Sionion. Machine-readable text Siber, Adam Siber, Adam XML version, markup prototype, December 1999 ? markup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ siber1 sibersionion.html siber001.jpg sibersionion.xml siber1/jpg html Lipsiae, 1573.

Regeln fuer die Texterfassung 12/2000

not necessary

 siber1 sibersionion 20 August 2003 Rüdiger Niehl markup Basic XML-markup: divisions, lines, heads, TEI-Header. typed text - partial structural markup - no semantic markup - no spell-check Adami Siberi SIONION, SEV, HISTORIAE SACRAE LIBER TERTIVS. I. SAVLVS E CLITELLARIO PRIMVS HEBRAEORUM REX. Qui tergo Saulus clitellas ponit aselli Rex fit, sceptra, cui vult, tribuente Deo. I. REG. IX. X. XI. BEne quod malis fit, ponitur semper male, Bonisque referunt gratiam meritis malam Bene pro suis mali: senex Helcanides Iam factus, esse ineptus, vltra qui gerat In gente Iudicem aestimatur Isaca, Nummarij nec illius Nati placent. More omnium ergo gentium sibi flagitant Israelitae, territi belli metu Ammonij, regem: esse cuius mauolunt Serui, ducis ditione quam sub libera Caeli arbitri gens: obsecundat improbe Spernentibus Iouam ipsum, et illis regium Ius explicat, moremque vates, et mora Posita magistratu abdicat sese: patris Vestigat asinas Saulus, et (mir abile) Regnum inuenit, perfunditurque oleo caput Vidente ab ipso regio, fit et alius Vir illico (vis tanta caeli) oracula Funditque iam, tollitque summum laudibus, Vates, stupente turba, et ipse inter, Iouam. Iacobidas Propheta deinde conuocat Maspham, auspice Deo quo sibi regem creent. Ergo tribus bis sorte loca senae legunt: Exit minima gens Beniaminis, et domus Metri inde, eaque Saulus: inter sarcinas Qui quod latet (videt omnia Deus) Numine Protrahitur indicante, super humero eminet Stans vniuersae gentis ille excelsior Viros, futurus maximus, si quam sibi, Regi placere maluisset caelitum. II. SAVLI ISRAELITARVM REGNO ABDICATIO. Cissides regnum perdit, seruauerat hostem: Non parere Deo talia damna parit. I. REG. XIIII. XV. SAulus tyrannum reijcit Melchonium Iabicis a moenibus, et iniurias Gentis, futurum Coclitum et ludibrium Ammone fortis a satis vlciscitur: Ionathas praesidia deijcit hostium, In impios comitatus armigero ruens Vno Syros: caligo caeca offunditur Viris, furorque obijcitur: ergo mutuo Sese trucidant, caelitus victoria Potiturque missa Abielides: Hinc vrbibus Terror, tremorque proximis, feliciter Victore quo fert anima cunque exercitu Circum gerit rem: quem dein vates iubet Mandante Domino, gentis hostes Isacae Inuadat vt Amalechidas, et deleat: Hic paret, at non integre: viuum capit Nam regem, et aris hostias seruat pecus, Et erigit trophaeum: adest Helcanides, Denunciat Cisside et iram Numinis, Quod vult sibi parere cunctos, victimas Obtemper atione nec magis probat. Non obsequi est Idololatria caelitum, Quo maius, et sapientius nil, Arbitro. Ergo et Propheta dissecat Agagum, et, Ioua Quod non iubente exdiderat Amalechidas, Regno exdidit Saulus, agitatur et malo Genio, Dei iam destitutus Spiritu. III. DAVIDES EX OPILIONE SECVNDVS HEBRAEORUM REX. Sectanti Isaidae pecudes dat regia sceptra, Qui leuat immundo puluere parua, Deus. I. REG. XVI. ER at paterna Dauides, flauentibus Qua parua campis Bethla sita, domo puer Abiectus, omnibusque fratribus minor, In collibus pascebat vpilio gregem Patris pusillum: tecta mittit Isai Ad parua rex Helcaniden caelestium: Lustrat senis qui liberos vitulo, sacrum Facitque, vt vngat dispicitque, quem Ioua Honore indicasset esse regio Dignum: abijcit sed ille fratrum corpora, Formosa quamuis, robore et praestantia: Non spectat, homines quae probant, oculus Dei. Huc siste, Vates, huc mihi natum pater, In pascuis qui minimus est: litabitur Praesente Dauide nisi nunquam: ergo aduenit Pulcherrimus vocatus e caula puer: Cum vellit aurem protinus Vati Ioua, Hic solus et ait, hic placet nobis: mora Pulsa caput igitur oleo linit sacro Vates magistro paruuli paruo gregis: Statimque, pastor ante, Spiritu Dei Agitur, in aulam e pascuisque accersitur, Et armiger fit regis, atque musicus, Vt leniat non vsitatis carminum Odis furorem Abielidae valentium. Ad maxima Deus euehit sic infima. IIII. DAVIDIS ET GOLIAE MONOMACHIA. Magna Deus paruis vincit: stridente Golia Isaidae funda sic pueri icte iaces. I. REG. XVII. IM mane, vastum, informe fines irruit Monstrum Golias in Hebraeos, prouocansque Israelitas ore cunctos barbaro, In copias proteruus insultat Iouae: Pastor dolet Iessaeus, et certus fide Victoriae, qui me leonis faucibus, Vrsique liberauit vnguibus poli Renator, vnus ille, verus et Deus, E dextera me vindicabit impij Phoenicis huius, inquit, et pedum capit, Peramque saxis armat, et funda manum: Quid me canem, Gethaeus exclamat, putas? Hastam quatitque feruidus, conuicia Deo facitque Dauidis: qui lancea, Refert, et ensefisus incassum Ioua, Dictis superbis territas, fretum, dabit Qui te volucribus, et vorandumm belluis: Mora nec, manu silicemque promtum perula Circum caput agit, et iacit funda: lapis Gigantis haeret ecce fronte, diffidit Et tempora impia, ictus ille concidit Vt cedrus olim, aut pila littore saxea: Hosti ense proprio victor eripit caput, Vltusque famam Numinis, gentis decus Iacobidaeque, imago filij est Dei, Depraeliantis cum furore Ophionei. V. DAVIDIS, ET IONATHAE AMICITIA. Quae res Iessiden, Ionathan et iungit amicos? Quae? nisi qui Deus est solus et vnus, Amor? I. REG. XVIII. LAus facta praeclara excipit, sequitur dolens Inuidia: fert gratantium voces male Rex compitis: cecidere dextra millia Sauli, decem sed millia manu Dauidis. At Ionathas (amoris est virtus parens) Incensus ardet Dauiden: placet viro Magno, pioque excelsa mens, et quam fides Fortis, manus, gubernat: intimos calor Sensus pererrat: sermo Dauides die, Sunt grata nocte somnia illi Dauides: Non charior animus est ei suus: sibi Nec temperare iam potest: foedus coit Natus, magistro cum bidentium, Iouae In gente regis, atque penula exuit Se, baltheoque, tradit arcum, et acinacem. Vnaque regnum (quanta virtus) inuidet Nec, quod parens a Daemone agitatus facit, Regno videt iam destinatum caelitus Sibi ante quem poni, imperij nec gratia Violanda iura censet: ipse Dauides, Sed nec minore amiciciam, fide solit: Post funera memor praestat et quam mortuo, Et huius, et regente pectus illius, Oper ante, quo nil non boni fit, Numine. VI. DAVIDES EXVL. Saulum agitant furiae, Issaeius exulat heros, Tuta tamen poetas est comitante Deo. I. REG. XIX. etc. NEc aula ferre, nec potest non laedere, Quo iure, quaque iniuria, Daemon pios. Victor Goliae, regis et praeputijs Centum gener bis factus hostium, gregis Magister ante, nunc tribunus militum, Tyranni in odium incurrit innocens: viro Prodest nihil spectata virtus praelijs, Nil Ionathae, ipsis cui medullis carior, Fides amici: tutus vt sit lancea Aregis ergo per fenestram coniugis Ramam fugit beneficio, Nobam fugit, Sacrisque fert cladem viris, sed insciens, (Quis nam Doeges, quis cauere satis potest?) Achin dein fugit ad Gethaeum, vbi timens Sibi, simulat furorem, et euadit: latet Odollia specu inde cum suis, facit Manum exulumque, et abdit vrbibus patrem Moabijs, reditque, seruatque horrea, Et paruae opes Ceilae, et occupat celer Saltus Siphaeos: aduolat, carissimum Et Ionathas suauiatur, et bono Iubet animo esse amicum: adest cum maximo Exercitu, obsidetque Saulus, et virum Iam iam tenet: subitus ruit cum nuncius, Rex ingruunt terris Palaestini tuis: Igitur in hostem copias Saulus rapit, Et Dauides liber abit: eripit Deus Nunquam suos non, impia et coepta impedit. VII. NABALIS INHOSPITA LITAS, ET POENA. Sit tibi cura cutis: sic, nil quid fiat egenti Sollicito, merces victa Nabalis erit. I. REG. XXV. TEnax, auare, inhospitalis, aride Calebiaeque dedecus prosapiae Nabal, tibi sic te putas soli satum, et Ventri Deorum maximo facis sacra? Pulsus tyranni Dauides iniuria Exul, vagus, rerum indigens et omnium, Tondentem oues benignitatis, haud male Meritus, tribulisque insuper, laeta tuae Munus rogat te luce paruulum? ipse quid? Quis Dauides, quis Isai natus: mea Fugientibus cur seruulis heros? paret Sibi, vnde viuat, quisque: nostris largior Tonsoribus mactata nulli: armat suos Iratus (absque nemo vicijs) et canem Adusque iurat Dauides: prudentior Vxor marito, cui nihil mentis, suis Malum imminens auertit aedibus, sedat Verbisque, muneribusque feruidam hospitis Iram: helluatur interim Nabal, vorat, Bibitque, Bacchaturque, dein somno iacet Oppressus, audit nec prius periculum Euaserit quodnam thoro e iuncta sibi, Somno solutus quam fuisset: contremit Ergo omne corpus, occupat pectus lapis, Iouae manu ictus et perit: sic impius, Amator omnis pereat et pecuniae, Remotus a timore Numinis bene Faciensque nulli sordidus mortalium, Tantum sui qui cultor est abdominis. VIII. SAVLI INFELIX INTERITVS. Cissides ferro figit sua pectora, secum Vertit et imperium, remque, domumque suam. I. REG. XXXI. NVnquam malus non, quem semel Daemon sui Nutum malus ad arbitrij captum tenet. Propter Doegis Dauiden manu impij Mactat viros Abielides sacros, suis Moeniaque viduat incolis Nobae: furens In Ionathamque filium telum vibrat, Saltus per et, siluasque, rupes ibicum Generum innocentem insequitur, haud deterritus Specu quod ille abscindit oram penulae, Quod nocte socero lanceam aufert, et scyphum: Cogunt Palaestini ergo copias, Dei Et in populum eunt: eripit Sauli metus Rationis vsum: interrogat Numen quidem: Sed nec Ioua per oracla, nec per somnia Respondet illi offensior: inops consilij, Exterminarat quos prius, magam rogat, Lege vetitum, euentura, lata caelitus: Helcanides simulatus opera Daemonis Adest vocatus (opinio spectra excitat, Quod fingit et cor, saepius oculi vident.) Et nunciat cum filijs fore postera Secum die: fit praelium: fugam petit Exercitus: nati occubant Regis, perit Quos inter etiam Ionathas: sese induit Suo ipse gladio Saulus: impius interit Male: muneratur quemque, dignus vt est, Deus. DAVIDIS AB EXILIO REDITVS, ET REGNI AD FASTIGIUM SUBLATIO. Iessides regni promissi sceptra potitus, Verba Dei obscura fraude carere docet. II. REG. I. II. NOn fert statim si quando cunctando Deus Opem, bona spe nititor: nunquam potest, Fretos suo confundier verbo pati Pudore: tandem montibus Gelboicis Ab hoste pressus, vtitur manu (Scelus) Saulus sua, amittitque vitam, et imperij Sceptrum simul: dat lachrymas, hosti licet, Et Ionathae, quo nil habebat carius Iessaeus heros: qui iubetur patriae Oraculo remeare ad oras: in viam Cum familia dat ergo se, primam legit Sedemque Hebrone: conuenit gens illius Iuda sati, regemque faciunt. Altera At Isbosethus sceptra parte vendicat Beneficio paterna Cissides sibi Abneris: instituta contra Numinis Nutum cadunt ad irritum semper: suo Ab Isbosetho Nere genitus deficit, Iouae placentis sequitur et partes: domi Confoditur Isbosethus a latronibus Iacens thoro nefarie: assciscunt sibi Ducem vniuersi Israele sati Dauiden. Iam rex in hostes ergo vadit impiger, Claudosque de caecosque turbans moenibus, Viriliter re, potitur vrbe Sionia, Gesta, Syros bello domatque, tremor malis Maior dies in singulos, amor bonis. X. DAVIDIS IN VRBEM ARCAE DIVINAE DEPORTATIO. Instituisse Dei, verum et defendere cultum, Non est digna magis Principe cura viro. II. REG. VI. QVid arma reges, tela quidnam principes, Strepitu tremendo late inundantes solum Equitumque classes, militumque copias Contra Getas, et impiam hostium manum Defensionis comparatis gratia, Numero nec vllo, nec habito loco Dei Cultuque honoreque? aemulari Dauiden Regem studete: Aminadabi qui domo Arcam Dei armipotentis infert moenibus Solymis ouante cum caterua maxima Plebis, patrumque: exutus ipse purpuram Signis, et auro quae rigebat, Epomide Ludit, canitque corde toto, linea, Inter tubas, melodiasque carminum: Quibus probat dum se Iouae, ridet quidem Inflata mentem turgida genere regio Hunc Saulias, et stulta nebulonem vocat, Impune sed non: haud satis cautus prius Cistam vt nec Osa tetigerat sacram: nihil Iudicia non moremur aequa totius Vel orbis aetas omnis, et honori Dei Dum seruiamus, esse contemtissimos Non pudeat: auget se colentium domos, Spretisque conciliat decus summum DEVS. XI. DAVIDI DE CHRISTO FACTA PROMISSIO. Cum Patre primigeno sacra, Thariadisque ligata Nunc quoque Iessides pacta salutis habet. II. REG. VII. ET I. PAR. XVII. SE tecta cedrina, tugurij sub pellibus Habitare Numen, non decorum Dauidi Videtur: ergo, constitutum quod Iouae Pridem esse sciret iam locum, sedem sacris Vbi poneret, communicat animi sui, Cum vate sensum: qui probat sententiam Regis: sed eruditus haec post caelitus Silente nocte, nunciat: quid o domum Tu quam colam, non iussus extruas mihi? Ab inde qui versatus in tentorijs Sum tempore illo, vindicaui quo meum Populum catastis ex Chamaeis: quin meo, Caulis ab ouium, gentis vt rex sit meae, Ascito ego domum excitabo Dauidi: Compostus, hanc, quiete, cum vitae satur Thoro iacebis saxeo, qui tum tibi Nascetur Heros filius, regnum obtinens Non terminandum, construet: cui pater Ego, mihi natus erit ille, quam diu Axis polum rotabitur circum igneus, Et luna erit, iubarque solis aureum: Vt, ad meae sese nepotes non gerant Legis licet praescripta, verbere sim tamen Caesurus illos non cruento, patriae Memor, fouebo qua tuumque filium, Meumque cunctis seculis, clementiae. XII. DAVIDIS LAPSVS, ET POENITENTIA. Labitur Isaides, lapsumque fatetur adulter. Non, se damnanti, est gratia clausa Dei. II. REG. XI. XII. I. PARAL. XX. VIctis Syrorum copijs, qui venerant Ammonijs laturi opem, res cum quibus Ioabo erat, de Dauidis iussu, Duci, Dum miles ante iniuriosa moenia Rabbae sedet (quid ocium, quid non facit!) Sententia repertus ex animi Iouae Furente, Rex Iessaeius domi rapit Maritam Vriae, percitus libidine, Grauidaque facta, curat occidi virum: Occulta cernit, fert et in apertum Deus. Adest Nathanes, et, tibi quid Rex, ait, Videtur, opulens an bidentem pauperis Iuste rapit, cenamque mactat hospiti? Est morte dignus tale quisquis perpetrat Rex inquit: ipse tu, refert vates, homo Tu Dauides iniustus ille, qui viro Rapis bono maritam, et hostium manu, Nihil merentem, occidis: O libidinem, PECCAVI ego, Rex perditam clamat, malum Ter, et quater, miserumque, peccaui: bonus Facilisque, vates protinus, clementia Peccasse cum fatente aget etiam Deus: Mortis modo procul sit metus: verum domo Bellum tamen non aberit a tua: malum Tibi in tuis existet aedibus: Iouae Ate data est calumnijs quod hostium Occasio: securior bonis suis Nemo efferatur, et cadat nemo malis, Ac de Dei desperet ignoscentia. XIII. DAVIDEM CONTRA ABSOLONIS CONIVRATIO. Impius arma patrem contra fert Absolo, fixum Hinc illi terna cuspide pectus hiat. II. REG. XV.etc. AMmon (Prophetae talia fieri domo?) Vitium per offert vim sorori: quem furens Inter (nefas) obtruncat Absolo dapes Germanus, et fugit ad auunclum, concipit Et in patrem odium: quod redux tegit, licet Nati arte docta Saruiae, et Thecuitidis, In regiam sit restitutus gratiam: Vulgi sibi conciliat ergo animos, equos, Et comparans vim curruum, Hebronem euocat Sociosque sceleris impij, et clangit tuba, Coniurat in patremque filius: additur, Vt similis vsque iungitur sibi simili, Solertis Achitophelus animi, sed malus, Secum optimates et trahit: se subijcit Nutum Iouae sub, dexteramque Dauides, Exul fugam petitque sponte regius, Nil et moratus futilem Geraiden, Patiente lapidum mente iactus sustinet. In regiam Absolo sceleratus inuolat Sedem, thorumque publice: ex se litteram Facit Achitophelus impius longam: mouet Exercitum Absolo in patrem: Poenas Deus Acontumacibus reposcit liberis. Fit proelium, vincuntur Absolonij: Ipse implicatus arboris ramis comam Terramque pendet et polum inter, et capit Sibi debitum, traiectus hastis, praemium, Reponitur sceptra in priora Dauides. DAVIDIS VERBA NOVISSIMA. Est homo quis caelo similis qui cuncta gubernat, Quis? nisi homo Deus, et qui Deus vnus homo. II. REG. XXIII. I. PARAL. XVII. BOchris luit defectionis filius Poenas: redit fameque pulsa laetior Annus, cruci nepotibus Sauli datis: Pro pace grates Dauides agit Iouae, Regnoque, rumpit ista verba pectore Alacrique laetus vltima. Isai satus Haec dicit ille, nil Dei cui certius Est mente, quae, promissione, fallere Et non potest. Tot caussa carminum, mei Quae fidibus est modulatus ipse barbiti, Quae cecinit ipse lingua, et ore vsus meo, Sacer ille, sempiternus ille Spiritus, Haec gentis, ait, est fatus Isacae pater, Fidissima haec locuta Thariadum salus: Rector hominum ille iustus, et metus Dei Princeps, Deus homo sanguine satus de tuo, Beata pulchri saecla veris, pulchrior, Quod mane fulget, aureo iubare poli, Condet: nouos se credit in soles aquas Post herba nube ceu cadentes, gratia Compluta ad auras corda tollent se: hostium Exterminata cuncta pessum funditus Ibit caterua, veprium ceu densitas Cremata: quis sed ipse, mea quid est domus? Mansura cunctis feriat aeuis vt hominum Amans salutis omnium rerum parens, Mecum rati, certique pacta foederis? Qui sum nihil, rex sim licet, possum nihil, Cum possit ille solus, vnusque omnia, Princeps futuri seculi, verus Deus. XV. CENSVS POPVLI PVNITVS PESTE. Quod Rex delirat, populi luit impia turba, Nec sine fine tenax est tamen ira Dei. II. REG. XXIIII. I PARAL. XXI. REcte monet Ioabus, esse nil opus Censu: sed ira Regem adurget Numinis, Vt puniatur contumax superbia Populi: itaque numeratur, absque debito, Sed, quod ferendum, munere, in templum Dei; Reuertitur Ioabus: agnoscit statim Laesisse Numen Dauides: Gadus venit Iussu Iouae Propheta, et inquit, elige, Poenae datur tibi optio irato a Deo: Aut aegra septem terra fruges non feret Annis: tuos aut mensibus fugies tribus Hostes: diebus aut grauis totidem lues Stragem per agros edet, vrbes, oppida: Quid faciat anxius: hominum graues manus. Sub dexteram, qui mitis est, se subijcit Quare Dei: mora nec, cooritur pestilis Clades, caduntque dena septem millia: Et cernit ensem mortis exertum manu Rex, clamat et, quid iste meruit grex, mea Admissa cur, cur plectitur propter? manum In me, domum meamque verte vindicem. Adest Propheta rursus, et MEDICOIOVAE Altare construi, et sacrum fieri iubet, Ornanis area quo loco: statim facit Mandata Rex, et hostiam cedit, Deo Et supplicat, luesque pestilis fugit. XVI. DAVIDIS, REGNO SOLOMONI FILIO TRADITO, MORS PLACIDA. Hagithides ambit sceptrum, Solomona tenere Rex iubet, et placida morte solutus obit. III. REG. I. HAgithida sumis quid, tibi Deus quod negat, Forma superbus, et fauore patrio, Et principumque, et praesulis fiducia, Regemque gerere factiosus sustines? Nathanis opera, matris et precibus, Iouam Iurantis ipsum Dauidis iussu, venit, Venit Gehone Solomon ecce maximo Optantium a Rectore caeli prospera, Plausu patrum, plebisque in vrbem, tempora Diademate redimitus, et patris tenet Sedem: Deus promissa non mutat, cui Vult ipse, qui dat regna: gratias agit Rerum senex parenti, et instruit fide Regem, metuque Numinis veri nouum: Adnumerat inde, delubri parauerat Gazam sacri quam structioni, caelitus Traditque monstrati operis exemplar: bono Cum gente regem prosecutus et omine, Effetus annis, inualidus, et frigidus, Sed sospitatoris orituri sanguine Olim suo erectus animum spe, iam satur Vitaeque, opumque, soluitur canentia Quiete lumina placida: Rex optimus, Et quo fuit non plenior vates Deo, Poeta doctiorque, charior et Iouae. XVII. SOLOMON DAVIDIS F. HEBRAEORVM REX SAPIENTISSIMUS. Rex, tibi commissas gentes vt rite gubernes, Mentem animi docilem cum Solomone roga. III. REG. III. ERgo solio rex Solomon in patrio sedet Bonis facit bene, cumulatque honoribus Regno fideles, irrogatque sontibus Poenas seuerus: Dormienti cui Ioua Apparet ecce, mandat, a se postulet Et vt aliquid fidenter: Hic sapientiam (Animi ista reges pendite, et magni Duces) Rogat sibi: adeo quod Deo placet, vt daret Vim mentis, ingenijque, seclis omnibus Nemo fuit qua praeditus, futurus est Nemo, videt quos aureo Sol lumine: Quin adijcit opes, maximamque copiam Pecuniae, famaeq, decus amplissimum. Surgit thoro, Gabaonio reuertitur Solymas iugoque rex, mulieres cum duae Ad eum adeunt, feruntque geminos, mortuum, Viuumque corpus, liberos: quorum vtraque Viuum suum esse, alterius esse mortuum Affirmat: Huc mihi gladium rex illico, Ait, satelles, tuque viuum diuide, Et huic dato partem, et dato partem alteri: Exclamat, ah ne, vera mater, auferat Sed potius integrum ista, dum caeli iubar Videat modo viuus: ita quid non? nec meus, Nec sit tuus respondet altera: an patet Nondum parens quae vera? Tu vero accipe O mater, inquit Rex, tuum, quem cernere Genitricis animus interire non potest. Sunt absoluta Numinis opera, et sapit Qui dante Rege caelitum, vere sapit. XVIII. SOLOMONIS MAGNIFICENTIA, ET POTENTIA. Nil facit humanae solers prudentia mentis, Munere caelesti qui videt, ille videt. III. REG. IIII. NVnquam Dei promissa fallunt: ingenii Solertis auctus dotibus sapientior Ethane Solomon ipso, et ipso Calchole est, Dordaque, Macholide, Arabis, et omnibus Nili accolis: feruntur eius, qua patet Responsa tellus, de Iouaque carmina, Rebusque cunctis, cedro, et hyssopo, feris Animantibus, volucribus, serpentibus: Eburneo venerantur exteri throno, Circum satellite metuunt Chrysaspide Datumque reges, et stupent potentia, Et viribus cluentem, equisque, et curribus, Tectis superbis, coccinisque vestibus, Victuque, et opibus, foedera et iungunt: venit Excita fama nominis Solomonici Regina Sabae, et obstupescit illius Sapientiaeque; et amplitudinis decus: Qui talia dederit agit et grates Deo. Gens Isaco orta rege felix est suo, Sub vitibus iacet et suis, et ficubus, Nec classica audit, nec truces videt viros: Antiquius cui Numinis cultu nihil, Eum pater quin caelitum feliciter Tam non pote fieri, esse quam Deus haud Deus. XIX. TEMPLVM SOLOMONIVM. Quae poni iubet ipse, Deo delubra probantur. Non tua, sed verbi cui placet ara sui. III. REG. VI. VII. VIII. ET II. PARAL. III. IIII. V. VI. SVnt regna, opes, pecuniae, tranquillitas, Secura pax, et ocium munus Dei: Non luxui, non seruiant libidini Vt illa regum, principumque: cultui Sed Numinis: sic pulchrius Solomon Iouae Quo non polo sol vidit excelso, struit Saxo integro, tabulisque templum cedrinis, Et ornat auro, parietes, cellam, fores, Cherubosque, sanctioris et sacrarij Penetrale, mensas: tum focum addit aeneum, Bases, lauacra cum suis bubus, lacus, Pelues, columnas, atque phialas, fuscinas: Infert et aream ex vrbe Dauidis Iouae Ouante concione: nugatorijs Nec ritibus, nec vnctionibus, sacris Templum precationibus sed dedicat, Ad mansionem veniat et suam rogat Dexter Deus: caligine subito replet Splendore mixta fulgido ecce cum domum Ipsam parens ter maximus, ter optimus Caelestium: astringitque se fano, suae, Numen colant si mente pura patrium, Sionio, clementiae praesentia, Ad se preces fundentium auresque applicat, Intentus oculis, et animo, clamoribus. XX. SOLOMON IDOLOLATRA. Ne labare caue, qui stas: sapientior ecce Quo nemo, fictos voluitur ante Deos. III. REG. XI. DVm melior aetas flore vestibat genas, Apace nomen cui, Iouae acceptissimus, Solomon amator exterarum coniugum Nimius (minor sit mentis efficacitas Aetate, nec sine ineptijs viuunt senes.) In gratiam, delubra construi Deis, In obiacente monte Solymis (heu scelus) Moabijs, Sidonijs, Ammonijs Patitur, earum, fit relicto Numine Et patrio, conniuet ad sacra impia, Amore, spontis, dum mulierum, non suae, Astarticus, Chamosius, Melcomius, Honori inurens pessimam notam suo. Offenssus hoc, ademtionem, caelitum, Facto, pater denunciat regni, ipsius, Ob Dauiden, sed nato, Adadum et excitat: Infestet illum qui rebellis, excitat Razona Syriumque: additur Nabathides Ieroboamus: qui leuat contra manum Regem, fugitque Aegypti in oras: omnia Potius solet consortis impatiens Deus, Idola ferre quam, suique nominis Contaminari cultionem foederis, Pactumque, sacris legibus contrarios Ritusque: et ideo regna tota dissipat, Culpam parentum in liberisque vindicat. XXI. ROBOAMVS REX IVDAEORVM PRIMVS, STVLTVS. Te miseram iuuenis cui rex est terra: tyrannus Insipiens perdit se, populumque suum. III. REG. XII. II. PARAL. X. XI. MAgnis sati plaerumque noxae sunt viris. Sapiente patre Roboamus editus Stultus, superbus, splendido, iugum vt leuet, Rogantibus, quo presserat populum parens, Non audiens prudentium suasus senum, Est crassior, quam corporis truncus patris Medius, ait, mihi digitus minimus: iugum Durum parens: imponam at ipse durius: Vos ille scuticis: ipse caedam scorpijs. Nil ergo iam, nil iuris est in Dauide, Possessionis nil super, populus refert, Nobis in Isaida: tribus mora nec decem Regem relinquunt: qui fugit, bellum et parat, Equos, virosque contrahit: misso Ioua Laedi vetat sed vate fratres: nam suo Nutu geri ista cuncta: ex omni confluit Turba Solymas post exulum, triennio Et Roboamus imperat bene: illicet Fit inde totus alius: ergo Sesacus, Nilotici cui paret ora littoris, Illi facit bellum, occupata aerarium Et vrbe spoliat regium, et domus sacrae Gazam vniuersam: qui parenti caelitum Obtemperare peruicaces rennuunt, Iure ditionem sub cadunt mortalium. XXII. IEROBOAMVS REX ISPAELITARVM VITVLICOLA. Diuiditur regnum Isacium: noua templa struuntur: Proque Ioua vitulos Ieroboame colis. III. REG. XIII. AT altera, nunc arbiter tribuum decem, Exul prius, Ieroboamus imperat In parte gentis Isacae, praedixerat Vt palliatus Ahias: qui, ne domum Mutata regnum transferat Iesseiam Plebs rursus a sese, operata sacris iusserant Seuera legis scita quo templo, aureos (Quem stulta fingit ratio cultum Numinis Est, absque verbo quid Dei, nisi vitulus?) Boues facit, vulgoque flamines creat, Colere recusant qui nouum tauros Deum, Bonos suis exterminatque finibus: Diffissa eum nec ara, nec minae mouent, Oraculumque Vatis, aut motu arida Orbata, post sed restituta, dextera. Cautes loco, durasque citius moueris Quercus, reuulsas ab suis radicibus: Quam mentis eripiatur error Hypocritis, Et cordis idolum: putat Nabathides Virum Iouae fuisse, quem mactat leo Merito, magum: neglectionis ille dat, Deceptus a iactante voces Angeli, Sed caelitus verbi editi poenas: foret Documento vt impijs, minas non irritas Vatum futuras, rege cum gentem suo Delendam ab ipsa stirpe et olim funditus. XXIII. ABIAE REGIS IVDAEORVM DE IEROBOAMO VICTORIA. Machaides hostes vincit votisque, manuque: Cui vituli Numen rex fugit, inde perit. III. REG. XV. II. ET PAR. XIII. SEruans Deus promissionis, Dauidi Quam dederat (Abias non satis licet pius Rex est, colit nec qua decet Numen fide, Patrata genitori aemulatus crimina) Praesto suis, tuetur aduersus truces Vitulicolae impetus tyranni, non satis Etiam bonos Abrahamidas: plus roboris, Animique habens parente, millibus quater Denis, polo cum voce tendens supplice Palmas vtrasque, iubensque classicum cani Rex proelium capessit: aeris aethera Clangor, virum clamorque, et armorum fragor Pulsat, solum gemit, animi aduersis cadunt, Et dexterae hostibus: in fugam pauidus ruit Denum octies exercitusque millium. Ecclesiae bellare parcite impij Regesque principesque: nam Deus suos, Vt parte non sint puri ab omni, vindicat, Contra improborum aggressiones hostium. Regem vitulicolamque tandem interficit, Ipsis, minatur et quod, ab radicibus Stirpem reuellit impiae propaginis. XXIIII. REGVM ISRAELITARVM MVTVO SE IVGVLANTIUM INTERITUS. Contemtum legis, sequitur discordia rerum: Tauricolae iustis vulneribusque cadunt. III. REG. XVI. ROsis rubet non squilla Paestanis, nisi Corui malum nec est ouum mali: improbo Satus parente Nadabus Phariae colit Natos iuuencae, cui struit Ahiades dolos Aggressus exceptumque fraude interficit, Cum stirpe gentis, de minis Iouae occupat Regnumque: sed malus etiam hic: Inuaditur Ergo Damasti sceptra Syrio qui tenet A Benhadado, tradit imperij impius Breuisque habenas ebrio Ellae: qui cadit, Denunciantem offensionem Numinis Caesum Prophetam propter, et boues Deum, A Samrio iugulatus inter pocula. Baasii ceduntur, interit genus, Qui regnat, inuisum, aethere alto: cum domo Seruus prius, nunc Samrius rex, se cremat, Amens periclo, conscientia furens, In regia: Ginethides acer rapit Frena imperij tumultu in ipso, quae statim Caesus relinquis Amrio: iuste sui Contemtionem, et impios cultus Deus Vlciscitur mutatione principum, Et imperant peccata propter Hypocritae. XXV. ASAE REGIS IVDAEORVM PIETAS ET FELICITAS. Abiades pius est, felixque, maneret at vsque Si talis, quo non nomine dignus erat? III. REG. XV. CVltor Iouae, generis vt autor Dauides, Exterminans nefarios pius Deos, Confringit Asa idola, lucos et cremat, Mentita cultus patrij ludibria, Et impudicos exigit regno, abdicat Seuerus et, quae Pana matrem fecerat, Honore pariter regio, atque Antistitae. Bellum facit Zara Aethiops bono malus, Centena decies millia et secum trahit: Hic auxilii caelestis ad opem confugit, Victoriamque precibus impetrat: niger Exercitus conciditur: Obedo satus Regi reuerso gratulatur, patrium, Quod coeperit, colatque Numen admonet, Seruetque pacta interminata foederis Constanter: est in homine quam nil, cum sibi Rellinquitur boni? Asa fit minor fide, Belloque fidit, quam Iouae, Baasio Potius Syris, vatemque monitus conijcit, (Non Aula voces ferre liberas potest.) In carcerem. Nil ergo mirum, sustinet, Fidens, Deo quam, filijs Medicum magis, Quod vix pede aegro corpus, et tandem luit Morte ipse poenas debitas quoque omnibus. XXVI. IOSAPHATI REGIS IVDAEORVM IIII. PIETAS, ET IUSTITIA. Asaides pietatis amans, et cultor honesti, Eheu quam paucos, qui se imitentur, habet. II. PARAL. XVII. XX. DEo secundo Iosaphatus vtitur: Ritu colens quem Dauidis, firmus fide Delubra demolitur, ignes inijcit Lucis opacis, ferre vates et sacras, Quod principum, regumque munus proprium, Leges per oppida iubet, et de Numinis Cultu doeere, per rubentis gurgites Freti Patres quo finibus Niloticis Euaserint: tum iudices dat, praesides Ponit: quibus, videte, caute vos, ait, Geratis vt: non iura namque est condere Hominum, patris sed caelitum: aderit qui pijs. Timentibusque se: ipse quin (nec paenitet) Doctos viros auditque, et excitat suos Doctor, iubet animoque bello Ammonio Magno esse, celso supplices manus polo Tenditque: canit Asaphides victoriam Caelo datum iri: nec mora vlla, oraculo Cum rege populus credit, et cantu exeunt, In proelium celebrante laudes Numinis: Adcipcidit? tuba dederat signum altera Quarte nondum, cum furentibus iacet Conuersus in se dexteris exercitus Hostilis: ergo spoliaque legunt, et Iouam In actionis gratiarum cum suo Rex valle laudat praeda onustus milite. Tristi Deus se vult adiri tempore Votis, agique gratias, cum iuuerit, Sibi, suamque dexteram agnosci, et coli. XXVII. ACHABVS ISRAELITARVM REX BAALITA. Amrides vitulis addit sacra faeda Bahalis. Impietas auctu crescit ab ipsa suo. III. REG. XVI. HAud satis Achabus impius vitulicola Habet esse, sed Baalem adoptat insuper Sibi Deum: Sidonia eui coniuge Sacrarium ducta extruit, lucum facit: Mactat Prophetas Isabela Iouae, fluit Riuis cruor: seducitur pene impia Affinitate Iosaphatus: occidit Ob vineam (non expedit regum prope Aulas habere paueres, agros, domos, Hortos) Nabathus obrutus mendacijs, Saxisque: quod fecisse facinus se quidem, Sed mente ficta, rex dolet: Vomitum canis Regreditur auidus ad suum, sus mergitur Caeni volutabroque lota: offendere Addictus improbitate regem caelitum, Cum Benhadado, proelio quem ceperat, Foedus coit mandata contra Numinis, Minas nihil moratus, et vates: fugat Quos improbo partim ore protelans, specu In carceris partimque claudit, omnium Qui sunt, fuere Hypocritum nequissimus, Ideoque fato non bono dignissimus. Adami Siberi