri, nil Midae Montes greges've Tantali. Habere praesentem Deum, Dei faventes Angelos, Vincit potentum copias, Domum Neronis auream. Panis satians, non obruens Purum salinum, fontium Aquae salubres: Persicis Coenis, culullis grandibus Sunt praeferenda divitum. Vivas Iohannes cum tuae Uxore felix, in sacro Constans, fidelis munere. Medlera vivas cum tuo Valens, beata, coniuge: Sit plena vobis urnula, Capaxque guttus, et mero Aquale abundet Biblino, Iungat Deus, seruet Deus Viro pio, nuptam piam Morticio Veronicam. IACOBO PRESCHERO, et Evae Steniae. storgai\ tw=n suzu/gwn. NOn aspis absque compare Prorepit ex antro; malum Inter venena maximum: Ut laesa forsan altera Si sit, secum trahat tamen Mortis superbam vindicem. Nunquam relinquit comparem Illa auspicata nuptiis Cornix, vetustis moribus Cantata cum Thalassio, Quae morte functo compare Servat pudicum nidulum. Iacobe te decet bonam Amare semper coniugem: Euaeque, sicut proprii Habere curam corporis, Cum qua quietum transigas Alter Philemon seculum. Teque Eua par est optimo Parere submisse viro, Tuumque Iacobum intimis Semper vereri affectibus, Longos ut instar Baucidis Laudata in annos floreas. Pulchrum est favore mutuo Iunctos teneri coniuges, Multiplicique tempore Pari iugari vinculo, Ab altero nec alterum Rebus molestis deseri. FELICI ZIMMERMANO et Sibyllae Mathesiae. storgai\ tw=n fusa/ntwn. NOn maior ullus est amor, Parentum amore: baiulat Foetum ursa deformem, suum Tum glaucus ore devorat, Et ore partum reicit. Panthera raptorem insequens Fatigat, et delphin volens In rete cum prole insilit. Qui non amat suos, feris Est bestiis immanior. Qualis Medea viscerum Atrox suorum carnifex. Romana qualis Pontia Livore vincens viperam: Quarum a nefandis dexteris Sol ipse uultum condidit. Sed monstrat affectum pium Pater pius, qui filiae Piae maritum destinat Pium, iubetque ambos Dei Nato potentis fidere. Visurus ipse protinus Stirpem piam, quae caelica Possessione gaudeat. Felix eo ipso nomine Tu sponse, cuius in thorum Sanguis boni Mathesii, Coniux Sibylla traditur. Huic vos vicissim iam seni Amorem, honorem, gaudium Quibus potestis, viribus, Fide, pietate ostendite. Altoribus nati valent Nunquam vices reponere, Nunquam socero dignas gener Grates fideli reddere, Ut ille vitam, ut iste opes Profundat: at qui munera Agnoscit illorum memor, Partem bonam iam rettulit. ADAMO GRYPHIO ET MAriae Kirchbachiae. storgai\ tw=n suzu/gwn. O Ter beati liberi, Suos parentes qui colunt, Et absque consensu nihil Audent eorum: qui senes Fovent, honorant, nutriunt: Instar palumbi lectulum Parant, et ut ciconia Tergoque et alis sustinent. O dulce naturae decus, Sacrum genus volucrium. Fert patrem Agave, viribus Exhaustum, et Aeneas rapit Suum e Pelasgis ignibus. Natique Cydippen duo Iugum trahentes devehunt. Gryphi patris qui cultor es, Matrisque tu Kirchbachia, Sperate quae Deus bonis Promittit, et vestros bene Rursum educate liberos. Qui vos amoris mutui Pari ligavit vinculo, Vestrae domus et lectuli, Mensaeque custos fidus est, Totius et vitae arbiter. IOANNI OPORINO, ET Elisabethae Holdzachiae. DEus laboribus bona Si vendit, Alcides minor Felicitate Oporino: Laboribus si sunt pia, (Ut sunt) parata praemia, Debentur ampla Oporino. Fert vertice urnam Paeonis, Natum sinu, colum manu, Equumque ducit brachio: Par una multis femina. At nemo Oporini potest Magnos labores dicere, Doctis et elegantibus Quos ille procudit libris. Scribit typis, scribit mann, Emendat arte, et ingeni Coarctat ampla viribus, Et arcta doctus ampliat, Undante ditans copia Graios, Latinos, Barbaros. Pro tot bonis illi Deus Donat pudicam coniugem, Matrem feracem, ut in suis Supersit ille liberis. Quam saepe quod viro negat. Seni rependit Conditor? Quae seravenit gratia, Venit lucrosa gaudio. Tu nunc ferere Elizabeth Veris mariti laudibus, Quamuis abundas patriis: Hic magnus arte Hippocratis Ad urbium Rheni decus Urbem, paravit gloriam: Ille orbis omnes per plagas, Notus celebri nomine, Clarus labore nobili. Tali viro, tali patre Beata, digna moribus Vivas patris, vivas viri. Nunc verba tempus dicere Novo ominata lectulo, Vestris precari quae piis Precanda sunt laboribus. Quot poma et uvas fertilis Autumnus hortis, montibus Effert: tot accidant piae Optata vitae gaudia. Punctis arantur quot typi, Librique constant litteris: Tot fructuoso caelitus Dentur labori praemia. Magnum est periculo suo, Suis iuvare sumptibus, Res utiles et arduas. Dignum viris est optimis Novisse tali gratiam, Vicem referre debitam. Qui sentit aut facit secus, Inscitus est et barbarus. BARTOLOMAEO LOSANO Iuriscons. et Magdalenae Freidingerae. NOn casus est fortunaque Flagrare honestis ignibus, Nec est protervia aut furor Ambire visam virginem. Haec est patris Dei pia Laudanda providentia, Qua prospicit, corda ut duo Degant in uno corpore: Qua iussit, ut par dispari Sexu iugale viveret. O semper infelix homo, Qui vitat istam copulam, Per quam manet nostrum genue, Per quam replentur sidera. Losane clarae virginis Te cepit ardor, optimi Pudica patris filia, Qui Saxonum sollers diu Secreta novit principum, Vir cognitus prudentia, Virtute, moribus, fide. Et tu viri Freidingera Docti dicata amplexibus, Qui patre natus optimo, Et dignitate, et litteris, Auget paternam gloriam, Et fungitur in re publica Magno disertus munere. Quicquid parentibus piis, Quicquid maritis integris, Optare convenit, thoro Vestro opto, vestris gaudiis. Caelum benignum, secula Pacis, faventem principem, Opes honestas, liberos Eonos, senectam floridam, Rerum affluentem copiam. Haec vota fiant ut rata Te Christe, cuius omnia manant potente de manu, Qui coniugum fautor bonus Laudare, tu Christe effice. WOLFGANGO HAUSmano, et Rosinae Graviae. ROsina Vuolfgango datur, Quam quilibet optaret suo Sponsam pudicam filio: Quam quaelibet optaret suae Nurum integram prosapiae. Quae patre Gravio, Wellerae Quae matre nata, originis Felix abundat laudibus, Sive arma spectes, seu decus Mentis, vel ingenii bona, Fortes viros, claros viros, Et sanctitate cognitos, In gente utraque repperis. Pulchrum est, bonis iungi bonos: Et pulchrius, recte ingredi Spectata per vestigia: Pulcherrimum sed, addere Laudes parentum laudibus. Vobis, celebres coniuges, Opto pietatem, qua Deum Imis colatis cordibus. Sic vos sequentur caetera Optanda: sic vestram domum, Opes, agros, vitam, thorum, Nullis movenda machinis, Deus potenter fulciet. Tuo Rosina sic sinu Ludent pares parentibus Pudore clarae filiae: Wolfgange mensam sic tuam Cingent pares maioribus Virtute clari filii. HENRICO SCHIRNERO et Iudithae Dasipodiae. IN nuptiis Boeotiis, Cadmi potentis regia, Quondam affuisse caelites, Narrant politae fabulae: Et Hippocrenes numina Lusisse chordis, quo foret Genus satu mortalium. Assedit hospes paupere Casa Canaei, filius Dei, ministris Angelis, Primo inclitus miraculo, Cum iussit undas nectare Liquere vini, et hydrias Mero replevit saxeas. Ubique praesens est Deus, Regum nec aulas deserit. Nec tecta parua despicit. Gaudet thoris iugalibus, Mortale propagat genus, Et nutrit omne, quid quid est Apto benignus tempore. Hunc tu invocas, hunc tu colis, Tali fide, talique spe Henrice, nec secus tua est Affecta sponsa Iuditha. O par amicorum sacrum, Iunctum a Deo, placens Deo, Deique pendens numine. Ite ite, templa nunc patent, Aras tenete supplices, Mentes manusque iungite, Promissaque alto a numine Bona, et labores, et crucem, Curae et levamen asperae. Audite, ferte, credite. O vos beatos, si Deo Perstatis usque sidere, Is seruat, evehit pios, Modisque honorat plurimis. Tam nemo factus est senex, Ullis egere commodis Stirpem pii qui viderit. PETRO BUCHERO, ET Annae Badhornae. PATIENTIA. VItae decus, morum decus Est pulchra tollerantia: Haec una virtus efficit Viros maritum ut femina. Petro Buchero nil deest Virtutis, ad praestantiam. Sublime qua nomen viri Est consecutus integri: Cui tollerans et providae Dat mens honores atque opes. Dignus Badhorni qui gener, Et consulis dignissimi Virique praeclarissimi. Quem multa tollerantia Servavit oris Italis, Illique maximam solo Tulit paterno gloriam. Sit faustus ambobus dies Tibi Badhorno et filiae, Tibi Buchero et coniugi, Qui corda vestra vinciit Connubiali vinculo, Haec sospitet vobis Deus Non finienda gaudia. CHARITAS. Sincera non est caritas Amare quando desinit, Quantumque ab hac recesseris, Tantum recedis a Deo: Qui caritatem cordibus Patrum, maritorum inserit. Decus parentis optimae, Pulcherrimaeque feminae, Castissimaeque coniugis Annae, Anna digna filia: Cui Rotha avus, Badhornus est Pater, Bucherus sponsus est. Si matris exemplum piae Sequeris, et clari patris, Sponsique honorati viri: Te nulla amari dignior, Te nulla fortunatior, Sit ista lux felix tibi, Tuoque sponso, quae seni Luxit patri optatissima: Ut ille de thoro tuo Cernens nepotes gestiet? Cernat quod ut feliciter, Parens Deus rerum effice. POEMATUM G. FABRICII TOMI PRIMI FINIS.