<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI.2 SYSTEM "http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenatools/DTD/teixlite.dtd"><TEI.2>
 <teiHeader type="text">
 <fileDesc TEIform="fileDesc">
 <titleStmt TEIform="titleStmt">
<title TEIform="title">Leo Galeatus, Anni M.DC.XX. Hoc est, Maximiliani, Bavariae Ducis, Expeditio, Pugna, Victoria Pragensis. </title> 
<title type="sub" TEIform="title">Machine-readable text</title> 
<author n="Bisselius" TEIform="author">Bisselius, Johannes SJ </author> 
<editor role="editor" TEIform="editor">Bisselius, Johannes SJ </editor> 
</titleStmt>
 <editionStmt TEIform="editionStmt">
<edition TEIform="edition">XML version, markup prototype, December 1999</edition> 
 <respStmt TEIform="respStmt">
<name TEIform="name">Ruediger Niehl</name> 
<resp TEIform="resp">markup</resp> 
</respStmt>
</editionStmt>
 <publicationStmt TEIform="publicationStmt">
<publisher TEIform="publisher">Camena</publisher> 
 <address TEIform="address">
 <addrLine TEIform="addrLine">
<anchor n="http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenahist/bissel5" type="href" id="bissel5" TEIform="anchor"/> 
</addrLine>
</address>
</publicationStmt>
 <notesStmt TEIform="notesStmt">
<note type="href" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenahist/</note> 
<note type="pathname" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">bissel5</note> 
<note type="filename" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">bisseliusleo.html</note> 
<note type="titleimage" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">s001.html</note> 
<note type="srcfile" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">bisseliusleo.xml</note> 
<note type="imgpath" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">bissel5/jpg</note> 
<note type="imgtype" place="unspecified" anchored="yes" TEIform="note">html</note> 
</notesStmt>
 <sourceDesc default="NO" TEIform="sourceDesc">
<bibl default="NO" TEIform="bibl">Amberg: Burger, 1677.</bibl> 
</sourceDesc>
</fileDesc>
 <encodingDesc TEIform="encodingDesc">
 <editorialDecl default="NO" TEIform="editorialDecl">
<p TEIform="p">Regeln fuer die Texterfassung 03/2001</p> 
</editorialDecl>
 <refsDecl doctype="TEI.2" TEIform="refsDecl">
<p TEIform="p">not necessary</p> 
</refsDecl>
</encodingDesc>
 <revisionDesc TEIform="revisionDesc">
 <change TEIform="change">
<date TEIform="date">10 February 2004</date> 
 <respStmt TEIform="respStmt">
<name TEIform="name">Ruediger Niehl</name> 
<resp TEIform="resp">markup</resp> 
</respStmt>
<item TEIform="item">typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - no spell-check</item> 
</change>
</revisionDesc>
</teiHeader>









<text><gap id="GR"/><gap id="GE"/><body><div1 type="book">
<div2 id="BiLA.06.01" n="1" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>TESTIMONIA, ac NOTAE.</head>
<p TEIform="p">(1) Horatii, Epistolar. lib. 1. epist. 2. ad Lollium, v. 16. Iliacos intra muros peccatur, et extra. A Trobus, intra: ab Achaeis, foris. At <reg orig="hîc" TEIform="reg">hic</reg>, a Pragaeis coniuratis, intus: a sociis corum, in circuitu Pragae et Bohemiae. (2) Sune enim et Darari cis Hellespontum, in parte
<pb id="s509" n="507" TEIform="pb"/>
Illyridis; adcoque <reg orig="Europâ" TEIform="reg">Europa</reg>. (3) Ihum, urbs eras Troadis. Troas autem, regio illius. (4) Palatinianos, a Neccaro flumine profectos ad flum. Moldam. (5) In vulgata ponuntur verba, Omnis praevaricatio, et inobedientia. (6) Ad Hebraeos, cap. 2. v. 2. (7) Ecolesiasties 16. v. 8. (8) Ibed. cap. 16. v.u. (9) Ibid. v. 12. (10) Sapientiae cap. 5. v. 18. (11) Ibid. v. 21. (12) Sapient. cap. 5. v. 21. ubs vulgata, Contra Insensatos. hoc est, intelligentiae sensu destitutes. (13) In Inferis. (14) Psal. 49. v. 4. Vulgata, De sursum. (15) Ioelis cap. 2. v. 3. et Actor. 2. v. 19. et Lucae c. 21. v. 25. et 26. (16) Psal. 49.l v. 4. <reg orig="citatô" TEIform="reg">citato</reg>. (17) Numeror. cap. 16. v. 31. et 32. (18) 4. Reg. cap. 1. v. 14. (19) Libri Iosuae, cap. 10. v. 11. etc. (20) Ioann. Nauclerus, Vol. 2. Generatione 41. anno 1220. Sed expressius, Michael Buchingeriss, e Correl. Cornipolitano, et Bredenbach. lib. 1. Collation. sacrar. en annum 1273. (11) Iudiscum, cap. 4. per tezum. (22) 4. Reg. cap. 6. v. 17. (23) Cantic. 4. v. 8. Apud Cornel. porro a Lapide, Leones hi, et pardi, armatos signisicant insectaetores. in sdem cap. 4. Cantic. (24) Aluntur onim leones, etsaem in Vivariis Europaeorum quorundam Prinsipum: cum Pardos Syriae fere, Africaque,
<pb id="s510" n="508" TEIform="pb"/>
solae <reg orig="nôrint" TEIform="reg">norint</reg>. (25) Cornel. a Lapide, in caput 13. Apocalyps. (26) Iun. Iuvenalis, XI. <reg orig="Satyrâ" TEIform="reg">Satyra</reg>, citatus a Petro Henrichiano, §. de Pardo. (27) Innuit Satyricus, Inter peregrinas belluas, etiam Pardos in aream, arenamve bestiariam, immissos. (28) Nenioris stellati, ad Pragam. (29) Passim in Commentariis, super diversa Scripturarum. Subinde quoque, in libris, ad Ambrosium, contra Celsum epicureum. (30) Isaiae cap. 13. a v. 4. (31) Ibid. eap. 13. v. 5. Vulgatae verba sunt. Venientibus de terra procul. etc. (32) Presertim vero, Croatarum. (33) Wallonum: quibus adiungas licet, Belgarum reliquas gentes orthodoxas. (34) Idem animal, et <foreign lang="GR" TEIform="foreign">do/rc</foreign> Graecis, et <foreign lang="GR" TEIform="foreign">dorka/s2</foreign> est, ab acutissimo in praedam oculo. <foreign lang="GR" TEIform="foreign">de/rkein</foreign> enim, est, Videre, unde <foreign lang="GR" TEIform="foreign">de/dorka</foreign>, et <foreign lang="GR" TEIform="foreign">do/rc</foreign>. (35) Non fabulosas illas veterum acutoculas: sed lupos, quos vocant, cervarios. (36) Lepus, timidior est, quam, ut audeat; vulpes astutior, quam, ut velit, pardo sese committere. (37) Id diserte tradit, a Lapide citat. in cap. 5. Ieremiae, v. 6. E Plinii lib. 8. cap. 16. et Aeliani lib. 5. cap. 40. cetera quoque, de pardo pete. (38) Commentatore in Canticum Canticorum, apud Cornel. in cap. 4. Cantic. (39) Psal. 26. v. antepenult. (40) Ad
<pb id="s511" n="509" TEIform="pb"/>
assertionis huius plenisorem lucem capiendam, expendat, qui dissentit, verba Divi Pauli, 2. ad Timoth. 3. v. 13. Mali homines, et seductores, proficient in peius; errantes, et in errorem mittentes. In errorem puta illum, de quo Salomon ait, Sapientiae cap. 5. a v. 6. Ergo erravimus a via Veritatis, etc. lassati sumus in via iniquitatis et PERDITIONIS. Summatim deniqise: Dissensiones, Sectae, etc. regnum DEI non consequentur. ait idem Paulus ad Galat. cap. 5. vers. 20. (41) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Der Thiergarten / auff dem Weissen Berg</foreign>: ad Pragam. (42) Sic de eo loquitur Ecclesiasticus, cap. 50. v. 28. (43) Vitruvii vox architectonica: qui scripsit tamen <reg orig="Augustaeô" TEIform="reg">Augustaeo</reg> <reg orig="saeculô" TEIform="reg">saeculo</reg>. Est vero, Colluviei receptaculum. (44) Sic enim colebant Semiramidem, deam suam. de qua vide, si lubet ac vacat, quae seripsi Ruinarum decade l. in Semiramide. (45) Aut, sine aspiratione, Avahaei: sicut 4. Regum, cap. 17. v. 24. aut Hevaei: velut infra, cap. eod. vers. 31. nominantur. (46) Vocabulum auctoris Philomelae. (47) Hanc historiam vide, ac lege, lib. 4. reg. Capise 17. a v. 24. usque ad fin. (48) De Vallearundineri, pone Iordanem <reg orig="sitâ" TEIform="reg">sita</reg>, et a feris
<pb id="s512" n="510" TEIform="pb"/>
(etiam leonibus) <reg orig="habitatâ" TEIform="reg">habitata</reg>, vide Christianum Adrichomium, in Theatro terrae Sanctae, tribuque maxime Ephraim, num. 16. Includitisr vero Vallis haec, ad instar quoddam, seu formam, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">tou= *de/lta</foreign> Nilotici, consluentium torrentis Carith: eiusque Deltae basis est. Iordanis fluvius; in quem Carith, cum lateribus <reg orig="suîs" TEIform="reg">suis</reg>, e cuspide <reg orig="Occiduâ" TEIform="reg">Occidua</reg> descendit. Ferarum autem immitium ibi coloniam esse; satis indisant verba Davidica, psalini 67. v. 31. quo digitum intenait etiam Adrichomius, Theaetri paeg. 25. col. 2. med. (49) Psalmo 7. v. 12. et 13. et 14. Porro, ubi Vulgata habet (idque recte) Vasa-Mortis, ibi intelligenda sunt, Instrumenta, et utensilia, suppliciorum. Unde et Septuagintae vertunt, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">h(toi/mase s1keu/h qana/tou</foreign>. (50) Ioannem Huss, cognomine suo vehere Anserem, non solum indicat claere, pluribus in paginis, Auctor Gloriae Universitatis Pragensis Carolo-Ferdinandaeae, ut pag. 24. med. et pag. 50. fin. et pag. 52. med. et clarius, pag. 58. ad finem. ubi, <reg orig="Anserinô" TEIform="reg">Anserino</reg> clangore delectatum, ait, Podiebrachium, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">yeudobasile/a</foreign>; quiae <reg orig="doctrinô" TEIform="reg">doctrino</reg> Hussi captum, et excantatum. et pag. 60. med. etc. sed nec ipsi Hussitae huius avis multistreperis <reg orig="vocabulô" TEIform="reg">vocabulo</reg> Prophetam suum erubescunt insignire.
<pb id="s513" n="511" TEIform="pb"/>
uti Vitae Canisianae novissimus anctor, Italus, notavit in epigrammate, quod Hussiticus effudst poeta, in Petri Canisii nostri, invisum sibi nomen, Pragae, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1556.</p>
<p TEIform="p">Hinc procul esto, Canis! pro nobis excubat Anser.</p>
<p TEIform="p">sicut dicacitatis huius, et alibi superius, et fusius, memini, Septennii II. <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1614. pag. 449. Ceterum, haec, de Hussiano nomine <reg orig="Anserinô" TEIform="reg">Anserino</reg>, <reg orig="plusculîs" TEIform="reg">plusculis</reg> abnotare placuit; ob magni ceteroqui nominis, eumque Catholicum, Wandalum, ad Taboris postea moenia defunctum: qui ante 36. annos plusquam semel affirmavit mihi; In Bohemia nesciri quidquam de ulla cognatione nominum Hussii, et Anseris; in gratiam fortassis uxoris Bohemae, Hussi sectam professae, ac retinentis. (51) Matthaei cap. 7. v. 21. (52) Ad Roman. 13. a v. 1. (53) Ibid. v. 4. (54) Psalmo 147. v. 15. (55) Haec narrant, Cornel. a Lapide, in epistolam S. Petri 1. cap. 5. v. 7. §. S. Ioannes. Caesar Baronius, in annum Christi 510. num. 2. Idem quoque, in Notis Martyrologii Romani, ad diem 19. Februarii, §. Sanctorum Monachorum. Cyrillus, in Actis S. Ioannis Silentiarii. et Simeon metaphrastes, ad diem 13. Maii: aliique
<pb id="s514" n="512" TEIform="pb"/>
complures. (56) <reg orig="Miraculîs" TEIform="reg">Miraculis</reg> enim piorum <reg orig="conspectîs" TEIform="reg">conspectis</reg>, Christianiss effectus; fidei verae tenax permansit: ut Baronius indicat, <reg orig="locîs" TEIform="reg">locis</reg>, proxime <reg orig="citatîs" TEIform="reg">citatis</reg>. Gabor autem iste, se ipso quottidie deterior evasit. (57) Hanc, a Boico Gillensteinianam dictam, <reg orig="locîs" TEIform="reg">locis</reg>, alibi <reg orig="citatîs" TEIform="reg">citatis</reg>; auctor Iournalis expeditionis - Bavaritae in Bohemiam, Boius ipse quoque, a pag. 45. post med. ac deinceps, constanter Greilenstein nominat: eamque fuisse dicit Domini Ioannis Iacobi a Kueffstein; praefecti tunc annonae castrensis rebellium. Drozdovicium vero, cuius mox a sexto versu mentio sequitur, Illustrissim: Pessina a Czechorod, affert Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 6. pag. 661. citatque, infra ad marginem, Martis sui Moravici librum 2. cap. 6. (58) Hinc Consultationem, quam Boicus ait, inter Bavariae Ducem, et Comitem Bucquoium, habitam fuisse in arce Gillensteniana; auctor Iournalis haudquaquam falso tribuit Hornae urbi, <reg orig="paginâ" TEIform="reg">pagina</reg> 49. Qui nihilominus pag. 47. ad med. Gillenstenii (quod Greilnstenium ipse nominat) factam dicere videtur. §. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Den</foreign> 12. dito, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">ist man. etc. Doch vorher</foreign>. etc. (59) Abrahamo Saurio, de Urbibus, pag. 424. Scriptori, et (uti videtur) etiam praeconi, neo-evangelico. (60)
<pb id="s515" n="513" TEIform="pb"/>
Auctor Iournalis, pag. 48. ad med. (61) Insignia regni Bohemici, Albi Leonis, in campo, seu scuto, rubro: contra, ac Ianssonius in Atlante notet. qui <reg orig="Tabulâ" TEIform="reg">Tabula</reg> Bohemiae, circa med. fere, ait, Leonem Rubrum, in campo Candido, tributum fuisse Wratislao IV. ab Imperatore Friderico. (62) Apud Boicum, parte 3. lib. 5. num. 32. (63) Quae sero tandemps ad vesperam, advenerant. ut asserit Iournale, pag. 47. princip. (64) <reg orig="Octavô" TEIform="reg">Octavo</reg> die Septembris, seu, die sollemni NMativitatis Beatissimae Virginis Mariae: ut Diarium numerat Teysingerianum. (65) Oberndorffis: ut seribit auctor Iournalis, pag. 45. post med. (66) Quae, positam in medio <reg orig="suî" TEIform="reg">sui</reg>, Bohemiam ex omm circumquque parte cingit. uti, ad Tabulam Bohemiae, docet auctor Atlantis Geographici, initio statim: ac plures alii. (67) Nec Contemnendus, nec Timendus, hostis est: Symbolum postea, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1645. suit Oliverii, Lib. Baronis de Wallis, Sacrae Caesareae Maiest. Colonelli peditum: apud Eliam Widemann, delineatorem, et chalcoglyptem. (68) S. Paulus ad Romanos, cap. 8. v. 31. (69) Deuteronmii cap. 32. v. 30. (70) Cornel. Nepos, in Miltiade; sub med. (71) 1. Reg. cap. 14. v. 6. etc. (72) Diarium
<pb id="s516" n="514" TEIform="pb"/>
Teysingerianum, pag. 49. ante med. (73) Vide Suasoriam 2. Marci Senecae: praesertim autem, in Divisione. (74) Libri Iudicum, c. 15. a v. 4. De 300. vero Ungaris, spei suae <reg orig="irritîs" TEIform="reg">irritis</reg>, auctor Iournalis tradit, pag. 48. med. (75) S. Thomas Aquinas, Summae theologicae Parte 1. quaest. 63. artic. 6. ad 3. et q. 64. artic. 2. in corp. (76) Vide libri Ecclesiastae caput 9. v. 10. (77) Iob cap. 10. v. ult. (78) Thomas Kempesis, lib. 3. de Imitatione Christi, cap. 32. num. 1. Sui ipsius (<reg orig="suî" TEIform="reg">sui</reg> ipsorum) amatore,s cupidi, curiosi, gyrovagi; quaerentes semper mollia, etc. fingentes, et componentes, quod non stabit. (79) Sext. Propertius, lib. 1. eleg. 1. v. 6. (80) Ecclesiastici cap. 32. v. 24. (81) Proverb. 4. v. 25. (82) In caput 1. Iobi, lib. 1. moral, capite 10. (83) Verba Ciceronis, Oratione, pro Lucio Muraena, Vol. 2. ad finem disceptationis, contra Catonem Uticensem. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">g</foreign>) Cornel. Nepos, in Epamin. (84) Hoc vocabulum, quod vulgo, nec inconcinne, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">i)/dion</foreign> sonat, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">tw=| a)llotri/w|</foreign> oppositum; concinnius tamen, et atati Latinitatis aurae receptius, significat <foreign lang="GR" TEIform="foreign">ai)w/nion</foreign>, perpetuum, stabile, posessori mansurum, ac duraturum. velut, apud Maronem, lib. 6. Aeneid. de Marcello, Octaviae <reg orig="filiô" TEIform="reg">filio</reg>, praepropere <reg orig="exstinctô" TEIform="reg">exstincto</reg>,</p>
<pb id="s517" n="515" TEIform="pb"/>
<p TEIform="p">- nimium vobis Romana propago
Visa potens, superi, propria haec si dona fuissent.</p>
<p TEIform="p">Cornel. quoque Nepos, in Thrasybulo, circa fin. Parva (inquit) munera, diutina; locupletia, non propria, esse eonsueverunt. Hoc <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg> vox haec ponitur in sigmficatu plitiore: quippe, sine quo sermo ceteroqui futurus fuerat nugatorius. (85) Auctor Diarii castrensis, Monachii editi, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1621. pag. 40. et 41. et 42. (86) Praenobilem Dominum I. Adelzreutterum, Consiliarium aulicum, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1640. quando Conscriptio rerum Boicarum, a Principatus Stephani continuandae, usque ad Guilielmum V. poscebatur. Is labor, in eundem denique Iureconsultum, eiusque scriptionis collegam, devolutus fuit. (87) Tabulae Bohemiae recentior, et grandis; cum vocabulis locorum Bohemicis, Ongerschits nominat, per quartam latinorum vocalem. (88) Graecis <foreign lang="GR" TEIform="foreign">s1kuleu/w</foreign>, spolio. <foreign lang="GR" TEIform="foreign">pros1kuleu/w</foreign>, ante-spolso. (89) Exodi cap. 10. a v. 1. usque ad v. 7. (90) Hoc namque consectaneum videtur, ad ea, quae de voracitate Equi Nilotici Achilles Tatius refert: ut id <reg orig="unâ" TEIform="reg">una</reg> quadam pastione <reg orig="continusatâ" TEIform="reg">continusata</reg> fiat. diei, vel ertificialis, vel saltem naturalis. Si namque
<pb id="s518" n="516" TEIform="pb"/>
longiore ad hoc indiget temporum lapsu; iam nihil insolens id, et inusitatum, erit: cum alioqui rus aliquod, frugibus plenum, per dies, aut menses complures, etiam aper possit, aut cervus, consumere. Ceterum, haec de Equo Nili (qui idem et Elephas Aegyptius appellatur) habentur apud Achillem, quem dixi, Tatium, libro 4. de Clitophonte, et <reg orig="Leucippâ" TEIform="reg">Leucippa</reg>, post initium libri, a pag. 220. usque ad pag. 224. editionis Lugduno-Batavicae, in 12. anno 1640. evulgatae, Graeca illius verba, inter ceterae, sunt haec. <foreign lang="GR" TEIform="foreign">e)/tuxon pota/mion qhri/on a)\ndres2 teqhrako/tes2, qe/as2 a)/cion. i(/ppon de\ au)to\n tou= *nei/lou e)ka/loun, oi( *ai)gu/ttoii. *kai\ e(/s2i me\n i(/ppos2 w(s2 o( lo/gos2 bou/letai, th\n gas2e/ra, kai\ tou\s2 po/das2, plhn\ o(/s1on en xhlh=| xi/zei th\n o(/plhn/. me/geqos2 de\, kata\ bou=n to\n megis2on.</foreign>. Et infra, ad finem paginae, 223. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">qhri/on) e)/s2i me\n a)ddhfagw/taton, kai\ poiei=tai trofhn\, o(/lon lh/i+on</foreign>. Haec <foreign lang="GR" TEIform="foreign">metafras2ikw=s2</foreign> ita quis interpretetur. Nacti feram, viri, venatione pro more functi, spectatu dignam. Eam vero, Equum-Nili appellabant Aegyptii. Et est quidem Equus, sicut famma vult; quantum ad ventrem, ac pedes attinet: nisi, quod, et quantum, in forfice, seu chela, dividie
<pb id="s519" n="517" TEIform="pb"/>
ungulam. Magnitudo vero eius ferae, est, iuxta bovem Maximum. Est vero animal istud quidem voracissimum: facitque cibi sui, totam aliquam segetem. et hinc fit, ut <foreign lang="GR" TEIform="foreign">a)ddhfagw/tatos2</foreign> dicatur ab Achille Equus iste Nili, a vitio <foreign lang="GR" TEIform="foreign">a)ddhfagi/as2</foreign>, seu, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">d</foreign>, simplios, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">a)dhfagi/as2</foreign>: quae est, Inexplebilis quaedam Edendi aviditas. (91) Apud Sallustium, in Iugurtha; circa med. (92) Apud eundem: tribus circiter <reg orig="foliîs" TEIform="reg">foliis</reg> superius. (93) Hoc totum clare indicat auctor Iournalis, pag. 54. sub ipsum principium. ac ratio suadebat. (94) De quibus Maro agit, lib. 2. Aeneid. longius post princip. (95) Ita locum hunc sinceriores Tabulae, cum auctore Iournalis, appellant: quasi dicas, Pafcuorum-Villam. non autum, Waldhofium; ut aliae Tabulae, pro I, littera, L, intrudentes. <reg orig="Hôc" TEIform="reg">Hoc</reg> porro <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, in recensendis stativis Boio-Caesarianorum, non dissentit (reor) Illustriss. Czechordoius, Phosphori Radio 6. pag. 663. dum ait: Ubi signum progrediendi datum; isterque Exercitus Gmundam versus, <reg orig="UhercZiciô" TEIform="reg">UhercZicio</reg> (<reg orig="Ungerschiziô" TEIform="reg">Ungerschizio</reg>, nobis) prius, et <reg orig="Rapsiô" TEIform="reg">Rapsio</reg>, <reg orig="occupatîs" TEIform="reg">occupatis</reg>, ac inde, per Novohradium et Schvvinas, BudvicZium processit. etc. Nostri quippe Scriptores, <reg orig="vocabulîs" TEIform="reg">vocabulis</reg> utuntur suae
<pb id="s520" n="518" TEIform="pb"/>
linguae: Bohemi, fere <reg orig="Bohemicîs" TEIform="reg">Bohemicis</reg>: ut par est. (96) Abrah. Saurius, de Urbibus, pag. 580. ad med. (97) De his, vide, et expende, Diarium Teysingerianum, pag. 52. Simul autem et ea, quae in Actis huius anni, 1620. superius memoraus, de gestis Electoris Saxoniae, ad Budissinum Lissaticum. (98) Iureconsultorum, apud Ciceronem, nomina, eidem coaevorum. Applica, Ludovico Camerario, et Achatio Donaevio, baroni (postea Comiti, nostrique <reg orig="Palatinatûs" TEIform="reg">Palatinatus</reg> huius Superioris Gubernatori Ambergae) et Principi Anhaltino Senirz, qui suadere infelscsa, iam sub Friderico etiam IV., Quinti patre, instituerant. (99) Cornel. Nepos, in Hannibale, ante finem. (100) 3. Regum, cap. 22. a v. 31. (101) 1. Reg. cap. 4. a v. 10. (102) Lib. 2. Reg. cap. XI. a v. 1. etc. (103) 2. Reg. cap. 18. a v. 1. usque ad v. 4. (104) 1. Reg. cap. 21. a v. 17. (&#134;) Redivivus (qui inscribitur) Sleidanus, libro XI. ante fin. ubi ad marginem addit haec. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Diser Katzianer</foreign> (quem in cordore historiae nominat, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Königischen Feld=Obristen) ist von einem stattlichen Adelichen Geschlecht auß</foreign> Croatia <foreign lang="GE" TEIform="foreign">gewesen</foreign>. Addit, Eum, ob fugam e proelio ad Esseckum, Viennae postea captivum, et
<pb id="s521" n="519" TEIform="pb"/>
indidem liberatum; ab cognato quodam, in arce quadam <reg orig="suâ" TEIform="reg">sua</reg>, interfectum, ob conatum transfugii ad Turcam. Serinus (al. Tzrinus) cecidit, in defensione Sigethi: ut Surius seribit in Commentaer, anno Salutis 1566. (105) Sicut ad extremum denique dicetur, in enarratione fugae. (106) Arbitri vox, in Trimalcione. Lati-Clavi porro formam fuisse, quaelis fere nunc est Electoralium epomidum (seu, <reg orig="Collariûm" TEIform="reg">Collarium</reg>, ac superhumer alium,) asserit quidam e Commentatoribus Petronianis. (107) Hanc tantam monendi Friderioi liberiatem, satis irreverentem, exprimit, in Consultatione Bohemorum, ingenue Nicol. Bellus, Laureae Austriacae lib. 4. pag. 336. col. 1. ad med. Non ergo noster hic est, sed Adversariorum, sermo: qui non nescimus, Cum Principibus populorum, agendum esse reverenter, ac pudibunde. (108) Haec, ad hunc usque locum, pro Sententia, Palatinum in expeditionem stimulante, allata: haec, inquam, eruuntur ad apicem, e Consilio, quod a Nicolao Bello, affertur, et introducitur, lib. 4. Laureae, pag. 336. col. 1. <reg orig="citatâ" TEIform="reg">citata</reg> superius. Ego, mihi loquendi libertatem sumo nullam, nisi, quam, qualem, et quansam, in Auctoribus, me <reg orig="praegressîs" TEIform="reg">praegressis</reg>, invenio; et
<pb id="s522" n="520" TEIform="pb"/>
cam quidem, ex ipsorummet ore Protestantium: non autem Catholicorum, aut Septenniorum scriptoris, sensu. (109) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 2. Regum, cap. 21. v. 15. et 16. et 17. (110) Iodocus Hondius, in Atlantis-Minoris tabula Bohemiae, pag. 450. col. 1. (111) Cornel. Tacitus, Annal. lib. 1. de coercita, per Casarem Germanicum, sedstione militum Germanicianorum, uti vocabantur. (112) Respondetur, ad adversariae Sententiae dictum biblicum, allatum e lib. 2. Reg. cap. 18. v. 3. (113) Non autem, qui ei natus in bohemiae fuerat, uti Bellus pag. 336. ait: et ego alibi refelli. Interim observes, licet: Brachelium pag. 27. pro Berlino, ponere Stetinum: ae nihilosecius asserere; Palatini filium in curam Electoris Brandeburgici transmissum. (114) Auctorem Laureae vide, pag. 336. co.. 1. post m. et col. 2. princ. (115) Iul. Caesar, de bello civili, lib. 3. longius a fin. (116) Abrah. Saurio, in Urbibus, parte 2. pag. 87. Pragadicz, dicitur. Gerardo Mercatori, in Tabula Bohemiae, Prahalicz. Guliel Blauvve, Prahavviz. Guiliel. Ianssonio, Prabalitz. Ioanni Ianssonio, Prachatitz. Wassenbergio, Bragodizium, pag. 34. princ. Ephemeridi Teysingerianae Pragadiz, nobiscum manet. Sic et superius, pro
<pb id="s523" n="521" TEIform="pb"/>
Marowiz, alii Machowicz, scribunt: ego, priore <reg orig="modô" TEIform="reg">modo</reg>. (117) Ioan. Ianssonius, in Tabula Bohemiae maiore. (118) De hac Pragadizii clade tradit Diarium Teysingerianum, pag. 53. med. et Boicus, Part. 3. pag. 96. ante med. (119) Saurius, in Urbibus, Parte 3. pag. 6. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Als eine Pastey/oder Schantz</foreign>. bis. Verbo, thador. (120) Huc respiciunt Ioannis Cluveri verba, in Epitoma Historiarum, pag. 649. col. 1. princ. (121) Abrah. Saurius, V. Praga. pag. 75. ad fin. ubi Visegradam aercem pronuntiat <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Wischerad</foreign> (an <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Wischegrad</foreign>?) Alii tamen vere, sicut voces, sic et loca, distinguunt. (122) Cluverus hanc delibat, Epitom. pag. 649. col. 1. med. Ioannes autem Pauli, in Iocoseriis suis, Capite de Caesaribus, fol. 18. plusculis, sed historiae peristases depravat. Vide autem et Aeneam sylvium, in historia belli Hussitici, capitibus 40. et 41. (123) Saurium vide, in Urbibus, V. Praga, pag. 79. princ. (124) Vox S. Ignatii, Martyris Antiocheni, Romae in arena leonum morituri. (125) Isaiae cap. 26. v. 10. Mifereamur impio: et non discet Iustitiam. In terra Sanctorum, iniqua gessit: et non videbit gloriam Domini. (126) Ioan. Cluverus, pag. 649. col. 1. post med. (127) Ad
<pb id="s524" n="522" TEIform="pb"/>
Titum, cap. 3. v. 10. et XI. (**) De his Pragadiziorum caedibus, Abrah. Saurius memorat, Opere de Urbibus, V. Pragadicz, pag. 87. (128) Hoc Ziskae, seu consilium, sen desiderium, multi narrant adhuc hodie, sive <reg orig="linguâ" TEIform="reg">lingua</reg>, sive <reg orig="calamô" TEIform="reg">calamo</reg>. Nec plane praterit Cluverus, <reg orig="Epitomês" TEIform="reg">Epitomes</reg> pag. 650. <reg orig="initiô" TEIform="reg">initio</reg> colum. 1., ex auctoribus, margini <reg orig="adscriptîs" TEIform="reg">adscriptis</reg>. (129) Iournale Teutonicum expeditionis Bohemicae, pag. 54. (130) Ab his longe abeuntia, narrat Saurius, pag. 56. de Urbibus, Parte 3. quem tamen latere Veritas rexum genuina nequaquam potuit: cum adducat Saurius ipsa verba Iournalis; eaque paene ad apicem expressa, <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, plusquam uno. (131) An et Vohlinum, Bohemis dictum; et infra Strackonizium, ad Austri plagam, sirum? (132) Iournale, pag. 55. fin. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Allgemach</foreign> (inquit) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">nachgefolgt</foreign>. (133) <reg orig="Psalmô" TEIform="reg">Psalmo</reg> 57. v. <reg orig="penuliimô" TEIform="reg">penuliimo</reg>, seu XI. Laetabitur iustus, cum viderit vindictam. etc. (134) Abrahamum Saurium vide, De Urbibus, Parte <reg orig="ultimâ" TEIform="reg">ultima</reg>, V. Strackoniz. pag. 117. (135) Ita pronuntiae auctor Iournalis, pag. 56. Gerard. Mercator, in sua Bohemia, et Guil. Ianssonius, et Atals minor, Horessowitz, (136) Sic nominat Gerard. Mercator, et Guil. Iansson. Teysingerus
<pb id="s525" n="523" TEIform="pb"/>
vero, in Diario, pag. 56. ante med. Grunberg, seu Grienberg. At Rephael Sadelerus, in sua Topographia Bohemiae, Grimberg nominavit locum illum. (137) Quantum ad auctoritatem quoque Industriae ducum. (138) Telamones, (inquit e Vitruvio Iun. Hadrianus,) signa sunt, <reg orig="virilî" TEIform="reg">virili</reg> <reg orig="formâ" TEIform="reg">forma</reg>, quae (sicut Atlantes quoque) aliquid in aedificiis fustinent. (139) Boicus, Partis 3. lib. 5. num. 40. (140) Sic cam appellat, Diarium Teysingerianum, pag. 55. fin. Sed Gerard. Mercator, Wimbergam: Estque inter Pragadizium, et Willharticzium, <reg orig="mediô" TEIform="reg">medio</reg> fere per obliquum situ. Cepit eam Tieffenbachius (non ille transfuga) Bucquoii missu: ibique praesidium imposuit. (141) Zuttenhosium nominat Nicol. Bellus, lib. 4. Laureae, pag. 342. col. 1. ante fin. (142) De his, idem Bellus agit, <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, primulum <reg orig="adductô" TEIform="reg">adducto</reg>, col. 2. m. (143) Hoc asseveratione <reg orig="magnâ" TEIform="reg">magna</reg> tradit auctor Laureae; sicut et causam: cur in Urbibus Nobilitas profuga toleraretur. lib. 4. pag. 342. col. 2. post med. usque ad finem columnae. (144) Risenbergam a plerisque dictam, auctor Iournalis pag. 57. fin. Risenburgum dicit: quasi Gigantum-castrum. (145) Tit. Livius, Annalium lib. 30. multo post princip. (146)
<pb id="s526" n="524" TEIform="pb"/>
Iudicum cap. 9. a v. 50. usque ad fin. capitis. (147) Don Balthasar, Hispanus idem, et Commendator Equitum S. Ioannis Melitensium. Melita porro, Insula maris Africani, ultra Siciliam, in Austrum; <reg orig="quâ" TEIform="reg">qua</reg> parte (inquit Carolus Stephanus) in Africam vergit. In has Insula coloniam <reg orig="habuêre" TEIform="reg">habuere</reg> Carthaginienses (qui olim iidem et Poeni): ut indicat idem Stephanus, V. Melita. (148) Ita semper nominatur locus hic, ab auctore Iournalis. a pag. 58. etc. et 59. At pag. eadem 59. videtur Strowiz dici. (149) Guilielm. Ianssonius, in sua Bohemiae Tabula. (150) Abrah. Saurius, de Urbibus, V. Glattaw. pag. 638. (151) Partis 3. lib. 5. num. 43. e monimentis arcanioribus: cum Feminarum harum nobilium, ac Triginta captorum, mentionem Auctor diarii Sadeleriani praetermiserit. (152) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Deroselben</foreign> (scil. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">der Vngarn</foreign>) Generaln. ait Iournale, pag. 61. v. 5. (153) Anbaltinus Princeps Iunior: apud Boicum, Partis 3. lib. 5. num. 44. (154) In Bohemia Argentarias esse celebres, et Atlas memorat, in Tabula Bohemiae chorographica <reg orig="exponendâ" TEIform="reg">exponenda</reg>: et Guil. Ianssonius, cum cura adnotat, in Bohemia sua: cuiusmodi sunt, ad Budevvitzium, Crumloviam, Kuttenbergam.
<pb id="s527" n="525" TEIform="pb"/>
quarum mentio recurret infra quoque, in Otio <reg orig="militarî" TEIform="reg">militari</reg>, post pugnam ad Pragam. (155) De hac agit Heribertus Rossvveydus, in Vitis Patrum, liubri Quinti libello 7. num. 19. (156) Boicus, lib. 5. num. 45. pag. 62. med. v. 2. Haslangum ipsum ita suasisse. quod Teysingerus tamen non ait. (157) Hoc dicit Teysingerus, pag. 62. ad med. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Sonder vilmehr gefällig seyn möchte</foreign>. (158) Austria videlicet, qua Pannonia Superior: et Hungaria, qua Pannonia Inferior est, ac dicitur. ut et alibi notavi. (159) Ut in circulo, seu tractu, Pilsnensi, atque circa Satzium, nuper: de qua re, superius est actum. (160) Ut accidit ad Oeffertingam, a Super-Anassinis rusticis, Duci Sassen-Lavvenburgico. de quo egi in Annali ipso huius anni. (161) Ut ante Paiscos dies Hungari Haslangum ceperant. (162) Sicuti Cosacci fecerunt in Moravia, Friderico <reg orig="foederatâ" TEIform="reg">foederata</reg>: <reg orig="direptô" TEIform="reg">direpto</reg>, <reg orig="ipsîs" TEIform="reg">ipsis</reg> in nuptiis, <reg orig="municipiô" TEIform="reg">municipio</reg> <reg orig="Mesericziô" TEIform="reg">Mesericzio</reg>: velut <reg orig="suô" TEIform="reg">suo</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, et <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg>, narravi. (163) Isaiae cap. 36. v. 21. (164) Istud observavit accurate Boicus, lib. 5. partis 3. num. 46. initio. Praeterit hoc Iournalis auctor. (165) De hoc congressu agit et Boicus, Partis 3. lib. 3. a num. 7. (166) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Dann es mit Euer Lieb
<pb id="s528" n="526" TEIform="pb"/>
Person ein andere Mainung hätte</foreign>. Iournale, pag. 62. fin. et 63. princip. (167) Huius postremi commatis rationem, erues e verbis Diarit Teysingeriani, pag. 64. §. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Den</foreign> 21. dito, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">haben</foreign>. etc. ante med. (168) Partis 3. lib. 5. num. 47. Illustriss. vero Czechorodius, Phosphori Radio 6. pag. 667. et 668. (169) Sic vocitatam <reg orig="aevô" TEIform="reg">aevo</reg> <reg orig="fuô" TEIform="reg">fuo</reg>, adeoque Christi, ac Tiberii, Bohemiam, affirmat Velleius Paterculus, lib. 2. pag. 375. med. Editionis Boxhornianae, Lugd. Batavorum. (170) Crispus Sallust. in Catilinaria, pag. 20. Elzevirianae editionis Leydensis. (171) Sallustio crebrum, ac familiare verbum, in Expeditionibus, praesertim <reg orig="Iugurthinîs" TEIform="reg">Iugurthinis</reg>: etsi nonnullis improbatum, tamquam minus ibi proprium; potiusque ad fornices, et cubilia luparum, pertinens. Sed ego, cum Historico Summo errare malim; quam cum immodice eruditis, sapere. (172) Allusum ad illud Psalmi 126. v. 1. (173) Isaiae 19. v. 14. (174) 2. ad Timoth. cap. 13. Observa vero, Seductorum vocem, quam habet Vulgata lectio (Graece <foreign lang="GR" TEIform="foreign">go/htes2</foreign>) metaphorice illic accipi, pro Corruptoribus in Fide, vel in Moribus: <reg orig="propriâ" TEIform="reg">propria</reg> vero Latinitate, tantummodo significare eos, qui, ad litteram, et naturaliter, aliquem
<pb id="s529" n="527" TEIform="pb"/>
ducunt seorsum, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">kat) i)di/an</foreign>, et <foreign lang="GR" TEIform="foreign">xwri\s2 a)/llwn</foreign>: sicut marc. Antontum Cai. Trebonius, in Curia Pompeiana; dum Ca. Iul. Caesar confoditur. <reg orig="Hôc" TEIform="reg">Hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, nobis utrumque vox ista notat. (175) Matth. 15. v. 14. (176) Diem videlicet Octobris vigesimum secundum intellige, Divae Cordulae, virgini ac martyri sacrum, e societate S. Ursulae. (177) Sic Astrologi, ceterique nonnulli, Aspectus, et actus, et indoles, appellant, extra modum indulgentes genio, vel laetitiae. (178) Tit. Livius V. C. lib. 22. med. (179) Sic eam Teysingerus nominat, pag. 64. med. quae videtur Ioannis Ionssonii esse Biela. aliter, Wiela: et i, <reg orig="extritô" TEIform="reg">extrito</reg>, Wela. Est tamen apud eundem Ioan. Ianssonium, et alia Biela; a praecedente longe distans, in extremis Occiduae Bohemiae finibus, e regione <reg orig="Palatinatûs" TEIform="reg">Palatinatus</reg> Superioris, ad Pfreimptae fluminis ripam, seu tractum lavum: quae Biela huc non spectat. spectat autem, ad lectoris errorem praecavendum. (180) Varronis, et aliorum, dictio est, pro Stramine: quod, apud classicum scriptorem, nondum equidem legi. quamvis tamen interim Stramineus, Nasonis, et Propertii, sit. etc. (181) Lib. 2. Regum, cap. 2. a v. 14. etc. (182) Hos nominant recentiores quidam eos pedites, quos
<pb id="s530" n="528" TEIform="pb"/>
Germani vocant, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">die Musquetierer</foreign>. an melius alii, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">die Doppelhaaggner</foreign>? (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">*d</foreign>) Non ergo (nisi mediate) Friderici Palatini. quod tamen nude scriptor Noricus tradit, libro 5. partis 3. n. 50. Ibid: et de Ascanio <reg orig="Aquavivâ" TEIform="reg">Aquaviva</reg> error est, (quippe, qui non captus, sed plane occisus, sit,) ut, de Teuffelio: qui non videtur fuisse Orthodoxus. (183) Everhardum Wassenbergium vide, pag. 35. et auctorem Iournalis, pag. 47. post med. (184) Teysingeri diarium, pag. 5. post med. (185) Boicus Parte 3. lib. 5. num. 52. appellat, templum, satis firmum. Iournale vero, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Ein Capellen/ vnd gemaurten Freydt, hoff</foreign>/ pag. 69. princ. Circa medium tamen ait, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Zwischen der Statt/ vnd bemeldter Kirchen</foreign>. (186) Vide, dicta superius, de Pragadizio, et <reg orig="Ziskâ" TEIform="reg">Ziska</reg>. (187) Isaiae 56. v. 7. Ezechielis 13. v. 18. in praecones sectarios dictum. lege. (188) Omnium-Sanctorum. quae Festa, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">pa/ntwn tw=n a(gi/wn</foreign>, Graecis, in composito <foreign lang="GR" TEIform="foreign">ta\ *panqa/gia</foreign>, dicuntur. (189) Marci Annaei Senecae Controversiarum lib. 1. Controv. 8. seu <reg orig="ultimâ" TEIform="reg">ultima</reg>. <reg orig="titulô" TEIform="reg">titulo</reg>, Ter Fortis.(190) In Arce <reg orig="obîsse" TEIform="reg">obisse</reg>, indicat Illustriss. Dom. Georgius Christoph. ab Haslang; paullo inferius denuo ad testimonium invocandus. (191) <reg orig="Psalmô" TEIform="reg">Psalmo</reg> 57. ad fin. (192) Ita loquitur
<pb id="s531" n="529" TEIform="pb"/>
auctor Iournalis, pag. 61. post princ. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Biß er hernach/ den dritten</foreign> Novembris, zu <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Rackonitz/ ins Feinds Läger/ verstorben</foreign>. At Castrahostica, praesertim Hungarorum, erant, etiam intra moenia constituta Stativa, et contubernia militum: vel Urbs potius ipsa Rackonizium, pars dici poterat stativorum militiae Fridericiana. <reg orig="Obîsse" TEIform="reg">Obisse</reg> vero Haslangum, in Arce Rackonizii, satis innuunt litterae Illustrissimi Domini L. Baronis, Georgii Christophori, ab et in Haslang, superius paullo ante nominati: ex Arce Hochen-Cammerana nuper, X. die Septembris anni 1676. datae, ad Illustrissimam ipsius filiam, Mariam Catharinam, Comitissam de Preysing, Baronissam de Leyblfing. etc. quibus in litteris, inter cetera, de Alexandro <reg orig="hôc" TEIform="reg">hoc</reg>, ait, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Er seye von den Vngern gefangen/ vnd zu Rackonitz/ so ein Schloß in Böhmen</foreign>/ (immo et oppidum, seu urbs,) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">gestorben</foreign>. (193) Isdem in litteris, quas paullo ante adduxi, hoc idem indicant ista verba. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Sonsten wol ein dapfferer Soldat/vnd Cavalier/gewesen. GOtt tröste ihn</foreign>! (194) Hoc idem et in Religiosis moribundis provide S. Pater nosier Ignatius Loyola, observat: et a suis observari voluit, <reg orig="iîs" TEIform="reg">iis</reg> praesertim, qui Infirmo assistunt, maxime, in phrenesi constituto: quam
<pb id="s532" n="530" TEIform="pb"/>
phrenesin, crebro admodum, febres ardentes, et scil. illae, quas vocant Hungaricas, invehunt. Vide Constitut. Partem 6. cap. 4. §. 2. (195) In litteris, iam plusquam semel pro testimonio <reg orig="laudatîs" TEIform="reg">laudatis</reg>, ad Dominam filiam, Illustriss. Dom Georgius Christophorus, ait; <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Bey Ihrer Churfürftl. Durchl. wolseeligister Gedächtnus / Hofmarschalck. Mit derselben/ ist er auch/als</foreign> General- <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Wachtmaister zu Pferdt/ in Böhmen gewesen</foreign>. (196) Psal. 71. v. 1. (197) Horatii Latinitas. <reg orig="Intaminatîs" TEIform="reg">Intaminatis</reg> fulget honoribus. <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg> Carminum 3. <reg orig="Odâ" TEIform="reg">Oda</reg> 2. ante med. (198) Hunc locum, auctor Iournalis, pag. 72. ante med. bis nominat <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Strässchonitz</foreign>. Boicus, Partis 3. lib. 5. num. 54. pag. 74. fin. Strassonizam. Emendatae vero Tabulae, etiam Gerardi Mercatoris, et chorographica Raphaelis Sadeleri de scriptio, Iournali ad finem adnexa, Strassitz. Illustrissim. vero, ac Reverendiss. Dom. Thomas Ioannes, de Czechorod, Phosphori sui <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 372. med. vocat Strassecium. Omnia haec posteriora, per diminutionem contractionemve, primitivi Strassonizii. (199) Virgil. lib. 12. Aeneid. in Oratione Turni, contra Drancem. Procubuit moriens, et humum semel ore momordit. Germani quoque dicimus, de caesis in acie, vel
<pb id="s533" n="531" TEIform="pb"/>
<reg orig="monomachiâ" TEIform="reg">monomachia</reg>; <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Er hat ins Graß gebissen</foreign>. (200) Ut Boico, Part. 3. lib. 5. num. 54. princ. (201) Expeditos, solutos, liberos per omnia; sicut milites ferentarii priscis, Sallustio, Vegetio, etc. (202) Quadruplicem, scribit Boicus, lib. 5. modo <reg orig="citatô" TEIform="reg">citato</reg>. num. 55. (203) Id signate tradit Teysingerus, pag. 73. v. 6. (204) Proprietate Latti cultioris, idem est, quod Finiri. Sallustius crebro, et alii: sicut et alias adnotavi. (205) Proverb. 21. v. 30. Non est Sapientia, non est prudentia etc. contra Dominum. Alter locus est, <reg orig="psalmô" TEIform="reg">psalmo</reg> 30. v. 16. In manibus tuis Sortes meae. ubi lectio alia habet, Tempora mea. (206) Ager requietus, Nasoni. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Ein außgerueheter/ außgerasteter/Acker</foreign>. transfertur et ad hominem. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">w</foreign>) Praetoria, veteribus dicebantur, etiam Villae suburbanae; in modum ac splendorem Arcium exstructa: velut et alibi subindico. (207) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Lange Bruggen-Balcken</foreign>/ unde et Pons sublicius, Romae, alibi. (208) De hoc militari vocabulo, annotavi quiddam, et in superioribus; occasione bellorum, inter Insubres, et Allobroges. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">c</foreign>) Illustrissim. Pessina, de Czechorod etc. Phosphori pag. 374. pro Hollachio, ponit Hohenloium. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">z</foreign>) Hoc Consilium militare, paullo ante congressum proelii,
<pb id="s534" n="532" TEIform="pb"/>
habitum revera a Maximiliano fuisse; scribit Teysingerus, diarii pag. 75. ad med. et Beicus, Partis 3. lib. 5. num. 57. et ipse id indicat Maximil. Dux, <reg orig="epistolâ" TEIform="reg">epistola</reg> ad Paulum V. Pontif. max. apud Boicum, lib. 5. cit. pag. 83. ante med. <reg orig="Praemissâ" TEIform="reg">Praemissa</reg> (inquit) deliberatione. etc. (209) Psal. 35. v. 7. Iustitia tua, sicut montes-DEI: iudicia tua, abyssus multa.(210) Brachelius pag. 29. ad med. Everhardus Wassenbergius, pag. 37. med. Cluverus Danus, pag. 784. col. 2. post med. in Epotoma.(211) Adolphus Brachelius, pag. 32. med. Boicus, partis 3. lib. 5. num. 59. fin. Nicol. Bellus, lib. 4. Laur. pag. 344. eol. 1. med. et alii. (212) Libri Sapientiae cap. 17. v. 10. Cum sit enim timida Nequitia; dat testimonium condemnationis. Semper enim praesumit saeva, perturbata Conscientia. (213) Ita nominatur a Boico, lib. 5. num. 55. post med. et ab Adolpho Brachelio, pag. 28. fin. In Diario Teysingeriano, pag. 73. ad med. appellatur, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">der Oberste</foreign> Gauche. (214) Wassenbergius, pag. 36. ad med. (215) Sic conciliantur, Wassenbergius, ac Brachelius. quorum prior, ait, Trecentos trucidatos: posterior, Quingentos, caesos, aut captos. pag. 29. princ. (216) Wassenbergius, pag. cit. 36. ad med. (217) Psalm. 9.
<pb id="s535" n="533" TEIform="pb"/>
v. 8. (218) Proverb. 28. v. 1. (219) Sic nominatur ab Everhardo Wassenbergio, pag. 37. princ. Brachelio vero dicitur, Vexillum praetorium. pag. 28. med. (220) Lithschenizium vocat Bellus, lib. 4. pag. 343. col. 1. ad medium. (221) Inter eos, etiam Boicus novissimus, partis 3. lib. 5. num. 59. ad med. (222) Id satis indicat et Boicus, <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, modo cit. post principium statim numeri 59. Minuunt alii. etc. (223) Auctor Iournalis, pag. 5. med. (224) Hoc, De comitatu Bucquoii, in acie, dicit clare Boicus, pag. 77. ad med. (225) Boicus, Caesarianam etiam aciem percurrens, Parte 3. lib. 4. num. 59. et num. 60. (226) Auctor diarii castrensis Teutonicus, ad pag. 75. <reg orig="Tabulâ" TEIform="reg">Tabula</reg> 2. et, ad pag. 76. tab. 3. (227) Vide, si placet, <reg orig="hôc" TEIform="reg">hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, Quid et Boicus adferat, Partis 3. <reg orig="lubrô" TEIform="reg">lubro</reg> 5. num. 61. (228) De Turre Evangelica, S. Lucas, cap. 14. v. 28. et 29. et 30. (229) Boicus, Partis 3. lib. 5. num. 60. fin. (230) Inter Duodecimam et Primam horam, post meridiem, proelium istud coeptum fuisse, passim tradunt Acta. et auctor Iournalis, pag. 76. ante med. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Darauff ist nun/in GOttes Namen/der Anzug/zwischen 12. und Eins Uhren/nach Mittag/auff dem Weissenberg/gegen dem Frind/
<pb id="s536" n="534" TEIform="pb"/>
beschehen</foreign>. Boicus, Partis 3. lib. 5. num. 62. §. Acie. etc. Paullo post meridiem (inquit) signum pugnae datum est. At Illustrissimus ac Reverendissimus Pessina, Phosphori sui <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 375. ante fin. Circa Primam (ait), post meridiem, horam, <reg orig="signô" TEIform="reg">signo</reg> ad proelium <reg orig="datô" TEIform="reg">dato</reg>. etc. Sic fere conciliantur inter sese Scriptores. (231) Wassenbergius, pag. 37. ad med. (232) Numeror. cap. 21. (233) 1. Reg. cap. 14. v. 13. etc. (234) 2. Reg. cap. 5. v. 6. Ioab scilicet, introduxit Davidem; qui David, fuit frater, matris Ioabi: cui mulieri nomen fuit <reg orig="Sarvîae" TEIform="reg">Sarviae</reg>. (235) Henricum Fabritium vide, in Compendio Menologii Magni <reg orig="teutonicô" TEIform="reg">teutonico</reg>, in fol. die 16. Iunii: rem, inspectu lectuque dignam. Porro, Pompeiopolis ista, hodie Pompelona, seu Pampelona est, in Navarra trans-<reg orig="pyrenaeanâ" TEIform="reg">pyrenaeana</reg>, seu <reg orig="Hispanicâ" TEIform="reg">Hispanica</reg>. (236) Danielis cap. 9. v. 24. id est, Christus IESUS. (237) De hoc sacrilego Iconoclasmo, egi superius, <reg orig="Annô" TEIform="reg">Anno</reg> 1619. in recensendis Actis diei XXI. Decembris. Postea vero reperi, haec eadem omnia enucleatius (nec tamen nostris dissona) exposita ab Illustrissimo, ac Reverendissimo Domino, Dom. Thoma Ioanne <reg orig="Pessinâ" TEIform="reg">Pessina</reg>, etc. Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. a pag. 351. et seqq. Et rursus infra, <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 6. a pag.
<pb id="s537" n="535" TEIform="pb"/>
642. <reg orig="totâ" TEIform="reg">tota</reg>. (238) Psal. 63. v. 8. (239) Retulit, qui interfuit, fide dignus, ac veteranus, Sacerdoti P.C.H. Monacensis Monacensi. (240) Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 376. a princip. (241) Zbubnam nominat auctor Iournalis, tabula II. Acierum. De-Bubna vero, Pessina <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 376. ante med. (242) Teysingerus, Pessina, Brachelius, A Tillio fuisse Crazium immissum Anhaltinianis, asserunt. Adelzreutterus vero, reconditiorum exavisitor, ac discussor, Parte 3. lib. 5. num. 62. id <reg orig="clarîs" TEIform="reg">claris</reg> <reg orig="verbîs" TEIform="reg">verbis</reg> attribuit ipsi Maximiliano DUCI. Sed facilis <reg orig="hîc" TEIform="reg">hic</reg> Auctorum est conciliatio: si dicamus (ut dicimus;) A Maximiliano monitum Tillium, ut Ioan: Philipp: Crazium immitteret: a Tillio vero, mox immissum Crazium. Quod enim ago per alium, agere per meipsum censeor. L. Si per alium. ff. nequis eum, qui in ius vocat, etc. (243) Tillii monitis convenienter: quem Teysingerus dicit praecepisse Crazio, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Daß er mit seinen 500. Pferdten/ auff bemeldten Fürsten von Anhalt / mit sonderbarem Ernst/treffen soll. So er</foreign> (subiungit) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">gethan</foreign>. etc. pag. 76. post med. (244) Phosphori Radio 3. pag. 376. (245) Libro 4. gestor. regis sui. pag. 253 ante fin. (246) Haec
<pb id="s538" n="536" TEIform="pb"/>
accurate tradis Illustriss. Pessina, Phosphori Radio 3. pag. praesertim 376. et pag. 377. etc. (247) Austor Iournalis, <reg orig="Tabulâ" TEIform="reg">Tabula</reg> pugnae IV. ad litteram F. hoc signate exprimit, in Declaratione Tabulae. (248) Boicus, Partis 3. lib. 5. num. 63. (249) Sic eum nominat Boicus, lib. 5. Partis 3. num. cit. 63. (250) Haec Illustrissim. Pessinae Czechorodius, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. exsequitur fusius pag. 377. et 378. et Teysingerus <reg orig="tabulâ" TEIform="reg">tabula</reg> IV. Pugnae, ad litteram, G. (251) Isaiae cap. 38. a vers. 8. Horologium porro illud Achazaeum, in Turricula <reg orig="cochleatâ" TEIform="reg">cochleata</reg> nobis expressit affabre, sub hunc ipsum annum 1620. in stheneo Dilingano, praestans mathematicus, Georg. Schoenbergerus, S. I. (252) Iosuae cap. 10. a v. 12. 13. etc. (253) Arbitri vox est, <reg orig="primô" TEIform="reg">primo</reg> statim fol. Tam magnae artis compendiariam invenit: ut et alibi adnotaevi. L. Annaeus Seneca quoque, <reg orig="epistolâ" TEIform="reg">epistola</reg> 27. Calvisius Sabinus, eruditus volebat videri. Hanc itaque compendiariam excogitavit. etc. (254) In epistola ad Paulum V. Pontificem; quae reperitur apud Boicum, Partis 3. lib. 5. num. 65. et 66. et 67. (255) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 4. gestorum sui regis, pag. 254. ante fin. (256) Aeneid. 4. de Elisa Didone: multo ante finem libri. (257) Eodem lib. 4. ante med. de
<pb id="s539" n="537" TEIform="pb"/>
nuptiis Elisae. (258) Hunc memorat expresse Adelzreutterus, Partis 3. lib. 5. num. 64. ad m. (259) Isaiae cap. 13. v. 23. fin. (260) 3. Reg. cap. 20. v. 23. et v. 28. (261) Carcer Romanus, omnium facile teterrimus: in quo Coniurati Catilinarii necati sunt. Sallust. in Cattlina, longe ante fin. (262) De proelio Mont-Albensi loquens Brachelius, deque captis illic; ait pag. 31. med. Capti, Anhaltinus, et Turrianus, iuniores, ducum ipsorum filii: tum, Styrumbius. etc. At vero, tunc non captum Turrianum filium, sed proelium <reg orig="continuâsse" TEIform="reg">continuasse</reg> in Monte, ceteraque egisse bellica negotia, post abitum e Monte; patet ex iis, quae <reg orig="hôc" TEIform="reg">hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg> sunt enarrata: quae scripsimus, anctoritate nixi Illustrissimi ac Reverendissimi Domini, Dom. Thomae Ioannis Pessinae etc. omnia compertiora habentis. pag. 377. et 382. med. in Radio 3. Phosphori. Restat igitur, ut, si captus fuerit Turrianus Comes iunior (aeque, ac Princeps Anhaltinus iunior,) id postea acciderit. Sed, quando, et ubi, et a quo; noverint, qui tradunt ista. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">g</foreign>) Dictionis istius vis, ac nervus, intelligitur e Tacito, de Pallante eiurante. lib. Annal. 13. (263) De Occisorum numero, sententia haec communior est. De Vulneratis, Pessina
<pb id="s540" n="538" TEIform="pb"/>
Phosphori Radio 3. pag. 358. ante fin. ait; Plures saucios exstitisse, constat, (quam scil. tantum Centum, et Quinquaginta,) et Brachel. paeg. 31. Saucii, fere plures exstiterunt. (264) Adelzreutterum sic interpretor, Partis 3. lib. 5. num. 64. <reg orig="initiô" TEIform="reg">initio</reg>. (265) Ita Vegetius nominat eum; quem alii Metatorcm, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">den Einfuhrier</foreign>. (266) <reg orig="Pretiô" TEIform="reg">Pretio</reg>, quod Sospitatori datur. (267) De isthoc Pappenhemii casu, in acie Mone-Albanensi, tradunt, Illustriss. Pessina, Radii 3. pag. 378. fin. Brachelius, pag. 31. ante fin. Wassenbergius, pag. 39. fin. et pag. 40. <reg orig="initiô" TEIform="reg">initio</reg>. Boicus, Parte 3. lib. 5. num. 64. et alii. Illustrantur autem haec et <reg orig="iîs" TEIform="reg">iis</reg>, quae in Genealogia scripsit Nicol. Rittersbusius, titul. Pappenhaim. V. Godefrid. Henricus. Quaere autem litter â M. Mareschalli. (268) Omnium potens, et efficax. Alluditur autem et ad certamen, quod priscis Pancration dicebatur. unde Pancratiastae. (269) Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 378. med. (270) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 4. gestorum sui regis. pag. 254. post princ. (271) Pag. 343. col. 2. (272) Pag. 343. (273) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 4. gestor. sui regis. pag. 254. post princip. (274) <reg orig="Epitomês" TEIform="reg">Epitomes</reg> pag. 784. Cluverus, col. 1. post med. fere. (275) Idem, <reg orig="Epitomês" TEIform="reg">Epitomes</reg> pag. 784. col. 2. post med. (276) Pag.
<pb id="s541" n="539" TEIform="pb"/>
39. med. (277) Pag. 31. (278) Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 378. med. (279) Apud Adelzreutterum, Parte 3. lib. 5. num. 76. (280) Iournale, pag. 77. princ. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Vnd halt man darfür / daß vom Feind in 6000. / Theils auff der Wahlstatt / ligend bliben/ Theils in der Flucht/ ob den Seyten/ an vnterschidlichen Orthen/ nidergehaut: ausser der Gefangnen</foreign>. (281) Pag. 77. ante fin. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Die Vngaren/ haben über die Moldau/in grossem Schröcken/ vnd</foreign> confusion, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">gesetzt: vnd/der Pragerischen Burgern Anzaig nach/über die 1000. ersoffen</foreign>. (282) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 4. de gestis regis sui. pag. 254. (283) Pag. 251. fin. et eod. lib. 4. gestor. Ludov. (284) 1. Reg. cap. 18. v. 7. (285) 1. Reg. cap. XI. v. XI. (286) 1. Reg. cap. 17. v. 51. (287) Colligitur ex lib. 1. Reg. cap. XI. v. 8. (288) Aenoid. 6. ante fin. de Marcello. (289) Haec diserte tradit Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 2. pag. 98. ad med. addens, Id 8. Novembris accidisse, ac scil. die Victoriae; postque Friderici transitum, ex Arce regia, in Pragam-Veterem. (290) Lucanus, lib. 1. pag. 3. (291) Inter feras huius generis, est Unicornis, seu Monoceros (ut Simeona Zethi innuit, apud Hadrian. Iunium:) inter aves autem, phoenix. (292) Hanc
<pb id="s542" n="540" TEIform="pb"/>
Considerationem affert (saltem obiter) etiam Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 383. med. (293) Bellus autem, de Equis tolutariis Anglicis infert, nescio quid, Laureae libro 4. pag. 343. col. 2. fin. Cluverus vero, de Curribus ???quevitur, <reg orig="Epitomês" TEIform="reg">Epitomes</reg> pag. 785. col. 1. princip. (294) Aude aliquid, brevibus <reg orig="Gyarîs" TEIform="reg">Gyaris</reg>, et carcere, dignum; Si vis esse Aliquis. &#151; Satyricus Aquinas, libro 1. <reg orig="satyrâ" TEIform="reg">satyra</reg> 1. versu 73. et 74. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">d</foreign>) Quaedam horum, ad verbum, habet Illustrissim. Pessina, in Phosphoro, <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 383. a med. ad fin. (295) Crispi Sallustii locutio in Iugurtha, de Metello et Iugurtha, proeliantibus. Alibi vero, <reg orig="unicô" TEIform="reg">unico</reg> <reg orig="immutatô" TEIform="reg">immutato</reg> <reg orig="verbô" TEIform="reg">verbo</reg>, idem Sallustius, itidem in Iugurtha, de Gaetulis ait: Eorum multitudinem in unum cogit. §. Iugurtha, postquam. etc. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">b</foreign>) De his, adversus Palatinum, querelis, hinc inde <reg orig="suscitatîs" TEIform="reg">suscitatis</reg>, dubium esse nemini potest ullum; qui Nicolai Belli Lauream, libro 4. pag. 344. col. 1. et 2. serio expenderit. (296) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Plumaschy</foreign> vulgo. Arbiter, in Publii Mimi Fragmento, seu <reg orig="verô" TEIform="reg">vero</reg>, seu <reg orig="confictô" TEIform="reg">conficto</reg>; <reg orig="Plumatô" TEIform="reg">Plumato</reg> amictus <reg orig="aureô" TEIform="reg">aureo</reg> <reg orig="Babylonicô" TEIform="reg">Babylonico</reg>. <reg orig="Flavô" TEIform="reg">Flavo</reg> vero plumatus erat Palatini pileus. (297) Haec refert apud Illustriss. Pessinam, Simeon Kapyhorskyus, in Actis anni 1619. Vide Phosphori
<pb id="s543" n="541" TEIform="pb"/>
Radium 3. pag. 353. a fin. etc. (298) Ad Philippenses, cap. 1. v. 7. (299) E Carolo Caraffa, <reg orig="Nunciô" TEIform="reg">Nuncio</reg> <reg orig="Apostolicô" TEIform="reg">Apostolico</reg>, Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 383. post initium. (300) Vide Boicum, <reg orig="hôc" TEIform="reg">hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, de Vinctis. Partis 3. lib. 5. <reg orig="numerô" TEIform="reg">numero</reg> 66. Simile fere quiddam de Vinctis, in eadem urbis regione <reg orig="emissîs" TEIform="reg">emissis</reg>, in Exsequiis, Sancto Wenceslao Martyri, ac Duci, <reg orig="ductîs" TEIform="reg">ductis</reg>; adfert Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 155. a med. et pag. 156. (301) Auctor Iournalis, pag. 77. med. (302) Pagina 77. Iournal. Post med. (303) Vide Nicolaum Bellum, lib. 4. pag. 344. col. 2. ad fin. (304) <reg orig="Hôc" TEIform="reg">Hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, Iournalis auctor, solius Veteris-urbis, ac Statuum regni, meminit, pag. 77. med. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Haben auch die Altstätter/ vnd zugleich die Ständ/ einen Trommeter zu Ihr Durchl. geschickt</foreign>. etc. At Boicus, Veteris iuxta, Novaeque Pragae, legatum agnoscit, lib. 5. num. 66. fin. Illustriss. quoque Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 384. Ex Veteri (inquit) et <reg orig="Novâ" TEIform="reg">Nova</reg> Civitate, nuntii a civibus missi, etc. (305) Gramondus, lib. 4. de Ludov. 13. pag. 254. med. (306) Ita scribit Ill. Pessina (qui locum et vidit, et videre quottidie posset,) Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 343. med. (307) In Canticum Canticorum, Sermone 1.
<pb id="s544" n="542" TEIform="pb"/>
(308) Sic scribit, et loquitur, Ill. Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 1. fin. Similia fere, et <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 5. in Serie Praepositorum, pag. 604. col. 1. fin. (309) Verba sunt Pessinae, Phosphori <reg orig="citatâ" TEIform="reg">citata</reg> pag. 604. (310) Sic nominatur a suamet natione, pro Georgio: in Disputatione Reverendiss. Capituli Pragensis, contra Hussitarum errores: quae citatur a Pessina, <reg orig="principiô" TEIform="reg">principio</reg> tenus, pag. 254. <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. (311) Fuit is Casimiri, Poloniae regis, filius: ac frater S. Casimiri, Divis postmodum a Leone X. adscripti. Vide Radium 2. Phosphori Pessinaei, in Wladislao Pol. et <reg orig="Matthiâ" TEIform="reg">Matthia</reg> <reg orig="Ungarô" TEIform="reg">Ungaro</reg>. (312) Codex MS. Przibyz de Radonin, Magistri scholae ad S. Aegidium Pragae, in Chronico Bohemico anni 1446. temporibus Rochizanae, et Podiebraskii; regis, a secta intrusi: apud Pestinam, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. a pag. 229. ante med. (313) Anne sic dictae: quod, sicuti nostrates floreni singuli, <reg orig="sexagenûm" TEIform="reg">sexagenum</reg> crucigerorum, sic illae grossorum totidem, valorem continent? (314) Proverb. cap. 1. v. 14. (315) Memoria Regum, in Tarquiniis, (ultro fugientibus) Romae tamen et profligatorum, anniversaria; sub Regifugii nomine, diu quondam viguit. eratque dies is, ante Kalendas Martias, septimus. quo eodem die, consignatur et
<pb id="s545" n="543" TEIform="pb"/>
Hirundinum-Adventus, in Kalendario Fastorum Ovidianorum <reg orig="Gyraldinô" TEIform="reg">Gyraldino</reg>. <reg orig="Fugârant" TEIform="reg">Fugarant</reg> porro ii, qui e Bohemis rebelles fuerant, (quantum in ipsis erat,) Ferdinandum, Bohemiae regem; in suffecto ei <reg orig="Fridericô" TEIform="reg">Friderico</reg>. (316) Festa, Vulcano, Ignis prasidi, in Circo Fliminio celebrari sueta quotannis, <reg orig="decimô" TEIform="reg">decimo</reg>, ante Kalendas Septembreis, die. Nemo vero suspicetur, Talia Arsenio, Decano Metropolitanae Pragensis, ut ignota, gratis, et intempestive, attribui. Fuit enim nequaquam illiteratus: et Commentaria idem, privata publicaque rerum gestarum, post se reliquit: eorumque nos auctoritate tradimus haec ipsa, sicut et Illustrissimi Pessinae. qui memorat haec, ex illius autographis, Phosphori Radio 3. a pag. 346. usque ad pag. 350. inclusive. Scripsit praeterea Arsenius idem, publiceque recitavit, <reg orig="typîs" TEIform="reg">typis</reg> mox evulgatam, Orationem, gravitatis cloquentis plenam: cuius initium habes, apud Pessinam; pag. 386. Phosphori. (317) Libri Iudicum, cap. 9. v. 15. de Abimelecho, regni Sichimaei subsessore. (318) De quibus Athen: vide Cornelii Nepotis Lysandrum, in Vitis Imperatorum Graeciae. Meminit autem horum, etiam Ca. Iul. Caesar, in Oratione dissuasoria supplicii capitalis Coniuratorum, apud Sallust. in
<pb id="s546" n="544" TEIform="pb"/>
Catilina: aliique complures. (319) Terent. Eunuch. Act. 5. sc. 5. v. 4. (320) haec, sed sparsim, Pessina, Phosph. <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. a pag. 367. usque ad pag. 372. (321) Propugnator. ab <foreign lang="GR" TEIform="foreign">a)spi/zw, u(peraspi/zw</foreign>, <reg orig="clypeô" TEIform="reg">clypeo</reg> <reg orig="interpositô" TEIform="reg">interposito</reg> protego, <foreign lang="GR" TEIform="foreign">a)spi\s2, i/dos2</foreign>, enim, clypeus est. (322) Vide Nicolaum Bellum, lib. 4. Laurea, pag. 344. col. 2. post med. (323) Isaiae cap. 58. a v. 2. etc. (324) S. Paulus, ad Roman. cap. 13. a v. 1. usque ad 5. (325) Auctor Iournalis, pag. 77. fin. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Haben etlich Puncten schriffelich angebracht</foreign>/ (quae Boicus affert, ac recenset, lib. 4. Partis 3. num. 67. med.) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">darauff Ihr Durchl. ihnen/ in beyseyn der Kayserl. vnd anderer Cavalliern/ selbst die Nothdurfft zu verstehen gegeben: daß man ihnen die Zähr starck auß den Augen fliessen sehen</foreign>: (et hoc, ut ait Boicus, <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg> et num. <reg orig="citatô" TEIform="reg">citato</reg>, propter positam eis ob oculos, admissorum in DEUM, atque Caesarem, criminum gravitatem.) (326) Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 345. post princ. (327) Idem ibid. pag. 351. ante fin. (328) Pessina, <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 359. med. (329) De hoc agit Hieronymus Osorius, episcopus Algarbiorum, lib. 3. de gestis Emmanuelis, Portugalliae regis. et alii complures. (330) Lege, et expende, in hunc totum Pelopii
<pb id="s547" n="545" TEIform="pb"/>
sermonem, ea, quae scribit Illustriss. ac Reverendiss. Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 6. pag. 638. fin. et 639. princ. ac med. et magis, quae infra, pag. 642. fin. et pag. 643. <reg orig="totâ" TEIform="reg">tota</reg>, ac 644. med. (331) Hadrian. Iunius, Seliquam pronuntiat: et tamen Ceratium vocat; quod Siliqua est, non Seliqua. <reg orig="Hôc" TEIform="reg">Hoc</reg> <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, Pondusculum est, Quatuor Granorum; in re Medica, et <reg orig="Nummdriâ" TEIform="reg">Nummdria</reg>. i. e. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Vier Gran</foreign>. (332) Nicol. Bellus, lib. 4. Laur. pag. 344. col. 1. post princ. (333) ff. de reg. iur. l. quod ab initio. et ff de pac. l. si tibi decem. §. si pactus. (334) Haec tergiversatio dimissi militis Bohemici, describitur ab auctore Iournalis, pag. 78. et a Boico, Partis 3. <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg> 5. num. 67. etc. (335) Id factum esse ad 3. Idus Novembr: hoc est, <reg orig="Undecimô" TEIform="reg">Undecimo</reg> mensis, die S. Martini Turonens.; clare Boicus tradit, Partis 3. lib. 5. num. 67. Teysingeriis autem indicat, <reg orig="paginâ" TEIform="reg">pagina</reg> 78. Iournalis, §. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Folgenden Tag</foreign>. Alius autem, Id gestum asserit, die, â Victoria, 3. et confestim illo die Iurare Caesaris in nomen iussos esse. (336) Pessina Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 384. post med. (337) Teysingerus, in Diario, pag. 79. med. (338) Idem, pag. 79. fin. (339) Nicol. Bellus, Laureae pag. 345. col. 1. princ. (340) Idem, ibid. col. 1. ante med.
<pb id="s548" n="546" TEIform="pb"/>
(341) Iournale, pag. 85. princ. (342) Bellus, lib. 4. Laureae, pag. 344. col. 2. med. (343) Iournale, pag. 80. ante fin. (344) Insignia Regni Bohemiae: veluti sub initia Leonis Galeati dictum est. (345) Auctor Laureae, lib. 4. pag. 344. post med. col. 2. (346) Saurius, de Urbibus, V. Praga. pag. 78. circa med. Strahofium porro, Sionem-Montem etiam appellari suetum, indicat et alius quidam scriptor Bohemus: ac, ni fallor, etiam auctor Encomiorum Universitatis Carolo-Ferdinandaeae, Encomii XVII. fin. pag. 69. fin. (347) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 2. Machab. cap. 14. â v. 8. (348) Ad Roman. cap. 14. v. 5. (349) Graeci Latinique, sic Cerevisiam appellant. (350) Sic Ferrifodinas vocat Cae. Iul. Caesar, belli Gallici lib. 7. ad med. fere: ut et Tit. Livius, lib. 4. de bello Macedonico: ubi et de Argentifodinis: quas Argentarias nominat. (351) Commoda, dicitur Guilielmo Ianssonio; in tabula Bohemiae. (352) <reg orig="Annô" TEIform="reg">Anno</reg> namque 1555. et 1556. Societas Pragae habitare coepit: ut ad marginem adnotat, paginae 323. Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. Illustrissim. Pessina. (353) De Mendacibus vulgo dicimus, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Er geht mit faulen Fischen vmb. (354) Groondel</foreign> (id est, Hieronymus, plebeiis,) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Faul-Frisch</foreign>/ vel, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Groondel
<pb id="s549" n="547" TEIform="pb"/>
Stinck-Fisch</foreign>. (355) Actu 5. sc. 6. vers. ult. Verba Demeae sunt, ad Getam. (356) Liber, cuius est Inscriptio, Gloria Universitatis Pragensis: <reg orig="Encomiô" TEIform="reg">Encomio</reg> XI. pag. 45. et 46. et 47. (357) Scriptum anonymi cuiusdam, in palatinatu: et appendix Supplicii Hussaei; quod Actis Concilii Constantiensis annexum est. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">q</foreign>) Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 2. pag. 77. med. ubi et indicat; Apud Scriptores Bohemos, eum esse talem; quales ei titulos in corpore scriptionis nos tribuimus. (358) Gnatho Terentianus, Eun. Act. 2. v. 1. (359) Hic, Pragam reversus, sub anni 1621. principium, et in Sacris omnia restituens; obiit postea, sequentis anni (1622.) <reg orig="autumnô" TEIform="reg">autumno</reg> iam hiemante, die 2. Novembris, morte <reg orig="placidissimâ" TEIform="reg">placidissima</reg>. Cuius, et viventis, et defuncti, Miracula, tam <reg orig="libellô" TEIform="reg">libello</reg> <reg orig="peculiarî" TEIform="reg">peculiari</reg> descripta, quam Strahofii <reg orig="picturîs" TEIform="reg">picturis</reg> <reg orig="piîs" TEIform="reg">piis</reg> expressa, Viri Sancti opinionem ei passim conciliant: uti testatur Illustrissim. Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> V. pag. 551. ad med. (360) Epistola Ferdinandi I. Caesaris, ad Paulum IV. Pontif. Max. an. 1558. die 15. Novembris data. (361) Pessin. <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. a pag. 323. etc. (362) Plebeis utique, Iohann-Eck. Vide Pessin. <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> V. pag. 586. princ. (363) Genes. cap. 4. v. 7. (364) 1.
<pb id="s550" n="548" TEIform="pb"/>
Reg. cap. 22. v. 19. (365) 1. Paralipom. cap. 10. a princip. usque ad v. 5. inclusive. in quem locum, et versum, vide et Iacob. Salian. in Annalibus Vet. Testam. (366) 2. Reg. cap. 1. v. 21. (367) Exodi cap. 1. fin. et cap. 2. v. 3. ac v. XI. Praeterea, Exodi 7. v. 20. ac seqq. (368) Pessina, Phosphori <reg orig="Radsô" TEIform="reg">Radso</reg> 5. pag. 586. usque post med. (369) Martyrolog. Roman. S. Sigismundi regis iriumphum caelestem recolit <reg orig="Calendîs" TEIform="reg">Calendis</reg> Maii. Calendarium autem Lipsanologicum, apud Illustrissim. Czechorodium, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 4. pag. 508. post med. assignat ei diem 2. Maii; ut <reg orig="peculiarî" TEIform="reg">peculiari</reg> eultu afficeretur: eo, quod Sacrum regis illius Burgundiaci corpus, a Carolo IV. <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1365. e Monasterio Agaunensi, Sedunensis dioeceseos, allatum fuisset: et in Sacello templi Metropolitani Pragae collocatum. (370) In authen. de consu. in princ. col. 4. (371) Epistola S. Iuda Apostoli, v. 6. et clarius, <reg orig="secundâ" TEIform="reg">secunda</reg> S. Petri, cap. 2. v. 4. (372) <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Seinen Gvatter/oder Gvattermann</foreign>. Utuntur Compatris voce quidam Iuris, ac maxime Decretorum MS. periti. Iacobus quoque Sannazarius, epigrammatum lib. 2. ad Paetum compatrem. nisi forte compater ibi sit nomen proprium: ideoque <reg orig="litterulâ" TEIform="reg">litterula</reg> <reg orig="primâ" TEIform="reg">prima</reg> <reg orig="maiusculâ" TEIform="reg">maiuscula</reg>
<pb id="s551" n="549" TEIform="pb"/>
scribendum feret. (373) Schebrack, geographicae tabulae locum istum nominant: situmque ponunt, longe infra Carlostenium, Austrum versus. (374) Matth. 5. v. 10. (375) Cantici Canticorum, cap. 8. v. 7. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">k</foreign>) Et merito metuendum est iis, qui garrulitati magis assueverunt. Legaetur, De Obligatione Sigilli-Confessionis, Paulus Laymannus, lib. 4. Theologiae moralis, tractatu 6. cap. 14. a num. 1. etc. Certe, interdum Revelatorem-Confessionis Sacramentalis degradatum (inquit) legimus, et saeculari potestati traditum, ait apud eum, Numeri 1. fine, Henriquez, num. 9. (376) Sigalion, Aegyptiis symbolum, ac moniter, Silentii, <reg orig="digitîs" TEIform="reg">digitis</reg> labiae sua comprimens; iubensque quodammodo <foreign lang="GR" TEIform="foreign">siga=|n</foreign>, id est, tacere. Quae porro de beato Ioanne Nepomuceno dicta sunt; ea compluribus indigenent testium citationibus. Sed, partim sparsim, partim et collectim, reperiuntur, apud Illustrissimum et Reverendissimum Thom. Ioannem de Czechorod, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 5. a pag. 583. usque ad 586. exclusive. et <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 6. a pag. 644. usque ad pag. 657. (377) Ita vaticinatis huio Wenceslao fuerat, in Ioann-Eckiana causa, Iaroslaus Miczan, Canonicus Metropolitanae Pragensis, Baro de Klinstein, etc.
<pb id="s552" n="550" TEIform="pb"/>
apud Illustrissim. Pessinam, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 5. pag. 586. sub med. Et eventus vaticinio respondit: earumqze captivitatum una, contigit Koenigsalae, <reg orig="alterô" TEIform="reg">altero</reg> a Praga <reg orig="milliarî" TEIform="reg">milliari</reg>; ut Saurius tradit, l. de Urbibus, V. <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Königs-Sal.</foreign> Fuit autem <reg orig="eô" TEIform="reg">eo</reg> <reg orig="malô" TEIform="reg">malo</reg> rex ille plane dignus; deiectus <reg orig="Imperiô" TEIform="reg">Imperio</reg>: quem vix quisquam bonus, bonis adnuemrat Regibus: quem auctor Gloriae Universitatis Carolo-Ferdinandaeae, <reg orig="Encomiô" TEIform="reg">Encomio</reg> XX. pag. 77. post med. vocat, Impium Wenceslaum: <reg orig="Encomiô" TEIform="reg">Encomio</reg> V. supra, pag. 17. med. tanti patris (Caroli IV.) degenerem tandem filium: <reg orig="Encomiô" TEIform="reg">Encomio</reg> vero IV. pag. 16. med. haec de ipso scribit: Hinc illae, prospectantis e fenestra (Caeroli scil. Quarti) lacrimae; quod, Unum filiorum, in Perditionem Patriae datum, divinitus praesensisset. (378) Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 2. pag. 76. post med. (379) Ioan. 4. v. 48. (380) Haec apud Pessinam, <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> VI. a pag. 646. usquo ad pag. 656. (per intervaellae tamen) inventes. (381) Socero Borzivogio, DUCI Bohemiae: et socrui Ludmillae, DUCISSAE. Sic enim, <reg orig="numerô" TEIform="reg">numero</reg> multitudinis, de Priamo quoque, et <reg orig="Hecubâ" TEIform="reg">Hecuba</reg>, Maro loquitur, libro 2. Aeneidos. (loquitur vero de Regia Priami)</p>
<pb id="s553" n="551" TEIform="pb"/>
<p TEIform="p">&#151;infelix quo se, dum regna manebant, Saepius Andromache ferre incomitata solebat, AD SOCEROS: et Avo puerum Astyanacta trahebat.</p>
<p TEIform="p">(382) 4. Regum, cap. XI. toto: et 2. Paralipom. cap. 22. a vers. 10. (383) Sensum hunc ex parte expressit <reg orig="aliquâ" TEIform="reg">aliqua</reg>, Henricus IV. Galliarum rex: qui, memorantibus quibusdam, elisabetae Anglae iussu, Mariam, Scotiae reginam, <reg orig="asciâ" TEIform="reg">ascia</reg> percussam et sublatam fuisse, respondit; Frustra vos miramini, frustra causas inquiritis caedis illius. Siquidem, nulla unquam femina regnavit, cuius non insignis notetur Crudelitas. Florim. Remondus, de Origino Haereseon, lib. 6. cap. 16. num. 6. pag. 299. <reg orig="meâ" TEIform="reg">mea</reg>. (384) 4. Reg. cap. 21. a v. 19. usque ad fin. Duobus quoque <reg orig="annîs" TEIform="reg">annis</reg> regnavit in Ierusalem: fecitque malum in conspectu Domini, etc. Item, et explicatius, 2. Paralip. cap. 33. a v. 21. usque ad v. 24. de rege Amon. (<foreign lang="GR" TEIform="foreign">n</foreign>) Viperae similis, serpens; morsu suo sitim immensam unlnerato corpori invebens. a <foreign lang="GR" TEIform="foreign">diya=|n</foreign>, sitire. (385) Germanis, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Schreck-Mahl</foreign>: Bohemis, <foreign lang="GE" TEIform="foreign">Strachykwas</foreign>. (386) Furiarum una; sic dicta Graecis, ab Odiendo, Invidendo, etc. (387) Hunc signate nominat Illustrisis. Pessina,
<pb id="s554" n="552" TEIform="pb"/>
Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 151. v. 2. Cui consentit etiam Cardinalis Bellarminus, lib. 3. de Officio Principis Christiani; in Vita S. Wenceslai, dum ait: Ab Occidentali parte Arcis regiae id accidisse At Ratschini vicus hic, ad Strahofium, infra positum, respiciens, ac tendens, ab Occidua parte situs est: Pohorzelicum, aio. (388) Haec clare deducas ex iis, quae explicata reperies ab Illustriss. Pessina, <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 165. et 166. (389) Psal. 37. vers. 5. (390) Isaiae cap. 58. v. 6. (391) 1. ad Timoth. cap. 6. v. 9. (392) Colligitur ex iis, quae tradit Pessina, in Notis maxime lateralibus, ad Radium 2. Phosphori, <reg orig="initiô" TEIform="reg">initio</reg>, ad pag. 15. fin. et pag. 151. med. de Brzena, Boleslai coniuge. (393) Apocalyps. cap. 18. v. 7. (394) Haec, de historia Drahomirae, comportavimus, e diligentissimis Illustriss. Pessinae de Czechorod, etc. scriptis, in Phosphori Radio 2. ac 3. diversis <reg orig="locîs" TEIform="reg">locis</reg>. Cardinalis porro Bellarminus, lib. cit. 3. de Officio Principis Christiani, non fere usquam dissentit his: ex Aeneae Sylvii historia Bohemica, cap. 14. et Caesaris Baronii tomo X. etc. Vitam S. Wenceslai contexens. Drahomiram interim, una cum curru, et iis, qui simul vehebantur, absorptam <reg orig="humô" TEIform="reg">humo</reg>, asserit cap. 15. Bellarminus. Czechorodius
<pb id="s555" n="553" TEIform="pb"/>
vero, nullorum meminit assidentium; ac ne quidem vel unius pedisequae. qui suam tamen historiam deduxit, e rerum Bohemicarum, <reg orig="vetustîs" TEIform="reg">vetustis</reg> aeque recentioribusque Scriptoribus-<reg orig="accuratîs" TEIform="reg">accuratis</reg>: nominatim, e Christanno, Boleslai Saevi (interfectoris Sancti Wenceslai) <reg orig="filiô" TEIform="reg">filio</reg>, Strachyquae fratre, Monacho <reg orig="Brzevvovensâ" TEIform="reg">Brzevvovensa</reg>, <reg orig="Benedictinô" TEIform="reg">Benedictino</reg>; <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg>, De Passione S. Wenceslai, patrui sui. Ex Archivo item <reg orig="vetustô" TEIform="reg">vetusto</reg> Capituli Metropolitane Pragensis: ubi Annus caedis eius ponitur, Christe Nati 939. Ex Hageckio quoque, et R. P. Bohuslao Balbino. Czechorodius praeterea Tetinum assidue appellat, illam S. Ludmillae sedem arcemve, quam Cardinalis Bellarmin. arcem Theynam, seu Teynam. Item, quem Borzivogium aut Borziwogium, Czechorodius, et alii, nominant; eum, Bohemiae Ducem, auctor Gloriae Universitatis Carolo-Ferdinandaeae vocat Borzivor: <reg orig="Encomiô" TEIform="reg">Encomio</reg> 1. pag. 1. et 2. (395) Haec, auctor Iournalis (qui rebus gestis interfuit) refert, (pag. 82. fin. et 83. usque ad med.) Ad diem 15. Novembris fastorum Gregorianorum. (396) Noricorum compositor, lib. 5. num. 73. (397) Pessinam vide, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg>. 3. pag. 383. fin. et 384. prino. (398) Adi Brachelii quoque testimonium, in annum 1634. parte 2.
<pb id="s556" n="554" TEIform="pb"/>
pag. 8. fin. et pag. 9. princ. (399) De his exprobrationibus, Comiti Turriano <reg orig="factîs" TEIform="reg">factis</reg>, tradit auctor Laureae, <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg> 4. pag. 358. col. 2. a princ. usque ad fin. per totum. Potuisset autem, bonus alioquin indole <reg orig="naturâque" TEIform="reg">naturaque</reg> Princeps, (ut et alibi iam, bis minimum, dixi,) Fridericus, nisi <reg orig="malîs" TEIform="reg">malis</reg> circumsideretur suasoribus, quiritari <reg orig="titulîs" TEIform="reg">titulis</reg> <reg orig="aliîs" TEIform="reg">aliis</reg>, longe potioribus, de Turriano, Comite Seniore. qui, si factus e Protestante Islebiano fuit Calvinismi strictioris sectator (ut eum describit Everhardus Wassenbergius, belli Bohemici pag. 25.) adeoque Pritanus, Britannicorum amulus; haud dubie fautor ipse quoque fuit, et approbator, Iconoclasmi, <reg orig="Decembrî" TEIform="reg">Decembri</reg> superioris anni Pragae facti; velut conici queat e Querelis, a Palatino <reg orig="depositîs" TEIform="reg">depositis</reg> in sinum Turriani, adversus Pelopium, hostem Iconoclasmi: sicut alibi superius dixi. Hoc enim Calvini discipulorum, et maxime Puritanorum, est proprium. Hortator item, et impulsor utique fuerit, illius Decreti, extreme Anti-papistici: quod auctore (ut dicebaetur) incitatoreque, <reg orig="impiissimô" TEIform="reg">impiissimo</reg> illo <reg orig="Abrahamô" TEIform="reg">Abrahamo</reg> <reg orig="Scultetô" TEIform="reg">Sculteto</reg>, sub huius ipsius anni 1620. principium, promulgaturus per Bohemiam Elector Palatinus fuerat. quo <reg orig="promulgatô" TEIform="reg">promulgato</reg>, plausum quidem daturi fuerant, Sculteto et Turriano
<pb id="s557" n="555" TEIform="pb"/>
innexi, Puritani: pulsuri vero <reg orig="regnô" TEIform="reg">regno</reg> Fridericum, citra controversiam ullam, Bohemi ceteraerum sectarum, acatholici; priusquam etiam Bavarus Dux, et Comes Bucquoius, ei pellendo, supervenirent. Fuit autem Decretum istud, De Ritibus sacris (immo vero, exsecratione <reg orig="dignîs" TEIform="reg">dignis</reg>,) per omnes Regni ecclesias, <reg orig="perpetuîs" TEIform="reg">perpetuis</reg> deinceps temporum aetatibus, observari <reg orig="iussîs" TEIform="reg">iussis</reg>; illi Berlinensi Brandeburgicorum anni 1614. multum affine; si non, in quibusdam, enormius, et <reg orig="invidiâ" TEIform="reg">invidia</reg> Palatinum <reg orig="insuperabilî" TEIform="reg">insuperabili</reg> depressurum: <reg orig="Turrianô" TEIform="reg">Turriano</reg> vero, <reg orig="Scultetôque" TEIform="reg">Scultetoque</reg>, Principis excusationi, vel tutelae, nihil profuturis. Refert illius Articulos, Simeon Kapihorskyus, in historia coenobili Sedlicensis: et ex eo, Illustrissim. Pessina, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. a pag. 354. per seqq.</p>
<p TEIform="p">Templorum Bohemiae Campanae tolluntor: ad Arcem Pragensem, omnes devehuntor.</p>
<p TEIform="p">Altaria lapidea (quippe, Papistarum opus) a fundamentis diruuntor. ligneae mensae substituuntor, <reg orig="nigrô" TEIform="reg">nigro</reg> <reg orig="pannô" TEIform="reg">panno</reg>, ad solum
<pb id="s558" n="556" TEIform="pb"/>
usque defluente, tectae; sindone vero, cum Cena fit.</p>
<p TEIform="p">Imagines omnes, tam Christi, quam Deiparae, Sanctorumque, et picturae qualibet aliae templorum, (utpote, a Papistis excogitata Idololatria,) exstirpantor.</p>
<p TEIform="p">In Synaxibus, hostiae <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>, Panis dator, vel orbicularis placenta, in oblongas discissa partes. hinc, partem sibi quisque tollito. Similiter et de Calice, suam quisque partem bibito.</p>
<p TEIform="p">Pro Calicibus aureis, argenteisve, Crateres lignei, <reg orig="tornô" TEIform="reg">torno</reg> ducti, sufficiuntor.</p>
<p TEIform="p">Sacerdotum, in templis usurpari solitae, vestes, Albae, Casulae, superpellicea, vexilla,
<pb id="s559" n="557" TEIform="pb"/>
lucentes in altaribus cerei: genuflexionum, coram altaribus, reverentia; Crucis, post benedictionem, expressio, ceu res Papisticae, tolluntor, omittuntor. Fontes baptismales, per ecclesias, funditus deiciuntor. pelves ex aere, vel <reg orig="stannô" TEIform="reg">stanno</reg>, substituuntor. Sanctissimae Trinitatis Imago, nec pingitor ullo <reg orig="modô" TEIform="reg">modo</reg>, neque sculpitor. Catechismi doctrinae universa, commutator in Decalogum: cuius Praeceptum princeps esto, Fuga sculptilium: postremum vero, Noni Decimique praecepti consociatio. In tractatu De Fide, ac Cena, ubi antehac ea legebantur verba, Est verum Corpus, et Sanguis, Domini
<pb id="s560" n="558" TEIform="pb"/>
nostri IESU Christi, omittuntor ista deinceps: ac dicitor, Est visibile Signum.</p>
<p TEIform="p">Pro suggestibus in posterum, non Evangelia, nec Apostolorum epistolae, sed Biblia vetera, vel libri Prophetarum, explanantor; aut explanationis argumentum praebento.</p>
<p TEIform="p">Confessio, secretam ad aurem fieri solita, eliminator: sed, ore ad os loquente, vel <reg orig="scriptô" TEIform="reg">scripto</reg>, peccatorum numerus recensetor.</p>
<p TEIform="p"><reg orig="Auditô" TEIform="reg">Audito</reg> IESU nomine, nec genuflectitor (perinde, quasi Paulus flecti vetet, cum dicit, omne genu flecti,) neque caput aperitor, nec frons, et vultus, inclinantor. Est enim (inquit, pro aurea et Achillea rationum
<pb id="s561" n="559" TEIform="pb"/>
ratione,) EST ENIM IDOLOLATRIA.</p>
<p TEIform="p">Ex his, ita constitutis, Articulis, si successum nacti suum forent, Primus quidem Turnio, e tot nolarum grandium aeris Campani centuriis <reg orig="conflatîs" TEIform="reg">conflatis</reg>, tormenta bellica, castrorum in usum; Articuli vero ceteri, Sculteto, Magni Puritanorum DOCTORIS titulum; Friderico demum, Odii publici plaustra, ex omnibus undique Bohemiae terris, oppidis, <reg orig="paegîs" TEIform="reg">paegis</reg>, innumera invexissent. Saluti fuit Palatino tunc, Procerum-Regni, (et quidem plerorumque Acatholicorum) dissentientium, resistentiumque, validus, insuperabilisque, torrens. Retusum itaque, Civium quoque Praga <reg orig="minîs" TEIform="reg">minis</reg>; ac tandem, uti ferrum-hebes retrusum in vaginam suam, ita Decretum illud Scultetaeum, in latebras suas est; <reg orig="nullôque" TEIform="reg">nulloque</reg> promulgationis actu, vel ictu, evanuit. (400) Aeneidos 4. Maro. (401) Everhardus Wassenbergius, pag. 51. <reg orig="Paucîs" TEIform="reg">Paucis</reg>, inquit, mensibus. (402) Haec Bethlenio scribens Palatinus, apud Brachelium, pag. 38. post med. haud dubie Silesiis quoque, paullo ante, <reg orig="significârit" TEIform="reg">significarit</reg>: in praesentia adhuc illorum agens, aut in <reg orig="abitûs" TEIform="reg">abitus</reg> articulo constitutus: auctoritatis sibi
<pb id="s562" n="560" TEIform="pb"/>
stabiliendae, reparandaeve, <reg orig="gratiâ" TEIform="reg">gratia</reg>. (403) Ioannes Cluverus, <reg orig="epitomês" TEIform="reg">epitomes</reg> pag. 786. col. 2. post princip. et Abrahamus Saurus, de Urbibus, <reg orig="titulô" TEIform="reg">titulo</reg> Segeburg, et Sigeberga. Accidit autem haec, ad Danum, profectio, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 1621. die 28. Februarii. (404) Nicol. Rittershusius, <reg orig="Tabulâ" TEIform="reg">Tabula</reg> <reg orig="genealogicâ" TEIform="reg">genealogica</reg>, de Palatinis Electoribus: in Frid. V. (405) Quae de Friderico Palatino narrata sunt, ab eius, e Bohemiae terris, abitu: ea, praeter Auctores, qui in procursu narrationis adducuntur (in Notis praesertim, ac Testimoniis,) firmantur <reg orig="hîs" TEIform="reg">his</reg> praeterea, quae sparsim, quaeque continuate, refert etiam Nicolaus Bellus, lib. 4. Laureae, <reg orig="diversîs" TEIform="reg">diversis</reg> <reg orig="locîs" TEIform="reg">locis</reg>: a pagina potissimum 347. col. 1. med. <reg orig="Paginâ" TEIform="reg">Pagina</reg> item 348. col. 2. ad fin. Pag. 349. Pag. 350. col. 2. post princip. Pag. 353. usque ad pag. 356. et rursus, <reg orig="paginâ" TEIform="reg">pagina</reg> 358. et pag. 359. etc. (406) Auctor Iournalis, nominat locum hunc Brschibran: tabulae, Przibran. (407) Eruitur hoc, partim e Nicolao Bello, l. 4. Laur. pag. 345. col. 1. fin. partim, ex auctore Iournalis pagult. (408) Auctor Laureae, lib. 4. pag. 345. col. 1. fin. etc. (409) Tit. Livius, lib. 27. multo ante fin. (410) Lib. 1. Reg. cap. 15. versis 12. (411) Genes. cap. 46. v. 30. (412) Oratio devotissima Ecclesiae, pro Dominica VI. post
<pb id="s563" n="561" TEIform="pb"/>
Pentecosten posita (413) Natus etenim Maximilianus, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> Saeculi superioris 73. die 17. Aprilis; rediit <reg orig="Pragâ" TEIform="reg">Praga</reg> Monachium, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> Saeculi sequentis XX. die 25. Novembris. Vide, et expende, Genealogiam DUCUM Bavaeriae Rittershusianam.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.02" n="2" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>SUBNOTATIO.</head>
<p TEIform="p">IN procursu Operis huius, quod LEO GALEATUS inscribitur, sub ipsum Bohemiae intrandae procinctum, declaravi; Me residuum narrationum Expeditionis illius, propter scriptores, in multis dissonos, plerumque stabiliturum deinceps auctoritate fideque DIARII Castrensis illius, quod a Pugna Pragensi proxime, <reg orig="recentîque" TEIform="reg">recentique</reg> re, vulgatum <reg orig="typîs" TEIform="reg">typis</reg> <reg orig="exîsset" TEIform="reg">exisset</reg>; eorumque esset assensu probatum, qui Res vel ipsi gesserant, vel gestis interfuerant.</p>
<p TEIform="p">Adieci tamen, Siquid interim et aliorum aliunde monimentorum, in manus forte venturum esset, ex quo labor hic noster, aut lucis aliquid acciperet, ad cognitionem maiorem: aut firmamentum, ad testimonii pondus: id me nequaquam praeteriturum.</p>
<p TEIform="p">Accidit autem feliciter; ut, post illa sic scripta depactaque, cum ego compositione <reg orig="meâ" TEIform="reg">mea</reg> iam ad tri-urbem accederem, DUCI Bavaro sese dedituram; indidem, hoc est, <reg orig="Pragâ" TEIform="reg">Praga</reg>, prorsus inopinus, immerensque, donum acciperem,
<pb id="s564" n="562" TEIform="pb"/>
<reg orig="aurô" TEIform="reg">auro</reg> quantovis mihi pretiosius: non sine litteris Amicissimi cuiusdam alterius, in quibus, Octobris die VI. <reg orig="datîs" TEIform="reg">datis</reg> anno 1676. scriptum erat, Porrigi mihi materiam impinguandi Septennia mea; siquid aptum continere videretur volumen istud, ad me <reg orig="Pragâ" TEIform="reg">Praga</reg> missum Ambergam. Erat autem (ut inscribitur, ac reipsa se praestat,) PHOSPHORIIS; seu, Stella Matutina, Septem Radiorum; Sanctae nimirum Metropolitanae Pragensis Ecclesiae Maiestas, et Gloria. Voluminis istius accuratus, is idem, qui Doni quoque dignabundus, Auctor, superioribus an~îs Prodromi Moravo-graphiae; mox, et Ucalegontis, nunc autem, <reg orig="hôc" TEIform="reg">hoc</reg> ipso tempore, Moravici Martis, percelebris editor, est,</p>
<p TEIform="p">Illustrissimus et Reverendissimus Dominus, Dom: Thomas Ioannes Pessina, de Czechorod, Dominus in Oborzisstie; Episcopus Samandriensis: Sanctae Metropolitanae Ecclesiae Pragensis Decanus, Officialis; Canonicus Litomericensis, et Wissehradensis: Sacrae Caesareae Regiaeque Maiestatis Consiliarius, Sacrique Lateranensis Palatii Comes.</p>
<p TEIform="p">Huius Primatis tanti, tam liberaliter oblatae munificentiae, continuo, non parcius ego, neque pudibundius, indulgere, meam in ream, coepi; quam Erisichthon esuritor, paratis ad manum epulis: laborisque mei maciem, uti fueram invitatus, saginare conatus sum: crebrius unum Pessinam Illustrissimum ad Testimonia, quam omnes alios collectim, vocando. Feci vero tanto promptius, quanto reconditiora, quam in plerisque fere ceteris, apud eum (quippe, locis iis, et arci regiae, Bohemicisque tabulariis,
<pb id="s565" n="563" TEIform="pb"/>
viciniorem) inveni. Delibavi (fateor) et vero depastus quoque sum large, Phosphorum, rore <reg orig="matutinô" TEIform="reg">matutino</reg> dulce succulentum. Nec plagium tamen feci: quia non nolenti.</p>
<p TEIform="p">Siquid aliud autem, in huius Vireti defloratione, deliqui: totum peccatum meum, sed (ut spes est) adhuc ad veniae meritum, istud est, in Phosphorum Czechorodianum: In iis, quae mei fuerunt argumenti, licet alienae tamen segetis, exercui falcem. Ex Opere Magno, feci Parvum: e copioso, contractum: e Trogo, Iustinum: e manipulorum acervo divite, Spicilegium.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.03" n="3" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>METRUM. Anni 1620. PROELIUM AD PRAGAM. <reg orig="Octavâ" TEIform="reg">Octava</reg> Novembris, et Sollemnitatis Omnium Sanctorum.</head>
<lg met="dist" org="uniform" sample="complete" TEIform="lg" part="N">
<l TEIform="l" part="N">AUREUS ille Dies, causae melioris Amori,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">FERREUS idem Odiis Caesaris, ortus erat.</l>
<l TEIform="l" part="N">Omnia Romulei clamabant pulpita mundi,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Reddite Caesaribus, reddite iura, DEO!</l>
<l TEIform="l" part="N">Sola Libussaeae (1) rabies interrita Troiae,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Atridis Helenam reddere, Seque, negat.</l>
<l TEIform="l" part="N">Ergo, <reg orig="animîs" TEIform="reg">animis</reg> <reg orig="armîsque" TEIform="reg">armisque</reg>, alacres, et in omnia prompti,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Boicus hinc miles, Belgicus (2) inde, fremit:</l>
<pb id="s566" n="564" TEIform="pb"/>
<l TEIform="l" part="N">Collectique <reg orig="unîs" TEIform="reg">unis</reg>, <reg orig="diversô" TEIform="reg">diverso</reg> ex aequore, <reg orig="campîs" TEIform="reg">campis</reg>,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Magnanima, ad Pragae limina, castra locant.</l>
<l TEIform="l" part="N">MONS urbeni medius Boiis dirimebat ab armis;</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N"><reg orig="Acclivî" TEIform="reg">Acclivi</reg>, ac properas spes remorante, situ:</l>
<l TEIform="l" part="N">Olim Albus, sed atroce ruber mox Marte futurus:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Huius stant <reg orig="summô" TEIform="reg">summo</reg> Zecchica (3) signa, <reg orig="iugô" TEIform="reg">iugo</reg>.</l>
<l TEIform="l" part="N">Deteriora tenent, nec scandi mollia, Nostri.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Sed, CUPIDIS pare sunt mollia, dura <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg>.</l>
<l TEIform="l" part="N">Iamque ambo adversis, in utramque calentia sortem,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Agmina, constiterant frontibus, atque Duces.</l>
<l TEIform="l" part="N">MAXIMUS hinc, Bavari Caput agminis, AEMILIANUS,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Belgica Bucquoiae mensque vigorque <reg orig="manûs" TEIform="reg">manus</reg>.</l>
<l TEIform="l" part="N">TURNIUS ast illic, animaeque Hollachius altae, (4)</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Ac gemini (armipotens nomen!) ANHALTIADAE.</l>
<l TEIform="l" part="N">Consona proludunt ingentibus OMINA pugnis, Plerumque: ac Factum vix sine vate venit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Pes nondum collatus erat; geminaeque supenstes.</l>
<l TEIform="l" part="N">Horae meta ibat: iam <reg orig="tremuêre" TEIform="reg">tremuere</reg> pedes.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Iam, coniurata <reg orig="insolitô" TEIform="reg">insolito</reg> castra icta pavore,</l>
<l TEIform="l" part="N"><reg orig="Arcanôque" TEIform="reg">Arcanoque</reg> labant marcida crura metu.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Nec Terrae fuit haec (quamvis tunc, credere quidvis,</l>
<l TEIform="l" part="N">Indeclinati suasit imago mali,)</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Sed genii formido tui, mala Causa; brevisque</l>
<l TEIform="l" part="N">In casum Solii, prona, tremensque, fuga.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">CAESARIS at quanto melior de partibus oscen,</l>
<l TEIform="l" part="N">Audei Victricis promere signa <reg orig="manûs" TEIform="reg">manus</reg>?</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Verdugaei ingens vexilli o cuspide flamma</l>
<l TEIform="l" part="N">Surgit; et, accensus militis inde calor.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Adde, Teresiadae, Carmeli a vertice, mystae</l>
<l TEIform="l" part="N">Ad pugnam stimulos, vaticinamque fidem:</l>
<pb id="s567" n="565" TEIform="pb"/>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Adde, animos Boii ingentes, constigere certi,</l>
<l TEIform="l" part="N">(Si vel cunctorum langueat Ira ducum)</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Hostilique SACRUM iugulo defigere FERRUM, (5)</l>
<l TEIform="l" part="N">Quod Vaticani miserat Ara PATRIS.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Adde, alia, atque alia, <reg orig="eventûs" TEIform="reg">eventus</reg> ostenta Secundi:</l>
<l TEIform="l" part="N">Omnia sed supra est omina, Causa BONA.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Ergo; Tubas! inflate tubas! (ait) accipe signum,</l>
<l TEIform="l" part="N">Miles: et, Armorum praesicle, vinco, DEÔ!</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Continuo, cava signa canunt. it tessera pugnae,</l>
<l TEIform="l" part="N">Ignota Aonidum, SANCTA-MARIA, choris;</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Sed Caelo, et Boio, et Latio nottisima nostro.</l>
<l TEIform="l" part="N">Vocibus his, animos iuncta et Imago facit:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Primam pone aciem, ac Mediam, celeberrima sindon</l>
<l TEIform="l" part="N">VIRGINIS, e Phrygia forma micabat acu.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">SOL rapidus, caeli medium superaverat axem;</l>
<l TEIform="l" part="N">Quippe, tagi propior, quam tibi, Cydne, (6) vadis:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N"><reg orig="Concinuêre" TEIform="reg">Concinuere</reg> tubae; <reg orig="conclamavêre" TEIform="reg">conclamavere</reg> phalanges;</l>
<l TEIform="l" part="N">Mista equitum ardebant agmina, mista pedum.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Undique fulmineas tempestas aenea mortes,</l>
<l TEIform="l" part="N">Et tonitra, ac flammas sparserat, atque metum.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Stat generosa acies. dextrum Bucquoia <reg orig="virûm" TEIform="reg">virum</reg> - vis</l>
<l TEIform="l" part="N">Cornu acuit; laevum Tillia frena regunt.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">At medias legionum arces, Agamemnone <reg orig="magnô" TEIform="reg">magno</reg></l>
<l TEIform="l" part="N">Fortior, altus <reg orig="equô" TEIform="reg">equo</reg> praepete, BOIUS habet.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">DIFEICILES magnis aditus sunt rebus. in aequo</l>
<l TEIform="l" part="N">Martis utrimque diu pendula-libra stetit:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Post, nutare Aquila, et, <reg orig="trepidîs" TEIform="reg">trepidis</reg> imbellior <reg orig="alîs" TEIform="reg">alis</reg>,</l>
<l TEIform="l" part="N">Vergere, Anhaltini turbine pressa globi.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Preineraea phalanx, capto duce, moxque cohortes,</l>
<l TEIform="l" part="N">Tieffenbace, tuae, turbida signa sequi:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">(Nec dare terga tamen, quantum, pellente <reg orig="Cosaccô" TEIform="reg">Cosacco</reg>,</l>
<l TEIform="l" part="N">Mox Panno, aut <reg orig="sociâ" TEIform="reg">socia</reg>, Zecchica castra, <reg orig="fugâ" TEIform="reg">fuga</reg>.)</l>
<pb id="s568" n="566" TEIform="pb"/>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N"><reg orig="Restituêre" TEIform="reg">Restituere</reg> Aquilam Galeati immota Leonis</l>
<l TEIform="l" part="N">Robora; et, <reg orig="ingentî" TEIform="reg">ingenti</reg> Tillius ore, tonans:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Quo, pavidi? quo deinde, equites? Via fortibus Una est,</l>
<l TEIform="l" part="N">In mortem! in pugnam! State! referte gradum!</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Ista simul: Simul e dextrae, quam legerat, Alae</l>
<l TEIform="l" part="N">Turbine, quingentos expedit acer equos.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">CRAZIUS his ductor: (vellem, hunc sibi semper eundem</l>
<l TEIform="l" part="N">Mens bona <reg orig="servâsset" TEIform="reg">servasset</reg>!) Fussa, viamque, facit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Ocius et <reg orig="iaculîs" TEIform="reg">iaculis</reg>, et agetibus aequora <reg orig="nimbîs" TEIform="reg">nimbis</reg>,</l>
<l TEIform="l" part="N">Rumpit Anhaltinos fulmen equestre globos:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Victoresque fugat, victosque redire fugatos,</l>
<l TEIform="l" part="N">Cogit: et hostiles grandinat inter equos.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Sternendo haec via prima hosti. fugit Hungarus: instat</l>
<l TEIform="l" part="N">Sarmata (7), qui valles, arvaque, caede tegit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Quod gladio superest, <reg orig="spoliîs" TEIform="reg">spoliis</reg> tardum agmen, et armis,</l>
<l TEIform="l" part="N">Haurit <reg orig="inexplicitîs" TEIform="reg">inexplicitis</reg> Wultava (8) vorticibus.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">HAEC inter, iam dudum Albo succedere Monti,</l>
<l TEIform="l" part="N">Inque hostem eniti, Ductor uterque iubet.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Crudescuno pugnae: gladiorum ferreus ardet</l>
<l TEIform="l" part="N">Horror; et hastarum splendet abena seges:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Pes pede, virque <reg orig="virô" TEIform="reg">viro</reg>, premitur; manus urget; et, <reg orig="unâ" TEIform="reg">una</reg></l>
<l TEIform="l" part="N">Clade, eques atque pedes, signaque et arma, natant.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">TANTI utrimque fuit, superare, aut perdere, Montem!</l>
<l TEIform="l" part="N">Sed, Montana domat cornua, Boia manus.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Deserit insessos formido Bohemica colles;</l>
<l TEIform="l" part="N">Victorique patent valla refracta <reg orig="pedî" TEIform="reg">pedi</reg>.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Hac hostes, illacque, volant: hac Boius, et illac,</l>
<l TEIform="l" part="N">Insequitur. Quidquid prendidit Ira, iacet:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Nec miserum trepidis Vivaria proxima letum</l>
<l TEIform="l" part="N">Depellunt (cicuris regia claustra ferae).</l>
<pb id="s569" n="567" TEIform="pb"/>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Nam, quisquis perfugit eo; vel inertia vincla,</l>
<l TEIform="l" part="N">Vel nigra indecori vulnere Fata, subit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Iamque adeo ex omni plana est Victoria Boiis</l>
<l TEIform="l" part="N">Cespite. Summa hostis caesus, et imma, tegit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Signa triumphales referunt hostilia dextrae,</l>
<l TEIform="l" part="N">Centum. Mille trahunt, castra opulenta, rotae.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Per campos Septena iacent, mordentia terram,</l>
<l TEIform="l" part="N">Milia. Moldaeus cetera gurges agit.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Ducuntur, manibus <reg orig="clementî" TEIform="reg">clementi</reg> fune <reg orig="revinctîs" TEIform="reg">revinctis</reg>,</l>
<l TEIform="l" part="N">Quos memorare, suut non sinit ordo, duces.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Praga, patet Bavaro: petit arva Silesia, pulsus</l>
<l TEIform="l" part="N">Dux-Rheni. (haec maestae prima stativa fugae)</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Inde, <reg orig="Pretislaiâ" TEIform="reg">Pretislaia</reg> Berlinum, ac Cimbrica libans</l>
<l TEIform="l" part="N">Hospitia; ad Vahalim flectit, et arva Mosae.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Hiberna haec, profugo. Tum, Rotterodamia (9) vectus</l>
<l TEIform="l" part="N">Per strata, ad latebras, nobilis Haaga, tuas:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Inde, alio atque alio, volitat. quem si usque sequaris</l>
<l TEIform="l" part="N">Carmine; deficies, <reg orig="claudô" TEIform="reg">claudo</reg> (Elegia) pede.</l>
</lg>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.04" n="4" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>TESTIMONIA, ac NOTAE.</head>
<p TEIform="p">(1) Pragae. quam, a Primislao duce cinctam aggere muroque, Libussa, ducis uxor, et <reg orig="Virô" TEIform="reg">Viro</reg> nobilior, velut ipsa conditrix, nominavit: et, quasi Limen regni, <reg orig="suâ" TEIform="reg">sua</reg> <reg orig="linguâ" TEIform="reg">lingua</reg> PRAGAM dixit. Carol. Stephan. V. Praga; Bellus, et alii. (2) Bucquoianus; ab Alberto Archiduce, Belgarum Principe, Caesari submissus. (3) Bohemica: a Zeccho, gentis (ut nunc est) eo,
<pb id="s570" n="568" TEIform="pb"/>
tamquam coloniae, ex Illyricis terris deductore: sicut frater huius, Lechus, deductor suorum asseclarum in Poloniam fuit. (4) Anhaltinus etenim Princeps, Senior, in Bavari DUCIS exercitum, adhuc imparatiorem, et Monti subiectum, irruere certus; Hollachio Comiti, dissuadenti, contraque connitenti, cedere denique sustinuit: etsi facti postea saepe paenitens. Vide Boicum, Partis 3. lib. 5. num. 66. et, de paenitudine, Illustrissimum Pessinam, Phosphori <reg orig="Radiô" TEIform="reg">Radio</reg> 3. pag. 374. post med. (5) De Gladio, quem, a so benedictum, misit Maximiliano Paislus V. Pontif. Romanus, vide in Actis huius Anni 1620. Henricum Spondanum. (6) Cydnus, Orientis fluvius, in Cilicia: sicut Tagus, Occidentis, in Hispania. (7) Cosaccus, e Polonia missus, Caesari militatum. (8) Sic Bohemice vocatur Molda fluvius: et usurpatur istae vox, etiam ab historicis, ut, Ab auctoribus, apud Pessinam, in Actis Wenceslai IV. de B. Ioanne Nepomuceno, et Ioanneccio: aliisque sparsim. (9) Haec, de diversis aditis in fuga locis, ac provinciis, ordine Nicolaus Bellus tradit, in Laurea, libro 4. ad fin. et <reg orig="librô" TEIform="reg">libro</reg> deinceps 5.</p>
<pb id="s571" n="569" TEIform="pb"/>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.05" n="5" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>APOCOMMA II. Montis-Albi VIVARIUM, Cuiusmodi ferarum?</head>
<head>I.</head>
<p TEIform="p">REcte dicta VIVARIA sunt, loca clausa, quibus, seu per undas fluitantia; seu <reg orig="plumîs" TEIform="reg">plumis</reg> involuta, per auras vaga; sive gradientia per humum, animalia, dominorum deliciis asservantur; in vitae, tam suae, quam alienae, fructum.</p>
<p TEIform="p">Sed, reperti func tamen, quibus ista Vitae pascua, vel effectu rerum ipso, vel ex destinatione certe, nutrirent mortem; aliis, naturae: quibusdam, ut minimum, Civilem. Hoc Mosci, patrum nostrorum <reg orig="memoriâ" TEIform="reg">memoria</reg>, senserunt, in emissis in se, crudelitate Basilidae Ducis, <reg orig="ursîs" TEIform="reg">ursis</reg>. Sensisset, ni Caesar Octavianus <reg orig="intersilîsset" TEIform="reg">intersilisset</reg>, apud Senecam (1) Vedii Pollionis ad cyathos puer; <reg orig="crystallô" TEIform="reg">crystallo</reg> <reg orig="fractâ" TEIform="reg">fracta</reg>, cibus muraenis futurus. Expertus item est, in circumcluso moenibus roborario, (2) viginti passuum milibus <reg orig="spatiosô" TEIform="reg">spatioso</reg>, vitae Civilis imminutionem, <reg orig="iacturâ" TEIform="reg">iactura</reg> libertatis obsignatam,
<pb id="s572" n="570" TEIform="pb"/>
rex Celtarum; ad <reg orig="Ticînum" TEIform="reg">Ticinum</reg> urbem, a Carolo V. comprehensus, et abductus. (3)</p>
<p TEIform="p">Sed interest, Haec genera Saltuum clausorum quaenam genera ferarum incolant, ad Instrantium ea, vel oblectamentum; vel perniciem, aut periculum. Sunt enim animalium diversorum genii diversi. Sunt <reg orig="aliîs" TEIform="reg">aliis</reg> alia ferociora: sunt alia, mansuetis, et cicuribus, propiora, paeneque domestica. pusillus autem grex, et, <reg orig="ramosîs" TEIform="reg">ramosis</reg> cornibus conspicua corpora, plerumque meticulosiora: quorum animus, aut nullus, aut in pavore semper natans. Aliae demum animantes, foris, et ad ostentationem solam, minaces; intus trepidae, non minus, quam sciuri nemorales; ad talitri sonitum in avia fugaces.</p>
<p TEIform="p">Prolusionem porro diversitatis huius expressisse mihi iam olim, Romanorum eruditissimus, Marcus Terentius Varro, videtur, haud inelegantem. Cuius proin afferri, quin immo potius et adnumerari, dicta; Coronidem laboris huius, et respiraculum, in loco temporeque censemus.</p>
<p TEIform="p">Sunt autem illius, in libro de Re rustica <reg orig="tertiô" TEIform="reg">tertio</reg>, capite <reg orig="decimô" TEIform="reg">decimo</reg> <reg orig="tertiô" TEIform="reg">tertio</reg>, verba scriptoris domestica: Quintique licet Hortensii mutuata
<pb id="s573" n="571" TEIform="pb"/>
triclinium, et Axii personam induta; revera tamen, <reg orig="suîs" TEIform="reg">suis</reg> a natalibus, Varroniana; Varronisque Latinitas.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.06" n="6" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>II.</head>
<p TEIform="p">Apud Quint. Hortensium (inquit Axius) cum in agro <reg orig="Laurentî" TEIform="reg">Laurenti</reg> essem, ibi istud magis <foreign lang="GR" TEIform="foreign">tragikw=s2</foreign> fieri vidi. Nam Silva erat (ut dicebat) supra quinquaginta iugerum <reg orig="maceriâ" TEIform="reg">maceria</reg> septa: quod non leporarium, sed <foreign lang="GR" TEIform="foreign">qhriotrofei=on</foreign>, appellabat. Ibi erat locus excelsus; ubi, <reg orig="tricliniô" TEIform="reg">triclinio</reg> <reg orig="positô" TEIform="reg">posito</reg>, cenabamus. Quintus (puta, Hortensius,) Orphea vocari iussit. qui, cum eo venisset, cum stola et <reg orig="cicharâ" TEIform="reg">cichara</reg>, et cantare esset iussus; buccinam inflavit. ubi tanta circumfluxit nos cervorum, aprorum, et ceterarum quadrupedum, multitudo; ut non minus formosum mihi visum si spectaculum, quam in Circo Maximo aedilium, sine Africanis bestiis cum fiunt venationes. Haec Varro.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.07" n="7" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>III.</head>
<p TEIform="p">Varronem (quantum haec indicant) in Hortensiano Laurentino, duo prae ceteris oblectabant. Amoenitas, ex umbrosa silva. Quadrupedum item, ad Orphei personati buccinam perceptam, promiscuus confluxus. Horum utriusque delectabilium, infuit aliquid et Stellato Montis Albi, supra Pragam, <reg orig="theriotrophîo" TEIform="reg">theriotrophio</reg>.</p>
<pb id="s574" n="572" TEIform="pb"/>
<p TEIform="p">Primum enim, Mons ipse, tametsi <reg orig="solô" TEIform="reg">solo</reg> (velut ex oculatis testimoniis alibi dixi) magnam partem <reg orig="scrupeô" TEIform="reg">scrupeo</reg>, <reg orig="confragosô" TEIform="reg">confragoso</reg>, <reg orig="soveîs" TEIform="reg">soveis</reg> ac <reg orig="verrucîs" TEIform="reg">verrucis</reg> <reg orig="asperatô" TEIform="reg">asperato</reg> (4). <reg orig="suô" TEIform="reg">suo</reg> tamen in supercilio suburbanam habet Regiam, cui saltus (inquit is, qui spectavit,) adiacet, eleganter, et non <reg orig="maceriâ" TEIform="reg">maceria</reg> duntaxat, obseptus. Ferarum is saltus est: cuius delicias, quamdiu Pragae desedit, haud displicuisse Friderico Palatino, complures <reg orig="observârunt" TEIform="reg">observarunt</reg>: cum is, ad diffundendum a curis animum, per Ratschini declivia, vicumque Pohorzelicensem, pedester, ac, non nisi pedisequorum-aliquot subsequente <reg orig="ministeriô" TEIform="reg">ministerio</reg>, de cetero, paene solitarius, ad clausum illud ferarum lustrum, perquam frequenter prodeambularet. (5) Iuvabat eum, in aestu frequentiae Senatorum suorum sudantem, pompae contemptrix, quies.</p>
<p TEIform="p">Quod autem, <reg orig="locô" TEIform="reg">loco</reg> <reg orig="secundô" TEIform="reg">secundo</reg>, spectat ad Hortensianum belluarum, <reg orig="inflatô" TEIform="reg">inflato</reg> semel <reg orig="cornû" TEIform="reg">cornu</reg>, concursum, ac coetum: in ALBI quoque MONTIS suprema planicie, <reg orig="superciliôque" TEIform="reg">supercilioque</reg>, non per omnia dissimile, gestum quidpiam est, <reg orig="Horâ" TEIform="reg">Hora</reg> pugnae: quando, non buccinae, sed tubarum Boicarum, ac lituorum Caesaris, invalescente clangore, bipedum, in
<pb id="s575" n="573" TEIform="pb"/>
peditibus; quadrupedum, in equis, sessore <reg orig="nudatîs" TEIform="reg">nudatis</reg>: sesquiquadrupedum, in alariis, adhuc incolumibus, multitudo praegrandis, unum celeriter in Saltum stellati Vivarii, quo mortem effugeret, convolavit. Aliquot illic milia (dum adhuc in Arce regia Pragae Palatinus rerum exitum opperiretur) in solo Stellari nemore, vitae veniam a Maximiliano, precibus <reg orig="operâque" TEIform="reg">operaque</reg> caduceatoris, illi supplicantis, <reg orig="impetrâsse" TEIform="reg">impetrasse</reg>; Constant: Peregrinus, apud Boicorum scriptorem novissimum, (6) auctor est. Quos omnes in unum illuc cumulum fuga compulit; metu Boici, vel Eburoinici ferri, trepidantibus instantis, incitata.</p>
<p TEIform="p">Maioremne tu putes illuc Leonum tunc, aut pardorum, convenisse turbam; quam, cornua cristasve gerentium, capitum? aut, antra circumspicientium, cuniculorum? Et <reg orig="unâ" TEIform="reg">una</reg> tamen <reg orig="Horâ" TEIform="reg">Hora</reg> prius, Omnes hi, cum ceteris humi stratis, feroces animorum (quos non hahebant) ostentatione, minacesque <reg orig="verbîs" TEIform="reg">verbis</reg>, pavore <reg orig="dissimulatô" TEIform="reg">dissimulato</reg>, rugierant. Stabant autem, cum trepidis his, eorum quoque factionis nonnulli; qui, nuper admodum, per Solmensem, LEONI GALEATO mandare non timuerunt, in hanc fere formam:
<pb id="s576" n="574" TEIform="pb"/>
Volumus, ut, quodcumque Caesari praescribimus, id, expediente te, Duas post Lunas, in effecto sit. (7) Hi nunc, capite <reg orig="cernuô" TEIform="reg">cernuo</reg>, mutiebant.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.08" n="8" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>TESTIMONIA, et NOTAE.</head>
<p TEIform="p">(1) <reg orig="Librô" TEIform="reg">Libro</reg> 3. de Ira, cap. 40. (2) Hadriaeno Iunio, cap. de Terrae etc. vocabulis, ex Agellio, est, Ferarum vivarium, robusteorum asserum <reg orig="septô" TEIform="reg">septo</reg> clausum. an, a multa illic roborei generis arbore? (3) Multi passim id tradunt: Inter eos, et Saurius, de Urbibus. V. Pavia. pag. 12. (4) Boicus, Pariis 3. pag. 76. libri 5. num. 57. (5) Simeon Kapihorsky, in historia monasterii Sedlicensis, <reg orig="annô" TEIform="reg">anno</reg> 16 19. apud Illustrissim: Pessinam, Phosphori Rad. 3. pag. 354. (6) Apud Boicum, Part. 3. pag. 78. libri 5. num. 63. fin. numeri. (7) De hac adversariorum Caesaris insolentia, conditionem cum minis ponente, egi, Septennii III. anno 1619. a pag. 390. usque ad 392.</p>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.09" n="9" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>METRUM.</head>
<lg met="dist" org="uniform" sample="complete" TEIform="lg" part="N">
<l TEIform="l" part="N">SI verum mihi fama refert, et cana vetustas;</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N"><reg orig="Hîc" TEIform="reg">Hic</reg> Cephali, (1) <reg orig="hîc" TEIform="reg">hic</reg> regnum Melanionis, (2) erat:</l>
<l TEIform="l" part="N"><reg orig="Sylvicolûmque" TEIform="reg">Sylvicolumque</reg> dabat nutrix domus armentorum,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Quam libet immiti milia tecta Ferae.</l>
<pb id="s577" n="575" TEIform="pb"/>
<l TEIform="l" part="N">Haec olim. At, Boii postquam rugire Leones,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Coeperuntque Aquilae clangere Caesareae;</l>
<l TEIform="l" part="N">In sua quadrupedes <reg orig="remigrârunt" TEIform="reg">remigrarunt</reg> lustra colonae:</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Huc bipedum retulit se fugitiva cohors.</l>
<l TEIform="l" part="N">Ecquarum fuerint haec quondam Septa ferarum?</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Cervorum? aprorum? tigridis? anne caprae?</l>
<l TEIform="l" part="N">Dicere, non habui. Postquam fugis, hostis; habebo.</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Quae Vivaria erant, nunc Leporaria (3) sunt (4).</l>
</lg>
</div2>
<div2 id="BiLA.06.10" n="10" type="chapter" org="uniform" sample="complete" TEIform="div2" part="N">
<head>NOTAE.</head>
<p TEIform="p">(1) Princeps hic erat iuventutis Graecanicae; filius Deionei. qui, venationum studiosus, uxorem Procrin, inter fruteta latitantem, seque commoventem, <reg orig="iaculô" TEIform="reg">iaculo</reg>, per errorem, traiecit; feram ratus. de qua narrat Naso, lib. 7. Metamorphoseon. Fuit autem ea, filia Erichtei, regis Athenarum. (2) Melanion, alio nomine, Hippomenes; venationi, silvis, et <reg orig="cursûs" TEIform="reg">cursus</reg> certamini, deditus; Atalantae virginis syndromus, et astu victor. Naso, lib. 10. metamorphos. (3) Vide Apocommatis huius numerum 2. e Varrone, v. 5. De Multitudine porro, e proelio Montis-Albi fugientium in saltum Stellati <reg orig="sccessûs" TEIform="reg">sccessus</reg>; praeter alios, memorat etiam Nicol. Bellus, lib. 4. pag. 456. (4) Qui <reg orig="Monosyllabô" TEIform="reg">Monosyllabo</reg>, (claudente Pentametron, Elisione non <reg orig="praeviâ" TEIform="reg">praevia</reg>,)
<pb id="s578" n="576" TEIform="pb"/>
<reg orig="hîc" TEIform="reg">hic</reg> offenditur: is cum Q. Catulo prius transigat, Epigrammate 77. vers. 7. et 8. sic canente.</p>
<lg met="dist" org="uniform" sample="complete" TEIform="lg" part="N">
<l TEIform="l" part="N">Nam, quaecumque homines bene cuiquam, aut dicere possunt,</l>
<l rend="indent" TEIform="l" part="N">Aut facere, haec a te dictaque, factaque, sunt.</l>
</lg>
</div2>
<closer TEIform="closer">
Leonis Galeati FINIS.
<pb id="s579" n="577" TEIform="pb"/>
<gap desc="errata-list" TEIform="gap"/>
</closer>
<pb id="s580" n="578" TEIform="pb"/>
</div1></body></text>


</TEI.2>
