Poemata sacra. Pars Altera. Machine-readable text Siber, Adam Siber, Adam XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehlmarkup Camena
http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/ siber4 siberpoemata2.html s001.html siberpoemata2.xml siber4/jpg html Basel: Oporinus, 1565.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 October 2004 Ho Wai-Ming (corrections), Ruediger Niehl (tagging) markup The letter t is often misspelled as r, i or c (due to the poor quality of the original). Probably not all instances have been corrected. Typographical errors have frequently been corrected in the original by an unknown hand. Not all these manual corrections are represented in this transcription. New TEI header; typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check ADAMI SIBERI BELLARIORUM COElestium, seu de Consolatione Christiana, Liber I. IOANNIS EVANGELIstae Caput xiiii. IAM ritu, Isacidas caeso quem legifer Agno Edocuit vates, perfecto, aequaeva parenti, Qui mare, qui terras, qui caeli temperat arcem, Progenies corpusque suum, propriumque cruorem Supremas inter sociis, memorabile, mensas, Aeterni dederat monumentum Christus amoris. Iam tunica posita, accinctus mantilibus, unda Ablueratque pedes illis, vestigia amictu Siccaratque, videns bellaria poscere tempus, Cum sic (nam tacitos sub pectore fixus edebat Res duras propter dolor, et crudelia regis Fata propinqua sui) maerentia pectora mulcet, Et caeli dulcem dictis aspirat amorem. Ne vero ne luce magis dilecta sodales Turba mihi, trepidis confusam saeva timore Tempestas, quae iam iamque ingruit, hoste movente Arma truci, mentem eripiat. nam corde voluntas Si verbis rerum Auctoris fert credere, et uno Quo res cumque cadat, totis pendere medullis Ex illo iuvat: est cui non finita potestas Cum genitore suo, qui nescit fallere, vestris Viribus indubitate etiam, dictisque magistri. Daemonis aula, cui caedes, mendacia cordi, Est mundus: nec erunt, monstra, horrida monstra ciente Ex Orco, et saevos illo furiante tyrannos, Non dico, certi vobis tutique receptus: Sed nec, terra patet, miserae, quacumque latebrae: At patris est (iam spe praesumite gaudia vestra) Multa domo patris est sedes, et mansio vestri: Pax ubi sancta viget, gemmatis lumine vestit, Arvaque laetitia aeterno florentia stellis. Hoc nisi sic foret, hinc iam me nunc ire faterer, Perpetuosque lares vobis et tecta paratum: Inde pedem referens, quo vos caelestibus oris Illatos mecum magna inter praemia ducam: Quod faciam, ut mea turba loco vos sitis et ipsi, Auctor ero qui utiae instauratorque salutis Vestrae: adeoque plagas laetas, finesque beatos, In quod discedo regni, iam nostis, iterque, Et quae ducit eo, non fallit semita euntes. Quid verbis Thoma, gestuque locumque viamque Abnuis esse tibi nota? ipse ego Semita solus, Aurea caerulei quae fert super atria caeli, Sum superanda fide, contra quam sensus, et atra Consita nocte videt ratio. Sum vis ego solus Veri, quae nubem eripio caligine pressis Mentibus, et doceo ignaros de Patris amore In genus humanum nostri: sum denique solus Vita domans mortem, qui res et turbat ab imo Mortales hostem, princeps custosque salutis, Perfectorque: hominum non lucida venit in astae Sponte sua quisquam, nec corda volentia leti Faucibus e mediis, baratrique horrentibus umbris, Ipsa queunt exire: Patris sed ianua per me, Me patet aetherei: qui vobis cognitus essem Ex toto si bis genita illius unica proles, Haud ignotus erat: verum novistis et illum, Et iam vidistis. Tibi fundere mira Philippe Verba putor. poscis manifesta luce videndum Exhibeamque patrem, fore nil quod et amplius optes. Vertitur ergo quater dum solis cursus in alta Solstitia, inter adhuc vos caelia arcana recludens, Et vatum evoluens oracla, ignotus oberro: Qui (verte huc oculos, huc dirige lumina mentis) Qui videt, obtutu fidei defixus et in me, Quo quantum est habitat numen, tenet ora beatus Immota: aethereum patrem quoque cernit, et ipsos Divinae sensus abstrusos mentis: an esse, Cuius amor solus, sum cuius summa voluptas, In me non credis patrem, ut sum natus ut ipso? Non iniussa loquor, movet haec pater ora: quid alta Astra sequi, summoque in vertice sistere caeli Affectas, et nota Deo tabularia soli Scrutari? in me me Genitor manet omnibus aevis, Estque quod idem animus nobis, eademque voluntas Hac lingua canit, et dextra facit omnia: Christus Cur fallat, non est: in patre credite quod sum, Ut Pater est Nato, factis aut credite: firmo Nam sanie certe tabentia membra trahentes, Luminibus captis iucundae munera lucis Restituo, vinctae soluoque silentia linguae: Et pello furias vaesana in tartara, et auras Ad superas obita revoco iam morte sepultos, Atque inopes formo divini ad gaudia regni: Qualia non primo mundi nascentis ab ortu Ullius vidit patrari temporis aetas. Hoc etiam vester vobis, etiamque magister Confirmo: qui, spes quod ei sub numine nostro, Linguae oracla meae cupidas dimittit in aures: Qua vi cuncta gero, facioque, eadem omnia mecum Ille etiam faciet, nec non maiora: per omnes, Dum feret aetates mea verba, per ora nepotum, Veridicis hominum purgando pectora dictis, Imperiumque ruet, cessans in vota precesque Tempore non ullo, nigra dominantis in aula, Lux mundi, terraeque decus, caelique voluptas. Quippe per et mortem, per et illaetabile regnum Umbrarum, victor claras super aetheris oras Ad genitorem, omnis curaeque malique levamen, Hinc abeo: illius fretis bonitate sedebit, Omnia per nomen quae nostrum exposcere, promptus Praestare: ut summo laus concilietur honosque Ex nato auctori rerumque, hominumque parenti. Ipse ego, celsa poli mea cum caput extulero vi Trans, solisque vias superans et sidera, tecta, Ipse dabo, flatuque precum, caelique favore Perfusis mentes, dabo cuncta petentibus inquam: Vestrum est, optetis quid nostri nominis ergo Explorare, sinam non vos ego ferre repulsam, Si blandas alitis subter praecordia flammas, Sincerum et grati, refero qui morte salutem Amissam terris, mihi respondetis amorem: Condita sit vobis doctrinae mente tenere Verba meae studium, coetus diffundere in omnes Unanimique hominum consensu, optata salutis Munera, et aeternae solacia dulcia vitae. Nec vero aspectu quod me iam subtraho vestro, Cor cadat, et trepido sit pallor in ore: parentem Nam caelo (usque adeo mihi maxima cura salutis Est vestrae) votis poscam precibusque receptus, Confirmatorem, patrio miseratus amore, Ut det, qui pavidos praesens soletur, in omnes Et penes eventus vos sit veri unicus auctor, Cui locus in mundo non est: sapientia mentis Non umquam divina capit mortalis: in atras Lumina quod tenebras homines caliginis horridae Immersi, nequeunt acie usurpare retusa Numinis illius radiatum insigne, nec inter, Munera tot, stupidi curas agnoscere inanes: At vos qui rebus nostri praefertis amorem Omnibus, et novistis eum, insinuando medullis Seque, aevis inter vos ille erit omnibus, addens Virtutem fidei, vim menti, robora cordi. Ipse etiam a vobis quamvis divellor, acerbus Dum gravis insontem leti manet exitus, orbos Non ego vos, caro veluti genitore, relinquam: Sed post paulo adero, rursum exoptata revisens Pectora: me non vult visum auditumque, videbit Ulterius nec iam mundus, ditione premendus Tartarea aeternum furiarum et mortis: at ipsi Vos me cernetis, quod vivo redditus oris Et superis vivam, multa cum laude reversus Ex Erebo: tum vos, fremat horridus ore cruento Ut furor, expediat laqueosque, ignesque, securesque In vos carnifices, mecum vivetis, et aucti Munere discetis divini luminis, aevis In patre me cunctis, peccati, mortis et Orci Victorem, vos me, me vobis esse, beatis Et nil non mecum commune, meoque parente, Cuius vestra mea, et fiunt mea vestra favore. Qui mea non tantum tumidus praecordia linguae Ventosae tonat eloquio praecepta, salutis Quae sine fine ferunt felicia saecla: sed acri, Imperio laetus, studio curaque facessit, Impavidus sese cunctis offerre periclis, Pro regni fama nostri, pro laudis honore: Correptus vere calet ille cupidine Christi: Quique ardet Christi pectus succensus amore: Hunc Genitor, cui se tellus, mare, subdit et aether Diliget: huic fidei lustrato lumine mentem, In mediis, quae intentant undique et undique mortem, Turbinibus, clara praesenti luce videndum, Cum divinae omni totum sapientiae opum vi, Numine me praebebo: nec tu quaere doceri, Cur, genus obscurum quibus, et sine luce penates, Arte nec instructa ulla, usu nec praedita vita, Cur me sim vobis, non ostensurus Iuda, Qui praestante viros tot habet virtute, tot astu, Tot rerum vix humana de stirpe potitos, Mundo: non populi fasces, non purpura regum, Iustitiaeque hominum decus, aut sapientia tantis Aspirat donis: sed qui me virue puerue, Aut rex, aut ardet plebs pura mente, capessens, Sermoni paret nostro, mea iussa, nec ullis Huc et doctrinae flabris agitatur, et illuc, Propter et est Nati quod Patri carus amorem, Illius pectusque animumque subibimus, illic Hospita, divini cum sancta flaminis aura, Atria mansurae posituri tempore sedis Aeterno: at quisquis nostri non servat amorem, Carnisque et visus, fastusque cupidine captus: Nec condit praecepta animo, et sub pectore recte Nec vigilante operam studio dat ut exprimat actis: Quae sunt illa quidem mea, sed deprompta recessis Sacrato mentis genitoris, ab aethere qui me Demisit lapsis hominum succurrere rebus, Iungere perpetuo terris et foedere caelum. Atque levans equidem vestrum sermone dolorem. Ista loquor, mecum solacia, mente putetis Ne trepidante, rapi vobis plane omnia: summus Flexanima at postquam nostro perfuderit aura Nomine vos Genitor, veniens firmator et alto In vos invadet sacro Deus ipse vigore: Antiquae solvet noctis caligine, flammam Aetheream accendens caelesti in fomite: ventum Cumque erit in rem praesentem, mea verba retexet, Lingua sacro vobis quae fudit pectore, pandet Et rerum eventus varios, seriemque futuri, Ac ritus sacros, patris et decreta recludet. Quae vero vobis abiens, quae dona relinquam O' pueri? non sunt eboris ve auri've talenta, Barbaricaeque mihi vestes, aut tincta colore Purpura bis fulgens Tyrio, non moenia clausis Firma seris, non quae proscindant iugera tauri: Pax omnem sensum exsuperans, genitoris amorique, Et requies animi, et mentis sincera voluptas, Divitiae mihi: discedens haec munera vobis Largior: haud mundus dabit umquam talia. rursus Quid gelida vero trepidant formidine pulsa Corda, metus turbat pavidus quid pectora, quid me Aio relicturum terrasque, hominesque? redibo, Mente, redibo inquam, tristi secludite curas. Et certe, nostri si pectora vestra teneret Insinuatus amor, quae vobis gaudia mentes, Quae pertentaret praecordia laeta voluptas? Affirmo quod me, qui maior, sceptra Parentis, Cui mare, cui tellus, cui paret maximus aether, Ut capiam, ante aevi quae gessi maxima quondam Principia, ire domos crudeli funere Olympi. Haec, prius eveniantque, dico, iterumque monendo Atque iterum repeto: post cum exitus ipse docebit Vera, revoluatis memori mea pectore verba, Quae loquor extremum. Nam cum mortalibus ex hoc Tempore verba serens, non vos sermone replebo Mortalis: mundi quod iam venit ecce tyrannus, Mille animo cui sunt artesque viaeque nocendi, Ducit et instructas, rabie ferus, et ferus armis, E' tenebris furias in me, exitiumque meorum: Nil sed aget quidquam, nec me violentia vince. Illius, sed amor summi pietasque parentis: Quem, quantum est hominum qua terra habitabilis o??? Ut discant quod amem non ficto pectore, iussis Illius et nullis umquam parere recusem: Surgite, non ego me poenisque, necique negabo. XV. In mortem vado, quo vestrum deinde sequetur Tempore quisque suo: quid? non vineta putari Falcibus, immundoque fimo saturata, suavi Praela, lacusque altos musto cumulare videtis? Vitis ego sum vera, parens, et solus et unus Antistes rerum cunctarum, est vinitor: ille, Ut pinguis spumet plenis vindemia labris, Prosequitur leti, me fingens dente, scelesti Ille fimo mundi spargi sinit, et sinet omnes, Per varios qui me casus pia corda sequuntur. Nam qui palmes agit patulas se putris ad auras, Huc et luxuria foliorum fundit et illuc Late, non umquam turgentis fertilis uvae, Amputat hunc: cuius sed trudit plurima gemmas, Et foliisque simul fetuque nitente gravescit Pampinus, attondens purgatque premitque putando, Ut capiant vix, intus habent quem omnia liquorem. Omnia pura facit, nostri facit omnia sancta, Sermonis virtus, regis de numine caeli Qui docet, et terris Genitor dare maius habebat Quo nihil, unigenae: duo toto pectore freti: Cur animos faciant labor hic exhaustus, et ille, Cur inflet pietas manca, et decus imperfectum Iustitiae? solo sed freti, munere labem Eius et exuti concretam, speque fideque Intrepide cunctis caput obiectante periclis, Durate, ac firmo mihi vos sub foedere amoris Servate: et vestro nullo non tempore, sedes, Pectore, qua non est mihi gratior ulla, quiescam. Ut quem laeserunt venti, nocuere pruinae, Aut grando, fregere aut atri fulminis ignes, Non ulmum scandit palmes, non educat uvam: Vita dabit nullos fructus sic vestra, racemus Cunctaque silvestris passim labrusca tenebit, Excisos, si qua vis a me avellet: ego sum Protendens latis vitis laetissima campis Brachia, vos cultae palmes propaginist. in me Qui, non secreta vi, quae non ulla relicta Ad bona, primigeni post patris, mente, ruinam: Natura immissus sed sancta inolescit, et ipse In cuius maneoque, et vivo pectore, fructu Ille voluntati patris respondet: in uno, In me cuncta, nihil sine me praestare potestis, Ad vitae faciens quod fine carentis honores, Sidereo placeat terras qui spectat ab axe. At velut inclusus sacri vi numinis, in me Qui non, speque fideque auctus permanserit, acri Ingenio, ut caelum peragret, radioque meatus Describat varios, norit causasque latentes, Et vires rerum, quae vel tellure premuntur, Semine vel surgunt genitali lucis in auras: Ut sese flammis torrendum iactet in ignes Sponte sua, mediumque Deo se mittat in aequor, Ut sua membra sinat in frusta minuta secari, Per mortes et eat mente imperterritus omnes: Falce ipsa tandem procurva a vite recisus Aridus, in fasces collectus, et igne cremandos, Sarmentum infelix saevum mittetur in Orcum. In me mutatis animoque et pectore toto, Cura salutiferi si prima et maxima verbi, Grati eritis caelo, versis in vota precesque, Rebus et in dubiis patrem quaecumque placebit Poscere, ad arbitrium illius, caelestia seu sint, Absque mora, vitae seu quae huius flagitat usus, Tempore quaeque suo contingent: templa tenentem Ardua quem caelitum demum casta coletis Turba, et honore sacris vero cumulabitis aris, Edetis magno si iustos foenore fructus, Non similes Christi ne vos ulla arguat aetas. Aerumnas inter quantum, sua gaudia, Natum, Deliciasque parens, cui dat soli omnia, monstrat Omnia, subiecit, quae sunt, late omnia, flagrat: Ardeo vos tantum: licet hostes plurima turbent, Vestra mei teneat quoque mutua pectora cura: Hoc fiet studiumque et amor si legis obire Iussa mei vobis, ut cordi explere parentis Est mandata mihi: non foederis interrupto In cuius maneo constans, et amore manebo: Illius haud segnis, sumpta famulante figura, Pro fama, ad nihilum et redigens me me ipse, meorum Et pro re mortem, pro libertate pacisci. Haec loquor, ut curae dulces, et amabilis ardor Vos mihi, me vobis caelestia gaudia iungant, Impleat et, propter quae olim maiora reservat Exoptata dies, quam vis non ulla, laborum Aut series turbet, praecordia laeta voluptas. A' coeta invidiae vestro, indignatio, et irae Sint, rixaeque procul. Discordia mutua falsum Arguit: idem animus, mens sit, iubeo, omnibus una, Nostro amor et similis, quo non est maior, amori. Esse potest quid enim, quid tandem ardentius, ipse Sanguinis atque animae, pro coetu sponte sodali Quam si proicias te, prodigus? ante meorum De numero cum non essetis, pectora veri Ignara, antiquo sublato crimine, amici Nunc Christi, celsique heredes aetheris estis: Vos inter si non verbis, linguaque, reapse Sed, flammas subter veras praecordia alentes Sincero efficitis studio mandata Magistri. Non ego vos servos tristi sub mole gementes Appellem legis: Domini non cognita servo Mens est, consiliumque: mei vos estis amici: Quod patris vobis arcano codice scriptos, Abstrusosque animi sensus, secretaque mentis Reclusi, propter natum, sua viscera, amorem In genus et vestrum: nec me legistis amicum, O pueri: numero ex omni sed sorte beata Vos ego delegi, divini numinis aura Imbutisque dedi hos munus, durantibus auctos Ut factis fidei, pateat vos semine natos Caelesti: et qui cuncta creat, qui cuncta gubernat, Det nomen vobis ob nostrum plura rogatis. In me sola quidem celso fiducia caelo Insertos beat, et dat sacrae accumbere mensae, Aetherei regis superum felicibus oris: At non sola manet, sed eam concordia, candor. Aurea pax, casti mores, clementia vultu Tranquillo, duris gaudens patientia, sese Et quae sponte sua vel non poscentibus offert, Ac placidi in cunctos pietas comitatur amoris: Iam nunc quae vobis animis assuescere cura Noctes atque dies sit mentibus addita, nostro Exemplo vitaque fidem, factisque probare. Qui iacet, est quantus quantusque in crimine, nostri Nominis in vos si propter furiosus amorem Incurretque, iraeque effundet mundus habenas: Ad Christum revocate animos: quem dona salutis, Et vitam, immensi certum patrisque favorem, Multo sustinuit, quam vos, odisse ferentem Ante: quod essetis viciis si dedita mundi Ultimae pars, nequam vos turba foveret, et inter: Versaret mirata manus et brachia: mundi Nunc mea non mundi de corpore cura favorque Transcriptos caelo cives delegit, et esse Exoso mundo mirum est adeone putandum? An ne mei vobis venere oblivia dicti? Servus hero non est maior, suprave magistrum Discipulus, rabie si debacchata malorum In vitae auctorem vaesana corda fuerunt: Quid fiet vobis? vestris sermonibus aures, Quas Christi advertere, dabunt, et dura reponent Pro monitis vobis et recte praemia factis: Quod causa in promptu est, genus ingratumque salutis, Ignarumque sui, nec me novere, nec alto, Qui me, perpetuo iucundem munere vitae Ut mihi fidentes, dulci succensus amoris Aeterni flamma, demisit ab aethere, patrem. Heu brutas mentes, defixaque pectora terrae: Qui, promissa ferens turbae exspectata bonorum, Si non venissem, patris delapsus ab aethra Siderea interpres, formans mortalia verbo Pectora, non venia indigni, foret absque parentis Primigeni si noxa, essent: nunc nomine culpam Quonam praetexent tandem? quicumque scelestus Acta odiis aversatur me mente, Parentem Odit et ille meum, rerum cui summa potestas. Quid loquar, erexi quibus has ingentibus eras Factis? quae si nulla forent, non crimen haberent. Nunc, quae non artes hominum, non ulla potest vis, Viderunt patrari, in meque, meumque Parentem, Plena gerunt diro caeci praecordia felle: Scilicet ut vatis sibi vox praenuntia constet Obedidae: oderunt causa sine me, inque merentem, Et tristi ad poenas perdendum funere poscunt. At simul omnipotens diun et caelitus aurae Halitus adveniet: nostro qui munere missus, A Genitore fluens per Natum numine iuncto, Tentamenta hostis contra, fraudesque dolosque, Dat vires animis, dat nescia pectora frangi, Firmator, verique auctor, verique magister: Me virtute Deo magna testabitur ortum, Eversorem orci, reparatoremque salutis Humanae, verbique: eventorumque meorum Nec vos non testes critis, qui nostra secuti Imperia, in vulgum quo coepi tempore Patris Spargere doctrinam, mecum vixistis amici. XVI. Quaeritis, haec quare memorem? ne mente cadatis, Aut vis abiungat vos a me saevior: omnes, (Nulla suis fecit cultoribus otia Christus) Crux omnes infanda manet: cum iure potestas Quos armat, claris ornat quos infula vittis, Cura quibus legesque sacras, et templa tueri: Vos primi e turba, nobis quae grata feretur, Ut caelo infestos, et seditione potentes, Explodent diro devotos omine: lustris Adveniet tandem properans labentibus aeta es. Ferroque flammisque, rotis laniantibus, undis Cum, quos aetherea fas non sit vescier aura, Qui vita occident spoliatos, munera credent Se nostro, sacris operatos, ferre parenti, Quis accepta magis, nec victima gratior ulla: Tantum caeca furet nostri, nostrique furorem, Qui facit, et servat cuncta, ignoratio Patris. Haec caelata prius, quod praesens inter adessem, Dum licuitque meo, et potui, vos numine texi, Omnia nunc pando: post cum mea verba probarit Exitus, haud animi mentem praecognita turbet Ut res, in nostro defixis pectora verbo. Nunc ad cum qui me misit, proficiscor, in oras Nemo boni superas nostrum quid et afferat ire Ex vobis cum mente putatue optatue doceri, Sermonem attonitis stupefactos sensibus istum Sed propter cepit pavor et trepidatio: verum Ex re, credite, erit Christum discedere vestra. Nam lumen si non abiens vitale relinquo, Aethere demissus non Confirmator ab alto, Cuius cuncta vigent afflatu, cuncta moventur, Spiritus adveniet: sin hinc migravero, victa Morte, patris princeps vitae solioque sedebo: Ille aderit, legesque novas, atque inclita iura Ut ponat populis, oblitaque sacra reducat: Ore reos vestro peraget, obducitur aequor Qua terreae, lucis qui munere cumque fruuntur, Peccati: quod dum, rerum caelestium inanes, Carnis ad arbitrium vivunt, fiducia, missus A summo veni qui patre salutifer orbi, Non illis nostri, quae labem diluit una, Una beatque hominem, caelique immiscet alumnis. Iustitiae: quod me, qui solus criminis expers, Usurpandum oculis iam non mortalibus ultra, Rursus ut excipiat caeli indulgentia terras, Triste per haud norunt mortis, fons unde salutis, Supplicium, placidi iam patris ad ora reverti: Iudicii: stimulis quem infensum gloria amaris, Nostra agitat, princeps scelerati noxius orbis Quod condemnatus, manibus pedibusque revinctus Et nobis, limat: quos nox adamante perenni, Exsolvet tandem dignas me iudice poenas, Qua sine sole domos amnis, sine sidere regna, Ambit tartareus, nigrasque eructat arenas. Plura quidem subeunt, aures sed ferre recusant, Sollicitae captum mentis superantia, vestrae: At simul ac vobis, patefacto, caelitus ipsa Omnipotens aurae vis aspiravit, Olympo: In vos invadet qui veri Spiritus: ut se Et sacrae vobis pandant oracula mentis, Et vi possitis fidei superare serendo Quidquid erit, vitae mediis e fluctibus, alto Ac tandem Christi meritis succedere caelo: De verbo vobis nostro quae vera praeibit. Sponte nec is vero quidquam, pugnantia verbo Praescribetue Dei: sed tantum audita loquetur A' patre, sed nigra mentis de nocte vocatis In lucem, tantum, quae dixi, obscura retexet, Infractam inspirans trepidis mentemque animumque, Utque aevi pateant motus seriesque futuri, Abstrusa evoluet celsi penetralia caeli: Illustransque meum nomen, laudesque, perenni Depromet, quod vis nobis, eademque potestas, Est et idem numen, thesauro munera vobis, Munera, iustitiam, non admittentia curas Gaudia, et aeternos vitae immortalis honores, Omnia cum magno mihi quae communia patre. Exigui iam iam post temporis intervallum, Sanguine facturum pro vobis, lumine non me Cernetis: rursus post temporis intervallum Exigui cernetis, quod rediuivus ab Orco Ignotas homini sedes caelestia patris Ingrediar victor tecta omnipotentis, an ista Sunt scrupi vobis, et caeca aenigmata? certo Certius est, nostra concussi pectora morte, Indignis vultus lacrimis spargetis, et ora, Lamentis, gemitque et lugubri ululatu Omnia complentes: Plausus dabit impia mundi Turba, dolor quantus miseros edet? ignibus aucti Vos flammae aethereae duros tolerate labores. Audendum est in amore Dei, nec damna timenda Ulla bonis, Deus ipse sui tutatur amantes. Tristia quae fuerant, et tandem in gaudia vertit, Impuro misere coetu pereunte malorum. Cui tendit gravitas uterum, turbata dolore Nititur ut, magno mulier clamore vocatque Ad partus numen: sub luminis edidit oras At simul ac puerum, potiturque puerpera voto: Iam secura mali gaudet, secura pericli: Sic nunc vestra quidem tristi confecta dolore Corda gemunt: sed vos non post ita longa revisam Tempora; tum quae non praecordia laeta voluptas Implebit, quae nec veri ignorantia, pulsis Quod tenebris eritis docti divinitus, aut vos Quae circumstabit, turbet vis ulla malorum? Interea arma preces non fracta mente piorum, Inter et immanes hostes, et caeca pericla, Corripite, humanis et spe de viribus omni Abiecta, toto pendentes pectore caelo, A superum palmas regem cum voce levate: Ut vestri est solus qui fons et causa vigoris, Terminet egregios felici fine labores. Vere etenim vere vobis promitto, petetis, Ut dignam caelo possitis degere vitam, Ad nomen quaecumque meum super alta regentem, Ille dabit: veluti sub lustri noctis in umbra Huc tantum, nil sed ceu clara in luce, salutem Portantis rebus hominum, per vota rogastis Usque meo, quo nil est nomine gratius illi: Poscite, non optata ferent vestra irrita venti, Aethera ut laetis diffundat corda voluptas. Hactenus haec: quae si nobis non plana videntur, Exque plicata satis: brevis est mora: temporis illa Illa aderit felix optati temporis hora, De patre cum faciam vobis sine verba figuris, Involucroque omni, quae certa, et aperta: petetis Tum freti nostro tum demum nomine: non est Compellare patrem Nati modo, nec mea tantum Vota valent, flatus perculsi corda potente Vi nostri, pueri: verum quoque vestra, quod ipse Ipse meus vero genitor vos ardet amore, Me quia diligitis, demissamque aethere summo Creditis aeterni mentem, Sobolemque parentis. A'patre digressus, miserans incommoda gentis Humanae, induxi moribundi corporis artus, Et veni caecas foedasque invisere terras, Ac culpas abolere, fores et pandere caeli: Rursus et ad patrem, terris et luce relicta. Hinc discedo: quid est verbis quid planius istis, Dicitis, et nosti quod cuncta, rogere necesse Haud praeceptor habes: a patre, ut foedera rebus Et nova collapsis statuas, te credimus ipso Venisse: hoc recte: tempus sed triste propinquat, Cum me indefensum, et leti discrimine, solum Omnes liquetis, medio, diversa petentes Feminea pressi mentes formidine: verum Non sum solus ego, rerum inviolata potestas Qui terras, genitor, qui numine sidera torquet: Sed mecum est, nec me vel in ipsa morte relinquit. Iamque mei pueri tenere quos semper amavi, Anteferoque meae vitae, regnoque paterno, Iamque valete, huius memores sermonis, et in me Toto animo, mentis secura pace fruentes, In verbum tota curaque recumbite nostrum: Vos dira excipient in mundo, et saeva pericla: Ast in amore Dei cunctos sufferte labores, Speque futurorum superet fiducia nostri, Quem vici, Mundum, mortisque Orcique domator. XVII. At tu summe parens, qui saeclis omnibus idem, Rex hominum, rex caelicolum, ditione perenni Aetheriosque premis tractus, terrasque, fretumque: Vota precesque sero, palmisque ad sidera tensis, Sublatisque oculis, tibi quae tuus, accipe, natus. Ventum ad supremum est, vitae praemensa peregi Tempora: iam super ira, tui gravis, ira furoris. In genus humanum, propter qui prima malorum Causa fuit Patrem, me incumbit pondere vasto: Imminet infesto mundi regnator opaci Agmine: terrificas adigunt me crimina ad umbras, Luctus ubi gemitusque sonant, ac frigore adurunt, Et flammis sontes torrentia flumina manes: Pro meritis, iraque odiisque accensa nefandis, Et doctrina hostes mihi iam male grata reponent Turba ignominiam, et probra et ludibria linguae Dira, trahent manibus captum post terga revinctis, Infringent colaphos, stringent in vulnera fasces, Tempora configent rorantia sanguine spinis, Miscebunt tristi sitienti pocula felle, Ac tandem eripient suffixo stipite vitam. Nec vero, coeant quaecumque, indigna recusat In te noster amor sufferre, occumbere mortem Victricemque animi vis vivida: tu modo nato Ne pater in medio versanti turbine leti, Ne desis: sed qua immensa potes omnia dextrae Erepto, victa rursus da morte reverti Ad vitam: ne noster honos, neu nomina cedant. Fracta loco aeterni regni, famaeque perennis. Sci filii, Genitor, cumulabere honore vicissim, Et tua non ullis abolescet gloria saeclis: Gloria, nil nisi amor quod sis, tuae imaginis instar, Et natum rerum cunctarum, hominumque potentem Feceris: ut, qua terra patet, vulgetur in oris Cunctis, ignotum mundo, dare fine salutem Quae caret, Hebraeo seu sint de sanguine, gente Qua seu cumque, undis pontus quas maximus ambit, Omnibus, et vitae, cui non sit terminus, aevum, Munifica tua quos illi dat gratia dextra. Praescripta est etenim non ullo tempore vita, Ter centum non ore deos conficta tonare Numina: vimque tuam, maiestatemque perennem Sed rerum novisse opifex, qui solus et unus Es Deus, aeternum solusque unusque manebis: Tum quem misisti, pectus successus amore Immenso, patria (dictu mirabile) mente Progenitum, revehat miseris vitamque salutemque Ut terris, veniens caelo mortalia membra Qui gerit indutus Deus atque homo Christus Iesus, Eversorque Erebi, debellatorque malorum. Hac suscepta tenus per terras parte magistri, Te nomenque tuum sancte augusteque colendum Ignotis feci notum: mitissime rerum Te surgente die, te decedente canendo, Officii explevi munus, totumque reclusi Et verbo et factis caelum, tua iussa capessens Ad crucis usque necem: quare o genitoris amore Mote, decus Nato, maiestatemque perennem Restitue, ante aevi primordia, et ante creata Quae fuit, est, mihi te penes aeternumque manebit. De sint humana tua quae decreta salute, Quam nullis patrio non parcas promptus amore Me propter, quo nil usquam tibi carius, unum, Suppliciumque meum: modo eos sententia vertat, Ex animo iniustis et sit peccasse dolori: Detexi, pandens non umquam audita, dedisti Quos mihi, secretis, omni qui lucis in oras Ex numero veniunt: tua turba fuere, sed a te Accepi tacita verbi dulcedine tactos Pectora, et accensos regni caelestis amore. Non ad me temere, non vi venere subacti Ulla hominum: verum flatus virtute sacrati Munus eos habeo patrium, se munere nostros Esse tuque sciunt: quae sunt nati omnia manant Aeterno de fonte tuae bonitatis: in illos Distribui, terris mihi quae portanda dedisti, Consulti mandata tui, patriumque favorem Exposui: accepere sui praecepta magistri, Praebentes sanctis faciles sermonibus aures: Et iam non dubitant caelum liquisse, satumque Te genitore nihil nisi pectore prompta sonare Verba tuo credunt: quis me, patrem inter et ipsos Dum venio medius, vitam praestare docentur, Et firma aeterno, componere foedera nexu. Hos ego discedens nostri: non impia mundi Pectora, quae simul et propriae me oblita salutis Contemnunt, et se contra in scelus omne parare Meque meosque audent, pietatem evertere certi: Hos tibi spem regni Genitor commendo, potente Inque tuae dextram fidei, tua munera, trado: Trado tuos, tradoque meos tibi: nam tua nostra Omnia sunt, mea sunt tuaque omnia: trado professos. Per sacrum amborum quod claret gloria, verbum. Ipse quidem ex oculis subduco corporis artus. Aethereasque domos, stellisque micantia caeli, Cuncta ineo complens aeterno numine, templa: Ista sed in mundo turba est mansura meorum, Cassibus innumeris, saevisque exposta periclis: Nec me animi fallit, quam nil, qui regna gubernat Infera, se in vultus transformans callidus omnes, Atque mali atque doli intentatum et linquet inausum, Fallat ut incautos circuminsinuatus: at illos Te propter, nomenque tuum, sanctissime, sartos Et tectos, genitor, nato, tua dona, tuere A damnis, fraude errorum, caligine mentis: Sensibus ut, prorsus concreti corpus in unum. Sint inter sese iunctis concorditer apti: Ut sumus ipsi unum, sociali foedere nexis Numen idemque est, et Deus idem est alter, et alter. Dum vitam in terris extrema per omnia duxi, Ipse tuo carum nobis, tua munera, coetum Nomine defendi praesens, texique, beatis Erudiens monitis implendo fideliter aures: Me periit numero ex omni custode nec ullus, Quam pesti pridem devotus sponte futurae Ipse sua (quantus misero dolor?) impius hostis, Nunc hostis, nuper socius consorsque laborum: Scilicet ut, pleni sacro, quod fallere nescit, Quae praedixerunt, agerentur, numine vates. Atque equidem regni posui fundamina nostri Prima, quod ut totum terrae extendatur in orbem, Ad te iam mortis venio crudele per atrae Supplicium, atque meos inter loquor ista precatus Te, qui sponte tua nato nil abnuis umquam: Ut laeti exsultent firmati robore verbi, Praesidioque tuo mentes ad sidera tollant. Munere sunt, quo non aliud praestantius, aucti Doctrinae aethereae, quae iussu facta reprendit Omnia nostro hominum: radice in tartara, tendat Ingenium quorum, tabentes mortis in umbra Qui sedeant stulti atque expertes luminis, omnis Et veri, aeternum perituri, funere vitam Ni nostro accipiant: fremit hinc, magnoque furore Exacuitque odia, atque irarum laxat habenas Ingenus invisum mundus. nam corpore non sunt De mundi, ut Christus non est de corpore mundi. Ardua cupio iam nunc per ut aethera mecum Sullatos caelo accipias: voluentibus aetas Adveniet lustris tandem, cum mundus et ipsos Impius ad poenas ob nomina nostra reposcet, Mundanae partem non ullam faecis habentes: Ut mihi cum mundo, cui nec caelestia cordi Sunt, nec erunt, nil est, nec erit, commune scelesto. Interea terris ut sint post funera nostra, Ad meliora vocent homines qui voce salutis, Accedantque animos verae pietatis amore: Tu defende parens, et ab omni labe remotos Peccati, aeternum quae illos pessundare possint Immunesque malis, lustra, purgaque, sacraque Veri luce: tuus certissima et unica norma Est veri sermo, donum memorabile amoris, Quo genus humanum flagras moderator Olympi. Ut, qui Iudaeam perfundit flumine laeto Iordanes, tua legatus mandata peregi, Ignaras mentes, et luce carentia corde Formando sacris facta ad caelestia dictis: Sic animos ipsi divinis sensibus aucti, Sacra canant, laudesque tuas, vulgando per omnes Doctrinae praecepta meae: ponantque feroces, Corda novante tua vi mentes, saxea, caelo In me transcripti ante tibi primordia mundi. Quae rata sint ut nota pater mea, meque meumque Deuoveo tibi magne caput: sim victima grata, Crimina morte insons hominum qui cuncta refello, Fidentium ex animo nostris praecordia dictis Augustum statuoque tibique mihique cruore Effuso, nec meta cui, nec tempora, regnum. Hos tibi nec vero sit tantum cura tueri Nostrorum testes operum, piscosa secundum Flumina quos mea delegi praecepta secutos, Ut divina trahant homines in retia: patrem Immensum sed, qua cernit sol aureus orbem, Qui te cumque meum, per suasi voce, potenti Per caeli quam flatus agit virtute, docentum Agnoscent, Christum internis et amare medullis Discent, adsertorem hominum, auctoremque salutis: Unanimes ut edat sociatis sensibus ardor Dulcis, et es velut in me, ego te, sic se inter et ipsi In nobis, aucti donis caelestibus, unum Aeternum maneant, celsi me credat et a te Aethereo invasit coetus quem spiritus igne, Limina clausa, poli terris praepandere missum. Clara insignitos nostri praestare decoris Laude dedi: verbi caput inter nubila condent Quo donavi illos, caelestis gloria: ut in me Teque fide iunctos constanti mutua flamma, Mutua cura omnes, et amor socialis adurat Mente eadem solidos animisque volentibus: ista, Felices animae Christique in nomen iturae, Et discant ratione, ipsis me caelitus esse Aeternae regem demissum ex aethere lucis: Crimina, quem propter, quos impia cuncta remordent, Clementi, quo nos ambo aevo iungimur omni, Pectora complectare uni mihi dedita amore. Quod super est, quos non pertaesum maxime nostri. Est genitor, qui me patriaque suique relictis. A'te donati nato mea turba sequuntur, Aurea caerulei qua caeli regia, mille Post exhausta volo vitae discrimina, saecla Ut peragant aevi non deficientia mecum: Iustitia aeternum nostra, regnoque, bonisque, Lumine quae nemo vidit, nemo auribus hausit, Nec quisquam tacita formavit mente beati, Et decus aspiciant, decus admirabile rerum, Immenso quo me decorasti motus amore, Dextra prius tua quam mundi procuderet arces. Non te iuste pater praeclaras vita per artes Exculta, aut mundi novit sapientia, mitra: Aut frons insigni, aut rutila exornata tiara: Progenies tantum novit, linguaque celebrat Et factis tua te: norunt, tua nomina laude Et tollunt merita socii, mea viscera, mecum, Invisisse tuo me terras munere, soli Perpetuamque mihi vitam debere fatentes: Victa remollescat quorum me forte voluntas De fidei deiecta gradu, omnipotente vigoris Illorum aetherei firmabo pectora flatu: Ut sit amor in eis, quo tu me diligis, ipse. In mundo qui non est, et sim Christus in illis. FINIS. GENEROSO DOmino, D. Brunoni Philippi F. Comiti Mansfelti, ac Domino Heldrungi, ADAMUS SIBERUS. AUtor mali quis, unde peccatum, vices Et sortis humanae graves, labos, dolor, Tandemque dirae mortis inclementiae Aperta tum per quem Polo pateat via Verbo renatis, atque iustis lustrica Unda, Favoniique sacri gratia: Quam rarus et putet salutis anxius Sua damna secum, ad vindicem, satu Patris, Fidenter et, natum supremi, se applicet: Meditata avena est musa tenui, quam mihi Donant, vagor dum tesqua per Iordania, Vates Deo pleni: domus clarum tibi Hanc Bruno nunc Mansfeltiae decus offero: In patriam reversioni ab Ausonis Oris tuae gratatus, undis et rigant Quas Rhodanus, et Garumna terris, et Liger. Tu munus hilari fronte non magnum excipe, Musis, Deoque te probans vive, et vale.