04/2002Ruediger NiehlmarkupTEI header and structural tagging added18-04-2004Kim BarkowskimarkupMorpheus spell check
MICHAELIS VIRDUNGI FRANCI CARMINA.
AD IUVENEM ILLUSTREM RAPHAELEM LESCINIUM Ode Alcaica.
QUid casca tantum tempora desidesMiramur? et quid facta stupescimusSaeclo obsoleta pervetusto?Adtonita bibimus quid aureAntiqua tantum? Nostra retorrida,Exparta virtutum ac sterilis boniTanquam sit aetas omnis, imeBucera saecla velut cluamus?Adhuc recentans nos vigor igneus,Incendit ardore haud tepidum iecurMaioribus certare palmamPraeripuisse aliqua queamus.Adhuc Prometheus inclutus aureamProlem refingit ex facili luto:Adhuc coronatis triumphatAcris equis agilisque virtus,Tendens in altum. Cor mihi subsilitTe cogitanti te en! RAPHAEL, decusLESCINIORUM, florulentaPurpureumque iubar iuventae.O nata coelo, sidere pulchriorVirtus! o in membris viridantibusMens cana prorsus! o voluptasAEtheris! o hominum aureus flos.Men' tinnientis tu strepitum lyrae?Men' voce crispa carmina vinnulaPoscis? Nihil cui di negarunt,Versiculos negem ego minutos?
Ad virum amplissimum HIERONYMUM ARCONATUM, Rudolphi Augusti
II. Rom. Imp.
Secretarium bellicum Aulae.
NI circumstreperis rerum, ARCONATE, procellis,Curarum et vasto es mersus in Oceano;Hanc celeranter obi pacato lumine chartam,O decus, o aulae gloria Caesareae:Quod Maumetigenae movit furor impius hostis,Intonui angusto pectore Martium opus.Det deus ut maiore canam post ore triumphum,'De victo quem mox hoste RUDOLPHUS agat!
SUSCITABULUM.
IAm minitabiliter tonuerunt tympana palmisUndique, et horrendum sonuit feralis Enyo,Armorumque fragor trepidantes perculit auresUndique, clangentesque tubae lituique minaces:Omnia contremuere ingenti pulsa tumultu.Quippe hinc pro Patriae bellans, GERMANE, saluteMagnanimas agis, innumeras hinc, TURCE, phalanges.Hoc robur mundi, totiusque ista ruentisHumani generis facies. Delecta virorumEt florem hinc Martis bellax Europa ministrat,Barbariae hinc ingens regiones fluctus inundat,Belli immensa lues, toto quam dissita mittuntOrbe loca, AEthiopi nam Dalmata iungitur horrens,Sithonio algenti sitiens quos Africa torret:Quique bibunt Nilum qui Danubiumque profundumCastra eadem sectantur, eandem denique LUNAMQuam venerentur habent. Quid tandem fata minantur?Quo se tantarum rerum dabit impetus? Aut quoImmensum hoc verget pondus? Pars utra ruinamIam dederit, secum partem ingentem trahet Orbis.Quare age et haec imis vigilet tibi cura medullis,Cura tibi haec imas stimulet, GERMANE, medullas,Incircumspecte ne quid faciensve supine,Des latus incautum vigilaci improvidus hosti,Lugubri perdens una tecum omnia casu.Sat res adflixit nostras incuria, sat nosMercede ingenti belli fera maenera MavorsHactenus edocuit. Pinguent nostro arva cruoreHeu totiens, campique ingentes ossibus albent.Nec tamen infracta est virtus roburque refrixitGermanum, arguitur nec nostrae imbellia dextrae.Saepe etiam timidi nos terga cecidimus hostis,AEneaque ingentes prostrarunt fulmina turmas,Et nec acinacibus nec profuit utier arcuScire perite hosti, nostra haec mage tela penetrant.Quid tamen est? quae res successum denegat? aut curArces hostis habet, nostris et fulminat armis?Quippe manum haud satis est adferre in praelia fortem,Haud satis horrendis pulsare tonitribus AEthram,Ni res consiliis vegeant, nive obruta caenoCastra repurgentur prisco reddenda nitori.Tu testis, ROMANE, olim, quem supplice vultuMundus adoravit rerumque remisit habenas,Viribus exsuperans, bellandi sed minor arte.Hunc sequere, hanc calcare viam, TEUTO, imbibe Martis,Evigilans tandem et letali excusse quiete.Anne vides hostile imitandi talia flagretQuod studium? Ut veteres sollers exerceat arties?O eadem nobis si mens foret, et labor idemMartis opus nostri veteri stabilire rigore!Non Venere ac madido marcerent castra Lyaeo:Auro nemo fidem vendat patriaeque salutem:Non miles ducibus parendi nescius, aut duxEffrenes cohibere viros. Plus hoste securesQuisque ducis metuat, turpem plus morteque famam.Olli haud lingua habitet sed forti in pectore Mavors.Nec praedo sociorum hosti praeda ipse iaceret:Solaque promeritos virtus conscendat honores.Quid tam parva loquor? Si per vestigia priscaSerpere conemur longo licet intervallo;TURCIA sub pedibus nostris obtrita iaceret,Nostra brevique ASIA horreret victricia signa.
Eiusdem Argumenti Ode Alcaica.
Currus Gradivi in sanguine fervidosVidi natantes, credite posteri,Mortemque circum fulminantemHorribili volitare falce.Eheu tumultu mens furit horrido,Spiransque Martem pectore, turbidumLymphatur! eheu saeva quantumSanguineo increpuit flagelloBellona memet! En litui strepunt!Letata cerno en! corpora: quippe iamUtrimque fervet pugna, utrimqueMors celeres quatit uda pennas.Auditis? an vos exitiabilisUrget sepultos somnus et exsuitSensu malorum montiumqueExitii superimminentum?Te pople prisco nate THUISCONE,Te clamo tete, vos ego poplitiNunc navirectores verendi,Theutoniae proceres honorae,An cernitis, caligine qua PolusStet utque nubes condiderit diem?Quamque atra tempestas ab OrtuVastitiem meditetur agris,Vestrisque stragem horrenda penatibus?Cessatis? En mox impluet hoc malumVobis remissis iuge, vobisOccidione ferens minam.Ah ah, vetus GERMANIA, principesAh ah, vetusti, vos CAROLI ignei,Vos pectore invictoque Othones,Quid fore vos animi putandum est,Si tot procellis verberitarier,Insanientis tot Pelagi minisNavem allatrari sentiatisFlamine prosperiore vectam,Vobis ut olim tuta regentibus,Plena secabat aequora carbaso,Monstrisque calcatis marinis,Nil rabiem metuebat Euri?
AMP.
VIRO, NICOLAO REUSNERO, Comiti
Palat. Caes.
pro lauru poetica indulta, Ode Alcaica.
QUo nunc per altas aeris auferorSublimis auras? quod prope montiumCerno cacumen saltuosum?Quem strepitum, trepidante lympha,Labundae amoene undae auribus haurio?Fallorne? saltus anne Heliconios,Et templa Musarum sacerdosIngredior novus? O mearumInsigne rerum praesidium et decus,REUSNERE, nunc nunc quos video specus?Quae miror antra? queis choreisInseror? unde mihi sonorumFerire plectro carmen eburneo?Iam spiritosas unde animo tubas?Vox unde acuta gingrientiVix misero prius ore carmen?Tu me potentem remigio arduoTranare nubes et liquidum aetheraDoces paventem, tu recludisAonium sine fraude coelum,REUSNERE, dum me vatibus inserisRUDOLPHIANIS, dum comitem adduisDivisCamenis, dumque nectisPerpetuante virore laurum,Ridente per quam floret adoreaCaput decorum, quo magis addecetScenas celebrare, arduumqueCecropio gradier cothurno.Namque in medullis hic penitissimisViviscit ignis, ustulat hic iecurArdor, cor integrum hauriens mi,Si Tragicos quatiens cothurnosAdest minaci Melpomene statu.Regale spirans maestificos cietTunc cum boatus, exsilire acMente mihi videor moveri.Quo quisque gaudes, hoc cupide appetit,Hoc et celebrat: denique me hic calorIussit vadum tentare Famae, acAmbiguam CAVEAE aucupariAuram arbitrantis, cum mea tertioLustro addidisset acta trienniumAEtas et intonsae iuventaeFlore genas tenero rigaret.Quo non iniquum est ut veniam impetrem,Si quid magis versu iuvenarierEt scribere haud exasciataSat spatio videorque salsaAEtatis. Hauddum iudicium fuitNobis adultum, non ea vis GensSese extulit quiremus illi utEsse pares oneri ferundo;Sub quo virorum prima gemiscereEst cernere, ac succumbere non semel.Sic spes fefellit conditoremRomuleae, nimis, alterum urbis,Dum non, ut optarat, gladio incubatAiax, ovantes caede gregum manusIn se retorquens, spongiae ergoProtinus incubuit coactus.Quare hasce gratas nunc tibi gratias,REUSNERE, propensus memini meisTantum decus quod arrogastiVersibus haud alias probandis.
V. CL.
CUNRADO RITTERSHUSIO
I.V.D.
Ode Alcaica.
QUicunque avens cratera ScientiaeFideliori obduxit amystide,Ac imbuit cor HippocrenesAlmo etiam atque etiam liquore.Hunc si sinu susceperit aureoPost vera virtus ac SapientiaeFlammantibus vectum quadrigisAltitonante procul volatuRaptarit arces ad Iovis igneas;Passu superbo is postmodo metiensConvexa mundi, sidus aureumPurpurea radiabit aethra.Nil quicquam adumbrat vim Sapientiae,Virtute nil est pulchrius undique:Non orbe non aula TonantisHis viget aut simile aut secundum.Nostra igniente haec corda medullitusUruntque thyrso ac pectora vulnerantImmaniter sui acri amore:Diligere haec adigunt vel hostem.Nedum ardeat mens ac penitissumoIgnes honestos pectore combibat,Siquando vestra, RITTERHUSI,Percutiat veneranda imagoInusitata cor specie stupens.Augusta formae o celsaque dignitas,Spectanda non oclis profanis!O facies neque purpurissoFucata, nec se munere venditansUllo peregrino, horrida quin genasCircat latentes squalitudoPurpureo roseas colore.Sic illa virtus sic Sophie solet:Fuci omnis expers in propriis nitetBonis abunde, quaeritatqueNullum aliunde sibi iuvamen.Fallorne? an in te splendide imaginemHarum dearum effulgere contuorO RITTERHUSI? Haud fallor, ex teEt sophia et micat ecce virtus.
Ob adventum ILLUSTRIUM COMITUM
DN.
ab Leonstein Academiae Ienensis
OMnia vestierat luctus modo maestiter atror(O meminisse mihi praegrave cordolium;Et tenebrae et squalor sepeliverat omnia et omnesSOL MENSI triste in funere funus erant)Luctibus et lacrimis nec pausam stare videres.Heu furo heu crines vellere, IENA, meos:Cum subito en! nova lux oculis effulsit, et omnesIlicet ex animo diffugiunt tenebrae.LEONSTENIUS sanguis, Comitum generosa propago,Tot genite o divis, tot geniture deos,Vosne ego vosne meo radiabo lumine posthac,Luminibus vobis ut simul irradier?Vosne hic Musarum valido deplebitis haustuCrateres, vobis arte cor ut madeat?Pierio ut postquam niteatis nectare onusti,Alma Themis vestris mentibus insinuet,Gaudeat et tali hospitio se Astraea receptam,Nec iam alio malit sese habitare loco.Et sic confore ait sollertis cura MagistriREINHARD, cuius corde habet alma Sais,Alma Sais, decore stipata at congrege divum,Eunomiae, Peithus et Charitum et Veneris.Quique suo arcta animo naturae claustra refringens,In coeli penetrat se ardua Scaligeri,Scaligeri, ingenio qui homines superavit, et omnesPraestinxit stellas, Sol velut exoriens.Hoc erat hoc igitur, ridenti imbuta leporeOmnia quod gaudent, Solque nitet melius:Hoc erat, illimes argentea quod vehit undasSALA, quod et plausus Naiades ingeminant,Ingeminant Satyricircum dryadesque sequuntur.Cor en! ad plausum in pectus ut emicuit!
IN OBITUM IANI DOUSAE filii Elegia.
SIccine quae nostras fama illaetabilis auresAdtigit, hanc firmat mox alia atque alia?Siccine quod perterricrepum praecordia fulmenAdtonnuit nobis, DOUSA profecto fuit?DOUSA FUIT, modo Apollinei flagrantia amoris,Humani generis delicium atque deum?O famam horribilem! o atrox nuntius! o noxTemporis! o virtutum horrida pestilitas!Occidimus! cinefacta iacet iacet ah Venus omnis,Et Musae, et Charites, et Sophie, et probitas!Ipse mihi Orbe Orbis quin nunc exsute videris:Ipsa mihi immanis sidera facta Acheruns.Iure color noctis, mortis iure omnia nigrorOccupat ac regnant undique nunc tenebrae.At mihi quo tantos possim deflere dolores,Undarum o Nereus num mare sufficies?Sufficies: sed nec vis suppeditabit aquai,Maerorum labes quae eluere has valeat.Namque cruenta nimis plaga est, vulnus nimis altum,Parcarum imposuit barbara quod feritas.Ten' o DOUSA gradus aetatis scandere adultaeVixdum captantem Mors fera praecipitat?Vix tibi inumbranti flora lanugine malasPraevia tantum animi canities nocuit?Hocque tibi placet inventrix o daedala rerum,Hoc rerum Natura omnipara o genitrix?Siccine nos ludens casso oblectamine ductas?Siccine vix monstrata illico dona rapis?At quod ad extremum crescendi perfica finemHaud tua perducat cura, quid ecce creas?Nec vires acuisse tuas cum porro tibi sit,Nec quo iam ulterius progrediaris habens,Ergo igitur victa absistis. neque enim datur ultraVires extentare aut superare tuas.Atqui ut perficeres, captans moderatior esses,Nec nobis grave desiderium incuteres,DOUSA tui desiderium, quo duret ut ictumHeu cuiquam usque adeo cor triplici aere riget,Te Charitum dulci repletum lacte DioneInfantem ambrosio foverat in gremio.Tu mentem Aonio perculsus melle tenellam,Post avide hoc nulla cum satiate comesMusarum at variis crateribus exanclatis.Sensibus hinc imis uris in Uranie,Uranie, quae te sublimem curribus igneisDisprevit nostro vecta tuore procul,Editaque ad coeli rapuit flammantia templa,Unde procul terras despiceres humiles.Felix, cui licuit scandenti sideris orbesSirenum mellita aure mele imbibere.Unde Poli nobis secreta tua aurea linguaPandit coelesti haud inferiore sono.Quippe etenim arcanis adytis te eduxerat abdensIn nutricatu dia Moneta suo.Testes, doctrinae monumenta halantia nectar,Quique ibi perpetuum spirat odor Sophiae;Prae quibus ignorem quae Indi venalia mittunt,Et quod odorato germine tondet Arabs.Quid mentem coelo lapsam, quidve aurea morum,Effervensve loquar pectus amore dei?Quidve in ca valide Naturae arsisse operam omnem,Ut monstrum vitio sed vacuum clueres?Usque adeo paret divinae stirpis origo,Usque adeo coelo prosatus esse pates!Me miserum! (Sed nimirum haec vis ferrea fati est:Parendum est iussis Omnipotentis Heri)Omman' ingluvie periisse haec hausta avidi Horci?Dirius o omni barbarie facinus!At tibi pro scelere immani, pro talibus ausisQuam, Mors, pestem optent perniciemque pii?Pro scelere ah nullam. Interea at te pagina perdatDorsiadae, praedae praeda siesque tuae.
AD MORTEM.
Pyrrhichii puri.STygigena, tenebripeta, citipes,Gemitipara, hilarifuga, nigrifrons,Oculitega, animirapa, fera Mors,Quid ita genus aviditer inhias?Genus ita pecudum, ita hominum? Et enimFera, pecu, homo tua labia timet.Tua sine modo enim hiat aviditas.Furis edere, edere famem at acuit.Age sequere rabiem avidam animi,Sequere. Rape, trahe, perime, vora.Tua barathra refugiat aliquis?Iacet ibi deum amor, honor hominum.
IN GUNTHERUM CUNRADI Rittershusii
I.
Consulti.
Ad Musas fugientes.ET merito, quid enim nostris cunctemini in orisO vos Aonio praeside triga triplex?Quaeve adeo vos adtineat pellacia ridens,Hinc ut cessetis praecipiti ire gradu?Totque indigna pati totque exspectare nefandaCum in vos sit montes imo mali irruere.Ite, fugam eripite atque ingratas linquite terrasVos potius, caecas inter et attegiasEligitote pati posthac. In nam omnia vestram.Coniurasse liquet heic elementa necem.Ergo perpetuis damnantur cuncta tenebris,Musarum cande lumine facta prius?Omnia squalenti moerent deperdita luctu:Stat sine honore dies, Nox nigra felle madet.Et iam nulla fritinnit avis dulce aere pendens,Nec liquido pollens ore figurat epos.Quaeque prius blando silvas affamine mulsit,Mellea prae cunctis Daulias obticuit?Inque revolvuntur chaos antiquum omnia prorsus:Omnia tristis hiems, omnia sunt tenebrae;Sic certe. Horribili adspectu supra caput adstatEn! nupta os noctis tegmine Barbaries;Quam strix horrendum stridit circum impia, ranaeQuin etiam rauco gutture amara crepant.Nos quid ad haec? tantas subsistere quisve ruinas.Aut potis immensis obvius ire malis?Ha nemo, ut patet. Praeter suspiria nil estAh reliquum, assiduoque imbre rigare genas,Et desiderio adflictum frustra exedi inani,Flebiliterque homines atque ciere deos.At tu, o RITTERSHUSIADE, spem haud abicis omnem:Quin speras agrum dummodo vita animat.Laudo, sapis. Quid enim luctu est opus aut lamentis?Quidve quiritanti flebile voce queri?Paene rei cum depositae medicina adhibenda est?Ac tantillae ingens est morulae pretium?Ergo ut squarroso e tenebrarum carcere tractis,Atque tua lotis munditer ante operaCopia facta fuit vitae lucisque tuendae,Expensis pretio gemmeo, in ante, libris:Sic quoque sic aevi hic ariem passusque senectam.GUNTHERUS Veniat rursus in ora uirum:Proque virore novae tibi grates ille iuventae,Atque magis vivax arte recoctus agat.Cum non barbariem sit protelare propinquam; at.In tempus saltim extollere consilium est.
EIDEM
CALENDIS IANUARII
auspicibus anni 1598.
IAMBI PURI.SUbinde lumen ut novis subortibusLucerna iactat, instat utque iactuiSequens priori, ut unda in amne truditurAquae peremne post-mentis agmine:Dies diei ita atque tempus insequensSupervenit priori, et instat, et premit,Fluore iugi et annus it volubilis,It alter atque, moxque tertius volat;Et usque nascierquedequenascierNovus vetusque certat annus. hae vices,Is ordo rerum, ut annus occidat prior,Sequatur alter, et simul PATULCIUSPotente pandat Orbis ut fores manu.Potente pandit Orbis en! fores manuSacro sibi hocce mense iam PATULCIUS.Et inde rerum ab integro ordo provolat:Ut ecce Sol novus venit, flagrantiaTenensque lora, mobilemque temperansLyram deorum et astricas means vias.Huic nivali it horrida at comes togaSonacibus gelu hirta Bruma crinibus:Volat subinde penniger Favonius,Simulque Flora purpurans coloribus,Odoribusque cuncta divitans bonis,Venusque fulgurans amoenius rogis.At inde siccat omnia aestus aridus,Ceresque macta fruge rumpit horrea.Beata dona sudat annus uvidus,Gravesque pondere arbores tagunt solum;Opima turget atque vinidemia,Botrusque mustulentus inquinat Pedes.Hiems carens honore cludit omnia.At inter ista quid precabimur tibi,Amice RITTERHUSI, o et decus meum?Ut iste prosper annus integer fluat;Hiemsque, verque, et aestus, annus uvidusOpimitate te et beent lubentia.
Michaelis Virdungi libellus Epigrammatum. AD ILLUSTRISSIMUM et serenissimum Principem Electorem FRIDERICUM Comitem
Palat.
ad Rhenum etc.
Phaleuci.PRinceps optime candidissimorum,Cum modo trahea volante, equumqueCito turbine curruumque nubeTesqua Norica pervolas vireta,Tibi en! terra toga ut nitescat alba,Adventuque tuo aethera ut serenes:Candidissima terra nunc triumphat,Serenissimus hic dies triumphat:Laeta, candida cuncta reddidisti,Princeps optime candidissimorum.
DE SCIPIONE GENtili
V. CL.
MEta Poetarum, Iurisque libella peritum,SCIPIO, cor Themidos Pieridumque pater.Si nostras inspirarit Suada ipse Camenas;Sic ipsum demum dicere posse rear.
AD CHRISTOPHORUM COLErum insectantem rabulas.
TArtareum oppugnare forum furiasque togatasPlus quam conatus id rear Herculei:Tu tamen hoc, COLERE, clues ipso inclutus auso,Atque uno nisus Herculeos superas.
DE
FRID.
TAUBMANNI CARMINIBUS.
DUm Orbiliae metuunt lacerari verbere linguaePallas, Apollo, Hermes flos reliquusque deum;Ocius illatebrant animi penetralibus imisTAVAMANNI, hinc dio pectore dia canit.
Viro Nobili SIGISMUNDO CHOselio Bohem.
QUi gustare tuum truculentus sprevit amorem,Musica, divinis annumeranda bonis;Quo referendus erit? quos inter habebimus ipsum?Inter an humanos, an pecora, anne feras?Haud pecudem haudque feram credemus sed neque Saxum(Saxa trahit vatis si lyra Threicii)Exulet e rerum Natura, quem harmoniaiCoelestis melicus non capit ille lepor:Praedicet at te omnis contra natura, CHOSELI,Tantum cui debent haec quoque dia mele.
In Album HIERONYMI ARCONATI
Caes. Mai:
Secretarii Bellici Aulae.
SI vel tantillum cor thyrso igniret Apollo,Nec foret Alpina mens nive frigidior;Tu certe electare mihi, ARCONATE, valeresQuicquid haberem aestus corde poetifici,Dum nomen Albo praecipis inseramHuic amicum, dum nebulam iubesAspergere atram stellulis heuAureolo hoc micidis libello.O quam inter has non luceo gemmulas!O iste pannus quam graphice decetAssutus auro purpuraeque!Sed bene, amicities quod ex hincMe vestra luce candefacit nova,Ne cui tenebrae quid noceant meae.Postdeinde, o ARCONATE, semperTe radiabo nitens amico.
NICOLAO REUSNERO de Comitiva Palatii, qua ipsum nuper Imperatoria Maiestas auxerat et ornarat, gratulor.
SCAZONTES.REUSNERE, nostri gemmeum decus tractus,Pro nobili labore, proque virtuteSat grande temet esse praemium indeptumDivi RUDOLPHI gratiam incluti, invicti,Qui te omnibus vult esse rebus ornatum,Et porro honore cumulat, auget ornatum;Hoc est, quod animus gestit, hocque nixaturUt gaudium turgente pectore erumpat.Quo sensa mentis nostra dedicem versu?Quis sat tumens Apollo pectus inspiret?Quae suada linguam? quo tuae queam laudiSat esse, quo sat praemio queam laudis?O omnium dudum antegresse virtutes,Felicitates nuper, anne mirarisSi claudicante te adsequi haud queam uersu?
CHRISTOPHERO PFLUGIO Equiti Misnico Altorsio abiturienti.
Phaleuci.O Qui lumine fulguras coruscoPrisci stemmatis, atque stemma priscumLuce praeradias micante, PFLUGI,En nunc ut tibi Noricum Lyceum,ALTORFI modo flens, gemens LycaeumAmbas endoiacit manus, retentansHinc procul procul ire gestientem,Si quid forte morae impetret, suo siPossit Sole diutius foveri.Frustra. Nam tibi certo abire fixum est.At quod floruit inclutum LycaeumSolis luce sui, modo huius orbum.Spissis illico inhorruit tenebris.
IACOBO OSSOLINIO
POLL.
NOBILI.
NI te plus oculis meis, IACOBE,Plus amo omnibus intime medullis;Et oclis caream et meis medullis:Quin uita careamque spirituque.Nam quis carior esse dulciorque?Quis possit magis aureus sodalisTe mi vivere? quem invenire possemAmicum mihi amico amiciorem?
AD IOHANNEM AB EICHE Equitem
Mis.
cum Iena discederet.
SCAZONTES.PRoles Camenae, stella Misnidos terrae,Politulae flos elegans iuventutis,Mel o merum mel dulcitasque praedulcis.Vestrosne nobis, IANE, tam cito vultusFata invidere, te antequam mihi nexuCoplarem aheno? me antequam tibi nosseProbius liceret? Nam tuum quis haud nossetAnimi micantem gemmei indolem os spirans,Mores politos, verba mulsa, mellita,Quae lingua prodit quaeve charta commissa:Limam invidendam iudicI, auream mentem,Et queis coruscus dotibus dehinc fulges:Enim illa cuncta amussitata cognovi,Quo mi orbitatis haec magis dolet plaga.Heu sortem acerbam! deincipem heu meam vitam!Possum tui carere? Num tuae possumMelliniae exul esse? Num tuum nectarPostdeinde nullus adbibisse sermonum?Ha, solve crines IENA: flete, maereteSalae colentes fluenta Naiades pulchrae:Vobis valere dixit ab amor vester,Vester sed olim, patriae micans sidusAt iam revertens patriam inclutus gentemSplendore lucis mox suae coronabit.Amore at eius usque et usque percussisNobis dolores interim exedent pectus.
In Sallustium, CHRISTOPHORI COLERI opera qua enodatum, qua emendatum.
NUnquam adytis sum, CRISPE, tuis accedere uisus,Quin gelido totus pectore inhorruerim:Tunc mihi nescio quod templum sublustre locumque,Sacravit Divis quem pia relligio,Endogradi facies angusto horrore verendae,Ac solitam exsuperanti videor specie.At tu illustrasti cunctas, COLERE, tenebras,Accensis facibus protinus innumeris.Gaude CRISPE, sapis si quid post pocula Lethes:Iam tua iam cunctis templa serena patent.
DE CONTEMPTU ARTIUM lucrifugarum ad quendam.
QUid funeratam sollicitem lyram?Vocis quid assae nunc animem impetum?Versu quid incestem profano,Balde, tuae Eunomiae cedo aures?An ista nescis, dividiae ut gravesConsum, Monetam ac praeside cum suoSororiam consponsionemDispulerint, sibi Lucrionem(Prae ceteris tanto sapientior!)Iungente Conso: (namque pecuniaEt sanguis et uita est homullis)Ergo sibi deus ille CAVIT.Nunc ceteris nunc ilicet in malamCrucem deinceps artibus, insciisNobis facem allucere lucri.Sis Samius lucumo licebitIn quaestionum dedite acumine,Aut mira vales enthee sommes;Inanitate effercierisPulchre, eris esurieque onustus.
DE MOLOSSO.
ARrosor, atque arrisor, atque derisor,Dolosa volpes, improbusve latrator,In rem prout conducere id putat ventrisSic me diebus his MOLOSSUS appellat:Si vis Poeta audire, si bonus vates;Mores oportet pristinos novis mutes,Genti caninae te putesque transscriptum.Ergo antecedas impudentia cunctos,Ore improbo, fac, mentis inverecundaeHabeare sisque, talis et beet fama.Sed antevortant Regii Canis mores.Ad ossa cenae ventitans catillatum,Satur tibi scurrare, quam famens poplo.Tum cymbiorum invalens cluis remex,Ni plus meri hauris, quam balaena spumarum;Cave entheatis vatibus tuum nomenBacchique plenis siccus inseras audax.Fecisse vel dixisse nil habens pensi,Fac pareas nugo fideque sublesta,Nec tippulae, quae frigidos lacus veloxCurrit, recurrit levius hac fuat pondus.Sic haec Molossus Eugepae, inquio, macte!Hoc si poetam est esse si bonum vatem;Tu Phoebus es profecto, tu clues solusSirenophoenix et deus Poetarum.
In Rufum, SUA OPINIONE REGEM, mea autem litteratorem non magni pretii.
EST SAEPE COPRIA, SE SAperdam qui putat.
RUfus Rufulus iste, cui miselloFortuna Orbilio esse munus ingensDedit, quique suis latet vepretisIgnorabilis omnibus. sed illeSuam aequat ferulam antefertque sceptris,Ac trux nube supercilI minacesTyrannum tumidos refertque vultus,Gressu ridiculusque fastuoso,Multo est ridiculosior, suas siVirtutes tonat ore grandis. ErgoPaucis es, bone Rufe, mi monendus,Ne quid stultius insolentiusveTe iactes ebrius tuapte laude,Ventosave tumens opinionePrae te spernere relliquos et omnesImbibas lucumo putare maccos,Cum tantus clueas vir atque talis,Doctus, Iuppiter! atque pulcher, atqueImpense sapiens iecur Magister!(Ah nimis miseros nimisque inanes,Quos talis vacuos replevit aura!)Tu cordatior hinc modestiorqueUt noris sapere, et loqui venuste,Has hiante bibas ut aure voces:Nae vir doctus hic est, vir est peritus!Quam novit sapere! hoc habere cor est!
DE VAFELLO.
NEgas VAFELLAM possidere vel micamVerae eruditionis et bonae mentis,PimplI sititor, CASPAR, ardidus fontis.Quid si tibi artes praedico illius sacras?Scio litteratum haud infiteberis posthac:Simulare primum primus artifex novit:Nam cum sciat nil, scire tu hunc putes cuncta,Tam se facetum tam facitque cordatum,Tum livido quemcunque dente mordere,Ciconia pinsire quoslibet, ludus:Heroibus quin saeculi huius, invictisInscitiai perduellibus diraeOppedere audet alter iste Thersites.Sed folia iam nunc et meras loquor nugas.(Nostrum calere iam videlicet saeclumHoc omne morbo: nec receptius quicquam est,Quam nomina arrosisse magna. Iam tantumEsse horum ubique scilicet latratorum,Quam cum caletur, suevit esse Muscarum.)Hoc antepollet relliquis sed hic noster,Cum lectitato ceteri prius libroApponere atrum Theta demum igitur suerint;Damnare sustinet libros hic illectos,Nec qua moneta intelligens cluant cusi,Nec improbari quos inaudiat cuiquam:Sic iste solus scit quoque ista quae nescit.I, litteras nescire et autuma VAFRUM.Num sic meretur litteratus audire?