Meletematum piorum libri 8. Paraeneticorum 2. Parodiarum 2. Psalmi aliquot Machine-readable text Schede, Paulus Melissus Schede, Paulus Melissus XML version, markup prototype, April 2003 ?markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ melis2 schedemeletemata.html s001.html schedemeletemata.xml melis2/jpg html Frankfurt/M.: Commelin, 1595.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 12 September 2003 Ruediger Niehl markup Fragments joined; TEI header and structural markup added; Page 001-085 intensively tagged, 086-end only structural tagging. typed text - structural tagging complete, partial semantic tagging - no spell check July 2004 Ho Wai-Ming markup Morpheus spell check performed PAULI MELISSI SCHEDII FRANCI MELETEMATUM LIBER SEXTUS. #(IMAGE) MENTE super caelos e sordibus terrenis evectus, gaudiorum enarrat iucunditatem. CARMEN I. SUPER astra vectus alis rapidis celer animus, Hominum gravi relicta nebula, et reside chao, Et opinione crassa; neque iam male vetera Neque crimina huius aevi, neque noxia meminit Scelera amplius Tyrannum, neque flagitia Ducum, Neque demum in orbe quantum reliquum esse facinorum Miseri exsules queruntur. sed ab omnibus aliis Penitus molestiarum mihi liber oneribus, Solitis cor anxiorum premere usque miseriter, Meditatur hilaritatem requiemque diutinam Superum in choro, ac perennem sine grandine et hieme Potitur serenitatem. Volupe est facercsea Hyperiona intueri radiantibus oculis, Nivei patrem diei. Volupe est nemorivagam Variante Noctilucam facie adspicere, modo Reparantem in ore vultus, ubi fratrem itere fugit; Modo deserentem eosdem, siquidem propius adit. Volupe est in Hesperum album, Iovis inque nitidulos Aciem tenere fixam radios, reliquaque item Animata signa caeli. Quis enim est ita gelidus, Ita segnis, ita supinus, vel ita stupidus homo. Ut humo levans ocellos, nihil eximia poli Paradigmata haec moretur? Sed enim hercle magis id est Animo voluptuosum, superatque et opipare Et opima dulcitatum reliqua omnia penitus, Adeoque quidquid usquam sibi concipere queat Avidae libido mentis; domini empyrea DEI Sine fine regna lustrare: et ibi simile patris Decus unicique gnati, genitabilis itidem Penetrale flamen aurae, Gentis comitibus ac Ducibus per ambitum omnem, specitare liquidius, Et idemtidem sequi ultro tua posse regimina, Tener Agne, rexque regum, et dominum domine potens; Hilarisque sanctiorum sociarier animis, Grege eum beatiori, nova cantica, novaque Recinente metra CHRISTO, citharisque teretibus Fidibusque gestuosis celebrante memoriam Veterum beneficiorum meritumque, nece sua Propria in patente fixus cruce quae fidelibus Peperit, patri immolatus, velut hostia nocua, et Tamen esset omnium insons vitium; nisi rea quod Necis et gravis gehennae, tot Adamigena tulit Moriturus expianda scelera cruoribus, Medius duum in latronum quasi noxa patibulis. Sed acerba amaraque istaec fuerant ruditer ei Toleranda, cum subiret fera supplicia, solo Syriis morans propinquo, Solymumque in aditibus. At in ardua eminens nunc regione, loca super Rutilae elevatus aethrae nitidissima, precibus Vacat obviis piorum, sibi sanguine roseo Pretiosa parta fantum diademata, sibique Ea sacra vindicantum; procul a quibus opicas Nimioque plus profanas ego abesse Phalaridum Iubeo manus, cruentaque Eurysthea rabie Busiridisque flammas. Alia est Hierosolyma, Aliud bonis asylum, desaevierit ubi Babylonius Gradivus, super: est super alia Locuples imago rerum. Mihi sufficit alacri, Anima quasi exsoluta pedicis et amitibus. Penetrasse ad alta caeli laquearia, ubi dolor Neque corda maerat ullus, neque egena miseries Inopem flagellat unquam. sed ubi socia cohors Genialium Angelorum mera gaudia, meraque Iterant amoenitatum viridaria: simul et Animalia illa IOVAE quatuor, pariter item Octona triga canum, simul innumera adeo Resono phalanx Olympi modulamine recrepant, Polus ipsemet remugit, sacra limina reboant. Citius mihi haereat vox, quam singula memorems. Solio in sacro sedenti data gloria, data laus, Et honor perennis Agno datus, undique retonans, Mihi dissipavit aures, mihi discidit oculos: Adeo omnis his in hymnis, et in his obeo sonis. Obeone? fallor. immo videor, neque temere, Reparari, in orbe Phoenix velut ales Arabius, Colocasia atque amomo satur et myrobalano, Et aromatum atque odorum genus omne petiolis, Nitidisque cinnami Indi Phariique segetibus. Anime o perennivivax, Anime o zephyriseque, Superumque compos aurae, superator itinerum Hominum pedi inviorum, rapidisque volucrium Per inane remigantum propere natatibus: Levigyre nubisector, preciferque tabellio, Manifeste prome et index animae vagitremulae, Cordisque palpitantis, tumidisque similiter Male fluctuantis undis: age sit tibi proprium, Petere altiora caelo, petere ardua superum Conclavia, et sacrorum rata concilia Larum Et ovantium Penatum saturo domicilia Rutilantia ex obryzo, penetraliaque adyta Radiantia ex pyropis pretiosioribus, Carbunculisque flammas imitantibus. Age, sit Tibi proprium, caducas creperasque (moneo) res Mortalium assis omnes facere unius, et in hoc Retinere cursum eumdem stadio, neque reside Studium pati veterno torpescere et operam. Sed enim tibi incitato modo cum gemina siet Data Pegasi ala pernix, equitis cuissimi, Aurora quo diei niveos nivea vehit Roseum micantis ortus: fugiasne Anime capax Iter are crebra motis solitum volatibus Super astra dia callem? Nihil heic, nihil utique est, Via clausa quo retardet solidas agilipedis Soleas, levesque pennas. Equidem tibi minime Fore credo succubandum, licet altius itiner Gradiare trans remoti iuga siderea poli; Quoniam secundus Euri fluor, ora redanimans Vehementiore nisu, vestigia comitat Tua prospere adminiclans; et in aethera vacuum Resequens propellit ultro: siquidem sidelium Ibi meta mansioque est, Prodromi nebulisecae Pede praestituta fixo, superique adeo probe Patris obstinata pacto liquido, nequeat uti Manus ulla tam beatum tibi praeripere locum; Ubi cum tuo perennes par caelitibus hero, et Tibi quae DEO creatus propria nece meruit, Potiaris omne in aevum solidis beneficiis. ADMONITIO PIA LUDOVICI IV. ELECTORIS PALATINI, DUCIS BOIORUM, AD FRIDERICUM IV. FILIUM. ANNO M D LXXXII. Ex Germanico. CARMEN II. MI care Fili, sis pius, metuens DEI; Precare mane vesperique sedulo. DEI memento in omnibus rebus tuis. Si bene se habet res, fac DEO grates agas: Sin male, querelam in eius exonera sinum; Memor omne prosperum, omneque infortunium Manare ab ipso, et finem habere perbrevem. Agnosce peccantum esse te unum de grege, IESUMque Christum crede filium DEI Suapte morte te redemisse a nece. Hoc fixus haere, et confitere id ad exitum Vitae. vicissim te ille confitebitur, Curaque tangetur tui coram DEO IOVA, patre suo. Ne superbus esto; sed Status honeste dignitatem amplam tui Tuere. Sis verax. Recepsti quid data Dextra fideque? firmiter praestes; licet Subeunda sit iactura opum atque corporis. Nam sive mentiris ioco seu serio, Infans Diaboli es, qui pater mendacii. Porro verecundare verbis, gestibus, Et cogitatis. Nullius nec coniugem Nec filiam stuprato Gnate. Sis cave Batutor aut percussor. At cum Martia Vexilla aperto libere in campo volant; Tum fortis, acer, strenuus sis; nec fuge. Quippe hercle melius est honeste occumbere, Quam fugere in acie turpiter. Ne prodigus Sis, neve praeparcus, vel Euclio sordidus. Quod spectat ad honorem, nihil comparcere In hoc velim te. Nemini obtrecta, aut male Obloquere. quin memineris usque tui ipsius, Te quoque fragilem hominem esse. Ne cum quoquam agas False aut dolose; sed rotunde et libere Agas. quod unum permanet diutissime. Disce tamen homines rectius dignoscere: Erga bonum opus est tu vicissim sis bonus. A fraudulento tibi cave; quapropter et Inter loquendem loquere paullo tardius. Inopes egeni sint tibi concrediti. Voces adulantum, DE Oque iniuriam Verbis maledicis atque contumeliam Dire ingerentes, non sine ardelionibus, Numquam placere tibi sinas. sed contra ames Qui corrigit te, quique bene tibi consulit. Fidos ministros orthodoxae Ecclesiae, Aliosque qui tibi serviunt fideliter; Caros habeto semper, atque illis lubens Persolve pro tua virili praemium, Pactamque mercedem. Infideles quos scies, Dimitte famulos cum bona abs te gratia, Nec detine ultra. Vitia, naevos, probraque Stude uniuscuiusque tegere. sed tamen. Cum olim gubernas, triste punitor malum. Illis, tua qui sub manu sunt, sis pater. Onerare demum parce subiectos tuos Ultra aequitatem: nam nimis male cedere Proventus ille saeptus mihi visus est. Contra adsere haud malum virum. Si quando ei Quid accidat stulti aut sinistri, debita Punire cum ratione, quantum te decet. Extrema regula est, uti caveas tibi Ab ebriosis sympotarum fluctibus. Namque inde (Paulus ut fatetur Apostolus) Inordinata vita tandem provenit. AD OTHONEM GRYNRADIUM, VIRUM NOB. Providentia DEI factum, ut is FRIDERICO Palatino LUDOVICI Electoris filio praeficeretur. Quam utilis fuerit, atque etiam num sit Reipublicae diligentissimi hominis labor. CARMEN III. TE singulari consilio DEUS, Exactum inique limite patrio, In hasce terras misit, ut optimo Duci praeesses, optime GRYNRADI; Eiusque vitam sic regeres, uti Bonosque mores a puero statim Et disciplinas imbiberet bonas. His institutis cum Pietas comes Adesse alumno, tum latus Aequitas Stipare suerat: nempe satellites Duae, columnarum instar, idonea Fulcire firmo grande Palatium Domus avitae robore, donicum Aetate florens dux adolesceret. Et post adempti funera patrui Frenos regendos ipse capesseret, Adiutus HUTTENI ingenio arteque Industriaque et consiliis bonis. Rerum propinquus tum fuerat labos Ferventi ephebo quaerere coniugem Dignam. Reperta est, relligione par Et orthodoxae notitia fide. Quem te laborem, quod studium impigre Gnaveque agendi sumere taeduit? Gavisus es, rem tam bene tam probo Successe. nos et laetitia pari Congratulati coniugio sumus. Fecunditatem prosperior toro Lucina pacta est. O utinam, velut Dilecta patri pignera filias Enixa coniux est, ita filios Felice partu procreet adseclas. Mecum quod una te scio serio Sperare et optare ex animo intimo, Amice vere, et (quod liquet omnibus) Sincere. Porro quid peragis boni? Praeses senatus en hierarchiae Res administras, quae faciunt scholis Templisque sacris. Certe equidem (tua Quod pace dicam) vir nec alacrior Nec promptior te, nec vigilantior Quisset per omnem Teutoniam eligi Aut inveniri; cui sapientius Committeretur muneris hoc, tibi Quam soli et uni. nam pius et bonus Probusque valde es, publica promovens (Ut par et aequum est) commoda, vel tuo Ipsius aut damno, aut odio, aut probro. Quapropter aio saepius, intuens Virumque limis haud oculis statum; O si Palatini incluta Principis Plures haberet GRYNRADIOS humus! DE INSIGNI HOROLOGIO IOHANNIS Comitis Palatini ad Rhenum, Ducis Boiorum, Tabernis montanis in arce. CARMEN IV. MORTALE sexus, sive iuvenes aut senes, Seu divites vel pauperes. seu Caesarum Regumve principumve gente prosati; Considerate, quam caduca vita sit, Quam calamitosa, quam scatens periculis. Honore quamvis praediti estis maximo, Instarque floridae viretis laureae: Consumet atque hunc atque vos rota temporis. Vorsura motus id quod HorologI docet. Duo puelli nuduli, qui segmina Quaterna luculenter horarum innuunt Strepente tinnitu, vice alterna occubant, Luuntque Adami noxam originariam. Clangore personantis Angelus tubae CHRISTUM adfuturum in nube clara praemones. Excubitor ales nocte gallus cantitans Aliisque metis, vivere extremae iubes Memores diei: quam cavete, Simiae Ritu modoque, rideatis turpiter Aut negligatis; sed Leonem imitemini Expergitum alto mane seu diluculo, Grates agentes nocte servati DEO. Horamque vestram rite praestolemini, Instar mulieris motitantis clepsydram, Seu sensim arenae casitantis machinam. Ut Luna mutat. Solque signorum vices Motu rotundo; sic heros versatile Famulosque variat tempus, hunc extollere Illumque velox premere: ceu vides vagam Nunc aucta nunc minuta Divam cornua Ostendere orbi. Quin Planetae, se invicem Diuque noctuque insequentes, nuspiam Inter quiescunt, alius alii donicum Fores operiat. Sic in orbe idem evenit. Fortuna raro stabilis apud aliquem manet. Quapropter observate mensuram ratam, Horamque certam, et providum metae scopum. Megaera quippe noxiosa plurimos Heu raptat in transversa, sectantes opum Magnarum acervos, regnaque inhiantes nimis Aliena, nec pol finem apiscentes suum; Sed Parca cum severa vitam inciderit, Aliis similiter mortis intrantes viam. At o benigne CHRISTE, qui rex gloriae es, Nos quaeso cunctis ex miseriis eripe, et Tranquillitatis nos fac usque compotes; Tandemque post fata in poli penetralibus Des audiamus entheam melodiam. Haec secum in intimo Palatinus comes Nuper IOHANNES corde meditans fatus est, Opus Rudolpho Brandeburgio teres Fabricante. Quisquis haec legit, praecordiis Reponat imis, ne vagas praetervolent Aures, uti sonora tintinabuli. AD PHILIPPUM WAMBOLDUM UMSTADIUM, MAGNUM AULAE ARCHIPALATINAE PRAEFECTUM. VIRUM NOB. Pietas et Iustitia reipub. fulcra; quibus sublatis, praesens imminet ruina. Wamboldi integritas erga Palatinos duces. CARMEN V. PUBLICA res ubivis geritur bene, prospereque cedit. Firmiter inque suo status ordine permanet graduque; Si modo non spernunt IOVAE sua Principes Ducesque Reddere corde pio libamina, deinde promovero Iustificam ante alias ultro Themin, aequitate freti. Praecipuum Pietatis opus tenet auream cathedram, In qua praeco DEI verbum sonat, et viam salutis. Post aequique bonique sagax caput occupat tribunal Iustitiae cunctis venerabile. nam nisi his duobus Ceu fundamentis stabiliverit oscitans Tetrarcha Imperium soliumque; brevi ruet, impetuque magno Ad terram dabitur: qualis domus insolente casu, Plena Palaestinum tot milibus, ut suo Dagoni Perfecere sacrum, cito concidit, incluti columnis Manoadae impulsavi fortiter, occubantis inter Praecipuos proceres trucis agminis, atque pro duobus Sic oculis hostes ulti semel. At gravem ruinam Antevenire solet Dux providus, usus eruditis, Gnavis, eximiis, sapientibus, acribus, peritis Rerum, adeoque viris animi face luculentiore Primores reliquos superantibus. Inter hos profecto Haud tibi postremus datus est locus hactenus, Philippe Wamboldum veterum o ingens decus, ac simul recentum. Te FRIDERICUS avus nostri Ducis arduum in senatum Rite cooptavit; quod idoneus atque dignus esses, Et sollers ad magna negotia resque rite agendas, Non sine felicis Genii indole. Te sita in Nemetum Limite Transrhenana Neapolis, uncta CASIMIRO Praeda (sed abstinuit tum criminis) ob rebellionem Facta, sibi impositum vice Principis dynasten Sensit. Ute vivis abiit cito, deserens guberna Orba, simulque orbum gnatum patre, LUDOVICUS; aeger Tam longo fuerat qui tempore: frena mox capessit Frater, legitimus tutor datus, administer aequus; Qui dene restituit rem, non sine maximo labore. Relligio exseruit laetum caput orthodoxa, qualis Floruerat sub praecano sene, patre CASIMIRI. Nec mora. trux Livor male ringier, invidoque dente Rodere quosque Theon ferus, aemulaque Momus Praedominans lingua nos carpere. Veritas sidesque Albaque Relligio nihilo minus enitet refulgens, Purpurei ceu fax Hyperionis inter atra quondam Densarum nebularum alte emicat; emicabit et post Dehinc semper, Friderice vigens modo Teutonorum ocellus (Quod voveo) superes, et serius alta in astra tendas. Num desperandum Christo duce, praevioq CHRISTO! Haudquaquam. siquidem felix opus, is quod inchoavit, Continua serie firmaverit. Hoc iubet monetque Nos avide sperare DEI favor atque amor benigni. Tu quoque (Praefecti magni geris ecce nomen aulae, Quem merito titulum tibi gratulor) ut prius gemellum Fortis et acer apud Dominum, et bene sidus exstitisti, Boiumque antistes subsellia grandiora rexti, Iustitiae vindex, aequi insitor, arbiterque legum; Adsertor pietatis, amans Iovis, illiusque amantum: Sic etiam posthac magis ac magis in dies et horas, O WAMBOLDE, perennaturus es in fidelitate, Constantisque animi tum robore, tum severitate Condita suavis dulcedine mellis. adde, si vis, Rarus amicitiae per foedera sanctiora cultor. AD HENRICUM RANZOVIUM. REGIS DANIAE VICARIUM, VIRUM ILLUSTREM. Vitam illi longissimam precatur ob pietatem et iustitiam. Liberalitas et beneficentia illius in quosvis merito praedicatur. Mentio legatorum viris doctis in Testamento. CARMEN VI. LONGAEVITATEM cui dabimus viro Mundi in senecta et temporis ultima, Plures in annos ut diuturnior Sit vita cano? RANZO tibi, inclite RANZO, Tonantis cultor Olympii. Meretur id non relligio modo Sincera, sed vero et pietas tua Insignis, et mens iustitiae tenax, Et imperantis par animus DEI Summis dynastis, ad solium ipsius Regale fixis, terque canentibus Perennisanctum. Nos, brevioribus Queis rara vitae stamina liciis Ex lege fatorum illa adamantina Dispensat abrupta Atropos in colu; Homunciones esse vetans dierum Extentiorum: RANZOVIO tamen (Scitis Camenae, scis Charitum trias) Non invidemus talia munera Felicitatis; quandoquidem omnibus Ille eruditis non modo vult bene, Sed, quantum in illo est, usque facit bene. Ditat Poetas ille potissimum Sollers amoeni carminis artifex. Donis tributis Historicos beat Fidelis auctor historiae ipsemet; Largisque gazis Astronomos fovet Idem ipse felix Astronomus cluens. Iam templa quaeso cernite, iam scholas. Quae non in has, qua non bona contulit In illa? quid non post quoque conferet Ludi in magistros, et venerabiles Mystas, IEHOVAE dedita nomina? Inops egestas pauperum et exulum Ubinam asylum repperit aptius, Nisi unum apud te, RANZO benignior? Nam quum tibi tot divitias, opes, Pagosque et arces, amplaque praedia, Latosque fundos cum reditu annuo, Tam copiose suppeditaverit Caeleste numen; non animum atque cor Terrena ad istaec fluxa caducaque Stricte alligaris, quo soliti modo Auariores: sed meritas DEO Habere grates es memor, omnium Rerum datori. Non igitur senex Sis liberali et munifica manu? Beata cornu divite Copia, Uberque mater rerum Opulentitas, Nec paenitendis praedita dotibus Pandora, sedem te penes obtinent Pollentiorem. Quid, quod (ut audio, Verumque certe est) post obitum quoque Prodesse doctis dupliciter velis, Praeclare RANZO? quippe nomismatum. Certas quibusdam praecipua viris Virtute summas munificentius Legare tecum consilio optimo Deliber asti. quae via commoda est Laudem ad futuram, plenaque gloriae Magmenta. Quis non, Vive age, dixerit? O magne RANZO vive, et in hoc tuo Honore dura, quam vetuli diis Durarit aetas postera saeculi. AD CHRISTUM IESUM. De contemptu Euangelii, et ipsiusmet CHRISTI aeternas merituro poenas. CARMEN VII. CHRISTE, sequester mortale genus Interque DEUM lecte; videsne, Horsum speculans aethere ab alto, Ut peccatis obnoxia gens Et criminibus variis tecum Agat in terris insincere Atque iniuste? nae debebant Euangelium legesque tuas Sponte tueri, nec nisi grates Tibi perpetuas pectore muni Agere, inque tuas solvere laudes Linguam docilem. sed quid faciunt! Non reiciunt te modo, verum et Diumque patrem Flamenque sacrum; Sic viventes, ut flagitiis Scelerumque notis insigniti, Sibi in his plaudant, atque triumphum Audacter agant; quid relligio, Quid sit pietas, quid recta fides, Quid vera salus, vitaque demum Aeterna animae, plane immemores. Apinae et tricae nempe videntur Gerraeque istis, quae praecones Dogmatis almi plenis buccis De Tartareis recitant poenis, Deque horrendis Cacodaemonibus, Et suppliciis exantlandis Post fata malis perpete in igni. Miseram o sortem miserorum hominum! Sintne creati recte ad agendum, Et male agendo Stygium proni Se praecipitent ipsi in barathrum? In veneficarum sagarumque incantamenta, et Christianae fidei eierationes. CARMEN VIII. DIRA monstra veneficae, noxiosaque saga Turba, quae magicis nigri Ditis artibus usae Nemini prope parcitis; quid lucrive bonive Ex mala capitis techna? Vos tenella puellum Membra, tum iuvenum et senum fascinare suestis Corda. vos vetitis nurus virginesque pudicas Implicatis amoribus. vos necis genus omne Exsecrando homicidio perpetrare soletis. Vos, capras niveasque oves atque bucera damnis Saecula adficere obviis, crimen aut scelus esse Pernegatis, et igneum (vidi ego ipse) Draconem im- Mittere stabulis boum, lacte eas spoliantem Singulis prope noctibus. vos novemplice cantu Conglobassere grandines, excitare procellas, Turbinare animos Notum; scit Ceres, scit Iachus: Hic meri, illa adoris carens. Flora murmure vestro Mille milia pestium vermiumque nocentum Educata per has plagas adseverat, et ipsum Hoc Hamadryadum cohors, flebilesque Napaea Conqueruntur et ingemunt. Pacta turpia inistis Cum manu Cacodaemonum sonte, foedifragaeque Desciistis ab optimo maximoque IEHOVA, Lubrica instabiles fide, pravitate rebelles. Abnegastis item sacri iura sancta lavacri, Infideliter a DEI filio, duce nostro, Castra in hostica transfugae; nequiter quibus ipsam Vitam, et ipsam animam rato pignori opposuistis, Perfidumque Satanico stigma ab ungue recepstis; Quo nihil sceleratius taetriusve repertum est. Quale naufragium (o nefas!) unaquaeque subivit! Sponte posthabito DEO dum sinistra sequutae Vestra pectora Principi mancipastis Averni, Exulatis ab incluta civitate IEHOVAE, Nemo quam malus incolit. Gens ut optima vestram Christiana dolet vicem! Poena vos manet ingens, Igne perpetuo flagrans usque et usque, nec hilum Detrahens cruciatui pessimoque dolori. Mens licet resipisceret rectior, caneretve Sanior palinodiam; quod tamen fore et esse Difficul nimis arbitrer: hancce quisnam age praedam Hostis e manibus feris excutive rapive Posse crediderit? Trahax pervicaxque tenaxque Quicquid is semel auferens occupaverit, illud Eius unguibus haud facul dimoverier aio. Si DEUM tamen, o manus perditissima, vestri Vel parum miseresceret; gratia illius una Entheam bene posse vos obtinere salutem Dico, et aetheria dehinc porro sede potiri. IN THEOLOGORUM ALTERCATIONES. CARMEN IX. ESTIS fratres, estis amici: Aliine alios perdere vultis? Hoccine pulchrum est? nequaquam pol. Rodere iustos, mordere pios, Tigridis iras bilemque canum, Et ricta refert dira luporum, Grassantum in oves. Docuitne ita vos, O crudeles, ille magister Noster CHRISTUS? cuius aperta est Mansuetudo, lenisque animus, Et pacis amans aequa voluntas. Praecepta dedit nova, nimirum Ut nos pariter mutuo amemus, Quo more homines ipsus amavit; Quorum causa voluit patrium Linquere caelum, traducturus In regna DEI non Cerbereo Semine cretos, nec pestiferae Dentibus hydrae; sed pacatos, Humiles, placidos, mites, dociles, Praeceptoris iussa sequentes. Nam morigeras, haud praefractas Poscit mentes arbiter aequus. Si lingua rabit, livent oculi, Cor virus alit, felle tumescit Pectus; quid ab hac dipsade sani Exspectemus? Tolle venenum, Purga cereburm, frena rabiem, Stingue furorem, compesce odium, Aliosque ferox indue mores, Si discipulus bonus esse velis Caelestis heri. Non atra placent Pectora CHRISTO, sed candida, sed Nivea, et nulla praedita labe. Alius fueris? alio migra, Frugique gregem pace potiri Sine. Consensu compare coetus Fovet unanimes Dominus noster, Simus ut unum, sicut et ipse est Pater et concors filius unum. AD THEODORUM BEZAM, VIRUM NOB. DEUM opt. max. piorum precibus motum, G. urbem contra Ligariorum vim, insidias, molitiones, et hactenus defendisse, et in posterum defensurum. CARMEN X. QUALIS rapaces aut aquilas agit Aut milvios, aut accipitres feros, Aut diriorum semina vulturum, Cupido et ardos in volucrum obvium Genus minorum, sive animalium Imbelliorum; sint ut eis dehinc Praedae et rapinae: talis in extimam Urbem Allobrossam, suffugium exulum, Omnis redundat grandior hostium Iniuria et vis, truxque potentia, Furorque. Martis, non sine Erinnyos Diraeque Enyus terribili metu. Iam devorarant vos inopes quasi Vivos, ut arctis obsidiis loca Tam copioso milite cinxerant, Pagisque vestris Mulciberem igneum Minis atroces intulerant; licet Impune id illis turbine bellico Cessisse apertis non quierint sonis Iactare. Cives exitio quidem, Ob foederatum perfidiam, dati Plures; sed ulti post nihilo minus Estis Gigantas, cum grave brachium Saevos in hostes armipotens DEUS Favore vestri sustulit, et neces Avertit atras, vulneraque ardua, Stragesque cladesque, et mala quae ciet Secum Gradivus plurima. Quin preces Et vota cordis seria iuverint Vos implicatos undique, et anxios Salutis; eccui sit dubium? Piorum Quippe obsecratus cum lacrimis solet Numquam esse vanus. Numinis enthei Perenne vindex en oculus suos Erga clientes perdius excubat. Pernoxque. Certe BEZA tuis datum est Et incolarum suppliciis, quod haec Servata mansit salvaque civitas, Suique iuris. Nos quoque fudimus Salute pro vestra adsiduas preces. Ac nominatim Caelicolam optimum Pro te rogavi, iuste senex; diu Superstes esses, atque humilis polo Ferres supinas sollicite manus, Voti impetrator. nempe tibi DEUS Negare quicquam pernegat. Hinc ovans Triumphat antiquum Allobrogum oppidum. Honos Lemanni, laus Rhodani, decus Miscentis undas cum Rhodano Arviae. Quapropter hymnos, et nova cantica, Et grata summus rerum opifex mele Par est sonoris laudibus audiat. Nam vestra sicut moenia fortiter Adversus hostes incolumi statu Tutatus ipse est IOVA, eadem lubens Idem ille posthac usque tuebitur. AD FRIDERICUM SYLBURGIUM. Coniugiis suum cuique esse Fatum aut Genium. CARMEN XI. A PROFUNDIORE somno primus in terris homo Excitatus ille ADAMUS, splendidamque virginem Ante se EVAM conspicatus, scire quei potuit, sua ex Carne carnem, et ex suismet ossa compacta ossibus Esse? Num divina mens id forte ei praesagiit? Anne dulcem per quietem, quid DEUS secum egerit, Somnii figura praesens evidenti imagine Indicavit? Censeas quid, fare SYLBURGI palam. Factus ex humo maritus coniugem ex costa sua Sensit, adductam sibi olim per DEI munem manum: Inde conciliatus inter coniugatos est amor Mutuusque et singularis. Itaque mas matrem et patrem Posthabens, agglutinatur firmiter nuptae suae, et Ambo coalescunt in unum corpus. Ut sero meam Repperi senex maritam! quam mihi felicitet Ac superstitet IEHOVA comprecor. Tuam tibi Perperam florente in aevo pol nimis casariam Mobilem minus auspicato copulavit sidere Summus arbiter ille rerum, plane inexputabili Providentia atque fato, ne tuam patientiam Sineret is inexercitatam. Lustra per tria nunc fere Segreges uterque vixtis matrimonio irrito. Nam iugales ut ea nexus iniit invitissima, Quippe claustro maluisset mancipari denuo: Nondum ita expleto a peractis nuptiis septennio, Liberum pertaesa curam, tum domesticae rei, Exuit iuga; et in priorem solitudinem abdita Nequiit ullis nec parentum nec propinquum contumax Retrahi monitis, nec ullis aequum ad officium minis; Negligens viri domusque debitique muneris, Obstinata adeoque laeva mente, contra quam solent Esse ceterae propinquae, gente tam clara satae, Stirpe ceu de patrio olim degener stolo, aut nothae Vis avenae e fructuoso tritico repullulat Nonne res est mira? Mater potuit obliviscier Tam cito, praegnanti in alvo quae recens gestaverat Pignera, et felice nixu prompta in auras miserat. Quis tui non est misertus? quis tuam auditor vicem Non dolere visus; ex quo viduus, haud viduus tamen; Et maritus, haud maritus, ceu spadoniam miser Tot per annos ipse traxti vitam, acerba perferens? At DEUS tandem supremus, pro sua clementia et Misericordia paterna, tam vacillantem statum Intuens, totamque causam metiens, aequo Dices Calculo, te impune laqueis expedivit talibus Atque tricis. FRIDERICE, tun recordaris modo. Ut, tuarum nuptiarum rite cum sollemnia Concelebrarentur, imbres triste caelum obnuberent Tempore antemeridiano; sed vicissim tempore Laeta pomeridiano fulgeret serenitas? Sic abierit nunc quidem omnis maeror; ast in posterum Redierit laetitia maior. Gaudio tecum, vetus O amice; gaudeo inquam, post dehinc sperans fore, Ut alia meliore nupta perfruare, quae tuis Moribus sit apta, teque diligat prout decet. Candidis hunc laetus alis Lucifer portet diem. AD CASPARUM PEUCERUM, MEDICUM PRAESTANTISS. Medicina non infima liberalium artium. DEUS absque mediis curare potest. Terrae fecunditas ad usum medicum; in quo DEI in homines benevolentia manifeste apparet. CARMEN XII. INTER multiplices ac varias, queis DEUS optimus Humani generis perpetuis commoditatibus Consultum voluit, non minima est arbitror artium. Curatrix Medicina invalidum corporis artuum, Membrorumque manus Paeonias utibili modo Poscentum. Quis opem, quis properatum auxilium feras Aegrotis melius, quam Medici prompta necessitas; Callentis genus omne exterius, nec genus omne non Morborum interius, quodque opus est addere singulis Sanandis remedI? Sufficiens Caelicola est quidem, Quamvis nec medicamenta adhibens, nec quota pharmaca Comiscens, abolere anxiferum tristia torminum Nutu uno; velut et cum Solymos et Galilaeida Terram CHRISTUS obiret, varios pessime habentium Languores domuit cum vitiis, aegraque sustulit Citra pyxidis unguenta. Iubet nos nihilo minus His uti mediis legitimis Omnipotens pater, Se PEUCERE prius sollicitato attigua prece. Nam circumspice, quot Terra parens germina et herbulas Radicesque creet; quot pariant semina flosculi: Quot seto in gremio progeneret Chloris amoena opes, Quas mulcet Zephyrus, consolidat Sol, alit umidum. Quid succosque liquoresque, et apum mellifluos favos. Quid praepinguis olivae referam munera? Rupe quid Emanans oleum, et balsameis uvidum odoribus Iudaeae fruticem? quid lacrimas denique myrrheas? Cui digne species tam varias detur aromatum Percensere, ab Eois populis huc celeri rate Advectas peregre velivoli per maris aequora? Quis porro pretiosissima poma aurea dixerit, Et silvas citreas, arboribus non sine Punicis? Haec nascuntur humo. Praetereo plurima, quae neque Nostri propositi nec numeri sunt. Medicum labos Indefessus, et hoc in studium semper amor flagrans; Nec non pharmacopoeum Genius, dia reperta post Priscum Asclepiadarum, innumeras artibus addidit Artes, et celebris posteritas auxit idemtidem. Laudi quae faciunt cuncta DEI. quicquid enim sator Rerum condidit, hoc omne homini condidit in bonum, Quo testetur ubivis superum munificentiam. AD DEUM PROPITIUM. Rogat, ne secum per morbum examinato, velut auro in igne, stricto agat iure. CARMEN XIII. AUDISne meas, Pater omnipotens. Aeger toties quas fundo preces, Cupidus morbis hisce levari? Audis certe. sed cur differs Prolongatas lentus in horas Promptum auxilium? Sunt tibi causae Credo plures. tamen haec una est, Nondum quod habes exploratum Satis atque super triste cor istud Exercitiis; velut artificis Candente foco bonitas auri Saepe probatur, donec apertum Omnino sit, purum et solidum Esse metallum. Remove IOVA Remove ardentes obsecro prunas. Nimis excoctus mihi iam videor, Rapidoque nimis tostus abigni. Si pertendes animare faces, Plane exurar. Desine duri Examinis, ac rigidi iuris. Quis enim coram te consistet, Si iudicio DEUS opposito Contendere ames cum grege vili, Sapiente lutum cineremque levum? AD IOHAN. POSTHIUM, MED. ARCHIPALATINUM. Morbi, virgae DEI, exercitia precum. CARMEN XIV. POSTHI, miserum est in cruce tam diu morari, Morbique gravis sic peredi nocente morsu, Ut, mortuus an vivus adhuc tibi puteris, Plane dubites. usque adeo saepe tyrannum Trux morbus agit, nec sibi temperat dolorum. Noxam luimus postgeniti repullulantem Peccantis Adami. neque quisquam potis istud Abnorme malum corrigere, aut tenacis instar Visci putrido in corpore inhaerentia pestis Contagia dissolvere. Te satis superque Arthritis atrox, haud sine torminum procellis, Torquere suevit. Febrium querquerus ardor Mihi pectus adussit male, nequiterque corpus Sic debilitavit, capitisque turbulenti Sensus; ut adhuc vix mihi restitutus ipsi Hodie videar. Rheumata quid gravedinemque Iugesque catarrhos; quid apostema sinistrum Tussesque malignas referam; ventriculique Crudas hiemes, saevaque viscorum crepantum Tormenta, quibus discrucior nocte dieque, Insomnis agens, et vacuus soporis almi? Pallor croceus cum macie cutem colorat Auriginis instar. poplitum languor iniquus Negat officium, nec patitur sibi salubri Medicamine succurrier aegritudo tristis. Misere iaceo membraque confractus et artus, Tundoque grabatum, Patientiaeque sacris Operor, liquido nempe DEI sciens volentis Nutuque potestateque quicquid est dolorum Infligier aegris. sua nam pignera tali Solitus ferula caedere IOVA, veram in illis Fidem, et adsiduam Numinis invocationem Accendit; et hac sic pugiles is in palaestra Exercitiis erudit, ut quisque periti Luctae clueant. O ter et amplius beatos, Huiuscemodi qui decus e schola reportant, Non indociles discipuli hinc ut aestimentur! CONSTANTINO ZOPYRO Uxorem suam moribundus legat, et in manum tradit. CARMEN XV. ZOPYRE princeps candidiorum Magno e numere mille trecentum, Caput electum, fidissima mens, Pectus apertum: si vacat, audi Vetus extrema luce quid aiat Aut cantet Olor, quem fata vocant Iam sua, certum velle moriri. Nam decursi terminus aevi, Ex perpetua lege Tonantis Cuivis homini fixus, postquam Metam tetigit finesque ratos, Migrare animam iubet in caelum, Unde ortum habuit. Quapropter ego Testamentum ZOPYRE feci, Et disposui disponenda. Restat, ut uxor mea, post obitum Nacta patronum tutoremque Fidum atque bonum (commendata Siquidem nostro est illa Tetrarchae) Non permaneat viduo in lecto Semper, positis purpura et auro: Sed ubi eluxit, more Latino Iterum nubat. nam florenti Aetate viget, qualis in horto Viridis laurus, vel oliviferae Palladis arbos. Si libes ergo, Duxeris illam. nam tibi lego His inque manum trado papyris, Ut non modo vir, sed pater illi Sis. spero etiam fore morigeram; Et amaturam te, velut ipsum Me, nil dubito. Quare age contra Dilige Nympham, neque ei praesta Minus, ac virtus ipsa meretur, Candorque animi. Quippe reapse Disces, non me falsa loquutum. ANDREAE MERGILLETO ALPHIPOLITANO, P. L. Extremum valedicit obiturus. CARMEN XVI. MERGILLETE animae pars potior meae, Praesagitne tibi mens cata quid mali, Versanti in patrii paene sinu Laris, Qua MELRICHSTADIUM tollit in atherae Sex celsarum adeo culmina turrium? Aeger naneque iacens fluminis ad Nicri Ripas, insolitis intima viscera Distento crucior ventre doloribus. Me non ulla iuvat seu Podalirii Seu praesens medici cura Machaonis. Quam IOVA imposuit ferre mihi crucem, Hanc aequa patiens mente feram deces. Umectata pias imbre acido genas Uxor, praemetuens altera funera, Defuncto AEMILIO sub tumulo senis Exspectante patris fata, domestico Maerore adficitur corda nimis, querens Maturum ante diem se viduam fore; Imploratque DEI flensque gemensque opem, Ut corpus reparer viribus integris. Si IOVAE placitum, vixero longius: Sin autem, brevior vita mihi est lucro. Me quandoque citans hora vocaverit, Formidemne mori? Liberor omnium, Fortunae rota quas difficiles habet, Curarum cumulis; inque domos abit Migrans aetherias debilis halitus. Te compello igitur prime sodalium Supremum, atque VALE dico tibi ultimum. Caelesti in patria, post rata temporis Designata DEO momina, vividum Alter conspiciet vividus alterum. AD SE IPSUM. Morbus latronem agit. Medicamenta nequicquam sumpta. Vires prostratae. Mors certissima, nisi DEO secus visum fuerit. CARMEN XVII. QUALIS in silva ardor agit latrones Fessa grassandi in capita obviantum, Talis instigat cruciatum acerbum Fervor, ut membris male faxit aegris. Quid iuvat plenos vacuasse fundos Pyxidum? quid sumpse MELISSE potus, Sumpse clysteras? liquidoque inunxe Pectus et ventrem scapulasque olivo; Si dolor mordax nihil heu remittit, Si minus longo relevare morbo? Quippe crudescit, prohibetque palmas Languidas siccis adhibere labris, Verticique alto. Resoluta nervis Brachia, infractosque gero lacertos Colicus, dire genua atque crura Scissus, oppletusque tumore talos. Quid iuvat fontes acidos bibisse Sualbaco allatos? Videor pol omnem Frigido deplesse liquore Lethen, Omnium oblitus miser, ante quorum Mente iucunda meminisse sueram. Lingua tardescit, gemebunda anhelat Vox, hiat pulmo, trepidat cor, aures Perstrepunt undis, hebet omne sensus Organum, vertigo rotat cerebrum, Membra torpescunt, adeoque totos Sicca descendit macies in artus. Summa. nant in morte oculi trementes. Ecquid hinc speres nisi PAULE finem? Mors ades, finique meos dolores. Quid precor? iam versor inops in umbrae Mortis obscura, tenebrisque densis. Unde sed lucem video emicantem? E polo. IOVAM miserescit aegri. Rursus o aegrote animum recepta: Te DEUS vultu placido intuetur. Si velit, sanare potest anhelum. Nolit? ex hac vita aliam tamen te Ducet in vitam. Ergo ita fare: Fiat Fiat omnino Domini voluntas. FINIS PRIMAE PARTIS LIBRI SEXTI. SEQUITUR PARS ALTERA #(IMAGE) AD MAXIMILLIANUM CUNRADI F. BARONEM PAPENHAEMIUM, ROMANI IMPERII HIPPARCHUM HEREDITARIUM. Ob coniugium Doli et Fraudis, virtutem, fidem, veritatem, amorem, candoremque sese abscondidisse. Vulpium et simiorum technae tum in cultu DEI, tum in iure pervertendo. Precationes sequentes PAPENHAEMIO dedicantur, consecrantur. CARMEN XVIII. VENUSTE flos et integer iuvenculum bonorum, Propago Papenhaemidum vetustioris aevi; Rectene et optime vales utroque cum parente, Domesticoque CROLLIO? Tuum quidem ipse patrem Sex ante lustra noveram, cum MAXIMILLIANI Secundiore Caesaris frequens adessem in aula, Iubente nobiles meae subesse disciplinae, Et arma in Hungarum plagis capesserem feroci Ephebus acrior manu. Libenter illiusce Recordor ecce temporis. Vigebat alma virtus, Vigebat arctior sides, amorque singularis, Et expedita veritas. conubium sed ex quo Dolusque Frausque callidis simul vafrisque pactis Inire turpe vidimus; fidesque veritasque Amorque abire maluit, cavisque se latebris Antrisque credere interim, quam perditissimarum Videre regna pestium; quibus pol ecquid usquam Patente in orbe peius est? Indignitate virtus Adacta solitudinem petivit avolando, Citis oloris albidi fugam inter usa pennis. Sequutus est eam statim sinceriore candor Fidelitate praeditus. Quid intuere vulpes? Quid intuere simios? Ius lexque picta larva est; DE Ique cultus est eis iocus merusque ludus. Tales adaemularier cave, excitate sanguis. Suapte falsimonia technisque captiosis Barathrum in infimum ruunt. Magis magisque contra, Amice IOVAE et Angelis, sacros amare perge Libros, et aequa quas Themis Diceque dictitare Solent amantque regulas, paragraphosque legum. Quod si quid in mea legens boni invenis papyro, Piis idoneum usibus; fac MAXIMILLIANE Tuam inde dirigas viam. PRECUMque si sequentum Placere FORMULAE queunt; tibi, tibi exaratas Puta, bonasque et utiles: velut monente Musa Eas tibi hisce versibus DICOQUE CONSECROQUE. MATUTINA PRECATIO Cubitu surgentium. CARMEN XIX. GRATIAS agimus tibi, perbenigne IEHOVA, Noster o DEUS et pater, nocte praeterita quod Nos custodieris ita sedulo atque paterne, Vilibusque homulis favens prorogaris amice, Usque in hunc nitidum diem, quicquid est super aevi. Te rogamus, et hac uti luce nos tuearis Conditor bone, gratiam largiens, ut eam omnem Transigamus in vis pie, grata quae tibi semper Sint acceptaque. deinde fac, splendidis per apertum Solis ut radiis tui terrarum orbem adeo amplum Illustras, ita Flaminis claritate sacrati Atra nubila dissipes mentis, ut vagus error Ille iustitiae a tuae calle nos neque longum Abstrahat, neque partem in hanc deviare vel illam Cogat. omnia sed tui contuentis in orbe Visibus liquidissimis, nostraque acta, habeamus Respectum, ut decet. Insuper cogitataque cuncta, et Dicta factaque vindices, ac per omnia testes Sentiant oculos DEI. nec sit ullibi quicquam, Quod magis metuamus, heu, quam ne tamque benignum Tamque munificum patrem provocemus ad iram. Quicquid aggredimur, scopus nobis perpes is esto, Illud unius ad tuam gloriam, atque aliorum Cedat utilitatem opus. Verum te penes unum Quando consilii boni copia uber abundat, Unde sunt et idonearum apta nomina rerum, Successusque secundior: fac potamus ut abs te Unico omnia talia haec, nec non obtineamus. Porro et efficias, Pater clementissime, ne plus Curae, plusve molestiae rebus attribuamus Temporalibus, interim caelestum usque bonorum (Ut fit) immemores: sed ut primum Olympia regna Indagemus, et aequitas iustior quod Olympi Poscit; haud dubii fide speque, cetera quin tu Sic agentibus ipse eas additum ample et abunde. O defende etiam malum corporique animaeque; Nam nimis fragiles sumus. nos et consiliisque et Spiritus vegeto tui robore instrue, contra Tot quidem ac varios dolos insultusque Satanis. Proin metu atque periculis nos ab omnibus istis, Queis male expositos vides, hoc in dispare mundo Libera. Ac quoniam parum est, imo nil prope; recto Inchoasse aliquid, nisi hoc ipsum perficiamus: Te DEUS bone quaesumus, nos ut haud modo luce Haec praesente clientulos in tuam ipse receptes Tutelam et propriam fidem; sed dehinc quoque noster Dux per istius ante iens omne curriculum aevi, Defensorque alacer velis esse, semper adaugens Ampliansque profusius dona, quae sine fini Pro tua bonitateque gratiaque misellos Contulisti in homunculos: donec uniter aptos Nostro nos capiti adiuges per consortia CHRISTO Plenaque omnigenis modis absolutaque; qui cum Unicus clueat micans ille iustitiae Sol, Nempe perpetua sua luce laetitiaque Ipse nos cumulaverit largus. Interea dum Huius advenae et hospites aerumnabile vitae Sic iter terimus vagi; mitte, mitte fideles Pastores animae: efficax quorum sacra per ora, Auditorum ita in obviis cordibus tuus esto Flatus, ut tibi multiplex colligatur in orbe Hoc Ecclesia, et hosticae destruantur atrocis Machinae Cacodaemonis. Dia vis tua obarmet Principes, loca qui tenent summa, et ardua rerum, Ut pia agmina protegant, adserantque propritim. Demum et anxia recrees corda, tristiaque ora Pauperum tot et exulum, quosque languida lecti Aegritudo animi tenet corporisque cubantes. Hac ut tanta bona a tuo IOVA magne favore Flagitare, per et preces impetrare queamus; Condones agedum reis tot delicta nefanda, Filii ob meritum tui; pollicentis, id, abs te Quod petiverimus suo nomine auspicioque, Te virtute ratissima nobis sponte daturum. VESPERTINA PRECATIO Cubitum euntium. CARMEN XX. O DOMINE noster IOVA, caelestis pater, Multiplice qui pro Numinis sapientia Diem labori destinasti providus, Noctem quieti; gratias agimus tibi, Clementer adeo nos quod hancce non modo Lucem, sed omne tempus ex quo viximus, Praesens ad usque momen horae lubricae, Protexeris, totqise beneficiis ampliter Ditaris. o largire, ut a laboribus Curisque omissi, sic quiete et utili Sopore reficiamur, ut animus interim In amore ne dormites uspiam tui, Sopitus una cum gravi quasi corpore: Sed ut memoria gratiae recens tuae Cunctique meriti, quo beare nos soles, Ex hisce numquam deleatur cordibus. Da deinde, nostra ut conscientia haud minus Quam corpus ipsum, proprie sua quoque Quiete perfruatur; utque commodo Somni usitantes munere moderatius, Necessitati consulamus, haud pigri Rhonchis veterni, rancidaeque ignaviae: Ut alacriores vegetioresque hoc modo Dein opera ad intermissa redeuntes, tibi IEHOVA serviamus expeditius, Curtaeque nostri proximi indigentiae. Quapropter alto dum iacemus obruti Somno, tuere nos ab omni iniuria Periculoque, scilicet purissimos Animique corporisque conservans, ut et Sopor iste noster nominis faciat tui Ad gloriam laudemque. Porro cum dies Hic non abierit absque multiplici reum Lapsu pudendo (nam quid adsidue nisi Peccata circum ferimus?) en te quaesumus Suppliciter, ut quo spissa nox modo ruens Involvit obscuris, tenebris omnia, Perinde tute misericordiae memor Admissa quaevis nostra sepelias Pater, Ne propter illa abarceamur a tuo Vultu, repulsam ferre commeriti gravem. Tandem et quietis discupitae compotes Solaminisque redde cunctos, queis creant Morbi calamitatesque tot molestias: Adeoque id ultro propter unigenam tuum, Dominumque nostrum CHRISTON effectum dato. PRECATIO Antequam cibus capiatur. CARMEN XXI. OMnipotens, clemensque inopum pater; omnium une rerum, Quas tua adhuc divina potentia sustinens gubernat, Conditor ex nihilo, et perpes sator, educator, altor; Qui quondam deserta per avia Siniosque montes Duxti Israeligenum tot milia, lustra eos per octo Caelesti manna pascens ibi: prospera beaque Nos humiles servos feliciter, haecque dona victus Sanctifica nobis, ut eis bene sobrie fruamur, Unde reapse tuis fidus pater, omnium et bonorum Fons iugis noscare. Libens quoque da creator, his ut Gens usi nutrimentis tua corporalibus, sic Adfecti semper simus, prius ut tui dapem illam Verbi spiritualem animo illice quaeritemus; unde Nostrae animae ad vitae immortalia, quae paravit illis Profuso CHRISTI crux sanguine, regna nutriantur. GRATIARUM ACTIO Post sumptum cibum. CARMEN XXII. MERITORUM memores IOVA tuorum. Quibus ultro DEUS altor cumulasti Genus humanum, et adhuc (qua bonitate es) Opis uber cumulas perpetuanter: Tibi grates habeamus modo oportet, Quod in hac nos fragili et paupere vita Recreas, suppeditans omnia, quae sunt Et erunt deinde necessaria nobis. Caput horum est, quod in altam melioris Here vitae erigere spem solide nos Per id Euangelii dogma sacratum. Tua quo olim manifestata voluntas, Adeoque emeritos inserere astris Voluisti. Rogitamus genitor, ne Animos ullibi nostros patiaris Ita rebus male inhaerere caducis Quasi fixos, uti terrena inhiare Sibi commercia tantum videantur; Sed Olympi potius suspicere ultro Bona, et indagine perquirere faxis, Avidos CHRISTON herum rite manere, Dum in apertis hominum ille arbiter aequus Veniat nubibus, ad nos redimendos. DISCIPULI PRECATIO Priusquam in scholam eat. CARMEN XXIII. MAXIMIS pro muneribus debitor atque donis, Adfici queis me ratus es IOVA benigne dignum, Maximas grates tibi ago: praecipue quod aptum Ad sacri me Euangelii notitiem vocasti, Idque divino monitu; meque dehinc magistris Acribus iucunda rudem sub iuga tradidisti, Optimis per quos docilis moribus artibusque Erudirer tiro capax, imbuererque sanctis Corda praeceptis, animumque in studiis honestis Disciplinarum gravium per Sophiae reperta Rite formarer socio cum grege. Da IEHOVA, Recte ut agnoscam meditans haec tua dona, quotnam Qualia et quanta ipsa sient; pro quibus et perennes Gratias obstrictus agam. Participem favoris Deinde me fac quaeso tui, mique tenebricosas Mente in obscura nebulas discute, Flaminisque Cor meum illustra radiis; ut bene quae docentur Marte felici et Genio, percupide illa discam, In penis servare memor, sique opus est, vicissim Pallade arguta facilis reddere: ne vel ipsa Cura praeceptorum alacris, neve mei labores; Tempus aut pronis procul hinc, quo pretiosius nil. Irredux alis fugitans; neu mihi quae data abs te Ansa, et opportuna loci commoditas quiesque; Neve qui fructus alias spem sibi concitarant Indole a prima nimiam, segnitie meaque Turpiter culpa pereant. Ut caveatur hoc, mi Spiritum largire sacrum, qui sapientiaeque Auctor et veri, potis est me sapientem ab arte Atque veracem ingenua reddere, et hisce pulchre Comprehendendis Genium subdere idonee aptum. Da quoque, ut cuicumque meus se studio irremisso Applicet deinceps animus, propositum sit istud Semper inculcatum animo, te Pater o supreme Solum uti verumque DEUM, et quem Solymaeum in orbem Sponte misisti, dominum CHRISTON apertiori Pectore agnoscam recolens, atque ita te IEHOVA Conscius recti venerer suspiciamque digne. Ceterum, per te quoniam dos sapientiae almae Grande promissum est humili, quo puer est modo; sed Arrogans, sublime gerens cornua, vanitati Traditur, donis merito despoliatus: ergo Funditus de corde meo tolle superbiam omnem, et Turgidos fastus; humilis factus ut hocce pacto Me tibi primum, inde aliis, sub ferula ipse quorum Milito, vere docilem praestem et oboedientem. Sicque paullatim officio. praeparer, ut merenti Si qua se Sparta obtulerit condecoranda, sive Lampas acceptanda, in eo munere nil nisi unum hoc Unice in primis studeam, quam labor ut meusque Sudor in laudemque tuam cedere gloriamque Solius, partimque aliorum emolumenta possit. CONFESSIO PECCATI PUBLICA Ante contionem. CARMEN XXIV. AETERNE et omnipotens misericorsque o DEUS, Agnoscimusque et confitemur propalam, Coramque maiestate numinis tui, Nos esse peccantum omnium miserrimos, Carbonis atri sordidos nota, satos Natosque in omni pravitate et foetida Corruptione, ad omne proclines malum Semper, nec unquam ad ullum idoneos bonum: Quodque violantes indies aequissima Legum tuarum iura, non solum tua Irae, sed aeternae insuper poenae rei, Supplicia factis luere digna impensius Teneamur. at nobis pol ex animo dolet, Quod tam benignum te patrem toties male Offenderimus. Ergo nosmet ipsi in hoc Damnamus, et peccata delinquentium Iure exsecramur; supplici (ceu fas) prece et Vultu rogantes, ut tua misericordia Nostrae miseriae et calamitati publicae Subveniat. ideoque miserere mi DEUS Nostri, reisque tot gravissima anxiis Ignosce propter Filii necem Delicta. quin et gratiam nobis tui Largire posthac Spiritus, qui talia Vereque serioque nos agnoscere Peccata doceat; ita profecto, ipsimet us Pudore tacti displicere planitus Nobis et infensi esse cogamur; magis Etiam magisque criminum infandae notae Post aboleantur, nosque deinceps ad novam Vitam excitati, promptiores arboris Instar feracis fructuum locupletium Iuste atque sancte proferamus copiam, Tibi placendam Filium propter tuum. Porro voluntas ut tua ex verbo tuo Nobis sit usque cognitissima effice: Discamus unde, non ab ipsis interim Pendere nobis, aut creaturae ullius Nexu; sed in te solo et uno perpetim Reponere omnem spem fideli pectore, Quo certa plane et firma consolatio Sit nostra, et ille vetus homo noster, simul Pravis quibusque cupiditatibus, cruci Plus plusque figatur; adeoque nos tibi Vivamque sanctamque offeramus hostiam: Nixi scopo uno hoc nempe, quo tua gloria Pacto propagetur, lucrique plurimi CHRISTO inde fiant; cuius ecce nomine Haec petimus abs te per ratam fiduciam. PRECATIO Finita contione. CARMEN XXV. SUMME misericors, iuste, et omnipotens DEUS, Ne patere quaeso contumelia adfici Peccata propter nostra, neu contemnier Tui triformem sanctitatem nominis. Nam ceteroqui plus satis te offendimus Patrem benignum, dum tuo, ceu par erat, Verbo minus oboedimus; immo turpiter Oblivione meriti, et ignorantia, Et criminoso perduelles murmure Bilemque et iram adversus ipsos nos tuam Subinde concitamus, ac iustas simul Attrahimus heu poenas rei. Verum tamen O Domine lenis, pro tua clementia Miserere nostri; facque nostra rectius Examinemus crimina, et mage serio Illa ipsa deploremus, et vitam impiam Ita corrigamus, ut decorum est. Excita Munique populi cum magistratum tui, Ut ense, quem porrigere ei dignatus es, Utatur ad terrorem, et omnibus utilem Securitatem: tum ministros sedulos Ecclesiarum IOVA confirma magis Magisque, quo constanter ac fideliter Interpretentur paginae sensum sacrae, Omnesque partes expleant sui officI. Defende nos tutos ab omni iniuria Doloque perfidiaque. dein fac irrita Scelerata et insidiosa consilia hostium, Quae moliuntur temere contra Ecclesiam Tuumque verbum: quod quidem ne subtrahas Nobis, nec unquam Spiritum sanctum auferas Piis, precamur. Excita veram fidem Pectoribus in nostris, item patientiam Constantiamque. Sponte fer opem Ecclesiae, Quae misera praenimis hodie est adflictaque; Eamque ab omni libera tyrannide Probroque. Consolare et obfirma DEUS, Quotquot vel animo sunt vel aegri corpore, Fractique vires. Da tuis pacem tuam, Per CHRISTUM Iesum filium unigenam tuum, Dominumque nostrum; de tua qui serio Nobis voluntate hancce non dubitabilem Promissionem voce divina edidit: Vere ecce vobis dico, Quicquid a Patre Petiveritis nomine in meo, hoc dabit Vobis. eoque nos recepto interrite Fretos, precari iussit ipse in hunc modum. ORATIO DOMINICA. CARMEN XXVI. NOSTER o pater, incolens Olympum; Sancte nomen age o tuum colatur, Et regni veniat tui potestas. Sic item tua fiat heic voluntas In terris, ut oboediente caelo. Da nobis hodie superstitandae Panem natum, alimenta grata, vitae. Quin et debita nostra aperta nobis Et peccata remitte; sicut ipsi Debitoribus usquequaque noxas Condonare suas sumus parati: Neu nos duc in abominanda lapsos Tentamenta; sed a Malo, struente Corporique animaeque vim, tuere. Nam tuum imperium est, tua o IEHOVA Est potentia, gloriaeque summa, Usque tempus in omne sempiternum. FAC quoque IEHOVA, perseverantes uti Constanter, indies in illa aequissima Certissimaque, et orbis a primordiis Ad nos propagata Orthodoxorum fide Plus plusque proficiamus, et per eam dehinc CHRISTIque et omnium bonorum pro rata Simus capaces. quam fidem parissimo Sic corde fassi et ore, repetimus invicem. SYMBOLUM APOSTOLICUM. CARMEN XXVII. PUBLICE fateor, palamque testor Firma credere persuasione In DEUM omnipotentiae supremae, Patrem scilicet ante saecula entem, Tellurisque polique conditorem. Secundo fateor, palamque testor Firme credere, et usque crediturum Efficace fide endo CHRISTUM Iesum, Filium unigenam DEI IEHOVAE; Nostrum (inquam) dominum, beata ab aura Conceptum superi involante Flatus, Natum e virgine MARIA pudica, Passum praeside Pontio illo iniquo Pilato Solymorum in urbe iniqua, Suffixum in cruce, mortuum, sepultum: Qui descendit ad inferorum Averna, Exantlans animae graves dolores; Dieque ex nece tertio resurgens, Caelos corpus in arduos levavit, Dextram proximus ad DEI residens Patris omnipotentis; inde rursum Venturus, radians honore iudex, Vivis cernere iura mortuisque. Tertio fateor, palamque testor Ipsum credere Flamen in sacratum, Meque Apostolica fide aggregatam Sanctam Ecclesian unice fateri; Nec Baptismatis abnegare fontem: Consentire fidelibus piisque Quos communio, quos in una membra Eucharistia copulavit arcte; Certumque esse animo, nefas remitti: Nec carnem dubitare humo excitandam, Sed spem perpetuae fovere vitae Nulla in saecula fine terminandae. FIDEI CONFESSIO EDITA IN SYNODO NICENA. CARMEN XXVIII. CREDIMUS in unum firmiter DEUM, patrem Potentem ubivis omnium, architectona Caeli atque terra, visibiliumque omnium, et Invisibilium. deinde in unum credimus Dominum ipsum Iesum CHRISTON, almi filium DEI unigenitum, ex patre natum ante omnia Saecula; Deum ex Deo, exque lumen lumine, Deumque verum de Deo vero satum, Aeternam ab aeterno parente imaginem; Genitum inde, non factum; carentem originis Finisque: consubstantialem aeque patri; Per quem universo in orbe cuncta facta sunt. Qui propter homines et salutem hominum polo Descendit, et de Spiritu sancto simul Castissimaque MARIAE de virginis Adsumpsit alvo carnem, homoque factus est: Fixusque pro nobis cruci, te praeside Pilate Ponti, passus et sepultus est, Vivusque tertio resurrexit die, Ceu dia perhibent scripta testimonium. Adscendit in caelos, et a dextris sedet Patris; iterumque maxima cum gloria Venturus est vivos adhuc et mortuos Diiudicatum; cuius imperii haud erit Finisve terminusve. Porro credimus In Spiritum ampla sanctitate praeditum, [Dominum peraeque, vividantem, qui ex patre Et filio procedit, et cum patreque Et filio (ut fas est) adoratur simul, Parique glorificatur in honoris gradu.] Qui per Prophetas est loquutus. item unam in hane Ter sanctam Apostolicam et Catholicam Ecclesiam, Fideliumque coitionem, credimus. Baptisma confitemur unum in criminum Remissionem, et mortuorum corporum Manemus excitationem ab humo putri, Vitamque venturi perenne saeculi. Nota. Quae hisce uncis [] inclusa sunt, Constantinopolitana Synodus prima contra Macedonium et Pneumatomachos adiecit. SYMBOLUM ATHANASII. CARMEN XXIX. QUICUMQUE salvus esse vult, ante omnia Opus est Catholicam firmiter teneat fidem; Quam nisi quis inviolatam et omnino integram Servarit, haud dubie ille in aeternum male Peribit. Haec autem Catholicorum est fides, Nimirum ut unum in trinitate ipsa DEUM, Et trinitatem in unitate puriter Veneremur ac colamus; ita quidem ut neque Treis hasce personas temere confundere, Neque separare ausimus hanc substantiam. Alia est enim persona Patris, alia est item Gnati, sacrique rursus alia Flaminis. Sed Patris atque Filii atque Spiritus Sancti pol una et unica est divinitas, Aequalis ipsa gloria, coaeternaque Per omne maiestas. Pater enim qualis est, Unigena talis, talis et Flatus sacer. Pater increatus, increatus Filius, Sacer increatus Flatus. Immensus Parens, Immensus ipse Gnatus, immensus sacer Est Flatus. Aeternus Genitor, aeternus est Et Gnatus, aeternusque sanctus Spiritus. At non tamen tres pariter aeterni cluent, Sed unus aeternus: perinde ut non simul Tres increati, tres nec immensi cluent, Sed unus increatus, unus insuper Immensus. En similiter omnipotens Pater, Et Gnatus omnipotens, et omnipotens sacrum Spiramen: at non hi trium omnipotentium Nomen, sed omnipotentis unius gerunt. Sic et Deus Parens, Deusque Filius, Deusque sacrosanctus ille Spiritus. Ita Dominus et Parens, Dominus et Filius, Dominusque Flatus sanctus: et non tres tamen Domini, sed unus Dominus omnino cluet. Quia sicut unamquamque personam Deum et Dominum sigillatim usque confiterier Ex Christiana veritate impellimur; Ita treis Deos Dominosque falso dicere Ex religione Catholica defendimur. A nemine Pater factus est, multo minus Creatus olim sive genitus. Filius A Patre solo est, non quidem factus, neque Creatus, immo genitus. Halitus sacer A Patre Filioque non factus, neque Creatus, at nec genitus; immo prodiens. Pater unus ergo, non profecto tres patres, Unusque Filius ille, nec tres filii; Spiritus et unus sanctus, haud tres spiritus Sancti. Pol hacce in trinitate nil prius Aut posterius est, nilque maius aut minus; Totae sed ipsae tres coaeternae sibi Exstant coaequalesque personae invicem: Ita ut per omnia (quomodo dictum est supra) Et unitas in trinitate, et trinitas In unitate rite deveneranda sit. Qui salvus igitur esse merito vult, ita De trinitate sentiat. Verum tamen Necesse ad aeternam salutem est, ut quoque Mirabilem incarnationem Filii Herilis, utpote Domini nostri incluti, Qui CHRISTUS audit, creduat fideliter. Est ergo recta fides, ut et nos credere Et confiteri censeamus esse par Dignumque, quod herus ille noster, Filius DEI supremi, Christus ipse scilicet Iesus, est Deus simul et homo. Deus Est, patris ex substantia ante saecula Genitus; homoque idem, matris ex substantia In saeculo ipso natus. Omnino Deus Perfectus, homo perfectus, ex potissimo Vigore rationalis animae, sicut et Ex corporatae carne subsistens probe Compagis. Aequalis Patri, quod attinet Divinitatem: Patre minor, quod attinet Humanitatem. Qui licet Deus siet Homoque, non duo tamen, sed unus est Christus redemptor. unus autem, non quidem Deitatis in carnem alteratione, sed Adsumptione humanitatis in Deum. Certe unus omnino, haud quidem substantiae Confusione, sed unitate hypostasis. Ut enim ipsa rationalis animaque et caro est Unus homo; ita Deus atque homo, unus Christus est. Qui passus hominum pro salute, ad inferos Descendit, ac die vicissim tertio A mortuis surrexit. Adscensu dehinc Caelos petivit, ad DEI dextram sedens Parentis omnipotentis: unde erit redux Vivosque iudicare simul et mortuos. Ad cuius adventum omnium hominum corpora Habent resurgere, deque factis propriis Quisque rationem perseveram reddere. Tunc vitam in aeternam ire, qui bona egerint. Cernentur: ast aeternum in ignem, qui mala. Haec est fides Catholica nostra; quam nisi Fideliter sinceriterque quisque homo Crediderit, haudquaquam esse salvus potuerit. AD IEHOVAM DEUM OPT. MAX. Beneficiorum, quae a DEO acceperit, memor gratias agit; et porro prae ceteris petit et sanitatem, et in recto verbi divini tramite perseverantiam. CARMEN XXX. NATURAE sator, omniumque rerum Felix conditor, architecte mundi: Quas quaeso tibi filioque CHRISTO Aeterno simul et simul potenti Grates vilis homillus ac misellus Agam? pro meritis tot atque tantis, Pro tot muneribus tuisque donis; Ingratum quibus hactenus benigne Maiestas tua gloriosa semper Adfecit; bona mi quotidianos Necessaria largiens in usus, Et quae nec precibus nec ante votis Abs te ne semel heu quidem petivi Indignissimus omnium, quot aura Vescuntur. Quid enim, quid o IEHOVA Sum, terrae nisi glaeba, qui putrescens Momento in cinerem brevi resolvar? Magnas divitias opesque multas. Queis plerique pecuniae studentes Per fas perque inhiant nefas avari, Non desidero possidere. Pestes Hae perdunt animam: furens habendi Ardor perniciem ciet saluti. Si porro maneat salubre corpus Cum vita incolumi; sat ipse dives Ero, sat locuples. opum heic abunde est. Nil mortalibus optimum perinde, Nil unquam mage prosperum dedisti, Ac dulcissima dona sanitatis. Saltem fac Pater, ut (quod oro supplex) Ne vestigia semitae relinquam Praemonstrata sacri tenore verbi; Ad dextram neque me vel ad sinistram Aversos agat error in recessus, Intricatus et exsecrandus error: Sed caeleste tuum tuique nati Praesens numen ubique me gubernes, Gressusque invalidos pedum labantum Firmet consolidetque, et expeditum Metas dirigat ad viae cupitas. Tum vivam bene, tum satur dierum Aevi curriculo mei peracto Tandem fine bono senex quiescam.