in suo itinerario reliquit. Vixit Petrarchae tempore in Italia quidam, qui aegrotanti equo quem amabat, aureum pulvinar, ac sericum cubile substravit; Cumque ipse interim podagra vinctus atque immobilis medicorum legibus regeretur, nihilominus tamen, aut servorum vectus manibus, aut equo altero vix iniectus, et suos medicos secum ducens, equum aegrum suum bis terque quottidie visit. bat, illi, suspirans atque anxius assidebat, illum leiter manu tractans, blando murmure solabatur. Lib. 4. Navig. c. 11. Tradit denique Ludovicus Romnaus, Narsingae Regis potentissimi equum tanti pretii esse credi, propter incredibilem margaritarum quibus oneratus est copiam, quanti est quaepiam ex nostris urbibus. In tanto apud plaeasque gentes aestimio equus habetur, ut pluribus Aldrovandus ostendit. Caerterum, Nomen. ut ad Nomen ipsum accedamus, varia tam apud Graecos, quam apud Latinos fortitus est. Graecis dicitur i)/ppos, pw=los, quod de pullo proprie sumendum est; a)lla Caribus, unde Allabando cuidam nomen; ka/lpis2 Hesychio et Varino, quod tamen equogradario duntaxat competere videtur; da/mnos Liguribus, i(/kkos et Ethymologo, kaba/llos et kaba/llis2, o( u)po\ ka/phs2 a)lis2 e)sqi/wn, quod ex praesepi abunde comedat; quo tamen vocabulo e)rga/ths2 i(/ppos, seu operarius equus tantum venit, ut apud Latinos vilitatis significationem habet; i(/nnos hinnus, et gi/nnos, quorum illud equum qui equum habet patrem matrem asinam: hoc matrem equam, patrem mulum, significat: ab Aristotele tamen, pro pumilo equo, ut et Suida, cui i(/nnoi, oi( ko/loboi tw=n i(/ppwn, sumitur; ke/lhs2 non simpliciter equus est, sed qui ab uno sessore agitatur, Varino a)ceuktos et a)/cuc. Aristophanis interpres equum generosum intelligit; alii sellarem, sellatium, et nudum interpretantur, quidam, sed male, desultorium. xrus1a/mpuc epitheton potius est quam synonimum. Siquidem sie dicitur, quod a)/mpuc, teste Eustathio, dicatur s3eira\ kata/xrus1os ta\s2 peri\ to\ me/twpon tri/xas2 tw=n i(/ppwn s1unde/ks1a: id est, catena seu funiculus auratus, quo comae in equorum frontibus sparsae colligantur, A Latinis vocatur Equus, seu ab aequalitate, quod pares antiquitus iugebantur; seu quod quando quadrigae iungebantur, aequabantur, paresque forma Isidor. Orig l. 12. c. 43. et cursu iungebantur, ut Isidoro placet; Eniochus, apud Firmicum, ut Scaliger notat; Canterius, seu quasi carenterius, quod castratus sit et seminequod careat Varroni visum; seu quod ipsi cauterium inustum sit. Ab aliis tamen pro viliore sumitur. Veredus est equus viatorius, qui neque rhedam neque cisium trahit, vice rhedae tamen est, ut Turnebus voluit. Isidorus tamen et Festus rhedarium esse vult, Procopius cursus publici. Mannus, parvus equus dicitur Acroni et Porphyrio apud Horatium, quod mansuetudine manuum ductus familiarius sequatur, solutos tollutares cognominat Seneca. Dicuntur et Burodones, Burichi, burdi, buridi, et burici apud Vegetium, forte u)po\ tw=n fo/rtwn ab oneribus, ut Geserus reliquit. Strabo Gygenios appellat. Musimones forte dicentur, quod iisdem ex locis habenatur. Et tantum Partes Equi. de Nominibus. Equum Describere, utpote animal omnibus notissimum, non est opus. Itaque de partibus tatum agemus, et vocabula quae apud auctores occurrunt, explicabimus. Ungulae o(/plai Graecis, quasi a(/plai, quod nec bifidae nec multifidae sint. Chelidon, seu hirundo, est un ularum concavitas a nido hirundinis dicta. Batrachos sive Rana, est ea pars quae clavis solearum saepe male adactis laeditur; seu teneritas offium referens formam ungulae, quam nutrit etiam, eiusque radices inse continet. Barbari Tuellum vocant, Germani einen Kern, nucleum, Siungulae pleniores fuerint carnosaeque citra o???vitatem, Xenophon teste Caelio, xamh/las2 vocat. Com~issuram ungulae cum pede, seu ungulae exortum, Graeci fa/nhn, Hippocrates tou= o(/nuxos a(rmoni/an dicit. kun/es2 Hesychio et Varino sunt ungularum pars; alii vicinam iis esse volunt, ideoque ku/noplon vocati. Gesnerus putat a Russio appellari Falcem. Dicit enim (inquit) locum esse dilicatum et nervosum, parumque carnosum, quod forsan erit mes1oku/nion. Talos nulli solidipedum esse scribit Aristoteles, Asino Indico excepto. Suf frago, id est in posterioribus pedibus quadrupedum, quod in prioribus genu, vel est nodus aut articulus sub crure quo pedis versura constat, tibiaeque ita nanectitur pes, ut verti possit. Barbari garrectum nominant. Basis sunt ossa quaedam sub tibiis Vegetio, Calcaneos forte inteilligit. pero/nh est os tibiae, quod radius vocatur. Cirri et subcirri, equorum sunt ornamenta. Crura equi Vegetius vocat gambas quasi campas: Hippiatri Graeci braxi/onas2 et xe/lh vocare videntur. Vegetius etiam Latine brachiola in equis dixit. Coxendices maximas et validissimas habet, iisque ut plurimum valet. Inde fieri putat Ambrosius Nolanus, quod sessorem ephippiumve iuxta humeros amet, contra ac asini et muli. *e)/dra Xenophonti est dorsi ea pars qua insidetur. ko/kkuga vocant veterinarii partem quandam inter armos, seu e)n s1unwmi/a| interscalpio: Absyrtus ko/kkon appellat. Hinc Aetogenes equi, quod genitivam quandam notam e)n toi=s2 w)/meis2 kai\ tw= ko/kkw| habeant. Gefnero vero, Coccyx, est pars in medio dorso, iuxta spinam eminens. Armus idem quod humerus. Dorsum Garresum barbari vocant. Mammas, tam mares in hoc genere, quam feminae habent; et feminae quidemones binas inter femora, mares, illi tantum, qui matri similes prodiere, ut Aristoteles testatur. Caudam habet bovillae contrariam, tenorem videlicet brevem, quem Plinius causem appellat, pilos prolixos. Illam Vegetius muscerium, a muscarii flabelli smilitudine; hos Plinius setas, et longiones quibus muscas abigunt Plutarch. de sollert. animal. et in Sertotio. Graeci s1o/bas2 vocant. Duriores sunt in equis quam equabus, quod harum caudae urina madefactae, setas invalidas habeant. Quae de Sertorio setas vellere iubente dicuntur apud Plutarchum vide. Qui ex collo dependent crines, luba Latinis, Xenophonti xai/th, Aristoteli lofi/a, seu crista, dicuntur: qui a vertice iuxta oculos et tempora propendent, capronas Latini, Prot tocomium, Vegetius, proko/mion Xenophontes dixit. Palpebra inferior pilis caret: ideo reprehensus pictor, (Apelles is Ephesius an Nico~, Micon, vel Polygnostus fuerit, ambiguum) quod eos addidisset. Soli praeter hominem canescere, praeter Aristotelem, Plinius prodidit, quod os in quo cerebrum, tenuius quam cetera pro magnitudine habeat, sed falso. Nam et canes canescunt, sub ephippiis etiam in Cicatrice semper albi proveniunt. seu quod cum ea pars sit debilis, nutrimentum non ut antea digeritur, sed quodammodo corrupitur, ut Aristoteli placuit; seu aliam ob causam. Unicolores tamen evadunt, si hordeum tostum et in pulverem redactum, quod vim discutiendi, detergendique obtinet, insperseris. De Coloribus in Differentiis agemus. Dentes utraque oris parte habere continuos, tradit Plinius et Aristoreles inter a)nepa/llakta recenset. Habet autem praeter agnatos qui lupini et silvestres aliis et proxima maxillae parte, pullis praesertim adnascuntur, (ento\s2 ta=n pros1fuw=n) quadraginta. Ante ceteros, dentes parvi, magnitudine fabae, in cibo capiendo impediunt, unde iumentum strigosius evadit. Aristoreles maribus quam feminis plures esse notavit. Eos por aetatis ratione equus mutat, ut at alia veterina. Anteriores qui prius mutantur, Graece e)mprosqi/ous2 et to/meis2 vocant, quasi sectores, aut incisores, Latini medios, Vegetius lactenres, Plinius forte pullinos. Suntautem numero duodecem, sex nempe in superiore, totidem in inferiore maxilla. Arist. H. A. l. 6. c. 22. Xenophon gnw/mines2, ut et alii Graeci nominarunt, quasi aetatis in dices. Equus enim triginta mensium, primum dentes medios dicitur amittere, duos superiores, totidem inferiores. Incipientes quartum agere annum, itidem eiciunt et totidem, proximos eorum quos amiserunt, et incipiunt nasci quos vocant Columellares. Quinto anno, incipiunt iterum eodem modo amittere binos, quos caninos habent, tum renacentes eis sexto anno impleri. Septimo omnes habere solent renatos et completos, ut Varro, exposuit. A complemento, in quit Absyrtus, cum reliquum trimatum agunt, dens umpitur et rotundatur, et in triangularem figuram exit, quo tempore praecipue defluxio in ora equorum decumbit. Fiunt nonnumquam a septimo anno prominuli, quos propeptwko/tas2 Absyrtus, Varro brochos vocavit. Columella quoque et Palladius, septimo anno omnes expleri aequaliter, asserunt, et ex eo cavatos gerere, postea vero quot annorum sit comprehendi non posse: decimo tamen anno, tempora cavari, et supercilia canescere, et dentes prominere. Duodecimo anno nigredinem in medio dentium apparere, Vegetius adiecit: at Aristoteles et Vatro, nitescere in senecta scribunt. Plinius rubescere legit. Ab hac dentium varietate sunt et aliquot equorum cognomina; lisqognw/mwn Hesychio et Varino dicitur, qui nullm ex dentibus reliquum aetatis habet indicium, qui probatognw/mwn et a)gnw/mwn dicitur. *a)/bolos et a)bilh/twr qui eos dentes non amisit. beutero/bolos qui secundum eos dentes proicit. prwtobo/los, qui primum. Petrus Crescentiensis praeter indices istos, habere scaliones et molares, ait: fierique posse, ut nonnulli plures habeant; sed tunc dentes esse duplices. Dentibusautem ad senectutem frimis utitur, quam vis durissmis cibis vescatur, quod a calidis abst ineat, si Cardano credendum. gna/sqos et in homine maxillam denotat, dicitur tamen de equis potissimum. Eandem vel faltem proximam partem ya/lion Hippiatri appellare videntur. Maximae illis maxillae, et a maxinmis moventur musculis, quia proni erantsumpturi cibum. In Corde os aliquando reperiri, praeter Aristotelem, Plin. H. N. l. 8. c. 42. Plinius prodidit. Fel quidam Aristor. H. A. l. 2. c. 15. habere dicunt, habere, superius citati et cum iis Absyrtus negant. Hic tamen Plin. H. N. l. 11. c. 37. de fellis vesica in hepate intelligendus est, quam non habere ait; sed quendam inhaerere soultiorem nervulum, in quem se genus hoc humoris insinuet. Ruinus vero, qui Anatomen equi edidit, istiusmodi bilis receptaculum, a dextris hepatis esse ait, in ipsa cavitate, plurimisque in ipsius visceris substantiam, ramulis inseri, atque adeo facillime ab omni bilioso onere iecur exonerare; deponere vero etiam in duodenum intestinum: additque etiam, naturam in hoc animante, folliculo, ut in homine, et aliis animantibus, recludi bilem noluisse, quod cum animum habeat semper in patinis, voracitatique modum nullum, ventrem quoque exonerare multo quam alia cogatur frequentius, ideoque bilis stimulus semper in promptu adesse debaet. In figura hoc observandum tradit Aristoteles, quod pulli paulo submissiores suis parentibus sint, atque adulti caput attingere non posint, quod novelli facile faciunt. Theophrast. de animal. invident. Proditur iis innasci amoris veneficium, hippomanes appellatum, in fronte, caricae magnitudine, colore nigro, quod statim edito partu devorat feta, aut partum ad ubera non Plin. H. N. l. 8. c. 42. et l. 24. c. 11. admittit. Id apud Aristotelem, Plinium, Theocriti scholiasten, et alios invenies. Est et alterum quod ex genitali Arist. Hist. An. l. 6. c. 19 equae manat, cuius et Aristoteles cum de immoderata equarum libidine agit meminit. Plinius, qui hoc equarum virus a coitu vocat, tantas habere vires, ait, in venesiciis, ut affusum aeris misturae, in effigiem equae Olympiae, admotos mares equos ad rabiem coitus egerit, quod etiam apud Pausaniam et Aelian. H. A. l. 3. c. 17. et 14. c. 18. Aelianum invenies. Aelinaus confundit cum hippomane pulium seu pullium, quod Aristoteli est pw/lion. Plinio, teste Hermolao Barbaro, polea, estque illud quod equa prius emittit quam pullum. Plinius eo nomine alicubi pulli asinini fimum. quem primum edidit, intelligit. Locum si spectes, ubique fere locorum hoc animal invenitur. Paludibus et riguis gaudet, gaudet et ipsa planicie: nec montes, modo rigui sint, Columella R. R. lib. 6. c. 27. aspernatur. Quin Columella, equorum gregibus, in quit, spatiosa et palustria, nec non montana pascua eligenda sunt; rigua, nec unquam siccanea, vacuave magis quam stirpibus impedita, frequenter mollibus potius quam proceris herbis abundantia. Locum pascendis idoneum i(ppofo/rbion vocant. Pompicus et bellator stabulo continetur. Id equile alii, Varro Equarium, Grapaldus proprie praesepe dixit. Craecis i(ppw\n, i(ppo)stas1is2, stasqmo\s2, fa/tnh, ut Pollux annotavit. Hesychius et Varinus apud Lacones i(ppa/khn dici tradunt. Lignum ad quod capistris alligantur, vacerra nominatur. Plura de loco in Differentiis vide. Quantum ad Cibum, frugibus victitare, ideo inter spientissima animalia censeri inquit Plinius. Inter has praecipua sunt, Hordeum, quod minus quam avena vel triticum inflat; et tum equus a)kosth/s1ai dicitur; quod hordeum Nicandro acoste vocetur; Avena, cuius usus apud nos suetus. Triticum, quod tamen Serapio reprehendit; Panis denique, qui in Anglia et alibi ex fabis et Pisis in hunc usum conficitur. Victitant tamen frequentius gramine et aliis propriumque hoc equorum alimentum. Melilotus ideo in Italia Trifolium Caballinum dicitur. Medicam herbam, quae in Media crescit, praecipue equos nutrire, àpud Strabonem habemus. Prima falx, teste Aristotele, vitio datur, et cum fetida aqua rigatur, incommoda est. Quater autem recte, interdum sexies demetitur per annum, ut Columella prodit. Ad maciem equorum nulla res tantum Plin. H. N. l. 13. c. 24. quantum illa prodest. De Cytiso haec Plinius. Datur animalibus post biduum semper, hieme vero quod inaruit, madidum. Satiant equos denae librae, pauciores, minora animalia. Multis in locis vicia manipulatim collecta apponitur. Damasei ervilia et ervum, ut Bellonius prodidit. Necessitas ut et alia apponerentur, coegit. Equi Caesaris a Scipionis exercitu Hirtius de bello Africano. in Africa obsessi, referente Hirito, alga e littore collecta, et aqua dulci elota nutriebantur. Pompeiani ad Dyrrhachium obsessi, foliis ex arboribus strictis, et arundinum radicibus. In regno Senegae, ob aridam tellurem, phaseolorum laceramentis et milio utuntur. Thraces, qui ad Strymona amnemhabitabant, tribuli foliis. Parthi Hippace herba. Tartari arborum ramis et corticibus, herbarumque radicibus, ungulis e terra excussis. In provincia Aden piscibus, quorum ibi ingens copia, ut apud Paulum Venetum legimus. Iidem Scalig. Ex. 206. 5. siccati in Gloconda provincia Persiae apponuntur: quod et de Gedrosiis, Aelian. H. A l. 14. c. 25. Celtis, Macedonibus, Lydis, Paeonibus qui Prasia dem paludem habitant, Aelianus et Herodotus prodidere. Arabes camelino lacte bis de die nutriunt. Vere tantum teneris herbis pasci sinunt. Potum amant aquam, seu turbidam, ut Aristoteles voluit; seu limpidam ac frigidam, perennem ac profluentem, ut Vegetius: seu leniter fluentem et parum turbidam, ut Crescentiensis; seu palustres, ut Baccius. Sunt qui vinum praebuere, cum anmosos vellent. Sed et sanis, verum macilentis, Columella propinat. Cerevisiam quoque et olim prabitam, ex Varino colligi potest, cui bo/rtaxos est avena, et secundum alios frumentacea Aetas. equorum potio. Aetatem si attendamus. Plin. H. N. l. 4. c. 42. In huiusce animalis genere aetas longior maribus: legimus sane equum ad usque septuaginta annos vixisse. Iam illud non venit in ambiguum, quod in annum tertium et tricesimum generet, utpote qui etiam post vicesimam mittatur ad sobolem reparandam. Notatum etiam advertimus, Opuntem nomine equum ad gregariam venerem durasse annis quadraginta. Annositatis proditum a veteribus indicium, si contracta armorum pellis lente explicetur; in iuvenibus ad suum statim locum redit. Sunt qui ex iucturis caudae iudicent, ubi ex dentibus non amplius dignoscitur. Quinquiennio equas finem crescendi capere; mares, anno addito, a Plinio habemus. Addit Aristoteles, post, annis sequentibus totidem crescere in corpulentiam, et ad viginti usque annos pergere proficiendo: verum celerius feminas Generatio. Aristot. H. A. l. 6. c. 12. quam mares perfici. Salacissimum omnium animalium equum esse, Aristoteles prodidit. Hinc i(ppo/binos, i(ppopn/rinos, i(ppera/sths2 et i)/pperos, ille inter homines dicitur, qui plus aequo veneri addictus est; et i(ppomanei=n ille, qui more equini generis, furiis ad eandem agitur. Famosior tamen equarum quam equorum falacitas. Ideo Poetae Cupidinem inter equarum armenta natum fingunt: mulieresque libidine prurientes caballae, meretrices vero pp=loi dicuntur. Has societate coniunctas, olsa ctu mares dingnoscunt, etsi paucis admodum diebus una fuerint: quod si feminae diversae permisceantur, mares alienas morsu expellunt, suasque singuli serorsim habentes, pascuntur. Garvitas coitum Aristot. l. 4. de gener. animal. c. 5. pati apud Aristotelem legimus: Absyrtus negat. An sint homine salaciores, Gryllus apud Plutarchum in dubium vocat, quod capros, porcas, equas, iniverint viri, et feminae insano bestiarum amore exarserint: ad coitum vero nullum a bestia sollicitatum. Fuit tamen Athenis locus qui diceretur ad equum et pellam, quod quidam Codridarum Hippomanes nomne, qui et postremus imperavit, filiam in loco quodam cum equo fruibundo inculsit, quod clandestino concubitu virginitatem laesisset, et equus puellae vim intulit. Aristot. H. A. l. 5. c. 14. et l. 6. c. 21. De Aetate coitui apta diversa produntur. Coire in cipere bimum, tam marem quam feminam, prodidit Aristoteles. Sed hoc in paucis fieri, et pullos imbecilliores esse: ut plurimum trimatu seu tricesimo mense incipere, et proficere subinde ad prolis praestantiam in vicesmum usque annum; digne procreare posse, cum dentribus mittendis cessavere: sed idoneum maxime tempus cum annum et sex menses complevere: iuniorum, aliquando pabuli bonitate Plin. H. N. l. 10. c. 63. et copia contingere. Plinius vero equas post tertium annum aut post unum ab enixu utiliter admitti putari ait, cogique invitas: domitas autem sexaginta diebus equire, antequam gregales dici. In Hispaniola, si Petro Martyri credimus, decimo postquam natae sunt mense concipiunt, et geminos saepe unico partu Columella R. R. l. ???. c. 28. excludunt. Columellae equa bima recte concipere potest; equus mas non trimo minor. Illa post decennium inutilis, quod ex annosa iners proles prodeat. Sic ad vicesimum durat. Anatolius vult, ut admissarius (sic latinis vocatur, qui ad prolemdiligenter servatur, Graecis o)xei=on, o)xeuth\s2, a)naba/ths2, kh/lwn Hippiatricis, ut opua ipsum o)/xeia, et Proriga ille qui admittit) sit quinquennis, decimum quartum vero ingressus annum, ut conquiescat. Prurire agnosces, cum sese colligere, caudam frequentius iactare, humorem e genitalibus geniturae similem emittere, pluries etiam mingere, videris. Mos aliquando uno, aliquando duobus tribusve, aliquando pulribus diebus implet. Equa intermisso tempore, et melius quarto aut quinto anno interposito procreat. Omnino si nihil plus detur, unum tamen interponere annum, et quasi novale facere necesse est. Feturae initium ab aequinoctio verno ad solstitium, locia calidis mense Aprili, frigidioribus Maio. Sic, quia mense duodecimo partum edit, circa herbescentem et temperatissimam anni constitutionem pariet. Elei finibus suis eductas iniri facibant, quod sexcentis experimentis cognitum haberent, mirae felicitatis prolem sic provenire. Mares maturtinum tempus appetunt, feminae post meridiem blandiuntur. Dantur et falacitatis irritamenta. Absyrtus, ustam cervi caudam cum vino terere, et genitalia illinire iubet. Alii cicer exhibent; nonnulli urticam ori indunt; pulverem testiculorum equi in potu exhibent; detersa feminae spongia loca naribus admovent: scilla cum aqua ad mellis crassitudinem contrita, naturam equarum cum menses ferunt, tangunt: urtica vulvam perfricant: quidam denique fimo gallinaceo cum Terebinthina trito, partes oblinunt. Lybicae et Mysiae equae, tibiae cantu excitantur, et gravidae fiunt, ut apud Aelian. H. A. l. 12. c. 44 Aelianum legimus. Genus tibiae Hippophorbum Pollux vocat: materia, laurus detracto cortice. Non omnes tamen concipiunt; nec omnes postquam concepere, edunt. Cuius rei indicium aiunt, quod fetus circum renes alia quaedam, specie propemodum renum, ita continet, ut rescissus, quatuor renes habere videatur. Si, quot equae uni equo sufficiant quaeras, Columella R. R. l. 6. c. 27. Columella, nec minus quam quindecem, nec rursus plures quam viginti, unum implere debere inquit. Aristoteles tricenas feminas et paulo plures singulis maribus tribuit. Palladius aestimatis unius cuiusque admissarii viribus, pauca vel numerosa coniugia submitti consulit: iuveni equo et viribus et forma constanti, duodecem vel quindecem adscribit. Concepisse comperies, secundum Aristotelem, cum menses cessarunt; secundum Absyrtum, si marem respuat; secundum Plinium, quod colorem illico rubriore pilo, aut quocumque pleniore mutent. Marem edituram aiunt, si tertio ante plenilunium die admittatur; si tertio post, feminam. Illum seminatum colligunt, si dextra admissarius desiluerit; hanc, si sinistra. Iusta equa in Pharsalia dicebatur, quae semper similem equo cui coniuncta erat, produxit. Vento Columella l. c. Varro R. R. l. 2. Plin. H. N. l. 8. c. 42. Solin. Polyhist. c. 36. August. de Civit. Dei l. 21. c. 5. in Lusitania concipere, Columellae, Varroni, Plinio, Solino, Alberto, Avicennae visum; in Cappadocia idem fieri Augustinus prodidit; at Iustinus in fabulis id recenset, Aristoteles fieri posse negat. Circa praegnantem quaenam facienda sint, Oeconomi docebunt. Abortiunt si fumigantis lucernae odorem persenserint, vel cum praegnantibus asini coiverint. Annum, secundum plaerosque, uterum ferunt, secundum Absyrtum, undecem menses et decem dies. Uteri durities in causa, si Aristotelem sequimur. Facillime omnium quadrupedum partus edunt, et quidem erectae. Eumelus auctor est, cum tardius pullitium enititur, continuo parituram, si comprehensas leniter nares constrinxeris. Pariunt magna ex parte singulos, aliquando gemellos. Vacat admodum a purgamentis in partu, minimumque emittit sanguinis profluvium, pro corporis magnitudine. Cum peperit, statim secundinas devorat, illudque fronti annatum hippomanes. Visum prodiisse et hermaphroditos. Plin. H. N. l. 11. c. 47. Nero tales equas ex agro Treverico, carpento suo subiuges ostentabat, ceu plane visenda res esset, principem terrarum insidere portentis. De Cardan. de rer. var. l. 7. c. 33. androgyno Princivalli Vicecomitis ita Cardanus. Unum habebat tantum testem proprio loco, cum mammis tumidis, ut equae habent. Inde vulvam proprio loco, et ex vulva penis emittebatur, non maior palmo cum Vox. eum exsereret. Vocem equi cum exprimere. Graeci volunt, xremeti/cein, et o)pexremeti/zein, fruma/ttesqai, vel potius frua/ttesqai, ut Ammonius monet, dicunt; Latini fremere et hinnire. Vox ipsa, xremetis1mo\s2, bra/xalos, mimi/gmos vocatur. De eius mutatione ita Aristoteles. Equorum etiam voces, differre palam est. Feminae enim simul ac natae sunt, vocem exiguam mittunt ac tenuem: Mares exiguam quidem et ipsi, sed pleniorem tamen et graviorem quam feminae et indies maiorem reddunt. Bimus cum est, atque inire incipit, vocem magnam gravemque mas mittit: femina maiorem quam ante et clariorem, usque ad vigesimum aetatis annum, magna ex parte: sed ab hoc tempore imbecilliorem tam mares quam feminae reddunt. Qui numquam in aliorum equorum turba hinnit, hunc mutum Motus. esse scribit Mizaldus. Cum incedunt, sonitum edunt, pedibus terram pulsantes. Inde Latinis sonipedes, Homero u(yh/xees2, quasi altisoni dicuntur. Cardan. de Var. Rer. l. 13. c. 3. Quoniam poplites non adeo flectere possunt, ascendendo magis fatigantur, et lapsi, maiore cum impetu ruunt: descendendo, quod quatuor habeant crura, magis contra pondus obnituntur. Agilitatem et epitheta quae apud auctores occurrunt, et exempla testantur. Homero w)ku/podes2, a)ers1i/podes2, a)ello/podes2, taxu/podes2, e)lafro/podes2 etc. vocantur. Oppianus, tantae Iberos, scripsit esse celcritatis, ut solae cum eis Aquilae, aut Circi accipitres comparari possint. Persei Pegasus alatus fingitur. Sarmatas longinqua facturos itinera, etiam si nihil offerrent pabuli, per centena et quinquaginta milliaria insedisse, non nemo prodidit. In Arabia, si Vartomanno credimus, citatissimo cursu diem ac noctem integram numquam cessant. In Alanico bello captum a Probo Principe memorant, qui unius diei spatio centum obiret milliaria, vel in decimum haud interpellato labore. Ceterum an equi equabus, aut vice versa velociores sint, disquiritur. Homerus equabus Pheretiadis palmam tribuit. Menelai Aetha pernicissima Horat. l. 2. Car. od. 16. erat. Horatius quoque equum quam equam quadrigis aptiorem dicere maluit. Equas inter currendum urinam emittere Plinius dixit. Crauxidae equa octava Olympiade omnes vicit desultorios. Hecratitis Thessali Plin. H. N. l. 15. c. 21. (Echecratidem Plinius vocat) praegnantem equam Olympia vicisse invenimus. At Oppianus maresad venationis usum praestare tradit; feminas minus celeres ad longos per nemora decursus. Quid equus admissus Aldrov. P. 40. Ciceroni sit, in Aldrovando vide. Imminuitur, imo deperditur celeritas, si otio domi marcescat. Quamobrem Antigonus Rex cum suo equitatu obsessus, cum exercere equos propter loci angustiam non posset, eorum capita loco substrinxit altius, quam ut prioribus pedibus terram possent attingere: deinde cogebat ipsum equitatum posterioribus exsultare ac calces emittere; qui motus non minus sudorem excitabat, quam si terrae spatium decurrissent. Ex putrescentium medullis evolare vespas, Natura. notissimum. Naturam si spectes, forba/des2 quoque sunt, seu a)gelai=oi: bibunt sorbendo, et os profundius aquae immergunt, quod audaciae inscribitur: animum et os semper in patinis habent, et facilius sitim quam famem tolerant: equae crebrius mingunt, et per menses purgantur: plus excrementi sicci quam humidi, quod siccis magis vescantur, egerunt: Spumant si cursu defatigentur, cuius causam Galen. in Aphoris. s. 2. 45. Galenus exacte prodidit; somniant de iis quibus assuevere: dormiunt plaerumque stantes, canterii magis, qui quod castrati sint, somniculosiores videntur. Cum irascuntur, canum modo dentes denudant mordentque: blanditiis maxime deliniuntur: pullos vehementer amant: Hinc factum ut Darius equa conscensa, quae domi pullum habebat, ex prelio ad Issum rebus suis inclinatis Paulus Venetus l. 9. c. 47. evaderet: et Tartari, praedae gratia regionem quandam, in qua multo per annum tempore sol non apparet ingressuri, pullos in limitibus relinquunt. Sic enim equae nocturno itinere diligentius observato, recta ad suos pullos in reditu contendunt. Rara denique, sed nota equarum rabies est, ut cum in aqua suam viderint imaginem, amore inani capiantur, et per hunc oblitae pabuli, tabe cupidinis intereant. Mentis error discutitur, si deducas ad aquam detonsa iuba: tum demum speculatae deformitatem, pristinae Aelian. H. A. l. 16. c. 24 imaginis aboletur memoria. Lycospadas equos maxime dare operam, ut aurigis suis formosi videantur, Sensus interni. Aelianus prodidit. Ad sensus internos, ingenium, docilitas, memoria, amor et fides erga dominum, pudicitia, et magnanimitas pertinent. Ingenio debentur, quod inimicos partis suae norunt, adeo ut inter proelia hostes morsu petant: quod rectoribus perditis quos diligebant, mortem fame accersant: quod auribus quae audivere indicent: et quod equitationis petitum agnoscant. Bucephalus Alexandri, accepto regio stratu, neminem unquam alium praeter dominum vehere dignatus est; et vulneribus altis in praelio acceptis, non prius concidit, quam dominum extra periculum depofuisset. Equum Caii Iulii Caesaris nullum praeter Caesarem dorso recepisse Solinus Sueton in Caesare. et Suetonius auctor est. Cuiusdam medici Pannonici prae foribus solutus, etiam per integrum diem, donec ab aegris rediisset, exspectabat; adventanti gratulabundus occurrebat. Choreas tripudiaque edoceri Sybaritarum exemplo notissimum, qui eo devenerant dementiae, ut in symposiis equos ad tibiam saltare Scaliger Exercit. 209. s. 1. docerent. De illo vero quem Scaliger vidit, ita idem. Equum pusillum deformem circumducebat agyrta quidam, cuius iussu atque etiam loco interdum ille omnia faceret; ambulare, succussim properare, currere, saltare, vel quadrupes, vel bipes. Vinum bibere vidimus, in clunibus sedentem; anteriores pedes ad pateram ferri: pelvim sive malluvium cruribus sustinere, quasi a tonsore lavaretur; qualem pictum videmus asellum cucullatum: humo se sternere; porrectum atque proiectum iacere: ciliorum compressione annuere: caput ad heri nutum attollere: in terga vertere: supinus ostendere, quo corporis situ mulier ineuntem admittat virum. Stabulum agnoscere, et sponte domum reverti, notum. Ideo Galba cum de equi possessione disputaretur, velatum duci ad flumen praecepit, et ubi bibisset, amoveri velum oculis, ut stabulum Suidas in i(/ppos. petere posset. Deuxippi equus, ita erat edoctus, ut et sine habenis ocissime ferretur, et illo pedetentim procedente, placidissime staret. Nigritarum quoque equos non aliter dominos ac canes sequi, Strabo auctor est. In ventre cubare edoctos a Iarcis, apud Herodotum legimus. Nervam in Parthia equus adorabat. Lutetiae alter Reginam Ludo vici XII. coniugem, genibus flexis salutabat. Circulos ligneos transiliisse, more canum, saltuatimque vivacissima pernicitate sese gyrando revolvisse, Venetiis anno 1636. vidimus. Memoria valere inprimis tubae sonus indicat, quo audito, aures arrigit, nares inflat, hinnit, frena cum strepitu rodit: pedibus terram quatit, loco manere difficulter potest. Parasitus etiam quidam apud Tzetzem, cum equo veheretur curili, prandio frustratus est, quod equus, cum in columnam metae forma incidisset, circum esse putans, usque ad vesperam circum eam se flexisset, cum impetu semper currens. Taceo quod Tholossanus de equo cuiusdam Episcopi scribit, quem frater eius ita adsueverat, ut quoties verba, Deus in adiutorium meum intende audiret, saltibus crebris se extolleret. De Amore, gratitudine et fide erga Dominum, quorundam exempla testantur. Antiochi equus, occiso in praelio domino, se et suum sessorem Centeretrium Gallum praecipitem dedit. Scitharum reguli, hostem cum victor ad spoliandum venisset, ictibus et morsu confecit. Dionysii, ab eodem in coeno relictus, ut apud Plinium ex Philisto legimus, ut sese exemisset, vestigia Domini secutus est, etsi apum examen tergo haereret. Homerus Patrocli equos flevisse dicit, Virgilius Pallantis, Caesaris Suetonius, Plin. H. N. l. 8. c. 42. suum Asturconem Cardanus. Plinius quoque, eo affectu plaerosque equorum in dominos esse ut affectos lugeant, lacrimasque interdum desiderio fundant, tradidit. Interfecto Nicomede Rege, equus eius vitam inedia finiit. Idem de Soclis iuvenis Atheniensis equo, post quam ab eo venditus fuisset, dicitur. De Pudicitia apud Aelianum, Varronem Plin. l. c. et alios invenies. Plinius ita brevissime. Alium, inquit, equum, detracto oculorum operimento, et cognito cum matre coitu, petiisse praerupta atque exanimatum. Equam eadem ex causa in Reatino agro; laceratumque pariter aurigam invenimus. Namque et cognationum intellectus in iis est: itaque in grege prioris anni sorore, libentius etiam quam matre, equa comitatur. De pulli ex incesto domini concubitu nati zelotypia, vide Aldrovandum. De Magnanimitate idem prolixe agit, sufficiat dixisse, quod Plinius habet, nempe, Equorum iubas tonderi praecipere, ut asinorum in coitu patiantur humilitatem: comantes enim gloria superbire: Inventi quoque qui sine auriga Plin. H. N. l. 8. c. 42. certamen vicissent. In Circo, inquit Plinius, ad currus iuncti, non dubie intellectum adhortationis et gloriae fatentur. Claudii Caesaris saecularibus Circensibus, excusso in carceribus auriga, albatos equos palmam occupasse, opposita effundentes omnia, quae contra aemulos debuissent, perito auriga insistente, facientes: cum puderet hominum artes ab equis vinci, et peracto demum legitimo cursu ad metam stitisse. moxque subiungit. Maius augurium apud priscos, plebeis Circensibus excusso auriga, ita ut staret, in Capitolium cucurrisse equos sedemque ter Iustrasse: maximum vero, eodem pervenisse ab Veiis, cum palma et coronis, effuso Ratumena, qui ibi vicerat: unde Pausan, in Corinthiacis. postea nomen portae est. Phidoti Corinthii etiam equa, cui Aurae nomen, apud Pausaniam, ab ipsis statim carceribus sessore suo collapso, et cursum pristinum aeque ac si rectorem haberet retinuit, et circa metam se convertit: audito vero sono tubae ad cursum concitata est vehementius: cumque ad ludorum praefectos antevertisset, iam quasi victoriae se compotem intelligens, constitit. Sympathia et Antipathia. Sympathiam et antipathiam si attendas, singularis equo cum gallinis et otide amicitia: cum camelo, elephante, lupo, urso, leone, sue, ovibus, asino, serpentibus, trachuro pisce, phoca, pomis et ficubus, hordeo quodam, gentiana, colore atro, et cadaveribus, inimicitias exercent. Herodot. Hist. l. 1. p. 15. Camelos cum Cyrus equitatui Craesi opposuisset, in fugam equos coniecere. Xerxes Arabes camelis usos, ultimos in exercitu locavit, ne equi consternarentur. In bello Tarentino elephantorum tummagnitudine tum deformitate, et novo colore simul ac stridore consternati equi, cum incognitas sibi belluas amplius quam erant, suspicarentur, fugam stragemque late dederunt. Caesar ingentem fluvium in Britannia traiecturus, conscenso elephante, equos Britan~orum terruit. Ne tympana quidem ferre posse, si ex pellibus vel elephantis, vel cameli, vel lupi facta fuerint, a Porta Plin. H. N. l. 20. c. 20. auctor est. Rumpi eos traditum est, teste Plinio, qui vestigia luporum sub equite sequuntur, si calcaneum equi quadrigam trahentis conculcent, sisti, tamquam cum quadriga conglaciati essent, apud Aelianum legimus. Numquam transituros equos, ubi lupi intestina sint defossa, Pierius Valerianus prodidit. Dentes vero maximos, infatigabilem cursum praestare equis Plin. H. N. l. 28. c. 19. dici, si eis alligentur, Plinius auctor est. De Lycospadis et Lycophoris equis in Differentiis agemus. Ursos in solitudine tympano ex equi pelle confecto, terreri Portae quoque debemus. Castrati leonem nulla ratione accedunt, dextrarii seu non castrati Columella R. R. l. 6. c. 30. adoriuntur. Oves si stabulo in quo mulae, equi, aut asini steterunt, facile in scabiem incidunt. Rudentes asini, in Darii contra Scythos expeditione, equos perturbarunt. De serpentibus Aelian. H. A. l. ???3. c. 27. Plutarch. Symp. l. 6. q. 8. Silius Italicus prodidit. Cauda trachuri ventri equae appensa, abor tum procurat, si Aeliano credimus. Phocae aspectum ferre nequeunt. Animo linquuntur, si aut mala aut ficus dorso comportarint; exanimati, panis obiectu revocantur. Hordeo illo abstinent, quod in quodam, circa Scitharum et Medorum dictam Thraciae regionem, loco, provenit. In rabiem aguntur, si lasere nares illiveris. Gentianam abortus equabus causam esse, Gesnerus exquodam sene audivit. Securidacam si calcaverint, soleas exuunt. Si equi ex Sybari fluvio biberint, sternutamentis exagitantur: si ex Cossinire Thraciae, quod in agrum Abderitarum defluit, in rabiem aguntur. Idem de puteo haud procul a Potniis Baeotiae urbe dicitur. Equum Catonis in Maurum aterrimum, aterrimis armis indutum, calcaribus adactus, sese inferre recusasse, Silius Italicus reliquit. A cadaveribus abhorrere apud Homerum Usus. habemus. Maximus quidem equorum in Cibis, medicina, bello, venatione, itineribus, triumphis, et aliis usus est; nos tamen, quo loco duntaxat in Cibis et Medicina habendi sint, videbimus. Carnibus usos non tantum obsessos, quod in Veronensi sub Maximiliano I. Novariensi, sub Ludovico Aureliano; Rupellensi, sub Ludovico XIII. Gallorum Rege Christianissimo, ut alia taceam, factum, sed et gentes, apud auctores habemus. Notum est, Nomadum, Scitharum, Sarmatarum, et Tartarorum modernorum nomen. His volupe, vulnerare incidereque equos, carnibusque etiam semicrudis vesci: caballos pridie tum sponte tum morbo absumptos, exciso loco apostemato comedere; eorundemque reges, si quando commeatum suis distribuerent, quadraginta hominibus equum unum dare solebant. Sed et apud Persas, in conviviis die cuiusque natalis, assi toti apponebantur: a Germanis vero tam agrestes quam domestici caballi, tam diu comedebantur, donec a Gregorio Bruyer. l. 13. c. 40. III. abrogaretur. Ab Alpinis populis pullos edi, Bruierinus se audi visse refert. Fuit et Sanguis in deliciis. Plin. H. N. l. 18. c. 10. Plinius sane Sauromatas e milio, maxime pulte, et cruda etiam farina sanguine e cruris venis admixto vivere, prodit. Miechovius vero et Paulus Venetus, equitantes si fames invaserit, sitisque molesta fuerit, venas aperire, haustoque eorum sanguine, famem sitimque pellere, reliquerunt. Gavisos eodem Cancanos, qui secundum quosdam Virgilio Bisaltae, secundum Acronem et Porphyrium Hispaniae Horat. l. 3. Carmin. gentes, apud Horatium habemus. De Lacte nullum dubium. Scythae namque liberis statim atque nati sunt, lac equinum porrigunt. Inde Hippomulgorum, et Galactophagorum nomen. Iidem Soli exponunt, ut crassior pars subsideat, mox fervefaciunt. Evadere produnt, ut vinum album esse putetur. Moschivero olim Cromerus Histor. Polon. l. 29. Tartarorum servi, potum lactis equini illis tributum petentibus per ducem suum in itinere offerre consueverant. Hippocrat. l. 4. de morbo. Plin. H. N. l. 28. c. 9. De Hippace quid sit, inter scriptores non constat. Hippocrates, Dioscorides, et Plinius, caseum esse scribunt, quem ille virus redolere, et bubulo proportione respondere, adicit. Alii equinum coagulum esse credunt. Theopompus scythicum ex lacte equino, edulium esse scribit. Ut ut sit, hac et glycyrrhiza, undecim et duodecim dies vitam tolerari Theophr. H. P. l. 9. c. 13. apud Theophrastum legimus: plurimam temporis partem caseo equino usos Hippocratis testimonium est. Nec est quod quisquam illud miretur; cum Zoroastrem interdum solo lacte sex menses transegisse, quod de quodam alio Athenaeus narrat, referant. Usus in Medicina. Medicinam quod spectat, habet in ea locum, lac, serum, sanguis, axungia, coagulum, dentes, lingua, os de corde, iecur, testes, fel, pili, ungulae, sudor, spuma, saliva, urina, Dioscor. M. M. l. 2. c. 75. et stercus. Lac maxime perpurgat, ut purgare Dioscorides tradat. Serum ad ulcera renum perpurganda, conducit, si Aetio credimus; illud nempe, quod per decoctionem ex lacte separatur. Rhasis mulierem quae non concipit, si lac equinum ignorans biberit, et mox cum viro congressa fuerit, concepturam scribit. Invenio et apud Plinium, vulvas collutas iuvari eodem lacte. Sanguis septicus est: Equarumne quae admissuram expertae sunt, an vero marium o)xeutw=n, quod Hermolao Barbaro placet, vel equorum utriusque sexus, quod Plinio, experientia dirimere potest. Eundem Plinius regio morbo prodesse scribit: et hippiatri eodem ad diversos morbos utuntur. Veget. l. 1. c. 17. Phragmaticum de matrice detractum, cum oleo vinoque tepefactum, et toti iumento contra pilos inunctum, curat. Fel, maleficae naturae est, si Plinio credimus, qui tantum inter venena damnari tradit, ut ideo flamini sacro equum tangere non liceret. Axungia suffumigata, partum mortuum, si Sexto credimus, foras eicit, et secunda sequitur. Medulla unguentis ad spasmum miscetur. Coagulum inter dysenteriacorum et caeliacorum remedia censeri, Dioscorides, Galenus, Avicenna, et Haly auctores sunt. Dentium farina verendorum vitiis inspersa medetur. Qui primi equo cadunt, infantibus adalligati, dentitionem facilem praestant, idque efficacius, si terram non attigere, ut Plinius prodidit. Sextus eos, si dentem qui doluerit, tetigerint, remedio esse scribit. Nam et infans, addit, si equi rostrum basiaverit, dentium dolorem non sentit, et nec equus mordebit infantem. Lingua, ex vino inveterata, ad lienem pra sentaneo remedio sedandum datur, si Caecilio Bioni apud Plinium fides. Os de corde, dentibus caninis maxime simile est. Hoc Scarificari dolorem, aut exempto dente demortui equi maxillis ad numerum eius qui doleat, demonstrari, Plinius auctor Galen. de Euporist. l. 2. c. 38. est. Iecur theca cedrina repositum, dein vino Chio et aqua dilutum, ne iecur amplius exedatur, efficit. Lien ex aqua dulci potus, mortuum partum eicit, apud Plinium. Testiculi aridi hausti Venerem stimulant. Lichenes in genibus, et super ungulas inflexu harum partium indurati calli, triti et in aceto exhibiti, comitialibus prosunt, ut Dioscorides, Galenus, et Plinius, scribunt. Pilus ad ostium domus alligatus, ne culices, aut Cniphes per ostium involent prohibet. Id Rhasis et Albertus prodidere. In in guinum ulceribus equi sctae tres, totidem nodis alligatae intra ulcus, remedio sunt. Eorundem ex capite et femine cinis, sanguinis profluvium sistit. Pilo circumligato verrucae tolluntur, quod propter adstrictionem alimento privatae arescant. Ungularum cinis cum oleo et aqua illitus, panos et apostemata, in quacumque parte discutit: sed et strumas, si urina calefacta admisceatur. Ex vino et aqua potus adversus calculos prodest. Suffitus partum deturbat. Ramenta per nares equo infusa, urinam eiusdem promovere, Hicrocles seribit. Sudor cum urina in balneo bibitus, tineas et serpentes e ventre hominis exigit, si promissis quorundam eredendum, Mistus cum vino et a gravida potus, abortum facit. Si cultelli vel gladii calefacti eum imbiberint, inficiuntur adeo, Alberto prodente, ut locus ab eis vulneratus, sanguine, ante mortem animantis, manare non desinat. Spuma equi recens detracta, et cum oleo rosaceo infusa, auricularum quamvis vehementes dolores resolvit. Eadem, Marcellus, si ab equitando vexata fuerint inguina, aut intertrigines doluerint, fricari tamquam praesentaneo remedio, iubet. Ex Saliva Gesnerus de Equo. commendat Gesnerus, in fervido faucium malo, quod aestate nonnumquam, pestilenti lue, in milites inprimis grassatur, remedium. Saliva, inquit equi, avenam aut hordeum pasti, os aegroti diligenter colluitur: deinde ex cancris vivis contusis, humorem exprimes, eodemque rursus lavabis. Quos si vivos habere non potes, pollinem de cancris aridis in clibano tostis insperge: postquam equi saliva ablueris. Phthisicis iam desperatis, salivam vel spumam cum aqua calida per triduum dabis. Aeger sine cunctatione sanabitur; sed equus morietur. Id a Plinio, Marcello, et Sexto proditum habemus. De Urina et Stercore hoc dixisse sufficiat: illam aquae ferrariae ex officinis contra comitialem morbum misceri: hoc, ad colicam in vino albo decoctum, contra scorpionum ictus; et fluentem ventrem in aqua, Dioscoridi, Plinio et Sexto adhiberi. Recens naribus admotum, sanguinem reprimit, inprimis si cum creta et aceto acerrimo agitetur. Cum putaminibus ovorum in cinerem redactum mistum, ne ex vulnere immodice fluat, prohibet. Anhelitum praeservare a peste quorundam commentum est. Differentiae seu Genera equorum varia sunt: praecipua, a Locis, partibus, et quibusdam accidentibus sumuntur. A Locis equi sunt, Acarnanici, qui maximi fuisse dicuntur. Unde in proverbium de re maxima cessere. Aethiopici, quos, feros eredo, pennatos, et cornibus ornatos ferunt: male a calore habentur. Agrigentini, qui olim ad agones Graeciae mittebantur, et victores recedebant. Alanici, qui veloces et robustissimi. Probi tanta celeritate fuisse perhibetur, ut diurnis spatiis centum obiret milliaria, vel in decimum diem haud interpellato labore ut diximus. Angli, quorum bona Polydor. H. Angl. l. 1. Strabo Geogr. l. 16. pars non succussat, ut Polydorus Virgilius prodit. Apamienses in Syria, ubi supra triginta milia alebantur equae, et emissarii trecenti. Apuli, quos Varro laudat, et Volaterranus bello aptissimos facit. Arabes, celeritatis, equae inprimis, tantae, ut per diem noctemque circiter, centena milliaria itineris conficiant, si Vartomanno credendum. Arcades, a quibus ideo Arcadia i(ppo/batos. Equis et asinis admissariis ad mulos procreandos clara erat. Armenii, qui a Parthis genus ducunt, nisi quod capite sint graviores, ideo baruke/faloi Martial. Epigr. l. 14. Absyrto. Astares, seu Asturcones, quibus forma minoripraeditis, mollis est alterno crurum explicatu glomeratio, fuere olim in pretio: sed bellis apti non sunt. Attici, qui Sophocli praestantissimi. Barbari, qui ex regno Tunctano, et Numidia habentur, sunt pernicissimi. Bengalenses, qui tam duras ungulas habent, ut ferreis soleis non indigeant, utcumque per saxa et montes currant. In Bisnagar quadringentis aut quingentis nummis aureis venduntur, octingentis quandoque, quod aliunde advehantur. Britones, qui cruribus et auribus suntmutili. Burgundiones, qui in iuriae tolerantes. Calabri, qui itineri peragendo aptissimi. Cappadoces omnium fere optimi. Solebant incolae Persis mille quingentos annuatim persolvere. Caraiani, qui a mercatoribus in Indiam ducuntur, et quibus incolae auferre de osse caudae nodos duos vel tres solent, ne sessorem feriant. Celtiberi, qui u(po/yaroi, subalbidi; in exteriorem Hispaniam traducti, colorem mutant. Cilices, quorum trecenti sexaginta albi Dario pendebantur. Corsici, qui breves admodum, sed generosi. Procopius tradit, paulo supra oves magnitudine esse. Alii, nisi clausis obequitari oculis, addunt. Cretenses, clatioris animi, et qui accessum aegre rerunt. Cyrenaici, ilibus substrictis et parvis, pedibus bonis, longiore inter equitandum animae ductu, magnitudine pollent. Daci pernicissimi, quibus iuba ab armis ad terram usque, cauda prolixa, caput parvum. Dani speciosi, et viribus clari. Oelandi ex Gothici maris insula, totius orbis minimi, sed perdociles. Elei, qui a pernicitate laudabantur. Incolae equas finibus suis eductas iniri faciebant, quod esset experimento cognitum, mirae felicitatis prolem inde provenire. Epirotici, qui mordaces et perversi. Apud Elidem palmas merebantur. Nunc Albanos vocant. Frigisci, quos non minus velocitate quam continuatione cursus, invictos commendat Vegetius. Germani, qui plaerumque succussatores. Transylvani, qui docilitate ab aliis vincuntur: cursu vero iugi et longo nulli cedunt. Graecanici, quos Absyrtus scribit, pedibus bonis fultos esse, vasto corpore, capite venusto, ardua antica parte statura, concinnoque corpore, sed clunium compago incommoda, nec respondente; pernices et animosos. Hetrusci, arguto capite, et densa iuba. Hispani, qui teste Absyrto, magno sunt corporis habitu, concinno et erecto, eleganti capite, compage corporis luculenter dividua; sed adstrictis clunibus, itineribus obeundis pares et robusti; corpore nec gracili, nec ad maciem opportuno; ceterum ad cursum habiles, qui in equitatione calcaribus non incitantur. Quin et ab ortu ad integram usque aetatem morati et obsequentes: deinde improbi et mordaces Santius Hist. Hisp. p. 1. c. 2. fiunt. Tantam eorum fidem, Rodericus Santius ait, ut cumse percussos in bello sentiunt, sessores suos incolumes extra prelium reponant. Ianettos vulgo vocant. Hollandi, australes inprimis, lacertosi sunt. In Frisia generosi, torosi, et panopliae ferendae idonei. Hunniscis est secundum Vegetium, grande et aduncum caput, exstantes oculi, angustae nares, latae maxillae, tobusta et rigida cervix, iubae ultra genua pendentes, maiores costae, incurva spina, cauda sylvosa, tibiae validissimae, parvae bases, plenae et diffusae ungulae, ilia cavata, totumque corpus angulosum, nulla in clunibus arvina, nulli in musculis tori, in longitudine magis quam altitudine statura, propensior venter exhaustus, ossa grandia, macies grata, et quibus pulchritudinem praestet ipsa deformitas. Animus moderatus et prudens, vulnerum patiens. Hunnicos alias vocant: forte sunt Ungarici, seu Pannonii, quibus Camerarius Oppianus Cyneget. l. 1. dentes cadere negari ait. Iberi Oppiano sunt celeres, sed cursus celeritatem pauca emensi stadia amittunt, corpore venusto, sed ungula minus solida. Forte sunt diversi ab Hispanis, et ex Iberia inter Armeniam et Colchidem sita oriundi. Oppianus tamen eosdem facit. De Indicis dicit Aelian. H. A. l. 13. c. 9. Aelianus, difficulter currentes coerceri, nisi ab iis qui a prima aetate in equestri scientia instituti sunt. Hi currum in orbem versare plane norunt. Insubres, sunt ardua prae ceteris cervice, et micantibus oculis. Istrii, proceri, individua spina cavaque. Lybies, corpore oblongo, costis et lateribus crassioribus, et ampliore ad rectum impetum pectore. Solis aestum et sitim meridianam facile tolerant. Massaesyli sunt parvi et celerrimi, et sola virga reguntur, quod et de Mauris dicitur. Menaepii seu Geldri, Germanicorum equorum soli bellatores, et ideo in pretio. Eosdem et Sicambros dici volunt. Mosci soleis carent, ut Herbersteinius prodidit. Murcibii, vix ora tenacia ferro concedunt. Neapolitani, sunt animosi, speciosi, et robusti. Nigritis ob aestum nimium fere nulli. Idem facit, ut eorum inguina intumescant, ne meiere possint. Pro faeno utuntur faselorum laceramentis, sole exsiccatis: loco avenae, milio. Pro equo phaleris et reliquo ornatu instrato, dantmancipia novem, ad summum quatuordecem. Oppian. l. c. Nisaei, quos maximi Oppianus facit omnium pulcherrimos, gressu molli, et freno faciles, capite parvo, iuba longa et multa, comis utrinque demissis, subflavis. Medicos fuisse Stephanus et Ammianus Marcellinus testantur, qui et Neseos vocant. Viginti milia quotannis ad Regem Persarum mitti fuisse solita, sub tempus quo festum Mithrae celebrabatur, Strabo auctor est. Norvegia mediocris magnitudinis alit, sed admirandae fortitudinis et pernicitatis, in saxosis viis, eosdem. Numidici, neque hordeum, neque triticum gustant, solo gramino et faeno contenti. Parthi, teste Absyrto, magno et amplo sunt corpore, Oppiano basquplo/kamoi id est comam gestantes densis cincinnis nexam. De Persicis ita Vegetius. Persis et statura et positio a ceteris equorum generibus non plurimum differt, sed solius ambulaturae quadam gratia discernuntur a ceteris. Gradus est minutus et creber, et qui sedentem delectet et erigat, nec arte doceatur, sed naturae velut iure praestetur. Inter tollutarios enim et eos quos totonarios vulgus appellat, ambulatura eorum media est, et cum neutri sint similes, habere creduntur ab utrisque commune. In brevi amplius gratiae, in prolixo itinere saevior patientia, animus superbus et nisi labore subiugatus, assidue adversus equitem contumax, tumens, prudens: et quod mirum est, in tanto fervore, cautissime decoris est observator: incurvata in arcum cervix, ut recumbere videatur in pectore. Inter Aristor. H. A. l. 7. c. 5. Pharsalicos equum fuisse asserit Aristoteles, nomine iustam, quae pullos pareret omnes admissariis equis similes. Unde forte ei nomen factum. Poloni, ut scribit Cromerus, partim ob pernicitatem et laboris incommodorumque tolerantiam, partim propter molliorem incessum, a remotioribus Aelian. H. A. l. 16. c. 37. expetuntur. Apud Psyllos arietibus non maiores esse Aelianus nugatur. Qui sint Saphareni quorum simul cum Veget. in Veterinaria. Armeniis Vegetius meminit. Postquam Persicos laudasset, apud neminem reperitur. Ego a Saphara Arabiae felicis oppido in mediterraneis, cuius apud Plinium mentio, quodque Ptolomaeo s1afa/ra, dictos puto. Sardi laudatissimi sunt, cauda procera atque lata, iuba brevi, ungulis asininis; lacertoso corpore, arrectis auribus, si bene Stradanus expressit. Sarmotici, genus equorum est, teste Absyrto, non inelegans, et in suo genere concinnum, ad cursum idoneum; simplex, grandi corporis habitu, valido capite, cervice decora. Castrantur, ne aut feminarum visu exagitati raptentur, aut subsidiis ferocientes, prodant hinnitu densiore vectores. Plinius hosce populos cum longinqua acturi sunt itinera, inedia pridie praeparare equos ait; exiguum tantum potum impartientes, atque ita per centena milia, et quinquaginta continuo cursu euntibus insidere. Scenitae, tantae habent pernicitatis, Evagrio teste, ut propter velocitatem eorum vinci nequeant. Svecia et Gothia magnos et ad cataphractorum proelia aptissimos, teste Olao Magno producit, qui, regio edicto extra regnum educi prohibentur. Tartarorum Paul. Venet. l. 1. c. 65. Michov. l. 1. c. 6. plaerique sunt albi. Venetus magnum Chamum numerum X. M. alere prodidit. Tantae velocitatis sunt Miechovio, ut uno die XX. milliaria Germanica magna equitent. Sunt depressa cervice, et pedibus aquam et pabulum sub nivibus quaerunt. Perniciores sub Tartaris quam aliis esse, Mosci affirmant. Thessalis nota bovilli capitis inuri solebat. Thraces Absyrtus turpes esse scribit, deformi specie, rigido corpore, praegrandibus armis, spina curva, varos, ideoque ingressu vacillante, cursuque. Delphicum tamen oraculum et Virgilius laudat. Toringos quoque Vegetius commendat, et proximos Hunniscis facit. Tyrrheni maris insularum praesertim Sardiniae et Corsicae equos, breves admodum, sed animo generoso, et ingressu irrequieto, Volaterranus facit. Et tantum de generibus a locis desumptis. A Partium constitutione haud paucae quoque occurrunt differentiae: praecipuaesunt, Elaphopodes a corvino pede sunt qui suffraginum articulo ossa continent, et ideo pessimo gressu nituntur, vectoremque contundendo fatigant. Cynobatae, qui iis dem in locis brevia condunt ossa et humilia, ob idque ungulas ad internam calcium partem adferunt, ac pedes tractim agunt, in eisque claudicant. e(teros1kelei=s2 et e(tero/podaw2 dicit Absyrtus illos qui in alteram partem vergunt seu inclinant. u(yau/xun, Homero e)riau/xhn, est ille qui cervicem attollit. e(tero/gnasqos, qui dispares maxillas, unam nempe duriorem, alteram molliorem habet. Ex accidentibus color nobis aliquot praebet differentias, alia praetermittimus. Huius ratione sunt, maculati, trabeati, transtrabeati, unicolores, albi, nigri, spadices, baliardae, caerulei, parvi, heterophtalmi, aetogenes, et alphorynchi. Maculati w)ru/gges2 Oppiano inptimis maximis nigris maculis et zonis seu per crura extensis, seu per dorsum, seu in collo distincti, nobilissimi habentur, eoque praestantiores fore creduntur, quo natura in his ordinem quendam servasse videbitur, seu numeri seu paritatis ac loci, seu rectitudinis: post hos sunt qui maculas rubras aut rubiginosas habent. Ad hos spectant Scutulati, qui oblongis taeniis ornantur: Guitati stiktoi\, qui rotundis fasciantur, ut pantherae: et Variegati, poikilode/rmones2, picae nonnullis, aliis Homeri a)iolo/pwloi, qui picae instar albo et nigro variant. Trabeati, dextros ambos aut sinistros pedes albos habent, et pessimi esse censentur. Transtrabeati, alternatim pedes habent candidos, et omnium deterrimi sunt. Causa utriusque quod illorum pedes in utero materno iuncti fuerint, ob id simul contraxisse maculam. Unicolores Palladius admissarios legi iubet. Albi Claudiano sunt veloces, Platoni laudatissimi. Caesios habent oculos; quod cum hi triplici ratione distinguantur, nigro, caprino, et caesio, corporis totius colorem, oculi quoque color consequatur. Nigricantes laudibus efferuntur, maxime si in fronte, vel asteriscum, vel lineam albicantem, vel denique altero pede, candoris aliquid habeant. *a)i+/sqwnas2 Homeri quidam interpretantur, id est nigros et quasi igne exustos quales a)i+/sqonas2 et purilampe/as2 in aprorum venatione commendat Oppianus. Spadices, sunt sanguinei fulgoris, a colore palmei surculi. Alii palmatos vocant, Varro badios, Cassius Medicus balios, nonnulli Castanei coloris, et baliardas. Caeruleos Becanus celeres facit. parwa\s2 equos to\ xrw=ma pur)rou/s2, Hesychius et Varinus vocant. Heterophthalmi oculos habent, aut non aeque magnos, aut alterum altero humiliorem. Lacuna male monoculos vocat. Parthi eos forte probabant, quod pavidi et fugae aptissimi essent. *aetogenei=s2 a genitiva quadam macula quam in armis et cocco referunt, Absyrtus dici putat, Sarmatae eos ut probos adsciscunt: illos vero, qui aquilinam notam pone ferunt circa coxas et caudam, (iidem hi cum superioribus nam a)/etos aquila est) reiciunt. *alfs1ru/gxoi denique, tardius senescere dicuntur.

quod Plinio belluae, vocant. Romani, qui elephantes primum Pyrrhi Regis bello videre, Lucas boves, appellarunt; leu a Lucania, ubi primo visi; seu a luce, quod longe propter inauratos regios clypeos, quibus eorum turres crant ornatae, a longe relucerent. Indis Barrum, a voce dici, Isidorus auctor est: alii tamen lingua Sabina ita appellari volunt: unde et Ebur vocatum Servius putat. Magnitudo Descriptio. Elephantis diversa est, ut in Differentiis exponemus. Gillius mensus est Constantinopoli quendam, cui erant ab oculo ad extre mum tergum pedes undecim, ab oculo ad extremam promuscidem octo. In proceritate alii ad duodecimum, alii ad decimum tertium, alii ad decimum quintum dodrantem, accedunt. Aloysius Cadamustus vidisse se scribit, plushabentem carnis, quam tauri nostrates quinque. Nigri sunt omnes praeter Aethiopicos: Narsingae tamen Regem album habuisse, Indicarum navigationum scriptores prodidere. Cutem habent Plin. H. N. l. 8. c. 9. cancellatam, seu ut Cassiodorus loquitur, ulcerosis vallibus exaratam: in tantamque duritiem solidatur, ut putes esse osseam. Ideo Mauri eadem proclypeo utuntur, et Peguani loco armorum gestant. Durior tamen in dorso quam in ventre, ut Solinus vere dicat, Durissimum dorso tergus, ventres molles. Pilosane sit Plin. H. N. l. 11. c. 39. an glabra, nec Plinio quidem constat. Alibi enim, setarum nullum tegumentum, ne in cauda quidem praesidium abigendo taedio muscarum, esse dicit: alibi vero elephantorum corpora impenetrabiles setas habere (nisi forte cetras sit legendum) scribit. Cardanus quoque non solum nudam ait, sed et cur talis esse debuit rationem reddit. At Cadamustus sese pilos qui nigricabant, et quasi duorum palmorum mensuram excedebant, evulsisse testatur. Gillius quoque auctor est, ad duorum palmorum magnitudinem accessisse. Vartomannus denique, caudam habere similem bubulis, trium forte dodrantum longitudine, paucis in extremitate plilis prodit: et invenitur in descriptione Guineae istiusmodi caudis muscas ab idolis mulieres arcere. Ipse denique P inius, quasi sui oblitus, sic scribit. Indimire gaudent longitudine eorum, (smaragdorum) solosque gemmarum esse praedicant, qui carere auro malint; obid, perforatos elephantorum setis religant. Plin. H. N. l. 35. c. 5. Caput quoque deforme habent: secundum tempora spirametum quoddam, per quod mas pingue quoddam tempore congressus emittit, idque et Strabo Geogr. l. 15. feminae tum patens, si Straboni credimus. Oppian. Aures pro corporis ratione, Cyneg. l. 2. v. 519. secundum Oppianum, exiguae sunt; quaqua versum gemini plami magnitudine, subque illis locus, cui Scalpro Solin. Polyhist. c. 43. ictu mallei adacto interficiuntur. Livius Hasdrubalis inventum esse credidit. Plin. H. N. l. 6. c. 30. Apud Sambros Aethiopiae populos, auribus carere ex Solino et Plinio habemus. Oculi quoque magni, sed pro tanti corporis magnitudine exigui apparent; illique graviter se moventes. Os in pectore, ut Cadamustus prodidit, atque hoc, non proboscide sugunt, teste Aeliano Aristot. H. A. l. 2. c. 6. et Aristotele; qui et linguam eis esse scribit perquam exiguam, atque interius positam, quam sit in ceteris, Aristor. H. A. l. 2. c. 5. ita ut vix eam videre possis. Dentes ipsis intus ad mandendum quatuor: praeterque eos qui prominent, masculis reflexi, feminis recti atque proni. Quam primum nascuntur, habent: sed grandes illos, non tam perspicuos. His cibos conficiunt, atque in farinae speciem molunt. Siti sunt in superiore mandibula, et quidem stupenda aliquando magnitudine. Vidit Vartomannus in Sumatra duos, qui appensi, libras trecentas et triginta sex pendebant. Vidit et Cadamustus occisum, cuius dentium amplitudo palmos ternos excedebat, eminebant ad duos palmos. De eorundem magnitudine ita Plin. H. N. l. 8. c. 10. Plinius. Magnitudo dentium videtur quidem in templis praecipua. Sed tamen in extremis Africae, qua confinis Aethiopiae est, postium vicem in domiciliis praebere, sepesque in iis et pecorum stabulis pro palis, elephantorum dentibus fieri Polybius tradit, auctore Gulussa regulo. Gillius saepe ad longitudinem decem pedum augescere, memorat. Venetus vero mercator, unum aureis triginta sex emisse dicitur, longitudine dodrantum ipsius quatuordecem, crassitudine dodrantum quatuor; tanto pondere, ut humo tollere non potuerit. Sed et Sabellicum auctorem habemus, fuisse Firmo, duos elephantinos dentes, tam enormi magnitudine, ut Aurelianus Firmi victor, eos pro miraculo Romam deportandos curaret, longitudinem horum duorum pedum fuisse dicunt. Dentes hos alii cornua dicunt; an recte, Aldrovandus et Cardanus explicant, nos alibi dicemus; hoc duntaxat hic addere placet, mandibulam inferiorem, edendo solum moveri, Aristot. H. A. l. 1. c. 11. superiorem semper quiescere. Quo loco aliis animantibus nasus est, elephantes habeant partem quandam pendentem, angustam ac longam, adeo ut ad terram pertingat, in fine perforatam, cortilem, flexilem, lubricam, volubilem, serpentis in morem. Latinis dicitur Proboscis, tuba, Cicero l. 2. de Nat. Deor. manus, quod apud Plinium et Ciceronem invenies, manus nasuta, quod Cassiodor. l. 10. Variorum. apud Cassiodorum, promuscis, quod apud Vitruvium. Graeci vocant probos1ki/da, mukth=ra, mukas1mo\n, et pronomai/an. Is ipsius usus quae manus. Ea namque cibos tam siccos quam humidos colligunt, capiunt et ad os admovent. Eadem spirant, bibunt, odorantur. Lucretius ideo Angvimanos vocavit. Malleolos posterioribus imis cruribus, Aristot. H. A. l. 2. c. 1. teste Aristotele, possident: sed de Crurum flexu aliter alii tradunt. Alii enim crura sine nodis articulisque habere, ossa solida et inarticulata, ideo crura tibiasque flectere non posse, et, si cadant, nec surgere, scribunt: Plin. H. N. l. 8. a c. 1. ad 12. alii, ut Plinius, in posterioribus articulos breves obtinuisse, et poplites intus hominis modo flectere, prodidere, quod et experientia docuit. Pedes eiusdem cum equinis sunt rotunditatis, sed ampliores, ut planta, quoquo versum ad binos dodrantes accedat. Vartomannus rotunditatem orbi mensario assimilat. Ex callo nigerrimo et amplissimo constant. Plin. H. N. l. 11. c. 46. Aristot. l. c. Digiti in pedibus informes, numero quidem quinque, sed indivisi, ac leviter discreti, ungulisque non unguibus similes. Mammas habent sub armis duas; nec in pectore, sed citrain alis occultas. Genitale equo simile, sed parvum, nec pro corporis magnitudine. Plinius aversa dicit, aversosque coire, feminae inter femora. Testes non foris cons??? icui, sed intus circa renes conditi, quo circa initum celerius agunt. Ctesias nugatur, semen adeo indurari siccescens, ut electro Plin. H. N. l. 11. c. 37. simile efficiatur. Ventres ipsis quatuor Plinius tradit: Aristoteles Aristot. H. A. l. 2. c. 17. vero ita sinuosum intestinum, ut quatuor ventres habere videatur; inque hoc etiam cibum reperiri. Galenus idem latissimum et equo simillimum facit; exta suillis proxima. Iecur quadruplo maius est bubulo, et reliqua pari ratione excepto liene: hic enim ex proportione minor. Pulmonem Plinius bubulo quadruplo maiorem facit. Fel in iecore adesse negat Aristoteles: incisa tamen parte, qua adhaerere solet, humorem felleum plus minus effluere. Galenus etiam xolh/doxon vesiculam habere affirmat. Idem ex dissecti corde magnum os exemit; illud vero duos tantum ventriculos, non tres ut apud Aristotelem, Aelian. H. A. l. 4. c. 31. habere observavit. De eodem ita Aelianus. Duplici tum corde, tum sensu animi elephantus esse dicitur, et altero quidem ira incendi, altero mitigari et leniri, Maurorum sermonibus pervagatum. Duorum descriptionem apud Aldrovandum vide. Losus. Inveniuntur, in Africa, Asia, et vicinis hisce insulis. Et in Africa quidem in saltu post Syrtes, solitudinibus Salae Mauritaniae oppido vicinis, Lybia, Getulia, proximis Atlanti monti saltibus Plin. H. N. l. 6. c. 30. et c. Symbari inter Arabiae montes et Nilum, ipsorum venatibus vivunt. Sunt et in Aethiopia Ophiophagorum eorundem venatus â Ptolomae Philadelpho Aegyptiorum Rege Plin. H. N. l. 6. c. 20. 22. instituti. Quantum ad Asiam, Rex Parthalis, prodente Plinio, DCC. aluit, Audatae mille, Palibrotorum IX. M. Chrysaei, Parasangae, Asangae, CCC. armabant. In Taprobana, Onesicrito Alexandri M. praefecto prodente, maiotes et bellicosiores quam in India habebantur. In Zeilana hodie maximos et summi ingenii esse, Iohannes Metellus prodidit: Siamensis Rex XII. M. habere dicitur, e quibus quatuor milia semper ad subitos casus armata sunt. Sub imperio magni Mogul L. M. habentur. In Mosambique quoque insula, armenta eorum offendit Vartomannus, et in Benomotapa Iohannes de Baros. Atinsulam quoque Zanzibar multos mercatores eboris emendi causa venisse M. Paulus Venetus prodidit. Cibus et Potus. Roscidis autem et palustribus locis maxime delectantur, amnesque amant, in calidioribus inprimis regionibus. Frigoris sunt impatientissimi. Victum Elephantorum quod spectat, vescuntur herbis palustribus, arborum foliis, truncis, fructibus Musae, et Plin. H. N. l. 8. c. 10. ficus Indicae radicibus. Devorant aliquando et terram et lapides. Eam tamen edisse, iis tabificum est, inquit Plinius, nisi prius mandant. Cicures hordeo vescuntur, eiusdemque novem interdum Macedonicos modios absumunt. Antuerpiae ostentatus, quatuor modios pomorum in diem absumpsit. Lusitani melonibus vehementer delectari scribunt. Potus ipsis aqua, sed monnisis turbida, vinum ex oryza et aliis frumentis factitium, nec non nostras. Antuerpiensis ille, una vice plures quam sedecem libras bibebat, idque toties iterabat, ut mensuram Aristot. H. A. l. 8. c. 8. potus ab Aristotele proditam, facile aequaturus videretur. Sitis tamen sunt patientissimi, et sine potione octo dies peragunt. De Ceneratio. Plin. l. c. Coitus tempore et modo diversa ab auctoribus produntur. Plinius marem coire quinquennem, decennem Arist. H. A. l. 9. c. 14. feminam, ex Aristotele prodit. Aristoteles modo vigesimum annum utrique assignat, modo feminae duodecimum, cum celerrime, decimum quintum, cum lentissime Aristot. H. A. l. 5. c. 2. congrediuntur. Averse coire apud Solinum ex Plinio invenies, cui et Horatius de Canida succinit: feminam in coitu sedere, marem supervenire Albertus M. seu ut Aristoteles, clunibus submissis insistere pedibus ac inniti, marem supervenientem comptimere. In aqua autem praecipue initi desiderant: indeque tam feminae quam mari commoditas accedere creditur, quoniam is et coiturus per aquam facilius tollitur, et post congressum facilius descendit. Numquam autem nisi in abdito coeunt, et mas coitum triennio interposito repetit, eandem praeterea numquam patitur. Biennio coire quinis, nec amplius in anno diebus Solinus ex Plinio scribit: nec prius ad gregarium numerum reverti, quam vivis aquis abluantur. Tempore vero coitus, maxime efferantur, et stabula Indorum sternunt. Quamdiu uterum gerunt, in dubio quoque. Alii annum et sex menses, alii triennium, quidam Aristot. H. A. l. 6. c. 27. decennium statuunt. Aristoteles Strabo l. c: biennium assignat; Strabo menses ut minimum sexdecem, ut plurimum octodecem, cui Diodorus Siculus et Aelianus accedunt. Sunt qui octavo a coitu anno parere pronuntiant. Pariunt enitentes posterioribus cruribus et subsidentes Aelian. H. A. l. 4. c. 31. cum dolore: Partus annotante Aeliano, in caput procedit in lucem. Unicum edere, apud Aristotelem et Diodorum Siculum legimus: quaternos uno partu, apud Cadamustum Scalig. Exercit. 204. et Scaligerum. Magnitudo fetus instar porci integrae aetatis secundum Aelianum, vituli trimestris secundum Plinium. Statim ac natus est, cernit et ambulat, et ore sugit, non promuscide. Lactant usque ad annum octavum. Antipathia. Inimicitias gerunt cum Rhinocerote, Leonibus, Tigridibus, arietibus, porcis, serpentibus et Draconibus, quibusdam coloribus et igne. De Rhinocerote Plin. H. N. l. 8. c. 20. Aelian. H. A. l. 16. c. 44 ita Plinius. In ludis Pompeii Magni visus est Rhinoceros. Alter hic genitus hostis elephanto, cornu ad saxa limato, praeparat se pugnae, in dimicatione alvum maxime petens, quam scit esse molliorem. Longitudo ei par, crura longe breviora. Apud Hesperios Aethiopas leones elephantorum pullos aggrediuntur, quos cum vulneraverint, matribus supervenientibus fugiunt. Tigridem in caput Elephanti insilire, facileque eundem suffocare, Arrianus auctor est. Si feritate effertur, ad arietis conspectum statim mansuescit. Aelian. H. A. l. 16. c. 36. Grunnitum porci exhorrere apud Aelianum, Strabonem, et Senecam invenies. De Draconum et Elephantorum Plin. H. N. l. 8. c. 11. et 12.pugna ita Plinius. India fert elephantes, bellantesque cum eis perpetua discordia dracones tantae magnitudinis, ut et ipsos circumflexu facili ambiant, nexuque nodi praestringant. Commoritur ea dimicatio: victusque corruens complexum elidit pondere. Mira animalium pro se cuique praecipua sollertia est, ut iis (draconibus) una scandendi in tantam altitudinem difficultas. Draco itaque ad pabula speculatus, excelsa se arbore inicit. Scit ille imparem sibi luctatum contra nexus: itaque arborum aut rupium attritum quaerit. Cavent hoc Dracones, ob idque gressus alligant cauda. Resolvunt illi nodos manu. Athi in ipsa nare caput condunt, pariterque spiritus praecludunt, et mollissimas lancinant partes. lidem obvii deprehensi erigunt se in adversos, oculosque maxime petunt. Ita fit, ut plaerumque caeci ac fame ac maeroris tabe confecti reperiantur. Inter colores puniceum inprimis et candidum refugiunt, cuius causa alibi explicabitur. Terreri igne, Elephantorum Hannibalis exemplo docuit Livius, qui per ignem in Capuana obsidione exacti sunt. In tantum autem consternantur, ut nulla ratione, ut gradum revocent, adduci Aetas. possint. De Aetate haud eadem traduntur. Alii enim ducentos, alii trecentos, quidam centum et viginti annos vivere aiunt. Onesicritus apud Strabonem ad trecentesimum annum vivere, raros ad quingentesimum prodit: circiter ducentesimum robustissimos Philostr. l. 2. c. 6. esse. Philostratus quendam ex illis qui contra Alexandrum M. pugnaverant, quinquaginta supra trecentos post Alexandrum annos superfuisse tradit, ut de Elephanto Iubae, Ptolomaei Philadelphi, et Seleuci Nicanoris taceam. A sexagesimo iuventam incipere, apud Plinium ex Aristotele habemus: ex quantitate dentium aetatem futuram cognosci, apud Moubi. Cadamustum. Frigoris impatientes sunt: maximum hoc malum, inflationemque et profluvium alvi, nec alia morborum genera sentiunt. Huic potione aquae calidae, et cibo faeni melle imbuti succurritur. Aelianus tamen oculorum affectionum quarundam mentionem facit. Vulnera captorum primo aqua tepida eluuntur: mox, si luculenter sunt alta, butyro inunguntur, postea, suillae carnis recentis et sanguine madentis admotu, inflammatio lenitur. Quotannis etiam in furorem agi reperio, tuncque nulli obvio parcere. Indicium instantis, oleosa materia, quae ex illorum auribus effluit. Medela ab obiurgatione. Rationibus rectores demonstrant, vilis et degeneris esse animi, ob amorem ita in furias agi. Catarrho laborare, eumque in lapidem aliquando abivisse, cuius et iconem exhibemus, proditum. Gradatim ambulant, propter corporis gravitatem. Neminem tamen aiunt tantae esse pernicitatis, quem suo incessu non comprehendat. Poplites intus flectit, hominis modo, ut Plinius loquitur. Et quia articulos crurum non tam sublimes habet, ut aliae amimantes, sed humiliores terram versus, ideo insidendi insuetis, nauseam commovet. Quod tamen de provectioribus intelligi debet. Siquidem, Vartomanno et Gyllio attestantibus, ex adolescentium molli gradu, sessor tantopere delectatur, ac si mula gradaria veheretur. Natura et Ingenium. Naturam et ingenium singulare multa testantur, ut non mirum dixisse Plinium, omnium quadrupedum subtilitatem animi praecipuam perhiberi illis. Ab aquis sibi metuere Polyb. Hist. l. 5. superius diximus. Ideo difficulter ab Hannibale, Polybio et Livio Livius Hist. l. 21. testibus, perducti sunt: et apud Plinium, Puteolis aversis vestigiis, earundem metu, e navi abivisse, legimus. Attamen L. Caelius Metellus iunctis doliis per mare Siculum eos transmisit, cum naves deessent: et aliquando interdiu flumina transmittunt. Femina mare multo est robustior, easque in hoc genere plane viriles, Vartomannus testatur. Aristoteles tamen timidiores asseverat. Fagos, oleastros, et palmas dentibus Oppian. Ixeut. l. 2. v. 513. subvertere Oppianus auctor est: aedificia evertere Aristoteles. Ab uno arboris truncum prostratum tantae vastitatis, ut vix a viginti quaturo Vartoman. l. 4. c. 10. movere potuerit, Varthomannus prodidit, et addit, a tribus maximam Liburnicam in siccum pertractam. Pugnant inter se vehementer, ut tradit Aristoteles, et alter alterum dente ferit. Victus vocem fugit victoris, terram ac verbenas porrigens. Herbam victori a victo porrigi, vel proverbio constat, quod tamen vix cum Vossio concessero. Iniuriam ulcisci apud Acostam habes. Nucis putamine a milite in fronte quidam petitus, servatum, in eundem in platea deambulantem, aliquot post diebus coniecit. Singulari et rectores amore prosequuntur, iniuriarum quoque ipsis illatarum memores, ut optime Seneca scripserit, Elephantorum feritatem usque in servile obsequium demereri cibum. Sane a quibusdam aurigas suos, qui in certamine ceciderant ex praelio, exemptos, alios Strabo Georg. l. 15. Cassiodox. l. 10. Varior. ab aliis servatos, Strabo auctor est. Cassiodorus vero scribit, cum magistri compendia sua putet alimenta, motu corporis a diversis postulare, quod ei porrigat. Quod si, inquit, aliquis praebere, contempserit postulata, vesicae collectaculo pateracto, tantam dicitur alluvionem egerere, ut in eius penatibus quidam fluvius videatur intrasse, contemptum vindicans de fetore. Quidam Cochini, militem magistro suo de via cedere renuentem, aliquoties flumine mersit, si Christophoro Acostae Plutarch, de sollert, animal. credimus. Plutarchus denique refert, Poro Indorum Rege vulneribus confecto, elephantum sensim ac leniter multa spicula promuscide retraxisse, et ipsum iam male affectum, non prius tamen procubuisse, quam sentiret Regem exsanguem delabi: tum demum, ne corrueret, paulatim se demisisse, ut Rex commodius se ad solum inclinare posset. Timere naturaliter hominem, Plin. H. N. l. 8. c. 10. Plinius scripsit. Elephas, inquit, vestigio hominis animadverso priusquam homine, intremiscere insidiarum metu, subsistere ac olfactu circumspectare, iras proflare, nec calcare, sed erutum proximo tradere, illum sequenti, nuntio simili usque ad extremum, et tunc agmen circumagi et reverti, aciemque dirigi. Adeo omnium odori durare virus illud maiore ex parte, ne nudorum quidem pedum. Amicos Cicero l. 3. de Nat. Deor. homini Cicero innuit, dum dicit, opinionem eiusmodi esse, quandam illi belluae cum genere humano societatem. Philostrat. de vita Apollonii l. a. Innit et Philostratus, dum scribit, ubi semel ad hominem adsuescit, ab eo omnia pati, ex eoque morum similitudinem in se transferre, neque aliter quam parvos canes, ex hominis manu gaudere cibum sumere, atque ad se accedentem promuscide complecit, eumque caput intra fauces immittere facile tam diu pati, quoad homini libitum fuerit. Quae de cuiusdem elephantis erga infantem amore produntur, apud Athenaeum et Aelianum vide. Traditur quoque unus amasse quandam Plin. H. N. in Aegypto corollas vendentem; ac ne quis vulgariter electam putet, mire tum gratam Aristophani celeberrimo in arte Grammatica. Docilitatis esse singularis multa sunt Plin. H. N. l. 8. c. 3. argumento. Plinius enim per auras arma iacere non auferentibus ventis, inter se gladiatorios congressus edere, aut lasciviente pyrrhiche colludere, scribit. Ubi, utidem ait, mirum maxime, adversis quidem funibus subire; sed regredi magis utique Seneca Epist. 86. Sueton. in pronis. Sic se rem habere, praeter Plinium, Seneca et Suetonius, ne de Nerone et Galba. Xiphilino dicam, innuunt. Romae Plutarch. l. de sollertia Animal. quidam gyros facere explicatu difficiles doctus, increpatus, noctu sua sponte se ad lunam exercere deprehensus est. Ille quem Emanuel Lusitaniae Rex Leoni X. Pontifici dono miserat, eundem de fenestra prospectantem ter genibus flexis, et demisso corporis habitu, venerabundus salutavit, Osorio prodente. Augerius similiter Busbequius in epistolis Turcicis scribit, visum sibi elephantum iuvenem, qui ad cantum tripudiantium more alternos moveret pedes. Eundem et pila lusitasse quam palmae vice feriret proboscide. Linguas, intelligere Zeilanenses, apud Metellum habemus; quendam literarum ductus Graecarum didicisse, solitumque perscribere eius linguae verbis. Plin. H. N. l. 8. c. 5. Ipse ego haec scripsi, et spolia Celtica dicavi, apud Plinium. Humano more convivatos aliquando apud Aelianum invenies: neque ex iis visus est, quispiam vorax, neque maioris partis Aelian. H. A. l. 8. c. 32. capax. Cum esset bibendum, unicuique crater exhibebatur, et hi quidem promuscidibus potionem haurientes, moderate bibebant: deinde circumstantes leviter et festive adspergebant. Mimi magistrive officium exhibere, et aliis salientibus choreasque ducentibus praecinere, Aelian l. 8. H. A. c. 10. Arrianus se vidisse iactat. Inter cetera sollertiae documenta, est et hoc, quod cum profundas et superatu dif ficiles fossas transeunt, maior stans medius tamquam pons omnes transmittit: alii ingerentes fossae sarmenta, eundem servant. Sed et pabuli consueti quantitatem agnoscere, Plutarchus prodidit, permistamque eidem farinam artificiosissime secernere Acosta Hist. Arom. c. 7. posse Aelianus. At quod Acosta de quodam lebetem utrum pertusus esset, aquae hausta probante, Aelian H. A. l. 8. c. 17. scribit, stupendum est. Solem et Lunam novam venerari; homini erranti viam monstrare; humana adulteria et homicidia observare, ac detegere; sed et, patrium intelligere sermonem, loqui, vel scribere, inter fabulosa Usus. repono. De Usu elephantum, in bello, spectaculis, triumphis, et aliis, alibi dicetur. In Cibis fuisse quibusdam certum. Unde et Elephantophagorum nomen, qui circa Drabam, in montibus Asachaeis, et contra Meroen habitabant. Adiabaras, seu Plin. H. N. l. 8. c. 8. Magabaros auctores vocant. Quin et Plinius, Troglodytas solo elephantorum venatu ali tradit. Caroponderosa, frigida, et abominabilis Rhasi. Aelian. H. A. l. 10. c. 12. Aelianus praeter promuscidem, labrum, et cornuum medullam, nihil esculentum in iis esse ait. Aethiopes, teste Gyllio, posteriores partes appetunt. Renes tamen maxime in deliciis, et regum epulis, si Vartomannus vera prodidit. Medicinam quod spectat, Aelianus adipem contra omnia genera ferarum remedio esse, reliquit, eoque inunctum, etiam nudum inter ferocissimas illaesum versari posse fabulatur. Proboscidis tactu, capitis do'or levatur; efficacius, si et sternuat. Dextra eiusdem pars, cum Lemnia rubricaadalligata impetus libidinum stimulat. Iecur, comitialibus morbis prodest. Fimo, si illinatur, Ebur. pediculi fugantur. Eboris, cuius nomine Plinius illam praecipue partem dignatur, quae circa os est, quodque alibi elephantis, et dentis Indici appellationem sortitum est, singularis est et natura et usus. Gaudet humido et siccitate offenditur, cariemque sentit. Emolliri posse Democritus ostendit; emolliturque potionis genere, quod zythum vocatur, Plutarch. l. Anad infelicit. etc. ut apud Plutarchum exstat. Emollitum, conformatur, etin varia tornatur. Parabantur quippe ex eo mensae, lecti, capuli cultrorum, enses, vaginae, pharetrae, sceptra, sellae curules, Aldrovand. Hist. Quadrup. l. 1. c. 10. portae, et alia, de quibus Aldrovandum consule. Politur ut ligna, ac potissimum squatina, ut testatur Plinius: nitor vero, hebetatur mensibus muliebribus. Vis ipsi adstringens, quae tamen gustu non perci, itur. Conceptum iuvare, et ventriculo humido prodesse, Practici prodiderunt. Ramentis cum melle illitis, nubeculae in facie tolluntur. Scobe, paronychia sanantur. Contra lumbricos cum cornu cervi miscetur. Si uratur, ut decet, Spodium vocatur, pro quo tamen aliorum animalium ossa obtruduntur. Frequentior huius quam eboris usus. Praeparationem vide apud Aldrovandum Differentia. loco citato. Differentiae et Genera, a locis inprimis sumuntur, seu Philostratum Aelianum, et Plinium spectes, seu recentiores. Sunt enim alii palustres, alii montani, alii campestres, alii sulvestres, alii Lybici, alii Indici. Solinus Prasiorum, et Taxilarum meminit. Palustribus dentes sunt lividi, rari, tractuque difficiles, et in plaerisque partibus foramina; in aliis vero quasi grandinis grana tumores quidam insurgunt, et artiminime obtemperant. Dementes levesque esse, Philostratus addit. Montani perversi sunt, et insidiosi, et nisi alicuius rei indigeant, erga homines minime fidi. Dentes habent minores, sufficienter albos, et in quibus nihil est difficile reperire. Campestres benigni habentur, mansueti, et imitation s amatores. Dentes habent omnium maximos, albissimos, et sectu faciles, ut nullo labore in quamcumque manus voluerit partem deducantur. Silvestres, in regno Senegae, ad fluvium inprimis Gambram invenies. Ibi enim gregatim, ut apud nos apri, incedunt. Ly???ici, seu Mauri Indicis sunt minores, Polybius Hist. l. 5. et nec vocem, nec odorem horum ferre possunt, ut apud Polybium habes; imo neccontueri quidem eos audent, ut apud Solinum legitur. Indici, sunt quidem maximi; non eiusdem tamen omnes magnitudinis. Ideo Solinus duo eorum genera tradit; nobiliores ind cari magnitudine, minores nothos dici. Prasii appellantur Scalig. Exercit. 204. qui maximi sunt, qu les forte iam Madagascar, reste Scaligero, producit. Taxilas vocant, qui secundi ab his magnitudine existimantur. Illos et in Sumatta invenies, animi robore, et virtutis indole iis qui in continenti sunt praestantes. Aelian. H. A. l. 16. c. 15. Ideo magnis navibus in continentem transportati, Calingarum Regi vendebantur, ut Aelianus prodidit.