Epigrammatum libri sex. Machine-readable text Melanchthon, Philipp Petrus Vincentius XML version, markup prototype, December 1999 Andreas Botschmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ melan1 melanchthonepigrammata.html melan001.jpg melanchthonepigrammata.xml melan1/jpg html Wittenberg: haeredes Iohannis Cratonis, 1579.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 22 June 2001 Susanne Mussmann markup corrected divisions, page breaks, e.a. 24 July 2001 Susanne Mussmann markup TEI header added 09 June 2002 Susanne Mussmann markup added p. Q3b ff., incl. markup; suggestion: incl. metric. 17 June 2002 Ruediger Niehl spellcheck Morpheus spell-check performed. Description of this edition: Text typed - structural tagging complete - semantic tagging complete - Morpheus spell check. EPIGRAMMATUM REVERENDI VIRI PHILIPPI MELANTHONIS Liber Quartus, nunc primum collectus et editus a Petro VincentioVratislaviensi. EX OPPIANO DE Venatione Pardorum. Retia nigrantes late cingentia saltus Acer odoratus venator tendere Pardis Extimet, et stricto propius contingere ferro. Tam tristes iras violento in corpore versant, Infracti ut telis concurrere fortibus ausint. Saepe etiam superant non aequis viribus hostem, Dum vafer extremis sese concredidit armis, Et nimis insano venabula perdidit ictu. Ergo dolo tantum celeres vincuntur, et ante Insidiis frenandus erit, qui robore vinci Nesciat, et vires quem debellare ferocem Non aliae possunt prudens solertia frangit. Mirandum Pardis vini fragrantis amorem Esse senex vario venator comperit usu, Idcirco observans anima non flante latebras Illorum, calido perfundit nectare terram Impiger, et tacito spumantia cymbia gressu Ordine disponens, hinc atque hinc antra coronat. Nec mora, laetus odor, vinique nociva cupido Elicit insanos, et in atra pericula mittit, Tum vero ingeminant haustus laticemque lyeum Exsorbent, et Bassaridum trieterica vivunt: Languida quin etiam furioso corpora cursu, In venerem solvunt, vino faciente soporem: Mox citus assurgit venator, et opprimit arte, Robore quos numquam poterat, praedaque potitur. Heu mihi quam multos nimia virtute superbos Invenias Pardis similes, qui nomina factis Extendunt nitido pulsantes vertice coelum, Hos tamen infandae vel flamma libidinis urit, Vel mala luxuries mistoque insania Baccho. Aspice Pellaeum Pardum, quo pulchrior alter Non fuit in pulchro quem vicerat orbe nec umquam Res similes gessit quisquam brevioribus annis. Confectos aetate senes bellique labore Consiliis vicit cunctos, in flore iuventae. Ergo illi nocuere nihil nec tela nec hostes, Sed foeda ebrietas et desidiosa voluptas. Qui sapis, invictaeque decus servare laboras Virtutis, semper fuge desidis otia vitae. Ac memor esto, DEUM, cum sit castissimus idem, plectere pollutos et tandem extollere castos. IN AESCHINIS ET DEMOSTHENIStou\s a)ntipa/lous lo/gous ad Ioachimum Camerarium Anno Christi 1523. Divinas Ioachime contiones Donamus tibi Rhetorum duorum, Facundo quibus ore Dii dederunt Ingentes regere, et tueri Athenas In ripa veluti solebat Hebri Orpheus carmine flectere efficaci, Et mulcere feras, virentibusque Ornis indere quercibusque mentem, Plebem non aliter tenent sequacem Hi leges quoties foro frequente Condunt, et minitantur improborum Vim iustam temerario furori, Et donant melioribus salutem, Aut cives pia cum vocant ad arma, Ignavaeque adhibent faces coronae, Aut cum reddere dulce civitati Optatumque diu otium laborant. Deberi tibi lucubrationes Iure existimo talium virorum, Unus qui evehis Atticis Athenis Ad duros Alemaniae colonos Priscarum monumenta litterarum, Longumque ex Helicone ducis agmen Musarum, tibi quae recentiores Contexunt hederasque laureamque, Cantuque Hercyniam novo ferocem Te lenire iubent, et imprecantur Immortalis decus tibi Ioachime. IN MORTEM BEBELII Poetae Philippi Melanthonis adhuc adolescentis Epigramma. Interpretatio Si vivere est mortalibus Prodesse, vivit inclutus Bebelius, qui litteras Hercyniis primus dedit. Sin vivere est accumbere Deo, Bebelium quidem Dat sese virtus perfrui Caelestium. Vivit igitur. At ceterarum quicquid est Rerum, unus est tricesimus, Nam corpus aridus cinis, Merum est voluptas toxicum, Et fastus imprudentium Nugae, omnia cetera omnium, Umbrae fugacis somnium. FRANCISCOVINARIENSI Anno 1535. Cur te delectant aulae Francisce venena, Et capiunt animam non bona vera tuum? Quid titulos ambis, et falsos quaeris honores, Tincta venenato fercula melle petens? Dii tibi monstrarunt faciles bona vera, sed ars est Haec novisse, modo his legitimoque frui. Suaviolum roseis quod fert tibi casta labellis, Cum pariter coniunx pectus et ora premit. Omnibus hoc unum regnis, ac omnibus aulis, Atque opibus regum si sapis anteferes. Has tibi delicias tristis male condiet aula, Ingentes curas quae sine fine parit. Omnia Plutonis quae regia fertur habere, Supplicia infelix afferet aula tibi. RhadamantiLex Talionis ex V. h(qikw=nAristotelis. Iusta malis haec admisso pro crimine poena est: Si quae fecerunt eadem patiantur et ipsi. DE DICTO Esaiae capite 30. Dabit vobis Dominus panem arctum et aquam, et non sinet avolare Doctorem etc. Quamquam urbes et regna ruunt, et nulla videtur Doctrinae sedes firma futura piae: Non tamen has inter Christus periisse ruinas Agmina quae discunt dogmata vera sinet: Sed dabit hospitium nobis, donoque modeste Hoc inter iussit tanta pericla frui. Sic patris aeterni dicunt dulcissima verba, Nos omnes semper quae meminisse decet. Doctorem verum panesque undasque salubres, Munera sed vobis cum cruce tanta dabo. Non tamen aerumnae vestrae sine fine manebunt, Mox aderit cunctis meta statuta malis, Aeterni gnatum patris tua lumina cernent, Laetus et aeterni luce fruere Dei. Haec spes discenti tribuat solacia certa: Irrita non fient vota laborque pii. De discrimine historiae Herodoti,Thucydidis et Xenophontis. Historiam Herodoto Musae narrasse feruntur, Qui vincit cunctos rebus, et eloquio. Tempore Thucydides quamvis est proximus isti, Et grandi tamquam classica voce sonat: Sermonis Xenophon tamen hunc dulcedine vincit, Exemplum Regis pingit et arte boni. De inquietis ingeniis fortunam sibi fabricantibus Epigramma. Omnia contigerint cum vitae commoda multis, Firma valetudo, coniunx iucunda, laresque Et civilis honor, et pax dulcissima rerum: Cur tamen humanae mentis furiosa cupido Appetit immensum semper sine fine modoque, Aerumnasque volens, fatumque accersit acerbum? Causa est una, Deum quod rectorem, excutit audax. IN EMSERUM ET FABRUM Antilutheranos. Emserus caper est, Fabrum Constantia mittit, Ille suis fumis uritur, hic scabie. ANDREAE CAMITIANO Iurisc. scriptum Wormatiae, Anno 1540: Interpres Iuris, cuius doctrina senatum, Et populi motus, consiliumque regit, Est inter cives merito ceu numen habendus, Et vero dignus semper honore coli: Si modo iustitiam, pacemque fidemque tuetur Et Christi leges asserit, atque colit. Ut qui nolebat diram defendere caedem, Qua fratrem Caesar sustulit ipse Getam: Ut Morus, qui, ne divortia tetra probaret, Saevitiam subiit foede Tyranne tuam. Non tituli insignes faciunt, nec purpura clarum, Si vendit fumos, aut struit arte dolos. Apo\fqegmaAlb. Dureri. Ingenium sine doctrina esse speculum impolitum. Ut nulla e speculis rudibus resplendet imago, Ni sint artificis rite polita manu: Ingenii sic usus erit non ullus acuti, Doctrinae si non erudiatur ope. IOCUS AD GEORGIUM Spalatinum, qui cum Lutheri ex sorore nepte eodem curru vectus ex conventu Smalkaldensi, conducta alia rheda, ut Lutherum et Philippum, quos perendie hospitio excepturus erat, anteveniret, everso curru in lutum proiectus fuit. Qualis luce nova cum primum cornua complet, Hesperiis vehitur Cynthiapulchra plagis: Qualis et Eoo formosum lumen in orbe Ante diem spargit candida mane Venus: Talis in hoc curru vehitur Spalatinepuella, Qui tibi non caeca sorte dicatus erat. Hanc prope cum posses solus Spalatine sedere, Et teneris digitis implicuisse manus. Et cum colloquium posses, miscere suave, In casta patitur virgine quale pudor. Cur tamen ignota solam regione relinquis? Carpentoque alio cur fugere inde paras? Durior Aegida es, qui raptam in litore liquit, Debebat vitam cui tamen ipse suam. Hinc irata Venus, sortemque miserta puella, In media propere est te remorata via. Carpentumque tuum caeno demisit in alto, Hac pro neglecta virgine poena fuit. LUTHERUS EX CONVENTU divertens ad Spalatinum. Christusin infirmo venit huc Spalatine Luthero, Et tua pro requie tecta benigna petit. Quicquid huic facies, sibi factum iudicat ille, Qui nos membra sui corporis esse docet. ILLUSTRI COMITI Michaeli Werthemio discedenti ex Academia Lipsica prope/mplikon. Isaciden veluti redeuntem in rura paterna, Iordanis vitreas tunc ubi voluit aquas: Protexit custos qui membra senilia fovit, Languida cum lucta fracta fuere gravi: Idem te custos patrias ita ducat in arces, Tradat et incolumi debita sceptra tibi. Nec leve onus sceptri est, crescent curaeque, laborque, Cum rudibus populis iura ferenda dabis. Tunc igitur custos idem feliciter adsit, Luctanti praesens auxiliumque ferat. Crede feret, si tu mores retinebis honestos, Sinceraque Deum si pietate coles. At non Sirenum illecebris capiaris in aulis Quae leviter curant numina sancta Dei. Et luxu suadent fugientem perdere vitam, Nec leges, morum vincula honesta, pati. Auribus obstructis Sirenum has effuge voces, Et vitae, Christus sit tibi norma, tuae. Sic tibi laeta fluent peragendae tempora vitae, Et cernes generis prospera fata tui. DE UTILITATE LECTIONIS historiarum. In genere humano cernit Deus omnia vindex, Et certa iniustis poena venire solet. Huius iudicii testes cognoscere semper Historias sapiens praecipit ipse Deus. Ingentem ut metuas praesentis iudicis iram, Et poenae frenet mollia corda metus. E GRAECO. Haec est os ex ossibus meis. Aspexit iuvenem formosa puella superbum, Ipsius in vultu lumina fixa tenens. Hic ait: in terram potius tu deice ocellos. Non oculos habeat casta puella vagos. Imo, ait haec, magis in terra tu lumina figas, Ex terra primum nam tua facta caro est. Nostri principium fuit ortus costa virilis, Hanc quaero, et iungi me velit illa sibi. AND. CAMITIANOWormatiae de ipsius natali, Anno 1540. Die Andreae. Hunc Andrea diem cara cum coniuge natos Spero equidem laetos concelebrare tuos. Iamque pudica parens gnatum, parvasque sorores Vota iterare iubet pro genitore suo. Nomine nos etiam moniti, tibi fausta precamur, Ut servet Christus teque, tuamque domum, Nec dubito, afficitur votis Deus optimus istis, Hos audit, qui te, maxime Christe, colunt, Tu quoque legatus nunc es pro dogmate Christi, Ut Domini Andreas nuntius ille fuit. Curat legatos, quos mittit rector Olympi, Non ergo curam deseret ipse tui. LOCUS PLATONIS VII. DE re pub. qui est commendatio Dialecticae. Sermonis certas tradit Dialectica leges, Quaque via possis prendere vera, docet. Ac velut in caenum incautus si forte viator Labitur, atque udo polluit ora fimo: Surgit, et immundis sordes detergit ocellis, Abluit et turpi squalida membra luto: Sic hebetes oculos acuit Dialectica mentis, Lynceus ut videas lumina vera puer. DIE PENTECOSTES precatio Lipsiaescripta. Vox tua Gnate Dei est, accendere velle parentem Aeternum Flatu pectora nostra tuo. Promissumque iubes munus votisque fideque Poscat ut hic coetus, qui tua iussa colit. Haec igitur freti Christe optime voce rogamus, Ignis ut inflammet pectora nostra tuus. Versus Hesiodi quos Aeschines oraculum nominat. Polla/kis Cumpa/sa po/lis kakou= a)ndro\s e)paurei\etc. Unius ob culpam saepe urbs dabit integra poenas, Iustitiam spretis violat qui legibus, inde Supplicium iratus de tota Iuppiter urbe Sumit, et immittit, miseris pestemque famemque, Strata iacent varia morientia corpora clade, Ac cecidit fugiens victorem exercitus hostem, Avulsive solo merguntur in aequore muri, Fluctibus aut mediis poenas dabit obruta puppis. IN HYAENAM Ratisbonensem distichon. Emendare Strophas huius, fraudesque libelli Non multae possunt, una litura potest. Contionatoribus Noribergensibus Wormatiae. Corda fide laudat Christus lucentia vera, Quaeque Deum fuci nescia rite colunt. Et monachorum odit fraudes, simulataque vota: Non iniussa Deus sacra probare solet. Haec expendemus si forte libebit adesse, Cras etenim vobis curia nostra patet. O utinam simili consensu Ecclesia ubique, Ut nos, ac una voce Deum celebret. ERASMO EBNERO apparanti cenam Poetis. Formicis gaudet formica. Cicada cicadis, Dulcia sic mihi sunt vestra sodalicia. Cur igitur me non ad cenam accersis Erasme? An quia me Vatem non satis esse putas? PRO ARGONAUTIS precatio in itinere Wormatiensi. Oppressit reducem, quam rexit, Iasona navis, Qua tulit auricomi velleris acer opes. Non te Christe tamen, quam tu regis, opprimet Argo, Sed victor servas hanc etiam incolumem. Nos ergo in portum deducas, atque gubernes, Deleri nautas ne patiare tuos. PRO INCOLUMI REDITU precatio. Christe tuos vates educito saltibus istis, Rursus et incolumes in tua templa loca, Incendasque animos, tenerasque resolvito linguas, Ut possint laudes concelebrare tuas. Vis etenim infantum laudari voce, dabisque Ingeniis vires, eloquiumque piis. CHILIANO GOLDSTEIN Iohannes Sturmius Wormatiae. Ornatissime Chiliane, quaeris Quid mi triste fuit per hosce menses? Per quos iustitium videtur esse: Indignorque fremoque, quod Cochleus, Et Sorbonicus, et niger Pelargus, Cumque his Nausca, et Eccius Sophistae, Pars ignobilis undecim virorum, Regnant, et retinent suos patronos, Et frontem feriunt, nihilque cedunt. Hoc mi triste fuit videre monstrum. Rursus quid recreavit ac refecit, Audi, dum metuunt, nimisque agendo Tam multas sibi gratias prehensant, Avertuntque bonos, nihilque praestant, Nos dum nil sumus, et iacemus omnes: Victrix causa Dei manet, iacetque Monstrum RESPONSIO Philippi. Ut spernunt medio mari procellas Securi scopuli, ac notos frementes: Sic convitia, et impetus malorum, Omnes insidias, minas, furores, Nos contemnere iussit ille Rector Aeterno genitote natus, arma Qui contra gerit agmina impiorum, Et depellit ErinnyasDraconis Irati, ac odio Dei furentis, Defenditque chorum pium, sonantem Vocem Evangelii, Deique laudes. Nec Cyclops metuendus ille nobis, Nomen qui sibi sumit Eccianum, Qui te Christe probris lacessit audax, Obscenaque libidine inquinatus Potat cum Satyris, suisque scortis. Sed poena venient luendae et ipsi, Ingentemque oculum eruet superbo Hospes de misero choro piorum, Contemptus velut ou)/lis ille quondam, Sed mentem atque manus Deo regente. Tunc circum Satyri hispidi iacentem, GibbosusquePelargus, Cochleus, Edent pro Domino irritas querelas, Sed victor statuet trophaea Christus. Ergo nos alacres petamus, atque Exspectemus opem a parente rerum, Exaudit pia vota qui suorum. ERASMO EBNERO Wormatiae, Anno 1541. Qui laude ingenii studiisque excellis Erasme, Quique paras morum dexteritate decus, O mihi fraterno devinctum pectus amore, Hisque meis oculis non mihi care minus. Mitte precor Vito, quae scripsimus, atque tuere Nostrum, despectus sit licet ille, gregem, Exemploque tui Musas ornato parentis, Quo vir non alius iustior ullus erat. Grata Deo pietas haec est, mihi crede, futura, Qui referet factis praemia digna piis. DOCTORI CAMITIANO Lipsiae, Anno 1541. Saepe mihi puero dicit carissima mater, Qui coluit magna cum pietate Deum. Esse scias mentem aeternam, quae cuncta creavit, Et iussit certa singula lege regi. Nonne vides Solis distingui tempora cursu? Perque vices noctem, restituique diem? Qui nunc aestatem, propius cum venit ad Arcton, Adducit, calida semina luce fovens: Inde hiemem ducit spatiis velociter arctis, Virgine ab Icaria pronus ubi egit equos. Omnia quid memorem? cunctas res ordo gubernat Inditus auctoris numine et arte Dei. Hic etiam in proprios volucres discedere nidos, Et docuit tectum condere quanque sibi. Heu cur mens hominis leges oblita parentis Errat, et est expers ordinis una sui: Templa Deus nidos, nidos vult esse laresque, Cum casta natos coniuge cuique suos. Sed quotus hos nidos, quo debet, curat amore? Qui tamen id faciet, praemia magna feret. DE THEBE SAXONICA, Anno 1541. In reditu ex itinere Wormatiensi. Parva iacet Thebe mediis in saltibus amnis, Hic ubi Mysorum Mulda pererrat agros, Parva sit ista licet, Thebis certare vetustis Multiplici poterit commoditate tamen. Cadmeas olim fratrum discordia Thebas Exitio, et regni dira cupido dedit: Hic non ambitio civilia commovet arma, Ingentes tantum quae comitatur opes. Tuta sine invidia paupertas degit amatque Leges, ac aequo vivere iure docet. At luxu periit Thebe altera, proximo Nilo, Pernicies morum quae gravis esse solet. Sed labor hic cogit frugales esse colonos, Et desunt vitiis hoc alimenta loco. Non tamen hic victum prorsus negat invida terra, Labraca cum percis et tibi Mulda dabit. Adde Evangelii lucem, quae his fulget in oris, Hoc nullum poterit grandius esse bonum. Felix cui dederit mediocria commoda vitae Ipse Dei gnatus, notitiamque sui. DE PAGO MELAN PROPE Thebas Saxonicas, Anno 1541. Qui modo dispersis veluti magalia tectis Pagus Saxoniam dividit atque Mysos. Urbs Mediolanum quondam his amplissima terris Arx Venetos contra, barbariemque fuit. Nunc nihil antiqui decoris, nisi nomen inane Servat, et in saltu iam sine honore iacet. Omnia sunt hominum venturae obnoxia morti, Et faciunt subitas tristia fata vices. DE ECLIPSI LUNAE FUTURA die 12. Martii, Anno 1541.Elegia. Cras ubi venturae sub prima crepuscula lucis, Ibit ab Eois Lucifer ortus aquis: Quisquis ad auroram Musis consurgis amicam, Et linquis placidi mollia strata tori: Suspicias pleno lucentem corpore Lunam, Et mox naturae triste videbis opus. Namque reversurus nocturnis Phoebus ab undis, Dum ducis astrorum sidere fertur Ovis. Occupat adversum Phoebe pulcherrima libram, Qua nitet octavae regia moesta plagae. Terra sed in medio solares impedit ignes, Hinc Lunae involvit tristior umbra caput. Illa diu frustra caecis luctata tenebris In fortunato sub sene pressa gemit. Nequiquam timidus spectator Iuppiter astat, Occidua caeli quem Leo parte tenet. At Phoebo iniustis gaudens Mars impius armis It comes, et saevo fulminat ore minas. Quis duros adeo lapides in pectore gestat? Quis secura adeo vivere mente potest? Cui non corda timor, cui non stupor occupet artus? Haec quoties caeli tristia signa videt. Nam velut eventus signa est saepe ante secutus, Sic haec effectu nemo carere putet. Legibus insidias veniens fallacior aetas, Hei minus ad fraudes ingeniosa, struet. Et sceleri nomen praetexere discet honestum, Autolyci sibi quaeret ab arte decus. Forsitan et facient de religione cothurnos, Qui te fucato pectore Christe colunt. Dirum etiam plebi rursus portenditur omen, Quae subito casus est habitura graves, Verum haec cura Deo sit commendata, precandum est, Ut tantas caeli mitiget ille minas. Illum adeo imploret iustis Ecclesia votis, Aerumnas melius nulla medela levat. PAULO EBEPO, Praelecturo Dialecticen a Philippo scriptam. In tenui quamvis noster labor esse feretur, Quod pueris Logices prima elementa damus: Plus tamen his operis Ecclesia sacra iuvatur, Quam si de Pario marmore templa struas. Quare pertexi si vis exempla, libellum Nunc vacuo mittas Paule diserte mihi. Postridie Martini 1542. EPIGRAMMA IN OPPIDUM et arcem Torgensem. Unde sit huic urbi, quaeres, Argelia nomen, Quod de Phoebea Graecia luce trahit? Ut reliquas stellas fulgenti lumine vincit, Unus et adducit Sol, revehitque diem: Sic superant formae vicinas luce puellae, Quas urbs de Phoebi lumine dicta parit. Attamen haec maior laus est, pietate quod inter Notitiaque alias eminet ista Dei. Et qui Mysorum populis dant mitia iura, In ripa haec posita est Albidos aula Ducum. Haec tua gnate Dei defendat moenia dextra, Semper et in populo hoc laus tua vera sonet. GRATULATIO Coniugii. Coniugium vestrum sit felix numine Christi, Inque Deo sit mens una, sit unus amor. IN CHRONICON. Ut noris quando sese patefecerit ipse, Spectari iussit saecula cuncta Deus. PRECATIO IN Peregrinatione. Gnate Dei tibi perpetuum qui colligis agmen In terris, pure quod tua dicta sonet: Nos rege et ad nidos clementer ducito nostros, Nulla salus nobis te nisi dante venit. Et fac praecones laudum nos esse tuarum, Notitiam exstingui nec sine Christe tui. Anno 1551. 19. Augusti. EX CALLIMACHI AD Apollinemhymno. Livor ait Phoebo, dicens clam talia in aurem: Non miror vatem, qui non effundere tantum Sermonis flumen possit, vim pontus aquarum Quam magnum voluit, pede sed detrusit Apollo Livorem dicens: Euphratis flumine magno Plus caeni semper, mixtae sordesque vehuntur. Parva sed haurit apis Cereris de fontibus undam, Limpida de summo saliit quae vertice montis, Livor ubi infelix pereat, cogatur abire. Anno 1551. 19. Augusti IN IOHANNIS SCHRAMMII nuptiis precatio. Te Deus ut castam mentem nos esse sciamus, Condemnat flammas lex tua sancta vagas. Coniugii sancis sanctissima foedera casti, Idque tuum patrio more tueris opus. Non vis obscenae regnare libidinis aestus, Vis Ecclesiolam quamlibet esse domum. Omnibus hoc toto decretum gentibus orbe Declaras poenas tristibus esse ratum. Quis neget aut foedus tibi connubiale probari, Quod videt auxilio non nisi stare tuo? Felices memoresque Dei, propriaeque salutis, Qui thalami legem coniugialis amant. His etiam nostris faveas pater optime sponsis Quem suadet pietas, da bona fata toro. Castus ut es, casto sic sis Deus aequus amori, Fac tua sint sponsis gaudia firma novis. Iesu noster amor votis ardentibus oro: Sint curae thalami iura salusque tibi. Ut monitis, quali simus tibi foedere iuncti, Coniugibus sit mens una, sit unus amor. Prooemium Depositoris Witebergensis, ut vocant, in ritu initiationis novorum Scholasticorum. Salvete spectatores humanissimi, Quibus est vetusti causa ritus cognita, Et quos honesta ratio movit officii Ut huc accederetis, non ineptias Ut hasce nostras cerneretis. Sed quia Vos iuniorum studia decet cognoscere, Quorum exploratio sit in his spectaculis: Moremque fuisse Athenis similem legimus Qui nominatur Graecavoce ereoxelei/a, Novosque multa monetis hic Scholasticos, Et vota pro discentibus facitis pia. Quod ergo adestis hic, debetur gratia Vobis, et ut patienter hos breves iocos Nunc audiatis, peto, non Momi scommata, Non affero convicia huc scurrilia. MULIA DICUNT INTER SE THEOLOGI. Sed gnate Dei te Christe toto pectore Oramus, ut nos spiritu regas tuos: Vitisque cum sis, palmites fac nos tuo: Idem piis votis mecum precemini. 1553. AD HOSPITES Hamburgenses die 7. Aprilis. Quae lux orta fuit nascenti prima Platoni, Cum medii veris tempore floret humus. Cuius apes cunis sparserunt dulcia mella, Omen ut eloquii numina laeta darent. Excipiat fauste vos hac Academia luce, Aeternique regat nos lo/gos, opto, patris. Mellificaeque ut simus apes, fac optime Christe, Alveolos vere nos facito esse tuos. Assiduo gemitu, lacrimarum oramus, et undis, Te gnatum, ut doceas pectora nostra, Dei Te propter nobis servato dogmata vera, Te propter laudes assere Christe tuas. Precatio in conventu colloquii Wormatiensis. Aeterni vita, effigies, splendorque parentis, Custodem nobis quem pater esse dedit. Quique tibi semper mansurum colligis agmen Ex hac quam finxit mole paterna manus, Nos rege qui cupimus veros tibi reddere honores, Afflatuque move pectora nostra tuo. Et nostras defende domos turbamque tenellam, A te solo poscere novit opem. Petro Vincentio in die natali Platonis Dicitur ista dies tribuisse exordia lucis Magne Plato eloquii, signaque mira tibi: In cunis examen apum, nam dulcia mella Finxerat, hoc tanquam rore labella rigans. Si te Vincenti delectant mella Platonis, Ad cenam venias mox Petre docte meam. 7. Idus Aprilis, Anno 1558. Christiano Pontano Cancellario Ducum Saxoniae. Nestoris eloquium vicit pater, atque Periclis. Sedarunt motus, qui populi atque Ducum. Asservit Christi causam sed lingua parentis, Aeternas laudes exposuitque Dei. Non igitur venient nobis oblivia patris, Virtutem ipsius saecla futura scient. Ipse patrocinio texit me saepe fideli, Nunc commendatum me cupio esse tibi. PETRO VINCENTIO FRATRI carissimo post cenam. Hoc etiam dictum est inter dulcissima mella, Quae sapiens nobis tradidit ipse Plato. , Haec vox in cena nunc agitata mea est. Te vocem nobis hanc enarrare volebam, Sed cras ut venias Petre diserte peto. VII. Aprilis, Anno 1558. EPITAPHIUM D. CASPARIS Lindeman. Hic sita Lindemani sunt frigida Casparis ossa, Qui Medica clarus Doctor in arte fuit. Et quoniam insigni doctrinae adiunxerat usum, Saxonici Medicum contigit esse Ducis. Tantum illi peperere decus moresque fidesque, Egregia quantum laudis ab arte tulit. Quare perpetuum tali ratione favorem, Iudicio meruit Principis ille boni. Pectore non ficto numen caeleste colebat, Te fontem medicae Christe professus opis. Ergo animae ipsius concedas maxime Christe, In gremio ut vivat non moritura tuo. IOANNI CRATONI tabulas Prutenicas mittens. IN HERODOTUM. In librum Hymnorum Cratoni donatum. SOMNIUM IN THEOLOGASTROS. DE ERASMO Roterodamo. EPITAPHIUM DUCIS IOANNIS Saxoniae Principis Electoris aliud ab eo quod supra lib. II. legitur. Condita Saxonici sunt hic Ducis ossa Ioannis, Qui coluit vera cum pietate Deum. Et donec patriae tenuit moderator habenas Tranquillae custos pacis, et auctor erat. Quamquam Evangelium dum spargi sivit in orbem, Insidiis vidit seque suosque peti: Attamen has semper vicit ratione, nec umquam Bellica civili pertulit arma togae. Inter felices animas, te Christe precamur, Ipsius manes ut tueare pios. IN TUMULUM IO. ERNESTI Ducis Saxoniae, qui infans decessit Anno 1535. Quisquis ad hunc veniens tumulum subsiste Ioannis Hic tegit Ernesti frigidus ossa lapis. Saxonicae gentis Dux servantissimus aequi Ioannes genitor cui Fridericus erat. Menstrua Luna semel nondum compleverat orbem, Cum vidit nati funera moesta parens. Hunc ut suscipias faciunt pia vota parentes Innocuum gremio maxime Christe tuo. Nam patris illa tui est, te testificante voluntas, Ne pueri aeterna morte perire queant. Hosque iubes ad te nullo prohibente venire, Dicis et his caeli regna patere tui. Et quando vitae te fata volente peregit, Commendat fratres hac tibi voce suos: Respice qui vivunt germano sanguine fratres, Atque his Christe tuo numine dexter ades. Felices ut eant in fortia facta parentis, Et teneant fausta patria sceptra manu. EPITAPHIUM DOMINAE Margaritae Ducissae Saxoniae. Saxoniae domino sata Margarita Ioanne, Hoc tumulo placida morte soluta iacet. Vix dum puberibus tria lustra peregerat annis, Hanc ubi supremo fata tulere die. Cum vernaret adhuc primisque accresceret annis, Prima Dei verbum noscere cura fuit. Hinc teneros vitam duxit sine labe per annos, Et generi mores grande fuere decus. Nondum connubium norat taedasque iugales, Sed tantum Christo cura placere fuit. Huic igitur sanctis quae moribus ipsa petebat, Caelestis vitae gaudia Christe dato. DE DIVERSIS GENERIBUS dicendi ex III. Iliados Homeri. etc. Fors et concilio Troianae gentis in ipso Atriden, Dominumque Ithacae conspeximus olim. Altior hic gradiens et toto vertice supra Exstabat cunctos, sed erat venerandus Ulysses Praecipue, medius postquam consederat, oris Augusta specie, et vultus gravitate verenda. Quin etiam decus augebat facundia utrique, Publica consilium cum res poscebat opemque. Verborum Atrides Menelaus parcior arctis, Rem numeris omnem stringens, acerque premebat, Et linguam quamvis annis minor arte regebat. Ne qua ferretur longis ambagibus errans, Dicentique aderat multo vis mixta lepore. At surgens procerum in medio consultus Ulysses Sollicitus restare diu, fixisque solebat Luminibus haerere solo, sceptrumque tenere Immotum tacitus, regum gestamen eburnum. Interea sensumque animamque a corpore abesse Indocili credas, sed ubi de pectore vocem Imo promisset facundo largus ab ore, Ut solet hiberno nix multo uberrima caelo Sermo ruebat, et insolita mulcere coronam Sensimus arte Ithacum, non qui contenderet illi Quisquam erat: hoc adeo mirata est Troiaquondam Divinum decus Eloquii, non corporis umbram. ALITER ET BREVIUS. Sed prudens postquam in medium processit Ulysses Dicturus stetit immotus, terramque rigente Lumine spectabat, sceptrum non parte sinistra Non dextra versans, veluti sine mente tenebat, Dixisses hominem furere et rationis egere. Ac simul ut vagam dabat imo e pectore vocem Brumalique magis vi concita grandine verba Cunctos mortales illum superare videret. LOCUS HOMERI EX Odyss. 6. Pallas adest, vocemque refert, vultusque seniles Mentoris, et iuvenem dictis compellat amicis. Non tibi consilium, non virtus deerit umquam Telemache, ipsa tibi mentem natura paternam Insevit, patrem facundoque exprimis ore. Par animi tibi robur adest in rebus agendis, Non fortuna tuos conatus improba fallet, Non ingressus iter iustis frustrabere votis, Ardua deficerent vires, animusque parantem, Te nisi finxissent talem materque paterque, Rara tamen soboles aequat virtute parentes, Plurima degenerat maiorum moribus, atque Vix ulli cumulant laudesque decusque parentum. Euripides in Phoenissis. Nam veritatis est simplex oratio Interpretemque non desiderat vafrum, Sed ipsa per se viribus valet suis. Mala causa callidis opus habet Pharmacis. EX ORATIONE Demosthenis, . Hi pia dum patriis arcent a finibus hostem Pro tectis cives arma tulere suis. Invictisque animis ausi decernere ferro Et conferre pedem, nec timuere mori. Servitio patriam premeret ne turpiter hostis Cogeret et domitam tristia multa pati. Felices nunc in patria quorum ossa teguntur Postquam ipsos divi sic voluere mori. Nulla adversa pati, nusquam peccare Deorum est Nemo hominum fati vim queat effugere. IN CORNELII TACITI libellum de moribus Germanorum ad Ioan. Lutherum. Epitaphium Ioan. A Minguitz. Hic tumulo placida defunctus morte Ioannes, Minguitiae gentis gloria summa cubat. Qui generis titulos auxit virtutis honore, Quam semper summum credidit esse decus. Ipsius in gravibus prudentia cognita rebus, Et mens consilio plena, fideque fuit. Eloquio flexit magnorum pectora Regum, Artibus et cunctis floruit ille togae. Et pius ad patriae respexit commoda semper, Atque auctor dubio tempore pacis erat. Quare difficiles aulae moderator habenas Saxonici rexit consiliumque Ducis. Ergo illam quamvis properantia fata tulerunt, Virtutis durat gloria magna tamen. Tu quoque des illi caelestis, gaudia vitae, Quae petiit votis maxime Christe piis. EX HESIODO. th=s qe\ a)reth)=s i(drw=ta qeoi\ propa/roiqen e)/qekan, Virtutem voluere Dii sudore parari, Longa via est ac ardua quae perducit ad illam, Inque aditu primo longe est asperrima, sed cum Veneris ad summum facilis iucundaque fiet. TE EUSEBEIA.Ioachimi Camerarii. PHILIPPUS MELANTHON vertit. Quis misera te tractavit indignis modis? Nam religionem cerno, quae olim floruit. Sed ecce saevus hanc Leo et rapax lupus Et ursa lacerarunt, o te miserrimam Nemo ne te piorum adiuvit o Dea? Dic hospes ubi nam gentium sunt ulli pii? An neminem pium terra ulli alit loco? Paucos, eosque ut ipsa sum afflictos male. Sed antequam occidas medicos accersite, Nam spiritum aegre ducis extremum modo. Dea sum, nec emori possunt umquam Dii, Levare sed arte medica possis haec mala. Medicorum turba me sic hospes perdidit. EPITAPHIUM PETRI Mosellani Lipsiae. Conditus exiguo iacet hoc sub marmore Petrus, Nobile cui nomen clara Mosella dedit. Atticaquo primum hic audita interprete lingua est, Cum docuit graio Teutonas ore loqui. Et late veterem linguae revocavit honorem Nativumque illi reddidit arte decus. Ipsius eloquium vivo Cicerone probasset In medio quondam Roma diserta foro. Magna etiam coluit pietate oracula Christi, Et sanctis studiis consona vita fuit. Ipse suam vivus quod spe votisque petivit, Pars sit ut aetherii da bone Christe chori. Aliud filii sui Georgii. Hic posuit nati moestus pater ossa Melanthon, Utque animam serves te bone Christe rogat. Ille duos nondum totos compleverat annos, Cum non matura morte peremptus obit. IN TUMULUM CHILIANI Metzleri Vratislaviensis. Hic iacet ac placida Chilianus morte quiescit, Metzlero iuvenis de genitore satus. Pectore qui clarum referens vultuque parentem, Fama sui generis summa futurus erat. Si non heu misero spoliatus flore iuventae Hic procul a patria mortuus esset humo. Hunc tu qui pueros caeli dignaris honore Perpetuo tecum vivere Christe sinas. Filiae praefecti Saxoniae. Ipse iubes ad te pueros o Christe venire, Atque hos perpetua morte perire negas. Hac spe Margaridos posuere huc ossa parentes Nobilis ex Metia quae sata gente fuit. Et tibi qui gemitus audis ac vota piorum, Commendant natam maxime Christe suam. Oratio Diomedis ad Regem ex nono Iliados. Fas sit Atrida mihi tua dicta refellere primum, Quae modo inops animi fudisti incondita, perfer Dicentem placide et nostro concede dolori, Nam libertatem donat mihi contio fandi. Tune mihi Danaum tota spectante caterva Obicis ignavum pectus foedumque timorem? Probri huius facio restes iuvenesque senesque Non superi cunctis regum te dotibus ornant. Sceptra dedere tibi, augustum et venerabile signum, Non tamen est virtus animi decus, addita, maius. Imbellis ne adeo tibi turba videmur Achivi, Ut turpem suadere fugam tot regibus ausis? At si tantus amor patrium te retrahit Argos, Perge licet tibi, nemo viam, vada cerula, naves Intercludit, et hinc comites abducito inertes. Sunt quibus est pudor infectis discedere rebus, Et certum est mecum Stheneleus si manserit unus, Durare et fato ruituram evertere Troiam. Haud etenim Troiam ventum est sine numine Divum. IOCUS AD PAULUM Eberum. Missa Hamburgiaci tibi dicitur amphora zythi Quod celans solus Paule bibisse cupis. Invites socios, vel quod Philoxenus optat, Opto tibi collum, ceu solet esse gruis. EPITAPHIUM ELISABETHAE coniugis I. Agricolae Islebii in urbe Arctoa. Clarus in hac Evangelium docet urbe Iohannes, Cui patria Islebii nomen habere dedit. Texit in hoc tumulo dilectae hic coniugis ossa, Sincera coluit quae pietate Deum. Ac veluti nomen retulit, quod mater habebas Baptistae felix Elisabetha tuum. Sic imitata fidem, sic mores casta secuta est, Et mens ipsius templum erat, estque Dei. Iustifica se Christe fide tibi tradidit, et te Pro nobis statuit lu/ca dedisse patri. Hac erecta fide tibi paruit alme creator, Totius et vitae, lex tua, norma fuit. Semper et aerumnas victrix quas pertulit inter Laeta Deo laudes obtulit atque preces. AD TURRIM TEMPLI IN oppido Marieberg. Augustuspatriam cum Dux Elector haberet, Hanc urbem cuius condidit ante pater. Hoc templum exstructum est, sonet hic ut maxime Vox Evangelii tempus in omne tui. Et sincera sonet, quam tradit, et unica, Christus Aeterno natus de genitore lo/gos. Hic tibi gnate Dei doctrina collige coetum, Iustifica cui sint corda renata fide. Et fac templa Dei nos ut viventia simus, Aeternae vitae laetitiamque dato. Da soboli nostrae pacem moresque guberna, Et sint qui vera te pietate colant. Argenti venis etiam da semina larga, Id quoque nam donum novimus esse tuum. Epitaphium Iohannis ministri D. Philippi. Iohannes patrii Nicri discessit ab undis, Huc accersitus voce Philippetua. Quem comes exilii iuvit precibusque fideque, Nam vere gnato credidit ille Dei. Ipsius hic Dominus sepelivit corpus inane, Vivit conspectu mens fruiturque Dei. Decessit 3. Aprilis, Anno 1553. EPITAPHIUM CATHARINAE Coniugis Philippi Melanthonis. Proximus hic tumulus Catharinae contegit ossa, Quae Crappo quondam consule nata fuit. Coniugio casto fuerat quae nupta Philippo, Ex scriptis cuius nomina nota manant. Virtutes habuit donatas numine Christi, Matronae Paulus quas docet esse decus. Hic absente viro sepelivit filia corpus, Vivit conspectu mens fruiturque Dei. Obiit 11. Octob. Anno 1557. Ex AntigoneSophoclis, ubi exponitur dictum Biantis A)*rxa to\n A)*ndra\ dei/cei, citante Aristotele in V. h)qhkw=n, aliter redditum quam supra lib. III. Non penitus ullius voluntas perspici Potest, priusquam admotus ad Rem pub: Fungi Magistratu atque imperiis coeperit. Ego, hunc virum pro nuntio esse pessimum, Qui civitatem consilio regens suo, Non dicere audet optimas sententias, Tacensque veritatem dissimulat metu, Et anteferre amicum patriae solet. Testor supremi numen immensum Iovis, Si quid malum impendere patriae videro, Me civibus daturum id esse libere, Nullum mihi foedus erit cum patriae hostibus. Haec salva tuetur et salutem civium In hac amicos stante quaerant singuli, Illam videre qui florentem, gaudeant. Epigrammata trium statuarum ad Strymonem fluvium positarum civibus Atticis, qui Medos represserant ex Aeschinis oratione Kthsifw=ntos Primae statuae. Hi virtute sua Medos ad Strymonis undas Cogebant turpi vertere terga fuga. Et primi domuere hostes ferroque fameque, Ut tegerent patriae moenia cara suae. Alterius statutae Epigramma. Haec Ducibus grati posuerunt praemia cives, Qui pia contra hostes arma tulere feros. Ut moneant seros mansura trophaea nepotes, Pro patriis etiam ferre pericla focis. Tertiae statuae Epigramma. Cum Danai ad Troiam posuerunt castra, Menestheus Dux ibi Cecropia missus ab urbe fuit. Hoc aciem nemo melius disponere norat, Si dubitas certus testis Homerus erit. Hanc etiam laudem sibi postera vendicat aetas, Namque solent fortes Cecropidae esse duces. De civica corona quibus dari solita, ex eosdem Aeschine. His grati cives donarunt ferre coronas, Pro rebus gestus praemia iusta suis. Qui libertatem pulsis ex urbe Tyrannis, Et leges patriae restituere suae. Ex Demosthenis oratione stefa/nu Epitaphium civium Atticorum. Haec monumenta tegunt cives, qui fortiter arma Pro patriis aris proque tulere focis. Nec cessere metu, nec vitam amittere curant, Cum patriae auxilium pectora fida ferunt: Et saevos reprimunt hostes, ne regna superba Externae gentis Graecia serva ferat. Sed postquam vicit duri sors aspera fati, Ipsorum patriae nunc tenet ossa sinus. Non falli eventus et semper habere secundos, Divinae tantum sortis id esse scias. Nulla potest vitare hominum sapientia fatum, Multus et humanis mentibus error inest. Fortunae vicibus natura obnoxia nostra est, Nec vitare homines tristia fata queunt. Ex Phocilide. Nec nisi librato dirimat sententia litem, Parte quid ex utraque queant, examine, causa. Epitaphium Lacedaemoniorum in Thermopylis ex Lycurgo. Dic hospes Spartae nos te vidisse iacentes, Dum sanctis patriae legibus obsequimur. Trophaeum Atheniensium de pugna Marathonia ibidem. Attica delevit Medos Marathonis in agris, Pubes, pro Graecis dum pia bella gerit. Ex oratione Demosthenis de corruptela in legatione. Publica non prorsus volat irrita fama per auras, Namque est iudicii divini nuntia saepe. Ad iustum Menium Philippus. Quod natura mihi blaesam dedit invida linguam, Agnosco vitium, non amo, Iuste, meum. Cuique suam labem attribuit natura noverca, Omnibus et sors est arte ferenda sua. Hoc ego malo tamen, quam quo tu Iuste laboras, Quin mala cum laudas carmina, nulla facis. Menii Responsio facta ab ipso Philippo. Non mordere valent quemquam tua carmina blaese, Nam desunt Musis salque leposque tuis. Clarissimo viro Ioachimo Bustio Doctori. Hunc tibi iustitiae cultori dono libellum, Qui te iustitiae prima elementa docet. IN ELEGIAS Christophori Copeheni 1543. Eloquium et numeros facilemque in carmine venam Indidit humanis mentibus ipse Deus, Auctorem nobis haec ut vestigia monstrent, Et nostra in caelum vota precesque ferant. In populisque sonent laudes et dona parentis, Praemia qui iustis pro pietate dabit. Hic exempla etiam virtutum in carmine tradi, Et normam qua sit vita regenda iubet. Tales materias celebret cum Musa Copeni, Lectori gratam convenit esse pio. AD MENSAM precatio. Quod sumus et tegimur, dulces quod carpimus escas, Omnia credamus muneris esse Dei. Sufficit hic etenim vires alimentaque rebus, Sustentat verbo cuncta creata suo. Mortales miseros, pecudes, armenta, volucres, Implumem corvum vestit, alitque Deus. Ergo debetur quaedam reverentia mensae, Ergo decet grata sumere mente dapes. Non trahat in praeceps caecum bouli/miapectus, Immemor ut dubitet solvere vota Deo. Sicut Centauriconvivia barbara ducunt, Ignari victum qui dedit esse Deum. Gustatura cibos solita est libare vetustas, Qui mos a sanctis patribus ortus erat. Sic quoque nostra pios praemittant fercula coetus, A prece principium, de prece finis erit. AD REVERENDUM SENEM Doctorem Iustum Ionam Mense Octob. Anno 1555. cum rediturus esset Philippus Witebergam ex incluta urbe Norica compositis de Osiandri dogmate dissidiis. Rex iustus tenuit Solymorum mitia sceptra, Qui docuit veri numina nosse Dei. Viderat et sub aquis hominum genus omne perire, Et lacrimis undas auxerat ipse suis. Et quinti saecli tardos confecerat annos, De vero testis posset ut esse Deo. Hunc non raro senex Abram vicinus adibat, Vallis Ebronaeae qui novus hospes erat: A seniore tamen didicit primordia mundi, Quoque modo fuerit vox patefacta Dei. Quoque Dei fuerit coetus, mundique furores, Ut tegat hunc inter dextera magna Dei. Natus et aeterno quis sit lo/gos ille parente, Qui solet esse pii duxque comesque gregis. Et carne indutus nostra qui tempore certo, Fracturus saevi colla Draconis erat. Placataque ira rursus qui gaudia vitae, Deleta nobis morte daturus erat. Sic tamen aeternus Pater hunc ut conditor orbis Iustifica agnosci iusserit ipse fide. Colloquia haec illi quando dulcissima miscent, Saepe vident medios inter adesse lo/gon: Sic etiam decuit mala nos lenire senectae, Et viva curas voce levare graves. Hac de doctrina multis collatio lucem Afferret: quaedam longa senecta docet. Utilis aetati venienti noster ut esset Consensus, regeret quem Deus, ipse lo/gos: Sed nunc impediant quae, constat, e)rni/nnues, istos Congressus, dulcis colloquiique vias. Non tamen impediunt gemitus et vota piorum, Gnate Dei coetus tu rege Christe tuos. Inque Deo facias nos unum simus ut omnes, Nulla venit nobis te nisi dante salus. DE ENCAENIIS CELEBRATIS Ierosolymae mense nono, propter memoriam repurgati Templi, tempore Iudae Mabaei, Carmen scriptum, Anno a natali Christi 1557. qui erat ab eo anno quo Idolum ex templo eiectum est, Millesimus septingentesimus vicesimus quartus. AD INCLUTUM DOMINUM Ludovicum comitem ab Eberstein, et Dominum in Neugarten etc.. Hoc Encaenia laeta mense nono In pulchris Solymis agi quotannis Mos est traditus, ut memor triumphi Esset posteritas, Phalange caesa Quo bdelu/mata dira Macabaeus Delens, restituit pios honores, Quos verus Deus unicus creator Humani generis, docet, probatque, Qui se voce sua, datoque gnato, Ostendit, vetuitque lege, fingi Cultus esse alios Dei, Deosque Huic vero Solymi Deo potenti Hoc pro munere gratias agebant, Hunc verum esse Deum Sione tota. Hunc servare suos pie canebant, Orabantque suam tegi Siona. Nos Encaenia nostra cum vetustis Grati nunc celebremus, atque nobis Luce Evangelii recens reducta Ex templis simulacra mentibusque Pellentes reverenter invocemus Aeternumque Deum, Deique gnatum, Et quos voce sua docet, probatque Constanter, tribuamus ipsi honores, Custodemque sui sciamus esse Coetus hunc Dominum lo/gon parenti Aeterni xo/rion sibi cruentum Qui circumdedit, esset ut redemptor Humani generis potensque Siloh. Hunc, ut protegat et Siona nostram, Votis assiduis precamur omnes. Demetrio hospiti Constantinopolitano. Gnome de invocatione. PSAL. CXII. Beatus vir qui timet Dominum etc. Felix ille Deum metuit qui pectore toto, Et non fucata religione colit. Et qui divinae legi parere studebit, Et cui deliciae sunt bona iussa Dei. Fluctibus in mediis servabitur ille, paternas Implebitque sua posteritate domos. Et quamquam variis iactetur saepe periclis, Attamenhunc summus servat alitque pater. Huius conatus facilis fortuna fovebit, Provehet et dextro numine cuncta Deus. Illius aestivae superabunt horrea messes, Et fruges amplo foenore reddet ager. Hunc pater ancipiti servabit tempore, iusta Causa patrocinio vincet ubique Dei. Non deerunt umquam dubiis solacia rebus, Quae faciunt pectus firmius esse viro. Lumina ceu tenebris apparet clara remotis, Sic tristi inveniet tempore laetus opem. Vir bonus afflicto facilis succurrit amico Et quacumque potest sedulitate iuvat. Aeraque non aegre dat mutua ferre petenti, Ac opibus large subvenit ille suis. Nec sibi divitias per fraudem aut quaerit honores, Nec cuiquam iniustas inicit ille manus. Si quando exitium fortuna inimica minatur, Illius semper vult meminisse Deus. Et quia se curae esse Deo confidere novit, Non huic incutiet nuntia famae metum. Mens immota velut magno cum robore quercus, Constat, et in Domino, spemque animumque locat. Sed qui contemnit caelestia iussa, peribit, Nam subito veniet magna ruina malis. Vir quoque multa pius confert in pauperis usum. Et fiet miseris portus et aura viris. Ille potest semper dubiis succurrere rebus, Isque malis victus cedere nescit homo. Impius usque licet caelestia numina culpet, Dicat et iratus iurgia multa Deo. Non impune diu tamen hoc erit, impia tandem Turba graves poenas suppliciumque luet. Psalmi primi Paraphrasis. Otia non animis secura pecunia confert, Nec vitae tutus, credite, portus erit. Denique nemo suo vallum sibi Marte parare Contra fortunae iura vicesque potest. Felix ille Deo quisquis Duce fidit, et huius Ambiguum vitae lege gubernat iter. Hunc pater in dubiis rebus tegit optimus, atque Defensum in gremio gestat ubique suo. Utque nihil laedunt hiemis mala frigora Palmam, Illaque perpetui veris honore viret: Sic etiam iste malis nescit succumbere victus Durat, et in media vivere morte solet. Contio Christi ex Psalmo secundo. Quis furor est contra caelestes arma movere? Successu impietas est caritura viri. In celsa tradit mihi regia sceptra Sione, Et mandata Deus dat nova ferre mihi. Namque ait ipse Pater, gnatus mea summa voluptas, Haeres iure mihi totius orbis erit. Huius qui sequitur Regis victricia signa Fortunae tutas rideat ille minas. Maximus ista pater gnatum mandata per orbem Non vana in populis spargere voce iubet. Vos populi gnato patris date tura supremi, Hoc quisquis fidit Principe salvus erit.