Sionion.

Sionion. Machine-readable text Siber, Adam Siber, Adam XML version, markup prototype, December 1999 ? markup Camena

http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ siber1 sibersionion.html siber001.jpg sibersionion.xml siber1/jpg html Lipsiae, 1573.

Regeln fuer die Texterfassung 12/2000

not necessary

siber1 sibersionion 20 August 2003 Rüdiger Niehl markup Basic XML-markup: divisions, lines, heads, TEI-Header. typed text - partial structural markup - no semantic markup - no spell-check Adami Siberi SIONION, SEV, HISTORIAE SACRAE LIBER PRIMVS. FErt animus ire scripta per, quae Spiritus Vatum ore sanctus prolocutus, litteris Curauit ipse memoriae tradi, Dei Sionion toreumatumque Ecclesiam Ornare cultu: Haud omnia omnes possumus. Faue Parentis Nate supremi satu Homo Deus, salutis author vnice, Cui potestas omnis est polo, solo: Amore verbi accende feruido tui Nos, et tenebras differ oculis, et animo, Caligines qua luce cordium fugas: Vt te videre, et abditae cognoscere Mentis tui secreta Patris, Iambica Solomoniasque flosculorum imagines Lege illigatas aureis includere Numeris queam, non Aonis in montibus Visas prius, Latioue dictas carmine. Princeps ades, nunc spes, future maximum Decus sed olim CHRISTIANE saxonum: Adeste nati, filiae, nepotuli, Et vos boni, sollicita cura caelitum, Qui sunt, fuere, eruntque discipuli senis Iam nunc Siberi: num colorum lumina, Sigilla vos, pigmenta; crustae, marmora, Pictaeque tabulae, gemmulae, rosae beant? En stellulas, tonosque, pegmata, lilia, Oscilla, Ebur, Colossulos, icunculas, Dei artifex quas elaborauit manus. Conuerrat alius, opibus inhians impijs, Per fas, nefasque, linquat aurum quod suis: Tyranna miserum tondeat cui iecur Noctes, diesque cura: me intentum, sacris Dum mella, apis matina vt, in pratis lego, Laboribus, beata flatus aurula Sancti regat. Bona ista nostra: tradere Quae liberis mansura perpetim, iuuat: Quis liceat o mihi congerendis immori. I. DEVS NATVRA VNVS, TRINVS PERSONIS. Vnus ab aeterno fuit, est et trinus, in aeui Tempus et omne Deus trinus, et vnus erit. DEum docet natura cunctos, gentium Vnanimis et probat omnium consensio: Quod tam prope est, vt tangier palmis queat, Oculisque cerni: sed quis, et qualis Deus, Qui mentis et sit animus in nos illius, Tantum eruditi caelitus norunt sacro Sermone: qui trinumque, et esse vnum asserit, Non separata segregatum essentia, Disterminata et coniugatum Hypostasi Numen, Patremque, Filiumque, et Spiritum Sanctum, perenni gloria, potentia, Sapientia, aeternoque iunctos foedere. Ortu caret, fons omnium rerum PATER2 Autor sui, se nixus, expers termini. De luce lux, imago inaspectabilis Dei Deus, Parente maximo satus Est ante res, VERBVM creatas, FILIVS, Quem vox modo mortalis eloqui nequit, Homo salutis factus ergo publicae. A Patre manat SPIRITVS sanctissimus, Natoque, vinclo vtrumque non solubili, Pollens sui, qui nectit amor, et ignea Vis, omnia per et pertinens, ad aethera Verbo leuat credentium praecordia. Hunc nec fuit, nec est, nec extra erit Deus, A quo, per et quem sunt, et in quo, maximo Tellusque gremio quae, polusque continent: Iustus, bonus, clementia diues, genus Mortalium vniuersum amore prosequens: Suae sed ante cuncta tamen Ecclesiae Parens, Redemtor, Consecrator vnicus. II. CREATIO RERVM, ET CONSERVATIO. E nihilo creat, et Verbo seruatque, fouetque, Et virtute regit cuncta potente Deus. GEN. I. ET II. ERgo bonus quod est, sua nec vult frui Felicitate solus, vt produceret Bonum Pater, Verbo imperantis Filij, Per facta quem sunt cuncta facta, non chao, Quae fuerit aut re, luce bis terna extudit, Amans et operis vegetat almo maximi, Vigore, per quem fusus omnia, Spiritus, Tum non videntur quae, sui apparentium Ad regis alta praepetum atria copias: Tum quae videntur, siderum frequens decus. Conuexa solem spatia sulcantem aetheris, Ignem. patentis aeris campos, mare, Terrae solum, floresque stirpes, arbores, Aues, feras, mutosque natantum greges. Discedit ab opere Hyramus suo, pater Et Icari: non architector maximus Mundi relinquit fabricam, praesens suo Vbique Verbo, Spiritusque potentia. Hinc temporum vicissitudines status Seruat tenor, propagat et genus suum Tractus per amplos et maris animantium Innumera proles et spatia terrae: obruit Hinc nos quotidie quot bonis? vitalibus Auris, calente solis almi lumine, Ac imbribus, frugumque copia, cibis Et reficit, laetosque reddit: viuimus Adeoque in ipso Numine mouemur, sumus: Notatus aduersarijs caelestibus, Nostro pilus nec minimus vt de vertice Dei sine voluntate nutus decidat. III. ADAMVS AD DEI IMAGINEM FACTVS. Numinis e limo dextra bonus, integer, expers Labis, homo est primus factus imago Dei. IBIDEM. IAm sol polo micabat alto, sidera Ibant in orbem, signa temporum, die, Et noctis, annorumque: prima corpora Certis erant reuincta legibus: suas Aer volucres, piscium pontus greges, Pecudes habebat terra, flores, arbores, Erat suis et artifex laetus bonis: Cum, cuius ergo condita omnia, extitit Imaginem qui numinis ferret, solo Daretque iura homo: propria Deus Ioua E caespite hunc compegit ipse maximus, Et optimus manu, oris haltium sacri Et indidit: Hinc liber, et iuris sui, Reddens Deum, ceu specula formas concaua, Est factus, absque labe, iustus, innocens, Sanctus, pudicus, integer, verax, bonus, Vi praeditus sapiente mentis, cognitum Autorem amans, pendensque de verbo illius, Nutuque, gnarus omnium rerum, metus, Tumultuumque mentis expers, corporis Et pestium, necisque, perpete incola Felicis aeuo nemoris, et cultor Dei Consorte cum, latere viri facta, tori, Et vniuersa liberum propagine, Caput futurae Ecclesiae pulcherrimum, Orbis decus, rex, arbiter, minor Deus. IIII. ADAMI LAPSVS. Inuidia in mundum Satanae est ingressa, potente Mors hominumque tenet sub ditione genus GEN. III. AT vnde mors, quis omnis autor est mali? Fastus superba elatus inuidentia In veritate non stetit, factus Satan, Ex angelo, qui teter est, pulcherrimo. Nam cum recens, sic elocutus conditor, (Spectare se, pendere de nutu suo Vt disceret) foret homini sato: caue Tangas boni scientiae, et mali arborem: Nam quo die de fructibus gustaueris Eius, peristi morte: contra vipera (Daemon latebat ipse nequam vipera) Nil est pericli: carpe, carpe femina, Ait, eritis nam Dijs aperto lumine Pares, boni, malique gnari: non satis Heu cauta paret virgo, mandato Dei Mendacium ante sponte ponens, detrahit Pomumque, porrigitque viro: edunt: ilicet Nudos vident se, perijt omnis et decor Natiuus animae, corporisque: hominem occupat Est quantus anguis: in caput vasto ruit Pelagus malorum pondere impium: fuit Quod ante, non est amplius: stultus, nocens, Sceklerumque seruus, obrutus caligine, Raptus sibi, Deoque mendax, ad bonum, Et cuncta, caelo quae placent, emortuus, Sui insolens amator, hostis Numinis, Ad imperij nodisque nutum viperae Reuinctus, ipsa inanitate inanior, Mortis reus, perennibusque tartari, Orco resorptus, vstulandus ignibus. V. PROMISSIO SEMINIS SANCTI. Quid serpens gaudes? tibi, semine virginis ortus, Qui caput illisum conterat, vltor erit. IBIDEM. OCharitas in nos ter vnici Dei: Iram furoris temperat clementia, Nec labe peccati inquinatum, perditum Opus potest amare non autor suum. Diras in anguis ergo caput edens, dolis Illud plicatis mille conseptum, nihil Dolentem Adamum, nil rogantem, sed fuga, Odisse Numen se fatentem, frondibus Ficulneis dum inuoluitur: sed et scelus, (Cum Deus: vbi es, cur nuditatis te pudet?) In Numen ipsum conferentem, retrahit Orci petentem pallidi horrendos specus, Vltro aurea promissione: virginem Lites et inter te Draco seram et odia Aeterna: tibi MVLIERIS obteret caput SEMEN, strues tu calcibus dolum illius. Non propria, quae reliqua nulla erat (statum Obgannias ne lucidae mentis) sacri, Est efficax oracla per caelestia Qui, spiritus sed vipotente, angustijs Cor recreante in vltimis, iam mortuus Vitam recepit hac Adamus, et Dei Sancti recipiunt omnibus beneficio Aetatibus. nam non datum est nomen aliud Apud homines sub aethere alto, quod neci Mortem nigrantis dedat vmbris editam Noctis, ferat vitamque rursus, quam tuum, Opera aboles qui CHRISTE fatanae virginis Semen, grege vnus factus e nostro, sine Labe, repetisque ab hoste poenas improbo. VI. POENA PECCATI, ET ADAMI EXILIVM. Mala iuuat vetitae si malis mandere mali: Exul, inops, mala nunc plurima Adame feras. IBIDEM. IN Filium ergo, pro Patri sese reum Qui stiterat homine, furor, et ira numinis Procumbit, et, nocentis innocens vices Quod explet, homo iam iustus est rursus fide, Beatus in spe viuit et summi boni. At expedibat, esse superis qui pares Ambiuerant, quam vindicis grauis foret Vt ira scirent viuidi, et face trifida Minacis, et fastum arrogantem ponerent, Ac mala, miserias et suas agnoscerent: Ambos reatus sordidat signis Deus: Euam dolore procreandi liberos, Eamque coniugi imperanti subijcit: Labore Adamum, propter et terrae solum Illum execratur, vt ferat cum sentibus, Spinasque, carduosque sudanti, cibum Et nisi relinquit olera nullum, duriter Ac comparati panis escam: dum cinis, Puluisque fiat, ortus vnde, et eijcit Felice sede: factus exul qui mala, (Cuncta experitur dum sibi aduersarier, Caelum, aerem, duramque terram, bestias) Quae vidit heu, videre quanta posteri, Et nos videmus? at tibi sit gratia Aeterne Fili Numinis, qui subleuas Damna exilij, tuoque nostri sanguine Sordes reatus abluis: corpus licet Condatur et solo, excitatum patrio Meliore reddes sorte caelo, vbi socia Cum mente viuat sempiternis seculis. VII. CONIVGIVM, ET PROPAGATIO. Ne sit solus homo, faciat quae prole parentem, Iungatur virgo cum mare quaeque suo. GEN. IIII. NOn esse quod crator ipse nouerat Bonum, foret si solus homo, somno iaces Dum pressus, haud de vertice excitat tuo, Nec pedibus, ipso latere sed puellulani, Puellulam, qua pulchriorem non, videt Solis iubar quod cuncta, vidit, et tibi Deducit, et Adame sociam dat in manum: Imaginem qui cum sui cernens, ait, Os osse nostro, corpus hoc de corpore: Fecunditate muneratur coniuges Verbo, Deus, replete terram, et crescite: Eono inuidus nec spoliat autor hoc malos, Et perditos: quod ante sunt, eadem obtinent Mulierque, virque membra, nisi quod, erat honos Qui prius, onus nunc est, laborque, et foeditas, Quod optimum est, contaminante insania, Ratione quae non vult regi, libidinis: Ideo pudorem, et pellibus nouum, forent Nota reparandae quae per Agnum perditae Felicitatis, obtegit Deus: pater Adamus, et sit Eua mater: scilicet Laetatur illa, seque diuino putat, In integrum qui cuncta restituat, viro Auctam: manebat laus. Sed ista virginem, Erat officina quae futura Numinis. At seminario hoc tamen hominum genus Ortum, patet qua terra, coetu cum sacro Ecclesiae habet, et vsque habebit, dum ferat, Qui condidit, finem omnibus rebus, Deus. VIII. SERPENTIS MORSVS. Fraterno squallet tellus noua sanguine, caeli Fusus et ad Dominum clamat in astra cruor. IBIDEM. ANguis quidem proiectus in ventrem ambulat Antiquus, ore humumque mandit cernuo: Idem tamen, quam calce figat seminis, Dir am bisulco vulnere fremens subijcit, Furensque grassator aciem dentis: iacet Praescriptiones nil morante patrias Eductus hinc blando ore (sanguinarius Hypocrita omnis) Abelus inrus, seminis Cultor futuri, caesus a fratre innocens: Aris fide quod pinguibus bidentium De grege crematum caelitum respexerat Magis parens, quam dona, fruges, mortua Fratris Caini: non amat, cordi quibus Pietatis vmbram persequi, rerum pater, Cui veritas, probare nec fucos solet. Hinc quantus heu miserrimo luctus patri, Matrique partus est dolor maestissimae? Lapsus sui cernentibus fructus: perit Vterque natus: Sed rogat tamen Deus, Vbi tuus Caine frater: ille quid Refert, ego num fratris existo mei Custos? nocentem prodit excusatio. Nam voce missa innoxius clamat, Ioua Ait, vruor, quem terra bibit: Heu SEMINIS Oblitus, esse noxiae maius putat Scelus, remitti quam sibi queat Malus, Ecclesiaeque exterminatus finibus, Et lege, speque sine, fauore et Numinis, Domo tremens, pauensque patris exulat. IX. HEROES ANTEDILVVIANI. Vita pios maneat quod caelo, corpore viuo Iaride e terrios raptus ad astra, doces. GEN. V. NOn excidunt promissa verbi, nec suos, Sero licet, non respicit, tandem Deus. Centum iacet luctu obrutus cum coniuge Annis Adamus in dolore, et sordibus. At crescit (vt quae sunt mala) omnibus locis, Floretque soboles, et viget Cainica Domus, nec vlla spes super: Cum nascitur, Caesi in locum repostus, ipsa quem vocat SETHVM, patri simillimum, mater: creat Hic te: sacro qui praeco Semine de Iouae Promissa spargens, edoces multos viam ENOS polo: subit huic Cenanas, proximus Et huic parens IAREDI MALALEEL: His ortus HENOCH, aurea inter sydera, dum fulget, vt Sol, et gerit sese ad Dei Nutum, diem, quo iudicentur, nunciat Et impijs, mirante morte petit polos, Vigente erat, viuoque qualis corpore: Testetur vt manere vitam perpetem Caelo FIDE placentibus SOLA Deo: Longaeue natus hoc MATHVSALA filium Linquis LAMECHVM maximam partem simul Hi de parentis docuerunt casu sui, Serpentis et victore SEMINE virginis. Coetus fuit quam pulcher hic canus senum, Quam multa passus a Dracone! Sed Deus Tutatus est tunc temporis furentibus Cainicis, et nunc tuebitur omnibus Ecclesiam, fremente Satana, seculis. X. DILVVIVM. Numinis ira genus perdit mortale sub vnids: Incolumem seruat lignea capsa NOAN. GEN. VI. VII. QVi se coli nisi SEMINIS non vult fide, Quod abominatum viperae illidit caput, Contemtionem ferre non potest sui Verbi Ioua, cultusque nugatorios: Fraudes, dolos, iniurias nequit pati, Ruptumque fas, tyrannides, libidines. Regi quod ergo nec homines se spiritu, Nec iudicari sustinerent amplius: Super foret quod nec boni vel guttula, Sed et medulla, et intimo cordis sinu Nihil dies in singulos corruptius: Non faustae opus plane execratus dexterae, Vltricibus mortalium caelo genus Contrarium perdit sub vndis, omnibus Ruptis poli meatibus, repagulis Fractisque abyssi, gurgitumque fontibus: Perit hominum (spectaculum horridum) genus, Aetate nulla experte poena, immanium, Mixtum genus, caeloq';, terraque edita Perit Gigantum turba (posteri, manet Vltrix, cauete flamma quos) innoxius Placens fide, promissione SEMINIS Auctus sacri, secli sui iustissimus, Arcae Noas ferruminator pineae, Inclusus it cum liberis, et coniuge, Animantiumque seminario omnium, Inter notos, vesanientesque Africos, Ligno per aequor, cui deest littus, noui Parens futurus, Rexque mundi, et Pontifex. XI. HVMANI GENERIS REPARATIO. Multicolor picto per nubila constitit arcu Iris, et eluuij damna timere vetat. GEN. VIII. IX. RVrsus furorem diluit clementia Deus, nec esse non memor, quamuis putent Obliuioni se datos, fidentium Sibi potest: coercet vndas, sistitur Imber, fugantur nubila, orbis redditur: Columba ramulum ore portat Gratiae: Iam tuta cuncta, iam serena: deserit NOAS, Ioua iubente, cymbam cum suis, Animantiumque multitudine omnium, Facitque sacrum: odore cuius maximus Captus creator, diritaqte, cum suo Ait animo, non amplius, non persequar Terram, futurum propter hominem olim optimum, Mihi vnice charumque: Nam iuris sui Non amplius, sed viperae seruum genus Mortalium malum est ab ortu, pectore Scintilla cuius minima non restat boni: Vti placet clementia ergo: Sint vices Sationis, atque messis, aestus, frigorum, Dies nec inter, noxque mittant, quam diu Tellus erit: sit testis Arcus, leuibus In nubibus decus aeris: iam crescite Rursus puella, virque: Sub vestrae cadat Animalium ius omne ditionis genus: Sedare quorum carnibus sine sanguine Famem timor ne sit: Sed immunis tamen Cruoris hominum dextera esto: patrabitur Aut si qua caedes, expiator sanguine, Humana iussu quem manus fundet Dei. XII. SEMI TABERNACVLA. Alba Semi rubris habitat tentoria velis Iaphetus, Chamios omina pagris agunt. GEN. IX. HAbent suos vel optimi naeuos viri, Sine vicijs nec sanctus vllus extitit. Agros colit, ponitque vites ordine Indemnis ex seruatus vndis cum suis Noas: videt iacere vino filius Victum Chamus, ridetque nudum: non suos, Moti pudore liberali Seminis, Iaphetus, et Semus oculos contaminant: Sed nuditatem pallio tegunt patris: Quid fit? minoris execratur filij Prolem NOAS, sub seruitutem subijcit Fratrumque: contra viperae aduersarium, SEMEN puellae laudibus, Iouam, inclytum. Celebrat, Iaphetumque tabernacula Includit in Semi, vnde gentibus salus, Euangelij per voce suasis, coetui, Erroribus valere iussis impijs, Ecclesiae iunctisque sacro. nam Deus Qui totus ardor, totus est clementia, In omne diues est genus mortalium, Superque cunctos gratiae mitis suae Fundit fauore, qui cient nomen fide Magnum ipsius. sacri ergo SEMINIS parens. Semus quidem est, sed Iaphetus nobis tamen Dat particeps promissionis ASCENAM, Propaginis patrem Ascenam Germanicae. XIII. TVRRIS BABYLONICA. Cur inter turris Babylonica rumpitur? alta Astra sub aedificas cur renuente Deo? GEN. XI. SEclis superbi sunt Gigantes omnibus, Inane eis quod nomen est numen Dei, Qui fas, nefasque per leonum instar, bonos Venantur arreptosque, deuorant: Nepos Chami tyrannus sic cruentus subijcit Quos imperij ius cunque sub sui potest Armisque vique bellica, et ab immanibus, In bestias innoxias conuertitur: Damis doli parantur: in plagas cadunt Leporesque pauidi, et hinnuli celeripedes, Cum liberis exterminatur paruulis, Thorique socia vir pius, flammam negat Qui numen, idola improbatque, et patribus De SEMINE facit verba promisso: ferox Aequalis ipse graditur astris, et pede Altus superbo proterit cunctos: sedet Sublimis ipse, cernuum ad genua iacet Vulgus: piorum nil mouetur fletibus Minis Semi, Heberique monitis: Numini Sed esse satagens par, sibi turrim excitat, Attingat astra celsa quae fastigio. Iustas in iras rursus ergo cogitur Ioua ire, ab aethra seque mittit caerula, Opus suberbum turris inspectum nouae, Et ora, linguas dissonasque dissipat, Dissensionum originem, et fontem omnium, Et irae, et odij, et praeliorum. Cum Deus Contemnitur, nulloque numero ducitur, Punitur hominum iure contumacia, Interque terris rumpitur Nimrodica. XIIII. HEROES POSTDILVVIANI. Nec fuit, est, inter nec erit concordia coetus, SEMINE qui nomen, quique Dracone tenet. IBIDEM. TEras perire, hominibus octo immunibus Poenae, furoris ira quos inuexerat Peccata propter fluctibus grauis Dei, Et viderat, seruatus ex vndis NOAS, Et liberis enunciat: sequitur pius SEMVS parentem, natus at bonus Semum ARPHAXADVS, SALASque, et ipse, nomine Hebraea cuius dicta gens: tum PELEGVS, Sono notauit ora qui discordia: RAGAS, SARVCHVS, et NAHOR, THARAS, sui (Vites nisi nocent vsque adeo contagia) Erroribus pene implicati seculi. Pulsans Olympum clarus altum gloria In flore coetus omnis est, Nimrodica Placent cui decreta, qua venit salus Credentibus, facitque nihili SEMINIS Promissa (quantus o dolor parentibus.) Ignemque, lapsus qui polo cremauerat Aris bidentes, iussa contra Numinis, Colit perennis seculis sic omnibus Ritus suos, et quet celebret naenias Est impiorum multitudo maxima, Ter vnici iacentibus sanctis Dei. Serpentis et maerentibus tyrannide. XV. ABRAMI PATRIARCHAE EX VRIS CHALDAEORVM EUOCATIO. It patria ignotas deserta Abramus in oras: O ire est quantum, quo iubet ire Deus. GEN. XII. EVphratis, et quam cingit vnda Tigridis, Terram relinque patriam Thara sate, Et quas tibi monstraueo plagas pete: Illic eris, me dante, faustus, nomine Auctusque claro multitudinis parens, Certet in acta quae iacenti pulueri: Amabo, qui te cunque amabunt, hostibus Hostis tuis: nascetur olim SEMINE Felicitate cuius opera, sustinet, Erunt beatae, terra quas gentes, tuo, Rerum sator ait: iussa Abram facit, procul Mora: Dei mandare, hominis est obsequi: Ferturque in oras, nescit et quas, cum suis: Res mira, cultor ignis impius domi Qui fuerat, exul fit pater credentium. Non nos Deo commendat in nobis boni Vis vlla quae sit, stirpe ab ipsa qui mali, Hostesque caeli nascimur: motus suo In hominem amore interminato, foedere Ictoque cum parentibus, Abramum vocat Erroribus contaminatum publicis, Largitor omnis et boni dat credere Gratis vocato, Spiritus dono sacri, Verbis Deus promissionis, non sua Virtute quod sit integer, iustus, pius: Sed sanctitate SEMINIS sui, in fide Seruatque fortem perpeti fugas, famem, Et raptionem coniugis, mala et omnia. XVI. REPETITIO PROMISSIONIS, ET CIRCVMCISIO. Thariaden simplex reddit confisio iustum, Et testa Fidei signa putatus habet. GEN. XV. ET XVII. IAm viderat septemfluus, dimiserat Donis et auctum regijs Nilus virum Sanctum: latrones barbaros qui vlciscitur, Recipitque fratris editum satu, Dei Semoque decumas dat sacerdoti omnium: Templi colens delubra caeruli Ioua Cum rursum: Abrame quid times, quid angere? Animum meo recipe animo charissime: Eto tuus defensor, et pulcherrima Merces: patrem non esse qui te nominet Doles? erit, non editus vel semine Tibi Atriensis, seruulae vel sanguine: Sed proprio: promissa rata non sint Dei? Certum est, micant quot aethere alto sidera, Tam, qui tibi gignetur ipsi, Filius Numerosae erit propaginis parens, salus Autore quo redibit omnibus: minus Quoque dubites, post Abrahamus nomine Hac ipse sis, et socia Sara sit thori: Hanc credulus promissionem concipit, Operantis intus vi potente Spiritus, Quod Abrahamus mente, iustus, integer SOLA FIDE pronunciatur, accipit Notamque circumcisionis corpore, Credentis animi testimonium, sacro Cumulatus et flatu, illa sperat, quae Deus Sibi, suisque pollicetur, et fide Pellit volucres victimis, ac perpeti Felicioris cuncta promtus patriae Subdit malorum spe caput sub gurgites. XVII. SODOMAE, ET GOMORRAE DELETIO. Obscenae flammis Sodomae caelestibus ardent, Lothe fugis, coniunx stat tua valle lapis. GEN. XIX. DOcet suos, vir sanctus et viciniam. Totam, explicans quae sit voluntas Numinis, Cultusque caelo gratus: Est, quo purius, Oracula et sincerius caelestia Vulgantur, vbique maior improbum manus. Opima Sodomes, et Gomorras incolae Loca, similes pomarijque agros tenent Edenij: denunciat malum malis Haranides: ferro irruit, captos rapit Codralomorus: liberat captos manu Armata Abramus: nec mala impios, bona Nac corrigunt: ingurgitassent vir, puer, Matres et ergo in scelera se, rigidam et fero Ferret, Dei secura, freta insania Furore cewruicem, atque abisset in nihil Fas omne, probitas et iaceret, et pudor, Nec vicia caperent nec scelera sese: graui Nidore mensarum excitatus, et gulae, Oppressione pauperum, et libidinum, Fari molesta lingua quaenon sustinet, Clamore, sulphur a Deo pluit Ioua Ignemque (parciturus omnibus, forent Decem boni modo loco in illo) inuoluitur Flammis, patet qua, regio tota: moenia Nusquam superba protinus: oritur lacus Asphaltis vndis aestuansi infamibus. Cum filiabus Angelis ducentibus Exit periclum Lothus: ipsius salis Vxor trahit, quod respicit, Cippum: Dei Tantum nocet, non obsequi sermonibus. XVIII. LOTHVS INCESTVS Non malus, et curis, et vino Lothus onustus, Permissus sibi homo quid sit, agatque, vides. GEN. XIX. IN Litteras quae Spiritus refert Dei, Quis nam bonis obesse dicat moribus, Teneris nec instillanda puerorum auribus? Vt, cum Noanis interiret fluctibus, Totum perijsse sulphuris mortalium Genus putant sic imbre Lothi filiae. Matris vident post ergo quod casum patri Solas relictas, vnde reparari queat, Salus futura, SEMEN, olim gentium: Miscent patri vinum: ante curis ebrius, Mero magis oneratus, implet inscius Natas parens: Ammona creat haec, illa fit Mater Moabi. Destituta lumine Verbi vident quid ratio non faciat, viri Sibi relicti vt turpiter se maximi Dent saepius: qui castus inter omnibus Est sordibus contaminatos, et dies Noctesque mentem cruciat opera ob impia, Oculosque et aures, ipse fit qualis? satae Patre filiae optimae optimo quo decidunt? Nemo sibi praefidat, et superbior Non posse labise putet: nemo malus, Et inquinatus turpibus miser notis, Desperet vnquam de Dei clementia: Ex prole sibi Christus auiam incesta eligit. XIX. ISAACI PATRIARCHAE ORTVS, ET IMMOLATIO. Affectus mactat patrios Abramus, et orbus Sit potius mauult, quam sine amore Dei. GEN. XXI. ET XXII. NOn hagare modo, hortante Sara Ismaelus Qua nascitur, Abrahamus, ipsa sed, gerens Promissionis carne signum, iam quoque Parens fit vxore sterili, senex, anu: Adeo Deus nil non, modo credas, potest. Fidei fouet Sara ergo filium sinu: Carne editus cum matre pellitur foras Ferox, et ortus insolens primordijs, Risor: Deus quem non tamen plane abijcit Propter, futurum, Abrabamum etiam aliquid: Isacus Crescit puer: sed crescat vt etiam fides Patris, sacrum sibi fieri iubet Deus: Vincit Fides parentis affectum, caput, Semen fauillis mortui sperans, manu In filij iam iamque librat acinacen Cum vox ruit polo Angeli: ferrum abstine. Factum satis periculi: Deo simul, Et te tibi probasti oboedientia: Meine amantem non amem, caelestium Ait parens? ita Ioua viuam, filij Prae me putasti quod mihil, vitam bene Dicam tibi: quot siderum micant polo Faces, habet quot parua arena corpora, Erit tibi, potita fortis hostium, Quos vt pedum scabella proterens premat Stirps: in tuo sese beatas SEMINE, Carent Dei quae gloria gentes, ferent. Adeo fides oboediens caelo placet. XX. ISAACI ET REBECCAE CONIVGIVM. Saraidae thalami sociam, prolemque ministrat, Est munus cuius, quod sumus omne, Deus. GEN. XXIIII. XXV. XXVI. IVratus atriensis Abrahae femur, Deo, ELISERVS, inuocato, quam rigat Euphratis hinc, inde vnda rapida Tigridis, Bathuelida capit patria domo, Iouae Ducente genio, nato herili coniugem. Connubio laetatur Isacus nouo, Annis graui maerore confectus tribus, Desiderij sensumque materni leuat: At sterilis est Rebecca: vir sanctus thori Ergo rogat fecunditatem, quattuor Post impertratque lustra tandem: liberi Munus Dei caeleste sunt: at mutuis Conflictibus materna gemini viscera Turbant: Minori seruiet maior, Iouae Oraculum respondet: editur Iacob Cum fratre villoso: ex vocantis gratia, Hoc abdicato, sed retento illo, rata Decreta sunt electione Numinis. Hinc, semper exercentur vt malis boni, Post condidisset quam parentem humo, Isacus Migrare Geraras cogitur domum, fide Et firmus infirma licet, tamen fide Semente facta, ibi inuenit centum, patris Refo ditque puteos exul, et docet suos Inter furentes inuidorum iniurias, Regitque, spe viuensque SEMINIS sacri, Verbo beatus, et patrocinio Dei, De dextera potente pendet Numinis. XXI. PRAEROGATIVAE AETATIS, AB ESAO IN IACOBUM PATRIARCHAM TRANSLATIO. Esae, dum ventri seruis, sectaris et apros, Interuorsa alius munera patris habet. GEN. XXVII. SIluas amat, colitque saltus, concutit Septus latrantum copijs venabulum, Agitque apros, figitque in obstantes plagas Truditque ceruos Esaus leues, virum, Placens sibi, magnumque sese existimat, Primus suae quod sit labor matris: bonus Iacobus at vir, integer, simplex, domi Matris, patrisque iussa obit, dat et operam Semo, Semique filijs: vendit suae, Ius Esaus , ludum arbitratus, et iocum, Aetatis, et se honore primatus sua Sponte ipse, ventris gratia, priuat: Patris Contra voluntas ergo quam fert Isasci, Contricis astu, temperante caelitum Sic patre rem, sine quo nihil fieri potest, Maior minori posthabetur: nobili Absentis, et sectantis in campo feras, Esai Iacobus veste amictus, pellibus Manusque collumque inuolutus, a patre Felicitatur rore caeli, pinguibus Terraeque glebis, sceptri honore, sacrufica Et dignitate, et omnibus laetissimis: Plorat repulsus Esaus, sed nil agit. Infestior superbis omnibus Deus Contemta tollit, abijcit tumentia. XXII. IACOBI PATRIARCHAE EXILIVM, ET APVD AVVNCULUM SERUITUS. Isaciden odit quem frater, Auuculus auctum Fortunis vexat, persequiturque socer. GE. XXVIII. XXIX. XXX. XXXI. FRementis ira fratris anxiae minas Matris suasu, et iussibus patris fugit Iacobus, in viamque se dans, aetheris, Saxo cubat dum fessus, et somnum capit, Diuina scalas visa cernit, angelosque Inambulantes, audit et voces Iouae, Numerosi adauctus pollicentis seminis, Quod, qua venit Sol ortus, vndis mergitur Et qua maris, grassetur orbis in plagas: Venit inde Charras, et greges anunculi Pascit, sibi quo Rachelam det coniugem: Promittit ille, sed Leam post collocat, Nunquam fidem non fallit vt auarum genus. At compos ille fit tamen voti, accipit et expetitam: quae viro sterilis suam Ancillulam dat Balam: eam imitatur soror, Cessauerat quod parere: bis senae Pater Prolis maritus coniugum fit quattuor: Aestum ferens interdius, pernox gelu, Denis bis annis pastor ouium sedulus: Ad vltimum pertaesus iniusti dolos, Fraudesque soceri, affiniumque iniurias. Abit Ioua iubente cum suis, Syrus Insequitur, vt retrahat eum: sed Isaci Terror, Deus Abrahaeque dexteram impedit Labanis: ergo foedus ineunt, hic domum Et repedat, ille quam institit, viam ambulat, Tutus sacerque Numinis beneficio. XXIII. IACOBI LVCTA CVM ANGELO. Cum Deus in te hostis veluti se inferre videtur, Isacidae scutum corripe, victor eris. GEN. XXXII. XXXIII. OCcurrit agmen caelitum sancto viro, Vt et greges, et coniuges, et liberos Tegat illius, prohibeat omnibus et malis: Laetatur esse se Iouae curae: suum Ad Esaum deinde fratrem seruulos Legat, regressi qui manu cum militum Ipsum venire nunciant: miser timet Iacobus, et opis, et nihil videt auxilii: Quid faciat? arma, corripit preces, fide Ardente fusas ad Deum: quis leniat Adornat et fratris animum dona, et vadum Matres Iabocci traijcit cum liberis, Resistit in ripaque solus, cum facit In eum impetum, cui nomen est Mirabile, Velut hostis: hic repugnat acriter, Deo Ipso iuuante spiritus scintillulam, Instanti et instat, vrget vrgentem, femur Et alterum perstrictus, integer prius, Israelis iam claudicans nomen gerit, Deique pariter hominis et victor, bene Sibi precantis omen audit, et videt Ostendere iubar se polo tandem aureum Solis, dat et, capitque fratris: dexteram Adeo in manu sunt corda cuncta Numinis. XXIIII. IACOBI IN PATRIAM REVERSI MISERIAE. Exercet semper crux sanctos aspera, nunquam Non laetis inter sollicitumque venit. GEN. XXXIIII. XXXV. XXXVI. XXXVII. O Vita nunquam non piorum obnoxia Malisque, calamitatibusque: qui putat Iacobus in portu esse iam tuto, mare Vaesaniente aufertur in vastum Noto. Rapi vnicam (puellulas haud publice Tutum vagari) sibi videt natam parens, Et, Leuis, et Simeonis audaces manus, Raptum sororis vindicantum saeuiter, Abominatus, defodit fictos Deos, Domumque purgat, ac Deborae, et coniugi Maestissimus carissimae terram inijcit: Bilam, patris Rubenus inuadens thorum, Nefaria contaminat libidine, Primo generis et spoliat ipse se loco: Dilectus alios ante patri, somnia Ob dignitatis, Agarenis venditur Inuidia, et odio a fratribus flagrantibus, Renunciaturque interijsse a belluis: Cernit nepotes dextera Iouae suos Deinde Iudae filios perdi, ipsius Cum Thamare furtiuasque nuptias nuru: Tandem malorum ne quid et desit, patrem, Casus leuamen omnis, et curae, senem Senex tumulat, aeuoque confectus graui Licet, dolore animumque perditus, miser, Malisque pressus est: tamen constans fide Se sortis inimicae inter erigit vices, Promissionis speque viuit aureae. XXV. IOSEPHVS PATRIARCHA EX CARCERE PROREX AEGYPTI. Racheliden odium vendit, mendacia claudunt. Carcere, quo sceptris bos, et arista beant. GEN. XLI. VEnundatus mangonibus Niloticas Puer domo defertur in terras, procul Apatria, Iosephus: equitum mancupi Emtum Magister accipit, seruum facit Et Atriensem: amoris aestu percita Oculos ad illum, animumque petulans adijcit Hera, metuens pudicus adolescens Iouae, Nefarium, Deo regente, potens sui, Scelus, recusat Veneris illicitos thoros. Repulsa crimen illa regerit impium Furiata, verso amore in odium: innoxius Compactus ergo in carcerem obscurum (male Praestat pati, quam facere turpiter.) lacu Heu iusque praeter fasque tribus annis iacet: Donec probatum respicit caelo Deus: Tum laeta vero cuncta: somniat boues Pingues, macrasque, bis Pharaon tritici Spicasque septem: e carcere eductus venit Iosephus; explicatque regi somnium, Annosque septem fertiles denunciat Instare, totidem et qui famem ferant, docens Ratione qua penuirae occurri queat: Res mira, seruus, atque prius ergastulus, Regi sua probat dicta, subito Principis Ac dignitatem torque, curru, purpura Ornatus accipit, et Asenatham coniugem, Doctor senum, seruator Aegypti, pater Regis: Deus tam facile tenuem puluere, Fimoque nouit excitare pauperem. XXVI. IACOBI IN AEGYPTVM CVM FAMILIA VNIVERSA MIGRATIO. Non semper miseros sors importuna fatigat, Isacidenque vocat Nilus, alitque Isenem. GEN. XLVI. IOsephi aguntur dicta: quam Nilus rigat, Stagnante fecundatque limo fertilis, Vim terra frugum maximam fundit: fames Sequitur: opes reconditas Aegyptijs Iosephus, exterisque vendit tritici: Nati iubet Iacobus ergo comparent Niloticis et ipsi agris cibos: patri Parent, petuntque Memphin, adeunt principem TErraeque: fratres ille comprendit decem, In cacerem non cognitusque conijcit, Simeone, fretrem sibi, retentoque obside, Adducere adigit matre gentium Rechela: Satisque tandem se male habitis indicat, Dataque venia, amice eos amplectitur: Atque ite, ait, me nunciate viuere Patri (suo procurat ista numine Deus) perijsse quem putat: mittit simul Currus, et asinos, quis vehatur cum suis Natis, nepotibusque: idem mandat Ioua, Per nocte visum dormienti caerula: Chamesias ergo intrat oras, comiter Afilioque excipitur, atque Pharaone Iacobus, et Gosseniae deducitur In arua terrae, largitate regia Et ipse, domus et alitur omnis, optimus Senex, Propheta summus, acceptissimus Deo fide, virtute carus omnibus. Sic vita, plena quae laboribus, bonis Plaerumque laeto terminatur exitu. XXVII. IACOBI MORITVRI DE CHRISTO VATICINIUM. Nec rex, in Iudae nec deerit gente Sacerdos, Dum veniat caeli missus ab arce Silo. GEN. XLLX. RAchelidae adoptat liberos auus sibi iacobus, et praeponit instinctu sacro, Qui minor es, Ephraime te Manasseo: Ac iam futurus iamque funus, filios (Dissentientes inter est nunquam Deus) Vt congregentur bis monet senos pater, Cum prosperis ventura et illis aspera, Iudaeque cunctos ante flori liberum Denunciat: Te generis inclitum decus, Colet prementem inimica terga vindice Fraterna dextra turba: submittent tibi Eodem patre sati genua: catulus feruidi Praedas ages Iuda vt leonis: excitet Quisnam iubati, et humi cubantis impetum? Non auferetur de domo sceptrum tua, Subsellijs legisue consultus pedum, Dum sospitator ipse nascatur SILO: Ad hunc gregatim conuolabunt onnium Coetus, patet qua terra cunque, gentium: Ligabit ille vitis asinum ad palmitem Onerarium: pulli rudentum gutture Pleno trahent caeleste nectar Spiritus: Vino togam, cruore synthesin suam Vuae lauabit lumen oculorum igneus Meroque, lacte dentis et ebur candidus: Dixit, suos et aggregatur ad patres, Poloque reddit Spiritum, corpus solo, Afilijs bustoque auito conditur. XXVIII. ISR AELITARVM SERVITVS AEGYPTIACA. Vindicat in natos, quae commisere parentes, Nec tamen ira caret fine, modoque Dei. EXOD. I. SCelus Patres quod in suos admiserant Fratem, et parentem, in liberis vlciscitur Tandem Deus: quod et oculos Chamaesias Ad foeditates, et boues, et Simias, Et oxyrinchos, et canes conuerterent, Adsciserentque sibi nouos sensim Deos: Aegyptiorum corda mutat: impia Busiris haec cum sceptra concutit manu Inter, cui Iosephus ignotus: male Populum ferens is crescere, opprimit, iubet Interfici recensque natos, flumine Infantium et proiecta mergi corpora. Ipsis acerba vita redditur viris Ergastulis, opereque rustico, picis Bitumen humeris dum gerunt, ferruminant Et oppidorum structioni besalos: Non stipula, non palea datur, nihilo tamen Pensum minus poscuntur integrum: gemit Sub verberumque, onerumque mole, clamitat Collum, manusque attrita turba: Mitior Audit Deus gementium suspiria, Et foederis cum patribus facti memor, Ob gloriam, decusque nominis sui, Aegyptiorum vlturus impium nefas, Suos benigni lumine oris respicit, Vt seruitutis liberet durissimae Iugo, reducat ad solumque patrium, Solum saluti destinatum gentium. XXIX. MOSIS AMRAMI F. ORTVS, CONSERVATIO, EDVcatio, et exilium. Educat Amramiden ignara Pharaonis aula, Ne sint decreti non rata scita Dei. EXOD. II. NOn est Deum sapientiae vis, consilii Prudentis aut contra vlla, nec furor potest Mortalis impedire Numini semel Decreta, magnum quod tuetur aethera. Neci editus, seruatur ex vndis fide Matris, patrisque transque fertur regiam Moses in aulam, fitque natae filius Pharaonis, adoptatus ab ea, combibit Sapientiamque Aegyptiorum, maximis Dictisque pariter, atque factis inclytus. At lustra cum bis ageret octo, aula exiens Fide, recusat amplius iam Filiae Natus vocari regiae, ad populum Dei Et transit, eligitque cum suis pati, Bonis frui quam perditus fugacibus: Christi ratus probrum, ampliores, regijs Opes opibus, et gloria Nilotica. Ad vindicandas dein suorum iniurias Aggressus, odium incurrit, et periculum: Vt ergo vitae consulat, potentiam Furentis exeatque regis, qui neci Quaerebat illum, sponte profugus exulat, Spectans fide, excitata quae, caelestia. XXX. MOSIS AD DVCATVM POPVLI ISRAELITICI VOCATUS. Sint tibi signa Pedum, Deus inquit, lepra, cruorque, Thariadum Mosen constituitque ducem. EXOD. III. IIII. QVa condit inter nubila Orebus caput, Pascit greges bidentium, et rubum videt Ardere Moses, nec cremari, territus Auditque vocem: Qui fuit, futurus est, Et semper est, parentium vestrum Deus, Ille Abrahae Deus, Isaci Deus, Deus Iacobi ego: quos gentis exprimit dolor Questus meae, scelusque vidi Ageyptium. Auribus et hausi, vindicatis et ideo Venio daturus lacte terram quae fluat, Et melle: abi, Pharaonique nuntia, Dimittat vt gentem Isaci, sacrum Iouae Facturam in ipso hoc monte: non dabit scio, Malus exitum ille, nisi malo: nec tu mihi Causeris oris tarditatem: quis loqui Tandem dat homini, quis facit mutum, facit Surdumque, nisi Deus? habeatur at fides Ne non tibi, iam nunc meo do plurima Miracula, atque monstra facias nomine: An non tibi virga in manu? Viden, abijcis Simul atque eam, mutata tortus est Draco: Quid sana non modo, et leprosa dextera est Sinum intra, et extra? quis ages si nil, aquam Effunde sumtam flumine, et fiet cruor: Ergo mora fac iussa correpta mea: Tecumque, cum tuoque fratre ero: tibi Sit lingua vt Aaron, tu Deus Pharaoni. Felix vocanti quisquis oboedit Deo. XXXI. PLAGAE AEGYPTI. Obteritur diris tellus Aegyptia plagis: Rex obdurato pectore marmor habet EXO. VII. VIIII. IX. X. POpulum Iouae rogatus vt gentem Isaci Emittat, opera Iannis, et Mambris, malus Se peior, acriorque Rex furit, fremit, Laterum aggrauat onus: nec minae mouent eum, Nec signa: quare exempla cogitur edere In obstinatum maximus rerum pater: In sanguinem ergo vertitur Nilus, fluit Foedi cruoris vnda riuis decolor, Turbaeque ripas strage squameae inquinant. Ranis scatet palustribus tellus, quibus Squalent domus, panaria, penetralia: Fiunt pedes, et muliones puluere: Oestrum, culex crabroque Memphin occulunt, Et musca densa, nube: sese noxiae Passim incitant ferae in homines, et belluae: Armenta tristis perimit, et greges lues: Exhaurit vrbes foeda totas pustula: Miscetur axis murmure immenso, micat Aether, tremit caelum: procellis arbores Franguntur, agros grandinesque verberant Mistae ignibus: quae durus imber relliqua Facit, attelabus erodit, etbruchus sata: Inducitur caligo terrae tactilis Triduo Canopi: nec tamen fit mitior His, excitati ad gloriam Dei, malis, Regis animus: genius obit, plaga vltima Quae, donec Aegyptum, atque nocte dat neci Vna omnia vltor primigena, luctu domos Completque cunctas, eiulatu, planctibus, Duri atria adeo et ipsius Busyridis. XXXII. PASCHA SEC IMMOLATIO AGNI. Mactatus balans, caesi agni ab origine signum, Quae noceant animis, corporibusque fugat. EXOD. XII. IAm liberandi iamque, sumtum de grege Ad vesperam agnum intaminatum mactitant, Iubente Mose, per domos Israele Nati, aedium linuntque postes sanguine: Exterminator praeterit tinctas fores: Assa replent carne intus ipsi viscera, Libisque festinanter, atque agrestibus Herbis, manu pedum tenentes, penulas Cincti, pedes et expediti calceis. Quis Christe, quis non hoc notari te videt Ritu, beata maximi proles Dei? Sine macula tu factus agnus victima, Aspersa, fundis sanguinem, quo pectora Euangelij hyssopo a malis sacra omnibus Purgantur, et redduntur ira Numinis, Et morte tuta, perpete et flamma inferum: Das igne tosta caritatis, non modo (Temerarius facessat error) Spiritu, Sed ore quoque terenda viscera, omnibus Sint corpori, et animae vt saluti, credulis: Sinceritatis quis iubes panem adijci, Et veritatis, atque lactucas crucis: At calcei, baculique nos typus monet, Ductu tuo properare quemque Aegyptijs Nitentis ex ergastulis domos poli. XXXIII. ISRAELITARVM EX AEGYPTO EXITVS, ET PHARAONIS INTERITUS. Impia turba perit, pia turba perambulat aequor: Fide Deo, quo te mittit iterque tene. EXOD. XIIII. MAlo Pharaon, quem rogatus contumax Toties negarat, exitum de finibus Coactus Hebraeis dat: ergo diuites Mercede, iussu, pro laboribus, Iouae, Auroque, et argento, atque veste plurima, Quae mutuarant, liberati ergastulis Rapiunt viam: columna noctu flammea, Interdiu praeeunte nube: protinus Mutatus ecce cum tyrannus ingruit Equisque, curribusque, vique militum: Populus fremens quiritatur: est figae locus Nullus: mare hinc, at inde montes inuij Claudunt: premit rex terga: Moses ingemit, Clamat, suos manere dextram Numinis Hortatur: et sine mare discedit mora, Et hinc, et hinc concrescit instar marmoris, Natura praesto tota cuius numini, Deo iubente: per meant Israele Aequor sati: gens decolor furit, ruit, Ratus patere concauum pontum omnibus: Medium tenetque iam mare: aereis Ioua De curribus turbat rotas: insibilat Repente ventus, ilicet reuoluitur Aequor: Vorago (nil Osyris, nil iuuat Latrator ipse) pelagi inexplicabilis Haurit sub vndis vorticosis cum duce Militem, equites et vniuersos: fluctibus Eiecta cernunt arma, et ipsa cadauera Israelitae (liberatos gratias Est agere par) Iouamque, tollunt laudibus. XXXIIII. AQVAE AMARAE. MANNA. PETRA PERCVSSA. AMALECHITAE FUGATI. Vndae emendantur, laticesque ceraunia fundunt: Nubibus esca fluit, barbara turba cadit. EXOD. XVI. XVII. CItius nihil senescit atque gratia: Humana nec pendere mens vult de Dei Tantum manu. nunc esse nullas igneo Sitis sub axe quis leuetur, nunc aquas Non potui queruntur Hebraei, minas Iactantque, panes iurgioque, carnium Ollas, Canopicasque mensas flagitant. Sed non tenax promissionis non suae Ideo est Deus, malosque perdit: impijs Ne murmurantium ergo sit tumultibus Locus, iubet non grata quae gustatui Dulcescat vnda, ligno amaror pellitur: Quas inuehit cumulantur alituum Notus Et castra et agri stragibus: fetae polo Instar pruinae Manna nubes depluunt: Ne pane tantum sed magis verbo Dei Ali putemus nos: Silex vim maximam Percusa aquarum erumpit: irruit ferus Amalechus, extremosque carpit: Iosuam Armat, iugum petitque collis, et leuat Virgam polo, votisque rem Moses gerit: Cum fratre fulcit illius Calebius Manus: repulsam nesciunt credentium Preces: fugit lux, hostis et fusus iacet: Victor reducit copias Dux praelio Authore, qui, quae vult, cuique dat, Deo.