Regeln fuer die Texterfassung 03/2001
not necessary
Unde nos facit O, cognoscas sic numerando. seu ut habet Ugutio: O, numerum gestat, qui nunc undecimus extat.+
in superscriptione cantilenae, figuram sui in ore cantantis ordinat.+
ob eminentiam, inquit Camdenus in Hiberniae descriptione.+
male audire. Vide Abaudire.+
Oba, genus calicis, Ugutioni et Joanni de Janua: nappo Italis. Gloss. Anglo-Sax. Aelfrici: Caupus, vel Obba, Cuppe. Jo. de Garlandia in Synonymis:+
obedientiam injunguntur, vel conferuntur, adeo ut ipsum munus Abbatis Obedientia sit, et ita appelletur a Gregorio VII. PP. lib. 1. epist. 32. et ab Udalrico lib. 3. Consuetud. Cluniacens. cap. 1.+
Obedientia
exercitalis. Capitulare 3. an. 811.+
Oblata, Oblia.#
Concludere, circumdare. Papias.#
Turpisludus, impudicus, Papiae, qui infra eadem verba habet in Obsicus.#
obiterque virgo defuncta est. Ita rursum p. 585. 859.#
Obesta beoColostrum: B
celeriter, in Gloss. Regio MS. cod. 1197. pro obiter.#
Obit. Charta willelmi Betuniensis Domini an. 1197.+
oblata, seu hostia. Ordo Romanus: Et ponit Pontifex oblationem in loco suo, et Archidiaconus calicem juxta eam.+
Offertorium, vas scil. oblationibus ferendis idoneum. Bernard. Mon. in Consuetud. Cluniac. MSS. c. 52.+
offerre, qui tributa infetunt, apud Ammianum lib. 19. ut suscipere, quia ea colligunt.#
Quadragintariae.#
qui se ac sua, vel majorem partem bonorum suorum sine fraude ac dolo Monasteriis ipsis sponte ac libere obtulerunt, ut est in epistola Bonifacii VIII. PP. an. 1296.+
Contradicere, vel contra leges venire, circummittere. Oblegatum, injunctum mandatum. Papias, et Glossae antiquae MSS.#
Parceria.#
Oblita. Vide Oblata.#
Obligia, niAcromphalum, ni fallor, intelligit.#
Latere. Papias.#
Oblivium, Obliteratio.+
Mallum
Charta obnoxiationis, in Formulis antiquis, interdum spectat bona ipsa, interdum personas.+
Dipondium,
panis. Vide Panis.#
Operae.#
Carcerum custodes, in Glossis ad Legem Longob. lib. 2. tit. 55. §. 19.+
aenigma, Gl. Isid. (cod. Regio 1013. in Glossis MSS.)#
Obsecratio, oratio. obsecro, adoro. Papias: Obsecratio, preces, gratiarum actiones. Obsecrationes, inquit Rabanus lib. 2.+
sacrorum scriniorum, in l. 3. Cod. Th. de Proximis, etc. qui in scriniis operam navant, obsecundant, Scrinarii omnes.#
Obseptus, lib. Miraculor. S. Richarii sub fin: Amplius stupendum est, hominem Deo jam sociatum tantopere humanae infirmitatis compassionem habuisse, ut sola suorum ossium praesentia aegrotam erexerit, quam illum, qui quamvis sanctissimus, adhuc tamen carnis obseps, miseriis hominum -- trahebatur.#
Obseques, funerailles, quod pompas istas funebres famulorum et amicorum obsequia cohonestent. Petrus Chrysol. serm. 121.+
Observat adpostes ostii mei. Collatio Carthag. cognitione 1. Perendie, si praecipis, observabimus.+
caution: ostagius per sacramentum; in Epistolis Francicis tom. 4.+
Obsede. Victor III. PP. lib. 2.+
Obstetrix, quae corrupte - Obsetrix nuncupatur.#
obsidium, obsidatus, datio in obsidem, Gall. hostage. Gregorius Turon. lib. 2. hist. c. 15.+
obsidiae, insidiae, Wichbild. Magdeburgense art. 90. insidias, seu obsidia, stupra, domorum irruptiones, etc.+
Obsoleto, obtero vel inquino. Isidori Glossae, et Papias: Obsoletatus, inquinatus, pollutus. Tertullianus in Apologet. c. 5.+
Convivium: nam obsonia, i. panis. Ita Glossae MSS. ad Alexandr. Jatrosoph. Interdum capitur haec vox pro procuratione, seu convivio, quod vassallus domino debet.+
Obstination. Commianus Hibernus de Controversia Paschali: Vos enim estis caepita et oculi populi, qui si in errorem per vestram obstinatiam inducetur, reddetis stricto Judici rationem, etc.+
Estouper, quasi foramen stupa obducere. Iter Camerarii Scotici c. 39. §. 7.+
Pomerium a privatis operibus obtineri non oportebit. Utitur alibi, ut et Aggenus.+
hyemis, operis: Durae cervicis obtusitas, apud Auctorem de Disciplina Scholarium c. 1.#
accessus, oblatio, obventio. Arnulfus Lexoviensis in Epist. ad Alexandr. PP. p. 42.+
Cum detestabile sit et obvium rationi.#
objugare. S. Althelmus c. 17. Quem nefandis ulnarum gremiis procax obuncabat.#
occasiones bellorum vel aliarum necessitatum a dominis subditis imponebatur. Concilium Turonense VIII. c. 4.+
Quos in se occillare finit vix pendulus aer.#
Quoddam pondus habens dragmas 17. scrupulos. Sic Ugutio MS. Vide Acitabulum.#
Occiliata, terra Occata, seu quivis agri modus. Gloss. Gr. Lat. Occiliator. Occo, occilio, pastinor, pastino. Charta Lerinensis an. 1032. in Chronico Lerinensi part. 1. pag. 364.+
se rencontrer en quelque lieu.+
Aut ullum censum, vel ullum occursum, aut ullam redhibitionem ab ipsis accipere aut exactare praesumat.+
Ochia. Vide Olchia
Tabernarius. Ugutio. Sed legendum Cocistrio.#
Velum de Octapulo unum. Vide Quadrapolum
Octava dicitur, quod septem hi nostri dies mundani ad laborem pertinent: Dominusque noster in octava die ad aeternam resurrexit requiem. Hepidanus in Annal. an. 778.+
October, apud Flodoardum lib. 3. c. 3.#
novigildum, de qua voce supra, id est, mulcta irrogata reo, qua is rei furatae vel alia quavis ratione sublatae capitale octies restituere tenetur, in Capitulis ad Legem Alamannor. editis a V. cl. Steph. Baluzio c. 43.+
Oculo, video, prospicio.+
oeillere. Rigordus an. 1215.+
araneae, Tela araneae rotunda. Occurrit in Antidotario.#
Odaria saltare, in Fragmento Petronii.#
vetus,
divum, pro dium; Musium, pro Musivum.#
Odor, Ugutioni.#
Et odora canum vis. Liber Anglicus inscriptus Justice of peace: pag. 66.+
le Maistre, de Eccl. possess. et Petrus Marca l. 8. de Concord. Sacerd. et Imp. c. 18.+
Epistolae. Vita S. Sabae:
Vvestleed, Decimarum species in Flandria, de qua agunt Chartae an. 1371. et 1372. in Tabular. S. Quintini in insula fol. 45. 46.#
Offella, vel Offula. Gloss. G. L. Ofella, Kempo Thessaliensis:
Ferculum splendens, et Ofella dulcis
Graeta fuerunt Domini.+
Coquus. Offatim, particulatim, apud Jo. de Janua. Glossae MSS. apud Vossium: Offatim,
quod restringitur, et remittitur, vel quo liber ligatur. Jo. de Janua.#
Scandalum, vel ira, vel impedimentum. Jo. de Janua.#
Post offerentiam majoris Missae, etc.+
Antiphona, quae canitur, quum Oblatio debet celebrari. Rupertus lib. 2. de Divin. offic. c. 2.+
qui tributa inferunt, collatores, in lib. 3. et 8. Cod. Th. de Tyronib. apud Ammian. lib. 19. et Senatorem lib. 11. Epist. 7.#
Oblatio quae altari offertur et sacrificatur a Pontificibus.+
officit, qui impedit. Fridegodus in S. Vuilfrido c. 53. Ut frater congrex scelerum, sicut patet, offex.#
Minister, servus, Officialis.+
Funerare, sepelire, officiare, ut, Iste funerat corpus, i. officiat corpus, scilicet facit exequias funeris, et funerosa officia agit.+
Officina. Eadmerus in vita S. Wilfridi cap. 17.+
Qui laboris non habent remunerationem, Catoni quoque (in Distichis) dicuntur Officiperdi.+
Suffocare. Sextus Placitus seu Platonicus de Medicina animalium lib. 1. cap. 1.+
Noffum
Auca.#
Ochiern, quo loco aequiparatur Thano.#
Oglatta. Charta Avae Comitissae Ruscinonensis an. 971.+
Summi humeri pars posterior, in Glossis antiquis MSS.#
Olidus, et Olacitas, foetulentia, olor, in Gloss. Isidori. Utitur Martianus Capella lib. 1. Hujus gressus ineerti, atque olacis temeti madoribus implicati.#
Urceus, urceolus, est olla, vel amphora, testa,
Olla, vel idria sit vas, vini dico lagenam,
Oba, vel onophorus, sed et orca, fidelia, vas est,
Olbaque jungatur Monachis appropriatum.#
Olcha, Ochia, Gall. Ousche, vel Osche, in Consuetudine Nivern. cap. 6. art. 1.+
Distinctio, diverticulum, Jo. de Janua. Glossae antiquae MSS. habent Districtio sive diverticulum.#
Olea, gemma, barbarum est: ex fulvo et nigro, viridique et candido constat.+
Fromage, in veteri Glossar. Lat. Gall. MS. ex Biblioth. Thuan. an. 525.#
Plantare, olera, vel oleribus uti. Deolerare, exolerare, valde deolerare, vel olera auferre. Jo. de Janua.#
Olesco, glisco, cresco. Cresco, olesco. Virgil. modis inolescere miris.#
triplex, conservatur et benedicitur separatim et divisim feria quinta Majoris Hebdomadae, scilicet oleum pro infirmis, oleum ad chrisma, et oleum ad Catechumenos ungendos, ut est in Ordine Romano, et apud Honorlum Augustod. lib. 3. cap. 80. 81. 82.#
infirmorum, seu pro infirmis et energumenis,
Gastrimargia, gula, vel olfacitas.#
Vas unguentarium muliebre, in quo odor amenta gestantur. Jo. de Janua, ex Glossis antiquis MSS.#
Olibano. Charta Benedicti PP. an. 1033. apud Ughellum tom. 1 part. 1. p. 124.+
Capas duas, - toalias olicias duas, una cum argento, etc.#
Oleiferale, quemadmodum ceroferale, vas in quo continetur oleum ad lucernas.+
olim. Gloss. Gr. Antiquus, olitanus, pristinus, vetustus.+
vinitor, vineas, apud Sidon. lib. 2. Epist. 9.#
Fecerat unum phylacterium olocrystallinum in gyro auro puro adornatum.#
Auriflamma.#
Olofora, vestis purpurea.+
Holografus.#
Oloserica vestis. Legendum olovera olofora
Holoverus.#
Holovitreus.#
Indictione. Extat in Tabular. Celsinianensi Charta cujusdam Adalardi, data in mense Febr. 11.
Homilia
modis omnibus, ut est in lib. 14.+
Barbaras nationes sub suis prosternens conculcavit pedibus, omnipotentatum illarum domans, et suo subjiciens regno adunavit.#
Ildevertum collaudemus, orgiis
Onatizemus, miracula enarremus,
Haec Clerici jubilemus, etc.#
notatus, accusatus. Leges Alvredi Regis MSS. c. 29.+
sententiae, In Jure Hungarico, est gravamen et liberatio mulctae. Sambucus et Molnatus.#
Contraire, quasi pedem contraponere. Papias.#
apertum, vel manifestum, et furtum.+
Manuoperae, Corvatae: operae quas patronis exhibent liberti: in Gloss. Gr. Lat.
Ouvrage. Statutum Ludovici Regis Franciae datum Parisus an. 1225. regni 3.+
Maistre de l'oeuvre.+
Opera Operae, Opus.#
Ouvroir.+
Obrado Hispanis, Gallis Ouvre.+
Rex Angliae castelli apparatum multa instantia praeparat, operosos sollicitat, etc.#
Latens. Papias.#
Tumulus, Tumba, apud Sidon. lib. 3.+
Suggerimus - novitatis commentum ad nos usque opinanter fuisse delatum.#
Putatio, Opinantia, Opinio. Editum habet opinatio.#
Opinator.+
Opinatus, opinione praceptus.+
Manifestus.+
Famosus vel Opinosus, Hil
est nobilitare, vel renovare, vel recomponere, aut post planctum in convivio gaudere.#
Tritico deficiente, panis eorum opirus et mucidus.+
Opiso, id est, titubans, si in dictis suis ceciderit, sine damno relevare et meliorare sua dicta valebit.#
Auxilium. Papias.#
Opicus. Ugutio: Ab ops, pis, quod est terra, opizo, as, i. corrodere, diminuere, quia omnia terra corrodit et diminuit: unde opicus, corrodens et diminuens.+
Populus, arbor. Charta Desiderii Regis Longobard. in Bullario Casinensi tom. 2. p. 14.+
Blanhornum.#
Apparatus.#
Detrahebant apud Zenonem, et accusabant cum, quasi opportunus Episcopatui non esset Joannes.#
Optatus vel Optandus. Utitur Gerardus Presbyter in Vita S. Udalrici Episcop. Augustensis cap. 15.#
opulentus. Henricus Rola in Herlingsberga: Qui poterit facere quos vult opulos vel egenos.#
Operatio, Eleemosyna, quae praecipua est inter opera bona; virtus nempe quae avaritiae opponitur.+
Leed-ore, id est, plumbi metallum, etc.+
Lito.#
Auricularius. Fragmentum Petronii: Habuit oracularios servos, qui illum pessum dederunt.+
Oraculum, dicitur Propitiatorium, unde Exodi 38.+
Orage, vox formata ab aura, quam vide. Regestum Ecclesiae Parisiensis inscriptum, Officium vini, fol. 20.+
Horama.#
Finitoque oramine, etc.+
Orarium, abora, pro extremitate vestium, derivatur: limbus qui apponitur orae, i. margini et extremitati alicujus vestimenti, causa ornatus.+
Oratorium.
Breviarium vulgo indigitatur.+
Recurrere, redire. lib. Miraculor. S. Genulfi n. 13. Orbitatur interim gratus temporis recursus.#
Orbis Romanus, pro Imperio Romano, in l. 17. D. de Statu hom. apud Plinium lib. 17. c. 12.+
Orbus, orbare. Vide Ictus.#
orbitae calcatio.#
Orbitas,
Annualis, in Gl. Arabico-Lat. Lege Obitus, nostris, Obit. Vide in Obitus.#
Ictus. Vide in Ictus.#
Urceolus.#
Orciscopalarius.#
Orciolus, Orciarius, urceus. Gloss. Gr. Lat. Orcium, amphora.+
Absolvit idem Gasto in Bearnio - omnes homines ad dominium S. Petri Generensis pertinentes, ab exercitu, et ab omni expeditionis genere, et arepentina hostium insecutione, quam vulgus consuevit Ordeam appellare.+
Mestivarius
Ordalium, quodvis judicium divinum, purgatio vulgaris, modus criminis purgandi, ex Saxon. o
Ordinalis, Liber in quo ordinatur modus dicendi et solemnizandi divinum officium, inquit Lindwodus ad Provinciale Cantuar.+
Ordonner, disposer.+
Manipularis, qui in ordine est, apud Festum.+
Inordinatus.#
est l'ou une clayme de aver le ore que est trove en son soile, outerre.+
fistula, exponitur, ut fistularius, in Gloss.+
sine compensatione significat, de eo usurpata cujus vita nullo pretio redimenda est, ut qui jure fuerit occisus: ex ocompensatio.+
Orgia. Adamnanus lib. 2. de Locis SS. c. 21.+
Originales, vernaculi, Isidoro in Glossis et Papiae, Servi glebae addicti, adscriptitii, a prima origine colonariae conditionis adstricti.+
Orarium. Acta S. Basilisci Mart. n. 20.+
reponendum forte, Oxylapathum.#
Armizatus.#
urna. Autor Queroli: Euclio aurum in ornam congessit olim, quasi busta patris, odoribus insuper infusis, tituloque extra addito.+
Orator, Ornamentarius.#
Ornamentarius, Ornator. Jul. Firmicus lib. 5. Math. Sculptores, aut Ornatores efficiet, aut mechanicos.#
Ornatrix, Orno, Lexic. Gr. MS. Reg. cod. 930.+
Limbus est quam nos ornaturam dicimus, quae ambit extremitatem vestium, aut ex filo aureo contexta assutaque extrema parte vestimenti.+
Bladum conculcatum, in Glossario Saxon. exarato sub Edw. III.#
Orama.#
Parentum solatio orphanari.#
Lapis pretiosus, inquit Albertus Magnus, qui in corona Imperatoris, non unquam alibi visus est, propter quod Orphanus vocatur.+
ursa,
Ort. Vide Obstare.#
Orthoplumeus, pannus rectis plumis variegatus, distinctas, opere scilicet plumario, ex hibrida voce Gr.+
Orteils Gall. Charta Joannis Regis Angliae de libertatib. forestar. apud Matth. Paris an. 1215.+
Ortolevi, in Constit. Friderici II. contra haereticos.+
Ortlibienses.#
In ore gladii. Vetus versio Lucae c. 21. v. 24.+
hossa, hosa, ossa, houcia, etc. Tibiale, curale, caliga: Germanis Hose, Cambrobritannis Hosen, Gallis Heuse, houseaux, Italis üosa.+
genus ligonis, Papiae. V. Dominica Osanna.#
Halsbergum
Oschia. Vide Olcha
Osculum.#
osculi venae aut arteriae apertio, ex qua sequitur sanguinis profluvium.+
la Paix: in Statutis Walteri Archiep.+
Isicium.#
Ossements. Matth. Paris an. 1257. Inventa sunt ossamenta Regis, etc.#
Ossuarium, Tumulus. Vetus inscriptio: Sex. Turranius sex. F. Causenus et Turrania Pacata ossar. fecerunt, etc. Alia inscriptio: Julia Fuscinia ossuarium viva sibi fecit.+
Os, ossis, seu
Hostagius
Obstare.#
Hostaticus
Hora constat 115. punctis, 10. minutis, 15. partibus, 40. momentis, 60. ostentis.+
Ostiarium, Pallium,
velum stabat, Cancellarius: nam Ostiariorum id fuit potissimum munus. Monachus Sangall. de Carolo M. lib. 1. cap. 20.+
Ostiolum, inter donaria vel ministeria sacra recenset Hatiulfus lib. 2. Chron. Centul. cap. 10.+
dicti sunt autem Ostmanni lingua ipsorum, corrupto quodam Saxonico, quasi Orientales homines. Respectu namque terrae istius ab Orientalibus partibus huc undecumque advecti sunt.+
Asturcus
Cicindelas argenteas 5. cum catenulis suis, stantarea argentea, et in confessione ostrea argentea 2. cum clavi sua.+
Ostrea, costa cujusdam piscis, qui in ostrea latitat, --- unde Ostrearius, qui piscem istum vendit vel capit.+
Juro per Deos meos potentes Thor et Othan, quod ab hac hora inimicissimus ero omnibus vobis.+
Saxonia, in Capitul. Caroli C. pag. 113. 1. edit. Sic dictus pagus in Neustria, ubi consedere Saxones cognominati Otlingi.+
Centum solidi de Otone, occurrunt. An Imperatoris Otonis, incertum.#
Otorgar, nostris, Ottrojer.+
Otrojer, seu ut olim efferebatur, Otrier.+
Et attacatur as per dictam terram ipsius Monasterii S. Clementis construere, per quas ab ipso alveo, et usque ipsum molinum, vel molendini aqua ducatur omni tempore praedictum molinum, vel molendini, et ovatare cum aquis et aquarum usibus, etc.#
convictum significans a costendere, notum facere, probare: et osuper, quasi super re aliqua convictus vel reus factus.+
super, et haudire, auscultare, unde Ovesuperauditio, quomodo recte emendat Somnerus, pro subauditio, in legibus Adelstani Regis c. 25.+
Ovifer.+
Nullus supersedeat outhorn, nec outhest vel buiblotam, vel firdfare, nec herebode, ore aut cornu, juxta praeceptum Heretemiorum regni, cum semper expedit, et opus adfuerit expeditionem pro communi utilitate coronae regni Britanniae super Weram et Witam, et Drincehen prima vice, et si secundo id supersedeat, perdat omne, quod suum est, et componat erga Regem pro membris.#
Ova, pro testiculis, apud Pseudo-Ovidium, lib. 2. de vetula, initio, de semiviris:
Axilla. Miracula S. Joan. Beverlac. n. 8.+
color, apud Vopiscum, dictus ab acantho herba, quam Graeci et Latini paederotem nominant: vel a gemma opalio, quae propter eximiam gratiam paederos a plerisque appellata est, ut autor est Plinius.+
Peagium.#
Pavo.#
Barba, Papiae: in Glossis antiquis MSS. Basta.#
Bruma, nives, Papiae.#
Pastor, qui bubus pabula praebet, vel pater, qui praebet pabula, in Glossis Isidori. In Glossis antiquis MSS. Pastor, qui praebet pabula.#
Pajer, vox orta vel ex pacare, pacem facere debitum solvendo: vel ex pactare, pactum seu tributum solvere, quod vult Salmasius lib. de Trapezitico foenore p. 517. etc.+
Pacatorio, Plantatorio. Infra. Pangatorio scribitur. Glossae vero Isidori: Pactorio, Plantorio.#
Pacare.#
Pacisci, in Glossis antiquis MSS.#
pacis indictae a Summo Pontifice et Conciliis, observandae cura commissa erat, in Concilio Monspeliensi an. 1214. c. 33. 34. 39. 42.+
Osculum pacis.#
literae, videntur appellatae generatim epistolae omnes amicae, pacis ac divinae caritatis conciliatrices, maxime quae Clericis alio proficiscentibus ab Episcopis dabantur. Concilium Eliberitan. an. 305. c. 81.+
Planantes, Papiae. In edito est Pacovantes: secus Ugutio.#
Testem Deum facio --- sic eos me suscepturum, ut non solum baptismum Christi quem acceperunt, ipsum habeant, sed etiam honorem pactimonii et continentiam.+
Graecum.#
Pactum, vel locus ubi sit pactum. Joann. de Janua. Vide Pactum.#
Pactuatus est, ut si victus fuisset Odoachar, etc.#
Traite. Glossae ad Regulam sancti Benedicti c. 2.+
Plantatorium, Papiae, qui infra, Pactorium habet: alibi, Pangratorium, seu ut praefert Codex MS. Pangatorium. Vide Pacatorium.#
Sacculum, pacceolum, in Glossis Isidori.#
Palenga, Anguilla decumana, anguilla procerior, Flandris Palinc; Kiliano, Paelinck.+
Padulo, qua voce utuntur Joannes Villaneus lib. 1. cap. 17. lib. 6.
Pagios appellatos viri docti volunt. Ammianus lib. 29.+
Pagus. Asserus de Rebus gestis Aelfredi Regis Anglor.+
Memoriae sine idolis, in Gloss. Isid. Papias nude habet Memoriae. Vide Paganus
Pagare. Vide Pacare.#
De securitate pro homicidio facto si se pacificaverit, ita ut pro ipsa causasol. tantos in pagalia nobis dare deberes, id est in pagam seu solutionem.+
Paysans. Occurrit in vita S. Heldradi Abbatis Novalicensis n. 9.#
Corium, vel petra lata ubi ponitur emplastrum. Vide Pagina.#
Pagenses, Pagesii. Vide Pagus.#
Pagina.#
Parensales.#
Pagus.#
Pagius.#
Piece de terre.+
per paginas. Isidorus Pacensis Episc. aera 780.+
aut palum figit, aut cytharam tangit. Ita etiam Glossae Isidori. Infra in Glossis MSS. pro Pagit, legitur Pangit.#
Et habuit sub ipso forestarios tres pedites, cum pagiis eorum. Computum hospitii Regis an. 1312.+
Pagots. Gontinuator Nangii an. 1356.+
Frena, in Glossis Isidori, sed legendum Bagula. Vide in hac voce.#
Pagius.#
solutio, Gall. Paje. Charta Gregorii IX. Papae ex Regesto Eccles. Lugdun. Pro pagamentis, quae paia vulgariter nuncupantur.#
Pagare Paier. Statutum 2 Westmonasteriense cap. 46.+
Puerpera, ex Ital. Pagliola, in Statut. Mediolanens. 2. part. c. 257.+
Aichata.#
Paesare, Hesychio, courir le pays.#
Pastionaticum
Paisson, ut est in Consuetudine Pictavensi artic. 159. Monasticum Anglicanum tom. 1. pag. 594.+
Item Passapont recepit nomine nostro de ligassa lini palalduit in foro, et plenam manum lanae, juxta quod ibi fuerit.#
Paraveredus
Palagium, Tributi species. Sugerius lib. de Rebus in administr. sua gestis c. 11.+
Pallantia, Palatinatus, Jurisdictio Comitis Palatini, seu jus lites decidendi supremo jure, cujusmodi habuit Magdeburgum ex Imperatorum indulto, uti videre est in Charta Ottonis II. apud Goldastum tom. 1. Constitut. Imp. p. 226.+
Pfalntsgreve, vel Pfaltsgraffen; ex Theutonico Pfalts, sive ex vetusta dialecto Pfallents, Palatium vel Curia regalis: unde hodie Curia Argentinensis die Pfalts appellatur.+
Palata, Palaticum. Will. Brito in Vocabulario MS. Palo, las, dicitur palis aptare, vel palis parare, a palus, li. Apud Columellam lib. 11. c. 2.+
Cum milites ad palos exercentur. Papias, ex Sosipatro lib. 1.+
Palathae, in lib. 1. Reg. c. 25. in 1. Paralipom. c. 12. et Judith c. 5.+
Regia, Publica, ea dicebantur, quae Reges nostri intra ditionum suarum limites variis in locis ac provinciis habebant; quo, si hac iter facere incumberet, in ea diverterent, ac interdum hiemarent. Vita Ludovici Piran. 796.+
Pallium.#
Vergettes, veteri Gallico interpreti.#
Faldones.#
uvae, in palea conditae et asservatae, apud Caelium Aurelian. lib. 3. Acut. c. 21.#
horreum palearum in Miracul. S. Cataldi Episcop. num. 29.#
Paillers. Gaufridus Vosiensis in Chron. part. 2. c. 10.+
pellis, quae sub collo bovis fluitat huc et illuc ad modum palcae, etc.+
In 10. brachiis panni de Pruyn. et uno palecto de flanchiis pro vestibus ipsius Dominae Mathildae, etc.#
Padelenga.#
Pala, annuli pars, quae gemmam cohibet. Gloss. Lat. Gr. Paleta,
Paleter, proprie est ad palos, quibus urbium et castrorum muniuntur et sepiuntur ingressus, dimicare. Apud Vegetium lib. 1. cap. 11. et lib. 2. cap. 23.+
Pallium.#
Pallier. Charta an. 1306.+
Palificatio, Telonei species, in Charta Berengarii et Adalberti Italiae Regum an. 952. in Bibl. Sebus. Cent. 1. cap. 99.+
Palliciatum, Pallatium, Contextus ac series palorum. Will. Brito lib. 7. Philipp.#
Bale, Italis Palla et Balla, Germanis, Ballen, pro Pila.+
Palla,
Palantia.#
Parlatorium, vulgo Parloir, alias Locutorium, et Salutatorium; locus scilicet in Monasteriis virorum, ubi excipiebantur visitaturi.+
Palleum, palleus. Vide Palla, Pallium.#
Tectora.#
Falanga.#
Et ex musivo agnos, et cruca, et palmas ornavit. al. fecit.#
Et solventes eum ministri, injuriaverunt eum, ita ut palmas in faciem ejus darent.+
Vestis pastoralis, in Gloss. Isid.#
Synodus: ita appellata Synodus Romana
Palmatus, Peregrinus. Palmarii porro dicebantur, qui peregrinationem Hierosolymitanam seu ex voto ac pietatis intuitu, vel cruce ac sacra expeditione suscepta, in patriam redierant, quod in signum exactae istius peregrinationis palmarum, quarum ferax est Syria, ramos prae manibus redeundo deferrent.+
Palmularium, Palmetum,
Palmarius , Equi Palmati
Palmento, Gallis Pressoir.+
Est dare alapas, vel Barguinier. Vide Palma.#
Palmero, Gall. Palmier.+
Victoriosus. Glossae Isid.#
Ratis,
Palancato, et Palancatico.+
lanceam. Gauterius de Bellis Antioch. Laxis habenis, palpatis lanceis, impetuose ac strenue cohortem sibi obviam percutere maturavit.#
Pautonnier.+
Pelle. Ita usurpat lex Salica tit. 61.#
marinas copias, id est, pisces ei miserat: Octo palustres quis quia se duo paria solearum, quae dentibus maceretis, - direxi.+
Bombax.#
Panagator. Vide Pastionaticum
Excipulum, in Gloss. Isid.+
Sunt et hic duo offertoriola, et linteum analogium subter Evangelium ponendum in festivis diebus, et 5. confanones, et unum sericum super sedile Sacerdotis ponendum, et quatuor vela, et tria tapetia, et adhuc de aliis palliis, quae vocantur pancalia quatuor decim partes, et 8. candelabra, etc.+
Votarea.#
Panceria, Lorica, Italis Panciera, Germ. Panzer, quae scilicet ventrem tegit, quem nostri Panse vocant, Itali Pancia.+
Phrygiones, coquos, Panchrystarios, muliones, etc. Vide conjecturam Turnebi lib. 13.+
pancosseria artem exercet, in Consuetudinibus Tolosae part. 2.+
Pugil,
Pandiare; Pandum, vel bandum, seu bannum apponere, apposer ban sur quelque heritage.+
lanae, qui lanam pectit, carminat.+
Pandectes. Ita autem vulgo vocant libros Legum a Justiniano digestarum. Petr. Blesensis epist. 140.+
Pandare.#
Homo hians et toto corpore oscitans: a pando, is Pandiculare, pro oscitare, vox Festo nota.+
Pandoxare, Pandoxator.+
Pandura canere: est autem Pandura instrumentum musicum
pane sustentare, Joanni de Janua et Ugutioni, qui haec ex S. Augustino affert: Panigorizamur quotidie sustentamentis Dei.+
Panora, Panchra, (ita enim varie scribitur) rapina, in Gloss. Isid.#
bannerium, vexillum, banniere, usurpat non semel Albertus Argentin. in Chronic. p. 115. 136. etc.#
panier. Vide in v. Pretium.#
Ipsi vendicabant, scilicet de pane 30. panesculos.#
Panetier, in Consuetud.+
Laudare, in Gloss.+
locus ubi multi simul canunt, i. Chorus, a pango. Ugutio, et Joann. de Janua.#
Rosea, al. rosae. Panicenum, genus vestis. Ugutio: Paniceum, quaedam vestis pastora is.#
genus annona, qua in quibusdam locis homines vice panis sustentantur.+
Pistor, Panificus.+
Panus, Celso lib. 5. c. 27.+
Panis simpliciter.+
Pavenses.#
Lapides, Imbrices, tegulae, Theuton. Panne, et Gleenpannen. Chronicon Vindhemiense lib. 1. cap. 11. Quae panneis lapidibus caemento contexerunt.#
Tailleurs, nostris. Tidericus Langenius in Saxonia:
Sunt mercatores, quibus attribuuntur honores,
Sunt pannicidae pleni super omnia fide.#
Pannosus. Pannucea vestis, quasi pannosa, dicta, quod sit diversis pannis obsita.+
Panucla.#
Navicula textricum, qua ejus discursu panni texuntur. Ugutio.#
Pan. Silvester Giraldus de Hibernia expugnata cap. 21.+
Pan, Pellitium, pili molliores, Gallis Panne. Tudebodus lib. 5.+
Tota lux noctis, scilicet Luna plena, vel Plenilunium, Joanni de Janua.+
Servum alterius per vim sustulit, quod Pant dicunt.#
Pantanellum, Palus, ex Italico Pantano, luogo pien d'acqua ferma, e di fango: Acauno, qui vocem Longobardam esse ait, Il fango tenere e molle.+
ventriosus Plauto, Graecis Panssu.+
Pancharta.#
Panneteria.#
Navigium tardum et grave, Papiae. Sed legendum Pontonium. Vide in hac voce.#
Pantorum procerum, Praetorumque pio potissimum paternoque praesertim privilegio, etc.#
Panuliae, vel l'anuclae, dictae, quod ex iis panni texantur: ipsae enim discurrunt per telam.+
Panicellium. Gloss. Lat. Gr. Panucellium,
Papa, Admirabilis, major, pater, et custos.+
puerorum est, sicut manducare virorum. Papias. Vide Persium sat. 3. et supra in Papa.#
Papas, Paedagogus, qui sequitur studentes.+
Byssum genus est quoddam lini nimium candidi et mollissimi, quod Graeci Papatem vocant.#
Papae frequenter exclamat, vel qui ut infantes, qui Papas, parentes vocare solent, voce adulatoria uti consuevit Scio esse quosdam, qui a palpel Hebraico, i. acuere ingenium, deducunt: sed valeant istae originationes nimis ridiculae.+
papyri. Historia Cortusiorum lib. 8. c. 2.+
Pappias, Custos Palatii apud Byzantinos Imperatores.+
Pavillon.+
Paponius,
Parieria, Pariatio, Pariagium, etc.#
Equum meum parabilem, et mulum quem elegeris do, lego.+
Parole, Hispanis Palabra, quasi parabola.+
Qui ad curanda debilium aegra corpora deputantur, inquit lex 17.+
Cellarium, cella vinaria, nostris Cellier.+
Paracollecticum, penicillus (ed. Peniculus) i. spongiola. Vide Paracellarium.#
adulteratio. adulter. Cassianus Collat. 1. cap. 20. 22.+
prope baltheum. Papias. Vide Parazonium.#
deambulatoriis circundatus, nostris, vulgo, Parvis.+
Paraveredus
Ornamentum pallii, vel vestis, quod vulgo friseum dicitur, Joann. de Janua, apud
paraganda.+
Paraticum, Conditionis ac nobilitatis paritas, juxta quam Barones debent maritare sorores, aut amitas, fratres aut nepotes, ut est in Constitut. Siculis lib. 3. tit. 33.+
Paregoricus.#
Paralogizo, parler, decevoir, ou conclure.+
Parare.#
Paramonarios administros Monasteriorum fuisse contendit.+
Angariae.#
Paranymphi custodiissent: de quo more extat Epistola 1.+
Spectant subeuntem fata mariti Alcestum: ubi ille, in Theatro Parapallium.#
Aedificia, quae vulgi more Parapetasia nuncupantur, vel si qua opera publicis moenibus, vel privatis, sociata cohaerent, ut ex his incendium vel insidias vicinitas reformidet, aut angustentur spatia platearum, vel minuatur porticib. latitudo, dirui ac prosterni praecipimus. Quo loco in Basilicis habetur
Parapsida.+
Parer. S. Valerianus de Bono disciplinae cap. 8.+
Peraria, seu petraria, apud Bromptonum pag. 1166.+
Paresitus. Vita S. Sori Eremitae Petragor. cap. 2. num. 10.+
filiaster, privignus. Vetus Notitia in Hist. Monmorenciaca pag. 12.+
Missatici: fallitur enim Sigonius lib. 7.+
droit de paree: jus nempe, quod dominis feudalibus competit persequendi nativos seu homines suos, si in vicini alterius dominium transierint, quod quidem ex pacto vicissim inito utrique domino competit, ex quo eorum tenentes, homines de parata vulgo dicuntur. Charta libertatum oppidi de S. Paladio in Biturigib. an. 1279.+
Lapathus, herba, quae nostris Parelle dicitur. Macer de Virtutib. herbar. lib. 2. cap. 26.#
Parata, seu paratae, de qua voce supra. Charta Friderici I. Imperat. an. 1185.+
Parmentier, quasi aramentarius.+
parant, id est, adornant, et vestes Ecclesiasticas induunt: vel ubi adsacram peragendam liturgiam se parant, vel praeparant.+
Paravento. Sanutus lib. 2. part. 4. c. 25.+
agminales, (ita enim promiscue appellatos docet l. 3.+
Paradisus.#
Pergamenum, ex Gallico, Parchemin: habetur in libro Miraculorum S. Vulfranni Episc. n. 26. et in vita B. Bonifacii Episcopi Lausanensis n. 19.#
Parcata. Vide Parcus, Parcagium.#
Percennarii, Participes, partionarii, in veteribus tabulis passim, qui paternam haereditatem invicem dividunt: ex Gallico Per???nniers, vel Par???nniers: Perceners, in legibus Willelmi Nothi vernaculis cap. 39.+
Ita duntaxat ut Monachus de S. Maximino habe???t parceriam, et decimum, et oblerias de ipsa decima.+
De illo granario, quod Parch appellant, etc.#
Quasi vineas suas, quae erant illius quondam illi ad parciaricias ei dedisset, ut quamdiu ipsi illi se aptificavit, ipsas vineas ad partiaricias habere debeat, etc.+
Parcitudo,
Tramellum, qui parcit Pollici. Gloss. Lat. Gall. Parcopolex, Traymel pour ayder achausser soulez.#
Perdonare.#
Associare.#
Paragorizare, Joanni de Janua, mitigare, lenire, oblectare.+
chartae. Edidit vir cl. Hieronymus Bignonius post Marculfum, formulas quasdam veteres, cum hoc titulo: Incipiunt chartae Regales sive Parensales.+
Quae prolis laborantes ad fabricam, indefessa parturitione, varias rerum species parentare non desinant.#
Parentela. Vide Parens.#
de Parricidio lex, in Glossis Lat. MSS. Reg. cod. 1013.+
Amanegra.#
Spargicia.#
Parcus, Septum quo oves includuntur.+
Parias, Feudales redditus honores, homagia.+
Quem quia proposuit Actori se pariari,
Vltro digna Dei submi???t in igne jehennae.#
Cella, seu Monasterio, in vita S. Fructuosi Episc. cap. 1.#
Paricula charta, Exemplum Chartae,
Parientiam accommodare, obedire apud Senatorem lib. 7. Vide Cujacium lib. 1. Obser. cap. 6.#
egaler. Bulla Clementis IV. PP. an. 1285.+
Cantor, qui parat tonos. Ugutio.#
Aporta Flaminea usque pariturium, etc.#
Colloquium, quod vulgo dicitur Parlamentum.+
Parloir. Bernardus Mon. in Consuetud. Cluniacensibus MSS. c. 4.+
atis, pro parma, Fridegod. in. S. Wilfrido c. 43.#
Pastionaticum
Parones, navium genus, ad cujus similitudinem Myoparo vocatur.+
Paroecia, ex Gr. Parochia, barbaram esse pridem observarunt Budaeus, Alciatus, et alii) territorium et districtus Episcopi, ut Provincia et Dioecesis Metropolitani et Archiepiscopi. Eugerius Lugdun. Paroehia, adjacens domus, id est Dei, dioecesis, gubernatio, hoc non secundum proprietatem verbi, sed secundum effectum.+
Parata, in Charta Widonis Episc. Genevensis an. 1091. apud Guichenonum lib. 2. Bibl. Sebusianae cap. 1.#
Frater ejus fortis fuit, amicus amico, manu uncta, plena mensa, et inter initia malam parram pilavit.#
Treille de vigne; ex Hispanico Parral. Jacobus I. Rex Aragon. in Foris Oscae an. 1247. f. 17.+
Parcus.#
Vna mansione cum curto, cum horto, cum parrigine, totum et abintegrum, etc.#
Andena.#
Vista.#
Barschalcus.#
Partaggiare. Vetus Charta apud Ughellum to. 7. p. 263.+
pelles, olim magno in pretio.+
Pertica.#
societas, in Glossis MSS. S. Germani Paris. cod. 524.#
participium, Participatus, in l. 6. Cod. de Incest. nupt. Matth. Paris an. 1244.+
Offella, vel Particula, SpicePartes
Negotiator, qui partes vendit, etc. in Gloss. Isid. forte idem qui Parthicus, vel Parthicarius
Divise, per partes, distribute, in Glossis Isid. Occurrit apud Firmicum Partilia fata, Graecorum
Quartier de ville. Consuetudines Tolosae: Fit tallia seu collecta juxta modum partitarum Tolosae, de quibus sunt prout alii habitatores dictae partitae, propinquiores contribuunt in ipsa, et sequuntur exercitum villae sub vexillis seu senheriis ipsarum partitarum Tolosae, de quibus sunt.+
partus, in l. 10. Cod. Theodos. de Bonis proscript. Utitur Plautus in Aulul. Vide Nonium.#
Partisans. Anonymus de Gestis Friderici II. Imp. p. 879.+
Partager. Occurrit in Charta an. 1253. apud Duchesn. in I Iist. Luxemb. p. 69.#
Paradisus.#
Parula, Colma???e. forte Parra, inquit Somnerus.#
Et si parvulitas sit sensu, cur annis ducentis fuistis infantes?#
Parvi, Pauci. Praefatio Legis Salicae: Gens Francorum parva numero. Ita apud Gregorium Turon. lib. 4. cap. 30.+
Muriceps.#
Paculum.#
Missa matutinalis per totam Pascham pro parvulis, qui renati sunt.#
Animal, vel avis quae in manu pascitur. Jo de Janua.#
Solvit inter vineritiam et pascionem de vino mod. 6.+
pascuum. Glossae Graec. Lat. pastus, pastio, pascua.+
Pastionaticum
Pasquairare, tributum exigere pro pascuis.+
Prata 2. ubi possunt intelligi de foeno carri 4. pasql. 2. continentes map. 3. vineas ubi possunt intelligi de vino mod. 61. etc.+
Paisse et passe vocant. Vide Salmasium ad Solinum p. 444.#
Pasagii dicuntur p. 75.+
Passage. Ita porro nostri appellabant peregrinationes, atque adeo ipsas Hierosolymitanas et sacras expeditiones.+
Outrepasser. Charta an. 1262. tom. 13. Spicilegii Acheriani p. 315. Et si ego hoc passaverim, vel fregerim, etc.#
Passagii, seu transitus praestatio competit. Charta Edvv. III. Regis Angliae in Monastico Angl. to. 1. p. 505.+
Paxeria
Et quando opus fuerit aut ad messem vel pratum colligendum, vel ad reliqua, in passiato faciant.#
Fiducialiter, id est passibilitate carens, nulli timori succumbens.#
Tortellae panis azymi, biscoctae de Sen, i. de terra Jerusalem; quoniam ibi Arabes impastant ea cum aqua masticis.#
Passio Domini, Dominica quinta Quadragesimae, quae Ramispalmas praecedit.+
Passionalis, Passiones Martyrum. Jo. de Janua: Passionarium, liber continens Passiones Sanctorum: vel Passiones id est morbos.+
Droit de Passage. Charta Dagobetti Regis apud Doubletum p. 656.+
passus, seu strictiora loca emetiri, vel vagari, quomodo passivus, pro vagus, usurpatur. Vita S. Wunebaldi cap. 3.+
Clausurae, clusae. Matth. Paris p. 443.+
Paste, crudus panis. Guil. Brito in Vocabul. Pistor dicitur qui panem facit, a pinso, is, quod est panem facere, pastam deducere et terrere.+
Pastinum, Terra pastinatione renovata, apud Pallad. Gloss. Graec. Lat. Pastinum.+
Pastionaticum, Pastinaticum, Pasnagium, Paunagium, etc. Census vel tributum pro glandatione, et jure pascendi porcos in silva domini. Panage, in Consuet. Norman. art. 30. et Andegavensi art. 497.+
Pastis. Tabularium Fossatense an. 1268. f. 99. Vnum quarterium et dimidium terra seu jardini, vel pastitii, uno quarello minus, etc.#
Nos Hebrai pueri tui David pastoForium adsumentes, de lapide tuo angulari pugnemus.#
Atrium templi, aut sacrarium, in Gloss. Isid. Glossae MSS. Pastophoria, vestibula in circuitu domus.+
Ecclesiasticus, Laicus, Vide Advocatus
Pastoria. Lex Bajwar. tit 2. cap. 6. §.1.+
Levior pastus. Vita S. Gerardi Abbatis Broniensis num. 15. Hujusergo veneni attaminatus pastula, etc. gustarione.#
Pasturale, Gallis Pastureau. Petrus de Crescentus lib. 9. de Agricult. c. 9.+
Past. Concilium Nannetense c. 15.+
quum propius (f. propter) pituitam, non facile labra moverunt, (f. moventur.) Sic in Glossis antiquis MSS. Apud Festum, Patagium est morbi genus.#
A platea aditus atque egressus patamen.#
Clamat itaque primus, cum pataracina poposcisset, dies, inquit, nihil est; dum versus te nox fit.#
Paterinorum. Bonizo Episcopus Sutrinus in Chronico Romanor. Pontificum ex Bibliotheca Caesarea apud Lambecium lib. 2.+
vas latum definitur a Columella lib. 12. cap. 43.+
Genitor naturae vocabulum est. Pater dignitatis.+
Tibi Paterae, sic ministros nuncapant Apollinaris mystici.#
Haereditas paternica, in Lege Alamann. cap. 57 et 91.+
res patens, in Gloss. Isid.#
Et judices atque vicarii patibulos habeant.#
Negotiator ipse, in Glossis antiquis MSS. Vide Particus.#
Janitor, qui januam facit patere. Jo. de Janua.#
Divise, aut patenter, in Glossis antiquis MSS. forte partiliter, prima significatione.#
Vitricus, vel patraster,
est rei veneris consummatio, in Gloss. Arabico-Lat.#
Vitricus. In Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. et Isidori. Vide Matrea. In Gloss. Arabico-Lat. habetur patros, vitricus.#
Pays: vox Virgilio lib. 1. Aeneid. nota:+
Romanus, Alexandrinus, et Antiochenus: duo per accidens, Constantinopolitanus et Hierosolymitanus.+
aborigo, indigina, in Gloss. Gr. Lat. Glossae aliae p. 336. Edit. H. Steph. habent Patricius.#
ceux du pais dicunt.+
qui levat aliquem de sacro fonte, vel intromittit in Ecclesiam, apud Jo. de Janua.+
Patronus. Alcumus de Ecclesia S. Ludgeri Episc. Mimigard.+
Patronus:
Sancti, praecipuetutelares, S. Augustino lib. de Cura pro mortuis c. 4. 18.+
Pastis Tabularium Ecclesiae Uzetiensis an. 1272. pag. 5.+
Pavage: tributum quod pro viarum pavimentis praestatur: nostris, Droit de chaucee.+
annonam, frumentum excutere, ut in l. 7.+
Mantellum, pavesca sine penna et sendato et frezo. Vide Pavonatilis.#
Pavagium.#
Pavasiis, seutis ita dictis, in praeliis ac bellis instructi.+
Paulium. Vide Pallium.#
potio Ditmarus lib. 6. p. 80.#
Pavus, Pabo. Gloss. Isidori Pabo, vehiculum unius rotae.+
pavorem et metum infert. Signa pavorabilia et insolita, apud Adamum Bremensem c. 187.#
Appauvrir. Vox veteribus nota apud Nonium.+
Pauperies,
Paupertinus, de qua voce Varro lib. 1.+
Adolescentia, sive juventus, in Glossis MSS. ad Concilium Carthagin. c. 16.#
Pause, vox veteri Latio cognita, Lucilio, Claudio in Annalibus, Lucretio, Plauto, et a sequiori revocata. Odo Cluniac. lib. 2. de Vita S. Geraldi cap. 21.+
Pavia, a pauco, vel pausia quoddam genus olivae, quam corrupte rustici pauseam vocant, viridi oleo et suavi: sic dicta quod paviatur, i. tundatur.#
Pax Ecclesiae dicitur in Concilio Taurin. c. 6.+
Paxeria, Praxeria, Palorum contextus ac series in molendinis, in pontibus, et aliubi. Occitanis, Paissiero, agger molendini. Tabularium Silvae latae apud Marcam lib. 6. Hist. Beneharn. c. 7.+
pascere, semel ac iterum occurrit in Charta Atronis Episcopi Pergamensis an. 1072. in Hist. Pergam. 10. 3. p. 274.#
Paisseau, plerique e Gallis vocant, quod alii Eschalas: unde et Paisselare, ficher pesseaux, in Consuet. Turonensi art. 139. Bituric. tit. 15. art. 2. et Altisiodor. art. 117. Charta an. 1267.+
Panis subcinericius, in Glossis Isidori: Panis recoctus. Nam Hesychio
Payer. Utitur Bractonus lib. 3. Tract. 2. c. 1. Vide Paga, Pagare.#
aves, vocantur eae quae propter infirmitatem transire non possunt, cum sint de speciebus transeuntium, in regione in qua manent, et in sua patria commorantes.+
Exin tincta malo peccamine principis Adae
Infecit genus omne hominum.+
Bicarium.#
Piece, depece. Charta Philippi Regis Franc. an. 1317. apud Argentreum in Hist. Armoric. lib. 5. cap. 34.+
Petia, Petium, Fragmentum, frustum, membrum: nostris Piece. Auctor Mamotrecti 29.+
Sodomitae, junguntur in Fleta lib. 1. c. 37. § 3.
Qui sit pecorarius, - qui vaccas ipsius Monasterii pascat, etc.#
Duo praedia, quae secundum linguae suae (Flandricae) consuetudinem pecorias appellant, pretio grandi comparavimus.#
Pagare, ex Pactare, pactum seu tributum solvere, praestare. Vox olim Hispanis familiatis, qui et peytare dicebant.+
Digestibilis, a pectus. Jo. de Janua.#
Etuy de peigne: nisi sit quod vulgo peignoir appellamus, linteum quod collo aptamus, cum capillos pectimus. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 18.+
opus. Visitatio Thesaurariae S. Pauli Londinensis an. 1295.+
Antilena: Poitrail. Fasciae pectorales, apud Hierem. cap. 2.+
Pettura, pro plectura. Polyptycus Floriacensis: Facit petturam in cultura dominicata, et seminat ibi de suo tritico mod. 2. etc.+
Francia te Suevis, o Rex, direxit alendis,
Jam pecuare tuum pasce diu viduum.+
Peculiare, Peculiaritas.+
Scenicis nunquam aurum, nunquam argentum, vix pecuniam donavit. Vide Salmasium.+
Adquiro, pecuniam colligo.#
qui multa pecora habet, in Gloss. Isid.#
alatus, pro alitus, seu manupastus. Lex Aleman. tit. 99. §. 14.+
vestigium humanum, Ugutioni et Joanni de Janua.+
Pedaticum, Pediale, etc. Tributum quod penditur, exsolvitur; ex Gallico Peage: nostris enim paier est solvere, praestare.+
mensura pedis alias Pedale occurrit etiam in Notis Tyronis p. 96.+
Pedulis novus, qui caligae assuitur Certe testatur Hugo Gratianopolitanus Episcopus apud Surium 1. April.+
Pedatura, agri portio certo pedum numero finita.+
nudis ambulans pedibus, Ugutioni.#
Pedatura.#
Carcer, in Gloss. antiquis MSS.#
pedatura, Vegetius lib. 3. cap. 8.+
Caputfinis
Subtilitas: Pedetentim, subtiliter sensim. Ita Glossae autiquae MSS. forte Pendentinitas.#
le plainpied. Lex 13.+
Pedum, Episcopale scilicet; occurrit in vita S. Eremberti Episc. Tolosani cap. 8.#
Pedagium.#
Piege, Lex Burgund. tit. 72.+
Peduclare. Vide Puduclare.#
pedalis. Digiti pedici, pedum, in vita B. Rayneri solitarii n. 2.#
Pedagium. Vetus Charta apud Anton. Brandaon. lib. 12. Monarch. Lusitan c. 11.+
Pedules.#
Pedatura.#
Pedocium, idem quod Pedaticum, seu tributum, in Statutis Ragusii lib. 7. cap. 56.#
Pietons, Italis Pedoni. Hispanis Peon. Simeon Dunelmensis an. 1085.+
peduli, Italis. Gloss. Keronis; Pedules: Suvelf, i. indumenta pedum. Gloss. Basilic.
homo jocularis, in Glossis antiquis MSS.#
Liberalis homo, in Legibus Canuti Regis de Forestis c. 1. 12.+
Pax regia, unde sorte nomen, ex Gallico Paix. Charta Simonis Episc. Noviom. an. 1139.+
Pegote. Secunda Curia Generalis Catalaniae sub Jacobo Rege Arag. an. 1299.+
Impeiorare, Pejorem facere, reddere, apud Paulum lib. 2. Sentent. tit. 28.+
Peisseau. Libertates oppidi Jasseronis in Sebusiis an. 1283.+
Pastionaticum
Peyssonarium vero, vel tinctum rubeum, dicto Episcopo vel suis successoribus in parte sua facere nequaquam liceat sine domini Regis vel haeredum suorum DD. Montispessuli consensu.#
Peytare, Solvere. Peyterius, qui solvit, qui tributis obnoxius est. Charta Adelfonsi Regis Aragonum aerae 1153.+
Pelage, Praestationis species. Cujus mentio est in Consuetudine Meduntensi art. 196.+
Pelagus, praeluvium. Pactus Legis Salicae tit. 44. §. 13.+
Pilax.#
Mulier pelheria, seu corrateria de pelha. Pelharii, ibidem.#
Pellus, Batillus, nostri pelle, pellee. Monasticum Anglic. to. 2. pag. 528.+
Perlae.#
silvaticae, silvestres, Gall. Peaux sauvages. Liber ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 18.+
Pellicea, Pellicium, etc. Papias: Pellicia, vestis, indumentum pellibus factum. Jo. de Janua: Moderni dicunt Pellicea, ae. nostri Pelice. Vita MS. S. Gaugerici Episcop. Cameracens. lib. 1. c. 8.+
Pelliones.+
Pelliti populi S Hieronymo.
vestis vocata stola, Papiae. Forte pro pallium. Vide in hac voce.#
Pellota, monticulus in pede canis, Gallis Pelote, Anglis, the ball af the soot, i. Pilula. Charta de Forestis cap. 7.+
Penna. Glossae antiquae MSS. Penis caput. Charta Aldegastri, filii Sylonis Regis Ovetensis an. 781.+
Pulcherrimumque penacem, per incendium illud tunc perdidimus, et valde sumptuosum de omni genere metalli pro varietate siderum et signorum mirabiliter fabrefactum. Saturnus enim, Jupiter autem aureus. Mars vero ferrugineus, Sol de auricalco, etc.+
Pencila, lacinia, vel stola, in Gloss. Isid. Forte Penula.#
Pendre. Decretio Childeberti Regis c. 8.+
Pilory, item Capitolium.#
Labandago.#
Vexillum, Gall. Penon. Coronatio Alfonsi Regis Portugalliae apud Brandaon. lib. 10. cap. 13.+
Pannificus.#
Penneau, vel panneau. Charta Willel. Comitis Pontivi an. 1203.+
Pannus, Pluma
Pennones, Banna, edicta publica ac regia. Nostris Pennon est vexilli species, ut mox observamus.+
Pensum, Pondus, Poids. Chronicon Normannor. an. 869.+
Penser, apud Gregorium M. non semel, Agobardum lib. de Dispensatione c. 6.+
Pensa.#
Gynaeceum.#
Gynaceum.#
domus. Vide Domus.#
Pensa.#
Pentecontarchus, Lat. Quinquagenarius.+
Gallum enim gallinaceum, Penthiacum; et ejusmodi naenias rustici faciunt.#
Appentis.+
Pentifarie regnum Francorum divisum est.#
Pipiones.#
Speculum, in Gloss. Arabico-Lat. Glossae antiquae MSS. Pepulo, palleum, pepulum, spelunca. Pepulum, speculum.#
Pedepulverosi
Piquichinus.#
petra, seu Gallico pierre, quod idem sonat.+
Sacculus. Gloss. MS. Reg. cod. 1013. Vox a pera efficta.#
Escarcelle. Joannes Beka in Hereberto Episcopo Trajectensi 26.+
Pardevant. Statuta Ordinis de Sempringham p. 733.+
pertica, ex Gallico Perche. Monasticum Anglican. to. 2. p. 87.+
valde cedit, vel blande cedit.#
celeres, Papiae, idem: Percibus, celerrimis, velocibus. Perceleres.#
Perche, in Charta Henrici III. Regis Angl. ap. Gul. Prynneum in Libertatibus Eccl. Anglic. to. 3. p. 65.#
Si autem infirmior fuerit persona, prius cogitet animo suo percido, et sic accuset, etc.#
Super Capellam domni Martini, ubi reliqua Sacramenta percurrunt, debeant conjurare. Id est, ubi praestari solent.#
Parcours, entrecours.+
Hos, inquit Gariopontus in Passionario Galeni lib. 1. c. 11. Latini Percursores, alii Causarios vocant.#
Percussorium,
Perte. Usatici Barcinonenses MSS. c. 24. 28.+
Perticheta, Machina jaculatoria. Historia MS. Excidii Acconis an. 1191.+
Daux, Justitia Aragon. lib. 6.+
Villani vero vel cocseti, vel perdingi, vel qui sunt viles vel inopes personae, non sunt inter legum judices numerandi.#
Accorder. Ritus unctionis Regum, ex Codice Ratoldi, apud Menardum: A vobis perdonari petimus, ut unicuique de nobis
---justitiam conservetis.+
abundans. Syrus et Aldebaldus in Vita S. Majoli Abbat. in Prologo lib. 3.+
Hospitalarius et Hospitarius dictus.+
Peregrinorum officium, quod in Ecclesia Rotomagensi ita celebratum feria 2. post Pascha observat Ordinarius MS. ejusdem Ecclesiae: Officium Peregrinorum debet fieri hoc modo: Duo de secunda sede qui sint scripti in tabula ad placitum scriptoris, induti tunica, et desuper cappis transversum, portantes baculos et peras in similitudinem peregrinorum.+
Mulios in hospitio recepit, et secum perendinare vel hospitari fecit et coegit.+
Petraria.#
Orrata.#
ad perfectum suscepi, in Ordine Romano cap. 6.+
Terebra,
Moenia. Will. Tyrius lib. 8. cap. 14.+
Sic istos peridopabant, ut illis Jupiter iratus esset.+
Periculum. Charta Alfonsi Comitis Bononiensis an. 1288. tom. 4. Monarch. Lusit. pag. 279. Et excepto perigio de navibus in mari periclitantibus.#
Peripsema, limatur a metalli, et purgamenta pomi, et qui quiliae domus, et rasura cujusque rei.+
Perles. Matthaeus Paris et Matthaeus Westmonast. an 1255.+
Parmentarius, ex paramentarius, qui vestes parat, id est, ornat, nostris olim Parmentier, qui hodie tailleur d'habits.+
vulgo procellae de montibus dicuntur.+
Pernoctatus, Dilatus. Speculum Sax. l. 1. art. 58. §. 1.+
ingeniis, pro Per nulla ingenia, occurrit in Chartis Alamannicis Goldasti 47. 58. 59. 60.#
Purpartia, Propertia, Portio haereditaria, seu divisio haereditatis per partes, Anglis, purpart, et propertie. Fleta lib. 2. c. 54. §. 19.+
Namque ad specimen legionum militarium, fabros, perpendicularios, architectos, genusque cunctum exstruendorum moenium seu decorandorum in cohortes centuriaverat.+
Perpyrarii. Vide Hyperpyrum.#
tolerans, pariens, perpesso, perfero.#
Perpetuel. Uritur Quintilianus lib. 2. c. 14.#
Prius, quod prius est.+
Purpunctum, Vestis militaris coactilis, et perpuncta; unde nomen non modo ejusmodi vesti inditum; sed et thoraci vestiario nostrati, quod ad umbilicum lana spissiori perpuncta et coactili fartus sit.+
Vt a violentia et crimine perputationis abstineatur.#
Purchasser, forensibus Anglis: Perquisitum, et perquisitio, acquisitum, acquisitio, ut autor est Covvellus, quem consule.+
Aparsoi. Statuta Ord. de Sempringham: Modus iste in domibus Canonicorum per se manentium servetur.+
Cum ergo corpus hoc principium sit et materia, necesse est, eam qui plantaverit perseam, transire per multa corpora, usque quo persea illa, quam plantaverit, concidat.+
Persus.#
Pesche.+
Assidue. Gloss. Isid.#
Noto.+
Personaliter diu locuti sumus, et excessisse videmur regulam disputandi, id est, ut interpretatur Alexander Brassicanus, in personam tantum unius, nemine interea suo nomine notato.+
Vigilantia, in Gloss. Lat. MS. Regio, cod. 1013.#
Satirus.#
persicae mali colorem accedens, Gallis Pers, Italis Perso.+
Pertica regio, Agrimensoribus, est territorium in quatuor partes divisum et comprehensum limitibus maximis Decumano et Cardine: totum territorium coloniae divisum et assignatum.+
Perdiceta.#
febres, i. continuae. Ita Glossae MSS. ad Alexandrum Jatrosoph.#
Constantia, usurpari a S. Eulogio lib. 2. c. 7.+
frui. Lex 3. Cod. Th. de Privileg. eor. qui in sacro Palatio milit. Nemo possit ad indultum a nobis beneficium pertinere, nisi qui, etc.+
Foragium, tributum scilicet, quod domino feudali praestatur pro facultate perforandi dolium, et exinde vinum vendendi.+
Perforare, Italis Pertugiare. Guibertus lib. 1. de Vita sua cap. 22.+
Daemoniacus. Ugutio. Vide Vas.#
in perversum, contra, contrario; utitur Tertullianus in Praxeam, ut et S. Hieronymus Epistola 20. ubi gravius.#
Pervium,
Perle.+
Demergere, perfundere, in Gloss. Gr. Lat. MS. perperam pesundare in edito habetur.#
Pedis abscissio, amputatio, inter poenas non semel occurrit.+
Pesare. Vide Pensa.#
Peagium.#
Nunc viret ut pesca, nunc est homo vermibus esca, id est, ut malus persica, quam Pesche vocamus.#
Si Comes aut Judex est, dic illi, ut non accipiat praemia, - si est pescarius, etc.#
pessarium lana concepta, et ad digiti figuram rotunda facta, in qua pharmaca
Petia, Gallis Piece. Vetus Charta apud Colun bum lib. 2. de Episcop. Vivariensibus: Dono pessiam de campo, - pessia habet fines de latus, etc.#
Pessona, Pessum. Vide Paisso.#
pistillum, instrumentum, quo aliquid teritur, comminuitur: Pestello, Italis, Pestle, Anglis.+
Pesticosus, peste plenus. Jo. de Janua.#
Empester. Lucifer Calaritan. lib. 1. pro S. Athanasio: Munera enim excaecant oculos videntium, et pestiferant sermones justos.#
qui pestem nuntiat. Gloss. Lat. MS. regium cod. 1013. et Gloss. Isid.#
Ob diversitatem successorum Apostolorum, - id est S. Petri Clavicularii, et sancti Joannis Petalici, alterius in circumcisionem, alterius in praeputium praedicantis.+
qui more avium se se ejaculantur in auras, ut ait Claudianus: vel qui agilitate corporis quasi volare videntur,
Pittatiolum, Scheda. Fulcuinus de Gestis Abbatum Lobiens. c. 3. Per antiquis membranarum petatiolls --- inscriptum invenimus.#
Beghinae.#
Actore, Gall. le Demandeur. Vide Regiam Majest. lib. 2. c. 2. § 3.+
abjecta h in compositione, a petendis haereditatibus. Beda de Orthographia.#
qui amat petere, in Gloss. antiq. MSS.#
Petinegi, apud Ditmarum lib. ult. p. 113.+
petitionis, vel mutui exigitur.+
calumnia, practicis, Action en petitoire.+
Betiu.#
a numero quatuor rotarum, inquit Festus; unde quidam a Graeco Aeolico
petrae et lapides eruuntur: Carriere.+
Petrunculus.#
Petraria.#
Pectura.#
Pet, a sono. Vide in Bombus, et Ferrarium in Orig. Ital.#
Equus, qui habet tantum pedes albos, Ugu tioni.#
Perna, petaso, petasunculus. Gloss. Isid.#
Falae, Turres rotundae in ovi speciem Vitruvio; sic dictae a Circorum Phalis, quae dividebant Euripum et Metas, constructis ad tempus turribus, ut ait Servius ad 9. Virgil.+
Falangus.#
Falarica. Gloss. Gr. Lat. Falarica.+
Fardefium.#
Ornamentum, Papiae. Vide Palergium, et Parergium.#
Phalangus.#
Fano.#
Fantasia, Phantasma, spectrum. Glossae Gr. Lat.+
Wanum; vel Fanum, Vocem veterem Francicam esse opinatur Wendelinus, idemque sonare, quod Belgis veen, et plur.+
phares, divisio, et phariseus, divisus, separatus.+
Pharum, Farus, Farum.+
Pharro, Clamor militaris Hibernorum.+
Parva petaso, petasunculus. Ugutio.#
ars. Rollandinus in tract. de Notulis: Promitto te docere artem philippanam, et tu promittis mihi dare 10. corbes frumenti.#
Philippei, Nummi, a Philippo, patre Alexandri magni, primum cusi, quorum cum forma recepta semel placuisset, ea retenta est simul cum appellatione, addita principis, cujus esset, nomenclatura.+
Phylacterium
Filopares.#
pompam, fastum et jactantiam amat.+
Flebotomus, Flebotomum, Scalpellum venae secandae, ex Gr.+
Phocapis, icis, Tartre.#
scarlatinus, in quo remedia quaedam topica includebant, convolvebant, et conligabant medici.+
Amuleta, ad arcendos vel pellendos morbos.+
tribus divisi essent 12.+
divinatus, vel pronuntiatus.+
Grandis: Sic Glossae antiq. MSS.#
aigatia.#
Picca, ex Gallico Pic, unidens ligo, quo terra atteritur, et foditur; epupa, Plauto in Captivis, ut observatum a Salmasio ad Pollionem, obpopa et otpopa, houe eruit. Will. Brito lib. 2. Philippid. p. 115.+
stalla vocant; facultas de piquer la terre, nostris.+
Picherium, Picius. Vide Bicarium.#
Molinarii et tres submolinarii et tres gartiones, qui portant piccos molendinorum.#
Pichea prati, terrae, etc. in Tabulario Leprosariae pontis Audomari.#
Pica.#
Tinctura, sive Pictura. Jo. de Janua. In Catholico parvo: Picta, cote, ou pointure.#
Pictavina , Pictavensis, Moneta Comitum Pictavensium, minutissima fere omnium monetarum: Gallis Pite.+
tabulae. Adso in vita S. Soli cap. 8.+
Pittacium.#
Pightellum, Anglis exigua sundi portio, sepimento conclusa. Ita Spelmannus.#
qui vendentes vincunt in pictura.+
picturatus apud Claudianum, et aliquot alios: Picturatio, apud Rigordum an. 1185.#
Pierius, Musaticus.+
Freres pies, dicti quidam Religiosi ac Monachi, quod instar picarum, albis et nigris vestibus una et simul induerentur.+
tardior: Ugutioni et Joanni de Janua, compassivus, a pius.#
Piteux, Italis Pietoso. Vita S. Drausii Episc. Suession. n. 14. Quia pietosae erat mentis, animo indoluit.#
Piffero, nostris Fifro.+
sericum. Guillelmus Biblioth. in Stephano VI. PP. p. 236.+
Deinde per Casalis usque ad fines Bevaricenses in dextera per summum illius pigatum exsartum, usque ad fines Glaccolinses.#
quoddam genus vasis, scilicet arcepta, quia depressa est. Ugutio.#
penicillus. Vide Savaronem ad Sidon. lib. 7. Epist. 3.#
potione ex melle et vino et diversis speciebus confecta, suavi, et odorifera, ut est apud Joan. de Janua.+
Pinnaculum
Pignus. Fori Oscae p. 4. an. 1247.+
Pignora pro natus, dic pignera pro radiatus.+
Pigritia, torpor, stupor.#
Jura pigrorum, quorum cognitio ad majores judices spectat.+
Socordia, pigritas.#
la Pile.+
Taverne. Unde versus: Et pila, pes pontis: pila, ludus: pila, taberna:
Pila terit pultes; sed pila geruntur in hostes.+
pluraliter, silvae montuosae, Papias.#
expilare, nostris Piller. Ammianus Marcel. lib. 14.+
Pilarium, Pilarius, Cambro-Britannis Piler, nostris Pilier, Pila, columna, fulcrum.+
Pilicrepus, Pilarius.+
Pilasca, vas vinarium corio piloso opertum, et derivatur a pilis.+
Pilatus, pilum habens, pilata, hic et haec, fur, latro.+
Murilegus, cattus.+
Cultis et incultis, pileationibus, decim, etc. Sed leg. piscationibus.#
qui inter eos generosi extabant, ex quibus eis et Reges et Sacerdotes ordinabantur, ut ait Jornandes de Rebus Geticis c. 5. Idem c. 11.+
Pilentum. Fortunatus lib. 6. Poem 4. Hinc pilente petens loca Gallica Gelesuintha.#
Episcoporum sic describitur in Ceremoniali Episcopor. lib. 1. cap. 2.+
qui pila ludit, in Gloss. Isidori.+
Tullensis.#
Et cum de ipsas res in omnibus vestrum et pillo et festuca exinde in omnibus se exitum dixit et fecit.#
Pillo. Glossae antiquae MSS. Pilo. Vnde contunditur, quidquid in pila mittitur.+
Spilorium, Columbar, numella versarilis, seu Collistrigium: vulgo Pilori, in Consuerudinibus municipalibus, Nivernensi cap. 1. art. 9.+
Lupus cervinus, in Gloss. Arabico-Lat.#
Pilatus.#
Quidquid in pilo tunditur. Gloss. Isid.#
disvestire.#
Pigmentum.#
Fringellus, Pincio, avis: nostris Pincon.#
Pinetum, locus pinis consitus, apud Innocentium III. PP. lib. 13. Epist. 115. Italis, Pigneta, et Pineta.#
opus. Visitatio Thesaurariae S Pauli London. an. 1295.+
instrumentum pinsendi; unde quidam: Neque pinsis suis, neque mol. lui, unde habet pinulam edi. Sic Ugutio MS.#
Pinte. Philippus Eystet. in Vita S. Willib. c. 34.+
Rabot, in Statutis Mediolanenfib. 1. part. c. 255.#
Chanter ou joür de la pipe, instar forte Gallinarum, quae Latinis pipare dicuntur.+
Convicio, Glossae antiq. MSS.#
pondere emptus ut aurum et argentum, inquit Plinius lib. 12.+
pipae seu fistulae cantum imitans.+
sunt pulli columbarum, et est nomen formatum a proprio sono animalis.+
Pipulo, convitior ploratu, ex quo emendandae Glossae Isid. Pipuli, convitio plorati.#
Poirier. Lex Salica tit. 29. §. 3.+
praedo, vel latro maritimus, ut est in Glossis antiquis MSS.+
Piraticum, Vinum piraceum, Gallis.+
Pironatus, Clavis compactus, ex Italico Pirone, Clavus ligneus, Cheville.+
Pirula nasi, le bout du nez.+
Pensa.#
Mestivarius
Piselis, Piselum. Adalardus lib. 2.+
Peschiera: Estang ou Pescherie, in Consuetud.+
Piscaria.+
De leguminibus quoque et de piscato, seu formatico, butiro, melle, etc.#
Piscinalis, idem quod Piscatoria Piscinale;
Regalis, qui ad Regem jure regio pertinet, ut sunt balaena et sturgio apud Bractonum lib. 2. c. 5. §. 7.+
Pisile. Vide Gynacium, Pisalis.#
Pisones, instrumenta, quibus pinsitur, aut res quaevis teritur, subigitur.+
Specular, Specula, Phylacteria. Ita Glossae antiquae MSS.#
piscaria, Vivarium. Vide Claperius.#
pix liquida. Gloss. Isid.#
Esbonagium
pissons dictis: traducta deinde ad caeteras praestationes.+
Poissonerie, seu pissonerie, ut Picardi efferunt.#
Pilum,
pinsere, ex pistus vox conficta. Lib. 2.+
Baluearium, pistorium, coquinam, etc.#
Pistrix, Pistor vel pistorissa, etc. Vide Panetarius.#
Pitissare, Papiae MS. Portare Leg. Potare. Eadmerus lib. de S. Anselmi similitud. c. 15.+
Etiam rides, cepa pitrata.#
Si quis pitto alterius excusserit invitu stricto, 120.+
Pusca, i. pitzulum, ex quo fit pusca medicinalis.#
Pipio
Biech, ut autor est Freherus.+
Pinza. Charta an. 1195.+
Plaquer. Concilium Avenionense an. 1279. c. 1. Domos Ecclesiarum occasione quacunque serrare, seu claudere, vel serrare, seu placare, etc.#
place, quae a Germanico plats, campus, forte orta.+
Placentarius, Dulciarius. Palladius in Hist. Laus. c. 6.
plaisanteurs, vel plaisantins. Petrus Damiani lib. 6.+
Guarnellum.#
Placentinus, in edit. Placivus.+
plazia. Charta Guillelmi Siciliae Regis an. 1179. apud Ughellum to. 7. p. 704.+
placitum suum implere, juri stare. Lex Ripuar. tit. 67. §. 3.+
Tolle igitur quidquid tibi placibile fuerit. Theophanes habet
plaidoiries, chicanes.+
Placitare, etc.#
Place. Fleta lib. 1. c. 18. §. 5. In terra, vel in aqua, bosco, placio, vel marisco.#
tranquillitas. In Gloss. Isid. Ecclesiastic. c. 4. Complectantur laetitiae placorem. Adde c. 39.#
Praecipue plactarum navigia, quae per Padi flumen sunt ad ferenda mercimonia deputatae, etc.#
Flactra.#
plays. Teloneum S. Audomari, in Tabulario S. Bertini: De carreia piscium 2. den. de centum pladis 2. den. de 100. salmonibus saldis 4. den.#
legalis, Playe leyau, vel plaga leyau, in Consuetud. S. Severi tit. 18.+
Piaggia, vel spiaggia.+
Plagiare, Plagiarius, dicitur de eo, qui mancipium alienum, vel hominem liberum pro mancipio distrahit ac vendit. Edictum Theoderici c. 81.+
placitatum. Charta 64.+
Construere fecerunt Ecclesiam ---in plaia montis, Vide Plagia.#
Plaitum, vide Placitum.#
Plancae, tabulae planae, etc.+
plainte. Occurrit in Epistola Gerardi Episcopi Camerac. ad Archidiaconos Leodienses.#
Plancon. Inquesta de foresta in Regesto Philippi Aug. fol. 126. Quando faciebat scindere branthias aut plancones in suo bosco, etc.#
Casula dicitur. Papias ex Isidoro lib. 19. c. 24.+
planities. Utuntur Innocentius de Casis literarum, Otfridus in Prologo ad Evangel. Chronicon Farfense pag. 662. etc.#
Ad quod iter debet Praepositus unicuique bubuicorum dare duas plantas ad calceos faciendos.#
In loco, qui dicitur --- in quo nunc sunt plantagines vinearum institutae.#
Plantarium, id quod ponitur sub planta pedis in sotulari, Gallice, tacon, inquit Metnlinus ad illud Ebrardi Betun. cap. 12.+
Plantada, locus vitibus vel arboribus consitus. Planteis, in Consuetud. Britannica art. 605.+
Praeter illa area in castello, et illa vinea foris muro, illa plantella ad Tremoledo. etc.+
Planure.+
Lanx, lancula,
Finxit, plasmavit, composuit, formavit. Arator lib. 2 Hist. Evangel.+
stalli, seu loci, in foro tempore nundinarum, ex Gallico Place, vel Plasse. Droit de Plassage, in Consuetud. locali Castelli novi in Biturigib. tit. 2. art. 2.+
Bidentes in locis aquosis mariscis, plassetis, vel profunditatibus et pasturis insanis depasci non permittant. Plassatum, perperam, ni fallor, scribitur apud Hemereum in Aug. Virom. in Regesto pag. 41.+
Plasticum, ex Gr. Plastice; fictrix ars ex argilla vel creta rerum similitudines exprimens.+
Bractatores, inauratores, plasticatores, margaritarii, etc.#
Plastre, apud Sanjulianum in Trenorchio p. 533.+
plat dicimus. Henricus de Knyghton an. 1340.+
Velis depictis adumbrantur plateae Ecclesiae, curtinis albentibus adornantur, baptisterium componitur, etc.+
plateis, seu pro transitu platearum, id est viarum publicarum, praestitur: Vox deinde pro quibusvis tributis usurpata.+
Plateau, escuelle. Will. Thorn. an. 1302.+
Pleis, forte, quomodo dicuntur in ostio Somonae.+
Platoniae, Plantuniae, dicta marmora, in tabulas dissecta, ex Gr.
Idem de logio in oratorium sive capellam, Salomoniaco tabernaculo in platura et pictura assimilatum, etc.#
Mantuanus. Historia Obsidionis Jadrensis lib. 1. c 37.+
applausum dare. Hrabanus Maurus Poemat. 29. de diabolo, Christum in deserto tentante:+
Omnes isti Milites praedicti debent quadrigatum ad pontem, et biennium, et corvejam, et exercitum, et equitationem et plaudum, et virgam.+
Planities. Charta Henrici V. Imperar. pro Venetis: Ut terminatio, quae a tempore Luithprandi Regis facta est inter Panlucionem Ducem et Marcellum Magistrum militum, deinceps manere debeat, id est de plave majore ad plavem siccam.#
Carteia fossoriorum sine ferro, 2. den. si super plaustrum, 8. den. etc.+
strepitu, non semel usurpat
Pleys. Alanus in planctu naturae: Illic Plays sui corporis dulcoratis saporibus in Quadragesimali austeritate carnis redimebat absentiam.+
Adulturum.#
Plebanatus, Plebes. Vide Plebs.#
Plebium, pro facultas, posse, Gall. Pouvoir. Capitulare de Villis c. 24.+
Plebs, Fideles, qui Episcopo vel Sacerdoti proprio subsunt.+
a plebs, Plebeo, bes, plebem imitari, vel alloqui, unde Plebesco, et Plebicito plebem imitari, vel alloqui, vel commovere.+
Plebiscitare, plebem imitari, vel alloqui, vel vocare, etc, Catholicum parvum: Plebicitum, estatut ouordre de peuble. Plebicito, ensuivre le peuple, ou emouvoir, ou assembler.+
Plebes.#
Bombycina, id est Plecia, forte Plecta. Vide mox.#
Placitum, ex Gallico Plets.+
Batillus.#
Fidejussor, Gallis Plege. Jura et Consuetudines Normanniae c. 60.+
Dederunt S. Petro et S. Amantio omnes pleiduras, quae sunt juxta murum.+
Plegius.#
Pleminare. Jo. de Janua: Plemina, sunt ulcera et sulci in manibus et in pedibus callosis, unde pleminare, repplere, secundum Vgutionem.+
Et pasturam porcorum suorum, sive plenagiorum, et decimam panagii mei.#
plenaria securitas,
Missalis
Harum plenitudinem rerum in novissima parte istorum libellorum ad implendam fidem adjunximus.+
Plerosimi, Numeri militares, qui sacramentum suum
Pleissis, Domus suburbanae, Maisons de Plaisir, a placendo dictae, inquit Camdenus in Britan. in Trinobantibus.+
Lerbeke in Chronico Comitum Schawenburgensium p. 35. Et quia multum fuit pletoricus, toto corpore denigratus est.#
Plet. Charta Anacleti PP. in Chron. Benev. S. Sophiae p. 694.+
Plevire. Vide Plegius.#
pleuritis: Nostris, Pleuresie. Utitur Hubertus in vita S. Gudilae n. 36.#
Illum alodem de Cassinolas illo capud manso, cum ipsa plicata, et cum ipso torculario, et cum omnibus aedificiis.+
Plegius.#
Plivium. Vide Plegius.#
Oplus.#
Quod habet duas rotas, aratrum, cujusmodi fuit, quod Galli plaurati, aut plammorati vocabant, ut autor est Plinius lib. 18. cap. 18. Lex Longob. lib. 1. tit. 19. §. 6.+
Pluvier, apud Fridericum II. lib. 1. de Venat. cap. 2. §. 11. 12. etc.#
pennis. Nam plumas dicimus, inquit Fridericus II. Imp. lib. 1. de Arte venandi cap. 45.+
Plumacium.+
Plumarius. Plumarium opus dicitur, quod ad modum plumarum texitur et variegatur, Galli, ouvrage a ramage dicunt.+
Plommees. Gauterius Cancellarius de Bellis Antiochenis p. 453.+
Applumbatio.#
avium multitudo, Papiae, et Glossis antiquis MSS.#
numerus, multitudo. in Regula S. Columbani cap. 7. Cum tanta pluralitas eorum sit, ita ut mille Abbates sub uno Archimandrita esse referantur.#
plus. Gloss. Gr. Lat. pluriora, plurima.+
pluralitas, aeque barbarum, occurrit apud Fredegar. in Chron. c. 20.#
Pluvialis, Vestis, quae torum hominem operit, et a pluvia defendit.+
Pluvicino, i
Plegium
potio,
potionalis. Charta Ferdinandi Comitis Castellae aerae 972.+
Punga.#
poticulus, Potiuncula. Joannes Episcopus Arelatensis in Epist. ad Moniales S. Mariae Arelat.+
Podenco, Nebrissensi Vertagus.+
Poderum, poderium. Ital. Podere, Possessio, praedium rusticum. Potestas, nostris, quae vis est vocis Italicae. Charta Ottonis V. Imp. an. 1212.+
camisiam vocant.+
Pedatura: Podismatus ager, pedibus dimensus. Glossae MSS. Podismus, Gr. Lat. pedalis mensura. Vide Pedatura.#
Podum, Domus rustica, curtis, praedium rusticum. Tabularium Ecclesiae Landavensis in Monastico Anglic. to. 3. p. 193.+
plena ambra butyri, salmones 5. 20. podia foeni, et 100. anguillae.#
Puy, Occitanis et Arvernis, Poy, peu, vel puesch: Puey, et pueyo, in Charta Sanctionis Abarcae Regis Aragonum aerae 971.+
Poena obligata, in quam quis se ex pacto obligavit, adstrinxit. Lex Longobard. lib. 3. tit. 10. §. 1.+
terrae, tributis, angariis, et aliis exactionibus obnoxiae.+
Poenitentialis, Liber Ecclesiasticus, in quo continentur, quae ad poenitentiam imponendam, et ad reconciliandum poenitentem spectant.+
poenitentia, in l. 11. Cod. Th. de Indulgent. crimin.#
Pogesus, Pogesius, Monetae Gallicae species, sed minutioris.+
poium, eadem notione. Tabularium Conchense in Ruthenis ch. 151.+
Ponchia, Mensura frumentaria, in dioecesi Biterrensi. Charta Philippi Regis Franciae an. 1304.+
Poulainia.#
Poulie. Tabularium Episcopat. Antisiodor. Costumae de cordis, polanis, et minagium sunt Comitis.+
Puleticum
brasium curant, molunt, et conficiunt ad cerevisiam componendam. Iter Camerarii Scotici cap. 26. §. 1.+
Politrudium, Cribrum farinarium. Gloss. Lat. Gall. Thuanum MS. Politrudium, buretel.+
Pulletrum, Pultrinus, Pullus equinus, Ital. Poledro, puledro, et poltro: ex qua voce Landinus ad Dantem ignavos poltronos dictos putat. Nostri Poutre dicunt. Gloss. Aelfrici: Poledrus,
Poulainia.#
Polia, armentum, vel grex, vel collectio equorum, vel aliorum jumentorum. Et dicitur a polis, quod est pluralitas.#
Et deinde vadit usque illo Mizano vallone, ubi sunt multae policarae.#
Pullanus
Communicare vero polissemum est, etc.#
Puleticum
Arnaldistas vocabant, ab Arnaldo Brixiano, quorum haeresis sub Innocentio III. PP. vulgari coepta, damnata vero ab eodem Pontifice in Concilio Lateranensi, ab obitu Caelestini PP. rursum invalescere coepit. Vide Baronium an. 1144.+
Polithogum, quod et psalterium dicitur, in MSS. codd. Papiae. Editus habet Policogum, sed videtur legendum polypticum, id est liber.#
Poullain, in Legibus Luitprandi Regis tit. 107. §. 1.+
Flos lactis quod Gallice vocatur, Craime. Ita Gloss. MS. ad disticha Magistri Cornuti Graecismus:+
pollui, in Capit. 1. Caroli M. an. 802. c. 17.#
Alte, Polosas, Altas. Ita Glossae Isidor. Papias: Polose, alte et sublimiter. Martianus Capella lib. 1. p. 14.+
Pililudius, qui polotello ludit. Hinc origo forte vocis, nostris, Pelote, pro pila qua manu luditur.#
Sancti Quintini in insula fol. 42. 43.+
Locus sacrorum, Papiae. Rectius in Glossis antiquis MSS. locus sartorum.#
Tenebrae noctis, Papiae MS. edit. habet polluus.#
Polyandrium, Coemeterium. Papias: Polyandrum, tumulus mortuorum. Gloss. Gr. MS. Reg. cod. 1673.+
multi formis, apud Rhabanum lib. de Computo c. 25. voce hybrida.#
Multiloquus, Papiae, vox hybrida.#
Polymitare. Polymita vestis, multis variisque coloris filis et liciis contexta et variegata apud Jul. Pollucem. Isidorus lib. 19. Orig. c. 22.+
Cidre. Statuta Aegidii Episcopi Sarisberiensis an. 1256.+
Pomarium, Ager pomis consitus. Charta Gennadii Episcopi Astoricensis aerae 953.+
Pomier. Capitulare de Villis c. 70.+
Pomada, nostris Cidre. Consuetudo Bayon. tit. 7. art. 12.+
Pomarium est ubi poma ponuntur. Pomerium ubi poma nascuntur. Horticellus in quo sunt arbores pomorum, in Charta an. 1197.+
Pomifera, Hortus arboribus fructiferis consitus. Charta Alema nica Goldasti 33.+
Venditor pomorum, vel pomorum custos. Dicuntur etiam pomiliones, aquarum vel lignorum portitores, quia vili pretio quasi pomo conducebantur. Jo. de Jan.+
Mollis et enervis. Ita Papias MS. et editus, an Pomivorus.#
Abrenuntias Satanae et pompis ejus, id est ambitioni, jactantiae, etc. ut habet Theodulfus Aurelianensis de Ordine Baptismi cap. 12.+
Poma aurea, inter ministeria et ornamenta sacra. Hariulfus lib. 2. cap. 10.+
Pondus, pensatio, pensum, in Gloss. Gr. Lat.#
Assiduus, i. dives, ponderosus in pecunia.#
Ponticus.#
genus ponderis, libra est. Fere semper in veteribus Tabulis de argenti libra dicitur; ut libra, de libra aurea, in Chartis Dagoberti et Ludovici Imp. apud Doublet. p. 661. 736. etc.+
abusive dicitur pro una libra, vel unus as est. Joan. de Janua. Gregorius Turon. lib. 10. cap. 19.+
Mettre un habit. Panegyricus Berengarii Aug.#
Pontium extructio, inter publica onera recensetur, et a quibus nullum genus hominum, nulliusque dignitatis ac venerationis immune erat, ut loquitur lex 4. Cod. de Privileg. domus augustae.+
Teloneum pontium, in Chronico Farfensi p. 667.+
Illud cui aliquid innititur: et dicitur a Pons. Jo. de Janua.#
Pontaticum.#
Ponticitas. Matth. Silvaticus: Ponticus sapor quid est, vel austera. Constantinus Africanus lib. 4. de Morbor. cognit. cap. 3.+
Pont, hodie La poignee de l' espee. Locum vide in investitura per pontum.#
Bernardus Vicecomes de Comborn animae suae consulendum necessarium ducens, donavit S. Stephano mansum de Abiao, et hoc fecit integre, nihil inde retinendo, scilicet neque censum, neque exploit, neque popada, neque Ost, neque ullius consuetudinis exactionem.+
Populicani.#
Poupee.+
Peupler vne ville.+
populi favor et applausus dicitur in l. 1. et 3. cod. Cod. de Spectacul.#
Poblicani, Publicani, Haeretici Manichaeorum sectarii, qui Graecis Paulictani: sic appellati a Paulo Samosateno haeresis autore, sive a Paulo et Joanne, ut observatum a nobis ad Alexiadem pag. 412.+
Popularis. Utitur Gonzo Floriacensis in Miraculis S. Gengulfi n. 4.#
De populo, sicut ficulnus de ficu. Papias.#
Populi festivae congregationes. Sidonius lib. 1. Epist. 9. Arctabat clientium praevia, pedissequa, circunfusa popularitas.#
Factus est populus immensus. Appelejus lib. 3. Metamorph.+
Porcam Baeti faciunt 30. pedum latitudine, sed porca est quod in 30. a rotundo extat, quod defossum est.+
Porcamis est pars agri habens in latitudine ped. 30. id est perticas 3. in longitudine 80. id est perticas decempedas 7.+
Jumentarius
Porceaux.+
Frescingagium, vel porcorum consuetudo, de qua mox. Tabularium Cluniacense ch. 336.+
Si quis tintinnum de porcina aliena furaverit, etc.#
Locus ubi porci stant: Jo. de Janua. Porcherie, in Catholico parvo.+
singularis. Vide Singularis.+
Porisma, quaestus, lucrum. Ordericus Vitalis lib. 5. p. 580. 30.+
Aquaia, et Geaspecia.#
purpura, patre Imperatore genitus, Graecis
Porree. Miracula S. Galterii Abbatis Pontisarensis n. 26.+
Portus vocant: Clausurae, Latinis recentioribus.+
Portail, vel portal vocant portam ampliorem, decumanam, cujusmodi sunt urbium.+
Portenarius, idem qui Portarius, Janitor: sic de hoc officio Monastico usurpat Eckehardus de Casibus S. Galli cap. 10. p. 82.+
qui se bene portaverat. Phrasis Gall. Quis'estoit bien comporte.#
Portarium.+
Ostiarius dictus Vigilio Diacono in Regula Orientali cap. 26.+
Valvarum theloneum, in Speculo Saxonico lib. 2. art. 21. §. 1.+
Portanarius.#
Portendere, Ominari. Lambertus Ardensis p. 148.+
Portior, janitor, Ugutio, et J. de Janua.#
Portarius.#
Gavelskind p. 135.+
Malleus in manu portatus, quo signum datur remigantibus. Ugutioni, et Jo. de Jana, Baculus parvus ad portandum habilis.+
sancta, Aedis sacrae propylaeum in porticus formam extructum, in quo consistebant Catechumeni et Poenitentes. Gregorius Turon. lib. 5. cap. 49.+
Restituit Monasterio nostro calicem quondam capellae suae, unum Portiforium de usu nostrae Ecclesiae, et unum Missale, etc.+
Pondus quoddam sex uncias habens. Papias.#
Vis publica est, si quis civem ante portionales, populum, vel judicem, vel Regem appellantem necaverit, verberaverit, vel vinxerit.#
Majorem vocant.+
Portarius, Janitor, in Lege Longob. lib. 1. tit. 25. §. 16. Vide Portanarius.+
Portunati; nostris, For???ts qui ont soin de l'esquif et le conduisent.+
Portanarius.#
Neptunus.#
Puertos Hispanis, quibus proprie dicuntur claustra Pyrenaeorum montium. Turpinus in Hist. Caroli M. cap. 11.+
Raports, revenus. Vita S. Placidi Mart. n. 45.+
Nantelmus filius Vitfredi dedit duas posas a Noiarcia, et suum redismo de Noianza. Vide Pea.#
Posca.+
Posegia.#
Aedificia, in Glossis Isidori.+
qui res in pago ubi commanent, proprias possident: Cives.+
positio: Italis Posta, nostris Poste.+
posttabula, seu retroaltare, posticum altaris, seu ejus ornamentum.+
Advocatus
Palissade de posteaux.+
Postponi, in l. 8. Cod. Th. de Honorariis codicill.#
post Communionem, Antiphona, quae post Communionem, in signum quod communicatio expleta est, concinitur: quae olim appellabatur ultima oratio ad complendum, ut testatur Walafridus Strabo de Reb. Eccl. cap. 2.+
postilena, Gall. Croupiere de cheval. Papias: Postella, ornamentum equi, dicta quasi post sellam, sicut antella, ante sellam.+
Posteau, vulgo Carcan; postis scilicet seu palus, cui alligati rei publice exponuntur ad majorem infamiam.+
Postella.#
Le dos de la chaire.+
Posterna, Posterior porta, vel portula, alias posterna, Italis Postierla: Posticum Latinis, et S. Isidoro in Regula cap. 1.+
Proheredes.+
post capere.+
postilla verba, quod haec subinde efferent Magistri, qui ejusmodi notas suis discipulis dictabant: nisi nomen mutuatae fuerint a voce Posta, quae paginam denotat, uti supra observatum.+
ad regulandum, in supellectili libraria, apud Guigonem II. in Statutis Ord. Cartusiensis cap. 28. §. 2.+
Et debentur 9. de censu solid. 101. de inferenda et de postjurno, sive de censatico sol. 180.#
puisne. Bromptonus lib. 2. c. 35. §. 1.+
Jam,
Ille qui postulat, petitor, rogator. Ita Papias MS. at edit. habet postulaticus. Glossae antiquae MSS. Postulatitius, ille qui postulatur.#
nomine matrimonii. Statutum Synodale Nicolai Episcopi Andegav. an. 1277. cap. 3.+
Potum, Potus.#
poterat, in Legibus Luitprandi Regis Longob. tit. 106. §. 1.#
Potentia est sua cujusque solius: Potentatus autem, auctoritas judicialis in civitate.+
Sicque pene belligerantes potentialiter regnant.#
possibilis. Acta Murensis Monasterii p. 46.+
Non potentiva dominatione vel tyrannide sibi subjectos premant.#
Potestas, Dominium, Seigneurie.+
Viri potestativi, nostris, Hommes puissans.+
potest. Uffingus Monach. in Carmine de S. Ludgero Episc. Mimigardensi:+
Apotheca.#
Galeni, Potio medicinalis, Medicine, apud Fulbertum Epist. 46.+
Potionarium aelce
Potitium, potatio, vel confectio ex vino et herbis, medicina quae ponatur.+
Potomium est navigium fluviale tardum et grave, quod non nisi remigio progredi potest.+
pastura. Charta an. 1225. in Tabulario Ecclesiae Carnotensis n. 257.+
Pot, a potu, vel potione dictum.+
Pogesia.#
Pouleana, Rostra calceorum, de quibus copiose egimus ad Alexiadem p. 302.+
Poulanus.#
Punga.#
Perperum vocarunt, docuimus in voce Hyperperum.#
Pree.+
Pratum, Gall. preau.+
Praddinae terrae, pratum, ex Italico Prado.+
praebenda, usurpata a Latinis pro annonis militaribus, a Plauto in Persa, Livio lib. 2.+
Cambiare.#
Qui vocem praemittit in cantu, Isidoro lib. 7. Orig. c. 11.+
Omnia, quae praeceptat S. Benedictus, etc.#
literae, dicuntur in Jure Canonico, eae, quibus praecipitur a Summo Pontifice, ut vacans alicui conferatur Benesicium.+
Praeceptum Imperiale, in l. 3.+
Episcopus, Praesul, in Chronico Vvalciodorensi: eundemque locum velut superiorem sub regimine Laudunensis Ecclesiae praecessoris constituit.#
Praecinctum, Ambitus, fines ac limites, intra quos locus quispiam praecingitur, concluditur.+
ad Praecinctorium, cum illud scilicet induit Episcopus, sacra facturus: Praecinge me, Domine, virtute, et pone immaculatam viam meam.+
Praecipitatoria, Aries, machina bellica, quae muros praecipitat et diruit: pro petraria. Matth. Paris an. 1242. p. 396.+
Praeclavium, Praetexta, in Gloss. Gr. Lat.#
Inclytus, valde gloriosus. Papiae. Nizo Abbas in Vita S. Basini Archiep. Trevir. n. 4.+
Major, nostris Maire.+
Praeconare, Praeconizare, Praedicare, extollere, Preconiser. Gloss. Gr. Lat. Praecono, praedico. Martianus Capella lib. 17.+
Gaudere, Laetari, apud Joannem Diac. in Actis S. Isidori Agricolae n. 21.#
Castellum de Cereta cum muris et munimine, et placito, districto, et preco, dederunt, etc.+
Percursus.#
Praedam vastare. Lex Alamannor. tit. 25.+
Precher. Concilium Vasense II. c. 2.+
Praeditus,
probatus, antepositus.+
Alodium
est, Praeero. Praepositus. Vide Praeditus.#
solidi, seu praedolati. Leo Ostiensis lib. 1. cap. 28.+
Civitates, quae a Praefectis seu Comitibus reguntur, vel quae iis in beneficium concessae sunt. Charta Ottonis II. Imp. an. 974.+
Praefecturium Amalfitanum, quem etiam Gloriosi titulo cohonestat, non semel memorat Joannes VIII. PP. Epist. 39. 50. 51. 52.+
Aulae, vel Palatii, dicti Majores domus Aulae Francicae.+
Praefecti quotannis mittebantur, qui jus dicerent, cum magistratus suos non haberent; ut est apud Festum: quomodo sane Praeposituras, Praefecturas vocat Statutum Philippi Pulchri Regis Franc. an. 1202. pro reformatione regni cap. 10.+
praegnans. Praegnum jumentum, in Lege Alemann. tit. 72. §. 3. tit. 73.#
Antejuramentum.#
Praepositi, Antepositi.+
Hostis.#
Ploum.#
Praemonere, Submonere, citare, in jus vocare, apud forenses Anglos: unde celebris illius Brevis Regii nomen manavit: Praemunire facias.+
Mens est quippe viri praenostica saepe futuri.#
Adjutor Notarii.+
in hostem pergere posset, similis sortis ac conditionis viros pro posse in armis ac instructu bellico adjuvabat. Capitulare an. 807. edit. Baluzianae cap. 2.+
Impedimentum. Vita B. Nicolai Eremitae n. 1. afferentem servitio divino praepedium frequentiam nimiam humanae conversationis evitans.#
Valde potens. Ex quo emendandae Glossae Isid. quae habent Propos.+
Est homo Praepositor, qui prae me fercula ponit,
Et qui deponit sit tibi Depositor.#
Prairie, Jus pascendi pascua in pratis post excisum foenum, in Charta an. 1248. Locum vide in Blaeria.#
Praerogativarum, cujus extat formula apud Senator. l. 11. Ep. 27.#
Dispensator. Gloss. Isid.#
Ad praescindendum habilis, Ugutioni.#
Praesentalis, dictus unus e Magistris militum, quod in procinctu seu comitatu Principis ageret, et Praesentalibus numeris praeesset, ut docet Notitia Imperii, ubi Magistri equitum et peditum in praesenti duo recensentur, alti tres per Orientem, Thracias et Illyrscum.+
praesens. Charta Berarii Episcopi Cenomanensis in Actis Episcop. Cenoman. pag. 215.+
in praesens, modo, Gall. presentement.+
Praesentaneum remedium, apud Marcellum Empir. Efficax.+
Presenter dicunt.+
Presens. Eginhardus Epist. 52.+
Presentement. Iso Magister in Glossis ad Prudontium: En ergo. sc. habes. Praesentatim.#
Present, a praesentare, offerre: vel quia munera sunt, quae praesenti in manus dantur.+
Praeses provinciae, Comes. Capitul. Caroli M. lib. 5. cap. 228.+
supersedere. Concilium Cloveshoviense an. 747. cap. 3.+
Giracii Praesopus, quem nos Praepositum dicimus. Ex Graeco
praestatio; Tributum, quod domino praestatur, vel potius mutuum coactum. Charta Constantiae Imperatricis an. 1198. apud Ughellum tom. 9. pag. 293.+
Praestanarii. Charta Lusitanica apud Brandaonum in Monarch. Lusitan. tom. 3. pag. 294.+
praestationes dominis exsolvunt.+
Multum, vel prae aliis valens. Ugutio.#
Prester.+
Precaria, seu Libellus, quo quis praedium Ecclesiasticum ad usumfructum sub annuo censu in praestitum, et precario utendum suscipit: de qua contractus specie pluribus agimus infra in voce Precaria.+
haeres, in Gloss. Arabico Lat.#
Et praecipue id, quod praesto subjunctum est, Sacerdoti congruere videtur, etc.#
Prest. Vetus Inscriptio, 669. 4.+
Redduntur et ei denique possessiones - quae praesulantibus antecessoribus suis Lanfrancus in sua tenuerat ditione.#
praesulatu. Scriptor MS. Vitae S. Gaugerici Episcopi Camerac. in prologo: Quantus in praesulio effulserit.#
Presbyter, scribitur in Legibus Luithprandi Regis Longob. tit. 69. §. 4.#
Prindere.#
solidi. Charta Longobardica in Bullario Casinensi tom. 2. pag. 12.+
Titulus.#
milites, sub dispositione Ducis Moesiae secundae, in Notitia Imperii.#
Monasterium, quod in praeurbio civitatis situm est.#
Pragmaticum rescriptum, seu Sanctio pragmatica, dicitur, quae adhibita diligenti causae cognitione ex omnium procerum consensu in modum sententiae ultro a Principe conceditur, aut fertur.+
in quo fit prandium. Ita Papias MS. et edit.#
Brandeum.#
Pastus, coenaticum, convivium, nostris, droit de Past.+
Locus ubi prandetur, Joanni de Janua:
Melinus, ubi prasinovenetum esse conjiciebamus: sed nunc alia subit conjectura, voces nempe milinovultin, et prasinovultin, quae ibi occurrunt, ex Gr.
Porro. Isidor. lib. 19. Orig. cap. 17.+
Proastium.#
Argentum, Lusitanis: Plata, Castellanis. Charta Lusitanica aerae 1316. apud Brandaon. tom. 5. Monarch. Lusitan. pag. 304.+
servus, cui pratorum cura incumbit, in Tabul. Prioratus Neronisvillae fol. 24.#
Pratellum, in Formula 61. Lindenbrogiana.+
Praire, vel tempus quo prata secantur.+
extermino, disperdo, deformo, depravo.#
Brace.#
Paxeria
pransit, apud Anastasium in S. Vitaliano PP. Et Lavit se, et ibidem praxit in basilica Julii. Cod. alius habet, Laetus ibidem pransus est.#
Prevoste.+
precario possessurus, ut est in Capitul. Caroli M. lib. 7. cap. 104.+
deprecando, ut habet Lex Longobard.+
Precaria, seu Charta Precariae, in Charta Theudonis Archidiaconi Divionensis an. 18.+
Epistola, qua quis alium de re quapiam precatur, in Concilio Calched.+
Precaria, questa, roga.+
Precatura, Exactio sub nomine precationis, Questa.+
Petrariam alii vocant.+
malatolta.+
Represalia.#
Sacerdos. Isidorus lib. 7.+
Presbyterissae, Presbyterorum uxores, eorum nempe, qui abdicato ex consensu mutuo matrimonii usu, divino cultui se mancipabant, Sacerdotes effecti, vel Episcopi.+
Epistolae, quae ab Episcopis dantur iis, qui in aliena dioecesi ad Presbyteri dignitatem promoveri volunt.+
frequenter premere. Gallis, Presser. Vide Savaronem ad Sidonium lib. 1. Epist. 9. et supra in Comprensare.#
dicta, quod intus initiantur, inquit Isidorus lib. 4. Orig. c. 9.#
Alatores.#
Pressura intelligitur contra naturam somnus. Vide Pressaria.#
pressura, molestia. Albertus Stadensis an. 1139. Volens suscitare pressurias Adolfo Comiti, etc.#
Si autem totus (nasus) a presso abscissus fuerit, etc. Nos diceremus, de pres.#
Pristaldi, Executores judicum nobilium, Sambuco, in Decret. S. Ladislai Hung.+
Prestaria, prestitura. Vide Praestare.#
Priser.+
pretiosus. Fridegodus in S. Wilfrido cap. 29.+
Praebenda.#
militare. Vide Strofa.#
Canones nostri. Historia Australis an. 1289.+
Hora, seu primum ex Officiis Ecclesiasticis diurnis. Vide Durandum lib. 5. cap. 5. et supra v. Hora
Primarii, sub Magistro militum praesentali inter Palatinas Legiones recensentur in Notitia Imperii. Vide Henricum Valesium ad lib. 16. Marcellani pag. 131.#
Pontius D. G. Comes Tolosanus, Primarchio et Dux Aquitanorum, et uxor mea Garsindis, etc.#
Poderagium, seu primarium jus hypothecarium, quod habet creditor in feudum, aut praedium debitoris.+
Primarius. Primare altare, non semel in Actis Murensis Monasterii p. 15. 25. 29.#
Vt singulae Ecclesiae suum primatum habeant integrum.#
Scriniarios. Menaea 13.+
primitiarius, de qua voce infra. Synodus Augustensis an. 1540.+
Primicerius, Dignitas Ecclesiastica, apud Crodogangum Metensem Episcopum in Regula Cononicor. cap. 10.+
Gustum de praecoquis sic facies: duracina primotica pusilla praecoquia purgabis, etc.#
Genus officii, in Goss. Lat. MS. regio cod. 1013. an primus seu Primicerius operum, seu Operarius, de qua dignitate suo loco egimus?#
Medianus, mediae, et Minofledus infimae, apud Alamannos, in Capitulis ad Legem Alamann. c. 22.+
in eorum praelatione primus Principatus manifestatur, quia ipsum principando et imitantur et manifestant, inquit Hugo ex S. Dionysio. Vide Isidorum lib. 7. Orig. c. 5.+
Ecce annua votorum nuncupatio, prima in principiis, secunda in capitoliis.#
Princeps, seu Principalis, ut est apud Vegetium lib. 2. c. 7.+
prehendere, Capere, unde nostri Prendre. Decretio Childeberti Regis §.9.+
Prugire.#
Priores, quomodo veteres dicimus, vel qui nos praecesserunt, Praecessores.+
Captiones, dictum, quidquid ex subditis et tenentibus capitur ad expensas Regis et Domini, quod legitime et debite persolvi debet.+
Prisonnier, qui in bello capitur, prehenditur, vel prenditur. Rogerus Hovedenus p. 541.+
Prestaldus
Prive, vel privee. ut in Consuet. Meldensi art. 73.+
balneum, Tribonianus et Graeci interpretantur, ut observat Jacobus Gothofredus: quomodo
Carniprivium.#
Noverca, utitur Eddius Stephanus in Vita S. Wilfridi c. 2.#
privilegia, quasi privatae Leges. Lex 7. Cod. Th. de Tyron. Ipsorum etiam qui militaturi sunt privilegibus accedentibus.#
Benevalete.#
Estre pour quelqu'un. Eginhardus Epist. 45.+
Advocatus
suburbanum.+
Domus coram aul,
Epreuve, Italis Prova. Lex un. Cod. Th. de Statoribus: Per omnes provincias edictum generale misimus, ut ab stratoribus unus tantum solidus probae nomine posceretur.+
Approbatores, Anglis, Aprovvour, dicuntur ii, qui feloniam per se commissam esse confitentes, alios ejusdem reos arguunt.+
probrum, obprobrium.#
Preux, miles animo valens. Caesarius Heisterbacensis lib. 9. c. 48.+
Cambiare.#
Ornator aedificiorum.#
quae ante castra sunt, Bedae de Orthogr. et Papiae. Jo. de Janua: Procestria, loca extra civitatem, sicut procastria loca extra castra: vel procestria dicuntur loca extra civitatem degradata, per quae murus ascenditur.+
Surcens, census, qui ultra censum consuetum exolvitur. Tabular. eleemosynaria Montismorilionis fol. 21.+
Proceres. In Concilio Toletano VIII. subscribunt Dabila Comes et Procer, et Frolla Comes et Procer.+
processit, id est venit, collecti. Vetus interpres Concilii Laodiceni c. 7.+
Procincta, Ambitus, vel limites loci alicujus, intra quos libertas seu immunitas illius includitur. Aelredus in Vita S. Edvvardi Confessor. cap. 6.+
ex processione sunt, et in ea cum caeteris procedunt.+
Proclamatio. Vide Clamare.#
Proclameur, nostris; apud Galbertum in vita Caroli Comit. Fland. n. 15.#
Colpus. Lex Ripuar. tit. 77.+
Consul, Comes. Gloss. Aelfrici Saxon.+
Pactisis.#
Collocare.#
abominatio, in Gloss. Isid.#
qui nascitur cum pater peregrinatur, in Gloss. Arabico Lat. Qui patre longe peregrinante nascitur, vel longe a patre natus, in Gloss. Isid.#
procurationem consuetudinariam, seu debitam exsolvere. Hist. Episcopor. Autisiodor. cap. 58.+
Vicarius, locum tenens, qui alterius vice res gerit. Petrus Blesensis Ep. 47.+
Redecima, Decima decimae. Capitulare an. 823. c. 21. et lib. 2. Capitul. c. 21.+
Definire. Capitula Ludovici Pii an. 826. cap. 6. Tunc Comes causam prodefiniat, veluti si ipse qui quaerit praesens fuisset.#
Prodese, ex proda, prora, iisdem. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 25.+
Prodire Italis. Occurrit apud Sanutum lib. 2. part. 4. cap. 20.#
Preu, Prosit: Italis Prode, et pro, qui a Provincialibus acceperunt, ut notat Acarisius. Usatici Barcinonenses MSS. cap. 63.+
Profit. Capitulare de villis c. 36. Acciperes et sparvarios adnostrum profectum provideant.#
Acquisivit de ipso Bertranno duas partes proferentii de annonada. Tabularium Conchense in Ruth. ch. 8.+
rectum facere renuit, vel differt. Usatici Barcinonenses MSS. cap. 93.+
Profrum, in Fleta lib. 1. cap. 38. §. 16. lib. 2. c. 32. §.2. 4. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 290.+
professus. Vide Profiteri.#
Professores ordinis, qui regulam ordinis alicujus profitentur, in Stat. Praemonstr. c. 4. §. 18.#
Profit. Hugo Flaviniac. in Chron. p. 247.+
Confiteri, Confessionem Sacerdoti exsolvere, in Legibus Henrici I. Regis Angl. c. 66.+
Pour certain. Capitula Caroli M. lib. 3. c. 23.+
Proferum.#
fugiendo. Salvatus in vita S. Martini Sauriensis Presbyt. In urbem Colymbriam profugose redierunt.#
Fugiens elimenta. Sic Glossae antiquae MSS.#
Quinque mandilia cum profulis. Videtur esse nostrum Profil, vel Porfil, Ora, Limbus.#
Superfusio.#
Fonce, Scriptores medii aevi, fundatus.+
Superfusio.#
Progener. ita in eodem Gloss.+
Si in quarta progenie reperti fuerint conjuncti, non separamus, etc.#
Proastium.#
Sortes Sanctorum
est, qui loco haeredis fungitur, aut institutus aut substitutus: vel potius haeredis haeres. Papianus lib. Respons. tit. 2.+
Proastium.#
Differre, procrastinare,
liberis hominibus nascuntur aut nascentur. Charta Adelchisi Regis Longob. in Bullario Casinensi tom. 2. p. 11.+
Proloquium. Vide Praelocutor.#
Parlamenta vocabant, aguntur. Charta Petri Archiep. Panormitani an. 1130. apud Rocchum Pirrum tom. 1. p. 477.+
Formidans per diem suo prolubio satisfacere.#
minare, hinc Gall. Promener. Apulcius lib. 9.+
Promissores, c. 12.#
Adeo enim laboravit in ejus obsequio, tota mentis promptanimitate, etc.#
Vltroneus, voluntarius,
Promptuarium, Penus. Gregorius Turon. lib. 3. Hist. c. 15.+
Pransorium.#
et Promurus, murus ante murum, in Glossis Isid.+
Anterior pars humeri, in Glossis MSS. ad Prudentium ex Bibl. S. Germani Paris.#
Pagus, ex Gall. Pourpays. Charta Dagoberti Regis apud Doubletum p. 656.+
Propertia. Vide Perpars.#
dicitur quum care titillat, visa muliere: sed passio; quando ille malus affectus erumpit postea in effectum. Glossa in Math. 5.+
Perditio. Tabul. S. Albani Antegav.+
Harioli, in Gloss. S. Benedicti cap.
dictum quasi propitiatoris officium, Papiae.+
Propolim, vel portica, equum sonat.#
proponexdi et exponendi in nundinis publicis, in l. 2 Cod. Th. de Veteran. ubi consulendus Jacobus Gotho fredus.+
Veredictum, testium auditio, seu potius declaratio, Information: vox fori Anglici et Scotici. Quoniam Attachiamenta cap. 68.+
Propraefectis. Observat Henricus Valesius ad Ammiani Marcellini lib. 14. aliud esse agere pro praefecto, aliud agere pro praefectis.+
Proprendere
Proprestura. Vide Proprindere.#
Proprietas Datum tibi est de proprio nihil habere.+
capitis, Constantino Africano de Morbor. curat. l. 1. c. 10. 16. dicitur pars anterior, ut puppis capitis, eidem c. 14. 15. 16. lib. 3. c. 14. etc.+
tritici, vini, et casei, apud Senatorem lib. 10. ep. 28.#
prosaica oratia apud Plinium l. 7. c. 56.+
prosequitur.+
beneficium proservire, Colere, incolere, et ex eo census persolvere. Charta Alamannica Goldasti 42.+
Conquiescere,
progener dicitur in veteri inscriptione, uti supra observatum.+
prostitutas dicimus.+
Regis infricta, quam vulgo Salvamgardiam dicimus. Vide Quoniam Attachiamenta cap. 54. 73. et supra in v. Pax.#
Principis latus protegebant, ut est in l. 9.+
Faculae de pineo ligno, Papias.#
Proti, appellati Primores, seu Praesides universitatis Judaeorum, apud Siculos, ut patet ex Charta an. 1340. apud Rocchum Pirrum in Archiepisc. Messan. Ex Gr.
Archi-Cancellarius:
Archipellanus.+
Chartularius
Magnus Imperii protochristicola, Constantinus M. dicitur Glabro Rodulpho lib. 4. c. 6.#
Forestarius
Protojudex Salerni, in veteri Charta apud Ughellum tom 7. Ital. Sacrae p. 571. 574.#
Mandator.#
Notarius
Pincerna.#
Retulela, extremae, l' Avant-garde, et l' Arriere-garde.+
Praebenda.#
Proverbia dicere, vel proverbia vituperare: hinc proverbiosus, proverbiositas, Ugutio.+
Pourvoyances.+
cursum interdixit S. Ludovicus in Statuto de Monetis, ubi Provinciaux appellantur. Charta, descripta a Gassendo in Notitia Ecclesiae Diniensis p. 84.+
Provisio annonaria, apud Pollionem. Corippus lib. 3.#
Episcopus. Charta anni 1111. in Bibl. Cluniac. p. 579. Ricuinus Dei gratia Provisor Tullensium Pontio Abbati Cluniacensi, etc.#
Providentia dotata, Baudovinia in Vita S. Radegundis Reginae: Hoc donum coeleste provitrix optima, gubernatrix bona, - in Monasterio dimisit.#
Praebenda.#
Proximi scriniorum, qui Magistro scriniorum proximi erant, quorum dignitas Proximatus dicitur, eaque amplissima erat, adeo, ut Comitum dignitate ornarentur, ut est in titul. 26. Cod. Th. lib. 6.+
Rugitus
Artium doctrina, eruditio honestarum. Ita Papias MS. et editus.#
Paranymphus, Prutcboto. Alibi: Paranymphus, prumulis.#
Prunier, in Capitulari de villis c. 70.#
Prunelle, unde Pupillae nomen. Fortunatus l. 11. Poem. 16. de Prunellis:#
Donatumque in perpetuum esse volo, et prutissima voluntate confirmo. Pro promptissima, vel purissima.#
Tenet 4. messuagia - per servitium inveniendi unum equum, unum saccum, et unum pryk in guerra Walliae, quandocumque contigerit Regem ibi guerrare.+
Psallentia, Cantus Ecclesiasticus, laudum divinarum, Psalmorum, et Hymnorum concentus.+
Psalmistae, apud Odonem Cluniac. in Vita S. Gerardi Comitis Aureliac. cap. 11.+
Clerici Psalmicines, apud Sidonium lib. 5. Epist. 17.+
Psalmodier. Provinciale Eccles. Cantuar. lib. 1. tit. 14.+
Psalterium scilicet. Regula Magistri cap. 57.+
Sambucum.+
Pseudoalitinam vestem tribuit.+
Tiede. Marcellus Empiricus cap. ult. p. 252. Tum medicamen adhuc pseudocalidum diffunditur in mortarium.#
Pseudanachoreta, utitur autor vitae B. Stephani Abbat. Obasinensis lib. 1. cap. 5.#
Pseudomonachus.#
Colore pseudoflavo, quasi leonino.#
Fausseporte.+
narrationes et dubiae, quae vulgo Apocryphae, quibus opponuntur Libri Canonici et Catholici, in Capitul. Aquisgran. an. 789. c. 76. et lib. 1. Capitul. c. 73.+
Gris. Jo. Diaconus lib. 4. Vitae S. Gregorn M. c. 83.+
Haec trita permiscentur, ut pseudoliquida sint.#
Pseudoforum dicitur, posticum aliis, nostris Fausseporte. averso porta, Livio lib. 10. et Tacit. lib. 3.+
Psiathus, Matta, storea, teges, ex junco aut papyro confecta; Gallis, Nate, in qua et cubabant et considebant Monachi, quomodo describitur a Philone Judaeo lib. de Vita contemplat. p. 616.+
Frigidarium.#
Stelligeri.#
Sistarcia.#
Causiae, in Glossis Isidori, ubi perperam pitigmata: ex Gr. Causiae
Mortarium, a Ptisanis.+
Locus scilicet venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur, uti definitur a Juliano Antecessore.+
Ptolemoorum Regum Aegypti, qui omnes ab Alexandro M. usque ad Cleopatram Ptolemei vocati sunt.+
Adolescens, in Gloss. Isidori. Glossae aliae: Pubeda, juvenis sine pube. Alibi: Pubeda, adultus. Utitur Martianus Capella lib. 1. et 9. p. 12. et 308.#
Populicani.#
publicarium. Charta Friderici Imp. an. 1158.+
Virginitas, apud Bractonum lib. 3. Tract. de Corona c. 21. §. 13. c. 28. §. 2.+
Pudendum, penes, in Gloss. Gr. Lat.#
Pudoratus, pudore suffusus; expudoratus, extra pudorem positus. Leges Baronum Scoticor. seu Quoniam Attachtamenta c. 47. §.47.+
Modestus, pudorosus, verecundus, pudens.#
Peduclare, Pediculis purgare, pediculos abstergere a vestibus. Glossae veteres, editae ab H. Stephano p. 336.+
pro decore, inquit Ordericus Vitalis lib. 11. Huc refer versus sequentes:
Dum dubitat natura marem faceretne puellam,
Factus es, o pulcher, pene puella puer.+
pullarius. Fragm. Petronii: Imo etiam puellarius erat, omnis Minervae homo.#
Pueralius,
juvenis, pueraster.#
Valets de Chambre dicuntur. Vita S. Fructuosi n. 2.+
Campio, in Foris Bigorrensibus art. 20.+
Poignee.+
Pugillatores, in Gloss. Isid.#
Terram petiam unam per mensuram quartarum sex, et aliam petiam per mensuram sextarium unum, et pugillos sex.+
Pugneia, Pugillata, Gallis nostris Poignee.+
Podium.#
Formiscare.#
Puginata.#
Puginata.+
Decorare, Ugutioni.#
Embellir.+
Poucin, Poulet. Petrus Damian. lib. 6. Epist. 21.+
Poledrus.#
Pulislac. Lex Alemann. tit. 59.+
Polyptychum.#
Puduclo.#
Incredulas dicit loquelas, et improbus coinquinat, et conscientias bonum merito conquisitas, mundas, sanctas, et antiquas, pulchras, firmissimas, et pulitas meas rumpit anutatiros, etc. Quis Oedipus haec interpretetur?+
Monilia, vel torques camelorum, in lib. Judic. It. Glossae Biblicae MSS. Thuani.#
Poulains.+
pullorum seu altilium cura incumbit, in Ordinat. Hospitii S. Ludovici Reg. an. 1261.+
Poledrus.#
Poucin, nostris.+
Pulpasta, Gallina altilis, in Fragm. Petronii pag. 54.+
Pullorum cantus, Gallicinium,
Neque enim, inquit Joannes Sarisber. lib. 8. Policrat. c. 7.+
Pulpitum, analogium, lectrum.+
Pulsare.#
Pulsat,
Pulsantes, Pulsatorium. Pulsantes, dicuntur Monachismi candidati, qui pulsant ad fores Monasterii, et in Monachorum album admitti ambiunt et deposcunt: qui pro foribus excubant, indicium perseverantiae suae ac desiderii sui, pariterque humilitatis ac patientiae demonstrant, ut ait Cassianus lib. 4. de Instit. Can. c. 3. 30. 32.+
Sonner les cloches. Kero Monachus: Pulsat, clochot. Pulsans, chlochonti. Pulsaverit, clocchit. Udalricus lib. 1. Consuct. Cluniacens. c. 5.+
vinum, Gallis Vin pousse et boute, in Charta Libertatum villae Carrofensis in Biturigib. an. 1194. apud Thomasserium.#
alarum. Fridericus II. lib. 2. de Arte venandi cap. 19.+
Vendiderunt molendinum suum, et pulsatorium cumsuis pertinentiis. Vide supra Pulsare.#
Pulsare.#
Pultrella. Vide Poledrus.#
Poltrones, nostris Poltrons. S. Franciscus tom. 1. Opuscul. de Vera et perfecta laetitia p. 94.+
Cum - pecoribus, id est oves 40. aucae 18.
pulvilli 2. capones 2. Forte pulli vel pulcilli, Gall. Poulcins.#
opus. Monasticum Anglic. tom. 3. p. 317. Amictus de opere pulvinario cum parvis scutis. Forte plumario.#
Pulvis. Otto Morena in Hist. Rerum Laudensium p. 69.+
Pulcinus.#
Polze, apud Petrum de Crescentiis lib. 10. de Agricult. cap. 28.+
Pointe.+
Puncta facere, vel puncta distinguere: unde Dispunctare, removere punctum: Repunctare, iterum punctare.+
Lanceta, qui pro sale ierit, habebit unum panem, et unam pumatam salis.+
Cum aliis casalibus, et territoriis, et puntariis in loco, ubi dicitur, etc.#
pupilla. Capitula ad Legem Alamannor. c. 1.+
capitis. Vide Prora.#
Pourchasser, et pourchas.+
canonica, est super objecto crimine, proprio juramento, vel, si oporteat, juramento compurgatorum de ipso crimine diffamati innocentiae ostensio: ita Lindvvodus. Honorius III. in V. Compil. p. 219.+
Sacramentales, Juramentales, Conjuratores, de quibus in voce Juramentum. Utitur Andreas Suenonis in Legibus Scaniae lib. 7. cap. 3.#
idoneare se: Purificare se sicut Lex jubet, in Lege Longob. lib. 1. tit. 9. §. 1.+
Emundare, in Gloss. Arabico-Lat.#
Perpars.#
Purprisus. Vide Porprendere.#
Perpunctum.#
Purpurarius. Occurrit in veteribus Inicript. 621. 4. 649. 9.#
Porphyretici, porphyrogeniti, Imperatorum ac Regum liberi, in purpura, seu patre Imperatore vel Rege nati. S. Hieronym. Ep. 9.+
columnae, Porphyreticae, Capito. lino in Antonino, ex Porphyretico marmore, de quo Suet. in Nerone.+
Purpurella. Glossae Isidori: Purpurilla, locus extra portam, quo purpurea veste uterentur. Charta an. 1197.+
Posca.#
Mulier quaedam filiam suam exhibuit vulneribus plenam, et ut quidam vocant, pus eadem genuerat.#
Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi et apta: et dicta pausia, quod paviatur, id est, tundatur.#
pusilanimis. pusillanimitas, segnitia.+
Pugillares, semel ac iterum in Testamento Heccardi Comitis Augustodunensis apud Perardum p. 26.#
Pusterla. Vide Posterula.#
Posticci. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 11.+
Pustula. Marius Aventicensis: Hoc anno infanda infirmitas atque glandula, cujus nomen est pustula, in suprascriptis regionibus innumerabilem populum devastavit. Gregorius Turon. l. 6. c. 8.+
Pittaciolum
Putatif. Pater pueri putativus, apud Bromptonum p. 909.+
Puteum. Vide Putagium.#
Puisoir, nostris, unde aqua salaria hauritur, extrahitur: vox orta a puteus.+
Putacius.#
Putredo, crebro occurrit apud interpretem S. Antiochi. Homil. 44.+
Post quam habuerit 5. quinales de vino, det unum puzal.#
Pilatus.#
Estuve, in quo Capitulum celebrabatur: unde flagellum disciplinarum in coappensum observat Eckehardus junior de Casibus S. Galli cap. 3.+
Ciborium, quod altari superponitur.+
Pirater. Occurrit apud Sanutum lib. 3. part. 11. cap. 2.#
Peristerium.#
Ignitegium.#
Perriere, Machina bellica. Galbertus in vita Caroli Com. Flandr. n. 191.+
Q. velut A. cum D. quingentos vult retinere.+
De dorina de Gordvvan, 2. den. de quaderel, 1. den. de centum pellium agnorum, 2. den.#
Codra, quadra. Idem: Quadrus, quadra, quadratus. Maxime quadra panis apud Monachos sumitur. S. Augustinus contra Epist. Manichaei c. 21.+
cibi, quibus in quadragesimali jejunio uti solemus, in Concilio Aurelian. l. c. 27.#
quadragesima et carena.+
Beneficium, quod Oblatrices tenebant, quas Quadragintarias vocabant, quia non satis convenienter vivebant, visum est Archiepiscopo ut melius ordinaretur.+
Parietes nihilominus in altum porrecti, quadraminum compages subito dissutae corruerunt.#
Vobis impignoravimus pro solid. unius quadrannos duos de moneta decima, etc.#
Amphora, mensura. Papias.#
quadrapolae. Anastasius Biblioth. in Vitis PP. pag. 108.+
Carriere: Sugerius lib. de Consecratione Ecclesiae S. Dionysii: Locus quippe quadrariae admirabilis prope Pontifaram - vallem profundam non natura; sed industria concavam, molarum caesoribus sui quaestum ab antiquo offerebat.+
quos Graeco vocabulo appellant, ut est in l. 1. Cod. de Excusat. artif. Lampidicidae et Quadratarii, apud Sidonium lib. 3. Epist. 12. a quadratis lapidibus, quos in quadrum expoliunt.+
Branca.#
Quarelli, Tela balistarum, brevia, spissiora, et forma quadrata unde nomen nostris Quarreaux.+
Et super columnas, in quadrificio camerentes, musivo, pulchrisque metallis decoravit.+
Carruca aratoria, Charruë vel potius pro Carrucata, seu modo agri, cui sufficit una carruca vel aratrum.+
Charrier.+
Questa, Questio, Questus, Tributum quod exigitur, quaeritur, petitur. Caactiva petitio seu incisura, in Chronico Andrensi p. 356.+
Perquirere, examinare, quaerere ab aliquo: nos dicimus, Questionner quelqu'un.+
Questor, Creditor, qui ab alio rem creditam repetit, quarit.+
Quaquilia, Ortix, coturnix: nostris, Caille: Italis Quaglia. Jo. de Janua: Qualia, quaedam avis, et dicitur a qualis, vel dicitur Qualia a voce, quam facit, sc. quaquera. Qualea, apud Crescentium lib. 10. de Agricult. cap. 4.+
Quandoque, usurpat Concilium Duziacense I. parte 4. cap. 4. extremo.#
Carraria.#
quia. Lex Alemannor. c. 93. Ex cod. Corboniensi, apud Steph. Baluzium: Ad illo alio quare inde fugivit.+
Quarre. Statuta antiqua Canonicorum S. Quintini in Viromanduis: Medio Paschae debent Canonici S. Pecinae 10. sextarios frumenti, 5. frusta carnis, quarellum recentem, 2. membra pulli, etc.+
la Quarantaine: unde efficta vox Carena, quam consule.+
Carneau, a carne, vel quarne, quod tem quadratam sonat: frustra enim a Saxonico etymon accersit Spelmannus. Will. Britto lib. 7. Philipp. p. 180.+
Quadrellus.#
Quarrada. Vide Carrum
Quartalis Mensura Germanica, Alamannis Vierthel, apud quos quatuor quartales modium efficiunt: apud Anglos vero 32. quartae sunt in modio, Quarts vocant.+
Quartallus frumenti, avenae, etc. in Libertaribus oppidi Jasseronis, apud Guichenonum.#
Quartanarius. Michael Scotus lib. 4.+
Genus mensurae, id est urna. Papias.#
Quartervola, misura come il quarto dello staio. Sanutus lib. 2. part. 4. c. 10.+
Cartaronum, Gall. Quarteron, quarta pars librae.+
Quartier.+
Escartele: vox in insignium descriptionibus nota. Heur, de Knyghton an. 1347.+
Carto.#
Scholae, qui, ut est in Ordine Romano, semper nuntiabat Pontifici de cantoribus, adstans ante faciem Pontificis, et nutum ejus ad psallendum expectans.+
Quaternus, Quaternunculus. Chartae invicem compactae, nostris Cahier: Cuern, in Chronico Petri IV. Reg. Arag. lib. 3. c. 30.+
Lignum in quatuor partes fissum, Petro de Crescentiis lib. 5. de Agricult. p. 267.#
Quadraria.#
Quatronchia frumenti, in Charta Hugonis Ducis Burgundiae pro Communia Coicheiensi an. 1253. apud Perardum.#
Jejunium vernale.+
Quercia.+
Se plaindre. Ugutio: Querelari, querimoniari, lamentari.+
Coërola.#
Questor. Vide Quaesta, Quaestor.#
Guidare
Vna regula de ordine S. Benedicti, et quinque quienaves, et quatuor tapetes, et tres vasos solomoniegos, et duodecim curiales argenteas, et unum argenteum.+
Reposer. Vetus Scheda Casinensis apud Camillum Peregrinum in Hist. Longob. lib. 1. p. 126.+
Quietorium hoc sibi vivens paravit.+
Quiete. Lex Longob. lib. 1. tit. 14. §. 8.+
quidam. Hariulfus de Miracul. S. Richarii cap. 12.+
Quindeniatio. Vetus Notitia an. 954. apud Ughellum tom. 5. Ital. sacrae p. 1501.+
quinnon. Fori Alcaçonenses erae 1267.+
quia decurrit usque in diem sanctum Paschae.+
Quinte.+
auxilii vice tenebantur omnes Laici et Beneficiati Regi persolvere, apud Anglos, quae tamen nec annuatim, nec sine Parlamentario decreto exigebatur, alias tallagium, et taxa.+
Quintallus, Pondus centum librarum.+
Parsplateae, qua carpentum provebi potest.+
Altarium sanctae Stephaniae aureis circumcinxit quintanis, et multas fecit aereas ibidem coronas, e quibus scilicet lucernae seriatim dispositae dependerent.+
Misit ei 30. quintarios de pipere.+
Requint. Statuta Venetorum an. 1242. lib. 1. c. 4.+
Scholares non vacent magis tabernae, dimicaturae, aut quinternae, quam Physicae aut Logicae seu sacrae Facultati.+
quaternio, quatuor, Italis Senensibus, Quinterno. Concilium Pisan. II. Joannes Burchardus tenens in manibus suis 2. quinterniones, dixit, etc.+
quietus.#
quinctum.+
Quinzaine, Quinzinam facere in opere, est operari pro alio spatio 15. dierum. Charta an. 937. in Tabulario Augustodun.+
Quisquam, non semel utitur S. Augustinus.#
Quaesta.#
qui, vel quae, saepe usurpant Scriptores inferioris aevi, quomodo Galli Que, Itali Che. Leo Ost. lib. 1. c. 59. al. 57.+
Collibertus, in Charta plenariae securitatis, scripta sub Justiniano, apud Brisson. lib. 6. Formul. pag. 647.#
Quotte: unde Quotiser, censum imponere.+
quotannis, singulis annis: Quot mensibus, singulis mensibus, in l. 7. D. de Transactionib. apud Vitruvium lib. 10. cap. 7. etc.+
Breve quo vvaranto.#
Carena.#
Octoginta dabit tibi R. si quis eam numerabit.+
Asilus dicitur Rabanus, scilicet musca, quae stimulat boves, quam Graeci oestrum, rustici rabanum vocant.#
Rabies,
Rabuinus, Monetae species in regno Hierosolymitano et Cyprio.+
Plenus rabie, unde Rabudulus. Ugutio.#
Rachana, Rachina, Papiae, genus vestis, scilicet vestis lacera, panniculus, a Gr.
Oleum Cyprium libr. centum, papyrum racanas libras mille.+
Vt etiaem caudas racharum vestibus ejus affigerent, forte vaccarum, etc.#
Rachena, Rachina. Vide Racana.#
Rachat, Reemptio, Redemptio.+
Raque. Tabul. S. Dionysii an. 1230.+
Rade. Leges Burgor. Scoticor. cap. 26. §. 2. Si navis sua fuerit in le rade, bene et in pace recedat.#
Domesdei, non semel; sed ignotae originis, inquit Spelmannus. Fol. 18. tit. Glow. Berthelay.+
Raye.+
Quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. i. solis statua undique radiata.#
Raye, Rayon: Via carucae in arando, in Fleta lib. 2. c. 73. §. 12. 13. 15.+
Radizes. Testamentum Ranimiri Regis Aragon. aerae 1099. in Hist. Pinnatensi lib. 2. cap. 38.+
Radchenisters Anglis, liberi tenentes qui arabant, et herciabant ad curiam domini, seu falcabant aut metebant, apud Edw. Cokum ad Littl. sect. 1. et 117.+
Donat annis singulis in pastione de spelta mod. 1. pull. 2. ova 15. lign. carr. 1. ad scuriam refictendam radon. 5. ad foenum vehendum quartam partem de carr.#
Potestatem habeat plenariam faciendi furnos - rada in flumine Aufidi, etc. An Vada?#
Raficanum. Charta Stephani PP. VII. apud Catellum p. 773.+
Interramenta, apud Papiam et in Glossis antiquis MSS.#
Refredir. Occurrit in Charta Italica an. 1287. in Miraculis S. Ambrosii Senens.#
Rave. Acta Murensis Monasterii p. 137. Et semen omnium generum, speltae, avenae, lini, rafei, pisarum, fabarum, milii, etc.#
Intra urbem Romam nemo vel ragis, vel tzancis utatur.+
Ragaleca terrae, in Archivis Regiis, in arce London. apud Spelmannum, nostris Modus agri, Raye. Vide Rega.#
Ragatus, Radiatus, ex Italico Raiato, vel Gallico, Raye.+
Dirationare, Arraisonner, Mittere in rationem.+
Adramire.#
Rachenburgii.#
Raimundi nomen frequens fuit, (nam ad septem recensentur in eorum stemmate.)+
Raisogueldum. Vide Reisa.#
Rada, Radella, unde Ralla, inquit Salmasius.+
Ral. Sunt etiam Ralli terrestres, qui dicuntur duces coturnicum, inquit Fridericus II. Imp. lib. 1. de Arte venandi cap. 9.+
tenentibus exscindendi vel colligendi ramos arborum in silvis dominorum, seu ramalia, unde et Ramalaticum dicitur.+
Ramagium, de qua voce supra.+
Ramalia, rami arborum, vel frondes. Will. Brito lib. 7. Philippid.#
Aeramen, unde origo. Tabularium Casauriense: De bubus et vaccis, et de minutis animalibus, de ferro et rame, etc.+
Sunt autem termini isti, ab illo loco Ligeris, ubi sunt rametae Hugonis de Troncongiis, per medium vallis, usque ad boscum, qui dicitur Brollium, etc.+
Canis.#
Chirast, Chirast autem est granorum 4. Saladinus de Ponderib.#
Libere valeat pertransire Insulam, soto, vel ramiello, etc. nostris buisson.#
Ramille. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 808.+
Dominica Palmarum.#
pulsus, medicis dicitur, qui primis digitis tangentis apparet alio modo, et reliquis digitis apparet inaequalis: ut si appareat uni digitorum velox, alii tardus, uni spissus, alii ramosus, uni fortis, alteri debilis, uni inciduus et apertus, alteri deciduus et occultus.+
Turpiter adfixo pudeat quem visere ramo.+
Stertere, rancare vulgo dicitur. Est autem flatum per nares emittere et sonare. Editus habet Raucare.#
Rancor, ira: unde Rancordiosus, rancordia plenus. Ugutio et Joan. de Janua: ex Italico Rancore, vel Gallico Rancoeur.#
Se rancura, queri de aliquo: ex Lat. rancor: unde nostri forte, Rancune.+
Rancidus, in Gloss. Gr. Lat.#
Rapus, Comitatus portio major, laesti instar, quae plures in se continet hundredos, seu centurias.+
Quia terras et rapeia et silvulas, decimasque et redditus, aliasque possessiunculas nunc in Ghisnensi terra possideant.+
Rapiarium, Collectaneum, in quod undique rapta referuntur. Ita editor Chronici Windesemensis ad lib. 2. cap. 62.+
Marguillum.#
Voleurs de grands chemins.+
Raptura,
Concubitus illicitus, Ugutioni, et Joanni de Janua: Nuptiae occultae, clandestinae. Concilium Trosleianum an. 909. cap. 8.+
Cibus de rapis. Jo. de Janua.#
Et affrontat ----- per rasam bosqui usque ad campum vestrum, etc.#
Raclure. Marcellus Empiricus cap. 1. Rasamen pastae quod in magide adheret, ----- conteres, etc.#
Sorbet terram, i. sorbere videtur rasando, sive pedibus fodiendo.#
Rasquer: vox conficta a sono, qui expuendo fit, vel quod guttur sputum acrius quodammodo radat: est enim Italis Raschiare, idem quod radere. Constantinus African. lib. 3. de Morbor. curat. cap. 8.+
Rasiere.+
Pecten, pars manus, quae est inter rasetam et digitos.#
Ralla, vestis est, quae vulgo Rasilis dicitur.+
Ruspari, Ruspor, inquirere, et est gallinarum, quae pedibus escam quaerunt. Gloss. Isidori: Ruspantur, perquirunt anxie. Fridericus II. lib. 1. de Venat. cap. 9.+
Spatomelle, est instrumentum chirurgicum, quo immituntur medicinae in vulneribus, et oculis, Raspatorium secundum alios.+
Raspe. Charta Henrici Ducis Brabantiae pro Communia Bruxellensi an. 1229.+
Trassa.#
Raste. S. Hieronymus in Joelem: Vnaquaeque gens certa viarum spatia suis appellat nominibus. Nam et Latini mille passus vocant, et Galli leucas, Persae parasangas, et rastas universa Germania.+
scorpius, qui parvus est, et habet caudam retro rastellantem, inquit Constantinus Afric. lib. 8. Pantech. cap. 22. id est rastelli instar effictam.#
rastellando foeno in dominorum pratis debent Tenentes.+
Czeff, Gall. Besague, Lat. Bipennis, Rasticucium, Bisacuta.#
Furca.#
Rastro. Observantiae Regni Arag. lib. 6. de Privileg. Militum, §. 9.+
Rasus, idem quod Raseria, Mensura annonaria, in Regesto Censuum Carnoti fol. 25. et alibi. Charta Radulphi-Episcopi Andegavensis an. 1183.+
Catapanus.#
Colna, et Radman
Raticum, obolus, as, sic dictus, quia sit similis rati, scilicet ad instar ratis cornutus. Ugutio.#
villus in tapetis, in veter. Glossario apud Barthium lib. 27. Advers. cap. 12.#
Raisonnablement. Synodus Vernensis an. 755. cap. 23. Et postea alias causas cum justitia rationabiliter judicent.#
Logium, dicebatur: Pannus scilicet exiguus, ut ait Eucherius Lugdun. ex auro, gemmis, coloribusque variis, qui superhumerali contra pectus Pontificis annectebatur.+
Provinciales reditus exigebant:
Ratus.#
Judex. Rata, arbitrata, firma, certa. Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. Ita etiam Gloss. Isid.#
Ratulae vero raucae et clamosae innumerae. Sed videtur legendum Ranulae.#
Ratus.#
Rattus, Mus major, vulgo Rat, apud Silvestrum Giraldum in Topogr. Hibern. dist. 2. cap. 32. Idem in Itinerario Cambriae lib. 2. cap. 2.+
Rapocaulis, Caulis species, quae vulgo Choux rave, in Capitulari de villis c. 70.#
Hi sunt, qui debent annuatim saccos ad reponendum ravannas et les haurons bladi in grangia dictae Abbattae.#
Raupa, Exuviae, spolium, furtum vel praedatio cujusvis supellectilis, Germanis Raub, unde nostris Robe pro vestimento, et Rober et Desrober, pro furari, vestem vel quamvis supellectilem auferre, furari. Lex Alemann. tit. 49.+
id est noxium. Papias.#
Ante suum penem gestabat ravola pellem,
Ante pelles caprae tegmina retro nigrae.+
Rauba
Roseau.+
raso. Ceremoniale Ambrosianum: Tum extra atrium Ecclesiae equus albus raxio coopertus, stat paratus ad suscipiendum suum Pontificem, etc.+
Accapitum
strues, et csummitas. Ita in cod. Regio Legum MS. apud Spelm.#
Reafan, ut emendat Spelmannus, Vexillum quoddam Paganorum Britanorum, a corvo, qui Raven dicitur, voce ab Anglo-Saxonibus petita, quibus dicunt enim, quod in omni bello, ubi praecederet idem signum, si victoriam adepturi essent, appareret in medio signi quasi corvus volitans.+
Nominales.#
Repasser les Alpes, in oratione Legatorum Regis Franciae ad Pium II. PP. in Concilio Mantuano. Vide Transalpinare.#
redemptiones, Mulctae pecuniariae, Compositiones. Ordericus Vitalis lib. 4. pag. 523.+
Repa.#
Rebalta, Italis Ribalta, Tolleno, nostris Bacule, apud Petrum de Crescentiis lib. 10. de Agricult. cap. 33. veteri interpreti Gallico, rebalche.#
bellare, Pugnare, praelium inire, vel rursum bellare.+
Rebellio. Marcellinus Comes: Plinta comes, idemque rebellio, etc. Regula S. Benedicti cap. 62.+
Reddiderunt omnes malefactores illos, qui ipsum rebellium maxime terminaverunt. Isidorus Pacensis Episcopus aera 784.+
Biner, ou binoter de la seconde fois la terre. Charta Guillelmi Episcopi London. in Hist. Abbatiae S. Audoeni Rotomag. pag. 484.+
Rebrachiatus. Ugutio: Reticulae sunt quasi succinctorta, vel redimicula, vel proprie rebrachiatorta appellare possumus. Respexit ad locum Cassiani de habitu Monach. lib. 1. cap. 6.+
Rebursus, Riburrus. Glossae Lat. Gr. Reburrus,
genus vitis est. Papias.#
Reda.#
Ad initium redigere, uti interpretatur Tertullianus lib. 5.+
recaptare, ex Gall. Racheter.+
Rachatum, de qua voce supra. Charta an. 1402. in Hist. Monmorenciaca pag. 395.+
Bajuli generalis officium est recaudare omnia et singula jura D. Regis Aragon.#
Recusare. Althelmus de Laude virgin. cap. 40.+
Quittance.+
Recula.#
vinum, ut autor est Alexander Trallianus lib. 2.+
Recepte nostri dicunt.+
Qui peut estre receu, Recevable. Charta Odonis Ducis Burgund. an. 1203.+
Receptum.#
Superfusio.#
Receptor, Actor concordiae, Medius.#
Diversorium, Receptorium, Hospitale. Sidonius l. 5. Ep. 17.+
Receptus, illud videtur, quod vulgo Arbergaria, vel Droit de giste, in Chartis appellatur, hoc est jus pastus: nam etiamnum Belgae nostri vocant Receptes, convivia, quibus agnati, qui agnatorum nuptiis interfuerunt, eosdem novos conjuges domi recipiunt, et excipiunt. Chronicon Besuense p. 548.+
Recepte. Charta G. Ebrodunensis Episcopi an. 1159.+
Accessa.#
Rechaceatus. Vide Chacea.#
de (pluribus) Missis celebrandis: Caveat Sacerdos cum ipse recincerat manus suas, et calicem cum aqua et vino post Communionem, ne sumat ablutionem sed reponat illam in vase mundo usque ad finem alterius Missae, etc.+
ratiocinium, in Concilio Oxoniensi an. 1222. c. 7.+
Receptus.#
Recitatio, in Praefat. Concilii Engelenhemensis an. 948.#
Insulam, Recla telae. In edito est insublum, tantum. In Notis Tyronis p. 159.+
Reclamatoria. Vide Clamare.#
Clarefacere, declarare, notum facere, in Chartis aliquot Italicis apud Ughellum tom. 7. Ital. Sacr. p. 410. et alibi non semel.#
Resartus. Historia Coenobii Viconiensis cap. 9. Erat vero tanta vilitas in vestibus, ut tunicis oties reclavatis plerique vestirentur.#
Reclinatorium, fulcrum Capitis.+
Reclusoria. Vide Inclusi.#
Filius patris. Ita Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. et Isidori, et Papias.#
Sacramentales, seu Juratores, quibus recognoscenda et disquirenda rei veritas Assisis demandatur: vulgo etiam juratores dicti.#
Recueillir nos dicimus, Haereditatem recolligere, Recueillir une succession, in Lege Longob. lib. 2. tit. 15. §. 3. 5. Filiam ad serecolligere, eod. lib. tit. 12. §. 2.+
Commendati.#
Recompense, apud Philippum Eystetensem Episcop. in Vita S. Willibaldi cap. 7. et in Speculo Saxonico lib. 1. art. 65. §. 3.#
manus impositione, quae reconciliatoria dicitur in Concilio Arausicano can. 3. et Arelat. II. c. 28. Concilium Carthagin. IV. c. 76.+
Concilitas.#
Recorder.+
Recordatio. Beneficiorum recordia, apud Thwroczium in Ladislao cap. 29.#
recordari eorum, de quibus inquiruntur.+
Monimentum, in Glossis Isonis Mag.#
Recorporativa curatio. Matth. Silvaticus: Recorporativa medicina est, inspissativa, quae carnem et cutem densat, confortatque membrum, et temperat complexionem, Gr.
Istae sunt terrae, quas Rex Joannes amisit, - qui nihil horum recouavit usque ad diem mortis suae.+
Recreantia. Vide Recreditus
proprio caret nomine, ait Fabius lib. 3. c. 12.+
Rectum.#
Nam illud dulcissimum et sanctissimum recticinium, quis verbis unquam valebit explicare? Mox: Domine, quid tu dicis? quibus ille, Expectate, inquit, ad mensam multum dicendo lassastis, et huc usque non tacuistis, jam paululum reficite. Et adjecit: Bene dicitis; sed quia coenam expedivimus reticinium (sic) facturi sumus, etc.+
Recinium edidit, ut sit merenda, et nostrum reciner, seu post meridiana refectio.#
Rectum, jus, quod quis in rem aliquam habet. Consuetudo Lorriaci an. 1187.+
Rectores Ecclesiarum, Praelati, Episcopi, Abbates, parochiarum Presbyteri, in Lege Longob. lib. 3. tit. 1. §. 42. tit. 10. §. 4. in Capitularib. Caroli M. lib. 3. tit. 75. etc.+
Rectoris, seu judicis. Joannes VIII. PP. Epist. 303.+
Droit, Germanis et Belgis Recht, Danis Roett, Jus, quod quis in rem aliquam habet. Eadmerus lib. De Similitudin. S. Anselmi cap. 74.+
Recella, reicula, rescula, Parva res, seu parvi momenti; facultatiuncula. Charta Caroli Calvi apud Doubletum p. 802.+
Recouvrer sa sante. Gesta Regum Franc. cap. 34.+
Judex, Recuperator.+
Recursus, voces monetariorum, de quarum vi sequentia excerpsimus ex adversariis Magni Peirescii.+
Notum sit - dedisse - hoc est Cymiterium et totum decimum, et oblationes, et primitias, et pascua similiter donasse bestiis Monachorum in silvis et in plano, totum recursum in silva lignorum et pastionum porcorum in eadem silva sine lucro.+
Per singulas redas, id est, quas quadrigas et flagella appellant.+
Ded-bana.#
Feudum reddibile.#
Sea quid dicemus hodie de villanis nostris, quorum quidam dicuntur Reddentes, quidam Angarii, quidam Parangarii. --- Reddentes quidam sunt, qui nihil aliud faciunt domino, nist quod reddunt, vel gallinas, vel spallas praesidii, vel porcum, vel agnum, vel libram cerae, vel aliquid tale in Pascha Domini, vel in Nativitate.+
Feudum reddibile, Redditus.#
reddidit.+
Redecimatio, Decimae, seu Decima pars decimae, uti appellatur apud S. Rembertum in Vita S. Anscharii Archiepisc. Hamburg. n. 61. in veteri Charta apud Columbum lib. 3.+
poenitentiarum. Vide Poenitentia
testis, qui pecunia emitur, corrumpitur. Capitul. Carol. M. lib. 5. cap. 247.+
Reddere, in Glossis Isid. Occurrit non semel apud Scriptores. Vide Juretum ad Symmachum lib. 5. Epist. 87.+
Sudis,
Jocosus, Ridiculosus.+
Redresser la faute. Usatici Barcinonenses cap. 20.+
Redisseisina. Vide Saisire.#
Redditus. Proventus, fructus ex re aliqua. Jo. de Janua: Reditus dicitur, quia singulis annis redeat. Reditus, pensiones, quae ex locatione rediguntur, improprie fructus omnes, Cujacio in Paratit. ad tit. D. De usufructu. Fleta lib. 3. c. 14.+
Canapis rediviva, id est quae nascitur, et non seminatur.#
Versor, Praeco. Ita Papias MS. et edit.#
del Molino pag. 159.+
Endosser. Statuta secunda Roberti I. Regis Scotiae cap. 16. §. 5.+
Reffare.#
reficere, cibum sumere, qua voce utuntur Plinius lib. 18. cap. 7. Celsus lib. 4. cap. 6. et alii.+
Locus, ubi reficiuntur famelici, vel locus, ubi insimul comedunt fratres vel Monachi.+
Feudum.#
Curiae, qui extra ordinem referebantur a Principe in album Curiae, et Senatoria dignitate donabantur, apud Senatorem lib. 1. Epist. 41. lib. 3. Epist. 33. lib. 4. Ep. 25. lib. 6. Ep. 14.#
Auctor pulmentorum, a refercio, cis. Papias.#
rapere, spoliare, unde
Corpus reficere, Quiescere, somno indulgere. Cassianus l. 3. de Div. Orat. cap. 8.+
Respirare, spirare. Ita Glossae MSS. ad Alexandrum Jatrosophistam lib. 1. Passionum cap. 103.+
Reflectum, vox forestariorum. Inquisitio de torisfactis in forestis Regis, in Additam.+
Deliberatio. Papias. F. Delibatio.#
Refutare.#
maris, Mora judiciaria, quae mercatoribus extraneis litigantibus dari solebat. Leges Burgor. Scoticorum c. 134. §. 3.+
Ad solatium et refocillantiam suorum corporum, etc.#
Reformare debitum, apud Sidonium lib. 4. Epist. 24.+
Fortia.#
Refragari, Contradicere, repudiare,
a fronte repellere. Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1033.#
refuga dicitur in l. 21. Cod. Th. de Tironibus. Iso Magister in Glossis ad Prudentium lib. Peristeph. hym. 1.+
Refluxus, Gallis, Reflux. Monasticum Anglic. tom. 2. p. 913.+
Refutat, reprobat, renuit, negat.+
Rega terrae, vineae, etc. crebro occurrit in Regesto Constabulariae Burdegal. pag. 114. 115. etc.+
VVacta
Rengalengum, Dominium, Regale, Regalia. Charta Alfonsi Imperatoris Hispaniae aerae 1194.+
Regales personae, Avito Viennensi Epist. 5.+
Regius, Regalis, Imperialis, etc. Reguliosus.#
Regalia, ae, Dignitas regia, in Statutis Roberti II. Regis Scotiae cap. 14. 16.+
Gamma.#
Revvardum forestae, Visitatio forestae ab forestariis, ne quid detrimenti in iis accidat, ut in Fleta lib. 2.+
Regaires, quod jam inde a Mauclerci, seu Mali Clerici, Ducis saeculo ad Regium Galliae Senatum devolverentur provocationes a profanis Antistitum juridicis, non ad Ducales Magistratus, ex quo hodie etiam regia summa Britanniae Curia appellatur immediate a Sententiis Episcopalium hujusmodi judicum temporalium.+
Plumbum liquefactum, quomodo Regelationes, nives liquefactas vocat Aggenus.#
Rachinburgii.#
Regerendarius, ita enim legendum contendunt viri docti apud Senatorem lib. 11. Epist. 29.+
Regent apud Francos.+
Regestorium. Vide Regestum.#
regeruntur commentarii quivis, vel Epistolae Summorum Pontisicum.+
Regiuncula, vel Praedio.+
Divinitas, Papiae.#
Regillus, unVicerex.#
Regimen: Isidoro in Glossis, Gubernatio.+
Regia
sunt a Pontificibus constituti in Schola Notariorum et Subdiaconorum, quos licebat per absentiam Pontificis in conventis sedere Clericorum, et caeteros habere honores.+
Regestum.#
Trica.#
Regratatores, qui res emunt, ut possint postea pluris vendere, et aliquid de justo et solito earum pretio insuper corradere, unde vocabuli etymon, quod frustra ab Anglico deducit Skenaeus: nostris enim corradere, Regrater dicitur.+
Wacta
Necrologio. Hinc in Regula inscribi, idem valet ac in Necrologio, quod in omnibus fere Monasteriis, maxime Benedictini Ordinis, idem Codex et Martyrologium, et Regulam, et Necrologium contineret, et ex iis quotidie in Capitulo aliquid Monachis praelegeretur: ex Martyrologio, ut oratio sancti diceretur: ex Regula, ut memoriae mandaretur: ex Necrologio vero, ut pro defunctis hac die tum Monachis, tum aliis in societatem beneficiorum adscitis oraretur: defunctorum enim et benefactorum nomina referebantur in eum codicem, ut pro iis obituum diebus preces ab omnibus funderentur. Capitulare Aquisgranense an. 817. c. 69.+
regulam et amussim exigere, Gall. Regler.+
Regulare.#
Groinum.#
Raye, seu, ut Picardi efferunt, Roie.+
Recula.#
Reiphus, Reippus, pretium emptionis viduae matrimonii causa, in Gloss. ad tit. Legis Salicae 46.+
Reysa, et Resa, Iter, ex Theutonico, Reyse iter, unde Reysen, iter facere: vel ex Saxonico, cursus, impetus, praecipitium.+
Ita ab inenarrabili lumine tota Ecclesia extitit perlustrata, ut nec modicum quidem lucerent Ecclesiae candelabra, simulque cum ipso lumine una cum vocibus psallentium, et lampadibus relamptantium introire sanctorum agmina, etc.+
Vt relative fertur, Vti relative percontantur.#
querelam ad judices referunt, in Capitulis Caroli M. lib. 2. c. 26.+
Certificationes, quae naviculariis dabantur, de relatis ac perlatis speciebus, ab iis qui eas susceperant: Certificat des ports et voitures.+
Ordonnanee. Paschasius Radbertus in Epitaphio Vualae Abbat.+
Delaissement. Tabularium Prioratus de Domina in Delphinatu fol. 45.+
Religium. Charta Communiae S. Richarii an. 1126.+
feudum, Pragmaticis Gallis, Relever le fief, est feudum caducum, vel possessoris morte in domini superioris jus delapsum, illius consensu, et certâ et definitâ exsolutâ pecuniâ haereditario jure adire, possidere: seu potius in feudi caduci possessionem a domino mitti.+
Heure de relevee appellamus horam pomeridianam, qua ex somno meridiano exurgi solet, Miracula
Derelicta, Vidua. Gloss. Saxon.+
Antiochia dimissus est ad inspiciendas (al. excipiendas) reliquias Trajani, quas Tattanus, Plotina, et Mattidia deferebant.+
Mallare
residentiam, ita ut eo inconsulto excedere non possint, quod jus etiam Reseandisia dicitur.+
Remascelata, virili virtute. Papias MS. et edit.#
Remediari, Remediis sanare. Gloss. Lat. MS. Regium: Medetur, Medicatur, remediat, curat.+
Retertiare.#
Remereri. Formulae veteres Baluzianae for. 3.+
Reicula.#
Ramentevoir, in Concilio Cloveshoviensi an. 747. cap. 8.#
Peliçon factum, ob. Penna facta, ob Pintum, ob. Sartago remissi ob. Centum ferri, 1. den. etc.#
Morsus.#
sacrae, id est, sacrae largitiones, in l. 20. de Palatinis, et l. 41. de Appellat. Cod. Th. In vet. Inscript. 449. 7.+
Lumbare.#
Rente. Cens et rente, in Consuetudinibus municipalibus.+
de rente. Vita Urbani V. PP. p. 195.+
Hoc est casula renelena 1.+
Renfort, idem quod corroboratio, vel, ut ita dicam, fortificatio.+
Rinca.#
Regalengum.#
Andamius.#
Rheno.#
Rente, rentage.+
Renonciation, cum scilicet rem aliquam abdicamus, aut in ea jus nullum nos habere profitemur.+
Ordinare.#
Crepa, Reba, Feretri operculum, umbraculum, ciborium. Lib. 1. de Vita S. Eligii c. 32.+
Repairer. Leges Burgorum c. 9. Cum venerit ad aetatem, vel reparaverit domum, vel e carcere liberatus fuerit, etc.#
Repaire, Itali Riparo dicunt.+
Pastus, Refectio, prandium, coena: nostris etiamnum Repas. Formula 37.+
Repatriat, ad patriam redit.+
Pausa.#
Repentaille.+
Pignus recipere, Papiae.#
Replegiabilis. Vide Plegius.#
ad servitutem, in Edicto Rotharis Regis Longob.+
Podium.#
Retrofocilium.#
Reportage. Charta Theodorici Episc. Ambian. an. 1150.+
Importunus, Reportunus.#
ç, almedina.#
Reprendre.+
Praestare.#
fidelitatem, in Capitulari 2. an. 805. c. 9. et lib. 3. Capit. c. 8.#
Reprise et conventions.+
divina clementia. Formula frequens in Chartis Ludovici Pii Imp.+
Reprobare, quomodo Reprouver dicimus, in Legibus Luithprandi Legis Longob. tit. 5. §. 1.#
Rectare.#
Renones sunt velamina humerorum ex pectore usque ad umbilicum, atque tortis villis adeo hispida, ut imbrem respuant, quos vulgo Reptos vocant, eo quod longitudo villorum quasi reptat.+
Purgatio, repurgatio habet.+
Respectus, nostris Respit, Mora, dilatio.+
Requeste. Unde Camerae Requestarum, in Parlamentis, etc.+
Dominici corporis. Vide Sabbatum.#
Sedes requietionis, apud Hugonem Flaviniac. in Chron. pag. 93.+
Demander quelque chose a quelqu'un.+
Referendarii, qui preces et postulata referebant ad Principem.+
Requeste. Vetus Notitia Judicati apud Perardum in Burgund. pag. 33.+
Garentir. Placitum an. 877.+
Recula.#
Rescussio, Rescussus, Recuperatio.+
in terra Dominica, homines liberi dicebantur, tam qui proprium non habebant, quam qui proprium habebant.+
Residens. Hincmarus Remensis Epist. 7.+
Redeo. Residuatio.#
Signare.#
Bromosus.#
Resociatis sociis qui dispersi fuerant. Utitur alibi non semel.#
Resonantia tympanorum, apud Thwroczium in Attila.#
Sonare.#
Respectus.#
Respectator. Anastasius in Sergio PP.+
Revvart, in Charta an. 1256.+
observantiam erga aliquem praestat, Gall. Respectueux. Vita S. Attractae Virg. n. 13.+
Considerare, seu Esgarder, ut nostri efferebant, Sententiam pronunciare, judicare cum cognitione causae.+
Respondre pour quelqu'un.+
Respondant, qui pro alio pondet.+
Responsorius cantus, Cantus Ecclesiastici species, sic dictus, inquit Isidorus lib. 1. de Eccl. Offic. c. 8. et l. 6. Orig. cap. 19.+
Responsum datur. Liberatus Diac. cap. 16.+
Quod apud nos dici potest visibilis vel laudabilis tentatio: Papias.#
sortes continetur,
Ristoro, Italis. Rollandinus in Summa Notariae c. 3.+
Mandutalis.#
Resultare.#
Dividere, in Gloss, Arabico-Lat. vox, ut videtur, agricolarum, qui contrarios sulcos in arando efficiunt.#
Resultat, contradicit. Gregorius Turon. lib. 10. cap. 15.+
Mitte nummos, et unde se resumere possit. Galli dicimus, se reprendre.#
Submonere.#
Rendre la pareille.+
Ritaglio Italis: quibus vendere a ritaglio, est vendere a minuto et a pezzi tagliati, nos dicimus en detail. Jo. Villaneus lib. 7. cap. 13.+
Reri, Putare. Flodoardus lib. 1. Hist. Rem. cap. 20. de Vinone Herigarii: Item ceu prius, ille visum retans, mane neglexit perficere jussionem. Vide Rectare.#
retinet. Gallis Retenue.+
binare iterum, agrum arare. Rollandinus in Summa Notariae c. 5.+
tabernae. Caper de verbis dubiis: Cetheriae tabernae, quae nunc Rethariae non recte dicuntur.#
Pharus.#
Praeterea et aliud iniquitatis suae retiaculum, quo mentes simplicium caperet, texens, etc.#
qui retia facere sciunt, in Capitulari de Villis c. 45.#
Retraimiento.+
Retenue. Esse de alicujus retinentia, dicitur, qui alicujus obsequio addictus est, familiaris, domesticus.+
hominem alterius, olim vetitum omnino, quod tenentes ita glebae adstringerentur, ut a dominorum servitio eos abstrahere cuiquam non liceret. Charta anni 1221.+
Rete, Muliebre capitis tegumentum. S. Augustinus Epist. 109.+
Tonsor
Retourner. Vocem Avarum seu Hungarorum fuisse indicat Theophylactus Simocatta lib. 2. cap. 15.+
Riorte, Italis Ritorta.+
bursae, Redemptio praedii ab agnato distracti, pretio emptori reddito, vulgo Retrait lignager, Practicis nostris. Charta Philippi Regis Franc. an. 1310. ex 47. Regesto Tabularii Regii n. 101.+
Seretirer. Ordericus Vitalis lib. 9. p. 753. Audito retrahendi lituo, Galli dicerent: La trompette ayant sonne la retraite.#
Accapitum
Herebannum, Submonitio ad exercitum.+
Bedum.#
Clamor.#
Et pro hoc fevo dederunt illorum domino Praeposito 5. los acaptationis, et in uno quoque anno unum prandium optimum cum sex Militibus; et in hoc fevo dedit illis totam siglicem, et totum milium, et balagium, et decimum de sextaratis, boerium, et retrodecimum, et retrocole, totoque solagge, et senescalciam, etc.#
Rier countie, nostris Arriereconte, minor comitialis Confessus.+
Antegarda.#
Arrieredisme, forte idem quod Redecima, seu Decima decimae.+
Dominus.#
Arrieresief, feudum, quod per medium tenetur a superiori domino, ut est in Consuetudine Cenoman. art. 9.+
Retropostficilium, vel Repofocinium illud, quod tegit ignem in nocte, vel quod retro ponitur: quasi cilium foci, super quod a posteriori parte foci ligna ponuntur, quod vulgo Lander dicitur, et dicitur a repono, et focius, et cilium: Ugutio et Jo. de Janua. Gloss. Lat. Gall. Repofocilium, ce qui couvre le feu de nuit, ou ce qui est mis derriere.+
Frontale.#
Arrieregarde.+
Parva vehatur equo.+
Retrofocilium.#
Reclusus
Rectare.#
de la Reole, apud Labbeum: De retumbis et cyfis vitreis, de caepis, et aliis, etc.#
Retornare.#
Protutela.#
Droit de reve et de haut passage.+
Vadium.#
Rebellio, seu Rebellis. Marculfus lib. 1. form. 32.+
Reverences, Salutationis impensa officia.+
Renverse. Concilium Londinense anno 1342. cap. 2.+
terrarum, etc. si late sumatur, est proxima successio post obitum ejus, qui praesenter possidet: sed si proprie, significat reditionem, quasi, aut circunductionem ad feoffatorem, aut ejus haeredes propter delictum feoffati, aut haeredum defectum.+
Ecclesiae, in libro Feudorum Episcopatus Lingonensis sub an. 1168. fol. 45. quomodo etiam Secretaria, seu Sacristias Ecclesiarum dicimus.#
Revestimentum, etc. Vide Vestire.#
se Revanger. Edictum Rotharis Regis Longob. tit. 52.+
Calumniator, calumniosus. Rabula. Vide Ravola.#
Nervus, ni fallor, in Capitulis ad Legem Alamannor. c. 6.+
Regardum.#
de Yepez in Chron. Ord. S. Benedicti tom. 1. p. 31.+
Rufius, Lupus cervarius, Gallis. Plinius lib. 8. c. 19.+
de Rhai Raub.+
Reno, Pellicium, vestis ex pellibus confecta, quae humeros et latera tegebat.+
Fluenta, tempestuosa maris inundatio, vel ille fervor aquae, qui fit remorum agitatione. Quomodo vocem hanc usurpat Vegetius lib. 5. cap. 12. et 15.+
Plenus rheumate: ita Glossa ad hos versus ex Poeta MS. infimi aevi ex Bibl. Thuana cod. 525.#
color, Roseum.+
Rhotum, Novale. Charta Germanica an. 799. apud Henschenium in Comment. praevio ad Vitam S. Ludgeri Episc. Mimigardevorensis §. 4.+
Rigus.#
riparia, nostris Riviere. Charta Petri Regni Majoricarum Domini an. 1232.+
Enfans perdus, Milites, qui prima praelia tentabant. Rigordus an. 1189.+
Ripaticum.#
Riparia.#
Rechinus.#
In alio pedicellum vides, in te ricium non vides, f. Vitium.#
Rechines
hae nares, singulare non habet. Infra Rictus.#
Mitra virginalis capitis, in Glossis Arabico-Lat. Forte Reticula. Vide in hac voce.#
Camelorum vero et dromedariorum onera portantium ad 4700.+
homines, id est divites, ita dicti praecipuae nobilitatis Proceres apud Aragonenses, quos alii vulgo Barones vocant, de quibus pluribus egimus ad Joinvillam p. 51.+
Rideau. Monasticum Anglic. tom. 3. part. 2.+
Redra, Redrare, voces fori Aragonici. Fori Oscae 1247.+
raubare, nostris Derober.+
Riez, terres non labources: quasi Resides terrae, ut quidam censent: at Consuetudo Herliacensis art. 4.+
Rifflure: illud vero forte ex Riefflare riffura sit corum, quibus caro leviter rapitur, ac vellitur. Bracton. lib. 3 tract. 2. cap. 23. §. 2.+
Poye, vel Raye de terre, vox formata forte a Rigor, de qua infra id est, limes rectus, vel quicquid in rectum aratur.+
Rigatus. Vide Rigus.#
quicquid in agro mensori operis causa ad finem rectum fuerit: quicquid vero ad horum imitationem in forma soribitur, linea. Idem Frontinus: Rigor est, quicquid inter duo signa, vel in medio lincae rectum perspicitur. Vetus Inscriptio 711. 3.+
Rigulus, Rivus, rivulus, nostris Rigole.+
numerus, et ajuramentum.+
Serpens, veneno aquam inficiens, in Gloss. Arabico-Lat. ubi perperam Rixatrix.+
Ringa, Baltheus militaris, cingulum militare.+
Hringus.#
Raglorium.#
Dono et offero - sedimonium unum cum rinta, cum area, quae ibi extat, et campo insimul tenenti. Alia an. 1098.+
Ripaticum, de quo infra. Charta Gregorii V. PP. apud Ughellum tom. 2. p. 349.+
Ripaticum.#
Ripuarii.#
Rivicre. Charta Joannis Regis Angliae pro Libertatib. Angl. an. 1215.+
Ripenses, qui in ripa per cuneos, et auxilia constituti erant, quorum minor dignitas erat, quam Comitatensium, quibus et opponuntur.+
Ripparius. Statuta Venetorum an. 1242. lib. 6. cap. 4.+
Tributum, quod accipitur in ripis, Ugutioni: scilicet pro ripis, seu aggeribus, cujusmodi sunt Torsiae Ligeris, continendis, vel tuendis, ut loquitur Siculus Flaccus p. 15.+
Spinaticus.#
Ribuarii dicti, qui ad Rheni ripas, cis fluvium, non citra, uti vult v. cl Audigerius, consederant, maxime qui ad Rheni, Scaldis, et Mosae, Hollandi scilicet, Luxemburgenses, Cheldrenses, Juliacenses, etc. uti observatum ab Isaaco Pontano lib. 2.+
Riscatto, Redemptio, recuperatio. Decreta pro Ecclesia Mediolanensi an. 1067.+
Rezeau dicimus, Reticulum, quo feminae capillos continebant, de quo in hac voce. Miracula S. Walburgis virg. num. 2.+
Cerillus.#
Ritters, Milites, nostris Chevaliers, Equestri cingulo donati. Aventinus lib. 7.+
Latrocinium. Papias MS. et edit.#
Consuetudo, seu praestatio. Vetus Charta MS. circa an. 1077.+
Ripaticum.#
Rivoaltus: ita appellatur apud Scriptores Venetos ostium fluminis, ubi hodie aedificata amplissima Venetiarum civitas, quo loco erant quaedam insulae angustiores, parum inter se durantes, quas placidissimi amnium meatus, sinuoso ambitu in mare decurrentium, pelagi aestu alternante, discriminabant.+
Quid de hortis, quid de apibus, quid de rivariis, quid de coriis, quid de pellibus, etc. Forte vivariis.#
Ripaticum.#
Riveria, Rivus, fluvius, Gall. Riviere. Matth. Paris an. 1199.+
Rivage. Vita S. Guthlaci num. 14.+
Rivi, enunciatione Longobardica. Marcus Baro Agrimensor de Geometria pag. 241.+
Rotagium
Robe. Quoniam Attachiamenta cap. 21. §. 2.+
Rubinus.#
aetas legitima, majoritas, cum scilicet ad robur pervenit minor.+
Sed prior sententia roborabilior et rationabilior a prudentibus aestimatur.#
passio dicitur, quae animal rigidum facit ad similitudinem ligni. Vegetius lib. 3. Artis veterin. cap. 24.#
In roburdolio carceris, ubi captus detinebatur, an, le guichet?#
Rocha, Castellum vel praesidium in rupe, seu clivo extructum.+
burgum S. Laurentii expugnant et occupant, igne inmisso cum rochetis ad domus palcatas.#
Rocus, Rochus, Hrocus, vox Germanica Roch, significans supremam vestem,
Roche. Diodorus Euchyon. lib. 1. Polychemiae cap. 17.+
Insuper nobis donavit aliud Rocherium majus ante portam curiilis nostri, etc.+
Runcinus.#
Rota, Rotta, Instrumentum Musicum. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 21. Et aliqua alia genera dulcia musicorum, ut sunt vtolae, cytharae, et roctae.#
Le Roman d' Alixandres MS.+
Roccus.#
farding deale, seu farundel dicitur, juxta Covvellum, ex Anglico Rodd, pertica.+
Rotaticum.#
Rhodinus.#
Serjanteriae species apud Anglos, qua qui investitus erat, debebat servitium equitandi cum domino suo, vel domina, de manerio in manersum: a Saxon.
Clocha.#
Rothus.#
Rivus, vel rivulus, canalis. Tabular. Absiae: Esclusam ad faciendum molendinum de Salmora, et roeriam ad aquandum prata.#
Rufia.#
Per rogadiam aliquid ab aliquo petere, in Statutis Venetorum an. 1242. lib. 1. cap. 48.+
Petitor, distributor, Postulatitius, Papiae, Isidoro, et in Gloss. MS. Regio. Ratherius Veronensis in Qualitatis conjectura p. 207.+
Erogator.#
litterae, quae ad summum Pontificem vel Metropolitanum a Clero et plebe mittuntur, ut electum consecrent Episcopum.+
Salutatio, amplexus, rogatura.#
Charta rogata.#
Rotharium.#
Retorta.#
Rotulus.#
Tormentare, cruciare, affligere, trucidare, Ugutioni et Jo. de Janua.+
Pening, i. denarius: Nummus Romae pendendus, Denarius S. Petri, de quo plura in hac voce.+
Romani, seu Graeci Byzantini, in Epistola Archiepiscopi Bulgariae, in Gestis Innocentii III. PP. p. 57.#
Romscot, Census species, qui alias Denarius S. Petri, Romae pendi ab Anglis solitus, de quo supra egimus.+
Romipeta, qui ad S. Petrum piae peregrinationis gratia pergit.+
Romefee, Denarius S. Petri, de quo in Romescot.+
Romipedae, qui Romam petunt, vadunt. Matth. Paris an. 1250.+
Eremitorium, non semel occurrit in Historia de Exordio Monasterii de Taronça, tom. 3. Monarch. Lusitanae, pag. 284. v. et 285.#
Roncalia, Ronco, etc. Vide Runcare.#
Diago in Histor. Regni Valentiae lib. 7. cap. 24.+
Roccus.#
Insensatus. Ita etiam Gloss. antiquae MSS.#
aurea, in Dominica Quadragesimae, in qua cantatur Laetare Hierusalem, a summo Pontifice benedici solita, quam ille post Missam in urbe procedens cum Clero Romano, praefert, ac deinde magno alicui Principi, si praesens adsit in Curia Romana, concedit; vol ad aliquem Regem aut Principem, ut eidem Pontifici cum consilio sacri Collegii placuerit, mittit.+
haec Rosalia, hoc Rosalium.+
Rosier.+
Crocardus.#
Roseta, Paxillus ferreus, qui extremo axi insigitur, ne elabatur rota.+
calceorum, Acumina scilicet calceorum, quae Annae Comnenae
Rhost, assum, assatum.+
Rosatus.#
rosa. Rosum unguentum, pro roseum, in l. 21.+
loricam. Monasticum Angl. tom. 2. p. 384.+
In qua pagina sunt mansiones, concisa veterinae et rotaricias, et refusum est ad tabula prima de paginailla, etc. Infra: Per loca, ubi decusas positas sunt usque ad Rotaricias, etc.#
aquae. Tabularium S. Aniani Aurelian. Recognoscens, me injuste tenuisse injustam rotatam aquae in aqua S. Aniani ad Arenas, juxta clausum Regis, - ipsam dimidiam rotatam do et S. Aniano et Canonicis, etc.#
Rodaticum, Rotagium, Roagium, etc. Vectigal, seu tributum, quod pro damno, quod in viis publicis, quas Rotabiles vocat vetus Inscri ptio 149.+
Roüssoir, Rohiare, Rouir: Rohagium, ipsa maceratio, Rouissement.+
Ruptarii Roturiers, Ignobiles.+
Rottularii, vel Rollarii.#
Rotula, Scheda, charta in speciem rotulae, seu rotae convoluta, unde nomen. Fortunatus lib. 7. Poem. 18.+
Assiete. Vetus Gloss. Lat. Gall. MS. ex Bibl. Thuana: Rotundarium, Tailleor.#
Rondean.+
Rumpere.#
Pannum sericum magnum, cum uno roto. Forte rocho.#
Rotagium
Rouere, Robur, arbor, Italis Rouere.+
Routes vocant, distinguere; Router.+
operae, Pedemontanis. Prostat Jacobini de S. Georgio tractatus de Roydis seu operis, edit. post tractatum de Feudis et Homagiis.#
Rotaticum.#
Ruaria dicitur in Bulla Clementis IV. PP. apud Hemeraeum in Aug. Viromand. an. 1260.+
Rue. Testamentum Aimonis de Sabaudia D. Villae-franchae an. 1398.+
Rubinus.#
feramus, Rubea fera, Gallis Beste fauve.+
Robinus, Carbunculus, Rubis, Italis Robino, Chronicon Moguntin. 16.+
Ruseus, rubricus, rufus.#
Rasum, id est, ruclatum, cum vino austero dabis.#
Ruê, Platea.+
Ruina, in Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. et Isidori. Glossae Gr. Lat. ruina, rues.#
Ruer, hac notione.+
Sanguine cruentatus. Papias.#
Rufella, Panis seu placentae species, Rougeolle, Picardis nostris, quod colore subrubido sit. Udalricus lib. 2. Consuetud. Cluniac. cap. 4.+
Lenones, apud Mamotrectum ad Legendam S. Luciae, qui Institores libidinis Valerio Maximo lib. 6. cap. 1. n. 6.+
Rifflura.#
Roux dicitur in alia Guidonis Fulcodii, apud eundem lib. 3.+
Rue. Papias: Rugae, Romae, semitulae.+
Rugadicum, Tributi species apud Dertonenses in Italia. Charta an. 1183.+
Bardit, rugit. Lex Longob. lib. 1. tit. 19. §. 13.+
Adrumare.#
Secundum loci rumorem, quod interpretatur, secundum loci observationem.#
roture dicimus, voce, quae feudo opponitur.+
Runa, pugna, Runata, pugnata, Ugutio: Runa, i. stipula, vel pugna, unde runatus, praeliatus.+
Roncalis, Roncaria, Ager incultus, runcandus a noxiis et inutilibus herbis et sentibus: runcare enim Latinis, est purgare agrum a sentibus, quas inde ronces vocant Galli. Vide Edw. Cokum ad Littletonem sect. 1. Diploma Aystulphi Regis Longobard. an. 753.+
Runco, Papiae, et Joanni de Janua, Falcis militaris species, ex Italico Runchione, vel Roncone.+
sonitum de naribus emittere, in Gloss. Arabico - Lat. Apud Papiam, a terra herbas diis innatas vel arbores evellere. Vide Runcalis.#
Runcalis. Charta Conradi Imp. an. 1027. apud Ughellum tom. 4. p. 1484.+
Ronces, Spinae, vel sentes, quae runcari solent. Charta an. 1235. apud Ughellum tom. 7. pag. 1449.+
Silva 20. perc. 10. acrarum prati, 2. runcili, 4. aralia, 23. porci, 50. oves, etc.+
instrumentum fabrorum, Papiae. Idem: Runcina, remota rura.#
Roncin.+
Flagellum, Ugutioni.#
Mota, de qua voce supra egimus, Castrum, castellum, domus praecipua domini feudalis.+
Donatistae, qui Romae morabantur, quod in rupibus et in montibus conventus suos agerent: unde et Montenses appellati, apud S. Augustinum lib. de Unit. Eccl. cap. 3. de Haeresib. cap. 69.#
Rupina, abrupta montium.+
Adde - loquentem cum Mose dominum, legem divino ore resonantem, incisas Dei digito litteras, rupices paginas, saxeum volumen, etc.#
Ruptuarii, Rupticium, Ruptura, Rupturarii. Vide Rumpere.#
Rupes, vel Petrae, in Glossis Lat. MSS. Bibl. Reg. cod. 1013.#
Casalis
Pallio Rosee. Papias MS. et edit.#
Roux, Angli Russet dicunt.+
Rusticus dicitur operarius, qui rus vel terram operatur.+
Ruta mercatoria, in veteri Charta apud Pardinum lib. 2. Hist. Lugdun. cap. 104. Vide Ruga.+
Ritteri.#
versus. Marius Victorinus. lib. 1.+
Rex; quo nomine donantur plerique e Sultanis. Vide Will. Tyrium lib. 3. cap. 1.+
facitergium Ugutioni et Joanni de Janua. Glossarium Gr.+
Insabatati, Haeretici Valdensium asseclae et sectarii, dicti, non quod in Sabbato judaizarent, ut volunt quidam, aut quod nullum Sabbatum observarent; sed solum diem Dominicum, ut Vignerius an.+
Zaba.#
Marte, mustelae species, nobili palle insignis: Anglis, et nostris olim, Sable, tametsi martes a sabelo distinguant ferme Scriptores omnes.+
Sabrum, Asperum, nodosum. Papias, et ex eo Joan. de Janua. Forte pro Scaber. Catholicon parvum: Saber, aspre, sabloneux.#
Sablon. Fortunatus lib. 9. Poem. 15.+
Paradisiaci horti odoramenta saburrans, etc. ubi Gloss. MS. i. spirans, odorans.#
Sambuta, Sambuca, Currus, quo nobiles feminae vehebantur, species. Glossae Isonis Magistri ad Prudentium pag. 824.+
Saca, Sacha, Mulcta judiciaria, vox deducta a Saxonico Sach, unde Sacha cum aspiratione in Legib. Edwardi Confess. c. 21. Willel. Thorn. in Chron. p. 2030.+
Daux Justitia Aragon. l. 4. Observantiar. Regni Aragan. tit. de Consortib. §. 9.+
sacculus, in Statut. Venetor. lib. 5. cap. 7.#
Sachiber, Stanfordio lib. 1. de Placit. Coronae c. 21. Sacaburth aliis Sakeber, et Sakebere, Brittoni in Legib. Angl. p. 22. v. 72. v. Bracton lib. 3. tract. 2. cap. 32. n. 2.+
Insaccare, in saccum mittere, vel consummare: Desaccare, extra saccum ponere. Jo.+
Saccarii portus Romae, de quibus est titulus in Codice Theodosiano 22. lib. 14.+
Sacci.#
Sacci.#
Fisco.#
saccis pro veste uterentur.+
Sacci, Sacculi, in ministeriis Ecclesiasticis recensentur.+
Saccini, Saccitae, Saccati, ita appellati Monachi quidam, quod saccis pro veste uterentur, qui de Poenitentia Jesu Christi, vel de Saccis, dicuntur in Bulla Joannis an. 1319. apud Cognatum lib. 4. Hist. Tornac. cap. 22.+
Saccus.#
Britannicus, aliis aerius; Hierax, Thuano de Re accipitraria, vulgo Sacre.+
vocari potest, sive Episcopus sit, sive Presbyter.+
litterae, Papiae,
Sacer, a, um, et dicitur hic sacernus, ni, i. sacer animus, vel excellentior pars animae. Et videtur componiex sacer, et animus. Jo. de Janua.#
Quilibet habitator loci illius possit bladum, quod habebit de terris suis et sachariis, per aquam et terram portare, quocumque voluerit omni tempore, etc.#
Anthropomorphitae, Haeretici, de quibus Facundus Hermianensis lib. 8. cap. 7. ubi Sirmondus.#
Clyster, in Gloss. Arabico-Lat.#
Sacra Epistola apud Vegetium lib. 2. c. 7.+
Sacramentalia pietatis opera, ut pedum lotio et peregrinatio, apud Lueam Tudensem lib. 2. contra Valdenses cap. 2.#
Juramentum.#
dupliciter dicitur, inquit Hugo a S. Victore l. 2. Speculi Eccl. c. 12.+
Pondus unius aurei cum dimidio. Saladinus de Ponderibus.#
ubi sunt Sancta Sanctorum, in Gloss. Lat. MS. Reg. in quo sacra reponuntur, ab inferendis et deportandis sacris dictum.+
sacrarium. Glossarium Cambronense: Absida dicitur exedra, id est, sacratorium.#
Sacriscrinius, Sacrista. Gloss. Aelfrici: Sacriscriniarius, ciCustos Ecclesiae.+
Sacrista, sacrorum custos.+
Sartatecta
Sacrifus, Sacer. Lex Salica tit. 2. §. 14.+
Quodsi de labiis tam ingens periculum sacrocolis imminet, quanto magis de renibus?#
Dei, Donatio facta Ecclesiae. Tabularium Brivatensech. 171.+
Excutere. Gall. Secoür, Hispan. Sacudir. Fori Alcaconenses erae 1267.+
Sazones
Seculum, Monachis praesertim dictum, quidquid extra claustrum: quia qui vitam monasticam amplectuntur, mori saeculo dicuntur. S. Cyprianus Ep. 7.+
Atrium templi, in Glossis Isid. Saforium, apud Jo. de Janua. Papias Sapharium legit. Vide Jacob. Gotofredum ad l. ult. de Operib. public.#
Sagum.#
Saga et sagana, ingeniosa, incantatrix, Ebrardus Betuniensis: Sagana gummi, sagana vestis, sagana vates.+
Sagum.#
Sagena, retia, verundum Graece, vulgo everclum dicitur.+
Sagum, quoddam genus panni, vel vestis tenuis et abrasa, - unde quosdam pannos asperos sagias dicimus.+
Sachbarones, Causarum judices, qui in mallis publicis jus dicebant.+
Sumen, et arvina, sagimen, pinguedo, sagina.#
Saisina. Ponere in saginam aliquem, in vet. Charta apud Ughellum tom. 7. Ital. Sacr. p. 571. nisi mendum sit.#
Sagittale. Vide Sagitta.#
Sagmarii
Sain.+
Sajo.#
Sagittea, Sagetta, Sagittaria, Navigii species; Barca sottile, Italis; Saettia, Jo. Villaneo lib. 7. cap 29.+
Jpse Imperator optime sciens sagittare, multos de Cremensibus interfecit.+
et Sagittarius, navis species. Vide Sagitta.#
Salma, Sauma, Sagmarius, Sommarius, Summarius, etc. Voces unius ejusdemque originis.+
Sagulare. Historia Obsidionis Jadrensis lib. 1. c. 38.+
sagus, Militare indumentum quod armis superinduebatur, Gallis proprium, ut testantur Varro, Diodorus Siculus, et alii.+
Saga, Sagia, Saia, Saium, Panni species, Gall. Saie, unde Picardis nostris Saieteur, Saiarum confector.+
Saium, Vide Sagum.#
quarta pars tremissis, hoc est denarius unus. Duae autem saigae duo denarii dicuntur. Occurrit praeterea in Leg. Bajuvv. tit. 1. cap. 3. §. 1. tit. 4. §. 2. tit. 8. cap. 2. §. 3. 4. tit. 11. cap. 6. tit. 13. cap. 9. 10. tit. 16. etc.+
Sagiones, apud Gothos et Wisigothos, dicti Apparitores, regii videlicet ac Magistratus ministri, quiad eorum jussa exequenda semper praesto erant: quod prae caeteris docet Senator lib. 12. Epist. 3.+
Saisir, Mittere aliquem in possessionem, investire, occupare, possidere: cujus etymon a Sacire, de qua voce supra, quidam deducunt. Ivo Cartonensis Ep. 101.+
Saccabor.#
acquietantiam de secta ad Comitatum et hundredrum.+
Salethu, Tabernacula.+
Insuper praefata Haildis S. Mariae dedit tapetum salacianum, et duo mantilia cum bordis.#
Genus monstri. Papias.#
Chelandium.#
Saliere: Vas salarium, Joanni Sarisberiensi Epist. 75.+
terra, ex qua sal eruitur.+
Portator armorum, in Glossis Isidori: quam vocem ad salodurios Caesaris referre videtur Wendelinus in Natali solo Legum Salicarum p. 88.+
salacia, voce nota Varroni et Festo, pro aquae Dea, ipsa aqua, vel mari.+
Saucices. Chronicon Windesheimense lib. 2. cap. 6. Salcibus recentibus, aut in cavilla fumatis satis bene ad comedendum dedit.#
Salicetum. Tabular. Celsinianense: Hae sunt autem res, quas cedo, 1, Salcidam in Memeco, et pratum, qui est deintus salcida.#
Saucices, Italis Salcizza.+
salictum, salicetum, Locus consitus salicibus, Saussaie, in aliquot Chartis Italicis apud Ughellum in Episcopis Veronensibus.#
sale nitro, apud Thvvroczium in Chron. Hungar.#
Saillie.+
Saleburgio, Fide jussor. Vox conflata ex Theutonico burghen, seu borghen, quod idem sonat, et sala, id est, praetorium judiciarium, ita ut saleburgiones fuerint fidejussores dati coram judicibus.+
salvia, in Lege Aleman. tit. 64. §. 2. edit. Heroldi.#
Lex Salica.#
Saucee. Tabularium Brivatensech. 242. Compos, prata, salicias, etc.#
Saillie. Epistola Comitis S. Pauli de prima CP. expugnat. Nonnulla vice in nosfecerunt salinationes. Vide Adsalire.#
Salinum, vas aptum salibus, id est salitia, quasi saltica.#
Sales.+
salire, Gallis, Saillir. Lex Bajvvar
Si autem altera persona ipsum animal per vim sallire compulerit, etc.#
Sagma.#
Zavalmedina.#
Salsamentum. In Glossis antiquis MSS. Piscis confectio.#
Salterium, pro Psalmus, et Psalterium, in Charta an. 1228. apud Petrum Mariam Campum in Histor. Eccles. Placentina tom. 2.#
Donat annis singulis - in hostelitia den. 10. in salneritia 3. ligni car. 2.+
Dum vexilla ferunt, et clangit classica salpix.+
Salcia, Gallis Sauce.+
Salt-cellar, et Salt-seller, Anglis; nostris, Saliere: nisi sit quod Sauciere dicimus, disculus in quo salciae reponuntur.+
salsariae cura commissa est in coquina Regia, in Fleta lib. 2. cap. 14. §:3.+
Saltuarius, Villicus, custos praedii, qui fructuum servandorum gratia praedio praeest, in l. 12.+
Saltarium, Retis vel decipulae venatoriae species.+
Salutaticum.#
fundi, in Novella 2.+
Salvare. Voces Fori Hispanici: Salva, idem quod Anglis Jurata, inquisitio, vel potius probatio per testes de realiqua, qua quis salvam sibi esse conatur: Salvantes vero sunt testes ipsi qui pro reo deponunt.+
Silvaticus.#
servare, vel reservare.+
Silvaticus.#
salvamentum (de quo supra) percipit.+
Regina, Sequentia, quam composuit Petrus Episcopus Compostellanus, ut autor est Durandus lib. 4. Ration. c. 21.+
salvus. Capitula Caroli M. lib. 6. c. 285.+
Sauf dicunt. Martinus Didacus Daux Justitia Aragon. lib. 1.+
Salubriter, salutabiliter.#
Epistolae, quibus quis alicui salutem impertit.+
Locus, in quo ad salutandum advenientes excipiebantur Papiae:
digitus, vel index, quod eo fere salutamus aliquid, vel aliquid monstramus. Ugutio.#
salus, vel jus exigendi ejusmodi salutes, sive xenia: perperam enim Goldastus vectigal pro sale interpretatur.+
Locus, liber, immunis ab omni praestatione.+
Sambucistria. Papias: Sambuca, genus cytharae rusticae.+
Sabuta.#
Sagma.#
derisio, quae facit vultum rugosum, Papiae MS. et edit. F. Sanna.#
Examitum
Examitum
Sanatio, Solutio. Veteres Chartae Italicae apud Ughellum tom. 7. pag. 262. 397. 414.+
Laetatur, triumphat. Ita Gloss. Lat. MS. cod. 1013.+
Desanche.#
Sanchez Rege dicta.+
sanctimoniae et vitae integritati potissimum dabant operam: interdum certis, saepe nullis illigatae monasticis votis.+
Sanctimonium, Sanctimonium. S. Augustinus in Psal. 99.+
Affirmare, in vett. Glossis.#
Sanctuarium.#
cendalicus. Necrologium S. Victoris Paris. 12.+
Sanguinem minuere, vel sanguine minuere, Ugutioni. Catholicon parvum: Sanguiminuere, amendrir le sang, Vide Minuere.#
Saigner. Lex Saxon. cap. 1. §. 3.+
Infans expositus. In formula 48.+
Sanguinus, quaedam parva arbor, quod cortex et fructus ejus sit sanguinei coloris: unde hoc sanguinetum, locus ubi abundant sanguini.+
Sanguinolentus, in Capitul. ad Legem Alamannor. cap. 26. edit. Baluzianae. Ita Galli Sanglant dicunt.#
subsannare, in vet. Lexico. Gloss. Lat. Gr. Sannator,
De murdria, et de rapina. et de rap, et de igne, et de sanguine, et de sansoche, et de omni purprestura.#
Saio
Sappa, Instrumentum rusticum. Mamotrectus ad c. 2. Michaeae: Ligo, i. Sappa. Charta ann. 1183.+
Savoir. Capitula Caroli M. l. 7. c. 100.+
caeruleus cum purpura esse dicitur Isidoro lib. 16. cap. 9.+
Ipse nescit quid habeat, adeo saplutus est.#
Seepe, nostri Savon.+
Ipso die ab Armario reficimur, unum tamen generale piscium, et saporem cum copia boni vini.+
Sapa.#
Sap, quae vox etiam succum et alburnum sonat. Fleta lib. 2. c. 73. §. 18.+
Sarabara, Ugutio: Saraballum, lingua Chaldaeorum vocantur crura et tibiae.+
Sara Abrahami uxore legitima id nominis sibi assumpserunt. Hieronymus in Ezech. lib. 8. c. 25.+
Saracenesca, quel tavolato che nelle fortezze si tien legato con catene sopra le porti per calarlo, echindere le a i bisogni.+
Sarcenet, in Inventario Ecclesiae Eboracensis an. 1530. in Monastico Anglic. tom. 3. p. 177.+
Rapinae, Gloss. Isid.#
Verbum quod caro
factum est; vox composita ex caro, et
Sartitector, dictus, inquit Papias ex Isidoro lib. 19. c. 19.+
Exarcia, funalis apparatus navium.+
Sarclare, pro Sarculare, Sarrire, nostris Sarcler. Adalardus lib. 2. Statutorum Corbeiensium cap. 1.+
Sarcueil. Sarcu, in Hist. Merlini MS. Roberti Bourroni. Isidorus lib. 8. Orig. cap. 1.+
Praeterea vicum saprinum et clinivatium, in terra vorates, et sardiatas testimoniis dividi, ripis, rivis, arboribus, etc.#
Sardosalicum. Glossa MS. ad disticha Magistri Cornuti: Dicitur Sardocopus, mercator corii, quasi intendens coriis, et potest dici acopos, quod est incisio, et tunc Sardocopus idem quod sutor, inde Sardocopo, as, formare sotulares: Sardocopator, qui vendit corium per frusta decisum: et inde Sardosalica, asser super quem corii scinduntur, et dicitur a Sardo, quod est corium, et salix, cis etc. et hic Sardocopus, cultellus, Gallice Trencheors: unde versus:
Dic corium Sardon, et ab illo Sardocopus sit,
Sardocopas, Sardosalicum, Sardocopumque.#
Sarissa, lanceae specie veteribus nota, in Notas Tyronis p. 126. Sarezonium, eadem ut videtur, significatione pag. 199.#
Non idoneus cujuslibet artis, professor.+
Serviens.#
Sargium, ex Gallico Sarge, vel Serge, Pannus sericolaneus, unde nomen.+
Sarhaad, Contumelia, offensa, opprobrium, ignominia. Occurrit in Legibus Hoeli Boni Principis Walliae cap. 2. 19. 20. 32.#
Servientes
Sareca. Vetus Chartula plenariae securitatis scripta sub Justiniano, apud Brisson. lib. 6. formul.+
asarotum. Vetus Epitaphium Mediolani, apud Puccinellum:
Saritiis aedes intra pretiosa refulget.+
Somogh, apud Hungaros. Vide Decreta S. Ladislai Regis Hungar. lib. 3. c. 2.#
Samardacus.#
Samiaxiarii.#
Impetigo. Papias. Vide Forma.#
Sarculum, quod et sirpa invenitur, a serrire dicitur, Ugutio et Jo. de Janua. Festo, Sarpa, est vinea putata.#
Sagum, serpilliere, ou robe, vieille sarge. Dona et Hernesia ann. 1233.+
Et habet in longitudine cum colle et silva supra viam, secundum virilem manum perticas agripedales centum duodecim in latitudine, et parte meridiana cum sarpo perticas agripedales 72.#
Serrata. Vide Serra.#
Superpellicium.#
Et dum ventum esset ad domum Felicis sarsoris, protulit codices quinque.#
Patella, in re salinaria, de qua voce supra egimus. Wiguleius Hondius in Episcopis Frisingensibus ex vetere Charta: Insuper tradidit ei omne jus quod habuit in loco Hall dicto cum Sartaginibus. Charta Arnulfi Imp. ann. 898. ibid. pag. 128.+
Essartere, defricher. Charta an. 1220.+
Sarta tecta, disjunctis vocabulis.+
Exartus.#
Sasire. Vide Saisire.#
Saisire.#
Satelles. Annales Francorum Fuldenses an. 880.+
Saison, pro quavis anni tempestate.+
Sementiva. Jo. Sarisberiensis lib. 1. Policrat. cap. 4.+
Satisfactio, Excusatio. Gloss. Gr. Lat. Excusatio, purgatio satisfactio. S. Ambroosius serm. 46.+
Knezi, quod idem quod Comites significat. Jo. Lucius lib. 6.+
Satrapa Regis.+
Genus mensurae juxta morem provinciae Palaestinae, unum dimidium modium capiens: cujuis nomen ex Hebraeo sermone tractum est.+
Adfatim,
Sabanum, apud Apicium lib. 5. c. 1. 5. 6. 7. c. 6. Vide Sabanum.#
Arrium.#
Savilubris, artibus. Savilubre, artificio.#
Savoir, ex sapere. Sacramentum fidelitatis in Capitul. Caroli C. tit. 13.+
Soulscot. Vide Leges Canuti part. 1. c. 13.+
Saumarius. Vide Sagma.#
Submanicatus.#
Salinaria.#
Saurices. Gloss. Isid. Lexicon Gr. MS. cod. 2062.
Ergo dum scientiam nostram falsis laudibus adornatis, et parentali affectu ostenditis, et magistra institutione inscium castigatis: quatenus illum possitis ad verum provocare praeconium, qui vestris cupit indiciis parere per meritum. Et quamlibet circa saurina nemorum succisa purgetis, nostra quoque pectora sermone dialectico aperuistis.+
Sorus, Gall. Sor. Vox in Falconaria venatione notissima, in qua falco saurus dicitur^
Sor nostri dicebant.+
Salvagius.#
Sexagonus, seu Sexangulus: vox hibrida. Bromptonus: Ibi quoque gignitur lapis saxagonus, etc.#
veneratio, Paganis consueta, interdicta in Concilio Agathensi c. 5. et lib. 7. Capit. Caroli M. lib. 7. c. 236. Vide Petra.#
Id est gabathas aureas duas, alias saxiscas numero quinque.+
Vannus.#
Sado, Mensura agri apud Aquitanos. Charta anni 1273. in Regesto Homagiorum Aquitaniae p. 9. Tenet ab ipso 7. sazones terrae et vineae.#
barris, quas Itali Sbarras vocant: unde Sbaraglio, de qua voce Academici Cruscani. Sanatus lib. 3. part. 12. c. 21.+
scava, Fossa. Tabularium Abbatiae Conchensis in Ruthenis ch. 59.+
Scabies. Paulus Warnefridus lib. 4. c. 47.+
Decidere. Ita Papias edit. at MS. habet deridere, quomodo forte se gaber dicimus.+
Scamellum.#
Scabies, apud Folcardum in Vita S. Joannis Episcopi Eboracensis n. 2.#
Scabinii, Scabinei, etc. Sic olim dicti judicum Assessores, adeoque adeo Comitum, qui vices judicum obibant. Capitulare 2. an. 805. c. 6.+
Scacci, et Scachi, seu Scaccorum ludus, le jeu des Echecs, sic appellatus a voce Arabica vel Persica Scach, quae Regem sonat, quod praecipua Scaccorum, uti vocant, persona, Rex sit, quod a nobis observatum in Notis ad Joinvillam p. 59. et ad Alexiadem p. 383. 384.+
Eschaces, Ital. Zanche, Stampoli.+
Scachus, Latrocinium, vox Germanica. Lex Longob. lib. 2. tit. 55. §. 37.+
Scaditio. Vide Excadentia
Iniquitas. Glossae Isid.#
Eschafaud.+
Scaffia. Vide Scapha.#
qui equi interiora desiccat, et corpus macerat, et fimum ejus
plusquam hominis foetere facit, etc.+
Scalaria, navis piratica, et dicitur a scala, quia ibi sunt transtra disposita ad modum scalarium in scala.#
Escalier. Gravamina Ecclesiae Anglicanae art. 22.+
Scalis, seu pediminibus vitium, ex Gallico Eschalas, seu Escaras.+
Scalliae, Lapides sectiles, quos Ardoises dicimus.+
Scaliare, voces Fori Aragonici.+
Ascalonia
Eschelle, veteri Gallico Interpreti cap. 1. extremo. Scaglioni, et Scaloni, Senensibus.#
Gaba.#
Escalognes veteri Interpreti Gallico.#
Impetigo. Papias MS. et edit.#
Scamaratores, Praedones, qui Menandro de Legat. et Theophani pag. 367.+
Cambium
Scamella, Scamnelli, Scabellum. Gloss. Graeco-Lat. MSS. scabellum, subsellium, scamellum.+
Cambire
Quod in latitudinem longius fuerit, Scamnum appellatur: quod in longitudinem, Sriga.+
Cambire
Scenken, vinum fundere, Schincker, pocillator, Gallis Eschan???on.+
Scindula, et Scandula.#
Scancile, seu potius Scansile, stapes, quo in equum quis tollitur.+
quoddam genus annonae, quod et
scandella dicitur dimin, et dicitur scandula, quasi scindula, quod scindatur et dividatur.+
Excambium, in Domesdei. Gall. Eschange.#
Scandile.#
Ecorne.+
Scarbellus.#
Capulare.#
Scapilus.#
Scaphula, Mensurae aridorum species: eadem quae Scapilus.+
Scapha.+
Scabinus
Scapolatus. Visitatio Thesaurariae S. Pauli London. an. 1295.+
vestis, scapulas tantum tegens.+
Combustio ignis. Glossae MSS. ad Alexandrum latrosoph.+
Schaer-vvachte, ex Schaere, agmen, cohors, et vvachte, excubiae: quasi excubiae cohortium. Gloss. Lat. Gall.+
Scaramangum, Vestis, quam viri militares gestant supra vestes alias interiores ad arcendas pluvias, nives, gelu, caetera denique
Scaremanni, Servientes, ministri judicum, sic dicti quasi Schar-man, id est, homines scarae.+
Scaramuccia, nostris Escarmouche, quasi scaramuccia, militaris cohors occultata: est enim Italis Muccire, Occultare, nostris Musser.+
Scaramanni, de quibus supra.+
porzanas in cannosis vallibus, ubi morantur, ex duobus arcubus valde plicatis confectum ab invicem distantibus, inter quos modicum postponitur fructus herbae cochae, similis per omnia cerasis, quem accipere volunt, et collo stringuntur.+
Scarcella, nostris, Escarcelle. Juncta Bevagnas in Vita B. Margaretae de Cortona n. 7.+
Eschard, vel Eschars, forte a Saxon.
Harcelle. Charta Communiae Meldensis an. 1179.+
scaras seu partes distribuere; Scaritus, in scaram distributus, selectus, Scarimentum, de quo supra, pars, portio.#
Scarletum, Scarlata, Squalata, Coccus, vel Coccinus, vel pannus coccineus: Anglis Scarlet, Francis Escarlate.+
scalmus. Gloss. Graec. Lat. scalmus, strurus. Forte strupus. Ethelvverdus lib. 4. c. 3.+
Scalpellum. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 19.+
Fodere, more gallinarum, in veteri Glossar.#
Escarpins vocamus, Itali Scarpa vel Scarpetta. Gaufridus Malaterra lib. 1. c. 16.+
Marsupium, ex Gall. escarselle. Boncompagnus in Arte Dictaminis MS. lib. 2.+
Scarpsus.#
Scarritio, de qua voce supra. Charta Ingelranni D. Cociaci ann. 1235.+
Venta, quod sic describitur a Michaele Scoto de Physionomia cap. 56.+
Scatabrae, ebullitiones, quae fiunt, cum aqua calida in aliquas rimas fluxerit.+
Scatz.#
Daux Justitia Aragon. l. 6.+
Lepra, in Gloss Isid.#
Impetigo, sicca scabies. Gloss. Isid. vox ejusdem originis cujus prior.#
Scaz, Scaticum. Pecunia, pretium, ex Germanico Schatz, thesaurus, gaza, Belgis Schat: vel ex Saxonico
aqua, Scaturiens, in Vita S. Posthumii cap. 8.+
arborum densitas nimia, in Glossis Pithoeanis. Isidorus habet Scana, atque ita legendum censet Vossius.#
ostendere, inspicere, Anglis Schevage et Skevvage.+
Praeda, Jo. de Janua.#
Scabinus
Scaetta, nummi genus apud Anglo-Saxones,
Scavagium.#
Austrum.#
Sceurum.#
Scheffel, Lex Saxonum tit. 18.+
Sceleratus, in Formula 32. ex Andegavensibus.#
Scelus, sceleritas, iniquitas. Occurrit in Leg. 3. D. de Bonis eor. qui ante sen. mor.#
Sceleratus: vox Lucilio
Scelestus, apud Steph. Eddium in Vita S. Wiltfridi cap. 26. Pretium utique sceleste, etc.#
Schema, Forma, species, ornatus, vestitus, habitus, quomodo
Scemare dicunt, pro Mancare, diminuire, da semis, latino, il quale non solamente la meta, ma ancore significa diminutione, inquit Acarisius.+
Porticus. Gerardus Presbyter in Vita S. Udalrici Episcop. August. cap. 2.+
Scenaca. Anastasiusin S. Silvestro PP. p. 18.+
facere funes, ex Gr. Vnde scenofactor, funium factor, et ars scenofactoria.+
Notarius: unde Sceptorius, et Sceptoria, Cisterna, Ugutioni, pro exceptor, et exceptoria.#
De sceptrato cucullatus evasit. Joan. Altivillensis in Archithrenio lib. 3. c. 17.#
virga, aut flagrum. Althelmus de Laude Virg. c. 25.#
Schevvre, vel Scheur, Horreum, granarium, penaria cella, reconditorium. Ingulfus in Hist. p. 862.+
Schaciare, pro chacia, venatio: chaciare, venari tom. 2. Monastici Anglic. p. 102. Vide Cacia.#
Amanegia.#
Scach.#
jus, quod dicitur die scheffa, apud Albertum Argentin. pag. 170.#
Scario.#
Scyphatus
Skella.#
Schitonos.#
Ship vocant, remis impellit: Shipman, vulgo iisdem. Ordericus Vitalis lib. 12. p. 868.+
Scyra.#
Satrapia, regio, pagus, et man, homo. Leges Inae Regis West-Saxiae cap. 9.+
Schismaticus. Gloss. MS. Regium cod. 1197.+
Scutarius Regis, in veteribus Chartis Dalmaticis apud Joan. Lucium in Hist. Dalmat. pag. 96. 99. 100.+
studere. Vita MS. S. Gaugerici Episcopi
Schonestum, pulchrum, Germ. Schon.+
Scoppa, Officina, Anglis Shope, Gall. Eschoppe. In Charta an. 1287.+
Schoud-heet, Schoud-heyd, vel Schuldheys. Charta Willelmi Comitis Hollandiae an. 1204.+
Examitum
Quilibet tenens de dicta terra obliarum debet pro quolibet arpento 3. sciclarios. Vide Sicla, Siclus.#
Conjuge crudeli scidam scribente nefandam.+
Schifatus.#
Scismasarnova, et Scimosarnova: (ita enim varie scribitur,) una e 12.+
Scinta, Ager proscissus. Capitula Ludovici Pii an. 829. cap. 12.+
Cinifes. Gloss. Aelfrici: Scinifes vel tudo,
Scindula.#
Sciremotos, etc. Vide Scyra.#
Naevus, macula. Gloss. Isidor.#
Bardi, Eubages, et Druydes. Vide Pontanum in Chorographia Daniae p. 779. 780.#
Et ad unum quodque carrum, scirtum, et lanceam, cucurum et arcum habeant.#
Cisel, hodie Ciseau.+
vetus, unum e 12. auguriis, de quibus in verbo Venta, quod sic describitur a Michaele Scoto de Physionomia c. 56.+
Scindendi obsonii Magister, Senecae, nostris Escuier tranchant. Petronius, et Fragmentum ejusdem Petronii p. 12.+
scindunt, nostris olim Tranchoir. Autor Translat. S. Isidori Hispal. n. 19.+
Tectora.#
Sclavinia, Vestis longior, sagi militaris instar, Sclavis, ut videtur, familiaris, unde nomen mansit.+
Schiavo, nostris Esclave. Matth. Parisan. 1252.+
Lapis molaris 2. den. sclipesten, 2. den. Si autem unus molaris, sive unus sclipesten, sive in curru, sive in carro portetur, dabit 2. den.+
Exclusa.#
Scopae. Catholicon parvum: Scoba, bae, Balay, ou arbre.+
Scoba.#
Fossarium
eris, Scelus, in Glossis MSS.#
Scofph, Stabulum sine parietibus. Lex Bajwar. tit. 9. cap. 2. §. 2.+
Gladius scogilatus. Lex Ripuar. tit. 36. §. 11.+
Scrutlanda.#
Sculdasius
Scoglio, nostris Escueil. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 25.+
Desconsiture. Chronica Pisana an. 1173. In sconfittam miserunt Comitem Guidonem et Lucanos.#
Sculna.#
Absconsa.#
Scoparum vel virgarum disciplina in Monasteriis. Petrus Damian. lib. 1. Epist. 19.+
De minore vero (scuria) quod Scopar appellant, etc.#
Scopans Monasterii plateas.#
Rustici autem, qui habent scopassa, serviunt diem in Ebdomada, et qui dimidiam in secunda, vel censum dant.#
Arsura.#
fustis longus, in Glossis Pithoeanis. Glossae Isid. habent Scapolum.#
Scopetum, locus, ubi abundant scopae. Vide Ughellum tom. 3. Ital. Sacr. pag. 404.#
Schoppa.#
capellare, de quo vide Petrum Comestor. in Histor. Scholast. lib. 3. reg. c. 8.+
Coeperat Ascyltos respondere convitio; sed Trimalcio delectatus colliberti eloquentia: Agite, inquit, scordalias de medio, suaviter sit potius.+
ferox, in Glossis Isidori, ubi Pithoeanae habent Scordatus. Papias vero Incordatus.#
Scordiscus,
Scutica, scorjata, genus flagelli. Gall.
stultus, fatuus, in Glossis Isid. Addit Joan. de Janua: Et derivatur a scoria.+
Superpellicium.#
Scorpiones, genus duplicis flagelli, vel magni fustes. Magister quidam in historiis, laudatus a Jo. de Janua, ad illud 3. Reg. cap. 12.+
Lupanar, Ugutioni.#
cum junctura cruris juxta pedes laeditur ex percussione, quam facit in aliquo loco duro, vel ex praecipitatione ejus in cursu vel motu, aut quia quandoque pes indirecte premitur versus terram. Petrus de Crescentiis lib. 9.+
Escorcer, corticem auferre. Charta ann. 1345. Si quis scorzaverit alienas vites, solvat pro poena, etc Vide Excorticare.#
Scotte, Scotum, Scottum, Contributio, conjectum: voces formatae ex Anglo-Saxonico
Scotale, Scotalium. Matth. Paris ann. 1213.+
Scotatio, quid sit, vel fuerit, apud Danos? docet in primis Andreas Suenonis Archiep. Lundensis lib. 4.+
Scutella.#
Ex dono Valonis medietatem scottarum juxta Rotomagum.#
Despecte, nugatorie. Papias MS. et edit.#
Schramme dici annotat Kylianus: unde apud nos, qui hac ratione vulnera infligunt, Escrimer dicuntur. Lex Wisigoth. lib. 9. tit. 2.+
Scabiosus, Papias MS. et edit.#
Screa, Escume, crachat.#
Screona, Screuna. Lex Salica tit. 14. §. 1.+
Greffe: Escrivenage, in Assisiis Hierosol. c. 8.+
Scrivano, nostris Escrivain: qui in quaterno, seu capitulari, merces omnes, quibus onerata est navis, naulum, quod Patroni debent habere a naulizantibus, victualia, et alia ejusmodi describit. Vide Statuta Venetor. lib. 6. c. 68.+
Rugit, aut bucinat. Papias MS. et edit.#
Alioqui, qui nesciunt, quid est in lectionibus, negant esse in finibus constitutos.+
quasi secretorium, vel scriptorum publicorum reconditio.+
Animalium quaedam habent dentes in ore, ut homo, canis, etc. Quidam scripaturam, et non dentes, ut anser.#
Scrip, quomodo Chaucerus de peregrinorum ad S. Thomam Cantuariensem peris:
In scrippe he baes both breard and leeks.+
publici, Notarii. Capitula post Concilium Ravennense an. 904. c. 5.+
praedicare, pro per Scripturas sacras. Anastasius in Leone III. PP. p. 121.+
Scriptulum. Scrupulus, minima pars unciae veteribus dictus, ut autor est Sosipater.+
Epistola, in Gloss. Isid.#
Fossa.#
Scobs. Fragmentum Petronii: Sustulerunt servi omnes mensas, et alias attulerunt, scrobemque croco et minio tinctam sparserunt.#
Istae vero mulieres ambulant discalceatae, portantes scrobullas usque ad terram.#
Quoddam instrumentum Carpentarii, quod haerendo scrobem faciat.+
Scrofa, Machina ad suffodiendos urbium obsessarum muros. Will. Tyrius lib. 3. cap. 5.+
Rex navigium donat, Scroter remiges vocitabant.#
Screo.#
Viles atque contempti. Perperam in edito, Scruferatirii.#
Rimula, scruntissa.#
Circator, et summus speculator, in Monasteriis, Visitator.+
Scrutinatio, indagatio.#
Scrutinium, quaestio. Apulejus lib. 9.+
Pellica, in Gloss. Isid. Pellicium, in Pithoeanis.#
Ventriculus fartus. Gloss. Isid.#
Escus d'or: apud Joan. a Leydis lib. 32. Chr. cap. 14. Vide Moneta.#
Scafones.#
Collocare.#
Rector, lingua barbara: alias Longobardana. Ita scribitur haec vox in Lege Longob. lib. 1. tit. 2. §. 2. tit. 12. §. 2. 7. tit. 17. §. 10. tit. 25. §. 50. 73. lib. 2. tit. 9. §. 2. tit. 21. §. 7. tit. 31. §. 1. tit. 38. §. 2. 3. tit. 41. §. 1. 2. 4. tit. 52. §. 14. lib. 3. tit. 12. §. 5. in Chronico Casinensi lib. 1. c. 6. et in Chronico S. Vincentii de Vulturno p. 674. Perperam vero Sculdalis p. 691. pro Schuldahis.+
Sculva. Glossae antiquae MSS.+
Sculpa, in Gloss. Gr. Lat.#
Scultator. Vide Collocare.#
Schuld Theutonibus, Culpa, peccatum, noxa, reatus. Charta Caroli Comitis Flandriae an. 1125.+
Sculdais, Praetor, Praefectus, Ballivus, Judex oppidi. Brovverus lib. 12. Annal. Trevir. p. 670. 1.+
Scuria, Equile, Escurie. Capitulare de Villis cap. 19.+
Escurieu. Concilium Salmuriense an. 1276.+
Sturola
Scurro. Vide Glossar. Gr. Latin. scurra, scurrus.#
ubi duo fines cuneati se jungunt, apud veterem Agrimensorem p. 157.#
Scurro. Liberatus Diac. c. 23.+
Escous. Charta Alemann. Goldasti lib. 2. Duas carradas de grano bono non scusso, hoc est, adhuc in ipsis spicis existente.#
scuto dicta.+
Scutanei sunt, hoc est dolatiles, alii qui sunt lapilli facti tornatiles sive alia factura breviores, hoc est minores et in fine positi.#
parma. clipeolum. Glossae MSS. Regiae:
Stipendarius Scutarius.+
Fabros ferrarios, - sutores, tornatores, carpentarios, scutatores, etc. Vide Scurarii.#
Scutati, armati, sunt. Ammianus lib. 31.+
Escuelle. Gloss. Gr. Lat. Scutella. Gloss. Graec. Lat. Reg. Cod. 85.+
Scutarius.#
Escuyers dicimus. Fulcherius Carnot. lib. 2. Hist. Hierosol. cap. 2.+
Schitonos.#
Vas aeneum aequale in fundo latum, apertum desuper, Papiae. Glossae S. Benedicti cap. de aeneis: Scutra,
Monile ex auro compositum, Papiae. 1. Machab. cap. 4. v. 57.+
Scheldvvite. Leges Henrici I. c. 38.+
cauco, quae vox idem sonat quod scyphus, quod scilicet cavi essent, et cauci vel scyphi formam praeferrent.+
Acetabula sunt, Exod. cap. 25. v. 31.+
Schira, Shira, Provincia, Comitatus: a voce Saxon.+
nominamus, inquit Papias, Tumorem mollem carnis inflatae sine dolore, sicut frequenter mortuos videmus. Ita MS editus habet Sdamatum.#
Sint, in 3. Capit. ad Leg. Salic. §. 10. 12.#
Seigle. Statuta Ordinis S. Gilberti de Sempringham p. 786.+
Navis institor, in Pacto Ethelredi Regis cum Analano c. 2.#
Vetusta, in Gloss. Isid.#
Sigale
Cesso Italis: Gr.
Discordia. Vvilli Kecellus de Miraculis S Joan. Beverlac. n. 3. Socordiae libentius quam concordiae cupiens exercita caedibus insistere.#
Sagmarius, in Charta Aldrici Episcop. Cenoman. in illus Vita pag. 89. Vide Sagma.#
Praefationem in sacra Liturgia secrete et submissa voce a Sacerdote dicitur. Amalarius lib. 1. de Eccl. Offic. c. 20.+
Secretorum conscius, apud Andr. Monach. in Vita S. Ottonis Episcop. Bamberg. lib. 1. cap. 3. 6.#
Secretarium Ecclesiae, seu quidquid ad illud spectat.+
Sacristia. Statuta Lanfranci pro Ordine S. Benedicti: Qui accipientes a Secretario vestimenta extra Secretariam se induant.#
Locus, in quem Senatus collectus est, ut habent Anastasii Biblioth.+
forestis, seu silvis, Segrayer in Statutis Henrici II. ann. 1558. et Henrici III. ann. 1575. 1578. 1583. pro forestis.+
Secreta.#
Locus, ubi dantur, vel servantur secreta: praesertim ita appellatum Secretarium, seu locus, in quo judices jus dicturi, vel alii de rebus seriis deliberaturi, consident.+
Duanae, inter ministros et officiales regios recensentur in Constitut. Siculis lib. 1. tit. 36. 58.+
Sectator, Sequela, voces Fori Anglici.+
Poursuite en jugement, ut sequi, nostris; Poursuivre en jugement.+
Seticus.#
prati. Vide Secare.#
Temperat. Papias MS. editus habet temptat.#
secundum imperii, dixit Lampridius in Diadumeno. Asserus in Vita Aelfredi Regis ann. 781.+
legis, pro Deuteronomium dixit autor vitae S. Majoli Abbat. Cluniac. n. 21.#
Secundicerius Notariorum, in lib. 21. Cod. Th. de Petition.+
Secundae dicuntur Plinio, Columellae, Apuleio, Sexto Platoni, et aliis,
Felicitas, vel prosperitas, in Glossis MSS. S. Germani Paris. cod. 524.#
haeres, Nepos, in Glossis antiq. MSS.#
Assecurare, de qua voce supra, in Observantiis Regni Aragon. fol. 32.#
Danicae, quibus Dani utebantur, et quas in humero sinistro deferebant, ut habet Willelmus Malmesburiensis lib. 2. de Gestis Anglor. cap. 12. et ex eo Rogerus Hovedenus p. 439.+
Abnuat, secusat, nolit. Abnuere, secusare, refutare.#
Secta.#
Sedatium. Canones Hibernienses lib. 2. cap. 14.+
Qui sedes faciunt. Ugutio.#
sedes eminentissimae, excelsae, inlustres, magnificae, magnificentissimae, etc. passim dicuntur in utroque Codice, ubi sedes vestra, sedes vestra magnifica, inlustris, etc.+
Sied.+
locus, seu sedes castrorum, ubi consistit exercitus, sedes nuda Ammiano lib. 14.+
Locato ante lectum sediculo, semper assidebat coram eo.#
urina, et dicitur a sedeo, eo quod in fundo sedet, Matth. Silvatico: Latinis, sedimentum, Gr.
Garnison.+
seductio.+
Sedes.#
Centurio, Slavis. Vide Histor. Presbyteri Diocleatis p. 290. edit. Joan. Lucii.#
sine dolo, id est, virtus. Papias.#
Segoha, Segnoa, seguis, sequimentum, etc. Obligatio, qua vassallus, vel tenens, dominum in hostem seu exercitum sequi tenebatur. Charta Guigonis Comitis Forensis ann. 1253.+
Segalatius panis, Vide Sigalum.#
Secare, in Legis Bajvvar. cod. Regio tit. 1. c. 14. §. 2. tit. 5. c. 2. §. 2. uti monet v. cl. St. Baluzius.#
Sicula.#
Parentibus nobilissimis ortus, et in cunis segmentatis educatus est.+
Seigneurie.+
Segreagium, Segrecheria. Vide Secretarius.#
Sigalum.#
Canis segusius.#
Seigit. Vide Saiga.#
seillet, voce ex situla formata.+
Selio.#
Regis, ita appellatus locus, ubi erant stabula regia, in quibus equi regii alebantur, et morabantur, donec Rex iis indigeret.+
Satio.#
Sativa, quod seritur, granum.+
Salarium, occurrit non semel in Compoto Thesaurariae urbis Bononiae in Italia ann. 1364. in Bibl. Regia.#
Ensis more terrarum fulgidus. Ita Papias MS. et edit. Forte Stellatus, et Stellarum.#
stallum.+
Primo commotus Phoebum subeunte Selena.#
Sellio, Seillum, Modus agri, forte ex Gallico Seillon, Lira, porca, arula.+
Sellae familiaricae, pro latrinis et privatis, apud Varron.+
Cheval de Selle.+
Sellio, onis, i. caballus, a sella dicitur. Catholicon parvum: Sellio, ch val. Vide Selio.#
Sellisternum, jugum. Editum Sell sternium praefert.#
Selio.#
Seilles majores cados vocant, quibus aqua ex puteis hauritur.+
Seloces legendum est.#
Semalus. Guill. de Podio-Laurentii in Chronico cap. 40.+
Et nequam Gisulfus semba Regis, aluque plures. Forte Scriba.#
Laqueatae vestes.#
Pannum lini non induebat, nisi sembulum.#
Semicinctia, Semicentia, Semicincta, praetenta ventri castula, quam nos Tablier dicimus, quod tabulae formam referat: Picardi vero etiamnum Demiceint.+
vas, in quo potest homo resupinus jacere, in modo lintris.#
Minus habens cor, in Glossis antiquis MSS.#
Semisolidus. Vide Dimidius.#
Semiarmatus, minus armatus, in Glossis antiquis MSS.#
Semailles. Statuta Ordinis S.+
Semaine: Hebdomada.+
Seminans verba, Papiae.+
Praebendae
Semer.+
Dimidium obsonium capientes. Ita Ugutio MS. forte leg. Semiobsonarii.#
Dimidium sicli, in Vita S. Vviboradae apud Goldastum.#
Semissem,
Semita, Hispanis Sendero, Gall. Sentier, in Charta Hispanica aerae 1016. apud Anton. de Yepez in Chronico Ord. S. Benedicti tom. 5. p. 444.+
Symmistes, ex Gr.
venerandi degunt Monachi.+
nis, quasi semihomo, Ugutioni. Martianus Capella: Quosque Semideos, quosque, Latine Semones dicunt.#
morari, Degere. Vita S. Landelini Abb. Crispiniensis c. 7. Non longe ab eodem loco secedens, sequestrata mansione semoratur.#
Baro#
Cendalum.#
a Senecio, quod est aliquantulum senex.+
Lunda pellium continet 32. timbria, et senellio cuniculorum et de grisis continet 40. pelles.#
juventitudo pro juventus: Et a vino et carne abstinere ordinaverunt Sacerdotes nostri, qui propter infirmitatem aut senectitudinem, aut juventitudinem abstinere poterant, ut abstinuissent.+
Serpentis, id est exuviae, inquit Marcellus Empir. cap. 9.#
Senescallus, Officialis in aulis Regis vel Procerum, atque adeo etiam privatorum, cui domus cura incumbebat: nostris Seneschal, Italis Scalco.+
Simispathium.#
Senes, vel Senes Episcopi, in Africa dicti Episcopi promotionis, aetate caeteris antiquiores, qui eo nomine Primates erant: quotim Sedes Prima vocabantur. Leo IX. Epist. 4.+
Sennera. Vide Partita.#
Singularis.#
Cartas Senicas, quarum vocum vim se nescire fatetur vir doctissimus.+
Coetus astrificus. Ita Glossae antiquae MSS. Vide Sinodocium.#
Seigneur. Salomon Constantiensis in Lexico: Veteres principes, antiqui principes, senes, seniores.+
Senectute distinguit Joannes de Deo, Doctor Decretorum Bononiensis in Poenitentiario lib. 1. cap. 7.+
Segnis, occurrit apud Leonem Ost. lib. 3. c. 20. edit. Angeli a Nuce.#
Tristitia, in Gloss. Isid. leg. Sennia, ex Gr.
Sinodochium.#
Courtiers. Synodicon
censaticum, semel ac iterum in vita Aldrici Episc. Cenoman. n. 56.#
Cordatus, sensatus, intelligens.+
sens, bon sens. Ita usurpant S. Hieronymus in indice Haereseon. c. 17. 28.+
sententiam vel judicium, in Diurno Romano p. 38. ubi infra, synodaliter, idem sonat.#
Baccalarius
Susurrio, sentensiosus, bilinguis, vel alicujus naturae.#
Semitarium, ex Gall. Sentier: in Charta Philippi Fr. Reg. ann. 1184. in Probat. Hist. Monmorenc. p. 48.#
Sentia. Edit. Haec sencia.#
nis, Sententia, in Gloss. Isid.#
In animo sensim judicare, Gloss. Isid.#
Saio
Son. Panis de obolo, et de rebureto, et de seonno, etc. in Charta an. 1243. Hist. Monmorenciac. p. 101.#
Separia, pro separata, aut discreta. Glossae Pith.+
Separat, seu dividit tenementum a tenemento, seu rem ab alia re, terminus, limes.+
Refugium. Papias.#
subtus mortuum, Poena olim homicidae, apud Beneharnenses, qui vivus sub cadavere illius, quem occiderat, sepeliebatur.+
Separalis
Sepium enim pro atramento sumi observant Scholiastes Persii, et Isidorus lib. 12. cap. 6.+
Seplasia vendit, seu pigmenta.+
Chunna.#
Septenarium, Officium pro mortuis per septem dies continuos.+
Septenarius, de qua voce supra.+
Hebdomadarius, Gall. Seminter.+
Septena.#
Hebdomas. Vita MS. S. Leonorii: Mane autem facto reversi junt ad suum jugum.+
Sibunnaht, in Glossis Keronis.#
Laterculus hic, qui vocatur septizodius.+
violatores. Gloss. Lat. Gr. Sepulchri violator,
Atrium, et Coemeterium, scilicet obventiones, quae Sacerdotibus ob sepulturam contingunt.+
Sebum, i. adeps, pinguedo, axungia. Jo. de Janua.#
Exemplum. in Gloss. Isid. Sequela, Obsequium, ministrorum et famulorum coetus, apud Petrum Blesensem serm. 43. Vide Secta.#
Prosa dicitur, sic appellatum, quia pneuma jubili sequitur, inquit Durandus lib. 4. c. 21.+
Insuper de Aethelfredo Principi militiae meae unum gladium, et 200.+
sacri palatii. Ottonem Rufum Imp. in colligendo Jure Weichbildico usum esse opera Burchardi a Mangefeld, Sequestratoris Palatii, scribit Glossa ad art. 10. et 139.+
Sequutio. Vide Sega.#
virginitatis. Vide Devirginare.#
Saraballa.#
Saranta, Quadraginta, ex Graeco vulgari
sunt veteres pelles: vel dicuntur pelles parvi valoris: Catholicon parvum. Vide Xerampellinae.#
Serrare, Occludere, Seris claudere; hinc nostris Serrer, pro aliquid sub sera recondere,
Sergenti, Italis; Sercentes sive habitatores domorum, inquilini, in Statutis Venetor. l. 6. c. 25. 27.#
Seria.#
Screones
Serea, Vasculi species. Joannes de Janua: Seria a Syria dicitur, i. olla, quasi Syria, quod ibi primo facta est, etc. Papias Serea, sing. vasis genus, orca, inde seriola.+
Serjenteria, etc. Vide Serviens.#
Seria.#
pannus, nostris Serge, aut Sarge, Alamannis Sareuvat.+
Serica blatta, sericum blattae, seu purpura infectum. Vide Blatta.#
Siricus.#
Sericus, apud Odonem Cluniac. lib. 1. de Vita S. Geraldi c. 16.#
Sermalia, machinae bellicae species. Otto Morena in Hist. Rerum Laudensium pag. 51.+
Serieux. Vincentius Belvac. lib. 3. cap. 33. Prudens valde, nimis astutus, multumque seriosus, et gravis in moribus.#
Allata est serisapia, et contumelia acrophragiae, (l. acrophagiae)
saeledatae sunt, et census malo, porri, Persica, etc.+
Mora, remora, seritas, tarditas.#
Sermente.+
disciplinae, Logicae. Fridericus II. Imp. in libro Rescriptorum cap. 74. §. 3.+
Sermonatur, Sermonatus, Sermonem facit.#
Serra.#
Sepulchrum, vel Idolum, Joan. de Jan. forte ex
Monile, vel Serpentinum: Myne vel
Serplaith, Sarcina apud Scotos, petras 80. continens. Spelm.#
Sera, qua januae occluduntur. Glossae Lat. Gr. Serra,
Claustrum, Serraculum ostii.+
serra divisa dilabitur, Gallis Sieure, vel Scieure.+
del Molino in Repertorio fororum Aragon.+
Serrarius, lapidarius. Qui serra lapides findit.#
Serre, presse. Vincentius Belvac. lib. 30. cap. 71.+
Serriculum, serticulum.#
pulsus, Serratus: ita describitur ab Aegidio Corboliensi lib. de Pulsibus.+
servientes.#
sera occludere.+
Donavimus medietatem de uno molino in fluvio de Orfente cum leva et pausa sua, cum forma et sertura, cum introitu et exitu suo, etc. Alibi pro Sertura, est Clausura. Ibidem in Charta an. 1007.+
Serraculum navis, in l. 29. D. ad Leg. Aquil.#
Terra servagii, pro qua servitium domino debetur.+
Reservoir d' eau, in Charta Manassis Lingon.+
Serventela, Servitium. Charta Isli Ep. Tolos. apud Sammarthanos: Insuper supradictus Praepositus dedit eis ex toto suo honore Praepositurale, quam habebat in terminio civitatis Tolosae de sancto Stephano, totam guardam, et totum serventage, et pro hoc fevo dederunt, etc.+
Service. Adalardus in Statutis Corbeiensib. lib. 2. c. 1.+
Dominis illustribus cunctisque magnificis omni desiderio complectendis, servientibus Dominorum.+
Serventia, quodvis servitium. Tabular. eleemosynariae Montismorilionis fol. 48.+
servitium. Vita Burchardi Episcopi Wormaciensis: Monasterium enim in honorem S. Martini consignavit: sed muro ex parte peracto regalis crebrositate serviminis - impeditus peragere non potuit.+
Cum ingenuitate totius Benacensis honoris, qui mihi erat servicialis. Libertates oppidi Baugiaci in Sebusiiis an. 1250.+
Servitium. Utitur Otfridus in Epiftola Evangeliis Theothiscis praefixa sub finem.#
multitudo servorum: addunt Glossae Isid. et ingenuorum obsequium.#
Serviteur. Iso Magister in Glossis: Cliens, servus vel socius, servitor, amicus minor. Inscriptio Romae in Roma Subterr. lib. 2. c. 22.+
Servitus,
Servatorium.#
Serure. Synodus Exoniensis an. 1287. c. 4.+
Designari, in Glossis antiq. MSS.#
Sessilis. Vide infra.#
Rex potest inquirere contra juratos et sesmarios Turoli, Calataiubi, etc.#
Satio.#
Sescher. Panues in flumine ablui, et sessicari in ripis, in Testamento Guill. D. Montispess. an. 1211.#
Sessio, Sessus. Vide Sedes.#
Pusillus statura parvus, modicus, in Glossis antiquis MSS. Glossarium S. Germani Paris.+
Actio.#
Quae gremio viridi vestita gramine fesso
Grata viatori sessoria praestat, etc.#
Sesteragium, Sesteralagium. Vide Sextariaticum.#
Sericum, quod vulgo dicitur Seta. Italis Seta, nostris Soie. Charta Dalmatica an. 1118. apud Joann. Lucium lib. 2. de Regno Dalmat. cap. 8.+
Cribrare, in Gemma, quod cribra ex setis porcinis vel potius pilis equinis confecta sint.+
Sitarcia
Hundredus.#
Satnicus, Dignitas in Regno Croatiae et Dalm. cujus non semel mentio in vett. Chartis Regum Dalmatiae apud Joan. Lucium de Regno Dalmat. p. 85. et 99.+
Ad haec praedictus Comes reddidit Episcopo unam Setzenam, quam sibi acquisierat a Stephano de Taurians de feudo de Taurians, retenta sibi quarta parte, etc. Vide Sexagena.#
Ketel.#
Et, conjunctiva. Occurrit passim.#
Canis Segusius.#
Pseudotyrum.#
a severitate judiciaria dicitur. Papias.#
Canis Segusius.#
mariscos a se invicem dividerent, a Sevrer voce Gallica, quae Separare sonat; servaturque in pueris, quibus nutricis mamma subducitur.+
initium sumit sequenti dominica post Septuagesimam, et finitur quarta feria Hebdomadae Paschalis.+
limes. Vide Gloss. Rigaltii ad Agrimensores.#
Sextarada, Sextariata, Modus agri, ager certi sementis sextariorum numeri capax, tametsi ad silvestres et pratenses terras vox postmodum translata: Sesteree de terre, in Consuet. Arvern. cap. 31. art. 61.+
Sextarale, sexteragium, sextaralagium, etc. quod pro singulis frumenti aut alterius grani sextariis domino exsolvitur. Gregorius M. lib. 1. Epist. 42.+
Sextarius, Mensura liquidorum et aridorum. Gregorius Turon. lib. 1. Miracul. cap. 5.+
quarterium, quarta. Vox nota Venetiis. Concilium Ravennense an. 1311. c. 30.+
de cultello sexxaudro: Si quis alteri cultellum furaverit, etc.+
Batuda.#
Sfursiern.#
Subnervare, sgarretare per incisionem nervorum tibialium. Itali Sguerretare dicunt.#
Shred, Modus tenendi hundredum pag. 124.+
Naufragium.#
Scyra.#
Schopa.#
se, quod habent aliae loquendi formulae, ubi de Sacramentis: Lex Frision. tit. 1. §. 9.+
Equorum frena, in Glossis MSS.#
Sicarios. Laurentius Leodiensis in Hist. Episcopor. Virdunensium: Duce quoque Godefrido Gibboso in Frisia sicarie mortuo, etc.#
Seiche. Regestum Castri Lidi in Andibus pag. 31.+
Sica, Pugio, ensis. Gregorius Turon. lib. 9. cap. 19.+
Ad saccos quindecim compar andum griseos sicciscos, unde cappae fiant, lib. 10.#
id est, qui cervisiam, vel pomarium, sive piratium, vel aliud quodcumque liquamen ad bibendum aptum fuerit facere sciunt, in Capitulari de Villis c. 45.#
Sichetus. Vide Sica.#
Wrang.#
Bicinium.#
Ficilis, praefert. Est autem Culter sutorius apud Nicandrum.#
Siclus, Sigla, Mensura liquidorum. Apud Graecos et Latinos Sicel est quarta pars unciae, et stateris medietas, drachmas appendens duas: apud Hebraeos vero est unciae pondus. Vide Cujac. lib. 12. Observ. cap. 40.+
Cyclades.#
Aves minores perdicibus, majores vero turdis. In Gloss. Medico MS. Reg. cod. 1486.+
Apuliae, apud Petrum de Vineis lib. 3. Ep. 14. Forte iidem qui Monetarii. Vide Sicla.#
Siclae.#
Siclus, seu uncia apud Hebraeos. At aliud sonat apud Anastasium in Gregorio IV. pag. 167.+
Sicla.#
Zidelvveida
Sithcundus.#
Fistula, Gall. Sifflet, occurrit apud Raphanum de Caresinis in Chron. MS. an. 1379.#
Silfori.#
Sigalis, Sigelis, Sigilum, Segula, etc. Voces unius ejusdemque notionis: Lat. Secala, Gallis Segle.#
Sigil, sigillo, et botth, nuntio vel custode Goldast.#
Sigalum.#
le Seelle.+
Sigillus.#
Bulla, diploma bulla sua instructum.+
Sigel, Epistomium vasis, vel obturaculum, quod orificio, ut Apuleius loquitur, vel ori summo dolii inseritur, illudque obstruit, sic dictum, quia olim vasa signabantur, ut ex Hieroclis Philosophi facetiis colligitur.+
Sigillum, Signum, seu figura vasculis rebusve aliis insculpta, adpicta, aut adtexta, quomodo Latinos vocem Sigillum usurpasse docuit olim Lazarus Bayffius lib. de Vasculis p. 106.+
Sigalum.#
Senior.#
Sigitula, lardariolus. Voces incertae notionis Somnero.#
Sigale Sigalum, Segle.+
Signal.+
antesignanus. Joan. Mon in Vita S. Odonis Abbatis Cluniac. lib. 1. Factus est ille, qui antea fuerat secutor, postea signanus.#
Signaculum, Signatorium. Occurrit apud Avitum Episc. Viennensem Epist. 78.#
Secreti vulgo appellant, quo literae clausae sigillantur, ex obsoleto Gallico Signet.+
Signiferi, Vexillarii. Occurrit in gestis Consulum Andegavensium c. 8. num. 25.#
Signum.#
Senioraticum
Canis segusius.#
Typarium.#
Silentiarium. Vide in Silentium.#
nullis, Guttae, seu fluxionis, species, in Falconibus, apud Albertum M. lib. 23. de Animalib. cap. 18.#
Silex, Silicida,
Et quoddam tentorium de serico adeo magnum, quod ducenti milites possent in eo comedere, et 60. millia silinas de frumento, et totidem de hordeo, etc.+
Selio.#
Per portitores literarum velocissimos pedestres, quos Aegyptii Simatos vocant, omnia molimina Pauli, Eliae scribebat.#
Semus.#
Simila, Graecis
Foliatae
Similare, effingere, repraesentare, imitari, exprimere.+
Pistor similae, in M??? Udalrici Episcopi Augustan. cap. 10.#
Camera. Vita S. Silvestri: Tarquinio in
Simma prandente, ultio divina manifestata est.+
Simoni.#
simpla, vel simplum. Sedulius lib. 1.+
populus, Vulgus, nostris le simple peuple, Ordericus Vitalis lib. 4. p. 514.+
Simplico, pando.#
Amicus sponsi, assiduus cum eo in convivio. Simpulator, conviva. Notum, quid sit Simpulum apud Festum et alios.#
Depulsare.#
s???enellus, de qua voce supra. Charta Henrici Episcopi Ratisbonensis an. 1278.+
Simulando.#
Wancstodal.#
Similare.#
Vermis in cornibus arietum, qui facit eos cornupetare. Joan. de Janua.#
incidere, secare. Unde serra, incisio. Lex Longob. lib. 1. tit. 26. §. 5.+
Sincerus. Glossae veteres cap. de moribus: Sinceris,
quasi singularis cantilenae vox: cum vero multi, chorus. Papias.#
Slusagium. Vide Exclusa.#
Sindabalum, Fundibalum. Papias. Sed legendum videtur fundabulum. Vide in hac voce.#
Extra, praeter, quomodo Galli sans usurpant. Cumeanus Abbas de Mensura Poenitentiarum cap. 1. et 12.+
Dalmatenses, inter vestes recensentur in Epistola Gallieni apud Trebellium Pollionem in 30.+
Singularis, et Sigla
Singularii, inter postrema officia Praefectorum praetorio Orientis, et Italiae et urbis, recensentur in Notitia Imperii, de quorum officio multa habet Pancirollus lib. 1. cap. 20. pag. 14.+
Aper, Graecis singularis primis duobus annis vagetur, nostris Sanglier.+
Quapropter opere Dei singulizato, magnificae necessaria definitione conclusae sunt, etc.#
singulatorem exponit equitem, qui solo ac singulari equo vehit, quem
Sinisterius, Senestre, potier.#
dextrare; ad dextram. Radulfus de Diceto an. 1193.+
umbella acuminata.+
Synodochium, in Synodo Ticin. an. 850. c. 15. 16. in Chron. S. Sophiae Benev. p. 608. etc.+
Ad Septonam deducitur, quae temporibus Britonum Paladur vocabatur, et a Cassibeliano Rege aedificata, magnae sinositatis erat civitas.+
Vas, in quo butyrum conficitur. Gloss. Isid.#
Lumbus
Sion versus Orientem et in Oriente sit. Vetus Agrimensor pag. 273. Sequeris cursum ejus a Sion; hoc est ab Oriente. Vide Sium.#
Peritonio, seu panniculo tenuissimo, qui statim sub musculis reperitur, cui musculus transversus jungitur.+
Novacula,
Vas aquarium, in Glossis Isidori.#
turgor. Baldricus Noviomensis in Chron. lib. 2. cap. 36.+
Kl. Maji 1228.+
Rubri coloris pigmentum, ex quo librorum capita scribuntur. Ita Glossae Arabico-Lat.#
Sericus, Quamvis autem siryco pretioso corpus vestias, et niveo vellere membra componas, non sine macula diem transigis, si camini ardentis ora contigeris.+
Sirventia, idem quod servitium. Liber Chirographorum Absiae fol. 8.+
Assisa, Impositio, praestatio tributi. Conventiones inter Carolum I. Comitem Andegav. et Provinciae et Arelatenses an. 1251. art. 19.+
Sicera. W. Thorn. Canapis, olerum, pomorum, sisarae, mercimoniorum, etc.#
Sacramentum, apud Reinerum contra Valdenses cap. 6.#
Sescuplator.#
Sissarii. Vide Assisa.#
Sitarcia
Sextarium. Charta an. 1218. in Tabular. Afflighem. Duo sistaria siliginis, etc.#
Congregati in Sistorio basilicae Magni Caroli. Editio Rineccii habet Xysto.#
Sitarcia, Sistarcia, etc. Saccnlus vel Cistella, qua panis cibusve defertur.+
Sithercundus, Sidercundus homo, Sithcundman.+
Situs, ex Gallico Situe. Will. de Baldenzeel in Itiner.+
Sion, inter ministeria sacra recensetur in Testamento S. Everardi Cisoniensis: Duo phylacteria in cruce pendentia, Evangelium de auro paratum, sia aurea, armillas duas auro paratas, Missale cum auro et argente paratum.+
Hindeni homines.+
Mannwerch
Skilla, Shilla, Scilla, Squilla, Tintinnabulum, Campanula, Italis Squilla, unde Squillare, resonare.+
Escare, vulneris crusta. Bracton. lib. 3. Tract. 2. cap. 24. §. 2.+
Skella.#
Schelling, pro esterlingus.#
Sliipen Theutonico, acuere.+
Smalto, Germanis Schmalt, Gallis Esmail.+
Smaragdi, Joanni de Janua. Occurrit non semel apud Sugerium de Rebus in administr. sua gestis: Maculis distinctas smaragdines.#
Smigma. Jo. de Janua: Smigma est quoddam unguentum, vel confectio unguenti, vel saporis, vel aliquarum aliarum rerum boni odoris.+
Smeer. Theloneum S. Bertini: De pensa adipis, id est smere, 2. den.#
Migma.#
Balascus.#
Sneida. Vide Sinaida.#
De interclusionibus meatuum aquarum ejusdem Ecclesiae, quae vulgo Warren dicuntur, de quibus 24. snesas anguillarum annuatim persolvebatur, etc.+
Sualis, Sus, porcus.+
Sabelum.#
Ultimo etiam periscelides resolvit, et reticulum aureum, quem ex sobriissa esse dicebat. Id est auro obryzo.#
Sok, Soke, inquit Fleta lib. 1. cap. 47 §: 6. significat libertatem curiam tenentium, quam Sokam appellamus.+
Servitium socae, Littletoni sect. 119.+
Socciare, Sagina, Saginare: unde Gallis Suin, Sagina, quasi Soing. Capit. de Villis c. 35.+
Soc de charue.+
Si quis ex familia S. Petri ad sociam suam legitime venerit, quidquid in dotem dederit, etc.#
sibi in patrimonium rem aliquam, in Lege Bajwar. tit. 17. cap. 2. pro adjungere, sibi asserere.+
Soccita, quasi Societas accomandita di bestiame, che si da alla custodia altrui a mezzo pro et danno, ut est apud Cruscanos.+
Compagnia.+
dare, Donner a moitie. Edictum Rotharis Regis tit. 95. §. 3. et Lex Longob. lib. 2. tit. 32.+
Gener, dictus a societate generis. Papias.#
Soca.#
Soca.#
Lamigraine, ex Gr.
Qui hac de causa Sodales appellantur, quod unusquis que eorum daemonum vicarius vel collega per superbiam effectus est, et quod omnes hi cibos doctrinae apud sensum suum, de quo cuncta meditando promunt, deceptis animabus, praeparatos, singuli ad unam mensam, legis divinae testimoniis male interpretatis, deferunt comedendos.+
Escroülles. Nangius in Vita S. Ludovici pag. 369.+
Sodaria. Sodes, Sodalis, amicus, socius. Glossae Gr. Lat. Amantissimus, sodes.+
Caballos tantos, boves tantos, vaccas cum vitulis tantas, ovium capita tanta, sodis capita tanta, lecturios condignos ac lectos tantos, etc.+
Fossorium.#
Soga, funis.+
Sonnis.#
Sokemannus. Vide Soca.#
Quamdiu aliquid inveniatur in hususmodi feodis, per quod distringi possint.+
Semele. Charta Ludovici Pii Imp. apud Doubletum: Ad Cordovesos, et in solas eorum componendas, modia uncti ducenti.+
Habeat in feodio suo Praepositali lescols et lebales, et les solages juste et mensurate sine ullo ingenio.#
Solerium, Domus contignatio, vel cubiculum majus ac superius, Soler, Germanis. Chronica Australis an. 869.+
Soldarius, Vide Solidata.#
Sultanus.#
Soldadera, Meretrix: ab Hispanico Soldada, merces, stipendium: a merendo enim dictas meretrices observat Nonius, quae mercede copiam corporis sui faciunt. Jacobus I. Rex Aragon. in
Syndicus.#
In praefatae autem virginis adventu, quasi suas renovando naturas, omnia solemnizare crederes elementa.+
Pavimentum componere, vel soleas calceamenti resarcire, in Gloss. MSS. Gloss. Isid. Solerare, idest solidare, a solus, soleris, id est solidum.#
Solar, Sella, currus lectica.#
stata. Chartae Angilranni Episcopi Metensis an. 770. apud Meurissium pag. 176. 177.+
Soldum, Solda, Solidare, etc.+
est, cum ad interrogationem ipsi nobis respondemus Ita Papias et Gloss. Arabico-Lat. ejusmodi est Soliloquium S. Augustmi.#
sol arcetur, nostris Dais. Vincentius Belvac. lib. 32. cap. 22.+
solinus terrae, in Domesday. ubi 7.+
Coelibes: opponuntur Conjugatis, in veteri Charta apud Aegid. Gelenium in Colonia p. 69.+
Sollicitator. Petronius Arbiter: Et qui sollicitat nuptas ad praemia peccat.+
reum dicebatur actor, cum in jus vocatus vadimonium ille deseruerat, nec juri steterat, neque placitum custodiverat: tum enim actor coram judice reum, si is sunniam, seu excusationem legitimam non misisset, causa excidisse contendebat.+
quia in sole nascente suos flores aperit, et in sero claudit, cum sol occubuerit. Ipsum quidam Latini Intibum silvaticum vocant.+
Soute. Concilium
Gurpire. Vetus Charta apud Gariellum in Episcopis Magalon. pag. 96.+
terminus, finis, effectum, solumen. Forte pro solutio.#
summis, v. gr. bladi, frumenti. Charta Philippi Reg. Fr. an. 1210.+
sommarius. Vide sagma.#
Somniorum Interpres, Ennio, apud Priscianum: qui narrandis somniis occultat artem aliquam divinandi, in l. 6.+
venereus: ita Medici Latini appellant, quem Graeci per somnos inanibus visis affecti aegrotantes, seminis lapsu vexantur.+
son, sunt, gesun, grex, ac numerus praefinitus animalium. Lex Angliorum et Werinorum tit. 7. §. 2.+
Cochlea, quam deferunt peregrini a sancto Jacobo. Matth. Silvaticus.#
Sonista, idem quod Son, de qua voce supra, Grex, numerus Praefinitus animalium.+
Soniare.#
Songia, Gall. Oing, Adeps, unguen.+
Sonniata.#
procurare, gistum praebere vel procurationem.+
Soniare.#
Sunnis.#
Son, grex, et.... Lex Longob. lib. 1. tit. 25. §. 47.+
Bruit.+
Zupa.#
Lito.#
Unus sophismae intelligentiaeque peritiam indeptus.#
Decipere sophismate. Sophisticare, decipere verborum intricatione. Ugutio.#
Soratorium. Statuta Mediolanensia part. 1. cap. 245.+
Sorbinum. Kerhardus in
Jus, justilium, sorbinum, sorbellum: sorbium, offa, offella, etc.+
Nullus de caetero possit facere caput alicujus sorcedilis penes flumen publicum per citatos quatuor.#
Sarcot vel Surcot, ita dicta forte, quod Cotto superadderetur.+
Sordiditia (leg. sorditia) pedor, squalor.+
Murilegus. Andreas mon. lib. 2. Vitae S. Ottonis Episc Bamberg. cap. 40. Non sorex, non sorilegus admittitur. Vide Murilegus.#
beneficium suscipere, in Sororum seu Sanctimonialium album admitti, conscribi.+
Sortem dare, in Legibus Adelstani Regis cap. 6.+
Sortiivela. Charta Alfonsi Regis Portugalliae aerae 1260. apud Brandaon. lib. 13. Monarch. Lusitan. cap. 24.+
Sorcieres. Capitula Caroli C. tit. 39. §. 7.+
Saurus.#
sospitatem, incolumitatem et sanitatem alicui adprecari.+
Solta.#
Filctale.#
Sot. Theodulfus Aurelianensis Episcopus lib. 3. Carm. 1.#
Subtalares.#
haia, Hispanis Soto. Charta Sanctii Regis Navarrae, apud Oyenartum in Notitia Vasconiae pag. 99.+
Andecinga.#
Equus castratus, vulgo hongre, spadatus. Testamentum Bertichramni Episcopi Cenom.+
Spatha.#
Spaderno dicunt.#
palmatas vestes texunt, conficiunt: nam spadix est palma. Julius Firmicus l. 13. c. 7.+
Spadare.#
Castrare. Gemma.#
Espaule, in Vita S. Emeranni apud Canisium to. 1. Antiq. lect. pag. 145. Vide Cironum in Observat. p. 4.#
Simulque truculenta regulorum et aspidum venena, ad quae quadrupedis rubetae, et spalagi pestifera confectio, humanae naturae noc???ura habebatur.+
Spaldus, Murus exterior, vel prominens, propugnaculi species, ex Italico Spaldo. Charta an. 1320.+
Spadula, Italis Spalla, Gallis Espaule, Armus.+
Spalmodia, pro Psalmus et Psalmodia, perpetuo scriptum in Heitonis Episcopi Basileensis
Spanna.#
Estendre, vel Espandre. Chronicon Casin. lib. 2. cap. 99.+
Spanghe, quod idem sonat.+
Spaniam, pro Hispania usurparunt Scriptores aevi medii. Gloss. Lat. Gr. Hispania. Spania, in Epist. Clericor. Italiae an. 552.+
Spannus, Spana, Spithama, Italis Spanna: Spatium inter pollicem et minimum digitum extensos, unde nomen: Spannen enim Theutonibus est extendere: ut Spithama metiri.+
Luna 14. primi mensis, qui est apud Hebraeos Nisan, apud Macedones Spantoriacos, apud Aegyptios Parmothi, qui apud Latinos interdum Martii, interdum Aprilis obtinet partem.+
Pannus, in Glossis MSS.#
Infantia, et dicitur a spargo, is. Ita Joan. de Janua: perperam, quippe a Sparga dicendum.#
arte Grammatica, quem Sparodorsum inscripsit, vulgari, inquit, loquendi more, quod puerorum dorsum a flagris servet.+
Spara, aut Sparus: Telum rusticum, in modum pedis recurvum, Germanis Spar, vel Sparen, Anglis Spear, hasta ex Sax.
Spersorium, Joanni de Janua, id, cum quo aliquid spargitur. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis cap 43.+
Qui (Norwegi) tandem numero succrescentes contra indigenas frequenter rebellarunt, et usum securium, quae Anglice Spargia dicitur, ad terram Hiberniae comportarunt.+
Spervarius, species Accipitris, quibusdam Fringilarius, dictus nostris Esprevier. Lex Salica tit. 7. §. 4.+
contrahere, ex Graeco
Adeps, pingue,
Spada, Hispanis Espada, Gallis Espee. Gloss. Gr. Lat.
Literas vestra Majestatis, per Augustalem Spatharocandidatum missas, accepimus. Luithprandus lib. 3. c. 7.+
Spatharii cubicularius, Anastasio in versione. Ubiforte leg. Spatharocubicularius.#
Spatam habens, vel spata armatus, Ugutioni. Spatha cinctus, Ennodio Epigr. 132.#
spatium dare. Leo Ost. lib. 3. c. 28.+
Costa, humerus: armus, proprie in pecoribus, quod lata sit, inquit Joannes de Janua: nostris Espaule. Spatula porcina, apud Apicium lib. 4. cap. 3. et Turpinum in Carolo M. cap. 20.+
Tunc indutos artus agresti de spatulo surgens arrexit, etc. Legendum forte spartulo: ex sparto, junco.#
expavefacta, et metu, seu pavore, (unde vocis etymon) e dominorum suorum domibus erumpunt, et in aliena dominia transeunt, in incerto, cujus juris sint, et quae eo nomine domino, in cujus praedio reperiuntur, addicuntur, nostris Espaves, bestes esgarees, qui ne sont advoees d' aucun Seigneur, ut est in Consuetudine Laudunensi art. 3. et Remensi art. 343.+
Esparvin dicimus, cum circa garectum intrinsecus ex latere garecti paulo inferius inflationem adducens, etc. Ita Petrus de Crescentiis lib. 9. de Agricult. cap. 36.+
Spatularia.#
Species annonariae, apud Vegetium lib. 3. cap. 3. et in Codice non semel. Senator lib. 12. Epist. 22.+
cum quis de aliena materia speciem aliquam sibi fecerit, qui modus est acquirendi, factor enim dominus erit speciei. Fleta lib. 3. c. 2. §. 14. Bracton. lib. 2. c. 3. §. 1.#
Illustris et Clarissimi titulos medius.+
Expectare. Utitur Thvvroczius.#
Speculare, Gypsea vel vitrea fenestra. Gloss. Gr. Lat. Specularia Rursum: Limpidus, lucidus, specularis.+
Speculator, carnifex. Glossae Lat. Gr. Speculator, Speculatus, Speculator. Lexicon Gr. MS. Reg. Cod. 2062.
Ubi in spelaeo quodam - incognitus mansit.+
Far, Graecis Spels, Italis et Hispanis Spelta: Espeautre, in Statutis Leodiens. art. 1. 7. 17.+
moneta, Usualis, quae cursum habet, quae in communi usu expenditur. Denarii boni argentei spendibiles, non semel in Charta anni 922.+
Dispensa.#
Expensa, Erogatio. Henricus Rebdorffensis an. 1356.+
Sphaera, seu globo. Gloss. Aelfrici: Emisperia, heal
spretus. Gloss. Lat. Gr. Spernatus,
Genus vasorum rotundum, a spera dictum. Ugutio. Vide Spera.#
Italica. Caelius Aurelian. lib. 3. Chronion c. 6.+
Spia, unde Gallis Espion, et Espie. Epistola Senensium an. 1313.+
Spelta.#
Spicker, nobis Grange: Locus recondendis segeribus, a spicis dictus. Lex Salica tit. 18. §. 2.+
spicum, quidquid in acumen desineret, veteres dicerent. Chronicon Casin. lib. 3. cap. 26.+
Locus post dromum secretus, sicut ad requisita naturae, idem dicitur ypodromus.+
Pilorium.#
Pinasse, Anglis Pinnace. Henr. de Knygthon an. 1338.+
spina procurrit. Michael Scotus de Physionomia cap. 84.+
Espinocle dicitur. Joan. Sarisber. lib. 8. Posicrat. c. 7.+
Spaldum.#
Spinula.#
qui fit subtus garectum in junctura ossis ejusdem garecti in utroque latere, etc. Petrus de Crescentiis lib. 9. de Agricult. cap. 38.#
Spingae sunt, in quibus sunt spingatae effigies, quos nos Grifos dicimus.+
Spingardus, Machinae bellicae, seu balistae species. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 8.+
Silva minuta map. 11. pasturacum spinoris map. 30.#
Espingle, a spinis scilicet, quae priscis et rudibus illis seculis, nondum reperto aciculae fibulaeve conficiendae artificio, utriusque vicem suppleverunt.+
Spiras, capitella columnarum, vel, sicut puto, factur am earum.#
Spiringen. Chronicon Montis S. Agnetis an. 1450.+
Aviculas capere, spiriolos et vulpes sagittare, et hujusmodi puerilia recreando satagere.#
septiformis. Liber I. Sacramentor. Ecclesiae Rom. cap. 44.+
Assium, veru, id est, spitum. Charta Italica an. 1287.+
planum reddere, vox Italica. Splanare foveam, in Hist. Cortusior. lib. 2. cap. 16.+
Haec vestium ornamenti quamvis plenis suae splendicitatis flammarent ar doribus, earundem tamen splendor sub puellaris splendoris sidere patiebatur eclipsim.#
Crucem Domini ex auro purissimo fecit admirabili artificio compactam, quod Splendoclastum et Antipenton vocabatur.+
Gladius, sic dictus, quod splendeat. Unde Josephus in 10.+
Exteriores balneorum cellula, in
quibus balneantium spolia reponuntur.+
Locus, ubi se denudant religiosi ad disciplinam recipiendum.+
Furtum aut spolium. Ibid. lib. 1. art. 39. lib. 2. art. 60. 64. 72. lib. 3. art. 5. etc.+
Sponderius, Tutor, qui pro pupillo spondet. Consuetudines Tolosae parte 1.+
Colli vertebrae, in Miracul. S. Godehardi Episcopi p. 19.#
Spidromum.#
Spongizare, Spongia detergere, emundare, apud Apicium lib. 1. c. 26. lib. 7. c. 16.#
Intiba, i. cicorea, sponsam solis intellige.#
sponsales tabulae, apud Hieronym. Epist. 10.+
sponsalia, Donatio propter nuptias.+
Spourones.#
Sporta.#
Sportarum, quas vimine, aut junco, sparto, aut alia quavis materia texebant, quo earum pretio victum et alia necessaria sibi compararent, quod testantur Regula S. Pachomii c. 74.+
Sporla. Id, quod propter investituram, aut ratione relevii conceditur a vassallo domino capitali.+
Sporen, Anglis a Spurle, Gallis Esperons.+
Adnichilo, spreno, sperno, respuo. Sperno, respuo, adnichilo, spreno, adsperno.#
Tunc capita damnatorum ad Abdellam dirigentes, suo spulo re fuerunt bellatores, atque cunctos pristinos digne pacificantes.+
Spumaticum: me
Cum quaedam in ejus naribus infirmitas, quae vulgo Spunlia dicitur, nasceretur.#
in Februario, Superstitionis species et paganiae interdictain Capitul. Carlomanni an. 744. c. 3.+
Canis.#
At ego sputaculum maximum in os ejus ingeminans, etc.+
Sputum. Gloss. Isid.#
Scarlatum.#
Asper, vel inaequalis. Jo. de Janua Leg. Scarosus a scaro pisce aspratili.#
Skella.#
Latomi, in Monastico Anglic. tom. 3. parte 2. p. 8. Forte pro Scalarii, seu Ardesiarium, sectores, paratores. Vide Scalaria, et Scalia.#
Squinatus. Vide Scyphatus
Establier, pro Tablier: Tabularium.+
Stabili, quibus opponuntur mobilia.+
Breve de stabilia, Gall. Bref d'establie, quod dari solet ei, cui vir aliquis potens feudum vel tenementum, quod legitime possidere se asserit, calumniat seu repetit: tum enim is recognoscendum, quis majus jus habet, stahilium Ducis Normanniae petit, hoc est, ut ponatur in manu Regis, donec controversia judicio decisa fuerit.+
Nunc volucrum turmis mihi mors erat insidiari, Ventilabro modo passim stabilone ligato Fila supertracturus eis, si forsitan illic Oblectarentur.+
Reseandisia
Stabularius, in Glossis Lat. MSS.#
Stabulorum, vel equorum et jumentorum curam habet, in Lege Wisigoth. lib. 2. tit. 4. §. 4.+
Ne aliquis intret Ecclesiam postquam ignis infertur, unde judicium califacere debet, praeter Presbyterum, et eum, qui ad judicium iturus est.+
Litifatus.#
Staca et delicia.#
Concedo - et stacumam, quantum feodo neo pertinet.#
Stedingi, Populi in confinio Frisiae et Saxoniae siti, plaudibus inviis et fluminibus circumcincti, qui pro suis excessibus et subtractionibus decimarum multis annis excommunicati, contemptores clavium Ecclesiae sunt inventi.+
Stadera. Condictor dacii Stadirolae, in Computo Thesaurariae urbis Bononiae in Italia an. 1364. ex Biblioth. Regia.#
Stagium, certum et definitum tempus pro residentia Canonicorum, in Statutis Ecclesiae Leichefeldensis in Monast. Anglic. tom. 3.+
sedes salinaria, de qua supra.+
Propterea cautionem de stado meo tibi emitto. i. de juri stando.#
Stapha, Stapes, quo quis in equum tollitur, ltalis Staffa, unde stafiere, qui ad staffam stat.+
Staplum Constapholarius
Lucerna quoque frequenti obsidione stagata, et ipsa in deditionem venit. Annales alii habent fatigata.#
Stagge. Leges Kanuti Regis Angl. de Forestis c. 24. Si regalem feram, quam Angli appellant, alteruter coegerit anhelare, etc.#
Staggio. Vide Petrum de Crescentiis lib. 10. de Agric. c. 19. et infra in Stanga.#
Stagia. Charta Raymundi Comitis Tolosae ann. 1149.+
Estage. Stagium vero quasi
Sulcatum stagnum per multa pericula magnum, Tertia processit classis, pars indeque cessit.+
Stannum, Estain. Gloss. Lat. MS. Reg. Stagnum, lacus, qui non effluit, vel genus metalli.+
Estain. Charta ann. 1248. apud Ughellum tom. 7. pag. 611, Calice uno destayno sive patena.#
Stallaria. Vett. Glossae, Stellaria, salicetum vel cetretum. Lex Longob. lib. 1. tit. 19. §. 26.+
Stallangiator. Vide Stallum.+
Stalliati, forte pro talliati, talliis obnoxii: aut potius qui stallum, id est residentiam in loco debent, qui glebae adscripti sunt, aut qui in aliquo loco morantur.+
Estalon, in Monastico Anglicano tom. 1. pag. 841.#
Stilla, hoc stillicidium, haec stalpa.#
Partus. Gloss. Isid. Stavio, scribitur in Pithoeanis.#
Stamineum, Staminia, Stamina, Staminum, Stamen, Lanea interula, seu Camisia qua Monachi quidam vice cilicii utebantur: nam Benedictinis laneas camisias interdixit Innocentius III. PP. vulgo Estamine: ex voce Lat. Stamen,
Stagnare, Gallis Estancher. Gloss. Lat. Gr. Stagnat,
Stande, Kiliano, labrum, alveus statarius, orca, cadus: a Standen, stare, ut habet vita MS. S. Romarici: Vas, quod a stando Standam nuncupant, plenum reperit, etc.+
Stantarum, Standardum, Standale, Vexillum praecipuum totius exercitus, vulgo nostris Estendart.+
Stange, Italis Stanga, ut Stangare, vecte munire.+
Stagnum. Ugutio: Stannum, est aqua stans, artificio pisces habens.+
Stantarium, pro Statarium; Candelabrum majus, quod per se stat.+
Stanga.#
Standardum
Lapsi, qui a fide defecerunt, Epist. 14.+
Stanza. Gualvaneus Flamma in Chron. Mediolan. cap. 284.+
Stapedium, Stapeda, Stapha aliis, qua quis in equum tollitur.+
Staphium, Staphile. Vide Staffa.#
Stapel, locus stabulandarum mercium: sic autem proprie vocabant aedificia tumultuario opere exstructa, aliquot stipitibus innixa, quos Anglo-Saxones
Estaple, a voce Latina Stabulum, ut quidam putant: seu, ut Kilianus et alii volunt, a Germanico Stapelen, quod in unum aliquid coacervare designat.+
Staria, Starium, Sextarius, Sestier. Charta anno 1195. apud Ughellum tom. 7. pag. 2321.+
Starcia et Sitarcia
reseandisiam debebant dominis suis, seu stagium: ex Charta an. 1162. tom. 13. Spicilegii Acheriani pag. 314.+
In staria et campo S. Martini modiola tres. Vide Startia, et Stara.#
Starius. Vide Stara.#
Starcia. Charta Roberti II. Principis Capuani anni 1156. in Sanctuario Capuano pag. 617.+
Stagiarii, qui residentiam debent.+
ludus. Vetus Scheda apud Canisium to. 4.+
Scaticum.#
Quamdiu ei placuerit ibidem statiose immorari.#
Equus, quem alii Refractarium, nostri Retif vocant. Wichbild. Magdeb. art. 99.+
Si quis statuam aut tremaclum, vel vertuolum de flumine furaverit, etc. Ita in edit. Heroldi tit. 27. §. 14.+
Statua taciturnior. Liber de Disciplina Scholarium, falso Boetio adscriptus c. 6.+
Conflatorium, Papiae MS. Perperam in edito Statuarium. Occurrit haec vox nude in Gloss. Arabico-Lat.+
Statunculum, Parvula statua. Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013.+
la hauteur d'un homme.+
Forte habes servum formosum, staturosum, bene compositum.#
Statua.#
Staple, de quo supra in Stapulae: Gallis, Estal. Libertates MSS. villae S. Desiderii in Campania anno 1228.+
Stoupus, Scyphus, crater, poculum, Germanis Stauff.+
Stauracinus. Vide Storax.#
Fratres crucis. Vide in Crux. Leges Opstalbomicae c. 20.+
Portecroix. Petrus Diaconus lib. 4. Chron. Casin. cap. 39.+
Crux, vel Staurus:
Store.+
Stadingi.#
Stemma. Chronicon Novalicense lib. 5. cap. 8. Illustriores secundum sanguinem, sed illustriores secundum stegmata divina.#
Societas stellae, Ordo Militaris institutus a Joanne Rege Franciae an. 1351.+
Stellata, Stellator. Ugutio: Asterno, haec stellata, i. mare, vel purpura: unde stellaria, navis marina, vel via in mari, vel via in coelo quae ducit nautas, vel purpura quae per mare fertur, vel vestis ex purpura: et stellarius, marinus, vel purpureus, et stellator, compositor navis marinae, vel purpureae vestis, sive regularum stellarum.+
Stelliferi Hospitalarii, dicti fratres seu Milites Ordinis Theutonici, in veteri Chronico laudato a Bohuslao Balbino in Epitome Rerum Bohemicar. pag. 270.+
Stillatura.#
stallum habet, Mercator qui in stallo, seu merces suas vaenum exponit. Bracton. lib. 4. Tract. 1. cap. 46.+
Stelliferi, nomen factionis Basileae in Helvetia, cui opposita Psittacorum factio. Albertus Argentinensis an. 1218.+
Stelze.+
Schema, seu Monachile, stemma lib. 4. pag. 543. Vide Schema.#
id est, vinatia, apud Papiam MS. Perperam in edito, Steniphtaci, id est, umacia: est enim vox Graeca, Stemphyla.#
Dedit et alium missorium similiter anacteum pensant.+
Pellicula in qua involvitur puer in ventre matris et moratur.+
Stercolinium pro Sterquilinium: Fimus, quo stercorantur agri: Sterculinum,
De auguriis vel avium, vel equorum, vel boum stercoracibus.+
Sedes. Lapidea, seu marmorea, quae Romae est ante Porticum Basilicae Salvatoris Patriarchatus Lateranensis, ad quam deducitur electus summus Pontifex, priusquam pergat ad S. Petri aedem; sic dicta, quod dum in ea sedet, a Cardinalibus inde elevetur dicentibus hunc versiculum, Suscitat de pulvere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat.+
Moneta. Vide Esterlingus.#
Statio, i. solitarii habitatio. Papias. Vide Starium.#
Esterlingus.#
Stabulum jumentorum. Unde Josephus in 10.+
Caballus pavidus, qui homines rejicit de dorso suo, In Glossis MSS. Aliae Isidori sternaces, pavidi.+
scribere. Passio S. Maximiliani: Dion dixit, sterne nomen ejus.+
Torus, toral, stratus,
Stratus, in Rythmo de Verona, to. 1.+
Caudae serpentis, in Glossis antiquis MSS.#
Item Hypocritarum, qui vulgariter Sterzer vocantur, qui fingunt sibi infirmitates, et fingunt subitam sanitatem.+
Stiura, Vectigal, tributum, collatio, etc. ex Germanico Steür.+
Schema, Habitus, vestitus, ornatus.+
Tunica, in Gloss. Isid. Papias, et Glossae Lat. MSS. ex Bibl. Reg. cod. 1013. habent Stiga.+
tunica.+
Stika, Certus numerus Anguillarum, Anglis Esticke. Fleta lib. 2. c. 12. §. 7.+
Bastida Italis.+
Stiva aratri. Flodoardus lib. 14. Carm. 19.+
Stiga, i. aculeus, stimulus, incitatio, molestatio. Inde instigare. Vide Stica.#
Pallia operosiora. Papias MS. et edit. Gloss. Isid. Stigina, ornamenta regia.#
Aiguillette: Stigularii, Faiseurs d'aiguillettes.+
sub gratia donationis, licito decerpebant, ut est in l. 28. 29.+
Inflatio oris. Vnde,
Nec stiopo tumidas intendis rumpere buccas,
Velbraccas. Ita Jo. de Janua. Sed leg. stlopo.#
Quasi mitissimus, non superstitiosus, in Glossis antiquis MSS.#
Stiparium, id est, scacarium, quia hominibus spectantibus lupum stipetur, vel stipet, si domus fiat.+
Praebendarii, vel compositores, dicti a stipe, i. est, praebenda. Ita Glossae MSS.#
In medio fontis columnas porphyreticas, quae portant phialam auream, ubi candela est, pensans est ex auro purissimo libras 52.+
Stipulatio. Traditiones Fuldenses lib. 2. form. 22.+
Stipulationes, Stipulatio,
Staupus.#
Barba caprae, et dicitur a stiria, quia pendet ad modum stiriae, i. guttae. Jo. de Janua.#
Exstirpare: Stirpitus evellere, quomodo Salmasius ad Histor. Augustam pag. 284.+
Aestivale
Stevra
Semita, tramis, trames,
Genus vasis, rotundum os habens. Glossae MSS. idem forte quod staupus, et stopus.+
Ruina Collisionum Papias.#
Stovel. Charta Conventionum inter W.+
Stultus. Glossae Arabico-Lat.#
Stoffura. Vide Stuffatus
Orarium dicta. Honorius Augustod. l. 1. c. 104.+
Ita tamen ut stolnas haereditarias, aquaeductus omnes pro conservatione regalium montanorum suis impensis debito intertenerent.#
Stolpus a caelo cecidit, etc. Ubi Casaubonus in Comment. ad Persii Sat. 5.+
Stolium, storium.+
Stuppare.#
Tributarius Romanus et Stopharius nominatur, qui censum Regisolvit.#
Gravis sonus. Papias Leg. Stloppum.#
Staupus.#
lacryma est. Unde eodem nomine dicitur similis mali cydonii, cujus distillatio illa quae virgis et calamis inhaeserit, Storax Calamites dicitur, i. munda.+
Estourdi, Italico Stordito.+
Storium, idem quod Storea.+
Stormo, moltitudine adunata insieme con arme per combattere.+
Strava.#
Strabo. Aldhelm. de Laude Virg.+
Strata.#
Stratura, quidquid ad insternendum equum necessarium est.+
Stragula, Stragulare. Papias: Stragulum, vestis discolor plumario opere facta: hinc stragula vestis, stragulare, variare. Gloss. Arabico-Lat. Stragulo vario.+
Ripis, tum in
Extraneus, Anglis Strange, in Legis Ripuar. Cod. Corbion. tit. 4.+
Estranguillon. Vide Jordanum Risum Calabrum MS. lib. 2. de Medicaminib. equorum.#
Stranguiriae morbo gemuit cruciante molesto.#
Stragulum.#
Trappe: unde vox Attrapper. Gesta Consulum Andegav. cap. 11. n. 10.+
Staphilum,#
Transitura
silice, munita, ut praeter Suetonium et alios, loquitur Procopius, lib. 2. de Bello Persico cap. 1.+
stratarum, seu Plateaticum. Charta Ottonis M. an. 964. apud Ughellum to. 5. pag. 1582.+
Straticus, Stratigus, Stratigotus, Praefectus seu Rector civitatis alicujus, vel provinciae, ex Gr.
Dux militiae, apud Jo. de Janua: Militum dux in Glossis antiquis MSS. et apud Papiam, ex Gr.
lectualia, vel lectaria, supellex lectuaria. Matth. Paris an. 1233.+
Stabulum jumentorium, Jo. de Janua.+
Straet, via, platea, et Konningh, Rex.+
Postquam talibus lamentis est defletus, stravam super tumulum ejus, quam appellant ipsi, ingenti comessatione concelebrant, et contraria invicem sibi copulantes, luctum funereum mixto gaudio explicabant, noctuque secreto cadaver est terrae reconditum.+
Cupidi, in Glossis Isid. Pithoeanis: Strenuares, cupidi, Strenates, MS. Strenaces, alter MS. Sterenates.#
Strand.#
Stapha, aut Staffa, Strepa.+
Sextariaticum.#
Strena.+
Bris de chemin.+
viaria, nostris Voirie. Monasticum Anglic. to. 2. p. 187.+
Strepa.#
Striga, Venefica. Lex Salica tit. 47. §. 2.+
Si contenti sunt pannos suos vel indumentain alieno opere stricare, id est consumere.#
strictitas, quomodo un temps estroit dicimus.+
Strih, Modius, vox Germanica.+
Justaucors. Vide Stica.#
Alopecia, passio stricturae. Alias Strictura, dicitur
Crier quelqu'un. Occurrit in Statutis Venetis an. 1242. lib. 1. c. 23. etc. lib. 3. c. 7. 10. etc.#
Stricae quaedam monstra dicuntur, quae magicis cantibus in feras transeunt.+
Mimarius, scenicus, in Gloss. Isid. qui Strigam imitatur.#
Pallia operiosiora. Papias. Vide Striga.#
Strigiliare, Strigili defricare, quomodo apud Vopiscum in Aureliano: Equum suum sagmarium defricet, ex Gall.+
Strinna, Tributi, seu vectigalis species apud Dalmatas et Croatos, quod Venetis vel Hungariae Regibus, quibus subinde paruere, vice ultroneae pensitationis, ac strenarum, (unde vocabuli etymon) pensitabatur.+
Fibula.#
manum mulieris. In pacto Legis Salicae tit. 23.+
Sarabarae Parthis, Lineae Gallis, Rhenones Germanis, Mastrucae Sardis. Papias in Vestimentum.#
Restrictio Urinae, in Gloss. Isidori:
Stria.#
stratagema, in vita S. Udalrici Episcopi August. cap. 12. n. 41. nisi in MSS. vox abbreviata fuerit.#
Stronus,
Stropharius, Strophosus, voces ex Stropha, dolus, fraus, et Gr. strophus, tortus, fraudator.+
Stropheum, Pallium virginale, Joanni de Janua.+
dicitur, inquit Papias, incisor carnium, vel inferior.+
id est, tortio ventris, apud Plinium lib. 2. de Medicina c. 22. ex Gr. tormina.#
Opus varie contectum. Ita Glossae Arabico-Lat. ubi Vulcanius restituit Stroma-contextum.#
Strumento.+
Gibbus, id est strumo, significat hominem sagacem, valde ingeniosum, etc.#
sive struntus, Estron, Italis Stronzo.#
Struppus. Gloss. Saxon Aelfrici. cap. de Navibus: Strupiar, mi
Esturgeon, apud Udalricum lib. 2. Consuet. Clun. cap. 4. Vide Sturjo
Stube, unde nostri Estuve. Lex Alaman. tit. 81. §. 3.+
Stupula, Culmus. Catholicon parvum: Stipula, Estouble, Chaume. Esteule, in Consuetud. Ambian. art. 245. Comitatus S. Pauli art. 22. Artesiensi art. 48. 49. 50. Fleta lib. 2. c. 73. §. 9.+
Studiare: Curare, Gall. Penser. Gregorius Turon. lib. 6. Hist. c. 32.+
Estuves: vox ejusdem originis ac Stuba, de qua supra a Michael Scotus de Physion. c. 11.+
Estoffer: Stuffatus, stoffatus. Instructus, Estoffe. Prima Statuta Roberti I. Regis Scotiae cap. 5. §. 5.+
qui differre nescit.#
Stultus malus, in Gloss. Isid. Glossae antiquae MSS. Stulto-malus, qui stultus et malus est.+
Stuba.#
Estoupper. Lex Alemann. tit. 59. §. 7.+
stupporo, stuppero. stupperatio.+
Sturjo, Piscis, qui maximo in mensis honore habetur apud eos, in quorum fluminibus capitur: subit enim e mari flumina.+
Scurolae, Pusulae, Gallis Rougeolle. Michael Scotus de Physionomia cap. 10.+
Svvines stie. Lex Burgorum Scotic. cap. 89.+
stilus. Praefatio Aelfredi, Regis Angl. ad S. Gregorii Pastoralem sub fin.+
Et habet in longitudine cum colle et silva supra viam secundum virilem manum, perticas agripedales 112.+
Sradus, vel surdaster,
Domus, in qua Scholastici student, in Glossis MSS.#
Molles.#
Subactio, Dominium, Seigneurie. Charta Romualdi Ducis Longobardorum ex Chronico Beneventani Monasterii S. Sophiae 3.+
Adjutori suberat, ejusque vices agebat. Notitia Imp. Occident. cap. 29.+
Advocatus
Ligatura
Subhircus.#
Seque subalternant, modo victores, modo victi.#
Sousage. Continuator Nangii an. 1347.+
Pantoufle, apud Innocent. III. PP. lib. 1. Ep. Locum vide in Scafones.#
Subarmale, Vestis sic dicta, ut quidam putant, quod sub armis gestaretur, ut Turnebus lib. 18.+
Sbarra, Gallis Barre. Albertinus Mussatus de Gestis Henrici VII. lib. 8. rub. 5.+
Overhernessa.#
Qui habitant circa basilicam. Jo. de Janua.#
Procellos in ventre matris occidere, in vett. Gloss. quasi subter ventrem scrofam battere, ferire, ut abortum faciat. Lex Salica tit. 2. §. 6.+
Bedellus
Gustare, in Gloss. Arabico-Lat.#
Bois taillis: Anglis Undervvoed: Subbois, apud Rastallum in verbo Haybote: quia quod caeditur in silvis, majoribus arboribus subest. Fleta lib. 1. c. 24. §. 8.+
Camerarius.#
Cancellarius.#
Capellanus
Castellanus
Fecit - stolas, tapetia, et alia, quae quamvis numerentur inter subicinia, ejus tamen industria et studio sunt comparata.+
Subcinctorium, quod Perizoma, et subcinctorium dicitur, et circa pudenda duplex suspenditur, inquit Honorius August. lib. 1. cap. 206.+
Severius Severianus Subcos. Leg. 111. Ital. F. Gordian. Ita Joseph. Scalig. Epist. 66.#
Confessione; seu aedis sacrae altari, extructa est. Ughellus in Acheruntinis Archiepiscopis pag. 10.+
Pulpas, ques subcultrasti, in jus mittes.#
Cumba.#
Equus trotator, et Subcussatura, trotatura, Ugutioni, qui sessorem gradu suo subcutit.+
Decanus
Defensor.#
Pigneratio Clarigatio, subditatio, pigneratio. De fidejussore, qui in alterius locum subditur.+
Sujets nostri dicunt. Subjecti, in Capitulari an. 807. c. 4.+
Proscholus.#
Lieuinus Cameracensis Vicedominus, in Charta an.+
Subdolus, Impostor, fallax, Gall.+
Escaetor.#
Subligaculum, un
Gamba.#
Souglout.#
Ascellae dictae, quod foetorem in quibusdam reddant.+
Hospitarius
Subinde, frequenter, saepius, ingeminanter. Subindius, frequentius.#
Malatolta.+
Jumentum,
Infirmitas, tristitia, in Gloss. Isidori.+
Sublimer.+
Operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit, vulgo Livitila dicitur.+
Obscurus,
Submansores, Vide Manentes.#
Manentes.#
Qui in lectulo mingit. In Gloss. Lat. Gr. habetur Submejulus hac notione: locus non succurrit.#
Fulgur,
Plumacius Plumacium, Gannape.#
Summonere, Citare, vocare, Gallis Semoner.+
Subboscus.#
est nervos poplitum succidere.+
Placitum.#
Scabellum, subsellium, scamillum, subpositorium. Sed legendum videtur suppeditorium.#
Liber, qui vulgo Paralipomenon, apud Luciferum Calaritanum de Non conveniendo cum Haeretic. pag. 197. 1. edit.#
Solsadire.#
Christi Domini gregem non uniformi subsannio; sed milleno contumeliarum infamio impetivit.+
Tunc Felix Episcopus navem conscendit, catenarum duris nexibus colligatus, et fuit in subsanno navis quatuor diebus et quatuor noctibus, jacens sub pedibus equorum, etc.+
subsella equi aut asini ponuntur.+
Tali nuntio perterrita Blitildis, subselliones suae evocat fautionis, non procrastinata hora, etc.#
Subsequiva secula, apud Julianum Toletanum in Histor. Vambae Regis pag. 821.#
Subsessores, qui occisuri aliquem delitescunt.+
Subsidibus patris ex omni regione coactis.#
Altaria quoque de Hondescoto, et subsilles circaejusdem villae atrium et morum sive mariscum.#
Quantum in substantia ipsius caballi expendisse turaverit.+
Litiere. Gervasius Tilleberiensis MS. in Otiis Imperialibus Decis. 3. cap. 94.+
Substernium, Stramentum equi.+
Substratorium.#
Souliers. Papias: Subtalares, genus calciamenti, quasi sub talo proprie.+
Soutane vocamus, quod forte Sultanorum seu Turcorum vestis propria fuerit.+
Subtalares.#
Culiere de cheval.+
In superiori fronte perticas 8. in Subteriore vero perticas 8.#
Enterrer.+
stricta tunica dicitur, inquit Honorius Augustod. lib. 1. c. 229. lib. 3. cap. 1. et 85.+
Tenuem facere, Ugutioni. Auctor Mamotrecti ad 1. Esdrae c. 5.+
Carmen, Subtillum. Ita MS. In edito vox subtillum abest.#
subtulares. Vide Subtalaris
Subtalares, in vita S. Heldredi Abbat. Novalicensis n. 14.#
Auxilium subvectare, apud Galfridum Monemuthensem lib. 2. c. 4.+
Subvellamen. In MS. Subvellaneum habetur. Vide Subventrile.#
Subvention, ut fuit illa, quae 1303.+
subventio, auxilium, apud Gunzonem in Miraculis B. Gingulfi num. 18.#
Subventrilis. Gloss. Gr. Lat. submen, subventrile.+
Viarius
Vicarius.#
Vicecomes.#
Subla, Veru, vel ferrum longius ac praeacutum, cujusmodi est cerdonum subula.+
Panus addititius, a subjiciendo, vel subsuendo dictus.+
Subgrunda, inter tectum et parietes subgrunda dicitur, vulgo vero subungra.#
Urbis Vicarii jurisdictioni subditae essent: ut Urbicariae, quae a Praefecto urbis administrabantur. Vide quae in hanc rem congesserunt Baronius an. 325. n. 134. 135.+
Subburgum. Tabularium Monasterii S. Andreae Viennensis: - Vineam nostram quam Domnus noster Rex Chunradus territorium de murum civitatis Viennam mihi dedit propter murum, quem ego feci in suburgio Viennae civitatis juris mei, etc.+
Sonus quilibet, Papias.#
Eis, quos subustivos contingit habere oculos. Ubi Gl. MSS. rubeos.#
qui in Ecclesia post Praecentorem, sive principalem Cantorem subsequenter canendo respondet, vel qui facit officium principaliter in choro sinistro. Durandus lib. 2. Ration. c. 2. n. 1.+
Succedaneus, Succiduus Marculfus l. 1. form. 2.+
Succinctorium vestimentum, quo tantum genitalia teguntur.+
Cumba.#
Monachus ad succurrendum
Succussatura. Vide Subcussator, Trotator
Surcotium.#
ris, Sudium compago, vel contextus. Acta S. Thyrsi Mart. n. 38.+
Mappula. Vide Amalarium lib. 2. de Eccl. Offic. c. 24.#
tis, qui facit sudes, Jo. de Janua.#
Suten, Gall. Sou, vel seu a pourceaux.+
Canis seusius.#
Suffasciatus, fasce onustus: apud Ordericum Vital. lib. 3. pag. 499.#
Ji autem, qui intra decennium transactum a die latae hujus legis Diaconi ordinati sunt, suffectos prose dare debebunt, etc. Vide Brisson. de verbor. signific. Lex Wisigoth. l. 5. tit. 7. §. 20.+
Ferrum.#
Sufferentia viri generat spem. Acta S. Thyrsi Mart c. 6.+
Subligatorium, Subfibulum, i. subligaculum. Papias: Subfibulum, subligamentum.#
Cras, quod est dominica dies, obvii ei erimus, et salutabimus eum, quia hodie non suffecimus.+
Suffultus, munitus. Papias MS.#
Pallia olobera blattea cum tabulis auro tectis, de chlamyde vel de stola Imperiali, suffitorium super confessionem B. Petri Apostoli.+
Sufflare, i. appodiare, fulcire, appodiamentum supponere, vel hoc sufflamen, appodiamentum, quod cui innititur, ut sustentetur.+
Souffleur.+
suffletus. Flatus ventris. Vide in Bombulus
suffusus equus, Ugutioni. Alibi: Affusus equus, qui vulgo infusus est.#
Suffragium.#
Suffraganeus, in Epist. 9. Pelagii II. PP.#
Est aliquorum fidem suscipere, qui sunt fidejussores. Papias.#
Tunc pro camo capillis suffraenata ad passionem ducitur, id est quasi fraeno tracta.#
Dyspnia (autem suffugium nominatur, semper interius ad se trahens anhelitum.+
Vas, in quo est oleum, quod ponitur in lucernis, idem est infusorium.+
Itemque victu adcaballos eorum, foena carratanta, suffuso modia tanta.+
Hoc autem excepto a Tarracinensis praestationis Canone suggera, quae vetusto praeberi Fari ac Portus usibus more consuevit.+
suggestio.#
suggillatio, suffocatio.+
Malatolta. Charta Sanctii Regis Navarrae aerae 1045.+
Sursum gremium faciendo pannos elevare, et succingere. Ugutio.#
Canis seusius.#
Sugrundaria, Glossae Isid. Sugrundia, fundamenta. Sugrundaria, sepulchra.#
Secta.#
Regler de parchemin. Chronicon Trudonense lib. 8. pag. 441.+
circa villas, superstitionis species, in Indiculo Superstitionum et Paganiarum c. 23.#
Lardum, siccum, sulcia, inusultus, vinum, acetum, etc. Helmodus lib. 1. c. 77.+
Solive: ex Saxon. columna.+
Svvollynga
Sulpurium, Sulphurium.#
Et hic similiter acetum nocet et sulsus, id est, nervi pedum boum, et lac et cucumer, etc. Vide Sulcia.#
Soldanus, apud Turcos est supremus Princeps: unde Nicephorus Bryennius l. 1. n. 9.+
Sulzita, inter vasa escaria recensetur, in v. Vasa. Alibi: Sulzica, a salibus dicta, quasi salzica, i. salinum.#
Summa crediti, in l. 1. Cod. Th. de Usuris. Capitis summa, apud Paulum in Collect. Sentent.#
Sommer.+
Classis Alexandrinae Praefecti, in l. 32. Cod. Th. de Navicular.#
Simatides, condiscipulus.#
Submittere, apud Baldricum Noviom. lib. 1. cap. 33.#
Submonitto.#
Soniare.#
qui erogat sumptus. Glossae Antiquae MSS. et Papias. Vide Inscript. vett. 331. 2. 333. 5.#
Sakones.#
Qui denarii annuatim per manum Presbyteri de Werkin in Nativitate S. Mariae ad censum Episcopalem, quem Sungeda vocant, dirigentur, forte pro sunt-gelda, pensitatio ad fretum.#
Sonnis, Sonia, Exonia, etc.#
Suon, pax, pactum, et buch, liber, libellus. Charta Alamann. Goldasti 28.+
a sonescient. Charta an. 1062.+
Superbus, supervacundus. Infra: superabundo.#
super et sanctus.+
Superaria. Vide infra.#
Suranne. Monasticum Anglic. to. 3. p. 153. Et si in tempore pannagii 20. porcos super annatos habuerit, etc.#
Superesse, usurpat Lucifer Calaritanus lib. 1. pro S. Athanasio: Ego superavi solus prophetarum.#
Vestis, quae superinduitur, in Gloss. Isid. et apud Papiam.+
Superindicta. Vide in hac voce
Suselle, seu Susayeul, in veteri Ceremoniali a nobis laudato ad Joinvillam pag. 201.#
Azemularius.#
Brachiale.#
Superprendere.#
Surcens. Charta Philippi Regis Franc. an. 1308. ex 2.+
Operculum cupae, seu poculi, to. 4. Monarch. Lusitan. pag. 304.#
Dire quelque chose sur quelqu'un. Leges Edgari Regis Angl. c. 9.+
Surmener.+
Superfidere, quomodo Saxonice
Frontalis
Profusio, Perfusio, cum aqua post communionem Sacerdotis calici a ministro infunditur.+
Clinicus
insuper habere, Despicere, negligere, in Legibus Anglicis non semel.#
maleficium. Lex Salica tit. 21. §. 3. Si quis alteri aliquod maleficium superjactatus fuerit, etc. Nos dicimus, Jetter le sort sur quelqu'un.#
Superpositio.#
Superindictio, quidquid praeter indictionem provincialibus imponitur.+
Jupellum
Aedituus, ex Graeco
idem est, i. Supermissa.+
natis, Superna colens. Jo. de Janua.#
Surpois, Occitanis Subrepes. Fori Morlanenses art. 18.+
Censum superponere, in Praecepto Caroli M. pro Hispanis an. 812. et in Capitulari Wormaciensi an. 829. c. 15.#
inter carnem et ungulam, faciens rupturam carnis ibidem, etc. Petrus de Crescentiis lib. 9. cap. 51.+
Superpositio jejunii, dicitur jejunium strictius, et quod majori abstinentiâ observatur, quam caetera jejunia, quae ex regula, aut ab Ecclesiâ indicuntur: ita ut si quis semel in die edat, in ipso, ut vocabant, superposito die a cibo vel etiam a potu penitus abstineret; quod Poenitentialis MS.+
Incipit securitas de supersallicione hic est.+
Saisir, Gregorius M. lib. 10. Epist. 27.+
supersedere, est negligere, contemnere. Leges Adelstani Regis c. 25.+
Stragulum. Hugo Flaviniac. in Chron pag. 246. Supersedium unum.#
Supersedere.#
Stationarius
Statutum
Superstitium, idem quod Superstitio.+
statas et ordinarias praestationes exigitur. Charta Caroli Crassi Imp. an. 882.+
Dissuadere, Papiae.#
supratenere, Detinere, possidere per vim, aut contra jus: debitum quid ultra tempus sive terminum solutioni praefinitum detinere, Saxon, ohealdan, tenere. Leges Alvredi cap. 9.+
Haec particula non est nisi supertitulus tabulae praecedentis.#
Supertunicare, Vestis, quae tunicae injicitur
Ad haec omnia pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, - et quas Superventas foeminae in suis lanificiis, vel textilibus operibus nominant.+
intervenit, et spondet.+
incursione utuntur Vegetius lib. 1. c. 21. l. 3. c. 1. 3. 6. 7. 8. 10. 19. 22. 26.+
Supervisor, inspector: Supervisio, inspectio, apud W. Thorn an. 1363. 1365.+
Survivre, in Legibus Edmundi Regis Angliae.+
undis operitur, rursumque sanus inde extrahitur.+
Interula, Supparum.#
Scamnum, quod altioribus lectulis apponitur: seu scabellum, quod parvulis lectulis apponitur. Idem dicitur suppedaneus, et hypodeon a Graecis: legendum hypopodion. S. Augustinus in Psalm 98.+
sub pedes esse. Emendat Barthius, suppes, dis, sedile, malim, suppedire.#
Refugium, in Glossis Isidori, et apud Papiam, ubi idem Barthius reponit hypopodium.#
Denuntiata statione primo mane praecedit omnis Clerus Apostolicus ad Ecclesiam, exceptis his, qui in obsequio illius comitantur, ut supra diximus, et expectantes Pontificem in Ecclesiacum Supplementario et Bajulis et reliquis, qui Cruces portant, sedentes in Presbyterio.+
Plonger dans' eau, a plumbo, quod aquarum altitudinis explorandae gratiâ in mare immittitur. Guibertus de Vita sua lib. 3. cap. 8.+
Podium.#
Supporter dicimus, pro tolerare.#
Suppositionem, Propitiatorium.#
Contra inobedientiam ventris fiat suppositorium, aut clyster.#
vel cum mordetur, in calce percutitur, vel ipso de crure percutit rem aliquam duram, etc. Petrus de Crescentiis lib. 9. de Agricult. cap. 39.+
inferioris conditionis. Acta SS. Neraei Achillei, etc. num. 21.+
Sobrejuncteros, suntque executores de las sententias, e encal???dores de los malfeytores, e de los encarcados, e aquellos malfeytores, que se an judgados por los justitias de las Ciudades et de las villas, e de los otros lugares de Aragon, ut est in Foris Aragon. lib. 1. pag. 7. v. edit. 1624.+
dicuntur panni, camisia, manicae mulierum usque ad humeros. Papias.#
mittere supra, Accusare, Gall. mettre sus. Tabular. S. Albini Andegav.+
proprio additur, ad similium nominum discrimen, Gallis Surnom. Charta an. 1049.+
a rigore ferventioris propositi, ut scribit Hugo Flaviniacensis an. 1013.#
Supersedere. Suprasedente adversario, in l. 5. Cod. Th. de Pactis.#
Soprastante. Sanutuslib. 2. part. 4. cap. 21.+
Cotte d'armes. Statuta Ord. Hospital. S. Joannis Hieros. tit. 2. §. 4.+
Survivance, vel Survie.+
Quando sol supprimitur, in Gloss. Isid. Solis occasus.#
Subprestes, pro Superstes.+
Sobrinus, apud Pelagium Ovetensem Episcop.+
Purulentus. Papias.#
Surtaria.#
Surculis connectere et ligare dici observat Gabriel Humelbergius pag. 93. 104.#
Surcot, forte quod Cotis adderetur, vel superindueretur.+
Surcotium.#
Superplus.#
Surgere.#
Supersedere.#
Surrendre, quae potissimum usurpatur, cum quis dominium suum vel praedium in manus Domini superioris resignat, alteri reddendum.+
Surgere.#
Scropha: Gallis Truie.+
terra, apud Will. Thorn, deterra maneriorum mensurata: Summa terrae arabilis 567.+
carnes, Ex Gallico Sursemees. Fleta lib. 2. c. 12. §. 27.+
Susceptores appellati, Graecis
Galihalpens.#
Suspicio legitur in Lege Longob. lib. 2. tit. 55. §. 15.#
corporis per pedes, poenae species apud Anglos, de qua Fleta lib. 1. cap. 26. §. 4.#
suspiciosus, Alibi: suspectus, suspiciosus.+
Digerere, evacuare.+
terra. Vide Susana.#
Mihi Deus noster sustinentiae dabit virtutem, Epist. 129.+
Sursum. Glossae vett. Susu, suso, supra, super.+
Susurriosus. Gloss. Gr. Lat. Susurriosus, susurrator.+
murmur latens, locutio.+
utriballus. Gloss. Lat. Graec. MS. Sutriballum.+
Suanimotum, Curia libera tenentium in foresta, quae de delictis in foresta accidentibus ter in anno cognoscit: vox a Saxon Zvvain, operarius, minister, et Conventus.+
apum, in Modo tenendi hundredum p. 128. Examen apum, ex Anglico Svvarm.#
Schvvartz, niger, Wild, sera: Gallis Bestes noires, Lex Bajwar. tit. 19. §. 7.+
Et si unum eorum (equum) contra legem minaverit, quod Svveizcholi dicunt, etc.#
Wrec, et Warec.+
haia, quae ab his arcet porcos: ex
Svvro. Lex Bajvvar. tit. 15. cap. 11. §. 2.+
Porcorum coetus, in Glossis MSS. Regiis.#
Swulinga, vox Cantianis familiaris, quibus idem quod Anglis hyda, seu ut est in Domesdoy, Carucata, nuncupatur: vulgo inquit Somnerus, a Plonghland.+
Adfatibus,
Abecedarius.#
Epeller.+
Arrester.+
Transeuntes montes Riphaeos, quos Vngari Sylvas vocant.+
forest agium, de quo supra.+
Sauvage, Italis Salvatico.+
Silvicula, Silvula, in Charta Alamannica Goldasti 28.+
Symbolis,
Ipsi Episcopi suam redimentes vexationem, symbologizantes alia beneficia emerunt, etc.#
Per portitores literarum velocissimos, quos Aegyptii Symmachos vocant.#
Summista.#
Consonantia psalmi, vel vocis copulatio in cantando. Jo. de Janua. Vide Diapsalma.#
Collecta: Conventus seu Congregatio Monachorum, ad orationem et psalmodiam coeuntium, apud Cassianum lib. 2.+
Concellaneus: Monachus scilicet, qui in eadem cella, i. Monasterio habitat, moratur.+
Syncopare. Est autem Syncopare, scindere, seu potius intersecare, Gall. Entrecouper.+
Syncopare
Syndiquer quelqu'un, quod agunt Syndici seu rerum curatores, qui cuncta diligenter examinant.+
Defensor.+
opus Dei exercetur. Gloss. Gr. Lat. Officina.+
liber, Libris Ecclesiasticis accensetur a Gilleberto Lunicensi Episcopo lib. de Usu Ecclesiastico: in quo forte ea, quae ad Synodales Conventus spectabant, continebantur, vel in quem Synodi Episcopales referebantur.#
Synodus.#
Sinodochium.#
Sed quem non genuit radix oleagina succum,
Nec syrabracha dedit merito virtutis adulto.#
Siricus.#
Euronothus, Italis Siroco, vulgo Sudest, apud Sanutum lib. 2. part. 4. cap. 25.#
Serapium Actuario, aliis Syrop, in Constitutionibus Siculis lib. 3. tit. 34. §. 4.#
T. quoque centenos et sexaginta tenebit.+
Tabardus, Tabaldus, Tunica, seu Sagum militare, Anglis Tabari.+
Pytagorica. Vide Sortes Sanctorum
Sedes, vel acervus tabularum, vel locus, ubi tabulae servantur. Ugutio.#
Lapis cabernatus, (sic) in Glossario Longobard. S. Germani Paris. ex Glossis. An ex caverna erutus?#
seu facultas habendi tabernam in villa. Orig. Mutensis Monast. pag. 41. Duae tabernae debent hic esse una vini, altera cerevisiae.#
Taberna, usurpat Lex 10. Cod. Theod. de Episcop. Quaestus, quos ex tabernaculis et ergasteriis colligunt.#
Fourriers. Petrus Blesensis Epist. 14.+
balia in Monasteriis, Monacho addicta, cui incumbit tabernarum Monasterii cura, seu tabernagia exigendi, apud Innocentium III. PP. lib. 13. Epist. 55.#
Qui frequentat tabernas, vel qui ibi vendit necessaria. Ugutio. Occurrit in Gloss. Isid. et apud Papiam.#
Tabetum: Ubi Somnerus, forte Tabes.#
Tabula.#
Baudosa.#
Tabula altaris, quae Mensa sancta vulgo dicitur: de qua nos in Descript. S. Sophiae n. 53.+
Tabulas praeparare, prosternere, Ugutioni.#
Permittimus (Judaeis) habere operatoria, tentoria, tabularia seu boticas, etc.#
tabulas, seu per instrumenta chartarum manumissi.+
Thabur, Taburcium, Tamburlum, Tympanum bellicum notissim um, vulgo Tambour, olim Tabour, vel Tabur, aut Tabor, ex Arabico
Calceos sibi novos, et bene taccunatos fieripetivit. Alii codd. habent tacciniatos.#
Tasse. Occurrit in Consultatione post Observantias Regni Aragon. pag. 43. v.#
Taccolino, genus densioris panni, diversicolori filo contexti.+
Dacra, de qua voce, supra.+
Pavidum, vel nigrum, in Gloss. Longobard. S. Germani Paris. ex Glossis.#
Taedet, taediatur.+
Taffatin, Pannus sericus, quem vulgo Taffetas, dicimus.+
Tafuraria, species Tributi, aut pensitationis, apud Catalanos.+
Furunculus. Vett. Glossae in Glossar. Longobard. S. Germani Paris.#
Cuneum, tagma, cuneus, exercitus. Ex G.
le Taillis.+
Tagliola, apud Petrum de Crescentiis lib. 10. de Agricult. cap. 32.#
Maleficium.#
delusio imaginaria, Talemasca. Theodulfus Aurelianensis in Epigrammate de Talamasca:+
Talares, Glossae Gr. Lat. talaria.+
Colaphus in talos. Papias.#
Talvas.+
Talia, Tallia, Tallium, voces unius ejusdemque originis, quae nostris Tesseram ligneam significant, in duas partes fissam, in quarum utraque debitum continetur, transversaria quadam caesura denotatum, altera penes emptorem vel debitorem, altera penes venditorem vel creditorem remanente: nostris vulgo Taille.+
Gamo Ecclesiae detrahere conabatur paludis partem non modicam, et taleatas in palude aedificatas, et prata, et saltuum necessaria.+
Talemetarii, seu Talemelarii, Gallis, Talemeliers, Panifices, qui panem conficiunt ac vaenum exponunt.+
Talento, nostris olim Talent.+
orbiculus mensarius, super quo edendi cibi discinduntur, nostris olim tailloir.+
Tallia
Talea.#
reciproca poena, in l. 3.+
Attae, qui primis plantis ambulant.+
Taille: sic dicta a taleis, seu taliis, de quibus supra, hoc est laterculis ligneis, in quibus, caesuris subinde aliquot solutiones exarabantur, parte altera penes dominum, altera penes tenentem, cui vice apochae erat, remanente.+
Tallia quae imponitur pro exercitu Regis, nostris Taillon, quasi tallia minor, vel extraordinaria.+
Talonus, Talus, ex Gallico Talon, vel Italico Tallone.+
cuniculos conficiunt Petrus Tudebodus lib. 3.+
Overcoupunga.#
Curia, Ugutioni. Vide Tagma.#
Tabur.#
Tamis. Herimannus de Restaurat. S. Martini Tornac. cap. 70. Nec cribro, nec tamisio farina purgabatur.#
Tana, Gall.+
quae quinque ovis conficiebatur, ut est in Chronico Abb. S. Trudonis lib. 13. pag. 510.#
Arreragia. Observantiae Regni Aragon. lib. 9. tit.+
Sommer quelqu'un enjustice.+
chartam, Subscribere. Charta Hugonis Comitis et Marchionis an. 936.+
Taliola.#
non est semper similativum, sed saepe confirmativum. Tanquam enim dicitur in Scriptura sancta pro eo, quod vere est, sicut est ibi: Tanquam sponsus, hoc est vere sponsus.#
Tantitas nostra, apud Flodoardum in Praefat. ad Histor. Rem.+
Tappa.#
Tabardum.#
Tapisserie. Vitae Abbatum S. Albani: Dossale sive tapesium, in quo passio S. Albani figuratur.#
Cum tapinatione aliquid agere, furtim, clanculum more talparum, quas Taupes dicimus, quae sub terra delitescunt, et quae latenter terram suffodiunt.+
Tapinositas, Humilitas,
Taratantarizare. Ugutio et ex eo Jo. de Janua: Taratantara, indecl. nomen ficticium est, i. ex sono, quem facit dictum.+
Tareta, vestis regia et purpurea, Ugutioni.#
Taretrus, Terebra. Joan.+
Turcasia.#
Retardement. Occurrit in Foris Aragon. lib. 1. pag. 34. v. Pro sua negligentia sive tarda.#
Taris, Moneta aurea, apud Apulos et Siculos.+
Tarida.#
Taratrum.#
Targica, Targia, Pelta: ex Arabico tarka, et darca, clypeus, ex Bocharto; vel Germanico Tarisch, Besoldo: vel denique ex Bohemorum Tarts, quibus ita dicuntur Scuta praelonga pene totam corporis inferioris partem tegentia, apud Irenicum lib. 4.+
Tarides, Tareta, Terida, Teretes, etc.+
Tarincae, Sudes ferreae, Gallica lingua veteri.+
Vermes in carne, in Gloss. Isid. In Gloss. Lat. Gall. >Le ver qui naist du lart. Italis Tarma, est blatta, tinea. Vide Orig. Italicas v. cl. Aegidii Menagii.#
Torra.#
Tarte.+
In festo S. Joannis debet Decanus 18. sext. frumenti, et obolos 3. - et 6. humeros salsos, verrem, tartaboisas, venationem, volatilia, carpeiam cum fresia. Infra: Quotiens habemus costam fartam, sunt in costa farta 24. frusta carnis, 24. gallinae, etc.+
scoria de dolio vini, aridae faecis doliariae crustula, vini faex indurata, et doliis adhaerens, Myrepso sect. 1. c. 76. Tartre, Italis Rasina de botte.+
Clava, Ugutioni.#
Pera, sacculus, qui Tasca vulgo vocatur: Italis nempe.+
Taschia, Praestatio agraria, Agrarium, Campipars.+
paxillum sonabat, et nasus, quod inter orandum indicem digitum naso apponerent, ut animi tristitiam, et affectatam quandam sanctitatem prae se ferrent.+
Tassare, Taxare. Vide Sanctuarium Capuanum pag. 602.
Tassa, pro Cumulus. Vide Tassus.#
Tassus.#
Tassel.+
Tasseggio. Statuta Venetor. an. 1242. lib. 5. c. 4. 5.+
Tassa, Cumulus, seu strues aristarum, vel foeni: Gallis Tas.+
Tasse. Tassia vini pro vini haustu, in Charta an. 1274. in Histor. Eccles. Placentina.#
Thau, Crux, veteribus Gallis: hinc Tau Gallicum apud Virgilium in Priapeis, Quintilianum lib. 8. Inst. Orat. et Ausonium Idyll. 5.+
Taudragil, Athaudregil. Lex Bajwar. tit. 3. cap. 12.+
Escassa.#
Tavernicalia, Thauernica, Hungaris, judicia dicuntur de liberarum civitatum controversiis, quae remitti solent ad personalem Praefectum, qui Magister Tavernicorum Regalium dicitur in Charta ann. 1308. apud Odoricum Raynaldum n. 24. et in Decretis Ludov.+
operis, qui alias Operarius dicitur. Vide tom. 9. Spicilegii Acheriani p. 141.#
Tau.#
taurobolium, seu boum sacrificium facere, de quo veteres passim Inscriptiones.+
qui gregem regit et nunquam vinctus fuit, in pacto Legis Salicae tit. 3. §. 8. ubi Lex Salica habet junctus.+
Setas vocat cilios, quos nos etiam Tautones proprie vocamus. Ita etiam in cod. MS. Bibl. S. Germani Paris.#
Tensamentum
Taxatio, taxa. Papias: Taxare dicitur aestimare: tractum ab emptoribus, qui taxatione pretii tandem suas voluntates colligunt.+
tessellus, Tessellatum opus.+
Quanti sal veneat, utrum annonae modium taxema carius vendat. Vide Taxare.#
apparitor, officialis. Papias: Taxeota, id est officiosus, seu officialis.
Dez. Taxillorum lusores, in Consuet. Siculis lib. 1. tit. 50.#
tasta, Instrumentum vulnerum profunditati explorandae inventum, Italis Tasto, nostris Sonde.+
Theam.#
Theclatura.#
Tectorium,
tectum, Aedes, enuntiatione Longobardica. Charta Longobardica in Bullario Casinensi to. 2. p. 9.+
Tectum pro sanitate febris filium ponere, Superstitio, damnata in veteri Poenitent. MS. et apud Cumeanum Abbat. de mensura poenitentiarum cap. 7.+
Tegurium
foribus appendere. Synodus Coloniensis an. 1300. c. 20.+
Possessio, quae datur contra minores, mente captos, furiosos, etc. in Statutis Mediolanens. parte I. cap. 14. 15.#
Tethingpeny
Gabata electrina pens. lib. 2. tegas cerei aureas 2. pens. sing. libr. 6.+
Fides coopertura. Papias MS. et edit.#
malarum artium, in Glossis antiquis MSS. ex Gr. Thainus.#
Et dixit mihi: Bene venisti, tegnon.#
Tegurium, Tigurium, Locus seclusus ac superne tectus, a tegere, voce deducta: nisi idem sit quod tugurium.+
Malefica, dicta quod super tegulas sacrificet. Glossae Antiquae MSS. et Papias. Vide Tectum.#
Tegus.#
Thainus.#
Thaisia. Pertica, seu mensura sex pedum, apud nos; vulgo Toise: de qua Consuetudo Burbon. art. 302. et Marchensis art. 215.+
Extelarius.#
Documenta, seu instrumenta chartarum, Anglis Evidentiae, quod rem evidentem reddant.+
Tributum de mercibus marinis circa littus acceptum, Ugutioni.+
tale-works, a tale, numerus, et work, opus.+
Temeraria, in Libro manuali Dodanae c. 1. Vide Agonizatorium, in Appendice.#
Duo tali de virga praecisi, quos Tenos vocant, etc. Ubi Sicama, tion etiamnum vimen dici, ex quibus corbes fiunt, observat.#
Ebrietas, trementura perperam habent, ex temetum.#
Temonarii, voces, quae non semel occurrunt in Cod. Theodosiano.+
Clusurae, uti docuimus ad Alexiadem pag. 328.+
libellus, idem, qui libellus poenitentiae, de quo in voce Libellus.+
Tremper. Lex Longob. lib. 1. tit. 3. §. 4.+
Temporius, cui opponitur Serius. Gloss. Gr. Lat.+
Tempestuarii, in Capitulari Aquisgran. an. 789. c. 93.+
Temptatio, seu Tentatio male legerunt Lud.+
de Paganis, sacrificiis, et templis, locis a Jacobo Gothofredo indicatis in Paratitulo ejusdem tit. §. 3.+
Temporales potestates, in l. 47. Cod. Th. de Episcop. qui ibidem saeculares judices appellantur.#
de bonne heure.+
Tempus ducere, (Gall. Temporizer) vel in tempore vivere. Adtemporare, contemporare, simul temporare. Jo. de Janua.#
Tendre. Odo Cluniac. lib. 2. de Vita S. Geraldi cap. 27.+
Si inclida misa non fuerit, et prisa et temptata fuerit, etc. i. tenta, seu detenta.#
Ad tempus, suo tempore, vel mature, phrasis Gallica, Atemps, vel en son temps.+
tenia, Joanni de Janua, A teno dicitur, estque vittarum extremitas dependens diversorum colorum, vel extrema pars vittae, quae dependet coronae.+
tenacitas usurpatur ab Jona Aurel. Episcopo lib. 3. de Instit. laicali c. 11.#
Forcipes, in Glossis antiquis MSS. Hispanis Tenazas, nostris Tenailles, a tenendo, inquit Philander ad Vitruvium.+
Tenaille.#
Venabulum, Joanni de Janua. Gloss. Lat. Gall. habet Tenabulum, Retenail, espie.+
Tente.+
Tenere.#
Evulso tenello, nihil prorsus vini suscipiunt.#
Petens pro actore, in Regiam Majestatem lib. 2. c. 2. Occurrit passim in Legibus Scoticis et Anglicis. Vide Tenere.#
tenentur, cum Sacerdos orationes baptismales dicit, et cum tingitur.+
Tenens, Tenetura, Tenedo, Tenezo, Tenementum, etc. Voces fori feudalis.+
qui teneri potest, apud Papiam, et in Gloss. Arabico-Lat. Glossae Isidori et Pithoeanae habent tenere.#
teisia, de qua supra Helgaudus Monachus in Vita Roberti Regis Fr.+
Defendere, securum facere, protegere, Ugutioni, et Joanni de Janua. Formulae vett. Bignonii c. 1.+
Tesa. In Lege Burgund. titulus 46.+
Essay. Charta Edwardi I.+
in furto, in Lege Longob. lib. 1. tit. 25. §. 2. 3. 7. In furto ipso deprehensus.#
Hactenus, dixit autor Vitae S. Isidori Hispalensis in prologo sub finem.#
Tenuta, Vide Tenere.#
tepescere, apud Gunzonem in Miraculis S. Gengulfi, n. 33.#
Videlicet quinque tercerias super quadam pecia terrae sita subter vadum molendini.#
Pour un quart de vignes, demi baril.+
Tarida.#
quoties milites fugientes a tergo caeduntur.#
Constantinum Diaconum Ecclesiae Syracusanae Rectorem in patrimonio Sicilia constituit, hominem perperam et tergiversutum.+
Terrida. Vide Tarida.#
Estrier. Ordericus Vitalis lib. 8. pag. 695.+
Theristrum.#
terminus, occurrit apud veteres Agrimensores, in Collatione Legum Mosaicarum, in Epist. 47.+
Cermentorium habet. Legendum videtur Tergimentorium.#
Terminales, singulare non habet.+
Terminatio. in Glossar. Gr. Latin.
Terminea, Terminus, limes. In Collatione Legis Mosaicae titulus 13. inscribitur, de terminiamota. Et infra: Explicit de terminea mota.#
terminis suis et limitibus circumscripta, districtus.+
Termuoto, vel Tremuoto, Joanni Villaneo, et aliis Scriptoribus Italicis.+
Sic Proconsul Septemeum ternionibus flagellorum caesum crucifigi praecepit.#
Terre. Lex Burgund. tit. 79. §. 1.+
Terratia, Solarium, Italis Teracia, Gall. Terrace.+
Terratio, de qua voce infra, terra, ager.+
Cum domibus, -- aquis, -- planitiolis sive terradis, etc.#
Meritum.#
Terrage, champart. Terrage ou champart, qui est lamesme chose, in Consuetudine Dunensi art. 50. Burbonensi art. 352.+
In Castro etiam insulae 10. solid. de terralagio, et 2. hospites.#
terras seu praedia possident: grands terriens, nostris: Terrarum domini, in Synodo Coloniensi an. 1300. c. 11.+
Tenentes
Terragium. Quod a Colonis exigitur nomine terrae et agri, quem colunt.+
territorium, in Chartis Italicis passim, et in Charta Caroli M. pro Ecclesia Parisiensi in M. Pastorali lib. 19. ch. 56.+
Dei, Humanitas,
Terreno, nostris Terrain. Rollandinus in Summa Notariae: Domus sita in terreno Ecclesiae S. Joannis in Monte.#
Quoddam tormentum, quod terreat reos, et dicitur aterreo. Joan. de Janua. Occurrit etiam in Gloss. Lat. Gall.#
Quam lasciva ad omnes pene sermones ore terricrepo juramenta.#
Tarides
finis, Terminus. Vetus Charta an. 1099.+
indigena, terrigena, indigetum.+
Lacus.#
res, Praedia, agri, Gallis Biens de terre. Charta an. 1046.+
terrula. Occurrit apud Prudentium.#
plenae villae. Charta Thomae Regis Manniae et Insularum an. 1055.+
Tiercer. Charta Theoduini Episcopi Leodiensis apud Aegidium Aureae-vallis Monachum in Gestis Episc. Leod. cap. 1.+
Tertiis, de quibus supra, nomen sortitus.+
Tertium tenet, seu qui tortiam fructuum agri domino pensitae.+
Terzoso, nostris Tiercelet. Fridericus II. Imp. lib. 2.+
defunctorum dies, olim sacrificio Missae celebratus a Christianis.+
terte-sun, seu tertii gregis; est enim sun, grex, ut alibi observatum.+
Terzuolo, Academicis Cruscanis, minus velum, quod navis habeat: E nelle galee dicono far il terzuolo, quando si raccoglie un tenzo della vela, e s'attacca al' antenna. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 5.+
candelae, Gall. Toize de chandelle. Dabantur nempe candelae regiis officialibus ad mensuram tesiae. Charta S. Ludovici Regis Franc. an. 1269.+
loca, quibus pecora castrantur. Unde Tescuare, castrare, Tescuatores castratores, et Tescuationes, castrationes dicuntur.#
Coepit sub obtestatione domini multis precibus exposcere a me, ut unum pannum de tessellis illius (S. Caesarii) quem nudo corpore habuisset, sibi ferrem.+
tesseras, seu praecepta Ducum per contubernia militum nuntiabant, apud Veget. l. 2. cap. 7.#
Agripenni bicurti, quia ad modum sunt tesserarum, quibus ludimus. Papias et Jo de Janua.#
testarum confractarum fragmenta, super quibus tyranni nudos volutari cogebant Martyres. S. Augustinus Serm. 13.+
Textus.#
Capitagium, Census procapite, Cens, quise leve par teste.+
Tesceia, Capit. Caroli C. tit. 12. c. 13.+
Teste me ipso, vel Teste Rege, formula Chartis Regum Angliae passim adscripta, cum scilicet a Proceribus non sat scribitur; sed a solo Rege; quam suggillavit olim Plus II. PP. in mandato Henrici VI. l. 3.+
Epistolae, quae a Principibus conceduntur iis, qui militiam sub armorum labore exegerunt, quibus, in emeritaen ulitiae praemium, in Protectorum, Praepositorum, vel Tribunorum ordinem ii adscribuntur.+
Tesmoigner, in Capitul. ad Legem Salicam c. 11.+
Tesmoin. Capitulare an. 779. c. 19.+
Nihil juret; sed in testino Scabinorum sit. Ubi testimonio legendum nemo non videt.#
Fulchra: sustentacula vel lectorum, vel aliarum rerum, quae Testiphadia nominamus. Leg. Stibadia, ex Gr.
Testa
Tensare.#
Palumbes, quas vulgus Tetas vocat.#
Tithinga, pro Decania et Friborgus, interdum pro Trithinga, quae vide suis locis.+
Mallum, Placitum. Pancharta Nigra S. Martini Turon. an. Odonis Regis... Data est hujus cessionis auctoritas 11.+
Helias vates, quem tetra volumina Regum
Insignem memor ant virtutum ternia fretum.#
Rex coeli dominus solita pietate redundans
Hunc Carolum Regem terrae dilexit herilem.+
In quam partem verteris, tetrantem pones.+
pravus, tenebrosus, a teter. Ugutio, et Joannes de Janua.#
Quartanus, Papiae MS. Editus Tetrerdus habet. Ex Gr.#
Tetricat, quotiens quis surgendo pigrescit. Alludit ad illud Eccl. Et hora surgendi non tetrices.#
nutrimentum. Papias.#
Clava, vel cateia, vel Teutona, ane
intra tecta, quomodo accipi videtur in Lege Salica tit. 11. §. 4.+
textilicium. Hugo Eterianus in praefat. in lib. 3.+
Tixerans, vocabant. Vide in Pifli.#
Locus, ubi naves fabricantur, i. navalia. Est etiam locus, ubi foeminae texunt telas. Papias.#
Tabis.+
Thaynus, Thanus, nomen dignitatis apud Anglo-Saxones, quae varia tamen fuit; duplicem enim Thaynorum ordinem statuunt Leges Kanuti Regis c. 97.+
opus. Bibliothecarius in Paschali II. apud Baronium an. 1118.+
Thainus.#
Artus vero reliquos, ne quovis indicio possint detegi, quos vulgo Tharcassios nominant, attulerunt.+
Tau.#
Tavernica.#
Ista omnia alii tres testes jurati dicere debent, quoniam in mallo legitimo, vel ante Regem, ille qui accepit in laisum suum fortunam in mallo publico, hoc est ante theada, vel tungenum, etc.+
Them, Thema, Themum, voces Saxonicae.+
Datum 14.+
Teclatura, Caesura, incisio in arbore, quae vice termini est; ejusmodi vero incisiones in arboribus, Eclats, et Eclatures, etiamnum vulgo dicimus; vel certe incisionum avulsas particulas, quasi Teclatures.+
Thainus.#
Theloneum. Vide Teloneum
Vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Themae, infulae, ligaturae, vittae sacrae. Sed legendum theniae, vel taeniae.#
Theam.#
Decimae de Themitiis, idemque exponitur Trees plande a in the field for sencing, id est, arbores, in agris satae sepium fovendarum gratiâ Spelm.#
Thaynus
Teding-peny
qui Sacerdotes et alios in sacra pagina doceat, et in his praesertim informet, quae ad curam animarum spectare noscuntur, institutus Statuto Concilii Lateranensis sub Innoc. III. c. 11.+
Theodisci, Theutones, Germani, unde Theodisca lingua, apud Servium in 8.+
theristrum corrigendum putat.#
Teristrum, genus pallii muliebris, Eucherio Lugdun. Hieronymus in Esaiam: nos possumus appellare palliola, quibus obvoluta est Rebecca, et hodie quoque Arabiae et Mesopotamiae operiuntur feminae, eo quod id est in aestate et caumate, corpora protegant feminarum.+
Balnearium vel Thermarium, bae
Thermopylae, quaevis montium angustiae, clusurae.+
Thesaurus, apud S. Augustin. enarrat. in Psal. 48.+
Desiderius Thesaurarius Dagoberti Regis, in ejusdem Regis praecepto de Episcopali dignitate Cadurcae urbis eidem Desiderio collata.+
mensis, in Hepidanni Annalibus an. 973.+
Thainus, de qua voce supra. Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 69.+
Tedingpeny.#
Tho et Thue. Vide Cunna.#
Thema. Willelm. Brito in Prologo ad Philippid.
Rursus ut aggrediar prolixius edere theuma.#
Sed in pace Dei cultores legali theusebia tripudiare sineret.#
Thett, servus, in Fleta lib. 1. cap. 47. §. 26. idem qui Thingus, de qua voce mox. Vide Thainus.#
Thius.#
Thefbote.#
Tyhtlan.#
Thainus, de qua voce supra, a Saxonico minister, baro, homo, liber.+
Dieb, Otfrido lib. 4. cap. 7. et Willeramo, Thiob, Saxonibus
Duces, Comites, et Gardingos.+
Zio. Codex Carolinus Epist. 93.+
Chunna.#
Telonium
Tolum, fastigium templi retundum, sive cerebrum camerae.+
Expressa thorace vultus imago.+
Et caetera omnia praeter unam thoscam, et unum pratum. Ita fol. 189. Vide Planitium Planitia, Tosca.#
Drengus
Tremum.#
tertius ab avo: nam threus, in Vett. Glossis est tertius. Angli Three. pro tres dicunt.+
Archiepiscopus et Satrapa (qui co
Gurgullio vel throtebolla. Ubi alii codd. praeferunt Wrotebolla.#
Thiaftha rescribendum censet. Hodie enim thiaeff, vel thieff, furtum, thiaftha appellant Frisii.#
sanguinem mactabant hominum, ut est apud Dudonem lib.+
Acerra.#
Curcimbladus.#
Incensarium, quia in eo crematur thus, Ugutioni.+
et Thureus, de thure exiens, vel ad thus pertinens, vel fumosus.+
incensarium in Ecclesia defert, qui et portator thuribuli dicitur ab Hugone a S. Victore lib. 1. Speculi Eccl. cap. 7.+
Deferatur tripoda, et thurificent Majestatibus. Lex 12.+
Sanctificati.#
Sacerdos: Thurificium, Sacerdotium: Thurificina, locus, ubi thus efficitur, vel spargitur, vel sacrificatur. Ugutio.#
masculum. Ugutio: Thus, quaedam materies apud nos dicitur masculum, quia sit natura rotundum, in modum testiculorum, reliquum vero planum et pene scabiosum.#
Concessimus etiam communitati praedictae (Cestrescirae) - quod habeat omnes libertates, eidem communitati per Ranulphum dudum Comitem Cestriae concessas, etc.+
quaedam confectio diversarum specierum, quam Sacerdos in altari thymiamatis adolebat. Exod. 30.+
thymiama servatur.+
Modiolos rotarum dicere possumus. Glossarium Longobard. S. Germani Paris. ex Glossis antiquis.#
Thius.#
Fulera bifurca, quibus domus sustentatur, quae aliter Destines dicuntur. Jo. de Janua.#
Scirpus, vel genus vasculi in modum scrinii, ex virgultis agrestibus contextum. Jo. de. Janua.#
Tybrugus
genus machinae ex rei suae commoditate Graeca appellatione vocabuli sumpsit exordium, eo quod per hunc facilior in murum paretur ascensus, ante balistae semper ducendus incessum, quo protectior eadem balista operetur.+
pecoris, in Legibus Adestani Regis. Vide Blanhornum.#
Tenmantale.#
tigillum. Occurrit in vita SS. Severini et Victorini n. 12.#
genus bestiae, foeminini generis, in Glossario Longobardico S. Germani Paris. ex Glossis antiquis.#
Tegurium
titulus accusatorius. Leges Ganuti Regis Angl. c. 62.+
Telia.#
Venenum poculo miscuit, tillum quoddam fricans, dedit ei bibere.#
Linteolum minutissime carminatum, sive carpia.+
Timbrelius, Tinnelius, Parvus cetus. Sic Skenaeus de verborum significat.#
Peureux, Constantinus Afric.+
Tyna. Vas grande ligneum tam lavationibus, quam condendis vinis paratum, quod vocabulum usurpatum a Varrone tradit Nonius.+
Ligo exponitur, in glossa interlineari in Grammatica MS. Smaragdi.#
tinca, est piscis, qui Lat. Merula, Gallis Tenche. Ausonius in Mosella:#
Recordare --- quantos per abrupta una tincta subscriptionis tuae dejecerit.+
tigne. Occurrit apud Folcardum in vita S. Joannis Episcopi Eboracensis n. 2.#
Videt se sacris interesse mysteriis, intuetur tunicae Aaron quondam Pontificis tegmine decoratum, -- tinniola etiam commota gressibus incedentis, et intrinsecus malogranatis illisa clarum personabant extrinsecus salutiferumque tinnitum.+
Tincta.#
Tirans. Historia Vezeliacensis lib. 4. pag.+
Rudimen,
Cirogrillum
Tarenus.#
Tethinga.#
Titionibus praeparare, eos in ignem mittere. Ugutioni. Nos Tisonner dicimus.#
Locus ignis, ubi titiones morantur. Ugutio.#
apponere, seu Tabulas inscriptas
Tius. Vide Thius.#
Toalia, Tobalea, Toballia, Togilla, Tuella, Gall. Touaille: Kero Monaeh.+
vel ornamentum est pancae. Ita Glossae MSS. sed videtur legendum tobacula. Vide supra in hac voce.#
Tocha. Glossae Isidori: Toca, is calculus dictus est, computo solo pilis quod sibi componunt.
Calx enim est lapis, calculus diminutivum.+
Todinus, Todere. Ugutio: Toda est avis, quae non habet ossa in tibiis, quare semper est in motu, unde Todius (al. todinus) dicitur ille, qui velociter todet, et movetur ad modum todae, et todere, moveri, et tremere ad modum todae.+
todu, vulgus nostrum usurpat: Erant et tibiae et Cruscula gracilitate todina gradiendi usibus inepta penitus et inutilia.+
Gallus, Joanni de Janua.#
Toftum, Covvello, est locus, ubi stetit aedificium, nostris Masure: Reynerio vero, est genus luci parvuli, seu loci, consiti arboribus minusculis.+
Tufus.#
Locus, ubi Scholastici disputant: Papias.+
Toacula.#
Satietas nauseativa, Matthaeo Silvatico.#
Toga pura. Papias et Gloss. MS. Reg.#
Donec advenerunt ministri, ac tolaria proposuerunt loris, in quibus retia erant puta, subsessoresque cum venabulis, An toralia?
Toln, Tolnetum, etc. Vide Telonium
Tusillae.#
Telo.#
Tedingpeny. Vide in hac voce.#
tolleno, seu Machina, qua hauriuntur aquae, pondere praegravante alterum ejus finem, apud Festum. Jo. de Janua: Tollinum, a tollo, lis, lignum puteorum, quo hauritur aqua. Lax Longob. lib. 1. tit. 9. §. 24.+
Tulta, Exactio, quae per vim fit, quod contra jus tollitur, quodvis tributum, etc. Charta Radulfi de Balgentiaco an. 1085.+
Tultus, Ablatus.+
Tomantula. Papias: Toma, Tomantula, Pantia, vulgo tomacellus.+
Tumba.#
sagi, in Regula Magistri cap. 81. stragula, seu lectalia ex tomento.#
Tumba.#
Sonus, vel tintinnabulum, Jo. de Janua.#
tondere. Utitur Felix Monachus Gyrwensis in Vita S. Guthlaci c. 21.#
alium contra Legem, in Lege Alamann. cap. 65. §. 1.+
tonsura altissimarum ovium, Papiae. In MS. Tondicrum.#
Cido tibi bracile valente solidus tantus, toneneas tantas, lectario ad lecto restito valento solidus tantus, etc.#
Singulatim. Papias.#
tomptabilis, habet.+
Ecclesiastica. Isidorus lib. 2. de Eccl. Offic. cap. 4.+
tonsores plebis. Gregorius M. lib. 10. Epist. 47.+
Tres Psalmi - in tono dicantur. Id est voce altiori, et cantu inflexo, seu Gregoriano.#
Toparcha Princeps unius loci. Toparchiliter, Principaliter.#
Ornavi titulum decoris tui unionibus miro candore niventibus, et topazione fulgenti, etc.#
typarium, habetur apud Matthaeum Paris an. 1246.+
Tophosus. Vide Tuphus.#
Lociservator.#
Gurgulio,: ita in Glossa interlineari in Grammatica MS. Smaragdi.#
ornatus vel minutus, et dicitur a torus.+
torum Latini vocant, quidquid lecto instruendo ac insternendo conducit. Gloss. Lat. Gr. Torale,
torale. Charta Communiae Bituricensis an. 1181.+
Toro.+
Torcher. Fleta lib. 2. c. 78. §. 2. Boves striliare, tor???are.#
Torche. Knyghton lib. 5.+
Torsia, Agger ad Ligeris ripas, quo hiemales fluminis exundationes comprimantur.+
Torrale
opus caelatum. Gloss. Gr. Lat. Toreuma.+
Panis incisus, Papiae: sed videtur legendum torta. Vide in hac voce. Est enim incisus, incisionibus notatus et distinctus.#
Escotus.#
Tormenter. Arnoldus Lubec. lib. 2. c. 16.+
tornari ad duellum diceretur.+
qui s'est retourne, ut vulgo loquimur.+
opus. Lib. 1. Miraculorum S. Richarii c. 13.+
Torna, i. deflecte, apud Mauricium in Strategicis. Gloss. Arabico-Lat.+
Torneamentum usurpari diximus.+
Torneamenta dicuntur quaedam nundinae, vel foriae, in quibus Milites ex edicto convenire solent, et ad ostensionem virium suarum et audaciae temere congregari, vel congredi.+
Tournelle. Rigordus an. 1190.+
Tournois. Historia Cortusiorum lib. 4. c. 6.+
Toreumata; celaturae, vel tornitalia. Legendum forte Tornatilia.#
Retour. Charta R. Episcopi Carnotensis an. 1197.+
Toronus, Torus, Turonus, Collis cacuminatus, et rotundus.+
Tormentum.#
Tarra, seu Tharra, Locus vel fornax, in quo torretur avena, quae olim Alamannis, ut et hodie, Turgaviis maxime, in cibo et pulmento fuit.+
Laceroli, Torsatoria.#
Torcia.#
Tourte. Guill. Brito in Vocab.+
Tortiloquium.+
Sanna, tortiondrium.#
Tortorella, Machinae bellicae species. Rollandinus in Chron. lib. 1. c. 12.+
Tortitius, Teda, Torses, vel Torches, nostris. Synodus Exoniensis an. 1287. c. 4.+
Tortue, apud Silvestrum Girald. in Topogr. Hibern. Dist. 1. cap. 7.#
testudo enuda.#
Torta.#
Tortures.+
Tortum, Damnum, injustitia, vis, violentia alicui illata.+
Chabot, ex Tabulario Absiensi, apud Sammarthanos: Donamus siquidem libere Deo et S. Mariae et habitatoribus Absiae - in praemisso feodo 2.+
Tolta. Meminit v. cl. Dionysius Salvagnius in Tract. de Jurib. dominic. cap. 40.+
Totage, pro total, in Consuetud. Arvernensi c. 21. art. 8.+
Omnino,
Equus. Vegetius lib. 1. de Arte veterin. cap. 56.+
Tolta.#
Stragulum, vestis, quae Toxa dicitur. Grimlaicus in Regula Solitarior. c. 50.+
naviculae in fluminibus, quae e singulis trabibus cavantur, unde et dicuntur.+
trabibus ad publica opera devehendis, vel praestandis. Charta Hlotarii Imp. an. 840.+
Si quis foeminam ingenuam gravidam trabattit, et ipsa foemina fuerit mortua, etc. Ubi Lex Salica tit. 26. §. 4.+
Porticus tecta dicitur. Ita Glossae antiquae MSS. Addit. Joan. de Janua, trabibus.+
a thrave conteining. 24. sheaves.+
Trabuchetum. Vide Trebuchetum.#
Trace dicimus, unde Gallo Belgae nostri Tracer dicunt, pro perquirere.+
Irrisor potius quam blandus; unde proverbio vulgari: Trachala decem annis praestantissimus, duodecim sequentibus latro, decem novissimis pupillus, ob profusiones immodicas nominatus.+
Tracon, onis, allee sous terre.+
Traire. Fleta lib. 2. cap. 79. §. 5.+
Xenocrates primus Philosophiae scholam aperuit, cum antea in porticibus Philosophi tractarent.+
Synodica, quae a Synodo, quam Tractatum appellari mox docemus, ad Episcopos scribitur, vel de quavis read tractatum, seu Synodum spectante.+
Tractatores.#
jugiter, continuatim. Tractim vero canere, lenta et morosa modulatione. Honorius Augustodun. lib. 1. cap. 36.+
Traga, vel Traha, de qua voce infra. Erchempertus in Hist. Longobard. cap. 68.+
Proclamavit, eo quod in contradutum suum mansum ei tollutum fuisset, quod ei advenit a parte uxoris suae simul et Flavino, et propresum fuisset, et legibus suum esse deberet, quia jam de tradavio uxoris suae fuisset, idcirco suum esse deberet.+
Traitre. Tacitus lib. 1.+
investiturae, qua quis agrum seu quamvis rem aliam alteri tradit, et in ejus dominium transfert, per festucam, vel ramum, etc.+
Tradux, ex altero ducta propago, radix vel origo.+
Tragula, Plaustri species. Gloss. Lat. Gall. MS. Thuanum: Haec tragua, Havet.+
Collibia sunt apud Hebraeos, quae nos vocamus Tragemata, vel vilia munuscula, ut cicer frixum, uva passa, poma diversi generis.+
Tragmare, Trahere, ex Gallico Trainer, vel Traigner, ut vulgo Picardi efferunt. Charta Communiae Atrebatensis an. 1211. art. 24.+
Traga.#
Tragula, Plinio l. 16. c. 8.+
Fundibulum. Gloss. MS. Regium cod. 1013.#
Trainell, Gall. c'est trainel a aider a chaucer, chaucepie, Lat. hic parcopollex, item hoc trainellum. Vide Parcopollex.#
Trelia.#
Tramela, species Retis ad capiendos pisces.+
de arboribus, in Gloss. Saxon. veteri, Framen; ubi Somnerus: Neutrum intelligo. Fortasse Termes, quod Belg. Speck maede.#
Tremisum.#
Vestis, quae stamina ex lino, tramam vero ex serico habet.+
Evectio, tractoria. At Evectio tranae dicitur conjunctim, in Charta Caroli M. apud Will.+
trana. Florentius Wigorniensis an. 465.+
Alpes proficisei, Romam vel in Italiam contendere.+
Capellare.#
joculatore, qui dux viae fuerat Carolo M. pergenti in Italiam contra Longobardos: Tunc accedens jam dictus joculator ad Regem, petiit, ut sibi promissum daretur, quod ante illi pollicitus fuerat.+
Devolutorium.#
Passage, unde Italis Trasandare, transcurrere, praetergredi.+
faciem, in lege Longob. lib. 1. tit. 15. §. 5.+
Transfluviat hostis, tu sub latebra conde.#
Veru, i. transfossorium, quo carnes assantur.#
Pro negotiis Regis transalpinantes et transfranciantes.#
super casu, JC. Anglis et Cowello l. 4. Institut. tit. 3. §. 3. est, cum quis alterius statum vel conditionem suo delicto deteriorem facit.#
Transgulare, ultra gulam deorsum immittere, scilicet, transglutire.+
Transitus, obitus, mors.+
Transitorium, Transitura, quod praestatur a transeuntibus per terras alicujus domini:
Droit de passage.+
Ouam Synodum - in Latinam linguam translatari jussit.+
Defunctorie, utuntur Jurisconsulti.#
Transluisant.#
Tramesso. Aliquid per rogadiam vel transmissum alteri dandum recipere, in Statutis Venetor. an. 1242. lib. 1. cap. 4. 48. lib. 6. c. 13.#
Trepasser. Thwroczius part. 1. cap. 24.+
Servum transponere, Avertere, Gall. Detourner, in lege Longob. lib. 1. tit. 25. §. 14. 15. 16. 17.+
passio, Lepra, Elephantia, Celso l. 3. c. 25.+
Solvere. Formulae vett. Pithoei MSS. c. 28.+
Fidicina, transtolleus, vel cantatrix.#
Transvadare dicitur ultravadare, trans vadum ire, vel trans vadum ducere.#
Parata.#
cippo, seu
Traversum.#
Volutio.#
Filium in traolium de fuso extrahere coepit.#
Trapezeta, vel trapezita, nummularius, vel mensarius, qui pecuniam super mensam dinumerat.+
Trappe; Itali Trapposa; unde Theutonib.+
Tropo, Gallis drap.+
questa: est enim tracer, perquirere. Vide Tracea.+
Transitura
Trava videatur fuisse mensurae species.+
Novacula. Traver. Codex S. Germani craver praefert.#
Transversum, Pensitatio, quae exsolvitur ab iis, qui trans locum aliquem, aut villam, vel urbem merces vehunt: Droit de travers, jus nempe, quod competit domino Castellano, seu majori
Treu, vel Trau, nostris Trou. Lex Ripuar. tit. 43. Si quis --- in clausura aliena traugum ad transeundum fecerit, 15. sol. mulctetur.#
Tray le baston, hoc est Trahe, vel Educ baculum: vox vulgaris qpud Anglos, quâ ita ii vocarunt severiores inquisitiones primitus factas a Justitiariis sub Eddvv. 1. in omnes cujuscunque generis malefactores.+
triens, in Form. 48. ex Andegavensibus.#
Trebacissimus senex, apud Sidonium lib. 1. cp. 11.+
trabucchus, trabucha, tribuculus, trebuculus, Catapultae species, seu machina grandior ad projiciendos lapides, et concutiendos urbium obsessarum muros.+
Trebuchetum.#
Trica.#
terra seu praedio, quasi Terrae census, Gall. Trecens.+
Terrae fundus, Ager, solum, Tresfond, in Consuetudine Turon. art. 1. et in Bapalmensi.+
Treva.#
Tralia, Trilia. Tabularium Bellilocense in Lemovic. ch. 151.+
semita, trema. Editum habet Trames.#
Romaria, Papiae. MS. habet tomaria.#
Si quis statuam, aut tremaclum, aut vertuolum de flumine furaverit, etc.+
Item antica dicitur pars Ecclesiae, quae dicitur Tremia.#
Tremesium, idem quod Trimense triticum. Isidorus lib. 17. c. 3.+
Tressi, seu tertia parte assis, vocem esse inferioris aetatis pridem observatum a viris doctis.+
Tortiones ventris, quas vulgo Trencatas nominant.+
Trencheae, Vallum, fossa, ex Gallico Trenchee. Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 211.+
Tricenarium.#
Tripetia.#
Globum, i. trepellum. Globus est rotundus acervus, aut volumen, aut augmentum.#
Trebuchetum.#
Torneare trepidare, quod de equis dicitur, qui citato gradu incedunt, Gallis Galoper, unde trepidarii equi, de quibus mox.+
Alenton, ubi habet dicta Abbatia unum tresellum boni vini in vindemiis super quibusdam vineis.+
trespellio, Trium villarum, quasi tresvillio, trivillanus; bell enim Germanis est villa.+
de Gant Comitis apud Edvv. Bysseum in Notis ad Uptonum pag. 86.+
Si quis Judaeo, vel Saraceno baptizatis retraxerit illorum legem, vel appellaverit eos Tressalits, vel Renegats, etc.#
Treca.#
Tresteau. Fleta lib. 2. c. 16. §. 1.+
Destourne. Trestornatae aquae et obstructae, apud Bracton. lib. 3. tit. de Act. c. 12. §. 6. et in Fleta lib. 2. c. 52. §. 18.+
Transitura
Treuga, Trevia, etc. Ugutio: Treuca, vel treuga, scriptio regalis vel securitas: unde treugare, sedare, pacificare, treugam facere, et Treugarius, qui treugas inter aliquos facit.+
Threus.#
laudimio, seu vendendi facultate vassallo vel Tenenti indulta: nostris, le Treiziesme denier: nude Treizieme, in Consuetud. Norman. art. 114. 171. 174.+
clavis exornatur.+
Triare.#
Causam agere, rem probare, actione experiri, examen litis subire, denotans, a Savon.+
Si quis jumenta aliena tribatterit, et evaserint, etc.. 14.+
Tribuculus, Tribunculus. Vide Trebuchetum.#
Tribulatis, Vexati, Energumeni, Daemoniaci, qui
Tribuculus, Machina bellica, eadem, ni fallor, quae Trebuchetum, de quo supra. Jacobus de Vitriaco lib. 3. Hist. Orient. pag. 1133.+
Tribunal quidam e Patribus vocant.+
Tricia, Treca, Tressorium, Crines intexti, implicati, a Gr. Tricae, quae Nonio sunt impedimenta et implicationes, uti rursum infra docemus.+
triplex callis, aut via. Tabularium Casauriense an. 968.+
Trigare. Lex Salica edit. Heroldi tit. 38. §. 4.+
Tricennale, Trentenarium, Trigintale, Officium 30.+
Tricenarium.#
Consuetudo, seu Tricesimae, Praestatio tricesimae redituum, quam Episcopi suffraganei solvere quotannis tenebantur Ecclesiae Ravennati. Anastasius in Nicolao I. pag. 213.+
annalis nuptiarum dies, olim cultus a Christianis in Ecclesia per Missae sacrificium,
Trichator. Vide Trica.#
Tricorum, Tricorium, Trichorum, Aedificium appellabant, tribus concamerationibus constans.+
Trica.#
Tricinium semivolucrum puellarum, id est, Syrenum. Vide ibi Juretum.#
castrum triplici fossato, totidemque moeniis vestitum, Matthaeo Paris p. 134.+
Tres ordines sedium, in Glossis Biblicis MSS. Vide Trichorus.#
De calceamentis vero oportet fratres caligas habere ferratas, triclinas non ad luxum; sed ad usum.+
Trico, Reses, Trico.+
Scribrare, seu cribrare, in Glossario Jatrico Reg. cod. 1486.#
Trichorus.#
depilo.#
Triplex cura, in Glossis MSS.#
numerus, pro tricenarius, in Regula Ordinis de Sempringham p. 77.#
Trithinga.#
Trifilum gemmarum.+
Terfyn, terminus, limes. Innocentius Agrimensor: Ipsum terminum et ipsum locum directura trifinium facit. Circa Musileum in pedes 70.+
biga a duobus.+
Tricare.#
Trieris, triremis. Hariulfus de Miraculis S. Richardi cap. 3.+
Bajulo seu Judici exsolvebatur.+
Tvvigield, in Legibus Juticis lib. 2. c. 97. 99. etc.+
Trelia.#
Tricenarium.#
loricae, notae apud Virgilium 5. et 7.+
Tremissis.#
Trelia.#
aurum. Anastasius in S. Silvestro: Cameram basilicae ex auro trimme in longum.+
Sancta adoranda publice tradita Catechumenis per 40. dies.+
gelda, seu mulctas: a Saxon. ter nona solutio: proinde diversa a trigildo, seu triplici compositione, vel mulcta. Lex Bajwar. tit. 13. §. 2.+
judicium, in Jure Hungarico, Rigida citatio per nundinas ter facta. Sambucus.#
Trium dierum mercatum. Papias.#
Tripe. Jo. de
Omasus, i. tripa, vel ventriculus, qui continet alia viscera.+
Tripos, Anglis a Trevvet, quasi threeseet.+
Trepodia, Trepedia. Glossae MSS. Salmasii: Trepodia, Tripedia, id est scabellum, quod tres pedes habet, vel mensa in sacris Apollinis, vel numus consecratus. Glossae Lat. MSS. Reg. cod. 1013.+
Canis Seucius.#
tripliciter conscriptus, in Glossis MSS. ad Prudentium.#
In quibus vero causis triplicem ladam haberet, ferat judicium tripodii, i. 60. solid.+
triptiri, In tres partes dispertiri, Partir en trois, in Gloss. Lat. Gall.#
Charta, inscribitur Formula 88.+
Tripudiare, quasi cum tribus pedibus saltare, vel chorizare, sive triscare.#
Multiplex scurrilitas. Guibertus lib. 1. de Vita sua cap. 11.+
Crassitudo. Editus habet Trisesina.#
Tristra. Cokus part. 4. Instit. pag. 306.+
Attrister. Onomasticon: Tristo,
Tristatae apud Graecos nomen est secundi gradus post regiam dignitatem, quos nos Magistratus utriusque militiae et Praefectos annonarii tituli vocamus, Exod. 14.+
Tristegum, Aedificium constans tribus tabulatis, (quae coenaculis, ut habet Hieronymus in Ezechielis cap. 41.+
aegrimonium. Occurrit in Fragmento Petronii de Coena Trimalcionis p. 51.#
Haec Epistola ejus indicat, quam severus et quam tristis futurus fuerit Imperator.+
Tristitia, usus est Apulejus in Apologia.#
Trista.#
societas, seu Tritorum, vel Trituratorum, Germanis der flegeler, id est Flagellatorum, sic dicta quaedam militaris turma, seu societas, forte quod armorum vice flagella rustica deferret, vel quod blada seu triticeas messes passim detereret: nam alii fuêre a Flagellatoribus, de quibus supra egimus. Historia Landgraviorum Thuringiae cap. 105.+
Tritennarium. Vide Tricennarius.#
Trihingerefas dicebatur, ad quem deferebantur causae, quae definiri non poterant in Wapentachiis, seu Hundredis.+
molendinum, pro triticeum, in Charta Waltheri de Gant Comitis, apud Edw. Bisseum in Notis ad Uptonum pag. 86.#
Tructa, vulgo Truite.+
Acquisivit etiam apud Menuesin gener aliter quicquid Major habebat in granica Capituli, scilicet duos trituratores, vechiat, pesait, lentilat, favat, praeter unam minam avenae, quam habet propter submonitionem saccorum.+
Venerant ergo ad carcerem militum cunei et trivarii fustibus onerati, etc. Ubi forte leg. triarii.#
Quadrivium, nempe, Astrologia, Geometria, Arithmetica, et Musica.+
Pelagi vortices, apud S. Columbanum Epist. 4.#
Treudis.#
Trousseau. Charta Conventionum inter Carolum I. Comitem Provinciae et Arelatenses an. 1251. art. 22.+
Truite, vel, ut alii efferunt, Troite, Italis Truta.+
Recepi a te in cambio terram tuam in viario, cum una trofa de fica super sehabente.#
Cicer frictum, Aegyptiis, apud Cassianum Collat. 8. cap. 1.#
Cuculla, vestis monachalis, Papiae. Vita S. Egwini Episc. Wigorn. n. 16.+
Truie, seu Troye, uti suem vocat Consuetudo Solensistit. 15. art. 8. tit. 16. art. 5.+
torcular, Treiiil. Tabular. Brivatense fol. 95.+
trutina, apud Scotos et Anglos, unde forte corrupta vox, uti censet Somnerus, qui eandem putat cum ea, quam Angli Troyvveigth vocant. Statuta Davidis II. Regis Scotiae c. 39.+
Tropus.#
Troupean. Lex Alamann. tit. 72. §. 1.+
Puer natus est etc.+
Trousse, Trousseau. Charta Willelmi Comitis Nivernensis in Tabulario Augustodunensis Ecelesiae: Si quis amodo in potestate hospitatus fuerit, pro 12. nummis, et garba, et foeni trossa annuatim saelvus erit.+
Succusso, frequenter succutio, et succussare, dicitur trotare, et Succussatura dicitur trotatura, et Succussator, trotator equus dicitur, unde illud: Gradarius est equus mollis incessus, sine succussatura innitens.+
Joculatores, Papiae. Lex Longob. lib. 1. tit. 16. §. 8.+
Trotare.#
Trossa.#
Parapsis, Papiae; perperam trubuum in MS. ex Gr.
Tribulus.#
Truhe: Gallis Luseau. Eberhardus Altahensis an. 1296.+
Et caeteras ineptias trucinantibus buccis in medium eructare non erubescunt. Vide Trutanus.#
Alea, in Gloss. Arabico-Lat.#
Trudennis. Vide Trutanus.#
Truelle. Charta an. 1163.+
Truie. Charta an. 1342. Item 25. inter porcos et truegas.#
Truffa, Trupha, Fraus, nequitia, jocus. Guill. Britto in Vocab. Nuga dicitur trufa, unde Nugor, aris, nugas facere.+
Bombus vel sibilus ani, quia trudendo emittitur. Florentinis, Trullare, est pedere, sonitum ventris emittere.#
Trulla, Trullum, Aedificium rotundum, Trullana, vel in Trullo dicitur, uti pluribus a nobis observatum in Descriptione aedis Sophianae n. 32.+
Trompettes. Thwroczius in Ludov. Rege Hungar. c. 22.+
trompe, trompete. Italis Tromba, et Trombetta.+
Devorator.#
trunco, apud Adamnanum lib. 2. de Locis SS. c. 11.#
aut lapis cavus, ubi aqua, unde sacra lavantur, effunditur, in aedibus sacris, apud Gillebertum Lunicensem Episcopum de Usu Ecclesiastico.+
Trufa.#
Trossa.#
Trost, vel Trust, aut Theutonico Troost, quod idem sonat, praeterea solamen, solatium, levamen, etc.+
Trudanus, Trutanicus, Trudennes, etc. Trutani, dicuntur Errones, plani, mendici, Normannis etiamnum et caeteris Gallis, Truans.+
Sfursiern.#
subtus caput garecti in magno posteriori nervo aliquam putrefactionem faciens per ipsam longitudinem nervi, etc.+
aliquem, per praeconem citare: Gall. Citer quelqu'un a son de trompe. Tubicinium, ipsa citatio, non semel in Consuetudinibus Tolosae.#
Tybrugus, Tubroces, Lanea ocrea, ocreis aut calceis coriaceis superimponi solita, quam vulgo Gamache appellamus. Isidorus lib. 19. c. 32.+
casa, tugurium, pergula.#
Opimus, fertilis. Papias. Ex Tucetum,
Quem Spani Cuculum vocant, a voce propria nominatus. Ita Isidorus lib. 12. cap. 7. et Glossarium Arabico-Lat.#
Martus.#
Toallia.#
Tuello, apud Petr. de Crescentiis lib. 9. cap. 50. 54. 55.+
Tophus. Glossae Lat. Gr. tofi, Tophus lapis friabilis, minimum ponderis in structuris habens, de quo Vitruvius lib. 2. cap. 6. 7.+
Tectum.#
Mondeburdium dicitur. Vide in hac voce.#
Aquarum projectus. Forte Tubi.#
carptus, i. acceptus, Glossae MSS.#
annos, pro vixit. Vetus Insctiptio apud Cruterum pag. 811.+
Tultus. Vide Toltus.#
Tumbus, Sepulchrum, ex Gr. tumulum faciat. Gloss. Lat. Gr. tumuli;
Tumbereau. Instrumentum fuisse volunt, inventum ad castigandas mulieres rixosas, quo in aquam dejiciuntur, immerguntur, et inde madidae et potae extrahuntur.+
Major Advocatus, in Privilegiis Ratisbonensibus an. 1230.#
Major plebanus.#
Mallobergium
Judex, qui post Comitem est, in veteri Glossario: Tungi, seu villae Praefectus, Judex; a tong, i. lingua deductum vocabulum, quod Tunginus lingua sit Centenarii.+
Tungravius, Tungrevius, Tungi Praepositus, id est, villae; nam villa, vicus, praedium, territorium; et
subtile. Vide Durandum lib. 3. Ration. c. 11. n. 3.+
Ad casas dominicas, stabulare, fenile, granicam, vel tuninum recuperandum, pedituras rationabiles acciptant.+
Tonna, Vas aquae, vini, cerevisiae, et alterius liquoris capax, Gallis, Germ. Belg. Tonne. Gloss. Anglo-Sax. Aelfrici: Cupa;
Tonnaria, Vivarium, seu piscaria tynnorum. Charta Caroli I. Regis Siciliae an. 1277. apud Ughellum to. 7. p. 807.+
Ital Domo, aedes in Tholi formam aedificata, in Vita S. Udalrici Episcop. Augustensis n. 24. edit. Mabillonii.#
Batillum.#
Tourbe, Teutonibus Torf, vel Turf aut Turve. Lambertus Ardensis pag. 257.+
Turbe, vel Enquestepar turbe.+
Turbines, apud Ruricium Lemovicensem Episcop. lib. 2. Epist. 51. Propter vitae istius turbedines ac procellas.#
Populari quondam turbela discerpti.#
turbat.+
Turbarii, vulgo Kerni, dicti apud Hibernos milites levis armaturae, qui jaculis am entatis, machaeris, et cultris, sive sicis, Skeynes vocatis, dimicabant; de quibus Henricus Marleburgensis, et ex eo Jacobus Waraeus in Antiquitatib. Hibernicis c. 12. sect. 1.#
Minae, terrores, clamores. Papias.#
Turcum facere.+
Drogamundus
Turcimannus. Vide Drogamundus
Milites levis armaturae, ut autor est W. Tyrius l. 1. c. 7. l. 19. c. 24. l. 22. c. 27.+
Vas interius grossum et turgidum. Jo. de Janua.#
Toles, itis, sunt membrorum tumores circa uvam stantes; has vulgo per diminutionem tunicas, vel turellas vocant.+
Turquois. Monasticum Anglic. to. 5. pag. 314.+
Turmarii. Lex 3. Cod. Th. de Privileg.+
Turminosus,
Tourne, in Consuetudine Montargensi cap. 1. art. 51. 61. cap. 2.+
Per totum regnum pondera et mensurae mutantur, ponuntur rotuli et turnini.#
turnum Vicecomitis, ad verbum significat vicem Vicecomitis, id est duo tempora in anno, quibus ille letam universi Comitatus tenet.+
Tourneis.+
Toronus
Morbillus.#
quam multi pustulam dicunt, alii morbillum, alii lepram, et alii passionem tantum infra corpus.+
turpefacio; turpificator, turpator.+
un vilain; vox Latinis Scriptoribus haud ignota.+
turpis, obscoenus, cloaca. Thwroczius in Salomone Rege Hungar. c. 36.+
Drogamundus
turricula. Glossar. Gr. Lat. turricula, armarium, idem. Testamentum S. Remigii, apud Flodoardum lib. 1 c. 18.+
la fleche du clocher. Liber. 2. Miracul. S. Bertini c. 3.+
Torta.#
Locus, ubi panis ponitur, Ugutioni. An Turundilla?#
Turtur: Turturi dicuntur pastores, qui fistulis canunt. Ita etiam Jo. de Janua.#
Turba.#
vestis Regia.#
Tutamen; firmamentum, protectio. Vide Tensamentum
Tuer, Occidere. Tutare candelam, aut cereum, extinguere: Galli dicunt: Tuer la chandelle.+
Protector in Glossis MSS. S. Germani Paris. cod. 524.#
Tolta.#
les bonnets quarrez. Statuta Synodalia Nicolai Episcopi Andegav. an. 1265.+
Hindenus
Gavelkynd pag. 28.+
Accusatio. Leges Ethelredi Regis cap. 2.+
poena. Vide Tumberellum
tumba.+
Tymbres. Codex MS. Monasterii Novi Pictaviensis: 10. die Febr. celebratur obitus pro filio nobilis Comitis Pictavorum, - pro quo sonantur omnia tympanistria, duo classes de sero, et unus de mane ante Missam, etc.#
Tyrannis; nostris Tyrannie. Occurrit apud Frede garium in Chronico pag. 777.#
Nam tua scripta, nostrorum vitiis proficientibus tyrannopolitanorum locupletabuntur.#
Tyriacum antidotum, pro Theriacum, quod vulgo Theriaque dicimus.+
Tyrones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam deliguntur, atque habiles existunt.#
Tyrorum, latronum. Tyros, Rusticus. Vide Syrus
Nec componat aliquis pro ulla tyhtlan, etc.#
Tzancae, Zancae, Zangae, Calcei, seu potius Cothurni, qui crura et pedes tegebant.+
Otium,
vacat.+
Vaccagium.#
vacaturum, ad quod Summus Pontifex, vel Praelati ipsi seu Episcopi Clericum aliquem promovebant; quae quidem provisionis species interdicta variis Conciliis, ac praesertim Tridentino sess. 24. cap. 19.+
Vaccarum curam habet in praediis rusticis: Gall. Vacher. Hujus officium describitur in Fleta lib. 2. c. 2.#
Scilicet jam strigae puerum involaverant, et supposuerant stramentitium vaccatonem.#
Viginti novem galeas, 10. vachetas, et 9. naves festinanter praeparari fecerunt.#
Vaccaria.#
Bactroperatae.#
Quae (licentia) si quolibet ordine impetrata fuerit, vel obtenta, a judicibus repudiata habeatur et vacua.+
le Vadacle. Will. de Podio-Laurentii cap. 17.+
Qui mentiendo vadunt, in Capitul. 1. an. 810. c. 1. lib. 3. Capitul. c. 59. et in Addit. 2. Lud. c. 14. Phrasis Gallica, qui vont mentant.#
Wadium, Gaudius, Guadia, etc. Vadimonium, pignus, fidejussio. Ebrardus in Graecismo cap. 19.#
Nobis concesserunt pro utilitate domus nostrae facienda, ut nos vadum, quod subtus clausum nostrum, per quod vaccae civium Ambian. a pascuis, etc.+
Vanga.#
Vacantes. Concilium Wormaciense an. 868. c. 62.+
Galo.#
Vagiator, qui detinet abacta pecora, in Jure Hungarico.#
Desgagne. Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. Varina, theca gladii. Vaginatus, exagitatus.#
Faba siliqua, Matthaeo Silvatico.#
Per Hispaniam e Palatio vagitavit.#
Per otium vacare, seu vagari, in Gloss. Arabico-Lat.#
Voyvoda, Dalmatis, Croatis, et Hungaris, est exercitus ductor; hodie vero promiscue pro quolibet exercitus vel ordinum ductore accipitur, ut apud Italos Capitaneus, ut Autor est Jo. Lucius lib. 6. de Reg. Dalmat. c. 1.+
Petro Valdo, cive Lugdunensi praedivite, qui sub peculiari paupertatis professione haereses complures docuit, sub ann. 1160.+
Valetus
Valedictus, cui Vale dicitur. Dire adjeu. S. Gerardus Abb. Sylvae Major. in Vita S. Adelardi cap. 5.+
Galabrunus.#
Virtus; valentia, robur. Gloss. Lat. MS. Valentia, fortitudo, firmitas, robur. Vox Latinis Scriptoribus nota. Macrobius Comment. lib. 2. c. 14.+
Glutto, Jo. de Janua: Valetro, i. gluto, quia valet multum in lecacitate.#
Infirmaria dicitur. Gloss. Lat. Gr. Valetudinarium, Valetudinarium, domus, in qua morantur infirmi. Vox Senecae, Columellae, et aliis nota. Vita S. Austrebertae Virg. c. 3.+
valitudo, Facultas, potestas. Vita S. Isidori Hispalensis Episc. n. 18.+
Valecti, appellati vulgo magnatum filii, qui necdum militare cingulum erant consecuti.+
curvum, uncum.+
Valere.#
Vallatio. Vide Balare.#
Vallatus, Fossatum, vellocus, vallo septus. Tabularium Brivatense ch. 448.+
Vallegias, Valigia, nostris, Valise, est Bulga, hippopera.#
Ballematia.#
Valestria, agrorum, sicut campestria. Edit. habet vallestria Fulcherius Carnot. lib. 3. Hist. Hierosol. c. 59.+
Vallone Italis, nostris Valon. Occurrit in Chartis Italicis apud Ughellum tom. 7. Italiae sacrae pagin. 109. 126. tom. 8. pag 140. 361.+
Balvarte, nostris Boulevart, ex Germanico Burg-vvart, quod burgum servat, tuetur.+
Valvasoria, Valvasinus. Vide Vavasor.#
Nec defuit ibi (apud Bohemos) illud perditissimum hominum genus, qui Valve dicuntur, crudelitates suas et nequitias exercentes, de quibus loqui non est aedificatio; sed miseria. Et lib. 7. cap. 14.+
Aquaeductus, per quem decurrit; vel janua, vel modici muri ante portam: Papias: De priori
valvam seu fores videtur spectare; tertius Valvartum, seu nostrum Boulevart, de qua voce supra.+
Accepitque unum equum, et 30.+
vanam gloriam aucupans, ex Italico Vanaglorioso.+
vetitae sunt ac defensae. Consuetudo Nivernensis tit. 3. art. 5.+
Bandum.#
Vanneau, de qua Fridericus II. Imp. lib. de Venatione cap. 2. 11.#
Vanga, genus fossorii, quia vagando fodit.+
Vangement, vel ut hodie obtinet, vengeance.+
Frustratio: Vaniloquus, in Gloss.+
Vanizare. Jo. de Janua: Vanitare, vanitatem dicere, vel vanitando laudare: Unde nostris Vanter, se vanter.+
vana visio, imago, vanitas, visus.+
Feudum vexilli.#
Vannellus, Mensurarum species, in vanni, seu ventilabri speciem forte confecta.+
Calefacere, non semel dixit S. Ambrosius lib. 4.+
Garantia.#
variare, dicitur flumen, quod divaricatur, seu in duos alveos finditur, apud Gromaticos p. 295.+
Warenna.#
Varium, variae pelles, vestes.+
vario.#
Indisposition. Lex Ripuarior.+
Guaringaga.#
VVariscapium
Species turpedinis, quam vulgus Variolas dicit.+
Equus varius, qui habet vias colorum.+
Viro, pro Baro. Tabularium Aquense apud Marcam: Consilio et voluntate sui Varonis Olivarii, qui ejusdem Castelli et Burgi possessor erat et dominus.+
Barrium.#
Septum ad capiendas bestias, ubi retia ponuntur, vel pallium varium. Papias. Vide Vara.#
vases dicunt.+
del Molino in Repertorio pag. 75.+
Vasar.+
genus vasis, Papiae. Vide Bascanda.#
Vas.#
Vaisseau. Octavius Horatian. lib. 4. rer. medicar. p. 100.+
Vanus, nugatorius, in Glossis antiquis MSS. et apud Joannem de Janua.#
Vas.#
Valetus
Vasseleria. Vide Vassus.#
Vas. Vassi de auro et de argento, in testamento Ranimiri Regis Aragoniae aerae 1099. apud Martinezium.#
Vassalli, iidemne fuerint, video controverti; quae quidem inter eruditos controversia, ut facilius dirimatur, discutienda sunt, quae de utrisque habent Scriptores, et tabulae veteres.+
Gastum, Guastum, Wastum, Wastinae, voces ejusdem notionis et originis.#
Batillus, de qua voce multa commentatur Casaubonus ad Pollionem.+
Batiola.#
Valvassores, Vasvassores, Vavassoria, Valvasini, voces ejusdem originis.#
Bauca.#
Wantus.#
Vber, abundans. Joann. de Janua.#
ubicunque, occurrit in vita S. Anselmi Episcopi Lucensis pag. 100.#
Ublia. Vide Oblata.#
Hus, unde Galli Hucher, Picardi
Huquer dicunt, pro aliquem majori voce vocare, appellare.+
Udwornici, unius sessionis nobiles: Aulici, et eis quiddam obligati, inquit Sambucus.+
vicia. Vide Mestivarius
viam antestare. Vox Longobardica. Lex Longob. lib. 1. tit. 36. §. 4.+
Qui vectes vendit. Dicitur etiam rapinojus, sicut dicimus aliquem vitam vecticulariam agere, qui furto et rapinis intendit.+
Voitures. Concilium Bituricense an. 1031. c. 15.+
Erunt enim aut Publicani, aut Vectig aliarii, aut Curiosi.#
Instrumentum, quo aliquid portatur, Ugutioni.+
Vetturale, colui che guida bestia de soma.+
veder, Hisp. Vetare, qui vetatis, invigilant.+
valles, planitie commodae, apud Rodericum Toletanum lib. 1. de Rep. Hispan. cap. 5.#
Veggia.+
B. Maria Magdalena Maximino sociata tunc iter usque ad mare direxerunt, ascendentes navem prospero cursu pervenerunt Massiliam, ibique vegetationem navis relinquentes, Domino annuente, Aquensem aggressi sunt Comitatum.+
Vegiatura. Lex Burgund. tit. 16.+
Vegliones, Charta Ariberti Archiepiscopi Mediolanensis, apud Puricellum in Monumentis Ambrosianae Basilicae pag. 369.+
Varecti, seu Guerez.+
Vehementescit autem haec passio in hyeme, etc.#
Vehiculum, Equus, a vehendo dictus; nostris, Voiture.+
Heimsuchung.#
Voiture. Tabularium S. Remigii Remensis: Facit vehituram in leugas 30. aut se redimit den. 4. Occurrit ibi pluries.#
Venditor minutarum rerum, Papiae. Ugutio addit, comestibilium in tali loco, vel quia eas velat.#
Velum, et dicitur etiam sic locus velo obumbratus, unde sic dicebatur locus in theatro, quo recipiebantur pueri post ludos, quia velum ante deportabant, ut esset secretior.+
Tunica, quae affertur ex Insulis, dicta, quod velis sit apta, Papiae. In edito habetur, sit nota.#
vellus. Asconius in 2. Verrin. Crumenae velleae et scorteae.#
Canis.#
Canis.#
Velusus. Vide Villosus
Cum annuali censu 50. venarum vini, etc.#
Galnapes
Venerie.+
Ferratorium, vel ferramentum, vel locus venandi, Ugutioni. Papias: Venatorium dicimus ferramentum; venaticum vero canem.#
Venta, Vendita, Vendida, Venditura, Teloneum, quod praestatur pro quibusvis mercibus, quae in foris ac nundinis venduntur.#
Wandagiae.#
Vindicarosi. Chronicon Fossae novae: Ann. 1186. Ind. 3. surrexit quaedam secta in Regno Siciliae, de vanis hominibus, qui faciebant se nominare Vendicosos, et mala omnia, quae facere poterant, non in die; sed in nocte faciebant.+
Vendita, Venditio. Vide Venda.#
Arbusta. Glossae MSS.#
Venula, Viculus, Angiportus, via strictior, Gallis Venelle, quod venae, ut ruga rugae in corpore speciem referat; alii a venire deducunt.+
Envenimer. Occurrit apud Notgerum Leod. Episc. in Praefat. ad Vitam S. Landoaldi.#
Venenaria, mulier, quae facit venenum.+
Venerabiles vulgo compellantur, in Collat. 1. Carthag. c. 40. 62.+
venerandus, in Charta Caroli C. ex Tabular. S. Cyrici Nivern. n. 2.#
Veneratio. Abbatum titulus honorarius.+
Sint - quatuor - qui curam et onus tum viridis tum veneris suscipiant.+
poenitentiam injungi solerent.+
Venite, exultemus Domino, etc. quo Matutini incipiuntur.+
Vinna, Benna, Septum ad intercipiendos pisces.+
Superventa, Augurium, quod captabatur ex venientibus aut supervenientibus hominibus vel avibus, quas Augurales alites vocat Martianus Capella lib. 1. pag. 11. aut aliis animalibus.+
Eventail.+
ventalium, idem quod exclusa. Gallis ventail.+
Caseatricis: Ipsius etiam interest ventare, vannare, vel ballare, ignem tegere, et hujusmodi minuta opera facere.#
Venda.#
Eventer, nostris.#
Ventilabrum, a ventilandis paleis.#
ratio, vel index venti,
Ventouse.+
Ventosia. Ugutio: Lascivus, qui vulgariter dicitur Ventosus, vel petulcus, unde lascivia, ventosia.#
Ventralis. Gloss. Gr. Lat. cinctum, lumbare, ventrale.+
bestia, quae fert onus circa ventrem. Joann. de Janua.#
molendinum. Vide Molendinum.#
celle, qui vanne les grains, in Fleta lib. 2. c. 82. §. 2.#
Venella.#
Venure, ut Picardi efferunt, alias Venue. Monasticum Anglicanum to. 1. p. 556.+
qui vendit pira. Joan. de Janua.#
erat, pro venerat, ex Gall. Estoit venu. Vetus Notitia apud Perardum in Burgundicis pag. 33. Ad ipsum placitum venutus erat.#
varius, de qua voce supra. Fleta lib. 2. c. 4. §. 4. de Officio Marescalli: Ejus est - de omni praeda bestiarum totum habere veragium, videlicet omnes bestias maculatas, vel diversicoloris existentes, etiam pro minima stella.+
Flagellum. Joan. de Janua.#
contra ventum, dicebatur is, qui in campum, monomachia a judice indicta dimicaturus, descendebat, adversario non veniente; tum enim gladium tanquam pugnaturus vibrabat, victorque a judice pronuntiabatur. Speculum Saxonicum lib. 1. art. 63. §. 7.+
Flagellativus.#
Verbo, seu Deo Filio.+
verbigero,
Nomina, et verba sunt futuri temporis imperativi modi, et nomina, ut Contemplator, Amator.#
Entretien, ex verbocinari.+
Verbosare, Verbosari, Verbosator, Verbositas, Verbositare.+
Bercaria.#
Valcheire, inferiores Chancere dicunt.+
Vergegne usurpant.+
de Gavelkynd pag. 74.+
jurata, aut assis, in qua vera se dixisse affirmant: Verdit J. C. Anglis Gloss. Gr. Latin. verum dico.+
Veredus,
Berfredus
Divitiacus et Lasco summo Magistratui praeerant, Vergobretum appellant Aedui, qui creatur annuus, et vitae necisque habet potestatem.+
Quisque te consuluerit, veridicentiae tuae non refragatur.#
Inter H. Presbyterum de Marcenai et Ecclesiam Molismensem - Verinuptum illud, quod solet dari pro ferculo nuptiarum, sive sit redemptum, sive non redemptum, et nummus, si offeratur, in visitatione infirmi, quando recipit viaticum, et nummus similiter, si offeratur in susceptione baptismi: haec tria solum erunt solius Sacerdotis. Act. an. 1135.+
veredictum JC. Anglis, Verite, in Consuetud. Insularum tit. 1. art. 19. 20.+
vermis, usurpatur in Vita B. Margaretae de Cortona n. 89.#
pulsus. Vide Formicans.#
Vermiculum, vermiculatus.+
Vermiglio, et Gall. Vermeil.+
terra, Proprietas, alodis. Charta Alamannica 36.+
Qui suscitat per dies festos, Gloss. Isidori. Ubi legendum lusitat. Ex vernaculus.#
Garnachia.#
fanum ingens, inquit Fortunatus lib. 1. Poem. 9.#
Vernedum, pro vinetum. Tabularium Monast. S. Andreae Vienn.+
Verniaria, Vernaria. Tabularium Conchense in Ruthenisch. 103.+
Immiti prorsus feroque ingenio, adeo quidem ut gladiatores specie depugnandi crebro trucidaret: cum ipse ferrum objectum veronibus plumbeis uteretur.+
Vera Icon.+
Plenus veritate: Verositus, veritas. Ugutio.#
a Vehere, i. portare, nominare, instrumenta rusticorum sunt. Papias.#
Verrificare, Terram versare, quod faciunt porci, et verres.+
Verrats dicimus.+
Dabit Waltero de Ekas - pro banuvero 4. sol. - infra Kl. Maji, et Kal. Augusti 2. sol. pro expeditione, in festo S. Michaelis 2. pro verschingis, in festo O. SS. 5. sol. pro tessement, etc. Videtur idem quod Frischingae.+
apertionis, in Regula Magistri cap. 44.+
Versipello, Versipellio,
Vertuolum. Pactuslegis Salicae tit. 27. §. 14.+
Forfex medicinalis.+
vertebra, vel est instrumentum, cum quo carbones vertuntur in fornace.+
Cytharim, i. thyara, verticale.#
Vertebolum.#
Vertraha, Vertrahus. Vide Canis.#
Veroüille.+
Plankets dictum,
Deliciis et escis plenus, vel vescis; Vesculentia, deliciarum vel vescorum copia.+
Putois. Petrus Venerabil. in Statutis Ord. Cluniac. cap. 17.+
horis Ecclesiasticis, quae sub vesperam dicitur, quam eandem esse cum Lucernario volunt viri docti.+
Doctoris dignitatem, seu Disputatio, quae a Baccalario fit pridie quam Birreto doctorali donetur, in qua disputant tres Doctores cum eodem Baccalario.+
vesper, tenebrae vespertinae.+
Vestiarius; qui vestium vel thesauri curam habet. Apud Anastasium p. 99.+
vestiarium Principis versabantur.+
Erogatio vestium, in Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. in Glossis Isidori, Erogatorium.+
Vestifica, Vestium artifex, in vett. Inscript. 578. 6. 7.#
minare. Vide Huesium.#
femina, quae vestes plicat. Papias, et Glossae Arabico-Lat.#
Investire. Vestir. in Consuetud. Laudunensi art. 227.+
Veste est, Vestiarius. Vestitores divinorum simulachrorum, apud Julium Firmicum lib. 3. c. 11.+
Item in festo S. Joannis (habent) 4. solidos pro vestura.+
Vetitum, Locus, ager, pratum, vel silva, ubi pascua seu animalia immittere, vel aliud quidpiam facere, quod iis noceat, non licet.+
Vavassor
de Montanis. Vide Senex de Montanis.#
Inergumenus, qui a Daemonio arguitur. MS. habet vexatus. Vexaticius, apud Braulionem in vita S. AEmiliani cap. 28.+
legiones de peditibus, quia per turmas et vexilla divisi equites, quomodo nostri etiamnum dicunt une Cornette de Cavalerie, pro turma equitum. Vegetius lib. 2. cap. 1.+
haereditarii. Ordericus Vitalis lib. 3. an. 1066. pag. 493.+
Crux enim est vexillum Christi, et signum triumphi sui, inquit Durandus lib. 1. Ration. c. 6. n. 26.+
In nemoribus habebit pasnagium, et in Veylega husbotam et heilotam jussu Forestarii.+
Nugae muliebres, ex Ital. Vezzi.#
Huisseria
Voie. Consuetudo Claromontensis art. 226.+
Voiage. Historia fundationis Hospitalis S. Leonardi Eboracensis: Deinde ad Eboracum declinans, in Ecclesia B. Petri ibidem diu et devote precibus insistens, se et viagium Deo et B. Mariae - humiliter commendabat.#
Venta, quae sic describitur a Michaele Scoto de Physionomia cap. 56.+
Iter facere, ambulare, Papiae. Onomasticum vetus: Vio:
Litera, quae ab Abbate peregre exeunti Monacho datur, apud Ingulfum p. 860.#
Viarius
boda, i. habitatio, domus. Saxonibus Vicaen est pagus, vicus, unde Vicenga, incolae, habitatores. Charta Waldemari Regis Daniae an. 1326.+
Aliquae Communantiae, Vicanalia vel pascua.#
Biccingar enim Saxonica lingua, teste Alfrido, piratam denotat.+
Sub Comite agens, in Charta Ottonis Imp. an. 984. apud Barth. Fizen. in Hist. Leodiensi pag. 269.+
Huesium.#
vices alterius agit.+
Cultorum agrorum silvae absunt in montibus, ultra quartum aut quintum forte vicinum.+
Se relaier.+
et Cistifer, nomina metallorum. Papias.#
ignium. dicitur S. Laurentius, in Historia Institutionis Archiepiscopatus Magdeburgensis, edita a Gabr. Cossartio cum Conciliis sub anno 967.#
Victorialis, quomodo Capitolinus in Galieno Victoriales dies dixit.#
Victoriam urbem conderet, uti narrat Joan. Candiduslib. 5.#
Victuailles, Italis Vittuaglie.+
Castella et pagi sunt, qui nulla dignitate civitatis honorantur; sed vulgari hominum coetu incoluntur, et pro parvitate sui civitatibus attribuuntur.+
Widecoqs. Computum Domanii Stapularum in Comitatu Bononiensi an. 1475.+
Hoc donum fuit pactum et laudatum cum hac charta 7. Id. Aug. anno Dominicae Incarn. 1113.+
Voir quelqu'un.+
viduitatis professionem, (quam secundum castimoniae gradum vocat Hieronymus Epist. 26.)+
vidunia, Bivira, quae duos viros habuit, Papiae. Savaro ad Sidonii l. 6. Epist. 7. legit in Glossis Isidori MSS. Vidubium, qui duos maritos amisit.#
Qui acceptis securibus et vidulis, aliisque multimodis ferramentis ad carecta et fruteta stirpanda, etc.#
Diuturni viduvii vulnus, apud Sidonium l. 6. Epist. 2. Glossae veteres: Vidubium:
Vidula.#
Guidaticum
Viguier. Vigarius Comitis, in Chartis Parensalibus form. 6. et 7.+
Cisa.#
Gaita. Charta an. 1293. apud Gul. Prynneum in Libertatib. Eccl. Angl. to. 3. pag. 568.+
exploratores:
Vigiliis, seu Matutinis, Horis Canonicis ita dictis. Charta Willae Comitissae Bonifacii Marchionis siliae sub an. 995.+
Vigiliarii.#
sollicitudo excitandi incumbit, qui septimanam excitationis exercent.+
Vigoureux. Dudo l. 3. de Act. Norman. p. 128. Cernens eum vigoratum et praecellentem in omnibus factis, etc.#
de Levves in Anglia fol. 16.+
Villenagium.#
Usis.#
Ville. Ita usurpasse videtur Rutilius Numatianus in Itiner. dum oppida a civitatibus distinguit, et ortas civitates ex oppidis indicat:
Nunc villae ingentes, oppida parva prius.+
Village. Occurrit apud Nicolaum Uptonum lib. 4. de Militari officio pag. 135.+
villani et viri ignobiles facere solent; ex Gallico Villenie, Italico Villania.+
villa, eo quod in villis commorentur, qui et Rustici, a ruribus, quae excolunt, et Pagenses, etc. apud Vitalem Episcopum Oscensem. Constitut. Neapolit. lib. 2. tit. 32.+
Villaris, Villula, vel viculus decem aut 12. domorum, seu familiarum, in Scaligerianis: Hameau.+
Villeta, Adunatio plurium mansionum, seu villa major. Fleta lib. 6. c. 51.+
us. Fori Oscae sub Jacobo I. Rege Arag. ann. 1247.+
Villicus, Actor, Exactor villae pensionum, Insularius. Papias ex Isidoro lib. 9. cap. 4.+
Villosus, Villusus, Pannus Velu, vox Latinis nota. Glossae Lat. Gr. Villosum,
Petit vin, vox a Terentio usurpata: Petrus Cluniacens. lib. 2. de Miracul. c. 28.+
Feltrum.#
Vinade, in Consuetudine Marchensi, dicitur obligatio, qua qui possidet praedium villanum, seu servile, tenetur semel in anno, vinum domini cum duobus boum jugis et carro in ejus domum deducere, nisi malit dominus quindecim solidos sibi pro hisce operis praestari, art. 138. 139. 140. etc. 192. 430. et in Arvernensi cap. 25. art. 21.#
Burettes.+
vinageria
Vinaticum, praestatio certae vini mensurae pro vineis, quae vulgo domino feudi exsolvitur vice census, ut est in Consuetudine Claromontensi art. 121.+
vinifera terra.+
Marchand de vin, Vinotier. Charta Ildefonsi Comitis Tolosae anno 1141.+
Vinagium.#
Vinee: Certa vini quantitas, quam in torculari suo percipit dominus feudi ex vindemiis tenentium et hominum suorum.+
Labiorum obtorsiones, in Glossis MSS.#
Ligare, Joanni de Janua; in vincula conjicere.+
Vendangeurs. Occurrit in Vita S. Joan. Episc. Tragur.#
Arca.#
Passibile, Papias.#
Defensio, vindicium, vindicta; in edito vendicium. Defensor, vindictor. Eulogius lib. 1.+
In vindictam dari. Decretio Chlotarii II. Regis cap. 10.+
Biniale, Ager vineis consitus, vel plantandis idoneus. Charta an. 1158.+
campum, Vineis conserere, in Pacto an. 1246.+
Messarii autem et vinearii in dicta villa ponentur.#
Vineatica terra, Ager vineis consitus.+
Vinitor, qui vineam custodit, quasi vineator, etc.+
Facit ad pratum dies 3. - facit vineritiam et carrum, aut donat den. 6.+
datio vineae ad medium vinum.+
Bauca.#
Daux Justitia Aragon. l. 3.+
Qui vineam custodit, vel qui calcat uvas, vel qui custodit vinum.+
Venna.#
vignoble, in Charta an. 1270. Regesti Inculismensis Camerae Comput. Paris. pag. 34.+
coctum. Capitulare de Villis cap. 34. Vinum, acetum, moratum, vinum coctum, garum, sinapi, etc. Adde c. 62.+
Vidula.#
Violaria apud Joannem Dametum in Hist. Regni Balearici pag. 87.+
Violaceus, nostris violet. Charta an. 1197. apud Ughellum tom. 7. p. 1275. Cappa de xamito violato.#
Violentus, usurpavit Saxo Grammaticus lib. 5. Violensque amplexuum usus extabat.#
Dum omnipotens Deus concessit jugale consortium, et tale permissum dedit ei in omnibus, ut unusquisque cum vira sua nubat juxta consuetudinem anteriorum Christianorum. etc.#
Virago, ceomascula fortis virgo. Julius Firmicus lib. 3. c. 6.+
Virilis, fortis, vel viro honoratus. Vnde Johannes Chrysostomus, mulier virata non facile decipitur. Ita Ugutio. Ecclesiastic. cap. 28. 16.+
Tot latera ambiti livere viredine ferri.#
Virgatis lucent sagulis. Id est, purpureis.+
Virgastra, Virgetum. Vetus Charta, exarata circa ann. 993. apud Ughellum in Archiepiscop. Florentinis tom. 3. pag. 47.+
Lictor,
Vergato, panno, o vestimento divisato di piu colori, pannus virgis quibusdam in longum vel in latum varia serie et colore porrectis distinctus, uti Virgata Gallorum sagula, apud Virgilium lib. 8.+
Servientes ad arma, qui virgas argenteas deauratas deferunt ante Regem, ut est apud Watsium. Matth. Paris an. 1249.+
Vigrino. Ugutio: Virginare, fricare, et facere, quae possunt fieri salva virginitate.#
Vigrinula, ut in voce vigrino: sed in cod. MS. est virgino, uti monuimus.#
Viridis, Pellis varia, de qua in Varius. Bractonus lib. 3. tract. de Corona c. 26. §. 1.+
Viridigarium pro Viridarium, qua voce usus Suetonius.+
virili parte
Virosus. Gloss. Gr. Lat. MS. Fortis, virilis, viriosus. Quae vox postrema deest in edito.+
Viriliter agere, vel viriliter superare. Idem Jo. de Janua.#
genus potionis, Papiae apud Aegyptios scilicet vel Alexandrinos, cujus meminit Gregorius M. lib. 6.+
De mulieribus virlingosis.+
vir deducatur vocabulum ipsum Baro.+
Qui virscaram bannitam pugnando, vel pugnare volendo, temere perturbaverit, tres libras emendabit.#
Vigor, virtus. Alibi: Vim, virtutem. Pactus Legis Salicae tit. 35. §. 5.+
Ideo communem fidelium virtutigenûm observamus charitatem, etc.#
Venenum, Papiae, ex voce virus.#
magna, et parva, seu Ad magnam vim et parvam: formula, quae crebro reperitur in Chartis, quae agunt de feudis vel Castellis reddibilibus, id est, quae vassalli reddere domino superiori tenebantur, seu is vellet ea ingredi cum mediocri comitatu, ad parvam vim: seu cum majori comitatu, ad magnam vim, uti has voces intelligi debere pluribus docuimus in Dissertat. 30. ad Joinvillam pag. 352. 353.#
Visanteus. Vide Byzantius.#
aucupator, auceps, in Gloss. Gr. Lat. Ibid. visco aucupor, viscum, et viscus.#
fortiter, in Gloss MSS. ad Alexandrum Iatrosoph.#
viscosus. Gariopontus lib. 1. c. 6. Hae causae nascuntur de sanguine viscido, id est, amaro. 1. edit. habet inscido.#
Solebat sic coenare quomodo Rex apros gausopatos, opera pistoria, viscocos, pistores.#
Visus.#
visitare tenerentur cum xeniis aut muneribus, quod postmodum in praestationem necessariam abiit, et in Gallia nostra Salutatici nomine innotuit.+
Gouspillon: quae quidem vox Gallica formata a Goupillon, vulpecula, seu cauda vulpeculae, quod ejusmodi tersoria plerumque ex caudis vulpecularum fierent. Fleta lib. 2. cap. 76. §. 9.+
Veue sur quelqu'un. Libertates concessae Barcinonensibus a Petro Rege Aragon. an. 1283. MSS.+
trifolium denotatur, ut autor est Marcellus Empiricus cap. 3. extremo.#
Si enim visus tactus fuerit inoculo, ita ut quasi vitrum remaneat, etc.+
victualia, ex Gallico Victualier, quo nomine censentur pistores et braciatores, in Statuto, quod de pistoribus, braciatoribus et aliis vitellariis inscribitur.#
Vitres, verrieres.+
Verre.+
Vidula, Viella, Instrumentum musicum, nostris Vielle, et Violon dictum.+
Veller. Fleta lib. 2. c. 76. §. 10. Cum vitulus taurinus vituletur, primo mensenon ablectetur. Vide Vitiola.#
Vitularius, ceal Domus vitulorum.#
vitulina, ad scriptionem idonea et parata, Gall. Velin.+
Vituperose, turpiter, lib. 7. c. 15. Vituperosamente, Italis.#
Viere, Gallis. Gloss. Lat. Gr.
Vineratica
de suo. Lex Longob. lib. 2. tit. 52. §. 2.+
Veges.#
Locus pascuae, ab uligo dicitur. Jo. de Janua. Lieu de pasture, in Catholico parvo.#
Hulca, Anglis Hulcte, ex Gr.
proprie est spatium, in quantum utraque extenditur manus, licet Suetonius unum cubitum tantum esse velit.+
Oleo simile. Glossar. Longobard. S. Germani Paris. ex antiquis Glossis.#
Outrepied.+
Vltimo. Ericus Upsaliensis l. 4. Hist. Suecicae p. 121.+
Vltimiore requisitione penitus quiescente, etc.#
haeres. Vide Haeres
Vlulatus, apud Prudentium.#
Vmbellum,
Vmbrata, coronata.#
Vmbrae, animae, simulacrum, imagines somnii. Valerius Flaccus 1. Aragon.+
Bauga.#
de Yepez, in Chronico Ord. S. Bened. to. 5. pag. 435.+
Vncia auri, in mulctis pecuniariis. Lex Wisigoth. lib. 3. tit. 3. §. 3.+
Habeant, qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis, auro, argentoque descriptes, vel uncialibus, ut vulgo ajunt, literis, onera magis exavata, quam codices, etc.+
Vncino. Papias: Vncus, curvus, anchora, uncus, uncinus, diminutivum.+
Oint. Capitulare de Villis cap. 43.+
Agenhine, et Gust. Ubi addendum ex Joanne Britton cap. 3.+
Copiose, vel affluenter, in Glossis MSS. S. Germani Paris. cod. 524.#
de quo, Gallis, D'ou.+
Vndaizare, infantem vel moribundum non omnibus adhibitis Baptismi ceremoniis baptizare, nostris Ondoier, lustrali aqua perfundere.+
An aetatem 21.+
non habens pacem, in Gloss. Saxon. sub Edvv. III. exarato.+
scissura, poenae levioris species apud Anglos, de qua Fleta lib. 1. c. 26. §. 4.#
Vnicors, Concors. Joan. de Janua.#
Pomorum, vas aucupis, Papiae MS. habet Pomporum.#
qui uni tantum nupsit; unde unigamta, pro monogamia. Jo. de Janua.#
Gravanetum.#
contra Vnionitas.+
d'une piece, Gallis. Marcellus Empiricus cap. 15. pag. 108.+
Homousiani.#
Talis intervenit forma conventionis inter Henricum Ducem Lothar. et Ottonem Comitem Gelriae.+
Wrang.#
Nidering.#
quidam; quomodo dicimus Vn.+
Avoürie, et Voürie.+
Qui a bonne voix.+
Vocamen, appellatio, vocatio.+
literae, Evocatoriae, citatoriae. Alexander II. PP. 12.+
Psalmus invitatorius. Ordo Officii in domo S. Benedicti.+
Episcopus. Formula loquendi sat frequens in designandis Episcopis electis; sed nondum consecratis.+
Huesium, quod vide. Leges Henrici I. Regis Angl. c. 12.+
Praeco, in Glossematib. MSS. in Prudentium, in cod. 561. Bibl. S. Germani Paris. qui vocem emittit.#
Vociferarius.+
Ligna textoris, 2. den. voder allium, 2. den.#
Commendatus; vox Germanica, ex Vogt.+
Advocatiae, ex Germ. Voiet, vel Vogt, Advocatus, a Recht, jus, rectum. Charta Ottonis Comitis Palatini et Ducis Bavariae an. 1235. in Metropoli Salisburgensi tom. 1. pag. 164.+
Vicinetum
Vaivoda.#
Volage. Petrus de Cuigneriis tom. 14.+
Gallica lingua, bonum et magnum dicitur, inquit Papias, ex Isidoro lib. 17. Orig. cap. 6. Glossae Lat. Gr. Volemi,
Sciat nos hoc opusculum non tam volentiae, quam obedientiae gratia incoepisse.#
Fahnlehen.#
Rufia.#
Votour, seu Vautour.#
Monubilis.#
volucris. Occurrit in Vita S. Samsonis Episc. Dolens. Vide locum in Venalis.#
denarii, vulgo Vlieghers, in Legibus Opstalbomicis Frisiae cap. 21.+
Male, portemanteau.+
Voluntarius. Vide Tallia ad voluntatem.#
Jovis (stella) benefica, Veneris voluptifica.#
Voluta, Volta, Vota, Fornix, concame ratio, Gall. Voute, quod sursum in fornicis speciem volvatur. Papias: Concameratio, fornix, transvolutio.#
igniti. Purgationis per ferrum candens species, quos qui innocentiam suam jubebantur adstruere, calcare nudis pedibus tenebantur.+
Sanctitatis. Vet. Poenitentialis apud Morinum p. 35.+
Retinuit ad opus suum de eadem terra in villa de Heiden unam vorantam terre, scilicet dimidiam virgatam, quae fuit Gvvarini Palmar, et dimid. virgatam de dominico ejusdem terrae.+
Non epulis, nec potaculis, nec ingratis voratrinis dispensatur.#
Bovaticum Volutio.#
Votum libare. Papias.#
Voyska, exercitus. Ita Joann. Lucius lib. 6. de Reg. Dalmat. c. 1.#
terra firma, respectu paludosae; ex Saxonico et Anglico up, supra, et lan
Volat upua, et non arundo, etc. Forte pro upupa.#
Sulcus, Hecura. Distinguend. Hac???ura.#
Exceptis agris et pratis et silvis, quae ad nos ex toto quod dicunt urbara, vel ad Clericum pertinent etc.#
Circumductio,
aurea, Roma. Petrus Diaconus lib. 4. Chr. Casin. c. 125. de Lothario Imp. Juxta auream urbem pervenit.+
Urchrichiad, i. Edling, qui post Regem habet succedere, prae omnibus, qui sunt in Curia praeter Regem et Reginam, honoratur.+
Vertigo, in Gloss. Arabico Lat.#
Orler. Monasticum Anglic. tom. 3. p. 317. Amictus de aurifrigio-urlatur aurifrigio puro et stricto.#
orla, seu orula, Limbus. Leo est l. 1. c. 57.+
qui urnis aquas ex altis puteis levant, apud Julium Firmicum lib. 3. Matth. cap. 11. lib. 4. cap. 6.+
Urfelit, Juramentum, quod ex carcere dimissus praestat de non ulciscendo. Goldast.#
circumducere. Hincmarus Remensis in Capitul. ad Presbyteros cap. 14.+
Ordalium Vrdel.+
Alchaz.#
pars aratri, quae plicatur, Papiae in MS. Vrnum.#
eyn uhrochs, ut docet Cluverius lib. 3. Germ. antiq. cap. 47.+
Tunc in rectum ad Vndefordum; tunc sursum in usa, ad Wetelingstreet.#
Vser, jouir. Formulae veteres autoris incerti form. 27.+
Huisseria
Dono, et concedo, et solvo, quod quisque homo vel foemina libere vendat vinum suum omni tempore, quo voluerit sine ullo usatico, quod inde nunquam donet alicui homini vel foeminae.+
Vsare
Sint quieti tam ipsi quam homine; eorum - de omnibus misericordiis et amerciamentis, et forisfacturis, - de murtro, et latrocinio, et conceylis, et uslact, et hamsoka, grithbrich, blotvvit, etc.+
Hausen; pisces insanae magnitudinis Bonfinio.+
Vsserius, Vssers. Vide Huisserium.#
Vsualis sermo, apud Sidonium lib. 4. Epist. 11. ubi multa Savato, quae non exscribo. Vide Moneta usualis.#
usuarium, Ususfructus, seu potius jus utendi.+
usufructu, occurrit apud Gregorium M. lib. 2. Epist. 9.#
ususfructus. Vetus Charta in Actis Episcop. Cenoman. p. 187.+
Debitum vero defuncti, quod debetur Judaeis, non usurabit, quamdiu haeres infra aetatem extiterit.#
Vsagium. Vetus Charta apud Perardum in Tabulis Burgundicis pag. 31. Et usuriam silvae, etc.#
Solvendo - illud fodrum antiquum et usurolum, quod solvebat praedicta universitas Imperatori cum ipse intrat Italiam, etc. Forte usitatum.+
usu addiscitur, notis musicis in libris Ecclesiasticis singulis syllabis superpositis, abrogatis ac neglectis lineis et clavibus musicalibus; cujus quidem musicae speciei exemplum descripsit Menardus in Notis ad librum Sacramentorum Gregoriii M. Anonymus Interpres Hugonis Reutlingensis: Post Incarnationem Christi plures Doctores S. Ecclesiae, et specialiter S. Gregorius et Ambrosius, cantum musicalem, quo tam Latini, quam Alemanni, cum caeteris linguarum diversarum nationibus, utuntur in divino officio, in duo volumina librorum, videlicet in Antiphonarium et Graduale collegit, dictavit, et neumavit, seu notavit. Processu tamen remporis quidam Alemanni, et praecipue Canonici Ord. S. Benedicti, qui cantum musicalem non so um ex arte, verum etiam ex usu et consuetudine perfecte et cordetenus didicerant, ipsum, omissis clavibus et lineis, quae in neuma et nota musicali requiruntur, simpliciter in libris eorum notare coeperunt, et sic decantaverunt deinde juniores, et suos discipulossine arte, ex frequenti usu et ex magna consuetudine cantum informare, qui cantus sic per consuetudinem doctus ad diversa pervenit loca.+
Outil. Petrus Damian. lib. 6. Ep. 7. Calcaria, scutica, - et si quae alia equitandi sunt utensilia.#
Vslact
Hutesium
latro extraneus, veniens aliunde de terra aliena, et qui captus fuit in terra ipsius, qui tales habet libertates.+
Vtfangi dicuntur.+
Illi vero, qui in praedicta villa (de Poperinghe) ad banvverc constituti sunt, debent Comiti tantum Vthlandes, Banvverc, et Landvverc, et placitum inde erit Abbatis.+
Hutica.#
Vtilitas, Probitas, animi magnitudo.+
Escapium latronum, Fletae lib. 1. c. 47. §. 14. utleipa, in Legibus Henrici I. Regis Angl. c. 43. eadem notione, a Saxonico u
Coriarius praefert.#
uter. Gloss. Gr. Lat. MS. utricium, utricidium. Editum habet utriciscum.#
Domvus, Arbitrativi, etc.+
Scartio.#
Wita.#
Plebejus,
Volgarizare, in Charta Galeacii Comit. Virtutum an. 1377.#
Vulgo. Epistola S. Remigii ad Chlodovaeum Regem: Quia quod vulgus dicitur, ex fine actus hominis probatur.#
Fulminare: Germani enim V. ut F. pronuntiant, uti supra observatum. Conradus de Fabaria de Casibus S. Galli cap. 16.+
medicus, qui vulnera curat, in Gloss. S. Bened. cap. de Medicina, ubi exponitur
Tamen jam tum vulpionem et impium fuisse.#
et Wulitiva, Wultava, Cicatrix, Vulnus in vultu, seu facie illatum, unde forte vocis etymon.+
Vautour. Gloss. Gr. Lat. MS. Vultor, vultorium. Editum habet vultur.#
Non despexit ut vultuosus, aut contumax.#
Pectoralis et Thoracata, ut observatum a Salmasio ad Vopiscum pag. 440.+
Heraclius - extrahens uxum, caput Patricii Persarum amputavit.+
Cinnabaris, l. uzifur, scilicet minium.#
Theutonicum vocant, in aliquot antiquis Inscript.+
Wagtae, Excubiae, vigiliae; Germanis, Wachte, et Waecke, nostris Guet.+
Wadiare, Wadium, etc. Vide Vadare
Wadriscapium. Vide Waterscapum.#
Vadius.#
Wayeria.#
Wainagium. Vide Gagnagium.#
Guaisdium.#
vvala, caput, et rauba, vestis. Lex Bajvvar. tit. 18. cap. 3.+
VVultvvorf. Lex Bajvvar. tit. 7. cap. 5.+
Falanga.#
Waldana. Vide Gualdana.#
VVald-graf, Comes seu Praefectus silvarum, Forestarius. Autor Panegyrici Berengarii Imp. lib. 2. p. 37.#
Gualdum
mancipium, Aelfrico. Leges Inae Regis c. 34.+
VVallia, Anglo-Saxonibus a vval, Kilian. VValle.+
Inglisheria, de qua nos alibi.+
Walla.#
Pater ejus nobilium nobilissimus Walo est dictus, qui lingua Austrasiorum interpretatur bonus.#
Wanbizius, Wambasarius. Vide Gambasium.#
De simulatis, quod Wancstodal dicunt, editio Heroldi habet Warstodal.+
Vendangiae, Perones seu indumenti genus tibias et pedes operiens.+
Vterque falangae Wangas jungunt ad pralium. Admarginem scriptum, al. Ordines.#
Gagnagium.#
Wanto, Gvvantus, Gantus, etc. Chirotheca, Gallis, Gant.#
Comitatus, seu Hundredus.+
Monstre, vox Angl.+
Libera vvara, Tabularium Abbatiae S. Petri de Burgo in Anglia: Libera vvara est unus redditus, et est talis conditionis, quod si non solvatur suo tempore, duplicatur in crastino, et sic deinceps in dies.#
Gvvarant, assertor, vindex.+
varan, Goldasto: Equus admissarius: Hispanis, Occitanis, et Provincialibus, Guaragnon; Lex Salica tit. 4. S. 2.+
Garda, Custodia, Gall. Garde. Capitulare 3. an. 813. c. 34.+
Wardepeni, Warpeni, Denarii Vicecomiti, vel aliis Castellanis persolvi soliti, ob castrorum wardas seu custodias.+
Cadarfreda.#
wardam cum cornu, de qua actum in voce Cornagium.+
Vardvvite, ut est in Monastico Anglic. tom. 2. pag. 387.+
quasi vere novo victum, vol subactum: Gueret, in Consuet. Pictav. art. 104.+
Wareguangi, Advenae in Gloss. Qui non morantur in loco, seu, qui continuo huc et illuc discurrunt: ex Germanico Waren, et Gang, incessus, gressus, ut quidam volunt.+
Varenna, generaliter est vivarium cuniculorum, seu leporum, quae animalium species vulgo Ferae de vvarenna dicuntur, ut et perdices et phasiani inter aves, quas Francs oiseaux vocat vetus Consuetudo Normanniae cap. 10.+
vvarphus, Ripa, crepido litoris, sinus, aream habens contiguam navibus onerandis et exonerandis idoneam, Anglis vvarfe, in Charta Joannis Abbatis Monasterii S. Augustini Cantuariensis: Piscarias, vias, chimina, vvarphos, vacuos fundos, etc.#
Vargus
vvagaria
vvarengangi
vveregildum
Vargus
Vargus
vvaterscapium
vvaranjo
Garnitus
vvardpeni
vvarenna
vvare, bellum, guerra, et scot, praestatio, conjectum.+
vvartepain
vvarterpain. Consuetudines Arkenses an. 1231.+
Wardevvite
abluta, ex Anglico Vash, lavo, abluo, etc. Henricus de Knygthon anno 1346.+
vvastum, vvastinae. Vide Vastum.#
Vastellus, Gastellus, Panis delicatior, vel placentae species, nostris Gasteau.+
vvatterganck, a Water aqua, et ganc, ductus, iter. Spelmannus a Saxonicis vocabulis, quae idem sonant, deducit.+
vvariscapium, vvadriscapium, vvadiscapum, Aquagium, aquaeductus, ex Saxonico
Erminstreat.#
Waeria. Fleta lib. 4. c. 1. §. 20. Fit etiam disseisina de - bercaria, vaccaria, vvayeria, augmentatione curtis etc. Waeria, lib. 4. c. 20. §. 6.#
Gagnagium.#
Weif, Wayvium. Res derelicta, et quae a nemine repetitur, ut sua. Bromptonus lib. 1. c. 10. §. 10.+
Gazon; Wason, in Consuetud. Hannoniensi cap. 69. et in Consuet. Castell. Insulensis art. 45.+
Wegoranit. Vide Oberos.#
perambulatio, circuitus, a prisco Anglico to vvend, i. meare, atque hoc a Saxonico vertere et convertere.+
Weapon, idem quod telum apud Latinos sonat. Vide Cowell. l. 4. Institut. tit. 18. §. 47.#
hominis, seu capitis aestimatio, voce Gelt, subintellecta, quae pretium sonat: Pretium nativitatis, seu vvera, in Legibus Inae Regis c. 17.+
Weregelt-thef, Fletae lib. 1. c. 47. §. 13.+
Lex vverae; quo loco Lex idem valet quod purgatio.+
Wayf.#
Warescum.#
Guerra.#
Werstarfolda a nuncupant Annales Francor. an. 813.+
In tantum igitur diebus illis religio illa excrevit, ut illi de Cistercio forent omnium Monachorum exercitium, studiosorum speculum, desidum vvestrum.+
Wharvagium. Charta Henrici III. Regis Angl. in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 550.+
Lex Saxonum.#
Wetagium. Vide Wacta
Weyvium. Vide Wayvium
Wervagium.#
Wassum
Burchardum Mangepheldium, qui vixit sub Ottone IV. Imperatore Duce Saxoniae Brunswicensi, Comiteque Pictaviensi; sic autem appellatum, quasi jus municipale, in Vocabulario Juris Saxonici, VVeichbild, etc.+
libera per garathinx. Est autem garathinx, donum, eidem Scriptori.+
VVeregildum
Guidaticum
Guifa, Guiffa, Signum, quod praedio, possessioni, velaedi, cujus possessionem quis adit, vel quam autoritate judicis sibi vendicat, apponit.+
Werhades.#
Wiltban, Vox Germanica, quasi bannum seu jurisdictio in silva: Wild enim silvam sonat. Brouvero lib. 16. Annal. Trevir. p. 905.+
Librae et solidi Willelmenses, in Charta Gaufredi Episcopi Aptensis anno 1146. apud Sammarthanos.#
Guerpire.#
Wildbann.#
Si mediocris fuerit, quem Wilz vocant, etc.#
Guimpla
Guidaticum
Winchel angulus, et Zuyl columna, quasi columna angularis.#
Guidaticum
VViderboran
Guischardus.#
carrucatus terrae.+
Amerciamentum: vox Saxon.
Lex Danorum.#
Justice of peace pag. 145.+
Utlagae Dei etiam dicuntur.+
bladorum domini curam habet.+
Guerpire.#
VVelavvorf.#
Tegumenta manuum, quae Galli Vuncos vocant. Sed legendum indubie VVantos. Vide in hac voce
silvae custos, Forestarius.+
Gavelkinde p. 190.+
Marahuvorfin.#
Thegne, Secularis Thanus, vox Anglo Saxonica, ex
Vnlauch. Prima Statuta Roberti I. Regis Scotiae c. 17. §. 1.+
§. 5. dici poterit, quasi derelictum, ut si quid navis levandae causa a nave projectum fuerit ab aliquo, sine animo retinendi, vel repetendi. Id proprie dici poterit Wreckum, cum res projecta habita sit pro derelicta. - Item magis proprie dici poterit Wreckum, si navis frangatur, et de qua nullus vivus evaserit, et maxime si dominus rerum submersus fuerit.+
Immergatur manus post lapidem vel examen usque ad Wriste.#
Vas vinarium - quod s cundum idioma Galliensium Wuiugin vocatur.#
Caput Lupinum.#
Walavvorf
Wieket, Gallis Guichet.+
Wayf.#
X. duplex denos numero tibi dat retinendos.+
Insabatati.#
Examitum
Sanctus. Commodianus Instr. 35. Xanta Dei lex est quae mortnos vivere docet.#
Xerampelinus, ex Gr. inter coccinum et muricem medius, Scholiastae Juvenalis Sat. 6. quasi vitis siccae, ut est apud Scaligerum Exercit. 325. in Cardanum.+
Xeromyrrham post Sabbatum
Quaedam vehebant corpori,
Quas allocutus Angelus,
Vivum, sepulchro non tegi.+
Hyndenus.#
Subtaneum.#
Argolicus centum quinquaginta facitque character.#
Oeconomus. Vitae Abbatum S. Albani: In Ecclesia illa Rex Offavices agens Yconomi et Custodis specialis, etc.+
Hegumenus
Hyperperum.#
Ypogavus, navis Navis, in qua equos vehere solitum est.+
Hypocisma.#
De pagano cursu, quem Yrias nominant, scissis pannis, vel calceis.#
Hybernagium.#
Ultima Z. canens finem bis mille tenebit.#
Zava, Lorica. Gloss. Arabico-Lat. Lorica, zaba.+
Zaberna, ubi vestes ponuntur, aut quodlibet aliud; Zaberna, arca, vel armariolum.+
Canamella
Diacones, ut Zabolus, pro Diabolus. Commodianus Instr. 68.+
Zavalmetina
Zafferano, vel Zaffaran, nostris Saffran. Sanutus lib. 2. part. 2. cap. 6.+
aestus, unde forte pro incendio vox usurpata: aliis est turbo, procella, agitatio maris.+
Zavalmetina
Zambelotto, Gall. Camelot.+
Tzanga
quaedam aestuatio ad modum ovi, vel major vel minor, quae tam in parte interiori quam exteriori nascitur in garectis.+
Alienatus, in Glossis MSS.#
Zatoüin, Pannus sericus razus, vulgo hodie Satin, Satteyn, in Inventario Ecclesiae Eboracensis an. 1530. in Monastico Angl. tom. 3. pag. 177.+
Sunt et alii judices, et ossiciales inter Judaeos videlicet et Saracenos.+
Zalmetina,???almedina, etc.+
pellis. Vide Sabelum.#
forestariis, in charta Henrici VII. Imp. anno 1310. et in Constitutione Caroli IV. Imp. anno 1358.+
Chelandium.#
In omni zelga jornale unum arare, et 3. dies a secare, et 3. a madere.#
le boüillon, id est, jusculum dicimus.+
Cendalum.#
terra, in Bullario Casinensi tom. 2. Constit. 52. 73.+
Impetigines, Ferae, quae etiam Lichenes appellantur.+
Omnes naves ibi sant albae sicut nix, zesso depictae.#
diaeta, coenaculum.+
vellus. Vetus Epitaphium Mediolani, apud Puccinellum pag. 106.+
zianus. Vide Zius.#
Zipina. Suidas venabulum, in vett. Glossis Missile, dicitur in Nov. Justiniani 85.+
Parva musca, i. culex: unde zinzalarium, conopeum ad eas arcendas. Ugutio.#
proprium pardorum, Ugutioni.#
Ziopius, voces, quae occurrunt in Gloss. Arabico Lat.#
Zibynnus.#
Fogaccia. Pelagius libello 4. n. 59.+
Zio, Italis. Notitia Judicati in Tabulario Casauriensi: Et cum ipso Ildegario zio nostro, qui erat Advocatus istius Petri.+
Gigerium, quo nomine Latini appellant gallinatum intestina, et quae cum iis coquuntur: Galli, Zizier. Apitius lib. 5. de Reculinaria c. 3.+
Zizifa.#
anima, ex Zoam in ultimis temporibus suam salvare cupiendo, etc.#
pellis. Vide Sabulum.#
Zocco. Innocentius III. lib. 13. Epist. 95.+
Zoie, in Statut. Mediolanensibus part. 2. cap. 110. idem quod jocale
Soma.#
Canamella
zocco. Charta Edvv. III.+
Zuppa, Jupa, Juppa, dicitur hodie apud Croatos et Dalmatas, regio aliqua habitata, vel ejusdem regionis homines congregati.+
Juppe. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 8.+
Quicunque acceperit alicui cappam, Zurame, pellem aut aliquam vestem, etc.#
zurba, cespes, terra avulsa, in Gloss. Latino-Theothisco.+