Regeln fuer die Texterfassung 03/2001
not necessary
* Mensae genus est, in quam vasa omnis generis vel ad usum, vel ad ostentationem solent expediri.
nomen proprium viri, qui ab Apolline donatus sagitia memoratur, quam simmul misisset nervo; et ipse auferretur und volans: eaque ratione multos peragrasse populos, responsa reddens. Ita nimirum in fabulis est.
Der Vrältervater, corripitur: nam prior in simplici avus hane moram habet.
* Par ratio in Proavus, Atavus, Tritavus.
Abbas producitur ex usu eruditorum, et Analogiâ: nam desinentia in as, producunt Genitivum, ut aetas, aetatis; Maecenas, Maecenatis; pietas, pietatis; sanctitas, sanctitatis, ect. Vid. Poet. Giess. p. 43. et 92. Accedit Mantuani auctoritas, qua vocabuli hujus Genitivus hanc prae se fert moram longiorem; prout testatur Ol. Borrichius in Parnasso suo.
dignitas Abbatis, corripitur. Sed
domicilium Abbatis, producitur. Sic nempe usu increbuit, atque ita praecipit etiam Abacus Prosodicus, Philippi Melanchthonis Grammaticae Latinae subjunctus.
* Equidem existimo, indifferenter posse pronuntiari, sive dignitatem notet, sive domicilium. Vsus interim spectandus, quo rectius produci utraque notione posse arbitror.
ae, Thraciae urbs, producte. Gr.
abdicare, corripitur: haec enim quantitas inest simplici dicare. Sed
abdicere, producitur: haec enim quantitas inest simplici dicere. Titii Manud. 104. seqq.
es, Nomen Proprium regionis Luc. 3. v. 1. producendum. Graec.
abligurio producitur: neque enim verbum meditativum est.
scidi refertur inter sex illa Praeterita Disyllaba, quae priorem habent brevem.
+ Quod vero apud Martialem legitur: Abscidit vultûs ensis uterque sacros; est ab abs et caedo. Catullus enim dixit: Abscidit, ô misero frater ademte mihi; ab ab et scinde. Vid. Poet. Giess. p. 35.
absis i. e. curvatura rotae, morâ longiore: ita enim Homerus Iliad. Ol. Borrichii Parnassus in nuce.
+ Atque hinc referri a Giessensibus p. 44. debuisset ad exceptionem regulae, cujus patrocinio tuti sibi videntur, qui vulgo corripiunt.
Voss. Etymol. 3. Ejusd. de Vitiis Serm. 49. Goclen. Probl. Gramm. 13. Lib. 1. Conf. etiam, quae infra dicuntur ad voc. Alexandria.
* A Grammaticis autem definitur, quod nihil sit aliud, nisi Modus omnis, quo syllaba adficitar in loquendo vel scribendo: ubi non tantum affectio acuta, gravis et flexa intelligitur, sed etiam Tempus, Spiritus et Discretio; de quibus sigillatim Lipsius agit
de vecta pronuntiatione L. L. cap. 17. Trinam vero illam affectionem Tenorem appellat, seu mensuram syllabae in scriptu et effatu en Lege sive More. Legem heic nominat, quando certis Grammaticorum regulis docetur, quomod vel scribi vel efferri debeat; Morem intelligit, quando contra Grammaticorum regulas saepe usus contrarium obtinet: sic dixerunt, Mulieris, Deinde, Proinde, Siquando, Aliquando, Enimvero, Exadversum, Orbis terrae, Iurisconsultus, cet. Et illud ex Prisciano, Gellio, Charisio et aliis probatum, facit. Vide plura ibidem cap. 21. et apud Iul. Cases. Scaligerum de Causis L. L. et Cornel. Valer. item Servium ad vers. 743. L. 6. Aen. Porro neque hic modus cognoscendi syllabam, artis est. Immo si recte rem aestimemus, petitio principii est. Ortus autem est e corrupta vulgi pronuntiatione, quae nimium quantum a genuina antiqua deflexit. Et nisi observationes nostrae de tono, qui esse debeat in Calefacis, Madefacis cet. et de Vocativo ab Nominibus Propriis in ins terminantibus, et de Graecis Nominibus: de quibus infra ad Vocc. Calefacis, Epanorthosis, Mercuri, Ovidi, Virgili: aliquid momenti haberent, et ex his quodammodo illustrari possent; poterat hic modus plane omitti.
Ex pronuntiatione, penultimae tantum syllabae Polysyllaborum cognosci possunt, puta apud Latinos. Si enim Accentus antepenultimam occupet, penultima brevis est: sin in penultima; eadem est longa, ut docuimus, docere.
Excipe Vocativos Nominum Propriorum in ius definentium; de quibus modo dixi, et dicam deinceps, suis nimirum locis. Item Vocalis a naturâ brevis, ante mutam cum liquida L vel R, in pronuntiatione corripitur, quantumvis in carmine produci etiam pro lubitu possit. Sic tenebrae in prosâ corripi modo debet; at in metro anceps erit.
+ Et quidem hoc loco non possum non omnem Grammaticorum doctrinam, quam de Accentibus inculcant, ex Vossio huc transscribere:
Accentus est pronuntiandi ratio, quâ syllaba vel attollitur, vel deprimitur. Ac proprio nomine Tonus vocatur.
Nam Accentûs nomen generale est; quia tam late patet, quam tono accipi solet
Tonus sive Accentus, est triplex: Acutus, Gravis et Circumflexus.
Si Accentus vel est simplex, vel compositus. Simplex est Acutus aut Gravis. Compositus vocatur Circumflexus.
Acutus est, qui syllabam acuit et attollit: ac notatur lineolâ obliquâ in dextram adscendente: ut domminus.
Gravis est, qui syllabam gravat et deprimit: ac signatur lineolâ obliquâ in dextram descendente: ut. docte.
Circumflexus est, qui syllabam longiori morâ effert: signum vero ejus ex superiorum notis conflatur: ut amâre.
Nota ejus ideo ex Accentu acuto et gravi componitur; quia syllabam pariter et attollit cum acuto, et deprimit cum gravi. Vnde longiori heic tractu omnino opus est, quam in acuto. At plane errat vulgus, quod Circumflexum cum Acuto confundit.
Monosyllaba dictio, si brevis, aut positione longa sit, acuitur; ut vir. mens. At naturâ long circumflectitur; ut môs, spês.
In Disyllabis posterior gravatur; prior autem, si naturâ fuerit longa, et brevis sequatur, circumflectitur; ut Rôma, Crêta: aliâs acuitur; ut Deus, bonus, reges.
In Polysyllabis, penultimâ brevi, acuitur antepenultima; ut dôminus, dicere. Penultima autem, si producatur, sequente quidem brevi, circumflectitur; ut, amâre, perôsus. Longâ autem sequente, acuitur; ut, amplecti, sacerdos. Ceterae omnes syllabae in Polysyllabis gravantur.
Excipe composita a fis, fit, quae in ultima simplicis Accentum retinent; ut, calefis, calefit.
Etiam interrogatio interdum Accentum transfert, praesertim quum affectus est vehementior; ut, Siccine ais, Parmeno?
Voces encliticae rejiciunt accentum suum in syllabam praecedentem; ut Luminaque laurusque dei.
Non tamen hoc locum habet in quisque, ubique, et similibus: cujus causa est, quod que in istis non sit enclitica. Nam sunt hae voces compositae quidem, unam tamen rem significantes. Contra quam fit in Luminaque, et Laurûsque: quae valent et lumina et laurus: ut sint duae voces duarum rerum indices.
Quaedam in ultima, differentiae causâ, vel circumflectuntur; ut Ablativi, poetâ, gloriâ; et Genitivi, fruetûs, anûs, contract. ex antiquis fructuis, anuis; it. Nominativi, Accusativi et Vocativi Plurales, franctûs, anûs, contracti ex fructues, anues: vel acuuntur; ut Adverbia, aliquo, continno, palam, docte, una, et similia: sed in consequentia orationis Acutus mutatur in Gravem; uti fit apud Graecos. Ergô pro causâ circumflectitur in posteriori.
Accentûs nota nusquam fere apponitur, nisi differentiae ergô: idque non tantum in ultima syllaba fit; ut in iis, quae jam vidimus: sed interdum etiam in penultimâ et antepenultimâ; ut occido et occîdo.
Mirum, non nullos vehementius, quam prudentius adversari consuetudini huic voces ambiguas distinguendi accentur: quum tamen ipsi alias minus utiles minusque necessarias teneant distinguendi rationes, vocesque proprias scribant litteris majusculis; nempe ut distinguant propria a communibus. At cur non simile discrimen heic observemus? tanto magis, quod idem interdum fecerunt veteres: ut ex lapidibus apparet, et ex Scauro et aliis constat; nam quod ad Fabii L. 1. c. I. attinet, unde non nulli etiam Accentus exsculpere volunt, de eo nobis movet scrupulum Norisius; conf. supra Parte Orthograph. Voc. Accentus.
Quidam et Syncopen passa circumflectunt; ut amâsse, decrêsse. In cujusmodi interdum id fit discriminis causâ: ut in Genitivo nostrâs.
Graeca Graeco melius Accentu efferri, censent Donatus, Serviusque: quod sic restringit Marius Victorinus, si iisdem plane litteris proferantur: ut Orthographia, paralipomenôn.
a cado, cecidi, quod mediam brevem habet. Sed.
caedo, cecidi, quod mediam longam habet.
accieo breve est: nam citum a cieo, refertur inter novem illa Supina Disyllaba, quae priorem corripiunt.
+ Nota: A Grammaticis commemorantur Supina Disyllaba novem in priore corripienda, ut: Datum, Satum, Ratum, Itum, Quitum, Litum, Situm, Rutum, Citum a cieo. Notetur tamen etiam Supinum Statum, quod in priori anceps est v. Io. Peter. Titii Comment. Prosod. de Stacor et cognatis, subjuncta Manuductioni ejus ad excerpendum. p. 183. seq.
Sed
accio longum est: nam cItum a cio, refertur ad regulam communem, vi cujus omne Supinum Disyllabum priorem porrigit.
is, Gen. Masc. gladii genus, Ein Persianischer, Tiirkischer oder Scythischer Sebel, corripitur.
Eine Beere, modulo breviori.
* Acinus uvae passae, Ein Rosin.
Galgant oder Kalmus, eodem modulo breviori.
* Acroama, Gen. neutr. notat hominem ridicularium et histrionem, qui conticis et lepidis dictis convivas saturos oblectabat, et voluptatem auribus faciebat, Einen Menschen, der mit allerhand lustigen Einfallen eine Tischgesellschaft aufmunterte.
Acroasis notat Philosophorum scholam s. dissertationem, quam Gellius L. 14. c. I. auditionem, et L. 5. c. ult. inauditiunculam vertit. Vide et Ioh. Wowerium de Polymathia c. 4. circa finem. Vitruvius L. 10. c. ult. Callias Rhodum quum venisset, acroasin fecit, exemplumque protulit muri, cet. Fecit acroasin, id est, scholam seu dissertationem habuit super cogitationibus suis, sive sollerter ab se inventis. Ita enim interpretandus et accipiendus hic locus est. Acroases tuas in posterum frequentabo, Ich werde künftig in deinen Stunden einen Auditorem abgeben.
Actaeon mora brevi. Nec obstat, quod Suidas et Pausanias penultimam Genitivi per w scribant, et producant: faciunt enim hoc sine exemplo reliquorum.
* ACTAEON Aristei fuit filius, venator, conversus a Diana in cervum, et a canibus laceratus; ut est in fabulis.
Actor quatenus est Nomen Proprium, corripitur. Sed
actor quatenus est Appellativum, producitur. Conf. infra Genitivi tertiae Declinationis.
adaquari vel adaquare, Ich hole Wasser, corripitur: nam prior in aqua, unde est, hanc moram habet.
bibi refertur inter sex illa Praeterita Disyllaba, quae priorem habent brevem; et prior in simplici bibo similiter corripitur.
Quintilianus, Gellius Lib. 7. c. 7, Valla, Vossius Art. Gramm. 201, alii, qui pro ejus Etymo habent fatisco i.e. abundanter hisco, quod primam brevem habet. Accedit auctoritas Prisciani, qui
abunde, quod mediam similiter brevem habet: quî cum consentit sequens Accii Senarius, ubi corripitur:
et sequens Prudentii Sapphicus:
* Interim tamen Arator producit: Suppetit adfatim exemplorum copia, nosque cet cujus vestigiis qui temere insistunt, a fari, quod priorem porrigit, derivant: quae tamen Etymologia eo ipso pro arbitraria habenda est, quod legitimae veterum quantitati repugnat. Vid. Poet. Giess. p. 83.
inus exeuntia quae producunt penultimam, sunt:
1. Deducta a nominibus rerum animatarum, ut: vitulInus, arietInus, quod alii tamen excipiendo corripiunt, anserInus, equInus, canInus, ostrInus, coracInus, vulpInus, lupInus. Conf. infra Arietinus.
2. Nominatim etiam sequentia, quorum non nulla etiam naturam Substantivorum habent; clandestInus, interstInus, mediastInus, internecInus, festInus, morticInus, marInus, vicInus, orcInus, peregrInus, inquilInus, libertInus, matutInus, vespertInus, divInus, pulvInus Ein Polster, supInus, cisternInus, genuInus, opInus, adulterInus, inopInus, caminus, catinus Eine Schüssel, echinus, gelasinus lachelnd, covInus Ein Streitwagen, collInus a colle, fungInus, laurInus.
MediastInus, i. Subst. Ein Hausknecht. Anatomici MediastInum panniculum vocant, qui dividit medium pectus et pulmones, Germ. Das Zwergnetz.
Referuntur huc etiam Diutinus, Langwierig; Serotinus, spät, langsam; Hornotinus, Heurig, quae tamen rectius corripiuntur.
3. Distributiva numeralia; bInus, trInus, quInus.
4. Cognationum nomina, ut: sobrInus, consobrInus, amitInus.
5. Denique propria ac Gentilia, ut AugustInus, IustInus, SibyllInus, AventInus, FescennInus, TicInus, FucInus, VenusInus, CanusInus, GabInus, CollatInus.
* Nota: DiutInus corripuit Prudentius in Iamb.
quamvis sunt, qui negant, ejus auctoritatem praevalere rationi et Analogiae. Vid. Iul. Caes. Scal. de Causis L. L. c. 98. SerotInus ab Hilario corripitur. Verum et heic praeferunt non nulli Analogiam. Quod
Prist nus et CrastInus corripitur, causam adsignant, 1. quia a Monosyllabis, 2. et quia utrumque Virgilius habet breve.
Pro correptione binorum priorum nec non pro hornotInus pugnat etiam juxta usum hodiernum Priscipanus, cujus regula haec est: Adjectiva in inus, quae nascuntur ex Adverbiis temporalibus, penultimam corripiunt: ut DiutInus, PerendInus, sernotInus, hornotInus, crastInus. cet. Quae vero tempus non significant, penultimam producunt: ut cisternInus, morticInus, cet. Matutinus vero et velvertinus, penultimam producunt, quia oriuntur non ab Adverbiis, sed a Nominibus Matuta et vespera: sed annotInus ab annus volunt penult. corripere. Ol. Borricb. Parnass. in Nuce not. ad v. 904.
+ De hac autem terminationis in Inus quantitate: verba sunt G. H. Vrsini Obs. philol. cap. 11. p. 184. seqq. quibus praesertim Olaum Borrichium oppugnat: Vossius non cum vulgo Grammaticorum a diversitate significationis, qui ab animatis ducta volunt producta, ab inanimis vero brevia, sed primo a Graecae Latinaeque linguarum differentia. inque Inus Graeca I habere correptum censet, Latina autem productum. Quae ipsa etiam Scioppii sententia est. Quid tamen in Vossio adhuc desiderem, deinde dicam. Insurrexit contra hunc ut in aliis, sic in hoc ipso quoque, non ita dudum Olaus Borrechius, multisque studet efficere, suam istis Grammaticorum Veterum regulis rationem constare, nec ab iis fuisse recedendum. Id ut evincat, et varia corradit hinc et inde exempla, quibus et illa in Inus a graecis venientia I habere productum obtinere nititur, et sua Scioppio praesidia intervertere conatur. Quam recte utrumque, breviter videamus. Neque enim aegre laturum puto Virum eruditissimum, aegre certe ferre non debet, si ad exemplum ejus in ipsum idem ego mihi juris sumsero, quod ille sibi sumsit in alios. Et alioquin Respublica haec, sub qua vivimus, litteraria, liberam cuique dicendae modeste sententiae facultatem permittit. Ad prius igitur quod attinet, profert voces Agrigentinus, Byzantinus, Coracinus, Eleusinus, Ephesinus, Gelafinnus (dens) Libyssinus, Palaestinus, Sibyllinus, Tarentinus, quas omnes penultimam diserte producere adductis Poetarum testimoniis probat, idque eum in finem, ut obtineat non minus producto I penultimae, quam eodem correpto in Inus terminatas reperiri voces Graecas ad Latinos traductas; quare nec ullam constantem quantitatis notam inde peti posse. Verum enim vero aerem ne feriat exemplis hisce, et extra oleas vagetur Vir eruditissimus, vehementer metuo. Quamquam enim Scioppianae sententiae interpres Mariangelus late dixerit,
nomina Inus in exitu habentia brevia esse omnia, si sunt Graeca; tamen et haec nomina non de quibusvis Nominibus, et Adjectivis et Substantivis, nec haec omnia de omnibus in universum cujuscunque generis, sed de omnibus tantum certi generis esse accipienda, illud satis arguit, quod suam hanc sententiam Grammaticorum sententiae oppositam vult Scioppius, qui vero non de quibusvis in Inus Nominibus, sed de Adjectivis solum, nec de his omnibus, sed de iis tantum, quae a communibus oriuntur: quod cum ex ipsis regulis, tum ex iis, quae afferunt, exemplis satis elucet: loquuntur. Vt igitur accurata sit contradictio, et iisdem definita limitibus, de his quoque Scioppii sententia fuerit forte intelligenda. Sed ut faciles simus hac in parte erga Cl. Borrichium, quum non mereatur Scioppius, ut tam humane secum agatur, qui tam inhumanus ipse ac durus adversus summos aetatis nostrae Viros fuit, demus hoc ei sane, late nimis et indistincte pronunciatum esse a Scioppio, aut interprete Scioppianae sententiae Mariangelo, Nomina in Inus, sine addita Distinctionis nota, quae omnino fuerit addenda, magis etiam a Vossio, cui hoc accurate agendum fuerat, qui tamen et ipse quum primum de Derivatorum in tinus penultima egisset, ubi ad cetera in Inus pervenit, non diversos constituit ordines, sed sub eumdem omnia conjicit, quum vel maxime res distinctionem quandam exegisset. Gentilia igitur omnino fuerant eximenda, cum, quae a Graecis in Inus veniunt, corripi debere praeciperetur. Qualia Agrigentinus, Byzantinus, Eleusinus, Ephesinus, Libyssinus, Palaestinus, Tarentinus. Et eximere ea a suis etiam, quas defendendas suscepit regulis, debuisset omnino et ipse Borrichius. Qui in adversario laedendo promtior, quam in se tuendo cautior, non sentit, his ipsis, nisi excipiantur, regulis suum jugulum peti. Quippe dum hanc ponit Distinctionem cum vulgo Grammaticorum quantitatis Adjectivorum in Inus, ae tamquam Mercurialem quamdam statuam commendat, quod, quae ab animatis, sensitivis nempe, veniant, producant penultimam, quae a plantis, lapidibus, aliisque inanimis eandem corripiant; haec nimirum, quae ex eo dedimus Gentilia, quum producant penultimam, erunt secundum leges Grammaticorum et Borrichii ab animatis deducta. Ergo Agrigentum, Byzantium, Eleusis, Libyssis, Tarentum erunt nobis posthac, si Diis placet, animata. Euge vero! Putarit forte non nemo, ne in Graecorum quidem censum referenda illa duo Agrigentinus, Tarentinus, esseque haec a Latinis Agrigentum, Tarentum, quomodo ii maluerunt pro Gracis Borrichio allata servant et haec Gentilia: Velinus, Pontinus, seu Pomptinus, Tiberinus, Setinus, Amerinus, Alexandrinus, Andinus, Venusinus, et alia non pauca, ut plane de his sigillatim fuerit praecipiendum. Horundem formam et Sibyllinus sequi fuerit putandum, si vere Graecum sit. Mihi tamen hoc a Latinis potius ex voce Sibylla more suo inclinatum videtur, quam ut sit Graecum. Nam Coracinus vero, Gelasinus dens, Erasinus non sunt hujus ordinis; ut neque Cyprinus, echinus, caminus, quae miror, cur non et ipsa attulerit, si sine discrimine Graeca in Inus ad Latinos traducta penultima porrecta producere fuit visum Viro doctissimo. Nam et Substantiva sunt, et partim insuper non Denominativa. Vossio, tum magis etiam a Borrichio. Neque enim quum a verbis desumantur, vel ab animatis vel ab inanimis desumi poterunt dici. Coracinus vero piscis ad nomen quod attinet, cum ratione ejus, quod Substantivum est, tum ratione etiam differentiae a corvinus, producit penultimam circumflectitque. At si aliquod operae pretium voluisset facere Vir doctissimus, ostendisset nobis, posterius hoc I in penultima reperiri productum apud Latinos. Sic enimvero causam suam strenue egisset. Nunc neque in Latinis hoc est receptum, et meo judicio plane corripitur apud Graecos, non minus quam Laurinus, collinus, funginus, ostrinus non concedit Scioppio Latinae esse originis voces, proptereaque penultimam producere contra illam Grammaticorum regulam, ea quae ab inanimis veniunt, correpta statuentium. Spectemus, quibus telis adversarium suum petat. Laurinus, inquit, non est Latinae originis vox, sed Graecae, quippe et Graecis dicitur, et docente Hesychio. Collinus est quidem illa vox a Latino collis, sed collis verna non est Latii, quia jam ante ostendit et Scaliger, et Vossius in Etymologico collis esse originis Graecanicae. Graecis enim est idem, quod collis cet. Fungus etiam non est orginis Latinae, sed Graecae a
De voce Ostrinus neque dubitandum, quin descendat a Graeco Atque in his quattuor vocibus nullum Scioppio praesidium relictum est, quod omnes Graeco fonte cadant. Haec ille, quasi re optime confecta. Ego vero haec ipsi excidisse nollem. Nam quis non videt, non agi hic de ultima origine vocum laurinus, collinus, funginus, ostrinus, sed tantum de proxima, nec quicquam heic ad rem referre, unde laurus, collis, fungus, ostreum, sed illud modo quaestionis esse, unde voces illae, quas dixi, laurus, collis, fungus, ostreum Latinitatis jure iam donatis, Latino more sint inclinatae, quam a Graecis illis, a quibus derivari eas vult Borrichius, etsi quidem non ausus vocem collinus, collis, ex Graeco esse, si collinus, de quo quaestio est, a Latino collis est? Et quum diserte hoc agnoscat ipse, quî nullum Scioppio in his quattuor Latinis vocibus praesidium est, et quî omnes Graeco fonte cadunt, quod deinde subiicit? Ecquis autem, qui aliquem litterarum harum gustum habet, non laurinus etiam et funginus, et ostrinus a Latinis vocibus laurus, et fungus, et ostreum malit arcessere, quam ex Graecis illis, quorum nec Denominativa hac terminatione uspiam leguntur. Praeterea neque Borrichius Vossius, etsi locus hic Hesychianus eum non fugerit, (laudat enim eumdem ipse) in alia tamen omnia ire maluit, quam, quod dictu erat tam proclive, a laurus deducere. Nec difficilis est conjectu haec ejus ratio; quum institutum illud Hesychii tantum Virum latere minime potuerit. Iam si a Latinis vocibus originem suam habent Adjectiva illa toties jam nominata, quid porro ad nos, unde ipsae voces illae, a quibus haec Adjectiva deducuntur? quid id ad rem facit? Sed quo minus Graecae ea originis habeantur, alio insuper argumento pugnemus. Nam talia si essent, suaderet omnino Analogia corripi illa, vt alia hujus formae apud Graecos Adjectiva Denominativa, vel ex ipsius Borrichii sententia, quum sint ab inanimis partim, partim a plantis desumta, praeter unum Ostrinus, de quo deinde. Nam ad Graecas etiam voces in Inos terminatas, has eum regulas extendere, patebit
elephantinus ex ipso erunt proferenda. At produci tamen laurinus et collinus, nec ipse negare potuit. En! quos in laqueos induerit Virum optimum nimium alterius insectandi studium! Quantum in ipso est, nec Latinae nec Graecae originis erunt haec Adjectiva, quia sive Graecae originis essent, sive Latinae, ex Analogia corripienda essent, aut certe essent Anomala, atque a regula excipienda. At neque ullam in iis Anomaliam agnoscit, neque illa excipit. Misera igitur haec Adjectiva tota Graecia Latioque pulsa nescio quo gentium exsulatum ire cogentur. Sed serio agamus. Dico igitur, nihil proficere Borrichium; si vel a Graecis essent haustae voces laurinus, collinus. Annon enim nihilominus reclamarent tam illi Grammaticorum regulae, a rebus inanimis deducta esse brevia, quam Scioppianae, Latina in Inus sumta a Graecis corripi? Non enim ullum Borrichius, ut neque ceteri Grammatici,[?]nere Latinas inter et Graecas in Latium deductas voces discrimen constituit; sed eodem utrasque loco habet, easdemque sub leges revocat. Cur autem de voce marinus, quam et ipsam Scioppius in firmamentum sententiae suae adhibuerat, ne vicinus, a vico, re procul dubio inanima; quid ad morticinus ab ipsa plane morte desumtum, quae animam vivis adimit; quid ad genuinus, quod a genus est, animante videlicet aliquo; quid postremo ad vocem cisterninus a cisterna, quam huc quoque nec id immerito refert celeberimus Vossius? Vides Grammaticarum harum praeceptonum, quas tuetur Borrichius, egregiam certitudinem! Et tamen heic nescio quî occaecatus negat exemplum his regulis adversum temere repertum iri? Quare nec de funginus me sibi assentientem habet, ut qui Labbeo malit auscultare, Trochaeum in hoc versu Plauti Iambico statuenti, qui exstat Trinum. Act. 4. Sc. 2.
At quis non potius cum Scippio Spondaeum ibi tueatur, voce funginus ad normam illarum laurinus, collinus, marinus cet. exacta, quibus cum forma plane et origine convenit, quam ut Trochaeum cum Labbea, et, qui hunc sequitur, Borrichio ibi agnoscat, qui pes in hoc genere, quamquam non plane nunquam compareat apud Comicos, rarior tamen longe et inusitatior est Spondaeo, cui propria in eo sedes sua est. Praeterea si funginus mediam habet brevem, quum id a Graeco esse contendat ipse, jam hoc ipso
Inus, quae a Graecis sunt, corripienda vult. Negabit forte Borrichius, corripi propterea, quod Graecum sit origine. Negarem hoc ego pariter, et meliori quidem jure, cum Scioppio, si corriperetur, corripi propterea, quod ab inanimo proveniat, cum tot alia sint ab inanimis orta, nec tamen penultimam habentia correptam. Neque ostrinus igitur, quod et ipsum recte advocat Scioppius, avelli patior a ceteris, neque illum fero, qui inde potius, quod ab animante descendat vox ista, quam hinc, quod sit Latinae vox originis, rationem penultimae in hac voce productae arcessat. Quamobrem hinc omnium quoque in Inus aliorum ejusmodi Adjectivorum Denominativorum, productam habentium penultimam, quantitatis rationem, sine discrimine, ab animantibusne sint, an ab inanimis, desumamus posthac cum Scioppio tam diu, donec vel Borrichius, vel alius fortioribus nos argumentis convincat, haec, in quibus nos Latinam quaerimus scaturiginem, Latinae formationis non esse, sed Graecae. Iam qui ad vocem elephantinus, quae non minus huic ejus et Grammaticorum placito adversatur, cum in Inus terminata, etsi ab animali formata sit, penultimam nihilominus habeat correptam, contra quam ipsi praecipiunt, respondeat Borrichius, audiamus. Eo, ait, inclinat adhuc sententia, antiquissimos Graecos ebur sive elephantinos dentes considerasse, ut rem natura sua inanimem, (quod vel raros, vel forsitan nullos id temporis in suis regionibus vidissent elephantos) eoque instituto Hephaestionem et Anacreontem penultimam corripuisse, quod hodie vix imitandum. Lepidum profecto effugium, quod si ulli eruditiorum probetur, mirer sane. Ego vero auctoritate Anacreontis atque Hephaestionis tam diu putabo standum, dum aliud nobis adjectivum in Inos Denominativum, ejusdem formae, cujus est Borrichius, penultima producta. Nemo certe, nemo adhuc eorum, qui Graecam nobis Prosodiam dedêre, quem quidem videre mihi licuit, distinxit inter illa Adjectiva in Inos Denominativa, quae a sensu praditis, et eo destitutis descendunt, illaque producta, haec correpta posuit. Constanter omnes eodem habent numero et haec, et illa. Tam diu igitur et ipse non aliam illorum Borrichio autem nec dum sit, quo suam corroboret; quam istorum Vossius iritur satisfacit, quod, quum ea in Inus, quae Latina sunt, I habere
equinus, porcinus, murinus, ansetinus, similiaque; ac si haec ratio a priori esset diversa. At certe non quod ab animantibus veniant porcinus, equinus, murinus ac similia productam habent penultimam, sed quod Latinae sunt originis, adeoque in priori ratione prorsus fuerat adquiescendum. Sed nec de elephantinus ullum in eo verbulum reperias, quod tamen, si hic Grammaticorum canon, in Inus ab animalibus desumta esse in penultima producenda, obtinere debeat, omnino propter auctoritatem Hephaestionis atque Anacreontis fuerat excipiendum; aut saltem videndum fuerat, quid ad hanc responderetur; etsi id quidem frustra fuisset futurum. Nam nihil omnino hac exceptione, minus etiam auctoritatis Hephaestioneae et Anacreonticae elusione opus est; atque ita potius cum Scioppio statuendum est, segregatis tamen, ut supra dictum, Gentilibus, quae produci debere tam Graeca, quam Latina, singulari erit canone definiendum, et adhibita limitatione quadam; Denominativa in Inus Adjectiva (quo ipso etiam Substantiva in Inus a Graecis hausta, sive Primitiva illa sint, aut certe originis obscurioris, ut echinus, sive Denominativa, ut cyprinus, coracinus, sive Verbalia, ut caminus, gelasinus, erasinus, volumus remota) si a Graecis ad Latines sint traducta (traducta autem inde intelligentur, non si ad ultima modo origine inde arcessi queant, sed si proxime inde resultent, O in V solum converso, id quod diserte etiam pro fundamento substernit Scioppius, ut tanto minus veniae sit Borrichio, qui tam miram iniit rationem vocum, laurinus, collinus, funginus Graecae origini vindicandarum, ut supra vidimus) corripienda sunt. Vel si canon quidam In Inus Latina a Graecis transsumta servare quantitatem penultimae Graecam. Substantiva igitur produci, qualia caminus, cyprinus, coracinus, echinus, erasinus, gelasinus; Adjectiva vero Denominativa corripi, nulla habita plane ratione, ab animantibusne sint, an ob inanimis, quolia elephantinus, faginus, crystallinus, amagdalinus et cet. His e contrario cum Scioppio Adjectiva in Inus Denominativa Latinae formationis productam habere penultimam recte censebuntur; nihil iterum pensi habito, quibuscunque a thematis sumantur, ab animatisne (sensitivis scilicet) an ab inanimis; qualia anserinus, porcinus, aquilinus, ostrinus, marinus, collinus, cisterninus, funginus cet. a quibus tamen eximens tum oleaginus, cujus penultima correpta usus est ipse Virgilius, tum forte arietinus, quo de excipiendo nemo equidem cogitavit; ego vero longâ
parietinus. De ceteris in Inus Prosodicos Scriptores adeas velim, e quibus tamen, quod nostram ad rem quodammodo etiam facit, hoc cognosces, pleraque in Inus Adjectiva Latinae originis penultima efferri longa, exceptis iis Adjectivis temporis, quae ab Adverbiis ejusdem significationis orta penultimam habent brevem, ut pristinus, crastinus, perendinus, hornotinus, serotinus quoque et diutinus, quae postrema perperam Scaliger Pater putabat producenda; quo de Vossius. Substantiva quoque illa, quae naturam praeferunt Adjectivorum, producta reperies fere omnia; qualia amitinus, inquilinus, libertinus, mediastinus, sobrinus, consobrinus; tum propria etiam illa, ab Adjectivis secundae venientia, ut Iustinus a Iustus, Augustinus ab Augustus, Longinus a longus, Severinus a severus cet. praeter haec alia insuper Substantiva quaedam, ut lupinus, pulvinus, covinus, paucis tantum ex toto numero exceptis, et vix pluribus, de quibus quidem certo constet, hisce, asinus, dominus, fraxinus, licinus, pampinus; ricinus, terminus.
Haec nimirum ita disputantur. Quamlibet autem Vrsino adsentimur; maluimus tamen in hac Parte Prosodica ad vulgares Grammaticorum hoc in genere positiones, utpote magis notas, lectorem pro re nata remittere: cujus quidem nostri facti veniam ab Aristarchis aevi nostri deprecamnur.
Corripiuntur autem reliqua omnia, quae materiam significant, seu quae a rebus inanimatis deducuntur, ut: faginus, crystallinus, adamantinus, coccinus, acinus.
Item haec: crastinus, pristinus, pampinus, faticinus, vaticinus, fraxinus Ein Eschenbaum, cophinus Ein Korb.
* Admetus Rex fuit Thessaliae, cujus armenta exsulpavit Apollo.
Adonidis, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo: Graece
* Adonis, Cinyrae, mediâ brevi, Regis Cypriorum ex Myrrha filia filius, Veneris delicium.
ador Korn, Rocken, moduli dubii.
* Gannius, Poeta vetus, produxit apud Priscianum L. 6. p. 700:
qui tamen et ipse alibi corripuit; prout etiam corripitur apud Ausonium de Monosyll. eap. de Cibis:
Vnde Scaliger existimat, veteres adus, adoris, in Neutro; et ador, adoris, in Masculino dixisse: ut decus, decoris; et decor decoris. Vide eum ad Festum p. 7. Conf. infra Genitivi tertiae Declinationis.
repo habet. ARRIPIT autem breve est: nam est a rapio, quod primam corripit.
severus.
adsideo corripitur: hac enim morâ adficitur prima in sedeo. Sed
adsido producitur: nam eadem quantitas inest simplici sido.
scitum, eo quod supinum disyllabum est. Sed
satum, quod numeratur inter sex illa Supina Disyllaba, quae priorem corripiunt.
adsoleo corripitur: nam prima in simplici ssoleo talis.
prima Pluralis Perfecti corripitur. Sed
prima Pluralis Praesentis, producitur.
* Derivant etiam non nulli servum significat: adulari enim admodum servile est, et homine ingenuo minime dignum. Vide Poet. Giess. p. 81.
locus secretior in templo, corripitur.
Iovis filius, morâ brevi.
Aedonis i. e. luscinia, producitur in Nominativo, et corripitur in Genitivo: in Graeco enim est
Aeoliae Rex, ventorum praeses, corripitur.
inis, Kupferrost, producitur.
nomen proprium viri, anceps est, usitate autem corripitur. Ol. Borrichii Parnassus in nuce.
* Diogenes Laertius octo numerat Aeschines: quorum clarissimus fuit Atheniensis Orator, Demosthenis aemulus, cujus exstant orationes aliquot et epistolae. Primus autem Philosophus fuit Atheniensis, auditor Socratis, de quo et dicere consuevit Secrates: SOLVS NOS COLERE NOVIT AESCHINES; quum ab eo numquam discederet. Idem, quum ceteri praeceptori communi Socrati adferrent plura, semet ipsum ei donavit, quoniam aliud munus, quod pauper esset, non suppeteret. Vid. Senecam L. 1. de Beneficiis c. 8.
Poeta Atheniensis, Tragoediarum pater, corripitur.
Aeson qui pater fuit Iasonis, corripitur.
Aethiops corripitur: Graece
lapis qui in nidis aquilarum reperitur, quo sine nulla earum parere posse dicitur, producendum est: Graece
* Graeca autem in alabastrites, apsinthites, aromatites, catopyrites, chrysites, conchites, haematites, hammites, lychnites, meconites, ophites, orites, phlagites, phragmites, phycites, porphyrites, pyrites, sarcites, scarites, selemites, spongites, thyites, trochites.
* Aetoli incolae fuerunt Graeciae, eo terrarum tractu, qui bis nostris temporibus Livadiae nomine venit, quovum celebratae quondam urbes Chalcis, Calydon et Olenus hodie in ruiinis quosi sepultae jacent.
Nett, künstlich, corripitur: nam est a faber, quod priorem talem habet.
Prophetae Nomen Proprium Act. 11. v. 28. et 21. v. 10, modulo ancipiti.
Agamemnon corripitur.
* Agamemnon rex fuit Mycenarum, Imperator exercituum Graecorum ad Trojam, frater Menelai, maritus Clytaemnestrae, pater Iphigeniae.
agasonis, Ein Stallknecht, ein Pferdetreiber, productitus, et in Nominativo et in Genitivo.
Nomen viri proprium, corripitur.
Siciliae tyrannus, patre ortus figulo, corripitur: Graece
* In metro etiam produci potest, propter sequentem mutam cum liquida L.
statuarius, producitur.
certum agmen delectorum militum, equitum aut peditum, maxime vero equitum, producitur: Gr.
Agenoris, Rex Phoenicum, Neptuni et Libyae filius, Cadmi pater, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
agere, priorem brevem habet. Hinc corripiuntur composita: Abigo, Adigo, Ambigo, Anteago, Circumago, Exigo, Perago, Prodigo, Redigo, Subigo, Transigo.
agon i. e. studium contentionis, Der Kampf, producitur: Graece
Agrargantis, urbs Siciliae, Agrigentum alias dicta, corripitur.
Ich scheine weiss, ich sehe weiss aus, corripitur: nam Frequentativa et Diminutiva verba in ico desinentia, penultimam brevem habent: vid. Poet. Giess. p. 82.
+ Albico et Candico ponuntur pro aliquantum albeo et candeo, eoque haec bina verba verius sunt Diminutiva. Quum igitur verba nonnulae in ico desinentia non significent frequentem actionem; dicere liceat, istiusmodi verborum alia proprie esse Frequentitiva, quae assiduum vel crebrum notent conatum; alia quasi Frequentativa, quae formationem Frequentativorum imitentur, non significationem.
inis, Das Weisse im Auge oder im Ey, producitur.
antis, vel ALCIDAMVS, i, Rhetor, qui morti panegyricum dixit, corripitur.
ae, i. e. Hercules, nepos Aloaei, producitur.
ontis, artifex caelator, corripitur.
Nomen Proprium, quod complures gesserunt, corripitur. Nam
fortis, robustus, apud Graecos mediam brevem habet.
Nomen Proprium aliquot diversarum urbium, corripitur: urbium enim nomina Proparoxytona, in Cellario judice in Orthographia Latina p. 74, dubium accentum apud Latinos sortiuntur, prout in ea vel ia cadunt: nempe si in ea cadunt, producunt; sin autem in ia, corripiunt penultimam.
* Quaedam ejusmodi urbium Nomina constantius E longum habent, ut Laodicea, Heraclea, Apamea, Mantinae, Cassandrea, Cadmea: quaedam plercumque per ia scribuntur, et more Latinis receptissimo corripiuntur, ut Seleuc. a, Nicomedia, Samaria, Philadelphia, Sebastia: quaedam ambigua, ut Alexandria et Alexandrea, Antiochia et Antiochea, Attalia et Attalea, Caesaria et Caesarea, Epiphania et Epiphanea, urbs Ciliciae sub Amano monte, v. Cit. L. 5. Fam. Ep. 1, Amasia et Amasea Strabonis patria, cetera: quia EI nunc I, nunc E pronuntiant.
+ Et hoc quidem loco notandum esse arbitror, hanc correptionem, partim apud ipsos veteres Latinos, partim communi usu, similiter institui in aliis Nominibus Propriis et Appellativis haud paucis Graece in ia, et in ius, item in iis, quae Graece in ium, quoniam in his terminationibus Romanae aures longiorem moram aegre ferunt. Vnde per Syncopen e Diphthogo unam Vocalem demunt, ut possint correpte pronuntiare. v. g. a Galatia, epiphania, entelechia, energia, Academia; et ab Arius, Eugenius, Basilius, Caesarius, Herculius et Heraclius Imp. Bacchius, Antibacchius, Heliconius; et a gerontocomium, nosocomium, nosodochium, xenodochium, pharmacopolium, monopolium, paedagogium. Vide Scaligerum in Catullum.
Apud Poetas tamen vis Diphthongi interdum redit in uno atque altero horum vocabulorum, quum nempe penultimam productam volunt. ita v. g. Academia etiam apud Ciceronem et Alexandria apud Propertium et Antiochia apud Ausonium, et Galatia apud Statium, producitur.
Excipitur Darius, Gr.
Excipiuntur etiam, quae in ia exeunt, Nomina mulierum v. g. Laodamia, Thalia, Hippodamia, Iphigenia, cet. item Appellativa elegia, antipathia, chiromantia, philogynia, politia, magia, necromantia, necyomantia, apathia cet. et ex Accentu Graecorum in ia desinentia, mania, idolomania, idololatria, neomenia, monomachia, naumachia, analogia, apologia, tautologia, Philogogia, Theologia, Antonomasia, antimeria, oligarchia, monarchia, periergia, peripneumonia, harmonia, Ophthalmia, phantasia, philanthropia, philautia, Sophia, Philosophia, Symphonia, Prosodia, anorexia, dysuia, geodaesia, Geometria, Astronomia, Geographia, cet.
Si vero Terminatio Graeca eus; rarissime, nec nisi in paucis Adjectivis hoc E Caesareus, Antenoreus, Herculeus, Cyclopeus, conopeus: in reliquis autem omnibus fere producitur v. g. a Pythagoreus, lynceus, Lyceus mons Arcadiae, Orpheus, Acrisioneus, Epicureus, Eleus, ex Elide, Iovis Epitheton, Theseus, Cadmeus, Sophocleus, Salomoneus, quod tamen Prudentius, metri ceteroquin negligentior, etiam corripit, giganteus, adamanteus, Iohanneus, boreus, Hipponacteus, Deucalioneus, Maroneus, Pelopeus, choreus, Phoebeus, Phoeniceus, Thyesteus, Apelleus, Epicharmeus.
Ita quoque constantissime hoc E producitur, ac Syncope non nisi rarissime locum habet in iis vocabulis, quae in ea et eum terminantur, v. g. Medea, Odyssea,
Calliopea, Adrastea, Cassiopea, Penthesilea, Galatea, panacea, Centaurea, Deiopea; it. Sigeum, Mausoleum, Lyceum, museum, brabeum, xenodocheum, pandocheum, orphanotropheum, gynaeceum, prytaneum.
Cui longiori morae quum adsueti sint eruditi in ejusmodi nominibus; eamdem etiam ex accentu Graeco retinent in idea et Pantheum; licet in Graeco
Syncopen autem istam, quae in supra adductis vocabulis, ut correpte pronuntiari possint, locum habet, quo minus mireris; scito, satis usitatam illam esse in metro, si corripiendo pedi obstet Diphthongus. Sic a Syracusius, et demta Vocali altera Syracosius. Virgil. Prima Syracosio dignata est ludere versu. Sic a chorea per E longum, sed in metro etiam chorea per E breve; et a platea per E longum, sed in metro etiam platea per E breve; et a conopeum per E longum, sed in metro etiam conopeum per E breve. Ita etiam porro in chiragra semper corripitur prior, etsi sit Graece
etsi Graece est Calliope semper corripitur, licet in Graeco sit Corduba quod apud Martialem corripitur L. 1. ep. 62, licet in Graeco sit balneum, corripitur, licet in Graeco sit Voss. de Arte Grammat. L. 2. c. 33. p. 286. it. Poet. Giess. p. 13. Sic etiam apud Latinos Dativus et Ablativus Pluralis bubus, quia crasi contrahitur, et Diphthongum Graecam in priori syllaba repraesentat, perpetuo producitur, quicquid legant quaedam Poetarum veterum editiones. Confer Becmannum et Gionerum hac de re. At quum iidem priorem syllabam corteptam volunt, Syncopen adferunt, et dicunt bobus, cujus prior semper brevis est, sicut prior in boves.
Agnoscant, quaeso, hanc disciplinam, qui in Arius, Antiochia, Alexandria, Philadelphia longiorem moram ponunt, eamque quavis data occasione strenue inculcant, eo quod in Graeco Diphethongus sit, quae cortipi haud debeat; atque intelligere tandem benevole velint, ejusmodi vocabula non heri aut nudius tertius, sed apud ipsos veteres fuisse correpta. Quis enim propter Diphthongum, penultimam Herculeus, Coesarius, Heliconius, Bacchius, Antibacchius,
Attalia, Caesaria, Amasia, cet. umquam produxit? et cui temere ignotum est, in nomine Arius non modo a Prudentio, qui metri negligentior est, sed etiam a Faminao Dactylum constitui? Si vero pergant morosi esse, et nihilominus provocare ad Diphthongum, quam in Graeco conspexerint; tunc ex eadem lege, qua sibi justi videntur; producere mihi etiam in pronuntiando debebunt Nicomedia, Galatia, Seleucia, Sebastia, Samaria, Caesareus, Caesarius, Herculeus, Herculius, Heraclius, Heliconius, Basilius, Eugenius, Bacchius, Antihacchius, xenodochium, nosocomium, gerontocomium, nosodochium, monopolium, paedagogium; quam tamen pronuntiationem, tamquam vehementer insolentem, ipsi, ni fallor, ridebunt.
ae, Grutze, Graupen, Weizengraupen, Gerstengraupen, corripitur.
Poet. Giess. p. 83.
aliius.
latro, latrare. Vid. Poet. Giess. p. 8.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
allegere, Neben andern erwehlen, hinzu thun, mit aufnehmen, corripitur: haec enim quantitas inest simplici lego, legere. Sed
allegare, Abschicken, abfertigen, producitur: haec enim quantitas inest simplici lego, legare.
Allobrogis, Ein Savoyarde, corripitur, tum in Nominativo, tum etiam in Genitivo, et reliquis casibus obliquis. Vid. Poet. Giess. p. 47.
* In Nominativo produci ob sequentem mutam cum liquida R etiam potest, si versum cudimus.
Alaun, producitur.
Semisch Leder, weich Leder, producitur.
optimum scil. unguentum, corripitur: est enim ab inanimato amaracus penult. correptâ, qui vulgo Majorana dicitur.
* Notum hinc Proverbium: Quid sui cum amaracino? Germ. Was soll der Kuh die Muscate? Warum wirft man die Perlen vor die Saue?
* Amasis Rex fuit Aegyptiorum, cujus tumulus una fuit pyramidum Aegypti, altitudine sua celebrium, quique legem condiderat, ut quisque apud suum Praesidem quotannis vitae rationem redderet, demonstraretque, unde viveret, aut quo quaestu sustentarentur.
feminae Scythicae ad Thermodoonta fluvium, bello et imperio celebres, cum mora brevi pronuntietur. Graece,
Substantivum, corripitur. Sed
Participium, contra naturam ceterorum, quae sunt a Supino itum, producitur. Vid. Poet. Giess. p. 36. 37. et 97. item Vossii Art. Grammat. pag. 223.
Praenomen VESPVTII, hominis Florentini, inventoris illius secundarii novae terrae, cui de se nomen dedit, usitate corripitur.
+ Poetica Giessena p. 65. produci jubet ad Analogiam aliorum ejusmodi nominum propriorum, scil. Albericus, Andronicus, Heinricus, Fridericus, Theodoricus, cet. Interim nolo heic sapere ex Analogia, sed ex vulgari usu, quo Americus et America correpte efferuntur.
ex amethysto constans, corripitur: est enim Adjectivum in inus terminans, deductum ab re inanimata.
Er wird bekleidet, porrigitur: est enim quartae Conjugationis, Verbi Amicio, amixi, saepe etiam amicui, interdum amicivi, amictum, amicire.
Amilcar corripitur.
* Plures fuere hujus nominis:
1 Amilcar unus Dux Carthaginiensis, facundia et sollertia insignis; qui ingressus in castra Alexandri M. consilia ejus de Atheniensibus astute exploravit, teste Iustino L. 21. c. 6.
2. Amilar alter, BARCAS cognominatus, pater fuit Annibalis, notissimus ex vita, quam Cornelius Nepos descripsit.
3. Plures tandem hujus nominis in bellis Punicis occurrunt apud Livium et Polybium.
ae patris soror, Des Vaters Schwester, corripitur.
Der Mutter Bruders Sohn, oder des Vaters Schwester Sohn,
Amitini vel Amitinae, Bruder- und Schwesterkinder, producitur: hanc enim quantitatem habent cognationum hujusmodi nomina, ut sobrinus, consobrinus: atque ita etiam amitinus. Conf. supra Adjectiva in inus.
amare, priorem brevem habet. Hinc corripiuntur composita Adamo, Deamo, Redamo.
frutex odoratus, solia habens albae vitis, et semen uvarum racemis simile, porrigitur. Gr.
vates et augur Argivorum admodum notus, producitur.
Amphictyonis, Nominativum producit, Genitivum corripit.
* Filius est Deucalionis.
pes oppositus Amphibrachy, corripitur.
Amphionis, Nominativum longum, Genitivuum brevem habet.
* Amphion, Mercurii filius, ad cujus cantum dulcissimum lapides in muros Thebanos ultro coiisse Poetae fabulantur, eadem, qua de Orpheo, significatione, quod eloquii nimirum suavitate homines agrestes ad mores revocarit mitiores.
arum, nomen urbis, constanter apud veteres producitur.
* Fuerunt autem duae urbes hujus nominis: VNA PELOPONNESI, Tyndari regia. Castoris ac Pollucis patria, sita quondam ubi hodie VORDONIA est, vel non longe inde, XX stadiis A SPARTA seu LACEDAEMONE, quae nunc MISITRA dicitur; ALTERA ITALIAE, inter Cajetam et Tarracinam, haud procul a Lacu Fundano a Laconibus, Castoris et Pollucis scomitibus, qui ex Amyclis Laconicis nomen id ei indiderunt, condita, similiter hodie in ruinis jacens.
Amylum i, Kraftmehl, Starke, corripitur.
Amyntor qui est pater Phoenicis, corripitur.
Amythaonis, Crethei filius, Aesonis frater, Melampi genitor, producte in Nominativo, correpte in Genitivo.
brevis repetitio earum, quae sparsim et fusius dicta sunt, corripitur ex accentu Graeco, producitur ob Diphthongum. Graec.
ae, Ein Waldbruder, producitur. Gr.
* ANADIPLOSIS est repetitio, quum ultima prioris versus vox in principio sequentis iteratur; ut Virgil. Ecl. 6. v. 20:
Et L. 10. Aen. v. 180:
orum, Geschirre, mit ausgegrabener und erhobener Arbeit, corripitur.
sanguinis rejectio, ore alicujus venarum patefacto, corripitur ex accentu Graeco, sed producitur propter Diphthongum. Gr.
excomunicato, corripere; sed
donario Deo sacro, producere solent. Vid. Poet. Giess. p. 52. seq.
+ Beza ad Rom. 9, 3. et Ricciolus in Prosodia reforinata ex Suida evincere conatur, inter Salmasius Exercitat. Plinian. p. 767.
Qui cum Beza contra Salmasium faciunt, anathema dicunt, quum proprie sit donarium, vel res templis dicata, vel aliud ejusdem genevis, per Euphemismum, qui in rebus tristibus et odiosis verba mitioris significationis, per Analogiam a sua origine deflexae, adhibet, a numero piorum segregatum et exsecrandum notare. Vide Cyriaci Guntheri Lat. Rest. p. 42. it. D. Salom. Deylingii Observ. Sacr. p. 11. et 379.
anas corripitur. Excipitur enim ab regula, qua desinentia in as, Genitivum producunt, ut aetas, aetatis, pietas, pietatis. cet. Poet. Giess. p. 43. et 102.
ae, corripitur.
* ANAXAGORAS Philosophus fuit Clazomenius, Philosophinae Physicae cultor adeo adsiduus, ut rei, tum privatae, tum publicae curam prorsus omnem abjiceret, et interroganti cuidam, nullane sibi patriae saltem cura esset? responderit: Mihi vero patriae cura et quidem summa est; digitum in coelum
intendens,
is, Philosophus, Anaximandri discipulus, corripitur.
es, urbs Ciliciae, corripitur.
is, scutum brevius, productur.
ae, gladiator, qui caeco impetu fertur, galeâ frontem oculosque tectus, corripitur. Poet. Giess. p. 55.
orum, Galliae populi, corripitur.
Poet. Giess. p. 16.
ambigui sexûs homo, quem HERMAPHRODITVM vulgo vocant, corripitur.
es, et Andromacha , ae, Hectoris uxor, corripitur.
es, et Andromada , ae, Persei uxor, relata inter sidera, corripitur.
nomen proprium, quo plures viri clari insigniti olim fuere, producitur: nam victoria, et vinco, unde est, priorem apud Graecos porrigunt.
es, herba et flos silvestris, producitur. Gr.
* Germanice vocatur Windröslein; et nimirum quidem recte. Descendit enim a vento. Testante enim Plinio, hic flos numquam, nisi vento flante, se explicat.
herba hortis omnibus frequentissima, Germ. Dille, producitur. Gr.
Anien qui est in Tiburtino agro fluvius, producitur.
+ Dicitur etiam apud Horat. 1. Od. 7. Anio: cujus Genitivus Anionis quum reperiatur nusquam; volunt Grammatistae, Genitivum ejus efferri per Anienis. Sed hic Genitivus ab altera illa Terminatione Nominativi Anien descendit.
herba, Germ. Anis, producitur.
idis, Philosophus Cyrenaicus, corripitur et in Nominativo et in Genitivo. Gr.
ae, morbus, quum omnia respuit stomachus cum ingenti fastidio et nausea, usitate porrigitur ex accentu Graeco. Gr. Alexandria.
* ANTANACLASIS est repetitio vocis ejusdem appellationis, non significationis. v. g. Auctor ad Herennium L. 4. c. 14: Veniam ad vos, si mihi Senatus det veniam. Item: Amari jucundum est, si curetur, ne quid insit amari.
Antenoris, producitur in Nominativo; corripitur in Genitivo. Gr.
* ANTENOR Trajanus fuit praecipua auctoritate Princeps, hospes legatorum Graecorum, qui ad Helenam repetendam venerant.
idis, Ein Pfeiler, columna vel lapis eminentior interpositus ad sustinendam molem, producitur in Nominativo, et corripitur in Genitivo. Gr.
Veneris et Martis filius, apud Cic. Lib. 3. de Divinat. c. 33, corripitur.
idis, Eine Kamillenblume, corripitur. Gr.
anthrax producitur.
* Anthrax nota
1. Carbonem, Eine Kohle.
2. Abscessum quemdam ex atra bile, rubore sublivido, Ein Blutschwär.
3. Vitruvio etiam Anthrax ext minii gleba, Berg - Zinnober.
Ein Menschenfresser, corripitur quantitate metrica, producitur tono Graecorum vulgari. Gr.
figura sententiae, objectioni in Prolepsi seu occupatione respondens, corripitur. Graec.
* Praecedit Hypophora, quae Objectionem proponit.
a, um, Vorwertig, producitur.
ae, insula helleboro clara, corripitur.
* Hinc Proverbia: Naviget Anticyram; it. Est tribus Anticyris caput insanabile, Es spuket dem armen Menschen im Giebel, Er ist ein vollkommner Thore.
remuneratio, Ein Gegengeschenk, corripitur ex accentu Graeco; producitur ratione Diphthongi. Gr.
Das Gegengift, corripitur.
filia Oedipi, et ANTIGONVS, Dux Alexandri M. postea Rex Asiae, corripiuntur.
Nestoris filius;
Poeta Graecus;
urbs: vid. supra Alexandria;
uxor Lyci, Thebanorum Regis;
cognomen Herodis, qui Iohannem Baptistam securi necandum jussit;
Nomen Medici Graeci, aliorumque;
nothus Sarpedonis filius;
ontis, orator Atheniensis;
figura, quâ vi Etymologiae contrarium notatur; corripiuntur.
cantica, quae sibi mutuo respondent, corripitur ex accentu Graeco, producitur ratione Diphthongi. Gr.
figura Syntactica, species Antimeriae, quae Casum mutat, anceps, ex eadem ratione. Gr.
Anubis et Anubidis, Aegyptiorum deaster capite canino, producitur.
Anxur corripitur.
* ANXVR urbs Volscorum, alias TARRACINA dicta, Italis hodie TERRACINA in Campania Romana.
Anxur Livio quidem semper Neutrum: sed Martiali etiam Masculinum est.
Rhetor Atheniensis, corripitur.
dictio Comicis frequens, v. g. Apage te a me! Hebe dich weg von mir, Packe dich, Trolle dich! corripitur.
ae, nomen urbis, producitur. Vide supra Alexandria.
onis, Eine Schweiss- oder Blutwurst, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
arum, Faule Fische, item Narrentheidungen, corripitur.
Ein Abtrünniger, corripitur.
Die Vergötterung, corripitur ex accentu vulgari, producitur ratione Diphthongi, quae in Graeco est. Gr.
appendix recte corripitur.
* Ex sententia Olai Borrichii Cogit. p. 310. et Analext. Part. 2. p. 30. et Parnasso in Nuce. producitur.
+ Ridet hanc OLAI sententiam G. H. VRSINVS Obs. Philos. cap. 11. p. 196. seqq. qui SCIOPPIVM heic vulgari Grammaticorum legi inhaerentem copiose defendit in sequentibus: Amore, inquiens, tantum et studio veritatis defendendus vidertur Scioppius. Appendix, appendicis penultima brevi iusserat dici Scioppius, vt coxendix. coxendicis. Borrichius cum Analogia dissimillima ait pugnare, quod coxendix, a coxa sit; appendix, a verbo: Verbalium autem in ix nullum adhuc ullum apud probatum Poetam deprehensum sit corripere Genitivi penultimam. Quare nec voci appendix tale quid assingendum. Iubet ergo ratam posthac esse regulam Criticorum: Verbalia in trix penultimom in Obliquis producere, ut victrix, icis, aitrix, icis, lotrix, icis cet. Quod postremum, ut inde ordiar, ridiculum. Neque enim decedit quicquam isti Grammaticorum regulae, si appendix penultimam Genitivi corripitat, neque stabiliri inde vel tantillum potest, illam Genitivi Syllabam in voce appendix esse producendam, quum non in trix desinat, neque a Supinis descendat. Quod igitur in Scioppium intorserat Borrichius, id merito in Borrichium retorqueret Scioppius; dissimillimâ eum Analogiâ niti, quum vocem, quae a Praesenti derivatur, exigit ad amussim vocum e Supino derivatarum. Sed, ut et hoc obiter moneam, cur Grammaticos criticorum nomine dignatur, quod longe superioris est dignationis, quam ut Grammaticis mere talibus, quales heic spectantur, conveniat? Ceteroqui Grammatici nomen late acceptum nullam fere non eruditionis partem complecti, non nescio. Hic autem ubi de quantitate Syllabae agitur, qua de agere proprium Grammatici restricte ita dicti munus, cur tantopere Critici mereantur dici, nec dum video. Neque enim Critici esse, praecipere de talibus, a quoquam umquam somniatum est. Sed haec, ut dixi, obiter pro nobilissimo hoc titulo, cujus ad communionem homines minus digni ne admittantur, vindicando. Neque enim Grammatices pars est Critice, quod ex Vossio discat licet, neque si esset, huic tamen loco
Scioppius vocem appendix cum altera coxendix comparavit, non dubito ego, quin non derivationis, sed terminationis spectarit similitudinem. At si quicquam contra ipsum obtinere voluisset, nomina in ix a Praesentibus verborum oriunda obducere illi, eaque pariter paene ultimâ gaudere porrectâ, ostendere debuit Borrichius. Ac poterat sane subsidio sibi proferre tum vocem nutrix a Praesenti, ut videtur, nutrio, quae omnem citra controversiam producit penultimam, tum struices Plautinas in Menaech: Act. 1. Sc. 1. productâ et ipsas penultimâ, ut omnes fere sentiunt, quos viderim, a Nominativo struix, qui sine dubio a Verbo struo. Nec dum tamen herbam porrigo. Nam quantum ad vocem nutrix, varia patent effugia. Potest enim dici, propter ipsam in trix terminationem et significationem officii feminei. Genitivum ejus, ut ceterorum in trix terminatione et significatione eâdem nominum, formatum in tricis penultimâ longâ; vel contractum et decurtatum esse ex nutritrix, euphoniae gratia, quod illud durius sonuisset; si vel a Praesenti nutrio sit, analogice debuisse dici o in ix mutato, ut struo, struix, offendo, offendix, quod est apud Festum, appendo, appendix, sic nutrio, nutrix, quae duo ii in unum longum esse contracta, ut alius in Genitivo ex alliius; vel postremo producere i, quia sit a verbo quartae Conjugationis, quorum i in incremento longum est. Quarum rationum nulla probabilitate sua destituta est. At strucies Plautino quid fiet? Ego, qui nescio quî, semper a vulgari ejus vocis pronunciatione, i in penultima porrecto, abhorrui, putavi hactenus et adhuc puto, versum illum Plautinum aliter, quam ab aliis facrum, dimetiendum. Hoc nempe modo:
Vt sit vel Trochaeus in quarta regione, quod non plane numquam fieri solet in istis versibus Comicis; vel, quo tamen invitus delaberer, Graecorum Poetarum more consonantes producendis syllabis geminantium, scriptum forte fuerit a Plauto pattinarias, ut quattuor volunt dictum pro quatuor et Appulus est apud Horatium pro Apulus cet. Quicquid horum est, ut struices a struo penultimâ intelligamus correptâ dictum, facit, quod apud ipsum Plautum alio loc, Aulular. nempe Act. 2. Sc. 2. vocabulum mordicibus a themate mordix (quod a mordeo, seu antiquo potius mordo, unde et vetus illud Praeteritum mordi, pro quo deinde momordi invaluit) antepenultimâ reperias brevi, in his ejus verbis:
Quam verissimam ejus loci lectionem esse, etiam a Vossio agnitam in Etymologico, in voce mordeo, nullus equidem dubito: quicquid alii, qui vel mordicus legunt, vel mordicitus, contra moveant, quas lectiones si admittas, multum de elegantia oppositionis in hoc loco perierit, quae longe sic pulcrior erit ac perfectior, si terna ternis responderint asini bobus, scindere incursare, mordices cornibus. Dimensio autem ejus alia esse non poterit, quam ista
Vt sit adeo Iambus octonarius, qualis in ea scenâ versibus Iambici et Trochaici generis permixtâ plures, ut sequens statim:
Vera igitur prioris loci lectio si est, uti veram esse mihi plane persuadeo, aliquod tamen in ix vocabulum a Verbo derivatum deprehendimus Genitivum corripere apud probatum satis auctorem Plautum; nec erit, cur posthac affirmet Borrichius, non dum ejusmodi aliquod apud talium quemdam a quoquam esse deprehensum. Ad hujus igitur exemplum, ut mordix mordicis, ita pariter struix struicis, appendix appendicis, offendix offendicis, in quibus duabus posterioribus vocibus neque terminationis similitudinem, quae intercedit inter ipsas ac voces coxendix coxendicis, claxendix claxendicis, quod iterum Festus nobis servavit, insuper plane habendam putem, pronunciandum fuerit. Suo tamen in hoc ipso sensu uti quemvis facile patiar.
appetor appeto, corripitur. Sed APPETITVM Suprnum, et EXPETITVS Praeteritum Participii Passivi, producitur. Conf. infra Petitur.
Ich liege an der Sonne und wärme mich, producitur: est enim ab apricus.
Ein Apulier, Apuliae incola, breve est.
* Germanice significat Süss und milde, wie ein Apfel oder Birn, die man ohne Veränderung des schonen Geschmacks fast mit samt dem Kernhause aufessen kann.
a, um, Habichtsmässig, v. g. Nasus aquilinus i. e. aduncus, Eine Krumme Habichtsnase, producitur:
Adjectiva in inus.
oppidum Neapolitanum, hodie AQVINO Italis dictum, producitur.
Arabs Ein Araber, corripitur.
oppidum Phoeniciae, hodie LARACA dictum, corripitur. Scribitur etiam ab non nullis Aratus per T. sed
Poeta, producitur. Apud Sidonium tamen corripitur: vid. infra Epanorthosis.
fluvius Galliae, hodie Gallis SAONE dictus, modulo brevi.
Medorum primus Rex, corripitur tum ex Analogia, tum usu eorum, qui eruditionis gloria florent.
ae, vel ARBELAE, arum, urbs Siciliae, auctore Stephano, corripitur. Gr.
orum, urbs quondam Assyriae, nobilis clade Darii, Persarum Regis, ab Alexandro M. devicti, producitur. Gr.
Ein Hagapfelbaum, et ARBVTVM, ipsum pomum, corripiuntur.
Arcas corripitur.
ae, Philosophus, secundae sive mediae Academiae conditor, docens, nihil scientiâ accurate comprehendi posse, corripitur.
Liviusque etiam Lib. 3. arcessiri pro arcessi; et Columella Lib. 9. lacessiri pro lacessi usurpant. Etiam Praeterita formam quartae Conjugationis in his ipsis verbis referunt. At in Praesenti et alibi tertiae Conjugationis nunc sunt. Hinc arcessimus, arcessitis; lacessimus, lacessitis; facessimus, facessitis: capessimus, capessitis, correpte pronuntiantur.
Nomen Proprium viris diversis commune, producitur: hanc enim quantitatem
* Par ergo ratio in Menelaus, Nicolaus, Aristolaus.
Ein Leibmedicus, producitur; quum Graece sit Voss. Art. Grammat. p. 284.
Nomen Proprium, anceps est. Qui a Graeco domo, ut Hippodamus, unde et Hippodame, originem trahere existimant, corripiunt. Poet. Giess. p. 68.
Nomen Proprium non nullorum virorum sapientia celebrium, quos inter, ni fallor, eminet Archytas Tarentinus, Pythagoricus nobilissimus, producitur.
boreale sidus, quasi custos ursae, BOOTES dictus, corripitur; aeque ut Genitivus Arctophylacis.
+ Producit tamen Accusativum Arctophylaca Manilius; sed necessitate metri. Nam alias media in Arabius; idque licentiâ Graecorum Poetarum, qui in nimietate syllabarum brevium unam producunt, ut vocabulum metro pareat. Ol. Borrich. Parnass. in nuce. Io. Baptistae Riccio Prosod. Reform.
ae, Galliae regio, quae hodie BRETAGNE dicitur, corripitur.
i, Das berühmte hohe Gerichtscollegium zu Athen, anceps est; quamvis rectius cum Labbeo, contra Ricciolum, corripitur.
* Ita etiam Vossius Art. Gramm. p. 284: Penultimum in Areopagus perperam prope omnes producunt, quum sit consiatum ex quod penultimam corripere, certum est. Imposuit vulgo, quod Latinis pagus producat priorem; a quo AREOPAGVM dici putavit quoque B Augustinus Lib. 18. de Civit. Dei cap. 10. Quippe interpretatur vicum Martium, quum collem dicere deberet. Conf. Mart. Ant. Delrio Comm. in Senec. Herc. Fur. p. 299. it. Ol. Borrichius in Parnasso, indice poster.
atis, exulceratio quaedam oculorum, quum iridis (Des Augapfels) exteriora rubicunda, interiora alba apparent, corripitur. Gr.
es, herbae genus,
Wilder Greusing, porrigitur. Gr.
Ich klügle; ich bin ein Raisonneur, ein Nasewasser; ich lasse das Maul fliessen über Sachen, die ich noch nicht gründlich verstehe, producitur: descendit quippe a Supino argutum; velbi arguere.
ad arietem pertinens, vulgo producitur, ex regula Prosodica, qua desinentia in inus, si deducuntur a Nominibus rerum animatarum, hac quantitate omnino gaudent. Sed rectius fortassis per exceptionem corripitur. Conf. supra Adjectiva in inus.
* Ceteroquin ex hoc Canone producuntur agninus, anserinus, aquilinus, asininus, bovinus, cabollinus, caninus, colubrinus, coracinus, crocodilinus, erycinus, figlinus, haruspicinus, hircinus, murinus, mustelinus, pantherinus, procinus, taurinus, vaccinus, vervecinus, vitulinus, vulpinus.
arietare, stutzen, stossen, corripitur: est enim ab aries, arietis.
is, Rex Cappadociae, corripitur.
Arionis, nobilis ille citharoedus, Nominativo extenditur; Genitivo et reliquis casibus obliquis corripitur. Gr.
is, administrator reip. Atheniensis cum Themistocle, justus dictus ob vitae innocentiam, producitur, Gr.
*Hoc nominis et alii viri clarissimi gesserunt.
Nomen Proprium, porrigitur. Gr.
is, producitur.
* Nomen hoc initio Platonis fuit antequam ex humerorum latitudine Plato vocaretur. Etiam alius hujus nominis inclaruit, nempe ARISTOCLES MESSENIVS, Philolophus Peripateticus, teste Suida; e quo fragmenta servavit Eusebius, quamquam librariorum culpâ nomen ejus interdum transiit in Aristotelem.
is, corripitur.
* ARISTOCRATES alius Atheniensium Dux; alius Spartanorum Rex; alius Hyparchi filius, Historicus Graecus.
victoria, unde est, apud Graecos talis.
* Hoc nomine memoratur
1. Regis Eumenis filius. 2. Tyrannus Methymnaeorum op. Curt. L. 4. c. 5. et 8. 3. Grammaticus Alexandrinus. 4. Historicus Tarentinus.
Aristo corripitur: Graece
* ARISTO, Stoicus fuit Philosophus.
Immo et aliii viri doctrina clarissimi hoc nomen gesserunt.
is, Poeta Comicus, corripitur.
* Est etiam Aristophanes, Grammaticus Byzantinus, itemque alius Historicus Graecus.
haeresiarcha Saec. IV. post C. N. corripitur: nec obstat, quae in Graeco est, Diphthongus. Vide, quae fusius hanc in rem disseruimus supra ad Voc. Alexandria.
arare, priorem brevem habet. Hinc corripiuntur Composita: Circumaro, Exaro, Inaro, Obaro, Peraro, Subaro.
Italice hodie ARPINO Ciceronis patria, qui et inde ARPINAS dicitur, mora longiore. Gr.
onis, Ein Mahlschatz, Pfand, Gottespfenning, corripitur in Nomin. producitur in Genit.
is, qui primus Parthorum imperium condidit, corripitur.
es, aliquot Reginarum nomen, praesertim ex Aegyptia gente, corripitur. Gr.
Praefectus Xerxis, porrigitur.
onis, nomen virile, corripitur utrobique.
* Si nomen Apppellativum est, significat Den Segelbaum it. Den Kloben am Aufzug, die Winde
ae, Schmeer, Speck, Fett, producitur.
* Est et virile cognomen familiae romanae v. Part. Orthogr. voc. Caecina.
pavimenti genus, in quo parvis e testulis tinctisque in varios colores coenarum reliquiae, et alia, quae everri solent, velut relicta essent, affabre erant expressa, producitur. Graece
Haselwurz, corripitur.
onis, urbs Iudaeae ad mare mediterraneum sita, olim
Philistaeorum, nobilis ac potens, quae in ruinis hodie jacet, corripitur in Nom. producitur in Genit.
ae, producitur.
* ASCLEPIADES Prusiae, Bithyniae urbe, Medicorum eloquentissimus, qui sanitatem dixit constare et servari cibi potusque abstinentia, gestatione praeterea, ambulatione, frictione.
Asdrubalis, Nomen diversorum Proprium, corripitur utrobique.
Spargel, corripitur.
avus Anchisae, corripitur.
assoleo corripitur: nam prima in simplici soleo talis.
Ein Meerkrebs, corripitur.
Ein Knöchel an den Leibern der Thiere, Ein Ring um die Seule, corripitur.
anactis, Hectoris filius, corripitur.
antis, nomen Tragicorum duorum Atheniensium, patris et filii, corripitur.
Der Vor - Vr - oder Grossaltervater, corripitur: nam prior in simplici avus talis.
fluvius Germaniam et Italiam rigans, ex Alpibus profluens, Italis nunc ADESE, Germanis autem Die ETSCH vocatus, corripitur.
Ein Sonnenstäubgen, corriptur.
enis, Gen. Masc. Ein Haselhuhn, corripitur in Nomin. producitur in Genitivo.
nomen non nullorum Asiae Regum, corripitur.
auceps it. Aucupor, ari, correpte.
* Velius Longus de Orthograph. p. 331. aucipis mavulut. Quod scimus, florentiori aevo aucupis, per V, dictum. Aucipis per I, Archaice scribi videtur.
ari, auctionem facio, vendo per praeconem, hastae subjicio, vendo sub corona, in propatulo vendo, porrigitur: est enim ab auctio, onis.
are, Verbindlich machen, einen unter gewissen Bedingungen in die Fechtschule auf- und annehmen, oder
einen zum Soldaten annehmen, producitur: est enim ab auctor, oris.
are vel AVGVROR, ari, deponentialiter, Ich prophezeie, corripitur: est enim ab augur, auguris.
ari, Anheben, anfangen, corripitur: est enim ab auspex, icis.
ungesauert, anceps est; rectius producitur, sed usitate corripitur.
* Prudentius corripit: sed P. Labbe et L. Cavallius, et utrique adstipulatus Ol. Borrichius Parnass. in Nuce in not. ad v. 235. producendum existimant, quia prior in simplici Ioh. Bapt. Riccioli Pros. Reform.
ae, vel Bagous , i, vocabulum Persicum, significans spadonem, producte.
Ich trage, ein Träger, correpte.
i, Gen. Femin. Eine Ecker, Eichel, Dattel, correpte.
onis, Ein unnützer Wäscher, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
* In metro etiam produci potest propter mutam cum liquida R sequentem. Genitivus producitur, more eorum, qui O Nominativi retinent. Poet. Giess. p. 39.
balbutio producitur; ut solent verba in utio desinentia. Poet. Giess. p. 82.
i, corripitur.
Balthasar quod mediam corripit, usitate producitur; ab Alcimo autem corrpitur. Poet. Giess. p. 41.
abyssus, vorago, corripitur, nec, nisi in metro, produci etiam potest ob sequentem mutam cum liquida R.
i, corripitur.
ae, Ein Palast, Eine Domkirche, corripitur.
* Lucanus Lib. 1. v. 431. corripit: at Silius L. 3. v. 608. et Martialis L. 8. Epigr. 33. et Iuvenalis producunt. In prosa usitate corripitur.
Ein Bayer, corripitur.
um, Asiae populus in Bithynia, quae ante Bebrycia dicta, soni ancipitis ac dubii est. Poet. Giess. p. 110.
vicus parvus, Italis hodie Caneto, Cremonam inter ac Veronam, corripitur.
Belidum, Plurale, corrpitur.
* Belides i. e. Beli neptes ex filio Danao, numero quinquaginta, cum totidem filiis patrui, Regis Aegypti, matrimonio junctae, prima nocte sponsos omnes interfecerunt, una excepta Hypermnestra, natu maxma, quae Lino suo pepercit. Hinc illis poenae, ut in fabulis est, apud inferos addictae sunt, ut semper aquam ex amplissimo puteo hauriant, neque tamen umquam ad oram putei plena cribra possint attrahere. Sed
Belidae, singulare producitur.
* BELIDES ae, est Patronymicum mascnlum, et notat aliquem de Beli familia.
ontis, Gauci filius, Pegaso vectus, et ab Iove percussus, quum coelo propior venisset, corripitur.
urbs Episcopalis in Insula Franciae, (Beauvais in Ile de France), modulo ancipiti.
Bianoris, filius Mantûs fatidicae, Mantuae conditor, cognomento Ocenus, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo. conf. infra Genitivi tertiae Declin.
bibere, priorem corripit. Hinc correpte pronuntiari debent Composita: Adbibo, Combibo, Ebibo, Imbibo, Obbibo, Perbibo, Praebibo, Subbibo.
* Quandoquidem etiam Praeteritum bibi refertur inter sex illa Praeterita, quae priorem corripitunt; etiam in Praeterito haec Composita mora breviori efferenda sunt.
e, Zwischen zwey Meeren gelegen v. gr. Corinthus bimaris, corripitur: nam mare, unde est, priorem talem habet.
inis, Feister Schwefel, Harz, producitur in Nomin. corripitur in Genit.
Biturigis, homo ex Galliae aquitanicae populo Biturigum, utrobique corripitur.
Ich schnaddere so was dahin, corripitur.
* Par ratio in Composito Deblatero.
Accentus it. Alexandria.
bombyx Ein Seidenwurm, porrigitur.
inus, si a nominibus animalia significantibus descendunt, penultimam producunt; quum haud ab hic bombyx pro vermiculo, sed ab haec bombyx pro materia derivetur.
Der Nordwind, corripitur. Sed
a, um, mitternachtig, producitur. Gr.
is, Scythiae fluvius, maximus et uberrimus, Russiam rigans ac Poloniam, hodie Der Dnieper oder Nieper, corripitur.
genus farciminis, corripitur.
* Botuli cruore distenti, Blutwürste, Tertull. Apologet. c. 9.
victoriae praemium, Das Kleinod, die Krone der Ehren, producitur. Gr.
um, et Brachmanae, arum, Indorum quondam Philosophi, porrigitur.
idis, alias HIPPODAMIA appellata, in Nominativo porrigitur, in Genitivo autem corripitur. Graece
Britanni, moduli dubii et ancipitis. Titii Manud. 443.
orum, corripitur.
* populi fuere sub Cheruscis et Longobardis, in regione Brunsvicensi sub Goslaria, ubi adhuc veliqua est appellatio montis BRVCTERI, quem etiam MELIBOCVM dicunt appellatione veteri.
Ein Büffel, corripitur.
a, um, per V, was zum Rinde gehört v. g. Caro bubula, Rindfleisch, corripitur.
* Bucerus, a, um, idem significat, et eamdem habet moram: sed Poetarum est.
Burgundio Ein Burgundier,
o desinentibus in obliquis casibus penultimam corripiendam jubet. Poet. Giess. p. 39.
At Ricciolus in Prosod. Reform. celerem heic constituit moram, et pronuntiari jubet Burgundiones.
idis, Aegypti Rex, Neptuni silius, hospites advenas dîs suis immolare solitus, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
+ Locus quidem contrarius ex Homero a Caussino adducitur: sed Labbeus, ostendit, hunc ipsum locum corruptum esse, et breviorem pronuntiandi moram pro hoc Butyri vocabulo nequaquam probari posse.
Corripuit tamen Macer, herbarius Poeta, hoc versu:
quod aetas hujus Poetae excusare potest, quae multa Graeca contra naturam corripuit: quemadmodum idola, ecclesia Gr. Pincieri Parerga Lib. 2. cap. 20.
Robertus Stephanus in Thesauro suo etiam Valgii, veteris Poetae, versum allegat:
sed dubitatur, an vetusti illius Valgii sit, quippe in Fragmentis ejus, ab eodem Roberto Stephano ejusque filio Henrico inter Fragmenta vett. Poet. Paris. 1564. 8. editis, nequaquam conspicitur. Vide Olai Borrichii Prosodiam in Nuce ad hoc Voc. ubi vir doctissimus simul miratur, quare duae priores a Macro correptae sint, quum in Graeco sit butyrum producunt, longa esse debeat. Conf. infra voc. Epanorthosis.
a, um, i. e. equinus, Zum Pferde gehörig, mora longiori: deducitur enim a nomine rei animatae. Vid. supra Adjectiva in inus.
vas vel olla, in qua cibus coquitur, morae brevis est.
cadere, priorem corripit. Hinc correpte pronuntientur Composita:
Accido, Concido, Decido, Excido, Incido, Intercido, Occido, Procido, Recido, Succido.
caecutio producitur: nam verba in utio desinentia antepenultimam habent longam. Poet. Giess. p. 82. Voss. Art. Grammat. 246.
caedere, priorem habet longam, idque ob Diphthongum. Hinc cum mora longiori pronuntiantur hujus Composita: Accido, Circumcido, Concido, Decido, Excido, Incido, Intercido, Occido, Praecido, Recido, Succido.
Alexandria dicta sunt.
abri, Einer aus Calabria, corripitur.
* In Casibus obliquis corripi etiam in metro potest ob sequentem mutam cum liquida R.
i, Ein Rohr, corripitur.
i, Ein Handkorb, corripitur.
are, Ich schlage hinten aus, corripitur.
* In metro etiam produci potest propter sequentem mutam cum liquida R.
Par ratio in Composito Recalcitro.
Calefacis, Madefacis, et reliqua Composita a facio, in prosa eumdem tonum poscunt, qui est in simplici facio, facis, facit. Item: Vocativi Propriorum desinentium in ius, quantitatem penultimae, quae in Nominativo est, non mutant, ut Mercuri, Virgili, Ovidi, Domiti, Fabrici, Maurici, in carmine: quantumvis in prosa pronuntietur Mercuri, Virgili, Ovidi, Domiti, Fabrici, Maurici, cum Accentu acuto in penultima. Nimirum hi Vocativi Apocopen passi sunt positi pro Mercurie, Virgilie, Ovidie, Domitie, Fabricie, Mauricie, et sic tonum Casuum suorum reliquorum omnium ordinarium servant. Poet. Giess. p. 38. Sed Maurici, si a Mauricus est, huc non pertinet.
* Ita quoque sciscunt Scaliger de Causis L. L. in fine cap. 63. item Lipsius de recta Pronunt. L. L. cap. 21. et Corn. Valerius de Versibus faciendis. Atque his adstipulantur membranae Giessensium; Si penultima fuerit brevis, antepenultima acuetur, ut Tullius. Excipiuntur utraque, pleraque, quae servant Accentum suorum Masculinorum et Neutrorum. Excipiuntur et facie, quando componitur, ut calefacio, calefâcis; liquefacio, liquefacis; madefacio, madefecis; tepefacio, tepefacis; torrefacio, terrefacis; putrefacio, putrefacis; satisfacio, satisfâcis; et Vocativi, qui de tetrasyllabis trisyllabisve fiunt, ut Mercuri, Virgili, Ovidi, Domiti, Fabrici, Maurici. Conf. Priscianus Lib. 8. p. 298.
arum, Die Kniestiefel, Die Hosen, corripitur. Sed
inis, Die Dunkelheit, producitur.
is, Lacedaemonius, mirus in marmore sculpendo artifex, corripitur: nam prior in robur, unde est, talis.
pugno, unde est, talis.
* fuit Poeta Cyrenaeus, praefectus Bibliothecae Regiae apud Ptolemaeum Philadelphum. Scripsit Elegias, Hymnos et Epigrammata, quorum tamen minima pars ad nos pervenit. Quae supersunt, post alios edidit. et quibusdam ineditis auxit, notisque eruditis illustravit ANNA TANAQVILLI FABRI FILIA, DACERIT CONIVX MVLTO LITTERATISSIMA: et jam cum plenis Commentaviis Illustris vir EZECHIEL SPANHEMIVS.
Sophista Syrus, producitur: nam victoria, unde est, priorem talem habet.
es, fons Atticae, cujus aquae ductus vel scaturigines novem sunt, corripitur. Gr.
is, Philosophus, propinquus et auditor Aristotelis, corripitur. Gr.
Nomen diversorum Proprium, corripitur.
es, filia Aeoli, Regis ventorum, mediâ curtâ.
es, media similiter curta.
* fuit quaedam Regina Aetbiopum, temporibus Augusti Caesaris in insula Meroe, a qua deinceps omnes illius loci Reginae vocantur Candaces. Nam mulier regnare consuevit in Meroe.
are, Weiss seyn, glänzen, corripitur: Frequentativa enim et Diminutiva in ico desinentia, penultimam brevem habent. Vid. Poet. Giess. p. 82. Conf. supra Albico.
is, Femin. et Cannabum, i, Neutr. Hanf, corripitur.
canere, priorem corripit. Hinc morâ celeri efferuntur Composita: Accino, Concino, Incino, Intercino, Occino, Praecino, Recino, Succino.
bri, incola Hispaniae Tarraconensis, speciatim ejus terrae tractûs, qui hodie BISCAYA vocatur, corripitur.
ei, tribus Syllabis in Nominativo, unus e septem Ducibus, qui Thebas expugnarunt, morae brevis est.
capio priorem corripit. Hinc ejus Composita correpte pronuntiantur: Accipit, Concipit, Decipit, Excipit, Incipit, Intercipit, Occipit, Percipit, Praecipit, Recipit, Suscipit.
Capo Ein Capaun, morae longioris. Conf. infra Genitivi tertiae Declin.
* Dicunt et Capus, i.
Cappadox non modo in Nominativo, sed etiam in Genitivo corripitur: excipitur enim a regula, qua Genitivi Nominum in Ox, desinentium, penultimam longam habent. Poet. Giess. p. 47. Cujus quidem exceptionis ratio inde est, quod Graece id nominis scribitur per O, omicron; id, quod etiam testatur illud
i, Ein wilder Feigenbaum, producitur: hanc enim quantitatem prior in ficus, unde est, habet.
atis, morbi genus, Germ. Der Krebs, more longioris in Nominativo, brevioris in Genitivo. Gr.
ae, eine trockene Feige, morae brevis.
carex Riedgras, corripitur.
ae, Der Boden im Schiff, producitur.
ae, Philosophus, Chrysippi studiosus, novae Academiae conditor, corripitur.
Galliae populi, hodie LES CHARTRAINS, siti supra Ligerim, über der Loire, producitur.
inis, der Knorpel, producitur in Nomin. corripitur in Genitivo.
oni, nux juglans, Eine welsche Nuss, corripitur utrobique.
ae, fructus palmae, Eine Dattel, producitur.
vir Graecarum litterarum, omnisque humanitatis callentissimus, natione Gallus, dubio ab eruditis pronuntiatur modulo, ut plurimum tamen breviori.
Casparus omnino producendum; item CASPARIS a Caspar, tutius saltem producitur; sed GASPERIS a Gasper, corripitur. Poet. Giess. p. 41.
es, corripitur: sed CASSIOPEA, ae, producitur. Gr.
* seu CASSIOPEA Cephei Regis Aethiopum uxor, mater Andromader, relata inter sidera.
are, producitur.
Castor, frater Pollucis; et CASTORIS, idis, Femin. animal marinum, utrumque cum mora brevi.
Ganymedes, Iovis pincerna, producitur.
atis i. e. praedicamentum, producitur, siquidem E Latino efferas. Gr.
ae, der Lehrstubl, corripitur: quamvis in metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
vas coquinarium, Eine Schüssel, Napf oder Tiegel, producitur.
mons notissimus inter Pontum Euxinum et mare Hyrcanum, corripitur.
ari, Wirthschaft treiben, Ein Gewerbe wovon machen, producitur, est enim a caupona.
* Cauponari bellum i. e. non pro patriae salute, sed lucri causa bellum gerere. Cauponari verbum Dei i. e. munus Sacerdotale obire, sacrum praeconem esse Cauponari bonas litteras i. e.
In keiner redlichen Absicht das Lehramt führen, sondern nur blos allein dabey auf seinen Vortheil sehen, ob man gleich dabey dann und wann die Ehre Gottes tückscber Weise vorwendet.
ae, priorem ob Diphthongum AE habet productam. Hinc verba inde Composita pronuntiantur cum mora longa: Accuso, Excuso, Incuso, Subaccuso, Recuso.
Concavo, Concavus, Excavo, Incavo, Multicavus, Recavus, Subcavus.
cado, Ich bin gefallen, corripitur. Sed
caedo, Ich habe gehauen oder gestochen, producitur.
Cecrops corripitur: in Graeco enim est o micron,
* Hic CECROPS conditor et primus Rex Athenarum fuit, Moysi Hinc CECROPIDAE, ARVM, apud Poetas dicuntur ATHENIENSES et per Synecdochen in universum omnes Graeci.
cedere, priorem producit. Hinc producuntur etiam ejus Composita: Abscedo, Accedo, Antecedo, Concedo, Decedo, Discedo, Excedo, Incedo, Intercedo, Praecedo, Procedo, Recedo, Secedo, Succedo.
oleum cedrinum, Cedern. Oehl, corripitur: descendit enim ab re inanimata.
Celtiberi, in Nominativo corripitur, in Genitivo producitur. Poet. Giess. p. 38.
* est incola Hispaniae circa Iberum, Gr. quo Celtae pervenisse creduntur.
i, producitur. Gr.
* lecus duplex Athenis: alter intra urbem, ubi meretrices habitabant; alter extra urbem, ubi sepeliebantur bello caesi, et laudabantur.
alis, Das Haupt-Küssen, producitur.
ceyx quae avis ap. Plinium est, morâ longiori. Vide infra Genitivos tertiae Decl.
Chalcedonis, Vrbs Bithyniae, hodie SCVTARI dicta, Constantinopoli adversa, in Nominativo
Chalcis urbe Graeciae, quae hodie in ruinis jacet, corripitur.
chalybs Der Stahl, corripitur.
primi Epiri populi, media curtâ.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
ae, corripitur.
ae, producitur: Graece enim
+ Poetae interdum per Syncopen unam e Diphthongo Vocalem demunt, ut possint correpte dicere chorea. Confer, quae supra allata sunt ad voc. Alexandria.
Ein Chrysolith, corripitur: nam prior in simplici Graeco lapis, unde est, talis.
Ein Chrysopras, gemma aurei coloris in pallidum exeuntis, corripitur.
cicatricis, Eine Narbe, producitur utrobique.
ae, insectum noctu lucens, Ein Iohanniswürmchen, producitur.
cicur Zahm, corripitur. Par ergo quantitas in verbo cicuro, cicuras; quod perperam multi producunt.
ae, herba venenata, et liquor inde expressus, producitur.
is, pilei ornamentum, corripitur.
Cilix corripitur.
cimex Masc. Eine Wanze, corripitur.
Cimon producitur.
* Cimon Atheniensis fuit, Miltiadis filius.
ae, carduus altilis, qui aliâs dicitur scolymos et strobilus, Germ. Strobeldorn, corripitur.
is, Femin. Zinnober, corripitur.
i, Zimmet, Zimmetrinde, corripitur.
ae, Nomen viri Proprium, corripitur.
ad Circen pertinens v. g. Circeum poculum, producitur. Conf. supra Alexandria.
Der Zirkel, et CIRCINO, are, Ich zirkele, corripiuntur.
a, um, Was hieherwärts ist, und uns am nächsten lieget, corripitur.
are, priorem brevem habet. Hinc correpte pronuntianda sunt Composita: Concito, Excito, Incito, Recito, Suscito, Resuscito.
are, priorem longam habet. Hinc cum mora longiore efferenda sunt Composita: Acclamo, Conclamo, Exclamo, Inclamo, Proclamo, Reclamo, Succlamo.
ere, priorem producit ob Diphthongum. Hinc producuntur etiam Composita Circumcludo, Concludo, Discludo, Excludo, Includo, Intercludo, Occludo, Percludo, Praecludo, Procludo, Recludo, Secludo.
ae, nomen viri, qui erat ex discipulis Christi, corripitur. Graec.
Regina Aegypti superba illa et luxuriosa, corripitur.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
ae, ein Stundenglas, Der Seiger, corripitur.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
i, i. e. armatura ferrea, Germ. Ein Küriss, Ein Kürass, it. Ein Brennofen, corripitur.
climax corripitur: excipitur enim a regula, qua Genitivi Nominum in ax desinentium producuntur. Poet. Giess. p. 45.
* figura Rhetorum est.
are, verbum obsoletum, priorem habet longam. Hinc cum mora longiori pronuntiantur Composita: Acclino, Declino, Inclino, Proclino, Reclino.
es, Oceani et Tethyos filia, mora brevi. Gr.
clyster Ein Clystier, porrigitur. Gr.
coccineus vel cocceus, Scharlachfarbig, Scharlachroth, corripitur: deducitur enim ab re inanimata. Confer supra Adjectiva in inus.
* Eamdem etiam quantitatem habet Substantivum Coccinum, Scharlach.
coccyx Der Kuckuck, porrigitur.
Cocles corripitur.
* Cocles, ut Appellativum, notat Einen Einäugigen, Hinc abiit in Nomen Proprium, quo quidem celebratur nobilis ille Romanus, Horatius Cocles, qui Porsennae exercitui in ponte sublicio solus restitit.
fluvius inferorum, producitur.
species carminis apud Marcianum Capellam Lib. 9. producitur: Graece enim dicitur Ioh. Meursius et Marcus Meibomius.
coemere, corripitur: nam prior in simplici emo talis est.
coenaturio corripitur: est enim verbum Meditativum.
colax, Ein Schmarotzer, Ein Schmeichler, brevem habet moram. Vide Poet. Giess. p. 45. et 82.
collinere, Beschmieren, Besudeln, corripitur: haec enim quantitas in simplici lino est. Sed
a, um, i. e. ad collem pertinens, producitur: nam Adjectiva loci, in inus desinentia, hac mora penultimam suam adficiunt.
Aufgeld, Lagio, it. Der Wechsel, corripitur.
ere, priorem brevem habet. Hinc eadem mora breviori efferenda sunt Composita: Accolo, Circumcolo, Excolo, Incolo, Percolo, Praecolo, Recolo.
oris, priorem in Nominat. corripit. Hinc correpte etiam pronuntianda Composita: Concolor, Bicolor, Versicolor, Discolor, Decolor, Auricolor, Atricolor.
are, Farben, it. Compositum ejus Decoloro, are, mora longiori: descendunt enim a color, coloris.
colubri, correpte; nisi quod Casus obliqui in metro etiam produci possint, propter sequentem mutam cum liquida R.
Ein Pfeiler, Eine Stütze, corripitur.
orum, duo circuli in sphaera ita dicti, morâ longâ. Gr.
Praesens corripitur. Sed
Perfectum producitur.
* Simplex Edo, priorem corripit; quam tamen producit in Praeterito Edi, secundum regulam, quâ omne Praeteritum Disyllabum priorem habet longam.
are, zu Willen seyn, corripitur. Hinc eâdem mora concitatiori efferenda sunt Composita; Accommodo, Incommodo.
ae, Das Haar, priorem corripit. Hinc corripienda etiam composita, Auricomus, anguicomus, flammicomus, ignicomus, reliquae tamen non nisi Poetarum fere sunt.
compingo producitur, quamvis in simplici habeat pepigi, mediâ correptâ.
* Manet, ait Borrichius Parnasso in Nuce ad v. 467, vis Simplicum in Derivatis et Compositis. Excipe tamen compegi secundâ longa a con et pepigi, secundâ brevi.
petitum. Goclen. Anal. 24.
+ Claudianus quidem antepenultimam in petiturus corripit: sed male, contra Virgilium, Tibullum et Propertium. Borrich. Parnass. in Nuce ad v. 1580.
are, i. e. furto auferre, it. colligere, producitur: est enim a simplici pilo, are, quod priorem longam habet; quo de infra.
i, Ein Creutzweg. corripitur.
are, Versöhnen, porrigitur: nam prima in simplici placare talis.
icis, Eine Sauffschwester, porrigitur: haec enim quantitas verbo potandi, unde descendit, inest.
Er fällt herein, oder er ist hereingefallen, corripitur: est enim a cado, cecidi, quod primam utrobique brevem habet. Sed
Er zerhauet, oder er hat zerhauen, producitur: est enim a caedo, cecidi, quod primam utrobique longam habet.
* Ita distinguendum respectu diversae hujus quantitatis et notionis similiter in Accidit et Accidit, Decidit et Decidit, Excidit et Excidit, Incidit et Incidit, Intercidit et Intercidit, Occidit et Occidit, Recidit et Recidit, Succidit et Succidit.
ari, Eine Rede thun, predigen, porrigitur: est enim a concio, onis.
ere, producitur: nam prior in simplici sido talis.
Ich verbrenne, ich brenne ab, corripiuntur, propter simplex flagro, quod priorem a natura brevem habet.
* In metro produci etiam possunt, propter sequentem mutam cum liquida R.
Ich widerlege, producitur.
are, Zusammen bringen, corripitur; nam prior in Primitivo globus brevis est.
conniveo producitur auctore Persio ap. Borrichium Parnasso in Nuce v. 201.
Conon producitur.
* fuit Dux belli Atheniensium tempore Lysandri Lacedaemonii, cujus filius fuit Timotheus; et ipse vir clarissimus.
consideo corripitur: hac enim mora adficitur prima in sedeo, unde est. Sed
consido producitur: nam eadem quantitas inest simplici sido, sidere, unde est.
consileo Ich schweige still, corripitur: nam prima in simplici sileo talis est.
ari, producitur: nam prior in simplici solor talis est.
are, Bespeien, producitur: nam prior in sputum, unde est, eamdem moram habet.
stuprum et stupro, quod utrumque priorem habet brevem.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
a, um, Zusammen geflickt, producitur. Est enim a Supino sutum: omne autem Supinum Disyllabum priorem producit.
contundo corripitur. Conf. infra Tutudi.
are, Heimlich einpacken, zusammen raffen, producitur: est enim a vas, vasis, quod in Obliquis priorem longam habet.
prima Plur. Perf. corripitur. Sed
prima Plur. Praes. producitur.
ari, producitur: est enim a conviva, ae, et vivo, ere, quod priorem porrigit.
sporta, corbis, Ein Korb oder Kober, corripitur.
ere, priorem corripit. Hinc Composita cum mora brevi efferenda: Concoquo, Decoquo, Excoquo, Incoquo.
a, um, i. e. quod ad coracem s. corvum pertinet, producitur: deducitur enim a nomine rei animatae. Conf. supra Adjectiva in inus. In Graeco etiam est
* Coracinus etiam Substantive sumitur, notans piscem, qui Germanice dicitur Eine Korausche, eâdemque morâ longiori pronuntiatur.
corax Der Rabe, breve est. Vid. Poet. Giess. p. 45.
ae, navis oneraria producitur: hac enim quantitate affectum aliquoties invenitur apud Plautum; et ex Lucilio Borrichius in Parnasso suo Hexametrum producit, in quo similiter hoc vocabulum porrigitur.
* Corbito i. e. in corbitam immitto.
insula maris Ionii, hodie Corfu dicta, producitur.
ae, urbs Hispaniae ad Baetin in Vandalitia, Am Flusse Guadalquivir in Andalusien, utriusque Senecae et Lucani patria, corripitur.
cornicinis, Ein Zinkenbläser, utrobique corripitur. Sed
Cornix et
more cornicum garrio, producuntur: Vide Poet. Giess. p. 82. it. p. 92.
are, producitur: nam Primitivum ruga hanc moram habet.
ae, Ein Kessel, ein Dreyfuss, Ambrosio, Isidoro, aliisque recentioribus etiam Ein Vorhang, Ein Teppig, producitur.
coturnix Eine Wachtel, producitur: nam desinentia in ix Genitivum fere producunt. Excipitur autem una cum aliis nonnullis hujusmodi Genitivis
coxendix Die Hüfte, corripitur. Vide infra Genitivos tertiae Declin.
i, Britannici et Belgici vehiculi armati genus, Ein Streitwagen, producitur.
crater Der Becher, producitur.
Comicus Atheniensis, producitur.
credere priorem producit. Hinc eâdem morâ efferuntur Composita: Accredo, concredo.
are, Brennen, verbrennen, priorem corripit. Hinc correpte pronuntiantur Composita: Concremo, Incremo, Semicremus, Flammicremus, Vrbicremus, Turicremus.
ae, genus calceamenti, quo Graeci praccipue utebantur. Germ. Ein Pantoffel, apud Latinos constanter corripitur, quamvis ex Graeco
+ Interdum Latini non sequuntur quantitatem Graecorum, quasi visum fuerit, voces istas facere suas Romanasque. Ita in crepida primam et secundam corripiunt, ersi Graeci utramque producant. Nempe Latini sic extulere, quasi a crepitu foret, quem in gestando crepidae edunt. Iidem quum dicerent actorem, pictorem, et similia; etiam Hectorem et Nestorem pronuntiarunt, (interdum saltem et in metro,) penultimâ productâ. Vt Ennius in Iambico istoc:
Item:
Haec etiam causa est, cur in prologus Comici producant primam. Nam falsum est, vocem esse hybridam ex Latino Praeverbio, et Graeco Nomine: quamquam hac quoque in sententia fuerit Iosephus Scaliger. Simile huic est propino, in quo prima nunc Graecorum more corripitur; nunc Latinorum more producitur. Voss. Art. Grammat. 283. Sed
inis, i. e. fluminis extrema terra, quam aqua crepitans alluit, Das Vfer, der Damm, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
ui, itum, are, priorem corripit. Hinc correpte etiam efferuntur Composita: Concrepo, Discrepo, Increpo, Percrepo.
are, i. e. clamare corvorum more, vulgo correpte pronuntiatur, auctore Mapphaeo Vegio, qui Lib. 13. Aeneid. ait:
suffragante etiam Auctore Philomelae:
Atque hanc moram breviorem sequuntur Auctores Poeticae Giessenae, p. m.
* Sunt tamen inter eruditos, quibus auctoritas duorum poetarum, qui hanc in rem excitantur, minor videtur, quam ut sequi eam possint; et produci potius hoc verbum jubent, ob Analogiam: nam ut a dermio sit dormito; sic a crocio crocito, non crocito.
inus desinentia, quae materiam significant, seu quae a rebus inanimatis deducuntur.
* Par ergo ratio in Adamantinus, Amethystinus, coccinus, cucurbitinus, Duracinus, faginus, gossypinus, hyacinthinus, myrrhinus, narcissinus, oleaginus, omphacinus, onychinus, parietinus, sapphirinus, scillinus, thalassinus. Conf. supra Adjectiva in inus.
ui, itum, are, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Accubo, Excubo, Incubo, Procubo, Recubo, Secubo, Succubo.
Der Kuckuck, producitur apud Horatium Lib.. Sat. 7. v. 31. et hanc ipsam quantitatem probant Vossius Art. Gramm. pag. 298. et Valla Elegant. Lib. 1. c. 5. p. m. 12. et Taubmannus Lib. 1. Epigr. Melodaesiae, et Poetica Giessena p. 66. et Borrichius Parnasso in Nuce v. 540.
* Auctor tamen Philomelae, cujus vero suffragium nemo magni aestimat, corripit v. 35:
ae, Ein eherner Topf, Eine kupferne Blase oder Pfanne, corripitur.
eris, Eine Gurcke, corripitur.
ae, Ein Kürbs, corripitur.
cucurio ire, Glucken, Locken wie ein Hahn, producitur: neque enim refertur inter Verba Desiderativa,
Poet. Giess. 82. Ita etiam Auctor Philomelae:
ere, priorem porrigit. Hinc cum mora longiori efferenda Composita: Excudo, Recudo, Procudo.
ae, Ein Bankpfuhl, Ein Polster, corripitur.
i, Kümmel, producitur.
cupidus, corripitur. Sed
Cupidinis, porrigitur.
cupio priorem corripit. Hinc ejus Composita correpte pronuntiantur: Discupit, Percupit.
Cupio producitur; quum olim quartae Conjugationis fuit, quae forma in Praeterito et Supino remansit. Sane et Lucretius cupiret dixit pro cuperet.
um, Cretae incolae, producitur.
are, priorem producit. Hinc porrecte pronuntiantur Composita: Accuro, Concuro, Procuro.
Ein Becher, corripitur.
es, et is, mater magna deûm apud gentiles, corripitur.
um, insulae in mari mediterraneo, circa Delon, clarissimam earum sitae, sic dictae, quod circulari figura sitae apparent, corripitur.
cyclops producitur: Graece enim scribitur per w, o mega,
Ein Karp, producitur.
Eine Mauerschwalbe, corripitur.
Nomen Proprium viri, apud veteres, quod quidem sciam, corripitur, quia Graecorum
ae, et Cythera, orum, Plurale neutro genere: illa insula est in sinu Laconico, hodie Cerigo dicta; haec urbs Cypri, ad quam primum devecta Venus conchâ est, quum mari nata esset. Porrigitur utrumque: Gr.
i, corripitur.
* Notat autem fruticem quemdam in Italia, pabulo pecudum, maxime vero ovium et caprarum convenientem, apibusque gratissimum.
a, um, Kunstreich, corripitur.
* Daedalus etiam Substantive sumitur, et est Nomen Proprium summi artificis.
ae, Ein Dalmatier, coripitur.
ae, planta, quam Laureolam vulgo dicunt, Germ. Kellerhals, producitur. Gr.
e, i. e. largus, sumtuosus, corripitur.
Iovis et Electrae filius, corripitur.
* nummus est, non a Dario, patre Xerxis, sed antiquiore Persarum Rege, cusus, valebatque, quantum aureus Atheniensis, ut Harpocration adnotat.
Nomen Proprium Regum aliquot Persarum, producitur usu receptissimo, praeeuntibus Poetis veteribus, Ovidio:
et Mantuano:
In Graeco etiam est
* Ceteroquin in ejusmodi Nominibus, una Vocali e Diphthongo per Syncopen demta, Latini moram brevem amant: de quo satis dictum puto supra ad voc. Alexandria.
Abditum, Additum, Coadditum, Superadditum, Conditum, Circumdatum, Interdatum, Pessumdatum, Satisdatum, Venumdatum.
David modulo ancipiti, teste Vossio Grammat. Etym. p. 38. Vsitate tamen producitur.
ae, Eine Messruthe, corripitur: est enim a pes, pedis,
Addecet, Condecet, Dedecet.
are, producitur: nam Primitivum clarus, unde est, priorem talem habet.
decus corripitur. Sed
decor producitur.
honesto, orno, celebro, honore adficio, sensu fere morali, Ich preise, ich verbherrliche, corripitur. Horat. Lib. 1. Ep. 6: Et bene nummatum decorat Suadela Venusque. Sed
exorno, pulchrum reddo, sensu fere Physico, Ich putze, ich mache schön, producitur. Silius Lib. 12:
dedo dedidi, deditum, corripitur. Sed
dederunt tertia Persona Pluralis Perfecti a do, dedi, datum, dare, producitur.
Circumdedi, Pessumdedi, Venumdedi; ac reliqua, quae E mutant in I, ut Addidi Condidi, cet.
flagro a natura inest.
* Produci tamen utrumque etiam potest, sed non nisi in metro, propter sequentem mutam cum liquida R.
Ich nehme die Blume weg, ich vermindere; it. PRAEFLORO, Ich nehme die ersten Blumen weg, producuntur: nam flos, floris, priorem in Obliquis mora hac longa adficit.
i, i. e. mustum ex duabus partibus ad tertiam decoctum, Meet, dick gesottener Wein, corripitur.
* Hinc verbum defruto, are, Absieden, eodem modulo breviori efferendum. Poet. Giess. p. 58.
are, Abbrühen, glatt machen, corripitur: nam glaber, unde est, priorem brevem habet.
* In metro tamen produci etiam potest propter sequentem mutam cum liquida R.
ere, Schinden, abstreifen, producitur: nam prior in simplici glubo talis.
deglutio producitur; ut solent verba in utio desinentia.
Tetrarcha ille Galatiae, pro quo Cicero apud Caesarem verba fecit, corripitur.
are, producitur: hanc enim moram habet simplex lego, legare. Sed
ere, corripitur: nam simplex lego, legere, priorem habet brevem.
delino ere, i. e. foedare, corrumpere, corripitur: prior enim in lino, linere, unde componitur, brevis est. Sed
delinio i. e. demulceo, producitur: Primitivum enim lenis, e, priorem habet longam.
* Hinc delinitor i. e. qui blandis verbis alicujus animum demulcet, similiter producitur: est enim a Supino delinitum.
are, Schmeltzen, corripitur: sequitur enim quantitatem simplicis.
are, et DELIRVS, a, um, producuntur: hanc enim moram habet prior Primitivi lira, Die Furche.
essui, essum, ere, Abmehen corripitur: nam prior in simplici meto talis.
Nomen viri Proprium, producitur: nam victoria, unde est, hanc moram in priori apud Graecos habet.
are, Schwarz machen, corripitur: quia Primitivum niger priorem brevem habet.
* In metro produci etiam potest, propter sequentem mutam cum liquida R.
ari, producitur: est enim a peculium, quod antepenultimam longam habet. Goclen. Obs. 24. et Poet. Giess. p. 81.
* Depeculari i. e. publicam pecuniam, vel possessiones alicujus furto auferre. Cic. in Verr. 4. c. 36: Laudem honoremque alicujus depeculari, Ein Ehrendieb seyn.
e, Kahl, unbehaart, it.
are, Die Haare ausraufen,
pilus, Das Haar, hanc quantitatem in priori Syllaba sua habet.
are, producitur: nam Primitivum pravus priorem habet longam.
are, producitur: nam prior in rivus, unde est, hac mora longiori gaudet.
ere, corripitur: nam prior ini simplici sino talis.
are, producitur: nam Primitivum solus hanc quantitatem in sua priori habet.
are, producitur: nam prior in simplici spero talis.
are, Die Schuppen abziehen, producitur: nam Primitivum squama priorem suam porrigit.
are, corripitur.
detonat, corripitur: nam prior in tono talis.
are, corripitur: nam prior in simplici voro talis.
voveo talis. Sed
ae, Eine Sprütze, Eine Springröhre, producitur. Gr.
* Est et morbi nomen, quo sine dilatione haustus liquor per urinam, quasi per siphonem, transiens egeritur, Da man das Wasser nicht halten kann.
i, Die Vorderthüre, corripitur: nam ex Graeco
* Occurrit ap. Vitruvium L. 6. c. 10. Et Alciato in Lib. de Verb. Significat. videtur esse tabularium e materia, quod apponitur ostio, ut excludat ventum irrumpentem, dum valvae aperiuntur. Aliis est repagulum ligneum, quod arcet equos aut curruum incitationem a vestibulis aedium.
es, vel Diatriba , ae, i. e. locus disputationis seu schola, et interdum disputatio ipsa vel erudita commentatio seu disquisitio, Eine gelebrte Ausführung, Eine gelehrte Vntersuchung, Ein kurzer Tractat, producitur auctoritate Graecorum, quibus hoc vocabulum debemus.
a, um, i. e. bis tinctus, Was die doppelte Farbe bekommen, corripitur auctoritate Graecorum.
dicare, priorem corripit. Hinc correpte etiam pronuntianda Composita: Abdico, are, Dedico, Indico, are, Praedico, are. Sed
dicere, priorem producit. Hinc producte etiam pronuntianda Composita: Abdico, ere, Addico, Antedico, Condico, Contradico, Edico, Indico, ere, Interdico, Praedico, ere, Superdico.
i, Ein Schiff mit zwey Rudern, corripitur. Gr.
i, Nomen viri proprium, corripitur.
Diffinde, corripitur: fidi enim a findo, refertur inter illa Praeterita Disyllaba sex, quae priorem brevem habent. Sed
Diffido, diffisus sum, diffidere, producitur: nam simplex fido priorem longam habet.
Vinum aquâ dilutum, porrigitur. Quamvis enim Verbum simplex luo careat Supino; redit tamen in duobus ejus compositis Diluo, dilutum, Polluo, pollutum. Nunc autem omne Supinum Disyllabum priorem habet longam.
i, Plur. Dindyma, mons Phrygiae, Cybelae sacra, corripitur.
is et ios, producitur. Gr.
Diorygis, Ein Wassergrabe, producitur in Nominativo, sed corripitur in Genitivo et reliquis Obliquis.
ae et is, Nomen Proprium, quod diversis viris claris commune fuit, corripitur.
orum, Castor et Pollux, asteriscus, Germ. Die Zwillinge, producitur. Gr.
is, Nomen viri 3 Ioh. v. 9, correpte. Gr.
ae, i. e. pellis et ex pellibus consuta vestis, Ein Pelz, apud Latinos correpte pronuntiatur. Graec.
distributor, Der etwas austheilet, corripitur.
rutum refertur inter illa Supina novem Disyllaba, quae priorem brevem habent.
* Par ratio in Compositis reliquis: Erutum, Obrutus, cet.
are, corripitur: nam prior in simplici obsoleto sipo talis.
Par etiam quantitas in Serotinus, auctore eodem Prudentio in Laurentium Martyrem v. 397. et Hilario Gen. 5, 14.
* Dissentiunt Inl. Caes. Scaliger cap. 90. de Causis L. L. ejusque parastata Nicod. Frischlinus, et alii, negantes, Poetae auctoritatem praevalere rationi et Analogiae: quâ quidem ut dicimus vespertinus, matutinus penultimâ productâ; ita etiam dici jubent diutinus, serotinus, mora similiter longiore. Nimirum sic argutantur viri doctissmi. Sed haec tamen eorum ratio nequaquam sufficit ad tollendam moram breviorem. Est enim sane diversa matutinus et vespertinus, atque diutinus et serotinus conditio. Illa a Nominibus; haec ab Adverbiis veniunt. Quae a nominibus sunt, producunt penultimam, ut matutinus a matuto, vespertinus a vesper, collinus a collis, adulterinus ab adulter, divinus a divus, et cetera hujus generis; sed quae ab Adverbiis descendunt, eamdem corripiunt, ut crastinus a cras, pristinus a prius seu pris, ptrendinus a perendie, cet. Ita igitur et diutinus a diu, ac serotinus a sero. Voss. Art. Gramm. L. 2. c. 23. p. 244. Conferantur etiam supra Adjection in Inus.
Addocet, Condocet, Dedocet, Edocet, Perdocet, Subdocet.
dolatum. Accedit, quod antepenultima in Dolabella, quod in Nomen Proprium apud Romanos transiit, a Poetis similiter porrigatur; nec ullum correptionis exemplum in contrarium utrimque adferri temere possit.
dolare, Hobeln, priorem corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Dedolo, Edolo, Circumdolo, Perdolo.
dolo seu dolon, Der Dolch, Ein Stilet, producitur.
ui, itum, are, priorem brevem habet. Hinc corripiuntur
Condomo, Edomo, Perdomo, Praedomo.
donec Adverbium Plautinum, quo etiam Cato et Lucretius usi sunt, corripitur.
donare, priorem producit. Hinc per moram longiorem efferenda composita: Condono, Redono.
are, producitur: est enim a Supino dormitum.
* Hinc dormitor, Ein Schläfer, eâdem morâ longiori efferendum est.
dormiturio corripitur: est enim Verbum Desiderativum; vid. Poet. Giess. p. 82.
* Pro dormiturio tamen, quia sine veterum suffragiis apud eruditos irrepsit, rectius dicimus dormito. Conf. infra Part. Etymol. Sect. 1.
Ein Geschenckfresser, corripitur accentu Prosodico, at producitur tono Graecorum vulgari. Gr.
i, Siciliae civitas non procul a monte Eryce et oppido in hoc monte sito cognomine, nunc Trapani dicta, corripitur.
arum, vel DRVIDES, um, Sacerdotes olim Gallorum, corripitur.
um, silvarum deae vel nymphae, Die Waldnymphen, corripitur.
ducere, priorem producit. Hinc producuntur Composita: Abduco, Adduco, Superadduco, Circumduco, Conduco, Reconduco, Deduco, Diduco, Educo, Induco, Introduco, Subintroduco, Obduco, Perduco, Praeduco, Praeterduco, Produco, Reduco, Retroduco, Seduco, Subduco, Subterduco, Superduco, Superinduco, Superobduco, Traduco.
durare, priorem porrigit. Hinc eâdem morâ efferenda Composita: Conduro, Eduro, Edurus, Induro, Obduro, Perduro, Praeduro, Praedurus, Subdurus.
difficultas urinae mittendae, producitur ex tono Graecorum vulgari. Lege autem metrica corripitur. Conf. supra voc. Accentus; it. Alexandria.
i, ein Ebenbaum, corripitur.
sambuci species, Attich, Niederholler, corripitur.
ebur corripitur.
um, populus Galliae Belgicae juxta Mosam Caesari et aliis, hodie, ut verisimile fit, Leodienses, Die Einwohner im Lütticher Bisthume, producitur.
figura, quae seu dicitur, corripitur.
orum, Medorum metropolis, corripitur a Lucilio apud Nonium in Cercurus.
Ein Fiscal, corripitur: nam prior in Graeco jus, justitia, unde componitur, hanc moram breviorem habet.
idis, Lat. Remora, pisciculus, qui navibus adhaerens remorari eas creditur, producitur.
i, producitur: conf. Adjectiva in inus. Est.
* 1. Insula in mari Aegaeo. 2. Piscis ex genere cancrorum aculeatus, Ein Krebs, der Wasserigel genannt. 3. Pecten, Eine Hechel, oder Bürste. 4. Pars ventris boum et aliarum pecudum ruminantium, vulgo multiplex vocant, Das Mannichfalt, der Salter. 5. Vasis genus aenei, in quo calices lavantur. 6. Spinosum castanene operculum.
Ambedit et Ambedit, Comedit et Comedit, Exedit et Exedit, Obedit, et Obedit, Peredit et Peredit, prout quodlibet horum est vel Praesens vel Praeteritum.
edere, priorem brevem habet. Hinc correpte pronuntientur Composita, Abedo, Adedo, Ambedo, Comedo, Exedo, Obedo, Peredo, Subedo.
e, Was zu essen steht, producitur.
educare corripitur. Sed
educere, producitur.
are, i. e. faucibus oblisis interimere, Erwürgen, producitur: est enim a faux, Plur. fauces.
effodio tertia Praesentis, corripitur: nam prima in simplici fodio talis. Sed
effutio producitur, ut solent Verba in utio desinentia.
are, Laut weinen, heulen, corripitur.
elephanto pro ebore sumto descendit, corripitur: tunc enim ab re inanimata deducitur. Sed
si animalis naturam, mores, colorem et membra respicit, producitur: tunc enim est ab re animata.
* Sic dico pellis Elephantina, producte, quia ab elephanto animali est: et libri elephantini, correpte, quia facti ex ebore sectili. Vid. Olai Borrichii Parnassum in Nuce, et Cogit. de L. L. p. 314.
At hoc discrimen haud agnoscere videtur G. H. Vrsinus Obs. Philol. cap. 11. ubi contra Ol. Borrichium adserit, elephantinus simpliciter corripiendum esse: ut ita a vulgari canone, quo Adjectiva in Inus, ab re animata deducta, producuntur, abeat. Conf. supra Adjectiva in Inus.
are, Läutern, corripitur: sequitur enim quantitatem simplicis.
emaneo, emanere, corripitur: haec enim quantitas est in simplici maneo. Sed
emano, emanare, producitur: tanta enim prior est in simplici mano.
emere, priorem corripit. Hinc eâdem quantitate efferenda Composita: Adimo, Coemo, Dirimo, Eximo, Interimo, Perimo, Redimo.
emturio corripitur: est enim Verbum Meditativum; omnia autem Verba Meditativa Litteram V brevem habent. Poet. Giess. p. 82.
atis, id quod per clysterem alvo immittitur, corripitur. Graec.
ei, Trisyllabum, Thessaliae fluvius, juxta quem pugna Caesarem inter et Pompejum fuit, producitur.
herniae species, Eine gewisse Art vom Bruche, porrigitur. Gr.
Enyus, i. e. Bellona, Martis soror, producitur.
w o mega, quod in Graeco
* Licet, inquit Olaus Borrichius Parnasso in Nuce ad v. 749, in soluta oratione pro arbitrio sequi vel accentum Graecum, vel quantitatem Latinam: puta si iisdem plane elementis aliquod ejusmodi vocabulum utrobique efferatur. Poêtae etiam, praesertim sequioris aetatis, accentum Graecum subinde in metro sequuntur, quamvis vocabulum haud plane iisdem elementis Latine exprimatur.
Et hac quidem occasione non possum, quin apponam, quae de Pronuntiatione non vulgaria adnotat Taubmannus in Curcul. Plauti A. 1. Sc. 1. v. 2.
+ In Graecis nominibus veteres non quantitatem, sed Accentum spectabant: quia, ut etiam notat Servius in Lib. de Accentibus, Latini eumdem accentum, quem Graeci habent, efferunt in Graecis Nominibus. Verbi gratia, quia vox liaec idola; quae quidem vox semper brevis est apud Prudentium. Graecis dicitur
Iidem Graeci dicunt
Iidem Graeci pronuntiant
Denique inspice totum Sidonium, totum Prudentium, et alios: invenies semper, eos non syllabas Graecas, sed accentum Graecorum esse secutos. Sic Ausonius in voce
Et:
Quis audebit dicere, Ausonium ignoratione Graecarum litterarum hoc commisisse? Nemo sane quidem, ut puto. Sed iis temporibus stulte videbatur, non ibi
Phaedromus est Dactylus, qui Graece Philippus corripuerit, quod mirum est in Positione. Sed quaerenti causam Accentum semper praetexet. Talia multa sunt apud Plautum, quae studiosos per se, quam operam meam, cognoscere malim. Contra aetate Plauti, ut in quantitate syllabarum, sic et in Declinationibus Latinismos admittebant. Dicebant enim Nestorem, Hectorem, quomodo rectorem, mensorem, et similia. Vide etiam Ios. Scaligeri de Causis L. L. Auson. L. 2. cap. 21.
Ita Ausonius et Prudentius Nominativum utraque mediâ longâ, quae alioqui naturâ corripitur, posuerunt:
Ad quod idem Scaliger d. I. Lib. 1. c. 29: An mendum esse dicemus? minime gentium.
Quibus exemplis ex abundanti addi possunt et haec: scilicet paracletus, et eremus apud Prudentium, et phrenesis apud Serenum; quum tamen Graece sit
Silius L. 8. v. 478.
In his tamen, et similibus notandum est illud Scaligeri: Memineris oraculum nostrum: Pauca licere perfecto Poetae. Non quodvis argumentum non quaevis vax, non quaevis junctura vel vocum, vel numerorum inter genuinas legitimasque referri debet: Lib. 6. Poet. p. 816. Item: A communibus regulis si quid diversi apud antiquos invenitur Poetas, non omni in loco imitandum, sed observationibus eruditorum reservandum est. Fabric. L. 1. p. 36.
Porro ut haec plenius intelligantur, sciendum est, veteres accurate distinxisse inter Accentum et Quantitatem, in ipsa pronuntiatione, praesertim Graecos. Neque enim dixerunt, ut vulgus putat et pronuntiat, eremus, trigonus, tetragonus, cet. mediâ correptâ, sed accentum in antepenultima ita collocarunt, ut nihilominus penultimae sua quantitas salva maneret. Vitiosissime igitur vulgo hodie pronuntiatur anthropos, quum sit media longa: quam ineptam falsamque prorsus pronuntiationem, vel carminum Graecorum ratio detegit, explodit, et sufficienter refutat. Sed ita pronuntiandum anthropos, velut Germani sua Polysyllaba efferunt, in quibus penultima est longa: ut, antragen, uneben, ansehnlich, mitleidig, bittselig, anmutig, abholen, einverleiben; in quorum verborum syllabis primis accentum ponimus, ut nihilominus penultiinae productio simul percipiatur. Poet. Giess. p. 88. Conf. Schwarzii Grammat. Lat. p, 41. seqq.
* Cui libet, et tantum otii est ab re sua, his nugis ut immorari possit aliquantisper, adeat HENRICI CHRISTIANI HENNINII Graecam linguam non esse pronuntiandam secundum accentus, dissertationem paradoxam, qua legitima et antiqua linguae Graecae pronuntiatio et modulatio demonstratur, Trajecti ad Rhen. 1685. 8. Item 10. DANIEL MAIORIS Vratislaviensis., de nummis Graece inscriptis epistola, quâ praecipue paradoxum Cl. Viri HENR. CHRISTOPH. HENNINII et ante ipsum Vossii utriusque et I. C. Scaligeri de lingua Graeca non secundum accentus pronuntianda ulterius orbi litterato considerandum committitur, cum appendice de suspecta jotorum subscriptione, Kiliae Holsatorum 1685. 4. Item Duellum Grammaticum de Orthoepia Graeca, quae constat Orthophonid et Orthodiâ vetere, subjunctum ANDREAE GVARNAE Salernitani Bello Grammatico nominis et verbi Regum de obtinendo in oratione
principatu, Coburgi 1739. 8. Conf. etiam supra voc. Accentus.
nomen viri Rom. 16, v. 5. correpte. Gr.
idis, utrobique corripitur: Graece
* Ephemeris notat commentarium, et quasi et actuum diurnorum, et impensarum, Germ. Ein Buch, darinn man tägliche Händel oder Ausgaben schreibet. Tales Ephemerides Romani, diligentissimi homines atque industrii maxime, conficere solebant. Sic Ephemerides Gallieni Trebellius extremâ vitâ, et Probi Ephemerides Vopiscus cap. 3. memorat.
urbs Asiae minoris, corripitur.
* Epictetus fuit Philosophus, natione Phryx, qui Philosophiam totam, et universa Philosophorum dogmata duobus complexus est verbis: sustine et abstine, Leide und meide: cujus etiam in Philosophos dicterium celebratur, quod sint dictis tenus, factis procul, Dass sie andere lehren, und selbst nicht viel Gutes verrichten.
ei, quadrisyllabum, Promethei frater, producitur. Gr.
es, corripitur. Graec.
* Epimone est figura, quae et Epizeuxis dicitur, et ejusdem vocis sine intervallo geminatio est, cum impetu pronntiationis. e. g. Virg.
Idem:
ae, vel as, corripiatur. Qui malunt producere propter Diphthongum, quae in Graeco est; hi nempe abundent suo sensu: haud impedio. Confer interim, quae supra disseruimus ad voc. Alexandria.
* Epiphania, apparitio seu manifestatio. Dicunt etiam epiphania, orum, numero Plurali, genere Neutro: ut dies Epiphaniae vel Epiphaniorum, Der Tag der Erscheinung, Das Fest der Offenbarung, i. e. dies magorum: vel omnes potius dies festi in natalitiis Christi, quod in iis Deus homo apparuit, ut Nazianzenus ait, Ipiphanin vocantur.
pes tetrasyllabus, qui practer longas tres habet insuper
moram brevem, corripitur: prior enim in tertius, unde compositum est, hanc quantitatem habet.
i, it. EPODA, ae, producitur: Graece
* Genus carminis est, in quo singulis versibus singulae accinuntur clausulae: quae quidem clausulae consistunt elegantius et usitarius in eo, ut secundus quisque versus contractior seu brevior sit priori, ut in libro Ausonius ep. 16. quaternarios Iambos perpetua serie connexos Epodos vocat.
idis vel idos, in Nominativo porrigitur; at in Genitivo corripitur. Graece
* Significat palliolum cingulotenus demissum, vel vestimenti genus brevioris.
ae, Dea equorum, quam stabularii colebant, corripitur.
epops, Ein Wiedehopf, corripitur.
ari, Gasterey halten, corripitur.
* Sic epulum, epulae, epulo, onis. Similiter modulo concitatiori.
a, um, v. g. Iuba equina, Eine Pferdemäne, producte: descendit enim ab re animata. Conf. supra Adjectiva in Inus.
onis, ein Reitknecht, utrobique producitur.
are, producitur: est enim a radix, radicis.
us, una Musarum, ab amor, et amabilis, nomen habens, quod praesit potissimum his, qui heroum amores canunt, corripitur.
i, Die Hölle, corripitur.
i, die Wüste, producitur: Graece
* Fuit sane tempus in Latio, quum corripere non dubitabant, accentum vulgarem Graecorum, non syllabae quantitatem secuti: ac nominatim quidem id fecit Prudentius cum in hoc, tum in plurimis aliis hujus modi vocabulis. Confer, quae dicta sunt supra ad voc. Epanorthosis.
ae, et Erice , es, et Erix , icis, fruticulus non multum differens a myrica, producitur.
i, Italiae fluvius nobilissimus, quem Latini ceteroquin etiam Padum dicunt, Itali Po, corripitur.
es, corripitur.
* filia fuit Icari et soror Penelopes, quae patrem suum a rusticis ebriis oecisum ita luxit, ut se ipsam prae dolore suspenderit. Sed miseratione deorum mutata in coeleste signum, quod virgo dicitur. Ita nimitum est in fabulis:
es, uxor Amphiarai vatis, quem aureo corrupta monili prodidit perdiditque, producitur.
tis, interrogatio, Die Frage, producitur. Gr.
ae, Eine Raupe, producitur.
erudio, corripitur: nam haec quantitas inest Primitivo rudis, c.
rutum refertur inter novem illa Supina, quae priorem corripiunt.
Eryx, qui erat olim Rex Siciliae, corripitur.
* Eryx etiam nomen montis est in Sicilia.
ae, i. e. Venus, sic dicta ab Eryce monte Siciliae, in quo celebre templum babuit, porrigitur.
esox i. e. piscis, quem aliqui salmonem interpretantur, Einen Lachs, producitur.
i, et Esseda , ae, genus vehiculi Gallici et Britannici, Ein leichter Wagen, eine Calesche, corripitur.
ae, species fruticis, qui vocatur Dioscoridi tithymalus penult. correpta, Germ. Wolfsmilch, corriptir.
esurio, corripitur: est enim Verbum Meditativum.
Ein Hungerleider, cum mora longiore: est enim a Supino esuritum.
* Filius Oedipi, Regis Thebarum, qui cum Polynice, fratre suo, ita convenerat, ut alternis amis regnarent. Sed Eteocles anno suo finito noluit fratri cedere regnum. Quare Polynices Adrastum Regem Argivum, socerum suum, et alios Principes Achajae commovit ad bellum gerendum contra Eteoclem. In quo bello quum multi utrimque essent occisi, tandem ipsi frares, scilicet Eteocles et Polynices, congressi, alter ab altero sunt interfecti. Quorum cadavera quum in uno rogo comburerentur, flamma se divisit in duas partes, quasi illi nondum finissent odia.
i, Nomen Proprium, diversis viris commune, producitur. Gr.
is, Philosophus Megarensis, Geometra excellens, Socratis auditor avidissimus, producitur. Gr.
ae, i. e. benesicus, Ein Wohlthäter, corripitur ex decreto Praschii, vi quantitatis, quae obtinet in metro et nativa quasi est: nam Graece est Epanorthosis, et infra Nomotheta.
is, Nomen viri Proprium, corripitur.
are, Hervor schwingen, corripitur: nam prior simplicis vibro talis.
* In metro autem produci etiam potest ob sequentem mutam cum liquida R.
ae, fluvius Mesopotamiae, Imperii Romani in Asia terminus ab Aelio Hadriano constitutus, producitur. Vulgus corripere solet. Exstat distichon elegans in versificatonem, qui edito carmine penultimam corripuerat:
es, et Euphrosyna , ae, una ex tribus Gratiis, corripitur. Qui producunt, accentum, qui in Graeco est, sequuntur,
i, producitur.
* Pars maris est inter Aeolidem, Boeotiae portum, et Euboeam insulam, quae hodie Negroponte vocatur. Haec septies, aut saepius potius, ut inciderint passim venti, quemadmodum Livius existimavit Lib. 28. cap. 6. die ac nocte reciprocatur, Fleusst ab, und kommt wieder, siebenmal alle vier und zwanzig Stunden: quod Seneca bis restatus est versibus in Hercule Oetaeo v. 779:
Petrus vero Gyllius, qui ex molitoribus, Euripi accolis, optime rem notat, ut plurimum quater de die naturali cursum mutare adnotavit. Vide Vossii Lib. 5. Instit. Orat. p. 298. 299. Sed Isaocus Vossius ad Melam p. 210. erudite conciliat, quater singulis diebus statum cursum mutare, et instabili cursu fluere ac refluere. Austro praesertim et
Instinus Martyr Paraenesi ad Gentes scribit p. 34, Aristotelem pudore ac dolore, quod Chaleidensis Euripi explorare naturam non potuerit, finem sibi vitae attraxisse.
Hinc Euripus homo, Euripo mutabilior, inquietior aut inconstantior, inconstans dicitur, Ein wankelmütiger und unbeständiger Mensch.
es, diversarum feminarum nomen, corripitur.
i, diversorum virorum nomen, corripitur.
are, producitur: derivatur enim ab auctor, auctoris.
* Exauctorare autem significat, honesta fere missione expletis stipendiis militiâ aliquem solvere.
excido media brevi, corripitur: prior enim in simplici cado, et media in ejus Perfecto cecidi, hanc moram breviorem habet.
exscindo, similiter corripitur: nam Praeteritum simplicis scidi refertur inter sex illa Praeterita, quae priorem brevem habent. Sed
excido mediâ longâ, producitur: prior enim in simplici caedo ob Diphthongum primam, quae ibi apparet, et media in ejus Perfecto cecidi, hanc moram longiorem habet.
excieo, exciere, secundae Conjugationis, corripitur: nam Supinum citum a cieo, unde componitur, refertur inter illa novem Supina Disyllaba, quae priorem habent brevem. Sed
excio, excire, quartae Conjugationis, producitur: nam omne Supinum Disyllabum priorem habet longam.
Comedit.
e, Adjectivum, producitur. Sed
exsilio, corripitur: prima enim in simplici salio, brevis est.
expetor, expeto, corripitur. Sed
Petitur.
ere, producitur: nam prior in simplici sugo talis.
are, longum est: nam prior in Primitivo tricae, arum, producitur.
a, um, v. g. hostis armis exutus, porrecte.
are, et deponentaliter Fabricor, ari, it. Fabricus, a, um, corripiuntur.
facio, priorem corripit. Hinc correpte pronuntiantur Composita: Adficit, Conficit, Deficit, Efficit, Inficit, Interficit, Officit, Perficit, Praeficit, Proficit, Reficit, Sufficit. At Praeteritum fecit priorem ex canone, quo omne Praeteritum Disyllabum priorem longam habet, producit. Hinc producte pronuntianda Composita: Adfecit, confecit, cet.
arum, corripitur apud Latinos, licet in Graeco scribatur Epanorthosis.
* Etruriae oppidum est, hodie Fiesole dictum, ad Apennini radices, Romanorum colonia, et castris Catilinariis notum.
a, um, pro quo alias fagineus et fageus dicitur, corripitur: Adjectiva enim, in inus exeuntia, quae materiam significant, seu quae a rebus inanimatis deducuntur, penultimam brevem faciunt.
* Sed Vagina, ae, Die Scheide, producitur.
Phalarica, ae, teli genus missile, fero, plumbo et igne constans, corripitur.
ae, priorem producit. Hinc eâdem morâ adficiuntur in pronuntiando hinc deducta Composita: Infamis, Perinfamis, Diffame, Infamo.
inis, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
inis, Mengefutter, Mischmasch, producitur in Nom. corripitur in Genit.
Die Zauberey, et Fascino, are, Bezaubern, Beschreyen, corripiuntur.
* Hinc eodem modulo breviori efferuntur Composita: Effascino, are, et Praesiscine l. Praefiscini Adv. v. g. Quod praesiscini dixerim, Ohne Ruhm zu melden.
i, gen, dubii, Eine Gondel, producitur. Scribitur etiam Phaselus per PH.
fastidio, longioris morae est.
Faticinus , a, um, Weissagend, corripitur. Descendit a fatum et cano. Dicimus etiam Vaticinus eâdem morâ breviori, quum per V scribitur, et a vates et cano est. Sed
* Vaticanus sc. mons Romae, Adjective sumtum, v. g. Bibliotbeca Vaticana, producitur.
are, producitur.
i, Die Todtenbahre bey vornehmen Leichbegängnissen, correpte pronuntiatur, quia vocalis E mediae Syllabae a natura brevis est, nec nisi in metro propter sequentem mutam cum liquida R produci potest.
ferre, priorem corripit. Hinc eâdem morâ breviori efferuntur composita: Adfero, Antefero, Aufero, Circumfero, Confero, Defero, Differo, Effero, Infero, Introfero, Offero, Perfero, Postfero, Praefero, Praeterfero, Profero, Refero, Suffero, Superfero, Transfero.
ferocio, Er ist frech, producitur: est enim a ferox, ferocis.
inis, Der Rost, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
Die Ruthe, Der Stock, torripitur.
are, producitur.
ae, Der Splitter, producitur.
ae, Eine Schnepfe, corripitur.
arum, oppidum Italiae in Sabinis, haud procul a Roma, cujus hodie non nisi aliqua rudera exstant, producitur.
findo, refertur inter sex illa Praeterita, quae priorem brevem habent. Hinc correpte pronuntianda Composita: Confidi, Defidi, Diffidi, it. Bifidus, Trifidus, Quadrifidus, Multifidus.
inis, Der auf dem Saitenspiel kann, corripitur.
a, um, Was zur Töpfer-Arbeit gehört, v.g. opus figlinum, Töpferarbeit, it. aetas Latinitatis figlina, producitur: descendit enim a figulus, re animata.
figere, priorem porrigit. Hinc cum mora longiori efferenda Composita: Affigo, Circumfigo, Configo, Defigo, Infigo, Affigo, Refigo, Suffigo, Transfigo.
filix, corripitur.
* herba, ad zizania referenda: unde Horat. L. 1. Sat. 3. v. 37:
Germ. Wo man das Vnkraut nicht ausgätet, da nimmt es überhand, h. e. nisi vitiorum semina justo tempore eradicentur, nisi animus honestis disciplinis et virtutibus excolotur, pravitates omnem ejus vim suffocabunt tandem et infringent.
oris, i. e. qui fines terminosque constituit, Ein Ausmesser, corripitur apud Plaut. Poen. Prol. v. 49.: non est ergo a Supino finitum, sed a Nomine finis. Quoties enim Poetae veteres Nomina in itor desinentia corripiunt, quum tamen Verbum Primitivum quartae Conjugationis in promtu sit, toties non ab hujus Supino, sed ab alio quodam Nomine Connotativo derivatio arcessenda est. Sic audltor quum apud veteres producatur; nullum est dubium, quin descendat a Supino auditum: et debitor quum apud veteres corripitatur; nullum est dubium, quin descendat a Supine debitum. Sed finitor quum apud Plautum corripiatur; non potest esse a Supino finitum, sed a Nomine finis. Reliqua Nomina desinentia in itor, quae nullum Supinum quartae Conjugationis pro Primitivo habent, et proinde necessario vel a Supino tertiae Conjugationis, vel a Nomine aliquo descendunt, hae nimirum penultimam semper corripiunt, v. g. Conditor, Genitor, vinitor, lanitor, Portitor. Tametsi autem vel maxime aliquis contendat, quod finitor a Supino finitum sit: nihil inde aliud conficere poterit, quam referendum hoc vocabulum esse ad ea brevia, quae descendunt a Primitivis longis.
ae, Ein Korb, corripitur: v. Poet. Giess. p. 53.
are, Brennen, priorem corripit. Hinc per moram brevem efferenda Composita: Conflagro, Deflargo.
are, verbum antiquum, occurrens apud Lucretium, Livium Andronicum et Accium, priorem producit. Hinc producte pronuntianda Composita: Adfligo, Confligo, Effligo, Infligo, ere, Profligo, are. Hoc ultimum enim Compositum Conjugationem tertiam simplicis deferit, et amplectitur primam.
are, Sticheln, beissen, weh thun, corripitur: Frequentativa enim in ico terminantia, penultimam habent brevem. Poet. Giess. p. 82.
ere, primam corripit; at Praeteritum suum in Syllaba priori producit, secundum communem regulam. Hinc Composita: Adfodit, et Adfodit, Circumfodit et Circumfodit, Confodit et Confodit, Defodit et Defodit, Effodit et Effodit, Infodit et Infodit, Interfodit et Interfodit, Perfodit et Perfodit, Praefodit et Praefodit, Refodit et Refodit, Suffodit et Suffodit, Transfodit, et Transfodit, correpte et producte efferuntur, prout sunt vel Praesentis, vel Praeteriti temporis.
are, mediam producit. Hinc Composita etiam producte efferuntur: Afformido, Reformido.
fornix, Ein Gewölbe, corripitur: excipitur enim ab regula, qua Genitivi in icis desinentia producuntur. Poet. Giess. p. 46.
are, Bohren, graben, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Circumforo, Efforo, Perforo, Transforo.
* Plautus, Horatius, Ausonius, Buchananus et Heinsius produxerunt: Manilius contra et Iuvenalis corripuerunt; quorum camen in locis qui cum Ola[?] Borrichio in Parnasso in Nuce ad v. 830. for tui tus tribus syllabis longis: ultimâ nempe ob sequentis vocabuli incipientem Consonantem per Positionem longâ: dicti hi Poetae posuissent, temere nituntur contra. Analogia enim, quae est in Gratuitus, de quo paullo post, huic figmento obstat: si enim Papinius Statius penultimam in Gratuitus corripit; cur non similiter eadem in Fortuitus corripi queat? Conf. Poet. Giess. p. 71. seq. et Voss. Art. Grammat. p. 297.
oris, i. e. sonitus ex re fracta, Der Knall, das Krachen, priorem
Confragus, Foedifragus, Naufragus, Ossifragus.
Ein Eschenbaum, modulo concitatiori.
ere, Rauschen, priorem corripit. Hinc per moram brevem efferuntur Composita: Adfremo, Circumfremo, Confremo, Perfremo.
Effrenus, Infrenis, Infreno, Refreno, it. Effreno, quod Verbum occurrit apud Silium 9. 496.
Infrequens, Perfrequens.
are, Reiben, priorem brevem habet. Hinc moduli concitatioris sunt Composita: Affrico, Circumfrico, Confrico, Defrico, Effrico, Infrico, Perfrico, REfrico, Suffrico.
are, et Fruticor , ari, forma deponentali, Heraussprossen, ausschlagen, corripitur: est enim a frutex, fruticis.
fugio, corripitur, quia prima Verbi hujus Syllaba hanc moram prae se fert; sed quando tertia Perfecti est, producitur vi canonis Prosodici, quo omne Praeteritum Disyllabum priorem longam habet. Hinc in Compositis: Aufugit et Aufugit, Confugit et Confugit, Defugit et Defugit, Diffugit et Diffugit, Effugit et Effugit, Perfugit et Perfugit, Profugit et Profugit, Refugit et Refugit, Suffugit et Suffugit, Subterfugit et Subterfugit, Superfugit et Superfugit, Transfugit et Transfugit; prout vel Praesens vel Perfectum est.
ae, ein Wasserhuhn, corripitur.
inis, Der Russ, Der Kienrauch, producitur, in Nominativo, corripitur in Genitivo.
are, Räuchern, Einen angenehmen Rauch machen, corripitur.
* Eodem modulo concitatiori efferendum proinde etiam est Compositum Suffumigo.
a, um, Schwammigt, producitur contra Labbeum et Borrichium Cogit. p. 313. Atque adeo excipi debet ab regula Grammaticorum, quâ corripiuntur Adjectiva desinentia in inus,
Adjectiva in Inus.
ae, Eine Gabel, corripitur.
are; Prügeln, den Staupbesem geben, correpte pronuntietur: nam Verba primae Conjugationis in igo desinentia hoc modulo concitatiori fere efferuntur. Vide Poet. Giess. pag. 81. Praesto etiam est Analogia: ut enim a litibus fit litigo, a navibus navigo, a mitibus mitigo, a remige remigo; sic etiam a fustibus fustigo. Accedit auctoritas virorum eruditionis famâ florentium, qui, nisi me omnia fallunt, hanc breviorem moram in hoc Verbo amant.
* Veterum ac recentiorum, quod sciam, Poetarum auctoritas arcessi huc nequit; quia verbum est, quod veteres prorsus ignorant, et apud non nullos prosaicos recentiores et in veteri Onomastico solummodo occurrit. Conf. de eo Sect. 1. Partis Etymologicae infra.
incolae oppidi GABIORVM, inter Romam et Praeneste olim siti, quod totum jam dudum adeo interiit, uti hoc nostro saeculo de loco ejus inter doctos viros disceptetur, producitur.
orum, producitur.
* Gens Africae, Romanorum armis olim debellata, eo terrarum tractu, ubi nunc est BILEDVLGERIT provinciae major pars, inter utramque Mauretaniam, Africam minorem, et oceanum occidentalem.
Gaetuli, sicut et Libyae incolae, primi habentur, qui in Africa consederunt. At Gaetuli olim carne vescebantur cruda, manebantque, quibuicumque locis eos nox oppressisset, bestiarum more viventes. Iugurtha tamen eos ad bellum instruxit, atque adversus Marium usus iis est.
ae, Ein Agtstein, corripitur.
arum, incolae minoris Asiae, corripitur.
i, succus plantae in Syria nascentis, corripitur.
alaudae species, Eine Wald-Lerche, Eine Heid-Lerche, producitur.
Galerum , i, Eine spitzige Mütze, Ein Baret, producitur.
Gargara, Genere Neutro, vertex
Idae montis, et oppidum ad eumdem situm in Phrygia, corripitur.
Die Kotze, Madratze, corripitur.
* Dicunt hoc Gausape haec Gausapa, ae; haec Gausapes, is; et hoc Gausapum, Plur. Gausapa.
urbs Prussiae magna ac potens, suique juris ac libera, sono ancipiti. Titii Manud. 443.
are, i. e. gelu inducere, frigore densare, Eis machen, priorem corripit. Hinc correpte pronuntiantur Composita: Aggelo, Congelo, Regelo.
Scythiae populi, Tartari bodie dicti, producitur.
ere, priorem corripit. Hinc eâdem mora efferuntur Composita: Adgemo, Circumgemo, Congemo, Ingemo, Regemo.
urbs clarissima, Academiae celeberrimae hospitium, ad inferiorem lacus Lemani partem, ubi Rhodanus ex illo egreditur, cum Helvetiis foedere conjuncta, media ancipiti. Labbeo longa; Scaligero brevis est.
* Ioh. Ker, auctore Vossio, ita disserit: Geneva mediam corripit, ut cognoscimus ex eo, quod Helvetii Gennef dicunt; rustici suburbicarii, ac Sabaudi alii Zeneva. Quod vero producatur, ex eo est, quod Galli ament acute pronuntiare mediam, etiam brevem, ut in publique, facile, ubi Latinis corriptitur media.
* Desinentia 1. In onis, quorum Nominativi terminantur in o, productuntur, ut regio, regionis; praeco, praeconis.
+ Excipe Gentilia correpta: Macedonis, Vangionis, Teutonis, Senonis, (praeter Burgundionis, Laconis, Vectonis.) Quamvis Burgundionis Ricciolus corripiendum jubeat: conf. supra Burgundionis.
Vnum est, quod O mutat in E longum, nempe Anio, Anienis, fluvii Tiburtini Nomen: quamvis sunt, qui hunc Genitivum non ab Anio, cujus Genitivus perierit, sed ab Anien deducant. Vid supra Anienis.
* 2 In alis, producuntur, ut animal, animalis; cervical, cervicalis; tribunal, tribunalis.
+ Excipe Nomina Propria, quae penultimam corripiunt: ut Annibal, Annibalis; Hasdrubal, Hasdrubalis.
* 3. In onis, quae Graeca sunt, ex sua scriptura cognoscuntur. Quae enim per
+ Sic corripituntur: Actaeonis, Aesonis, Agamemnonis, Alcyonis, Amazonis, Amphionis, Arionis, Aristonis, Artemonis, Strymonis, Telegonis, Canonis, Daemonis. Et a Erisichthonis, Melanchthonis. Item: Gnomonis, Gorgonis, Insonis, Iconis, Ixionis, Lycaonis, Machaonis, Mnemonis, Mennonis, Pandionis, Palaemonis, Peponis. Item Genitivi, quorum Nominativi terminantur in don, penultimamque habent longam, ut: Sindonis, Sarpedonis.
Producuntur: Aegonis, Agonis, Amydonis, Arbonis, Atrionis, Colydonis, Capnionis, Ciceronis, Catulonis, Cithaeronis, Colophonis, Corydonis, Crotonis, Cydonis, Damonis, Daphnonis, Deucalionis, Dionis, Elaeonis, Endymionis, Gideonis, Heliconis, Hephaestionis, Hieronis, Laconis, Morionis, Nasamonis, Pelionis, Phlegonis, Plutonis, Pythonis, Platonis, Salomonis, Sidonis, Sinonis, Solonis, Theonis, Tritonis, Vranionis, Vectonis, Zenonis.
Indifferens est, Orion, Orionis.
Homerus, Hesiodus, Aratus Virgilius, L. 3. Aeneid. et Lucanus Lib. 1: Ovidius autem et Claudianus corripiunt, Accentum nimirum Graecorum vulgarem in eo secuti.
Britonis a Iuvenale corripitur; a Martiale producitur. Ita Samsonis a Samson, et Burgundionis a Burgundio a quibusdam producitur, a quibusdam corripitur.
* 4. In aris, Masculina corripiuntur, ut: compris, imparis, disparis.
+ Propria frequentius corripiuntur, ut: Caesarit, Araris, Hamilcaris. Praeter Balthasaris, quod ut plurimum producitur; ab Alcimo tantum corripitur. Etiam Casparis tutius producitur.
At Neutra producuntur, ut: calcar, calcaris; laquear, laquearis; lacunar, lacunaris; torcular, torcularis; lupanar, lupanaris; lucar, lucaris.
Excipe nectaris, jubaris, correpta. Singulare est Graecum Hepar, hepatis,
* 5. In eris Latina corripiuntur, ut: Carceris, aggeris, uberis.
+ Graeca declinata per[?], producuntur, ut: Crateris, characteris, pantheris, clysteris, stateris, Soteris, Halteris. Per Aer: aeris; aether, aetheris.
Mulier, mulieris, ex Terentio, Plauto, Martiale, cet. penultimam corripit;
* 6. In oris, producuntur: 1. Masculina. 2 Comparativi. 3. Composita a color, ut: Saporis, amorir, melioris, discoloris. 4. Femininum Soror, sororis.
+ Corripiuntur: 1. Neutra, ut aequoris. 2. Composita a corpus et decus, ut: bicorporis, indecoris. 3. Graeca, ut: Rhetoris, Bianoris, Antenoris, Actoris, Hectoris, Nestoris. 4. Duo Genitivi, Arboris et memoris.
Nota: Ador, adoris et adoris, penultimâ communi. Priscianus citat veterem Poetam Gannium:
Et:
Sed veteres dicebant adus, adoris, ut corpus, corporis; unde Genitivi hujus correptio dimanavit, licet Nominativus exoleverit jam olim: ador vero adoris superat, unde adorea secundâ longâ apud Horatium: Qui primus almâ risit adorea, in Alcaico. Et Virgil. Instituuntque dapes, et adorea liba pe herbas. Conf. supra Adoris.
* 7. Nomina in es, Genitivum producunt: 1. Heredis, mercedis, quietis, inquietis, locupletis, tapetis, lebetis, magnetis, celetis. 2. Et Propria, ut: Lachetis, Chremetis, Daretis, Rhamnetis.
Reliqua omnia corripiunt, ut: Segetis, tegetis, teretis, obsidis, praesidis, heberis, militis, tramitis, peditis, equitis, praepetis, perpetis.
* 8. In acis, Latina producuntur, ut: Limacis a limax, audacis, fornacis, loquacis.
+ Peregrina corripiuntur, ut: Climacis, Colacis, Coracis, Drepacis, Smilacis, Soracis, Styracis.
Sed producuntur, Phaecis, thoracis, Ajacis, Syphacis a Syphax, anceps est: Claudianus corripuit; Propertius et Iuvenalis produxit.
* 9. In icis, a desinentibus in ix producuntur, ut: Radicis, cervicis, lodicis, selicis, nutricis, pistricis, Phoenicis, spadicis, struicis, perdicis. Sic et mastigis.
+ Excipiuntur:
1. Feminina: Filicis, laricis, salicis, hystricis, coxendicis, salpicis.
Appendicis etiam huc refertur; quod tamen producendum vult Ol. Borrichius Cogit. p. 310. et Analect. Part. 2. p. 30. et Parnasso in Nuce: sed minus recte, prout supra ostensum.
2. Masculina et Communia, ut: Fornicis, calicis, Cilicis, varicis, elicis.
Adnumerant his etiam natricis; quod tamen Borrichio longum videtur. Conf. quae infra ad hoc Voc. proferuntur in medium.
Ab elix non exstat exemplum; Analogia tamen dictat, coripiendum esse, quum sit ab eliciendo.
* 10. In ocis, producuntur, ut: Celocis, ferocis, velocis.
+ Excipe duo: Praecocis, Cappadocis.
* 11. In ycis, producuntur tria: Sandycis, bombycis, Ceycis.
+ Reliqua corripiuntur, ut: Erycis, Narycis. Vnum est anceps, Bebrycis.
* 12. In ygis, et ychis corripiuntur, ut: Onychis, Sardonychis, Iapygis, Orygis, Diorygis, Iazygis.
gerere, priorem corripit. Hinc modulo breviori efferenda Composita: Aggero, Congero, Degero, Digero, Egero, Ingero, Oggero, Progero, Regero, Suggero, Supergero, Superingero.
onis, Rex Hispaniae, quem Poetae trimembrem faciunt, in Nominativo moram ancipitem habet, at in Genitivo tantum corripitur.
ae, Das Zahn-Fleisch, porrigitur.
atis, porrigitur: Graece
* Glossemata Fabius L. 1. c. 8. voces appellat minus usitatas, priscas scilicet et Poeticas; forte, quia interpretatione egent: glossema enim idem est vi notionis primae, quod apud Latinos interpretatio.
are, i. e. glutine conjungere seu ferruminare, Leimen, löten, corripitur. Hinc eâdem morâ breviori efferenda Composita: Agglutino, Conglutino, Deglutino, Disglutino, Reglutino.
gnomon, qui est stilus in horologio, umbrâ suâ horas indicans, corripitur: Graece
um, corripitur: Graece
* Ferae sunt in Libya, quibus pestilens dicitur oris halitus esse: quas tres alii, quattuor alii retulerunt, his nominibus Euryale, Sthenio, Medusa, Scylla, dictae a terribili adspectu oculorum.
genus lecti, humilis, portatilis, et minus operosi, ein Faulbette, producitur.
Gradior, priorem corripit. Hinc correpte pronuntientur Composita: Adgredi, Antegredi, Circumgredi, Congredi, Degredi, Digredi, Egredi, Ingredi, Introgredi, Praegredi, Praetergredi, Progredi, Regredi, Suggredi, Supergredi, Transgredi.
Marius Victorinus, si iisdem plane litteris proferantur, ut Ortbographia paralipomenôn, idea, cet.
Producuntur etiam quantitate Graecorum: Lycaon, Archelaus, Menelaus, Nicolaus. Item Patronymica Feminina in ais et eis.
Atque ita longa sunt: Herois, Latois, Minois, Museum, Elegia, Tbalia, Andreas (quod etiam, saltem in metro, corripi potest, quia in N. T. est Aeneas, Ptolemais, Thebais, (quod etiam apud Ovidium de arte correptum legitur): Theseis, Briseis, Echeneis, Cadmeis, Phoebeus, Antiochea. Ab
* Est tamen, ubi ex Graeca Diphthongo unam Vocalem demunt, ut Latinorum auribus et consuetudini in pronunciando satis fiat, et modulo breviori ejusmodi Vocabula non numquam efferantur; ut supra ad Voc. Alexandria adnotavimus, quo te, Lector, volumus remissum.
Producuntur etiam terminata in aon et ion, ut: Machaon, Lycaon, Amphion, Pandion, cet.
* Nec tamen hoc perpetuum est: nam Deucalion et alia multa corripiuntur; et Orlon ac Geryon, moduli dubii sunt et ancipitis.
Accusativi in ea, a Nominativis in eus, saepius corripiuntur, ut: Orphea, Salmonea, Capharea; interdum producuntur more Ionum, ut: Isionea, Idomenea, cet.
fluvius Mysiae, haud procul a Lampsaco in Natolia, juxta quem Alexander M. primum Persarum copias vicit, producitur.
* Dousa quidem Lib. 1. Praecidaneorum in Petronium cap. 16. produci tantum debere contendit: sed contra Statii, luculentissimi Poetae, auctoritas est Lib. 1. Silv. Carm. ult. ubi legas v. 16:
Neque enim heic comminiscenda gratuitum, tribus syllabis dixerit. Nusquam enim Papinius in Phalaecis in hac regione, Spondeo est usus, quod Catullus sibi permisit. Rectius igitur statuetur penultima anceps: ut eadem in Fortuitus; de quo supra. Nam si Papinius tertiam in Gratuitus corripuit; cur non similiter tertia in Fortuitus corripi queat? Ac si Plautus, Horatius, Ausonius tertiam in Fortuitus produxere; cur non ad illud exemplum tertiam quoque in Gratuitus producere liceat?
c, et GRAVO are, priorem corripiunt. Hinc correpte pronuntianda Composita: Ingravis, Pergravis, Praegravis, Semigravis, Subgravis; it. Aggravo, Degravo, Ingravo, Praegravo.
grex, priorem corripit. Hinc eâdem morâ breviori efferenda, quae hinc descendunt, verba composita: Aggrego, Congrego, Segrego.
um, Helvetiorum Socii, Germ. Die Graubünder, corripitur.
habeo, priorem corripit. Hinc modulo concitatiori efferenda Composita: Adbibet, Cobibet, Exbibet, Inbibet, Perhibet, Posthabet, Praehibet, Probibet, Redbibet.
haemorrhoides, corripitur. Graece
halcyon, Ein Eissvogel, corripitur: Graece
* avis, quae nidificat in scopulis maris, et incubare ovis, et excludere pullos in media solet bruma: quo tempore mare, tamquam inserviens illis incubantibus, quietum est et placidum per dies 14, qui HALCYONIDES et HALCYONEI vel HALCYONII et HALCEDONIA ob eam rem dicuntur.
halec, producitur.
i, fluvius et mons non procul ab Aetna, producitur.
i, Ein Fischarn, corripitur: Gr.
ae, Grütze, Graupen, Weizengraupen, Gerstengraupen, corripitur.
um, Genit. Femin. Eingemachte Oliven, corripitur.
are, priorem producit. Hinc longiori mora efferenda Composita: Adbalo, Anbelo, Exbalo, Inbalo, Rebalo.
sis, i. e. expugnatio, Die Eroberung, vox apud Suetonium et Petronium occurrens, producitur. Graece
ae, corripitur quantitate Prosodica; producitur tamen usitate in pronuntiando ex Accentu Graecorum vulgari; idque melius esse censet Servius ac Donatus. Gr.
harpax quod est instrumentum fuso adhiberi solitum, ut facilius vertatur, Ein Spinnwirtel, corripitur. Nomina enim peregrina in ax desinentia, penultimam Genitivi brevem habent, Poet. Giess. p. 45.
onis, ferrum aduncum, quo ex puteo trahitur, si quid inciderit, Ein Brunnenbacke, corripitur: descendit enim ab harpax, harpagis; quo de in proxime praecedenti. Consentit Vossius Etymol. 245. it. Art. Gramm. 284.
+ Calepinus perperam jubet produci.
es, Amazonum Regina, corripitur.
is, corripitur: ad eum modum, quo Hippocrates. Nam robur, unde est, eadem gaudet quantitate.
alis, corripitur utrobique: v. supra Asdrubal; it. Genitivi tertiae Declinationis.
Hebenum , i, Neutr. Ebenholz, corripitur.
* Scribitur et Ebenus , Ebenum .
hebes, et HEBETO, are, corripiuntur.
es, nomen anûs pauperculae, quae Theseum adolescentem hospitio excepit, corripitur.
es, corripitur.
* Hecate i. e. Proserpina. Saepius et pro Diana ponitur Poetis. Nam triformis dicitur: in coelo Luna est; in terris Diana; apud inferos Proserpina sive Hecate.
ae, Priami uxor, Hectoris mater, corripitur.
Terentii comoedia, corripitur.
Menelai, Lacedaemoniorum Regis, uxor, a Paride rapta, corripitur: Graece
es, sidus illud coeleste, ursa major, breve est.
Antonini Caracallae Imp. filius, ipse postea Imperator, dubii moduli ex decreto senatûs litterarii. Vsitate autem corripitur.
Helleborus , Niesewurz, corripitur.
semicirculus, corripitur.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida L.
ae, dimidium sextarii, Ein halb Nössel, porrigitur.
* Est et cognomen virile familiae Romanae: v. Part. Orthogr. Voc. Caecina.
caesura carminis, quum post duos pedes priores Syllaba Partem Orationis finit, modulo brevi. Gr.
hepar, corripitur. Vid. Genitivi tertiae Declinat. it. Poet. Giess. p. 42. Conf. Part. Etymol. Sect. 2. hoc vocab.
ae, Philosophus ap. Diog. Laertium, producitur. Graece
* Etiam tredecim alii viri clarissimi idem gessere nomen, teste eodem Laertio.
Philosophus Ephesinus, qui humana omnia deflevit, sicut alter, Democritus risit, rectius producitur; quia in Graeco apparet Diphthongus Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 947. Conf. supra Alexandria.
i, Rex Praenestinorum, corripitur. Sed
e, Dem Herrn zugehörig, v. g. herile imperium, producitur.
ae, 1. Hermathene, es, producitur: Graece
* Hermathena est Mercurii ac Minervae statua conjuncta. Hinc satis apposite Hermathenes titulo insignivit Guilielmus Mechovius libellum suum tripartitum de Recta Institutione Iuventutis Scholasticae; quem hominem nostratem utinam aliquando audiremus! plane enim egregia sunt, quae monet in hoc libello suo.
es, corripitur. Est
* 1. Cadmi uxor. 2. Menelai filia. 3. Oppidum Achajae.
Campaniae populus, corripitur.
Historicus Graecus, corripitur.
incensor templi Dianae Ephesini, ut nominis sui memoriam hoc scelere propagaret ad posteros, corripitur.
es, Laomedontis, Trojae Regis, filia, quam Hercules a monstro marino, cui objecta erat, liberavit, et Telamoni dedit uxorem, modulo concitatiori.
o mega in Graeco,
navis, sex remorum habens ordines, producitur. Graece
Philosophus Milesius, et HIPPODAME, Oenomai, penult. curtâ, Regis Elidis et Pisarum silia, eximia pulchritudine, et ob id multis petita procis, corripiuntur. Sed HIPPODAMIA, ae, quâ etiam formâ Hippodame insignitur, productam habet penultimam: in Graeco enim est
auctor carminis maledici, a quo Iambicum Hipponacteum, quod et Scazon dicitur, moram longam habet: Graece
Ein Spanier, producte.
Homeromastix, producitur: hanc enim moram media in scutica, flagrum, habet, suffragante Homero et Eustathio. Voss. Art. Grammat. 284.
* Homeromastix vocatus est Zoilus, Homeri obtrectator iste.
similiter cadens, qui producunt, provocant ad Diphthongum, quae in Graeco est
* Figura dictionis est apud Rhetores, quae exponit voces duas pluresve in similibus casibus.
similiter desinens, anceps ex eâdem ratione in pronuntiando est, qua proxime antecedens. Gr.
* Figura dictionis est quae cola ant commata simili sono terminat.
Wilde Salbey, producitur.
a, um, Heurig, v.g. vinum hornotinum, frumentum hornotinum, rectius corripitur. Conf. supra Adjectiva in Inus.
1. Adjectivum notans id, in quo horae notantur, v. g. Vasa horoscopa, Geschirre, daran man die Stunden siehet, apud Plin. L. 2. cap. 72.
2. Substantivum, significans a) illam coeli partem, qua hora quaelibet ab inferiore hemispherio ab oriente adicendit unde, et Astrologis Adscendens vocatur. b) Illud punctum temporis, quo quis nascitur.
es, herniae species, producitur: Graece
hydrops, morâ longâ: Graece
Hymen, qui apud Ethnicos deus nuptiarum habitus est, morâ breviori: Graece
qui idem videtur esse, qui BOG hodie appellatur, per Podoliam in Pontum Euxinum decurrens, corripitur.
turbatus ordo Syntaxeos, correpte.
es, correpte. Gr.
onis, i. e. sol, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
atis, i. e. commentarius, interpretatio, Eine Erklärung, Eine Auslegung, producitur. Gr.
* Figura sententiae est, quum res ita clare copioseque exponitur, ut coram spectari videatur.
herba notissima, producitur: Graece,
* Dicitur et genere Neutro Hyssopum.
hystrix, Ein Stachel - Schwein, corripitur: excipitur enim ab regula, qua Nomina in ix desinentia penultimam Genitivi producunt: Vid. Poet. Giess. p. 46.
* Hystrix est generis dubii; incertum saltem, utrum virilis sit, an muliebris.
Multi interim pro solo Feminino venditant.
jaceo, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Adjacet, Circumjacet, Interjacet, Objacet, Praejacet, Subjacet, Subterjacet, Superjacet.
jacio, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Abjicit, Adjicit, Coadjlcit, Circumjicit, Conjicit, Dejicit, Divjicit, Ejicit, Injicit, Subinjicit, Superinjicit, Interjicit, Objicit, Praejicit, Projicit, Rejicit, Subjicit, Superjicit, Transjicit.
Promethei pater, Tetrasyllabum, cum mora brevi: Graece
Iapyx, ventus occidentalis, qui et Caurus dicitur, Germ. Nordwest, corripitur.
Iason, corripitur.
* Filius Aesonis, mediâ curtâ, fratris Peliae, Regis Thessaliae. Pelias autem miserat Iasonem in Colchum, ut auferret aureum vellus.
Sarmatica gens, Danubii accola, correpte.
* Ovidius de Ponto 4. v. 191. Singulari utitur, ferox Iazyx.
fluvius Hispaniae Tarraconensis, apud Hispanos hodie Ebro, unde tota Hispania Iberiae nomen habet, producitur. Gr.
ibyx, avis clamosa, Ein Kybitz, corripitur: conf. Genitivi tertiae Declinationis.
Poeta Lyricus, corripitur.
icon, corripitur. Gr.
Die Gelbesucht, corripitur: Graece
forma rei mente concepta, producte pronuntiamus vi Accentus Graeci, licet re vera media brevis sit: Graeca.
* Prudentius et hoc, et alia hujusmodi vocabula origine Graeca corripit, non Diphthongum, sed Accentum Graecorum secutus vulgarem: quod quidem notandum, non imitandum: neque enim hoc vocabulum ex corum numero est, in quibus etiam Graecorum Accentum vulgarem, in foro Romano constituti, possimus sequi, quoniam iisdem plane elementis haud effertur. Conf. quae supra dicta sunt ad Voc. Epanorthosis.
quod immolatum est idolis, Ein Götzenopfer, corripitur.
es, maxima natarum Priami, modulo breviori.
ille, producitur. In metro etiam corripitur.
imbrex, Ein Hohlziegel, mora brevi.
inis, Die Räudigkeit, producitur.
pubes, quod priorem porrigit.
cado, corripitur. Sed
caedo, producitur.
Dispar est ratio in Excitus, quod anceps habetur, prout venit vel ab excio, vel ab excieo. Conf. supra voc. Excitus. Vide et Ol. Borrichium Parnasso in Nuce, Not. ad v. 1030.
incus, Der Amboss, producitur. Sed
incutio, corripitur: haec enim quantitas inest verbo simplici quatio.
Nomen et Verbum, producitur.
indicare, morâ brevi: nam eadem inest in dico, dicare. Sed
indicere, morâ longa: nam eadem inest in dico, dicere, simplici.
ex eodem loco, corripitur apud Catullum in Epithalamio Iulii et Mallii, Stropha 42.
indigeo, corripitur: nam simplex egeo primam Syllabam brevem habet.
indutus est veste, vel vestem, porrecte.
fidus, a, um, et fido, fisus sum, fidere, unde hoc Adjectivum est, priorem Syllabam suam eâdem morâ adficiunt. Sed
video, unde est, in prima Syllaba moram hanc brevem habet.
itas, penultimam habent brevem; antepenultimam vero ex Primitivo servant; ut fidelitas, utilitas, veritas, largitas, lenitas, stabilitas. Vide Poet. Giessenam p. 63.
* Alii productum volunt, eo quod descendat a Supino finitum. Sed Analogia, quae est in lenitas, quod a Supino lenitum, et quae est in stabilltas, quod a Supino stabilitum, et quae est in largitas, quod a Supino largitum simili modo esse possit, reclamat. Haec derivatio, quae in hujusmodi Nominibus a Supinis, quae mediam habent longam, sit, consuetudini veterum, qua haec Nomina constanter corripiunt, non potest esse fraudi. Sunt insuper multa brevia, quae descendunt a Primitivis longis, et versa vice. Ita v. g. servitus etiam corripitur, licet sit a Supino servitum: quamvis, qui hoc non queunt concoquere, derivare a nomine servus malint. Et antepenultima in hostimentum brevis est apud Ennium et Plautum teste Borrichio in Parnasso in Nuce, quamvis descendat ab hostire. Neque enim imitandus Ianus Do[?]sa, qui hanc syllabam citra veterum auctoritatem produxit.
a, um, Vnweise, albern, v. g. Infruniti animi est, Es ist ein Zeichen eines abgeschmackten Gemüts, modulo longiore.
are, Einscharren, corripitur: nam Primitivum humus, unde componitur, priorem talem habet.
a, um, Vnverehliget, v. g. Innuba Pallas, corripitur: refertur enim inter brevia a Primitivis longis; quia nubo, unde est, priorem producit.
inops, corripitur: prior enim in opis, unde est, talis. Sed
Deli insulae fons vel fluvius, ubi Dianam et Apollinem Latona peperit, producitur.
are, morâ brevi.
are, i. e. soli exponere, vel ad solem sicare, Sonnen, bleichen, an der Sonne trocknen, producitur: nam vocabulum sol, unde est, ejusque Casus obliqui, hanc moram habent.
are, Anhetzen, anreitzen, porrigitur.
ae, Der Schweiff am Rocke, v. g. Instita longa tegit pedes; it. Ein Gurt, Eine Binde, v. g. Adnectere pedes et manus institis, quibus sponda culcitam, ferat, corripitur.
oris, i. e. negotiator, sic dictus ab instando vel insistendo, hoc est, urgendo suo negotio, Ein Krämer, Händeler, corripitur.
ium, Transpadanae regionis populus, ex Transalpina Gallia huc profectus, quorum caput Mediolanum fuit, producitur.
are, i. e. interponere, corripitur: nam prior in simplici calo hac breviori morâ adficitur.
inis, i. e. spatium vel tempus, quod intercedit, vacuum, Zeit und Raum, so darzwischen ist, Die Lucke, die Frist, producitur.
intercus, v. g. aqua intercus, Die Wassersucht, corripitur: excipitur enim ab regula, qua, quae
capitalis, exitiosus, v. g. bellum internecinum, quo altera pars funditus deletur, producitur.
are, i. e. poliendo in novam speciem mutare aliquid, corripitur.
ari, Dolmetschen, auslegen, corripitur.
ui, itum, are, corripitur: nam prior in simplici tono, tonui, tonitum, tonare, talis.
prima Pluralis Perfecti, corripitur. Sed
prima Pluralis Praesentis, producitur.
ae, Alant, corripitur.
um, habitatores Ioniae, regionis Graecorum in Asia, in quo sunt urbes Ephesus, Miletus, Priene, aliae, corripitur.
is, fluvius amoenissimus Iudaeae, anceps est. Tertullianus et Fortunatus corripiunt; Iuvencus, et alii contra producunt.
* Tacito L. 5. Histor. c. 6. Iordanes, is, dicitur.
i, corripitur: in metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida L.
* Filius Alcmenae, eodem partu editus cum Hercule: sed Hercules ex Iove; Iphiclus ex Amphitryone conceptus.
ae, producitur. Conf. supra Alexandria.
* Agamemnonis et Clytaemnestrae filia, Sacerdos Dianae in regione Taurica.
nomen viri, corripitur.
* Hoc nomen gessit 1. vir quidam Trojanus. 2. Rex Elidis, Argonantarumunus.
ipse, producitur. In metro etiam corripi potest.
are, corripitur: nam prior in simplici rigo talis.
irritum facio, ab in et ratus, corripitur. Sed
incito, stimulo, producitur.
are, Bethauen, Befeuchten, producitur: est enim a rore, quod priorem longam habet.
fluvius Galliae, Alpibus ortus, aliquanto infra Viennam Rhodano se miscens, corripitur.
Isatidis, herba sativa et silvestris, qua lanae insiciuntur, Weidkraut, corripitur.
* Dioscorides Glastum dixit. Abundat eâ praeter alias regiones Thuringia.
i, Plural. Ismara, mons Thraciae corripitur.
i, fluvius Boeotiae circa Thebas, producitur. Hinc Ismenius i. e. Thebanus.
is, Rhetor Graecorum clarissimus, corripitur.
Ein Italianer, correpte.
ergo vel igitur. Sed
ita. Godescalcus p. 677.
ae, parva Insula maris Ionii, Vlyssis patria, corripitur.
Aditum, Abitum, Circuitus, Circuitum, Exitus, Exitum, Initum, Interitus, Introitus, Introitum, Obitus, Obitum, Peritum, Praeitum, Praeteritum, Proditum, Reditus, Reditum, Subitum, Transitum, Transitus.
* Ita etiam Ambitus, Substantivum, corripitur. Sed Ambitus, Participium, contra naturam ceterorum, quae sunt a Supino itum, producitur. Conf. supra Ambitur.
i, et IVGO are, priorem corripit. Hinc Composita eamdem per moram efferenda sunt: Abjugo, Adjugo, Bijugis, Bijugus, Conjugus, Conjugo, Multijugis, Multijugus, Octojugus, Quadrijugis, Quadrijugus, Sejuges, Sejugi, Subjugis,. Subjugo, Totjugis, Totjugus, Vnijugus.
are, priorem producit. Hinc producte efferenda Composita: Abjuro, Adjuro, Conjuro, Ejuro, Perjuro, Perjurus, Praejuro.
* Excipe duo Composita, quae V in E mutant, et corripiuntur: Dejero, dejerore, Hoch betheuren: Pejero, pejerare, Falsch schweren, den Eid nicht halten.
+ Legas tamen aliquoties apud Plautum etiam Dejuro, per V, ac mediâ longâ.
juvi, jutum, are, priorem corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Adjuvo, Dejuvo, Praejuvo.
Praeteritum autem juvi priorem suam producit vi communis regulae. Hinc Adjuvat corripitur, quia Praesens est; sed Adjuvit producitur, quia Praeteritum est.
* Sed quae a Supino jutum veniunt Composita, sequuntur quantitatem ejus, ac proinde producuntur, ut: Adjuto, Adjutor.
Ixionis, in Nominativo producitur, et in Genitivo corripitur: Graece
* Rex Thessaliae, quem apud inferes religatum ad rotam, serpentibus circumfusam, Poetae fingunt.
labi, Mählig fallen, sinken, priorem porrigit. Hinc porrecte pronuntiantur Composita: Allabor, Collabor, Delabor, Dilabor, Elabor, Illabor, Interlabor, Perlabor, Praelabor, Praeterlabor, Prolabor, Relabor, Sublabor, Subterlabor, Superlabor, Translabor.
i, Kraut, Kohl, corripitur.
is, una ex Parcis, corripitur: Graece
Lacedaemon, corripitur.
Laco, Ein Lacedaemonier, producitur. Excipitur enim a regula, quae Casus obliquos Gentilium in O desinentium corripi jubet. Poet. Giess. p. 39.
aris, templi cubiculive aut coenationis summa contignatio, seu culmen caelatum varieque picturatum, Das obere Tafelwerk eines Zimmers, producitur in Casu recto et obliquo.
ae, Cyrenaeus Philosophus, novae Academiae princeps, Arcesilae auditor, porrigitur.
i, gummi odoratum, quod ex frutice in Cypro colligitur, producitur.
um, populi immanissimi Formias Campaniae inhabitantes, modulo concitatiori.
* Scribitur etiam Lestrygones per E simplex.
Formiae, hodie Mola, in Terra Laboris regni Neapolitani.
i, placentae genus, Ein Pfannkuche, corripitur.
ae, Eine Flasche, Ein Lägel, producitur.
ae, Blech, corripitur.
lampas, corripitur. Noli heic tenere Accentum Graecum, quo est
urbs Mysiae ad os Hellesponti clarissima, quae hodieque floret in Natolia, corripitur.
idis, Ein Iohanneswürmlein, Eine Feuermücke, producitur.
inis, Die Milchbaare, Der erste Bart, producitur.
Protesilai, qui ad Trojam primus occubuit, uxor, producitur. Conf. quae dicta supra sunt ad voc. Alexandria.
es, nomen muliebre, corripitur.
* Laodice nominata 1. Vna filiarum Priami. 2. Agamemnonis ex Clytaemnestra filia.
ontis, Rex Trojae, filius Ili, Priami pater perjurus, quia Neptuno et Apollini, murorum Trojae
conditoribus, pactam negavit mercedem, corripitur.
i, i. e. rumex, Germ. Ampfer, corripitur.
arum, Thessaliae populi apud Othrym montem, continua bella cum Centauris gerentes, morâ curtâ.
Ein Geber, der gern ausgiebet, morâ longâ: est enim a largiri, largitum. Sed largitas et largiter corripiuntur: referenda proinde ad numerum eorum, quae brevia sunt, licet sint a Primitivis longis.
a larix, Ein Lerchenbaum, modulo concitatiori.
i, vasculum, in quod alvus dejicitur, Ein Nachtstuhl, mora brevi.
ae, corripitur.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
lapidicida, Ein Steinmetz, corripitur. Gr.
ae, Caei filia, Iovis uxor, Apollinis et Dianae mater, producitur. Hinc descendit
idos, i. e. Diana, et producitur. Item
i, i. e. Apollo, et similiter producitur.
are, priorem producit. Hinc etiam producuntur Composita: Allatro, Conlatro, Elatro, Illatro, Oblatro.
* Vnus, quod quidem scio, Paullinus Petrocorius L. 5. de Martino v. 323. corripit:
Sed Paullini hujus, Poetae saec. V. apud Gallos, auctoritas non ea est, quam opponamus universali veterum consensui circa verbi hujus quantitatem.
Das Bad, producitur: est enim a Supino lavatum.
Elavo, Relavo.
Laureus, v.g. Oleum laurinum, folia laurina, producitur. Conf. supra Adjectiva in Inus.
idis, exuvium serpentis, Ein Schlangenbalg, producitur: Graece
lebes, Ein Tiegel, Kessel, Pfanne, producitur. Lebes est Generis Masculini.
Eine Senfte, it. Ein Paradebette ansehnlicher Leichen, producitur.
lecturio, corripitur: est enim Verbum Desiderativum. Poet. Giess. p. 82.
i, ampulla olei, Ein Oelkrug, Ein Schmiereimer, corripitur.
* Hinc Proverbia: Oleum non est in lecytho, Hier ist keine Gnade und Barmherzigkeit. Item: Pinguior lecytho, Ein schmieriger, schmuziger Mensch. Item: Ex Rhetorum lecytbis petiti colores, Aufgeprunkte Worte.
lego, corripitur; sed quum Praeteritum est, producitur, quia omne Praeteritum Disyllabum priorem porrigit. Hinc in Compositis: Allegit et Allegit, Interlegit et Interlegit, Perlegit et Perlegit, Praelegit, et Praelegit, Relegit et Relegit, Retrolegit et Retrolegit, Sublegit et Sublegit, Translegit et Translegit: prout vel Praesens est, vel Perfectum.
legere, priorem corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Allego, Colligo, Recolligo, Deligo, Diligo, Eligo, Intelligo, Interlego, Negligo, Perlego, Praelego, Relego, Retrolego, Seligo, Sublego, Translego.
legare, priorem porrigit. Hinc porrecte pronuntianda Composita. Ablego, Allego, Delego, Praelego, Relego.
Allerley Hülsenfrucht, morâ longâ.
um, spectra et larvae nocturnae, corripitur.
Die Linderung, producitur; est enim a Supino lenltum.
inis, Eine Sommersprosse, producitur.
lepus, Der Hase, corripitur. Sed
lepor, Die Zierlichkeit in der Rede, producitur.
* In silvis lepores; in verbis quaere lepores.
Leucas, insula maris Ionii, quae hodie S. Maura dicitur, corripitur.
ae, Promontorium Epiri, producitur.
* Vtrâque hac Witteberga, urbs illa illustris Academiae sedes, toto terrarum orbe celeberrima.
Perlevis.
are, priorem corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Allevo, Collevo, Elevo, Relevo, Sublevo.
idis, herba, quae Rosmarinum vulgo dicitur, Germ. Rosmarin, producitur. Gr.
Substant. Das Buch, oder die inwendige weiche Rinde am Baum, der Bast, priorem corripit. Hinc correpte pronuntiandum Verbum compositum Delibro, are, Abschalen; quod tamen in metro produci etiam potest ob sequentem mutam cum liquida R. Sed
a, um, Adj. priorem producit. Hinc producte efferenda Composita: Praeliber, Semiliber.
Allubet, Collibet, Perlubet, Perlubens, Vbilibet, Vndelibet.
are, Ein wenig kosten, priorem porrigit. Hinc porrigenda Composita: Delibo, Praelibo, Prolibo.
ae, Ein Pfund, producit priorem suam. Hinc producte efferenda Composita: Bilibra, Bilibris, Trilibris, Quadrilibris, Semilibra: it. Collibro, Delibro, Perlibro.
* Excipitur Selibra, Ein balb Pfund, quod contra naturam Primitivi corripitur, Ol. Borrich. Parnass. in Nuce p. 7.
a, um, Aus Libyen bürtig, was zu Libyen gehöret, modulo concitatiori.
lichen, Masc. it. Lichene, es , Femin. producitur: Graece
* Lichen
1. Morbi genus est, Lat. mentagra mediâ curtâ, eo quod a mento incipiat, et per faciem deinde omnem serpat, Eine schuppichte Räudigkeit im Gesichte.
2. Lichenes sunt etiam calli indurati ingenibus, et super ungulas equorum.
3. Lichen, herba est, quam vulgo dicunt Hepaticam, Germ. Steinleber - Kraut, Brunneleber - Kraut. Vocant et Pulmonariam, quod pulmonis speciem referat.
lien, Masc. i. e. splen, Die Milze, producitur.
* Dicunt et Lienis, is, Fem. Gen.
are,priorem corripit. Hinc morâ brevi efferenda Composita: Alligo, Adalligo, Superalligo, Circumligo, Colligo, Deligo, Illigo, Superilligo, Interligo, Obligo, Praeligo, Religo, Subligo, Subligar, aris, Ein Schurz.
ligo, Eine Hacke, morâ longâ.
ae, Eine Nestel, Band, Schnalle, sono celeriori.
Ligus, Liguriae incola, Ein Ligurier, Ein Genueser, correpte: excipitur enim ab regula, qua Nomina tertiae Declinationis in us desinentia, quae u in Obliquis retinent, in obliquis Casibus respectu syllabae penultimae producuntur. Vid. Poet. Giess. p. 43. et 44. Sed
ligurio, ire, Naschen, verleckern, producte: neque enim refertur inter Meditativa.
limax i. e. cochlea terrestris, it. meretrix, producitur.
are, priorem producit. Hinc producte efferenda Composita: Elimo, Oblimo, Perlimo.
linere, Schmieren, priorem brevem habet. Hinc morâ celeri efferenda Composita: Allino, Circumlino, Collino, Delino, Illino, Superillino, Interlino, Oblino, Perlino, Praelino, Relino, Sublino, Subterlino.
ae, Ein gelindes Pflaster, corripitur.
es, Normen Proprium unius insulae ex Aeoliis, Italiam inter et Siciliam, Vulcano sacra, corripitur.
is, corripitur.
* Liparis est
1. Genus lacertarum. 2. Gemma, cujus sussitu omnes bestiae evocantur. 3. Ciliciae fluvius.
liquefacio, quamvis in metro corripitatur: in prosa tamen acui jubent Grammatici. Confer, quae dicta sunt supra ad voc. Calefacis.
are, Läutern, schmelzen, priorem corripit. Hinc brevia sunt Composita: Deliquo, Eliquo.
es, Nympha, Oceani et Tethtyos filia, ex qua Cephissus Narcissum suscepis, corripitur.
is, calculi generatio in renibus aut vesica, der Lenden, oder Blasen-Stein, corripitur.
Allitum, Allitus, Circumlitum, Circumlitus, Collitum, Collitus, Delitum, Delitus, Illitum, Illitus, Superillitum, Superillitus, Interlitus, Oblitum, Oblitus, Perlitum, Perlitus, Sublitum, Sublitus.
are, priorem corripit. Hinc corripiuritur Composita: Abloco, Colloco, Eloco, Obloco, Reloco.
locuples, et LOCVPLETO, are, producuntur.
lodix, Das Deckebette, producitur. Nomina enim tertiae Declinationis in ix producunt penultimam Genitivi in icis terminantis. Conf. supra Genitivi tertiae Declinationis.
(Ignatius) Ordinis Iesuitarum conditor, mediâ ancipiti ex usu eruditorum.
inis, Ein Blackfisch, producitur.
onis, farciminis genus, Eins lange Schlackwurst, corripitur in Nominativo, et producitur in Genitivo: quemadmodum Apexabo, Eine Blutwurst; quo de supra, sub suo elemento.
loqui, priorem corripit. Hinc mora brevi proferenda Composita: Blandiloquens, Blandiloquus, Breviloquens, Breviloquus, Coeliloquus, Diviniloquus, Doctiloquus, Doctiloquax, Dulciloquus, Falsiloquus, Grandiloquus, Inaniloquus, Magniloquus, Multiloquus, Stultiloquus, Suaviloquus, Subtiloquus, Tardiloquus, Vaniloquus; item Alloquor, Circumloquor, Colloquor, Eloquor, Interloquor, Obloquor, Praeloquor, Proloquor, Reloquor.
ae, Der Panzer, der Brustharnisch, porrigitur. Hinc Verbum
are, Dem Harnisch anlegen, eadem mora longiore proferendum: sicut etiam hujus Compositum Dilorlco, are, Entpanzern.
edis, Krummfüssig, utrobique corripitur.
* Iuvenalis Sat. 2. v. 23:
Loripedem rectus derideat, Aethiopem albus, Germ. Der einem andern sein Gebrechen übel
nehmen will, der muss selbst nicht gebrechlich seyn. Carere enim debet omni vitio, qui in alterum paratus est dicere, quemadmodum Cicero dixit in Sallustium.
luceo priorem longam habet. Hinc eâdem mora proferenda Composita: Allucet s. Adlucet, Circumlucet, Collucet, Dilucet, Elucet, Illucet, Perlucet s. Pellucet, Pellucet, Praelucet, Relucet, Sublucet, Translucet.
um, milites Romuli, vel tertia pars pop. Rom. tempore Romuli Regis, dicti a Lucerio principe, corripitur.
ae, Substantive, i. e. a, um, Lichtscheu, corripitur: fugio enim, unde est, hanc quantitatem habet.
are, corripitur.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
Par ratio in Composito ejus, Elucubro, are.
i. Der Hain, priorem porrigit. Hinc morâ longâ efferenda Composita: Colluco, are, Ich behaue den Wald; Interluco, Ich beschnittele die Bäume, damit man durch den Wald einen Prospect bekommen möge; Subluco, Ich haue die niedrigen Zweige ab, damit man unter den Bäumen wegsehen und weggeben könne.
ere, priorem producit. Hinc producte efferenda Composita: Abludo, Alludo, Colludo, Deludo, Eludo, Illudo, Obludo, Perludo, Praeludo, Proludo, Reludo.
Ein Regenwurm, producitur.
aris, domus inhonesta, meretricia, fornix, producitur.
onis, Rex Arcadiae, ab Iove in lupum conversus, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
schola Aristotelis, producitur: Graece Alexandria.
mons Arcadiae, sic a frequentia luporum dictus, producitur: Graece Alexandria.
ae, unus e Centauris, qui Pirithoo Hippodamiam eripere conati sunt; it. nomen pastoris apud Virg. corripitur.
is, Rex Scyri insulae Archipelagi, hodie Scyro dictae, prope Euboeam, quae hodie Negroponte audit, producitur.
onis, Grammaticus et tragoediarum scriptor, corripitur. Gr.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
Scharfsichtig, wie ein Luchs, producitur. Conf. supra Alexandria.
Callisthenis auditor, Alexandri M. paedagogus, corripitur.
Lysippi statuarii frater, corripitur.
onis, utrobique moram brevem postulat.
onis, illustris Medicus, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
madefacio quamvis in metro corripiatur; in prosa tamen acui jubent Grammatici. Vide, quae dicta sunt supra ad voc. Calefacis.
madeo priorem corripit. Hinc eadem mora proferenda Composita: Commadet, Immadet.
um, mulieres bacchantes, modulo concitatiori.
i, Plur. Maenala, orum, Arcadiae mons praealtus et amoenus, mora brevi.
idis, Scythiae septemtrionalis palus, hodie Mar delle Zabache supra Pontum Euxinum, in quam Tanais, hodie Der Don, effunditur, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo. Gr.
ein Koch, mora longa: Gr.
* Hinc et Archimagirus, Ein Oberküchenmeister, similiter producitur.
Malobathrum , folium Indicum, aquis innatans sine radice, corripitur.
opes significans, producitur: Graeca
ae, et Mandibulum , i, der Kinnbacken, corripitur.
are, Kauen, beissen, producitur.
* Et eâdem morâ proferendum Compositum Commanduco.
maneo Indicativus, priorem corripit. Hinc corripienda Composita: Intermanet, Permanet, Remanet. Sed
mano, are, Conjunctivus, priorem producit. Hinc producenda Composita: Dimanet, Emanet, Permanet, Promanet, Remanet, Submanet.
onis, vel Manethus , i, Sacerdos Aegyptiacus, Heliopolitanus, qui Historiam Aegyptiacam Graece scripsit, tempore Ptolomaei Philadelphi, producitur.
iae, Die Vnsinnigkeit, morâ longâ effertur, ex Accentu Graecorum vulgari; quum tamen in metro corripiatur. Gracce,
* Atque hunc Accentum Graecorum vulgarem sequuntur eruditi etiam in aliis hujusmodi vocibus v. g. idea, harmonia Accentus, et Alexandria, et Epanorthosis.
ae, pars vestis, qua manus teguntur, Ein langer oder weiter Ermel, mora breviori: excipitur enim ab regula, qua desinentia in ica producuntur. Vid. Poet. Giess. p. 51.
are, priorem porrigit. Hinc morâ longâ proferenda Composita: Dimano, Emano, Permano, Promano, Remano, Submano.
ae, Ein Felleisen, Ein Tournister, mora celeriori. Desinentia quidem in ica producuntur: sed hoc vocabulum nostrum inde excipitur. Vid. Poet. Giess. p. 51.
is, linteum, quod mensis insternitur, et ad manus abstergendas adhibetur, Eine Serviette, mora longiori.
onis, campus et civitas Atticae, nobilitata praelio, quo sunt ingentes Persarum copiae deletae, Duce Miltiade, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
* In hunc usque diem oppidum hoc visitur, et Maratona seu Marason vocatur. Situm est inter Athenas, et litus orientale.
arum, populus Scythiae Asiaticae, moduli dubii.
* In prosa fere eruditi producunt, inque eo sequuntur vulgarem Graecorum Accentum: in metro autem corripi debet propter Epsilon. Gr.
mastix, Eine Peitsche, Eine Geissel, producitur: vid. Poet. Giess. p. 46.
matrix producitur.
* Hinc eâdem morâ afsiciendum Mediomatricum, i. e. Metz, urbs celebris et copiosa, Episcopatu non minus, quam Parlamento insignis, in Ducatu Lotharingiae.
qui matrem adhuc habet superstitem, corripitur ab aliis, ab aliis producitur. Conf. infra Patrimus.
fluvius Galliae, hodie la Marne dictus, corripitur. Sed
femina honesta aut illustrior, producitur.
Rex Cariae, cui uxor Artemisia sepulcrum condidit memoratissimum, producitur. Graece
Aeetae, Regis Colchorum, filia, venefica, Iasonis uxor, producitur. Gr.
inus desinentia, quae producunt penultimam. Vid. Poet. Giess. p. 69.
* Notat ministrum balnei, ut Nonius c. 2. n. 537. et Priscianus exponunt, et generatim omnem servum, cui certum officium non est creditum, vel qui infimum paene tenebat locum, qualem sordidioris operae Seneca, Horatius, Cato, vocant.
Pannitulus mediastinus Anatomicis est Das Zwergnetz.
+ Poetica Giessena p. 8. perperam corripi jubet: neque enim correptionis exemplum in omni antiquitate, quod quidem sciam, occurrit.
pars Atticae in qua est urbs Megara, ae, et Plur. Megarae, arum. Item Megaris est etiam urbs Siciliae. Mediam ubique corripit.
um, i. e. optimates, Die Vornehmsten, producitur.
Der Blocksberg, producitur.
es, et Mel[?]ta , ae, nomen insulae, corripitur.
* Duae hujus nominis dantur: altera in mari Adriatico, sub potestate reip. Ragusae;
altera in mari mediterraneo infra Siciliam, Equitibus Iohanneis subjecta.
melo, Eine Melone, producitur.
es, una ex Musis, modulo concitatiori. Gr.
are, mediam corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Commemoro, Rememoro.
are, Betteln, morâ longâ: est enim a mendicus, Ein Bettler.
nomen Medici Syracusani, aliorumque, producitur.
Rex Spartae, Helenae maritus, morâ longiori: nam populus, unde est, priorem producit. Hinc etiam Nicolaus, eâdem gaudet quantitate.
putida mephitis, Der Schwefelgestank, morâ longiori.
a, um, i. e. merus, purus, v. g. vinum meracum, Cels. it. Vinum meracius sumere, i. e. cui minus aquae sit admistum, Cic. modulo protractiori.
Mercurius in prosa pronuntietur cum Acuto in penultima, licet in metro corripiatur. Ita jubent viri gravissimi. Vid. Poet. Gress. pag. 38. Voss. Art. Grammat. 180. Conf. etiam, quae supra occurrunt ad Voc. Calefacis.
Obstat Becmannus Orig. L. L. 493. qui media brevi etiam enuntiandum esse existimat, et indignatur de sententia eorum, qui aliter praecipiunt.
mereo priorem corripit. Hinc correpte pronuntianda Composita: Commeret, Demeret, Emeret, Immerens, Permeret, Promeret.
es, insula supra Aegyptum, omnium Nili insularum maxima, hodie Guequerren nuncupata, corripitur.
Merops modulo concitatiori.
* Merops est.
1. Avis, quae et Apiaster et Apiastra Latinis dicitur, quia apibus vescitur, Ein Bienenfrass, oder Bienenfresser.
2. Clymenes maritus, et Phaethontis pater putativus.
3. Meropes praeterea ab Homero homines dicuntur.
ae, Eine Amsel, corripitur.
Ein Mispelbaum, corripitur.
Claudii Imp. conjux impudica, morae longioris.
hodie MESSINA, Siciliae urbs, prope fretum et promontorium Pelorum, producitur.
ae, et Messene , es, Peloponnesi urbs, quam dirutam ac desertam Epaminondas restituit, hodie Mattagio, Moseniga vel Nisin dicta, producitur.
Epanorthosis.
messui, messum, metere, Schneiden, erndten, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Demeto, Emeto.
atus sum, ari, Ausmessen priorem producit. Producuntur ergo Composita: Dimetor, Praemetor.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Dimico, Emico, Intermico.
micturio corripitur: est enim Verbum Desiderativum.
are, priorem tutius producit Quare producenda esse existimamus Composita: Admigro, Commigro, Demigro, Emigro, Immigro, Praemigro, Remigro, Semigro, Transmigro.
* Priorem in migro, Virgilius, Horatius, Ovidius, semper, quod quidem sciam, produxit. Vnus Manilius semel corripuit isto versu 79. Lib. 3:
nomen urbibus diversis inditum morae longioris.
Metamorphosis et Metempsychosis; de quibus paullo ante. Graece,
* Figura est Rhetorica, quâ aliorum verba, directa oratione referimus, simul etiam gestum vocemque imitamur et fingimus.
mineo verbo antiquo, priorem corripit. Brevi ergo morâ
Eminet, Supereminet, Imminet, Superimminet, Praeminet, Prominet.
Minos, qui fuit Rex Cretensium, et judex apud inferos, producitur: Graece
* Ita etiam Minous Adjectivum.
ari, priorem brevem habet. Hinc corripiuntur Composita: Comminor, Eminor, Interminor.
minurio quod est verbum, vocem et cantus avium minorum designans, Germ. Schwitsern, producitur: neque enim inter Verba Desiderativa referri potest.
alis, cibi genus ex rebus minutatim concisis, Eine Pastete, Zerhackte Speise, Lungenmus, sono protractiori.
ari, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Admiror, Demiror, Emiror.
Adverbium corripitur. Sed
miserunt producitur.
es, urbs in Insula Lesbo olim celebris, producitur.
es, mater Musarum, corripitur.
ari, corripitur.
i, priorem brevem habet. Brevia ergo sunt Composita: Multimodus. Omnimodus, Cujusmodi, Cujuscemodi, Hujusmodi, Hujuscemodi, Quodammodo, Admodum, Commodo, Commodum, Accommodo, Incommodo, Propemodum, cet.
i, Eine Mühle, producitur.
inis, Die starke Bemühung, producitur: est enim a Verbo moliri.
ae, Eine Mühle, producitur.
qui molat, Der Müller, corripitur: nam est a Supino molitum Verbi mosere. Sed
qui molltur, Ein Vrheber, Einer, der etwas zu bewerkstelligen suchet, producitur: nam est a Supino molitum Deponentis moliri.
ere, Mahlen, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Commolo, Emolo, Immolo.
ae, Eine Thale, oder Thole, graculus, corripitur.
is, navium genus, quod uno seu simplici remorum ordine agitur, morâ longâ: Graece
moneo priorem corripit. Hinc sono concitiatori proferenda Composita: Admonet, Commonet, Praemonet, Submonet.
is, Ein Halsband, producitur.
Ein Duell, corripitur ex Accentu genuino et metrico: producitur ex Accentu Graecorum vulgari. Gr. Graeca.
Epanorthosis.
* Par ratio in Diptoton, Triptoton, Tetraptoton, Pentaptoton, Polyptoton.
morior, priorem corripit. Hinc eâdem quantitate in pronuntiando adficiuntur Composita: Commori, Demori, Emori, Inemori, Immori, Intermori, Permori, Praemori.
populi Galliae, eum olim terrae tractum incolentes, quae hodie Pi. cardiae pars est, modulo concitatiori.
stultiloquus, Ein Phantaste, mora brevi. Gr.
ae, et MOROR, ari, priores corripiunt. Hinc breviter efferenda Composita: Commoror, Demoror, Immoror, Remora, Remoror.
absque amissione sanguinis vitam mittens, Verreckt, erstickt, producitur: rei enim vivae, et praecipue homini attribui potest. Vid. Phil. Melanchthonis Grammat. Lat. p. 452. it. Poet. Giess. p. 69. Conf. supra Adjectiva in Inus.
moveo, corripit priorem suam. Hinc morâ curtâ ponuntianda Composita: Admovet, Amovet, Commovet, Demovet, Dimovet, Emovet, Permovet, Promovet,
Removet, Semovet, Submovet, Transmovet. Sed
Admovit, Amovit, Commovit, Demovit, Dimovit, Emovit, Permovit, Promovit, Removit, Semovit, Submovit, Transmovit.
mugio priorem producit. Producuntur ergo Composita: Admugit, Demugit, Emugit, Immugit, Remugit.
mulier, corripitur auctore Terentio, Plauto, Martiale, cet. et perperam producitur a Fortunato, Mantuano, Oweno, aliis. Vid. Poet. Giess. p. 42. Titii Manud. 265.
a, um, vel Multijugis , e, Mancherley; vielspannig, corripitur: nam prior in jugum, unde componitur, talis.
munire.
munio producitur. Hinc longe efferenda Composita: Circummunit, Communit, Emunit, Immunit, Permunit, Praemunit, Supermunit.
munio, Vest stellen, producitur: est enim a Supino munitum.
are, mediam corripit. Brevia ergo sunt Composita: Admurmuro, Commurmuro, Commurmuror, forma Deponentali, Demurmuro, Immurmuro, Obmurmuro, Remurmuro, Submurmuro.
Musagetes ae, i. e. Musarum ductor, litterarum patronus, corripitur ob Vocalem brevem. Nec tamen acerbius accusandi videntur, qui producte efferunt, Accentum Graecorum vulgarem in eo secuti. Gr. Nomotheta.
Die Wiesel, producitur.
Demutilo, are, Abkippen, corripitur. Est enim a mutilus, a, um.
Modena, urbs Italiae opulenta, morae brevioris. Vid. Poet. Giess. p. 53.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Commuto, Demuto, Immuto, Permuto, Submuto, Transmuto.
es, corripitur.
* Est
1. Promontorium Ioniae, e regione insulae Sami, juxta quod Persae a Graecis superati.
2. Vrbs Cypriorum, ad quam Cimon Atheniensis Phoenices navali proelio superavit.
3. Venefica mulier apud Ovid. Metam. 12. v. 263.
es, maris Aegaei insula, una ex Cycladibus, corripitur.
onis, Ein Iagdschiff, Eine Fregatte, Ein Boot, corripitur.
lusciosi, qui non nisi oculis quam proxime admota contueri queunt, modulo ancipiti: productiori, si Diphthongum, quae in Graeco
a, um, mit Myrrhen zugerichtet, corripitur: descendit enim a materia. Conf. supra Adjectiva in Inus exeuntia.
is, Darii Codomanni, ultimi Persarum Regis, Praetor et proditor, corripitur.
nymphae fontium vel fluminum, correpte.
narthex qui est stirps, lignum corticis loco, intus autem loco ligni fungosam medullam habens, producitur: Graece
Naryx oppidum in Graecia, correpte.
Nasamones, in Singulari Nominativo mediâ curtâ; in Obliquis penult. productâ.
* Fuit olim populus ferus et crudelis in Africa, prope Syrtes, de spoliis naufragorum vivens.
cognomen Scipionis, modulo longiori.
are priorem corripit. Hinc sono concitatiori efferenda Composita: Abnato, Adnato, Denato, Enato, Innato, Praenato, Subnato, Supernato, Supranato, Transnato.
natrix Eine Natter, Eine Wasserschlange, mora brevi: nam haec quantitas pro vera et legitima vulgo habetur propter auctoritatem Lucilii, ita canentis:
quae tamen lectio si, auctore Borrichio, mendosa est, et ita restitui debet:
producendum utique erit, quod huc usque ab eruditis habitum est pro corripiendo. Suffragatur Borrichio Analogia: nam sicut a natando, natatrix, Gen. natatricis; sic a nando, natrix, Genit. natricis.
Der Steuermann, producitur. Gr.
Naufragor ari, Dep. it. Naufragus , corripiuntur.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Eneco, Interneco.
are, priorem corripit. Hinc cum celeri mora pronuntianda Composita: Abnego, Denego, Pernego, Subnego.
ultio, et apud Ethnicos dea ultrix, alias Adrastea Rhamnusia dicta, corripitur. Gr.
qui nuper ad fidem Christianam accessit, Ein Neuling, morae brevioris: nam prior in Graeco planta, et media 3. Perf. Passivi
ae, herba, wilder Poley, corripitur.
es, uxor Athamantis, mater Phryxi et Helles, corripitur. Gr.
otis, priorem corripit. Hinc corripiuntur Composita: Pronepos, Abnepos, Atnepos, Trinepos.
ari, i. e. prodige et luxuriose vivere, Schlemmen, prassen, producitur.
nequeo, ire, correpte pronuntiandum. Conf. infra Quitum.
es, Martis uxor ap. Plautum Trucul. A. 2. Sc. 6. producitur. Vide et Gellium L. 13. c. 21.
i, mons Ithacae et insula ejusdem nominis in mari lonio, corripitur.
urbs, producitur. Conf. hoc voc. in Parte Orthogr.
oris, Nomen Proprium, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
ae, scriptor historiae Byzantinae, ubi desiit Zonaras, producitur.
is, Nomen Proprium, corripitur.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida L.
ari, Ein Nest machen, morae brevis.
are, Schwärzlich seyn, morae brevis.
Perniger, Subniger, Denigro.
* Perniger et Subniger in Casibus suis obliquis v. g. Pernigri, Subnigri cet. et Denigro, in metro etiam produci possunt, ob sequentem mutam cum liquida R.
minus, hanc quantitatem habet. At si divise scribitur, ac proinde tamquam voces separatae efferuntur, producte pronuntiatur; quia tunc suus singulis vocibus tonus tribuendus atque adeo conservandus est: ut dicendum sit, Nihilo minus. De Orthographia hujus Compositi vide supra suo loco in Parte Orthogr.
es, Tantali filia, luctu ex liberorum orbitate in saxum conversa, sono concitatiori.
is, urbs Mesopotamiae antiquissima, hodie in pagum transmutata bipartitum, corripitur.
niteo, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Emtet, Internitet, Praemtet.
niti, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Adnitor, Connitor, Enitor, Innitor, Obnitor, Renitor, Subnitor.
are, Knüpfen, flechten, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Abnodo, Enodo, Renodo; it. Enodis, Multinodis, Multinodus, Trinodis.
atis, sententia personae accommodata, producitur. Graece
um, nationis nomen, sed in diversis gentibus, mora brevi.
* Et in Scythia, et in India, et in Africa Nomades commemorantur apud Plinium. Scytharum Nomades sunt, qui Tartari hodie appellantur.
* Ita autem de iis habendum: Nomina in ezer, melech et zedech exeuntia, penultimam acuunt, ut Abimelech, Eliezer, Melchisedech. Quibus adde Abigail, Achitophel, Achimaas, Ephrâim, Esau, Gelboe, Iezabel, Isbozeth, Manue, Mephiboseth, Tubalcain. Cetera Propria, quae frequenter occurrunt, ultimâ acutâ exprimuntur. Consule, si placet, Cavallum uberius de his agentem. Ol. Borrich. Parnass. in Nuce p. 3. seq.
Interim, quum haec mera Vocabula composita sint, in unam tamen vocem coaluerint, nec in aliis hujusmodi Vocabulis Hebraicum Accentum magnopere moremur, si vulgaribus linguis admisceantur; non sane multum accusandi videntur, qui more usitato plura ex his cum Accentu ad antepenultimam retracto pronuntiant.
+ Qui autem omnium Nominum Propriorum Poeticorum, etiam ignobilium, quantitates scire desiderat, eorumque brevem explicationem, adeat Onomasticon Poeticum Thomae Iacchaei Scoti, librum otio lectorum forsan non indignum. Quare autem haec Nomina Propria huc noluerim coacervare omnia, et ex Iacchaeo transscribere; de eo jam rationem reddidi in Praefatione priori libri hujus editioni praefixa, et iteratae huic editioni denuo praemissa. Conf. infra Rariora.
* Nomina Propria, in anus et enus exeuntia, penultimam producunt, ut: Vrbanus, Aelianus, Claudiauus, Iulianus, Adrianus, Tribonianus; Calpurnianus, Oppianus, Serenus, Silenus, Misenus.
+ Excipe Composita a manus, ut: Longimanus.
Graeca e sua lingua petenda sunt, ut brevia: Stephanus, Helenus, Philoxenus, Dardanus, Rhodanus; Eridanus, Libanus.
Graeci etiam peregrina in anus propria, solent metri causa, corripere, ut
legislator, Ein Schriftsetzer, beneficus, Ein Wohlthäter, Musarum ductor, Praschius de Barbarismis, pag. 28.
Nec tamen acerbius videntur exagitandi esse, qui producunt: sequuntur enim Accentum Graecae Linguae vulgarem; quem Donatus et Servius in hujusmodi Vocabulis praeferunt, atque adeo praecipiunt.
i, veteris Illyrici pars, Rhaetis Vindelicisque finitima, corripitur. Incolae vocabantur Norici.
* Hinc Noricorum mons i. e. Norimberga, urbs Franconiae celeberrima, ac reip. splendidissimae caput; quo Hunnorum causâ olim concesserunt Norici.
locus publicus, in quo aegrotantes curantur, Gr. Ein Hospital, corripitur.
* Diphthongus, quae in Graeco est, apud Latinos per Syncopen, qua altera ejus Vocalis tollitur, in Vocalem vertitur simplicem, ut possit correpte pronuntiari. Confer quae supra disseruimus ad Voc. Alexandria.
Par ratio in nosodochium, Graece Nosocomium.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adnoto, Denoto, Enoto, Praenoto; Subnoto.
urbs Geldriae primaria ad Vabalim, Germ. an der Wahl, vulgo Niemaegen oder Nimwegen, morâ breviori.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Enovo, Innovo, Renovo.
ere, priorem longam habet. Morâ igitur longiore proferuntur Composita: Connubo, Denubo, Enubo, Innubo, Obnubo.
* Sed Nomina ab hoc Verbo derivata haud sequuntur simplicis sui naturam, quum corripiantur, ut: Innubus, Pronubus, Subnubus.
are, et NUDUS, a, um, priorem producunt. Producuntur ergo Composita: Denudo, Dinudo, Enudo, Renudus, Seminudus.
nullus producitur licet in metro corripi etiam possit.
incolae Africae, Die Numidier, corripitur.
oris, filius Procae, Albanorum Regis, pater Rheae Silviae, Romuli et Remi matris, corripitur.
are, corripitur.
nupturio corripitur: est enim Verbum Meditativum. Poet. Giess. p. 82.
are, et deponentaliter Nutricor, ari, Nähren, erziehen, erhalten, producitur: nam est a nutrix, nutricis. Pet. Giess. p. 92.
nutrio priorem producit. Producuntur ergo Composita: Adnutrit, Enutrit, Innutrit.
obedo i. e. arrodo, corripitur: hanc enim quantitatem prior Simplicis edo habet. Sed
obedo, producitur: nam prior in Praeterito Verbi simplicis eâdem quantitate gaudet, secundum canonem Prosodicum, quo omne Praeteritum Disyllabum suam priorem porrigit. Et
obedio similiter producitur: est enim ab ob et audis; quicquid dicat Victorinus, qui perperam corripit. Vossii Etymol.
* Nota Critica est, dictionem redundantem quasi jugulans: proprie enim notat veru et virgulam recte jacentem, Einen Spiess. Hinc Obelo notare, Etwas in der Schrift durchstreichen, oder ausstreichen.
Non confundendum hoc vocabulum cum Obolus, Ein fünfpfenning Stück, quod similiter corripitur. Conf. quae ad hoc voc. disserui supra in Parte Orthograph.
are, v. g. Obliquare sinus in ventum, Laviren, producitur.
oblino, corripitur: nam Supinum litum, refertur inter illa Supina novem Disyllaba, quae priorem brevem habent. Sed
obliviscor producitur.
arum, gens olim terras Megalopolitanas incolens, ex usu vulgari producitur.
negotiis multis obrutus, correpte: conf. infra Rutum.
ari, In die Küche einkauffen, porrigitur: nam est a Graeco
are, Verstopfen, zustopfen, v. g. Obturare alicui aures, producitur.
intereo, a cado, corripitur: hanc enim quantitatem prior simplicis cado habet. Sed
neco, a caedo, producitur: nam eadem quantitas in simplici caedo est, propter Diphthongum. Ita etiam in Praeterito
Ich bin umkommen, corripitur, quia est a cado, cecidi. Sed
Ich habe getödtet, producitur, quia est a caedo cecidi.
abscondo, sub terra tego, quatenus de cultura agri sermo est, corripitur.
are, odore replere, Riechend machen, notione transitiva; item
ari, Deponens, i. e. olfacere, Riechen, notione intransitiva; producuntur.
* Hinc eâdem morâ longâ efferuntur Composita: Inodoro, Inodorus.
Homeri opus de erroribus Vlyssis, viginti quattuor libris absolutum, producitur. Graece
pater Orphei, corripitur.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
Rex Oebaliae, quae Laconica est, corripitur.
Rex Elidis et Pisae, Hippodamiae pater, corripitur.
es, nympha Phrygia, amica Paridis, antequam raperet Helenam, mediâ longâ.
meatus a faucibus usque ad ventriculum, per quem cibus ac potus eo defertur, modulo concitatiori: nam prior in edo, unde componitur, hanc quantitatem habet.
ae, conditor et Rex Thebarum Boeotiae, corripitur.
i, Nomen Proprium, corripitur.
* Est autem
1. Vrbs Arcadiae vel Achajae, ubi Iovem
2. Vrbs Boeotiae.
3. Vulcani filius, in lapidem conversus.
4. Etruriae nobilis vates, Plinio L. 28. c. 2.
oleo priorem curtam habet. Hinc corripiuntur Composita: Abolet, Adolet, Inolens, Obolet, Obsolet, Perolet, Redolet, Subolet.
status reipublicae paucorum constans imperio, producte effertur ab eruditis, qui tamen in eo sequuntur Accentum Graecorum vulgarem. In metro enim corripitur. Gr.
* Par ratio in Monarchia, Phantasia, Periergia, Peripneumonia, Monomachia, Democratia, Harmonia, Ophtholmia, cet. Conf. supra Accentus it. Alexandria.
intestinum pinguius ac crassius bubulum, Der feiste Darm an einem Rinde, producitur.
a, um, Von unreifen Beeren, corripitur: respicit enim rem inanimatam. Conf. supra Adjectiva in Inus.
* Omphacium, notat succum uvae acerbae non dum maturescentis, Den Saft aus unreifen Weinbeeren. Omphaces enim, mediâ curtâ, uvae sunt et fructus immaturi ap. Plin. Prolog. Lib. 23. Hinc oleum omphacinum, quod ex olivis non dum maturis expressum est.
es, Regina Lydiae, cui Hercules amoris causa serviit, sandalio saepe ab ea pulsatus, et ad lanificium compulsus, corripitur.
gri, asinus silvestris, Ein Waldesel, corripitur.
oris, Nomen viri Proprium, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
Onychos ab onyx, Ein Chalcedonier, correpte pronuntietur.
* In voce Onyx attendenda est diversa vocis significatio. Pro gemma, quae et Indica onyx et vera onyx ap. Plinium. Masculinum vero est, quum sumitur pro lapide, qui et onychytes et alabastrites dicitur; aut pro vase unguentario, ex lapide alabastrite facto. Hinc parvus onyx ap. Horatium; flexus, vel potius fossus onyx ap. Papinium; et similia, vbi respicitur ad Nomen lapis. Vnus Martialis pro vase semel usurpat in muliebri; modo locus fuerit sanus.
are, i. e. obumbrare, umbra tegere, producitur: est enim ab opacus.
* Hinc Compositum Inopaco, eâdem morâ efferendum.
Ophrys i. e. herba duobus foliis denticulato oleri similis, quae capillis nigrorem inducit, Germ. Zweyblatt, corripitur.
aegritudo oculorum, Die Augenwehtage, ex decreto Grammaticorum producte efferendum, ex Accentu Graecorum vulgari; quamvis in metro habeat moram breviorem. Gr. Oligarchia.
a, um, i. e. sordidus, foedus et putidus, corripitur.
a, um, Herrlich, köstlich, v. g. Convivium lautum et opiparum, Ein herrlich und köstlich Gastmahl, corripitur.
ari, i. e. opem ferre, mora brevi.
atis, corripitur: nam est ab optimus.
um, insulae in oceano Boreali, quae referuntur ad Scotiam, ac proinde sceptro Regis Magnae Britanniae parent, mora brevi.
herba Germ. Wohlgemuth, corripitur.
venator ac satelles Dianae, inter sidera relatus, producitur in pronuntiatione prosaica, licet in metroanceps sit. Sed Genitivus
Virgilius Lib. 3. Aeneid. itemque Lucanus Lib. 1; Ovidius autem et Claudianus corripiunt.
* Solent autem Poetae subinde Diphthongum mutare Alexandria. Vid. Poet. Giess. p. 17. 41. 124.
are, priorem porrigit. Hinc porrecte efferenda Composita: Adoro, Exoro, Peroro.
et Substantive, corripitur. Alias Orpheus pronuntiatur: Graece
* Poeta est Thraciae antiquissimus praestantissimusque, Calliopes et Apollinis, vel potius Oeagri filius. Sed
a, um, Adjective, v.g. lyra Orphea, producitur: Graece Alexandria.
oryx Eine wilde Ziege, correpte.
leguminis species, Reiss, Grütze, producitur.
is, omnis avis, quae canit, Ein Sangvogel, vel quae ore vel cantu auspicium facit, modulo concitatiori.
* Nominandi Casum eriam haber oscen, Gen. oscinis.
are, et OSCITOR, ari, Deponentaliter, i. e. rictu os diducere, seu somnolentiâ, seu aliâ ex causâ, Germ. Gehnen, hojahnen, corripitur.
Oscitante uno oscitat alter,
Germ. Ein Phantaste macht flugs zween.
idis, Iovis filius, dictus alias Apis l. Serapis, ab Aegyptiis sub bovis figurâ pro deo cultus, eo quod agri culturam hoc auctore didicissent, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
Infinitivus, corripitur. Sed
ostenderunt tertia Pluralis Perfecti, producitur.
Ovidius in prosâ pronuntiari jubent viri eruditissimi cum Acuto in penultima, quam libet haec in Carmine corripiatur. Confer, quae verbosius adnotata supra sunt ad Voc. Calefacis; it. ad Voc. Mercuri. Videatur etiam Poetica Giess. p. 38.
* Contrarium autem adserit, et corripiendum etiam in prosa jubet Praschius de Barbarismis p. 32.
idis, herba, quam vulgus acetosam vocat, Germ. Sauerampfer, morâ brevi.
ae, vel Oxygalum , i, i. e. lac acidum vel acetosum, Germ. Sauermilch, Buttermilch, mora brevi.
Sirup vom Honig und Essig, corripitur. Gr.
Acutifatuum s. sub specie inepti acutum, figura Rhetorica, qua idem negatur de semet ipso, sive corripias, sive producas, perinde est. Si producas, Diphthongus; si corripias, Accentus Graecorum vulgaris te tuebitur. Graece, Epanorthosis.
promontorium Siciliae, producitur.
Parthorum Regis Orodis filius, corripitur.
fluvius Lydiae aureis arenis abuwdans, mora longa.
Pacuvius in prosa pronuntietur cum Acuto in penultima, quamvis haec in metro corripiatur. Confer supra Calefacis; it. Mercuri; it. Ovidi.
* Obstat Becmannus et Praschius, qui aegre ferunt, moram longam constitui per Acutum in syllaba, quaea natura brevis sit.
Paean qui hymnus est in Apollinis, et omnium deorum laudem decantari solitus, producitur.
qui pueros exercet, gymnasii magister, producitur: nam verbum tero, tundo, quotidianis laboribus exerceo, unde est, hanc moram habet, et infert. Gr.
Der Regen- oder Reisemantel, corripitur.
um, populi, qui ad Rhodopen montem et Macedoniam maritimam habitant, quos male non nulli cum Pannonibus confundunt, mora brevi. Sed
Paeon Medicorum praeses, mora ancipiti.
* Poetae non nulli Latini et Graeci corriptiunt. Quamlibet enim in Graeco sit Alexandria; et Orionis. Plurimi autem Graecorum, Suidas, Pausanias et Hesychius scribunt pet Olai Borrichii Parnassum in Nuce, ad v. 1486.
Palaemon corripitur.
* Palaemon fuit.
1. Grammaticus iste inflatus magnique supercilii, qui Romae Quintiliani aetate vixit et, sicut Suetonius de Grammat. cap. 23. auctor est, secum et natas et morituras litteras jactaret.
2. Inûs et Athamantis filius, maris Deus, qui et Melicerta, Latinis Portunus dicitur; in cujus honorem ludi Isthmici instituti.
3. Est et pastoris nomen apud Virgilium Ecl. 3.
scriptor antiquus tempore Artaxerxis, qui volumina quinque scripsit sive Rerum incredibilium, corripitur.
is, Nauplii, Euboeae Regis, filius, producitur. Graec.
Ein Kebsweib, corripitur.
Syriae urbs Ptolomaeo 5. c. 15. producitur.
arum, Die Augbraunen, Augenlieder, modulo concitatiori.
* In metro etiam produci. potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
are, v. g. cor palpitat, Das Herz klopfet, corripitur.
Ein Weinblatt, ein Weinreblein samt den Blättern, corripitur.
is, Neutrum; it. Panax, panacis, Femininum: utrobique corripitur. Sed Panacea, producitur. Gr.
* Significat medicamentum cuivis morbo tollendo idoneum, Eine Arzney wider alle Krankbeiten.
onis, Rex Athenarum, pater Prognes et Philomelae, producitur in Nominativo, pronuntiatione prosaica, licet in metro anceps sit: corripitur in Genitivo.
diversorium, producitur: Graece Alexandria.
* Mulier, ut in fabulis est, formosissima et gratiosissima, cui singuli dii sua dona dederunt, scilicet Palias sapientiam, Venus decorem, Apollo Musicam, Mercurius Eloquentiam. Vnde dicitur Pandora, quasi omnium donum, vel ab omnibus donata. Hanc, ut ait Hesiodus, Iupiter in terram misit, ut homines deciperet.
is, i. e. sollemnis et publicus conventus, Eine ansehnliche Zusammenkunft vornehmer Leute, corripitur.
* Claudianus laudatoria sua carmina, quibus Imperatores et vivos Principes celebravit, quae ceteroqui Panegyrici vocantur, Panegyres inscripsit: perinde ut conciones vocantur, non ipsi conventus tantum, sed et quae erationes in conventibus habentur.
incolae Pannoniae modulo brevi.
* Pannonia erat duplex: SVPERIOR, quae nunc AVSTRIA dicitur; INFERIOR, quae nunc HVNGARIA est.
Pantheum , templum Romae in formâ rotundâ, omnibus dis olim sacrum, hodie S. Mariae et omnibus Sanctis dedicatum, S. Maria Rotunda, ac Panagium proinde dictum, corripitur. Gr.
Ex Analogia aliarum vocum, quae in eum desinunt, et mora longiori efferuntur, vulgo eruditi Pantheum dicunt, acuendo penultimam.
ae, Femin. Gen. bellua, quae alias Leopardus dicitur, producendum: Graece
* Dicitur etiam in Nominativo Panther, Gen. Pantheris, Mascul. gen.
pelliculatum illud in ventriculo bubulo, quod alias Echinus, mediâ longâ, dicitur, Germ. Der Salter, corripitur.
onis, incola Paphlagoniae, utrobique moram habet brevem.
* Paphlagonia, regio est Asiae Minoris. Bithyniam inter et Ponti regnum sita ad Pontum Euxinum.
ae, rubida cutis aspredo, Eine Hitz-Blatter, corripitur.
* Fuit sane tempus in Latio, quum corriperent, Accentum Graecorum vulgarem, haud syllabae quantitatem secuti: ac nominatim quidem id constanter fecit in metro Prudentius. Confer, quae dicta sunt supra ad Voc. Epanorthosis.
Paralipomena i. e. praetermissa, Germ. Das, was vorhin war vergessen und ausgelassen, nunmehro aber nachgeholet wird, corripitur. Graece
* In Bibliis Paralipomena dicuntur libri duo Chronicorum, quibus praetermissa aut leviter degustata in libris Regum supplentur.
resolutio nervorum, Die Gichtlähmung, anceps est, quia prior
Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 1516. Vt plurimum tamen, in prosa saltem, corripitur.
es, i. e. praeparatio, v. g. Dies parasceves, Der stille Freytag, der Charfreytag, modo concitatiori. Gr.
* Schema est Rhetoricum, alias dicitur, quo quid reticere nos dicimus, quod eo ipso tamen intelligitur.
ae, i. e. adjuter, Der Beystand, Ein Gehülfe, correpte.
interpositio, quâ remotâ, sermo tamen manet integer, corripitur: Gr.
pareo ere, priorem producit. Producuntur ergo etiam Composita: Apparet, Comparet, Disparet.
a, um, was zur Wand gehöret; it. PARIETINA, ae, Subst. i. e. paries vetustus et considens, Eine alte verfallene Wand, corripiuntur. Vid. Olai Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 876. et Ind.
* Quo auctore hoc Nomen in Singulari Numero commendetur, fateor me ignorare.
+ Samuel Glonerus Prosodiae P. 1. p. 68. retulit hanc vocem inter illa, quae penultimam producunt, secutus auctoritatem aliorum Lexicographorum. Sed P. 2. p. 505. adserit, Analogiam suadere, ut penultima corripiatur, more Adjectivorum in inus, a rebus inanimatis descendentium. Vide supra Adjectiva in Inus.
pario ere, priorem corripit. Corripiuntur. ergo Composita: Aperit, Adaperit, Comperit, Operit, Coperit, Reperit; item Cunctiparens, Omniparens, Frugiparens, Oviparus, Viviparus, S. Maria Deipara.
ae, Nomen Proprium, correpte. Gr.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Apparo, Comparo, Impero, Praeparo, Reparo, Supparo.
idis, Patronym. mulier Arcas, brevis est.
* Parrhasia dicitur Arcadia, regio Peloponnest.
parturio corripitur: est enim Verbum Desiderativum. Poet. Giess. p. 82.
radix satis nota; item piscis quidam venenatus, producitur. Ol. Borrich. Parnass. iri Nuce, Ind.
are, Graben, hacken; et PASTINVM ferramentum bifurcum vinitorum, Germ. Ein Karst, Eine Weinhacke, corripitur.
* Auctores Poeticae Giessenae p. 57. et 82. vulgo, ajunt, corripi; sed hujus correptionis exemplum se non dum apud quemquam reperisse testantur. Smetius tamen Anonymum producit, ita canentem:
* Eâdem ergo morâ adficienda sunt Composita: Perpastino, Repastino.
orum, urbs Lyciae, correpte.
ae, i. e. poculum amplum ac patens, corripitur.
qui patrem adhuc habet superstitem, corripitur. Lucicilius, referente Smetio:
Consentit Iul. Caes. Scaliger de Causis L. L. 246. seq.
* Par ratio in matrimus i. e. qui matrem adhuc habet superstitem; pro cujus correptione idem Smetius Hexametrum quemdam similiter adducit.
Vtriusque autem quantitatem hanc confirmant vocabula cognata patrimonium et matrimonium, utpote quae syllabam antepenultimâ priorem sine controversia correptam habent.
Ao enim Poeticae Giessenae Auctores p. 68. contrarium heic adserunt, disseruntque sequentem in modum: Angelus Politianus patrimus et matrimus corripuit, forte quia patrimonium inde derivatum breve est. Nos e Catulli Phalaeco recte producimus:
Qualecumque sit, o patrima virgo: pro quo tamen alii perperam legunt patrona.
Suffragatur his Vossius Art. Gr. 2. 23. Scaliger filius Castig. Catull. Ep. 1. et Ol. Borrichius Parnasso in Nuce in not. ad v. 2312: Sic, inquiens, producuntur quadrimus, patrimus apud Catullum: sic et matrimus. Barlaeus ita: Explicat et laudes virgo patrima suas.
Qui patrimus et matrimus producunt, referre debebunt ad exceptionem
Imus desinentia corripiuntur. Qui corripiunt, ad regulam hanc utriusque pronuntiationem exigunt.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Expatro, Impetro, Perpetro.
* Quamlibet in prosa etiam produci possint, ob sequentem mutam cum liquida R.
ae, Nomen viri Rom. 16. v. 14. modulo breviori Graec.
Qui producunt, sequuntur Accentum Graecorum vulgarem.
ades et ides terminantia, corripiunt penultimam, ut: Aeneades, Hippotades, Atlantades, Scipiades, Aeolades, Abramides, Isacides, cet.
* Excipe formata a Nominibus in eus et in c[?]es desinentibus, ut: Pelides, Oenides, Neoclides, quae penultimam producunt, quia ex contractione facta est, a Nominibus in
Feminina in eis, ais, ois, ine, et ione desinentia, penultimam producunt, ut: Theseis, Aeneis, Ptolemais, Latois, Nerine, Acrisione, Neptunine, Nonacrine. Poet. Giess. p. 48. seq.
Pecto, pexi, et pexui, pexum et pectitum, pectere, corripitur: est enim Conjugationis tertiae.
furor ea, quae reipublicae seu Principis sunt, vel sacra habentur, producendum est: descendit enim a peculium, quod antepenultimam longam habet.
laqueus, quo pedes volucrum implicantur, Eine Schlinge, Ein Sprenkel, Ein Fusseisen, corripitur: excipitur enim ab regula, qua in ica desinentia producuntur. Poet. Gieis. p. 51.
pes priorem corripit. Corripiuntur ergo hinc Derivata et Composita: Bipedis, Tripedis, Quadrupedis, Decempeda, Centipeda, Millepeda, Semipedis, Circumpedis, Compedis, cet. it. Expedit, Impedit, Praepedit.
equus alatus, ex cruore occisae Medusae natus, qui in Heliconem volans, et pede terram feriens, fontem fecit Musis sacrum, nomine Hippocrenen, modulo breviori.
ac, i. e. Achilles, producitur. Conf. paullo ante Patronymica.
* Patronymicum est. Peleus, Aeaci filius, erat pater Achillis.
Pelops corripitur.
* Rex Achajae, Tantali filius, quem quum pater coctum dis apposuisset, sola Ceres humerum ejus absumsit. Ideo ab Iove in vitam revocatus, accepit humerum eburneum. Ita est in fabulis.
Siciliae promontorium, producitur.
pendo i. e. aestimare, pondus efficere, Germ. Wägen, schätzen, zahlen, tertiae Conjugationis est, et corripitur. Sed
pendeo i. e. suspensum esse, Germ. Hangen, schweben, secundae Conjugationis est, et producitur.
pepo vel pepon quod genus cucumeris est, Germanice dictum Eine Melone, corripitur. Graece
* Excipitur ergo ab regula, qua Nomina tertiae Declinationis in O desinentia, quae O in Genitivo retinent, hujus penultimam producunt. In hac autem exceptione hoc vocabulum omissum est ab Auctoribus Poeticat Giessenae p. 39.
ager habet.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
brevis talis est.
* Tametsi enim Latini habeant Percieo, ere, et Percio, ire; et Citum a cieo, referatur inter novem illa Supina Disyllaba, quae priorem brevem habent; Citum autem a cio, ex communi regula priorem producat; atque ex hac ratione Percitus, tono ancipiti pronuntiari debeat: tamen non nisi correptio in hoc Composito obtinet, idque, nisi me omnia fallunt, magis usu eruditorum nostrorum, quam auctoritate veterum, frustra huc usque a me quaesita.
percolere, id est 1. valde honorare; 2. colendo absolvere, corripitur:
colo, colere, habet. Sed
percolare, Germ. Durchseigen, producitur: eamdem enim moram prae se fert prior simplicis colo, colare.
perdix producitur: nam desinentia in ix hanc moram constituunt in Obliquis. Poet. Giess. p. 46.
a, um, Das übermorgen ist, v. g. Plaut. Tu in perendinum paratus sis, Halt dich fertig auf übermorgen, corripitur. Hanc enim quantitatem habent Adjectiva in Inus desinentia, quae nascuntur ex Adverbiis temporalibus. Conf. supra Adjectiva in Inus.
* Corripiuntur sic etiam Composita: Comperendinus, Comperendino. Comperendinare reum, Dem Beklagten Frist geben.
is, producitur.
* Orator Atheniensium gravissimus, qui suggestum adscensurus precari Deum solebat, ne quod sibi verbum excideret, quo populus offenderetur.
Disputatio Philosophica, speciatim scholae Aristotelis; unde Peripatetici; media curta.
+ Communem quidem facit Ricciolus; sed male. Falsum enim est, priorem in Homero produci. Vid. Il. Ol. Borrich. Parnass. in Nuce, Ind.
idis, ornamentum circa femora, Ein Leibgürtel, corripitur: Graece
status, conditio, circumstantia, mora breviori.
locus columnis clausus, Ein Saal, Ein Kreuzgang, corripitur: nam
* Corripiuntur ergo Composita etiam reliqua: Decastylos, Zehnseulicht; Diastylos, Weitseulicht; Eustylos, Wohlbeseult; Hexastylos, Sechsseulicht; Octastylos, Achtseulicht; Prostylos, Geseult von vorn her; Amphiprostylos, Geseult rings herum; Pycnostylos, vielseulicht; Systylos, Das wenig Seulen hat. Vocabula haec sunt Vitruviana.
Pro Peristylum, dicunt etiam Peristylium.
atis, producitur ob Diphthongum, quae in Graeco est, corripitur autem ex Accentu Graecorum vulgari. Gr.
* Idem est, quod genus tegumenti quo parietes et aulae teguntur, sen tapetia, Babylonici floris varietate perspicua, quae ab aliis AVLAEA et ATTALICA, ab aliis BELLVATA h. e. BELLVIS VARIEGATA, vel AVLAEA PICTA et VERSICOLORIA appellantur, Germ. Allerhand schöne Tapezereyen.
levis talis.
are, Das Opfer wohl vollbringen, corripitur: nam prior in simplici lito, are, talis.
tertia Praesentis Indicativi a permaneo, ere, corripitur. Sed
tertia Praesentis Conjunctivi a permano, are, producitur. Suum enim utrique simplex pro canone est. Conf. supra Emanes.
pernix Geschwind, behend, producitur ex eadem ratione, qua perdicis a perdix; quo de paullo ante.
opus talis.
Sed Per opus , si producte pronuntiatur, divise scribendum est, quum Accusativus sit cum sua Praepositione.
Sehr wenig, corripitur: nam prior in simplici parum brevis est.
are, producitur: est enim ab Adjectivo Severus.
Eine Stange, Eine Messruthe, corripitur.
valde velim, correpte: nam prior in simplici velim talis.
* In alia, praeter hanc primam, persona et forma non facile invenies, nisi quod Livius Pervelle Infinito modo dixit L. 39. c. 43.
prima Pluralis Perfecti, corripitur. Sed
prima Pluralis Praesentis producitur.
Sehr alt, corripitur: nam prior in simplici vetus hanc quantitatem habet.
acis, Steif, beharrlich, hartnäckig, modulo concitatiori.
pervigeo corripitur: nam prima in simplici vigeo talis.
onis, i. e. coxa porcina, media longa, Der Schweinsschincke,
i, i. e. pileum viatorium, solem defendens capiti, corripitur.
inis, scabies infestans corpora, Die Kratze, Die Räudigkeit, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
qui petit, Ein Ansprecher, Ein Anwerber, longum est: est enim a Supino petitum.
* Sic et Competitor longum est; quo de supra.
petor peto, corripitur. Sed
* Verbum peto est tertiae Conjugationis; sed in Praeterito et Supino et in iis, quae utrimque descendunt, formam Conjugationis quartae habet.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Appeto, Competo, Expeto, Oppeto, Repeto, Suppeto; it. Agripeta, Heredipeta, Honoripeta, cet.
genus carri quadriroti penult. brevi, Eine Carrethe, Eine Carosse, corripitur.
Petersilge, producitur.
populi Corcyrae sub Alcinoo, luxu infames, producte. Vide Poet. Giess. p. 45.
Falarica, ae, teli genus, ferro, plumbo et igne constans, Eine Bombe, corripitur.
* Hinc Semiphalarica, Eine halbe Bombe, eâdem effertur morâ.
Idis, tyrannus Siciliae crudelissimus in urbe Agrigento, utrobique corripitur.
arum, Schöne Reuter-Rüstung, Pferde-Schmuck, corripitur.
cognomen Demetrii, Theophrasti auditoris, producitur. Graec.
Portus Phalereus Atheniensium, quo de Corn. Them. c. 6, producitur.
medicamentum significans et venenum, corripitur.
Pharnax qui et in Nominativo Pharnaces dicitur, corripitur. Vocabula enim peregrina in ax desinentia, Genitivum brevem faciunt. Poet. Giess. p. 45.
* Rex Ponti, filius Mithridatis, qui patrem persecutus ad mortem coegit. Favebat enim Pompejo, qui cum Mithridate bellabat. Tandem Caesari rebellans et victus et pulsus fuit.
i, media longa.
* Oppidum Thessaliae est, in cujus campis C. Caesar et Cn. Pompejus acre praelium habuerunt, in quo Pompejus victus fuit. Vnde Lucanus, id proelium describens, opus hoc suum metricum PHARSALIAM inscribit.
genus naviculae brevioris, quo Aegyptii voluptatis causa in Nilo flumine utebantur, Eine Gondel, producte. Scribitur etiam Faselus per F.
is, Philosophus Syrus, Pythagorae magister, qui animum sempiternum dixit ap. Cic. L. 1. Tusc. Quaest. cap. 16. et Lib. 1. Divin. cap. 50. producitur.
Eine Schale, corripitur.
a, um, Adjectivum Possessivum, correpte.
* Manus Phidiaca i. e. manus Phidiae. Phidias autem fuit pictor et statuarius insignis.
Alexandria.
Onis, Nomen Proprium viri, ad quem Apostolus Paulus, pro Onesimo deprecaturus, amantissime scripsit, producitur in Nominativo, et corripitur in Genitivo. Graece,
ae, producitur.
* Poeta Graecus, Elegiacus, patriâ Cous, acerrimus Poetarum censor, Ptolemaei Philadelphi praeceptor, tanta macie, quam ex vigiliis et quaestiunculis propositis sibi contraxerat, ut solum calceorum ferro vel plumbo, ut alii volunt, suppactum haberet, ne vento
raperetur: ut Athenaeus et Aelianus de eo prodiderunt.
nomen haeretici, cujus S. Paulus mentionem facit, modulo longiore. Gr.
is, pictor Aegyptius, corripitur: media enim a natura brevis est; quae tamen ob sequentem mutam cum liquida L etiam apud Poetas produci potest. Graece,
ae, heres Herculis et funerator, pro quo munere ejus accepit sagittas, producitur: Graece,
cognomen Ptolemaei, Regis Aegypti, corripitur quantitate metrica; sed producitur ex Accentu Graecorum vulgari. Gr.
* Licet in ejusmodi vocabulis in soluta oratione pro arbitrio sequi vel Accentum Graecum, vel quantitatem Latinam. Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 749.
Nomen Proprium Philosophi, correpte.
Nomen Proprium, diversis viris commune, corripitur. Gr.
Oceani filia, mater Chironis, a qua hic PHILYRIDES, et per Diplasiasmum Poeticum, ut primam porrigant, PHILLYRIDES dictus est, mora brevi.
* PHILYRA vel PHILYRE apud Graecos etiam arbor est, Latinis TILIA, Germ. EINE LINDE.
ontis, fluvius infernalis, correpte.
es, incensio cum tumore et ulcere, Entzündung des Geblüts, daraus ein Geschwär wird, corripitur. Graece
* Vocabulum hoc occurrit ap. Celsum ac. Plinium Maj.
es, Asiae regio, producitur.
* Dicitur alias PHOENICIA; in qua Tyrus ac Sidon urbes, ac montes Carmelus ac Libanus turiferi.
Phorcyn vel Phorcys, producitur: vid. Poet. Giess. p. 41.
* PHORCYN[?]. PHORCYS fuit Rex Corsicae vel Sardiniae insularum, et pater Medusae, quae ab eo dicitur PHORCYNIS, IDOS, mediâ productâ in Nomin. correptâ in Genit.
* Inachi filius, Rex Argivorum.
Hinc Phoronis, idis, mediâ in Nom. longâ; in Gen. penult. correptâ: Patronymicon, quod de Io, Inachi nepte, Phoronei filia, usurpant Poetae.
morbus aegrotantium, quo desipiunt et aliena loquuntur, Wenn sie kaseln, oder vaseln, producitur. Gr. Iuvenalis Sat. 7.
+ Serenus Sammonicus, qui veterum vestigiis ratione quantitatis non semper insistit, cap. 7. corripit, secutus in eo vulgarem Graecorum Accentum. Confer, quae supra dicta sunt ad Voc. Epanorthosis.
idem significans quod Phrenesis, porrigitur. Gr.
prudentia in rebus expetendis et fugiendis, Vocabulum occurrens apud Cic. Lib. 1. Offic. c. 43. producitur. Gr.
morbus pedicularis, Germ. Die Läusesucht, quo complures tyrannos, nec quemquam excelsae dignitatis Principem, nisi qui vel saeviendo, vel divinos honores adfectando humanitatem exuerit, interiisse recognoscimus, corripitur.
eris, bellua marina admirandae magnitudinis ex genere balaenarum, utrobique producitur. Gr.
onis, quasi naturam cognoscens, praesertim ex vultu, oculis, lineamentis aut signis similibus, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo. Gr.
pix priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita inde derivata: Impico, Ich verpiche; Oppico, Ich verpiche, Ich piche zu.
are, Stampfen, stehlen, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Compilo, Expilo; Oppilo, Ich verstopfe: Propilo, Ich fechte mit einem Spiesse; Suppilo, Ich berupfe.
Eine Pille, corripitur.
Das Haar des Menschen oder des Viehes, priorem corripit. Corripiuntur ergo Compoita hinc derivata:
Depilis, e, Kahl; Depilo, are, Die Haare ausrupfen; Raripilus, Dünnharicht, v. g. pecus raripilum, apud Columellam.
Pinso pinsui, pinsum, pistum et pinsitum, corripitur: est enim Conjugationis tertiae.
are, Verbum, quo vox passerum notatur, corripitur.
Ein Teich, mora longa.
pistrix producte.
* Vocabulum hoc diversimode scribitur: quo de vide Part. Orthogr. Notat belluam quamdam marinam.
humor redundans, ex ore naribusque fluens, producitur. Horatius Lib. 1. Ep. 1. Vers. ult.
ubi tamen Synaeresi hoc Vocabulum contrahitur in Trisyllabum: nam prima syllaba semper reperitur producta. Ol. Borrichii Parnassus in nuce ad v. 1630.
arbor silvestris, foliorum amplitudine et umbra grata, Germ. Ein Ahorn, corripitur.
avis, alias Pelecanus dicta, corripitur lege Prosodica, qua Vocalis ante Vocalem hac mora adficitur in Latinis. Sed
via producitur vi Diphthongi, quae in Graeco est. Gr. Eine breite Gasse, Eine Strasse.
* Horatius et Catullus, vel per Syncopen, qua e Diphthongo Graeca una Vocalis tollitur, ut syllaba corripi possit, vel more Poetarum Graecorum, qui etiam in medio vocabulo, sequente Vocali, Diphthongum interdum corripiunt, mediam brevem faciunt, dicentes platea, mediâ correptâ. Vossii Art. Gramm. 286. Conf. supra Alexandria.
(Bartholomaeus) luculentus ille Pontificum Romanorum Biographus, corripitur fere ab eruditis.
Vergiliae, German. Das Siebengestirn, corripitur. Ovid. Lib. 4. Fast. 167:
+ Poterat videri apud Propertium in hoe ejus Hexametro:
produci. Sed Tetrasyllabum heic fit; id quod per duo signa diaereseos notandum.
Auctores Poeticae Giessenae p. 38. in prosa pronuntiandum jubent cum Acuto in penultima, licet in metro corripiatur, ut hoc pacto servet Accentum sui Masculini et Neutrius.
* Sunt tamen, qui hoc praeceptum, licet auctores habeat gravissimos, vix possunt concoquere, ut malint syllabam pronuntiare ea quantitate, quam re vera habet apud Poetas. Confer, quae supra notate sunt ad Voc. Calefacis.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Applico, Complico, Explico, Implico, Replico, Duplico, Triplico.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Apploro, Comploro, Deploro, Exploro, Imploro, Opploro.
ae, priorem porrigit. Porrigenda ergo Composita: Deplumo, Deplumis, Implumis.
es, Nomen porticûs Athenis pictae, corripitur.
onis, corripitur in Nominativo, et producitur in Obliquis.
* Iuvenis est, qui, quum esset extremi luxûs, ebrius ingressus ludum Xenocratis, de continentia disserentis, ita mutatus est, ut mox fieret unus auditorum.
polio priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Depolit, Expolit, Perpolit, Repolit; it. Interpolat, in quo Conjugationem mutat.
pollen Staubmehl, corripitur.
Ein Polacke, producte.
statuarius et sculptor Sicyonius nobilissimus, mora longiori. Gr.
is, modulo concitatiori: est enim a robur, quod apud Graecos priorem corripit.
* Tyrannus Samiorum fortunâ opibusque celebris, qui, ut aliquid adversitatis habuisse videretur, annulum projecit in mare, quem tamen coquus ejus in pisce repertum restituit: tandem ab Oronte, Praefecto Darii Regis, cruci affixus fuit in excelso monte.
antis, corripitur.
* Trojanus fuit, Panthoi filius et Hectoris aequalis.
is, Oedipi filius, frater Eteoclis, media longa, qui in bello ad Thebas, mutuis cum fratre vulneribus, confligens, periit, producitur. Conf. supra Eteocles.
i, sive corripias, sive producas, perinde est. Si producis, Diphthongum Graecam; si corripis, Accentum vulgarem sequeris. Gr. Epanorthosis it. Monoptoton.
* Figura locutionis est, qua casibus diversis oratio distinguitur. v. g. Virgil. L. 4. Aen. v. 628.
Priami Regis filia, a Pyrrho ad Achillis sepulcrum jugulata, corripitur. Gr.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Antepono, Appono, Circumpono, Compono, Depono, Dispono, Expono, Impono, Interpono, Oppono, Postpono, Praepono, Propono, Repono, Sepono, Suppono, Superpono, Superimpono, Transpono.
placenta rotunda, quam in sacrificiis olim offerebant, Germ. Ein Opferkuchen, corripitur.
Die Garküche, producitur.
ae, virile cognomen familiae Romanae, producitur. Vid. Parte Orthogr. Caecina.
caro porcina, Schweinfleisch, producitur: est enim ab re animata. Confer supra Adjectiva in Inus.
porrigere, corripitur: nam simplex rego hanc quantitatem in priori habet. Sed
inis, scabies hereditaria, producitur.
Rex olim Etruriae, Romam aliquando obsidens, penult. curta. Conf. quae ad hoc Voc. dicta sunt in Parte Orthogr.
herbae species, German. Burzelkraut, producitur. Vide Poet. Giess. p. 51.
a, um, Hinterwärtig, producitur.
* Eadem quantitas in Postica , ae, Fem. et Posticum , i. Neutr. quod utrumque
ostium aliquod occultius, seu aditum in adversa aedium vel cubiculi parte, quo accedere vel recedere solebant, qui clam volebant id facere, atque sic fallere, Germ. Die Hinterthür.
Potior in prosa recte et usitate producitur: in metro rectius et usitatius corripitur. Poetae enim semper corripiunt: solus Claudianus et Lucilius semper producunt. Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 1671.
are, et POTVS, ûs, priorem producunt. Producuntur ergo Composita: Appotus, Compotor, Compotrix, Epoto, Epotus, Perpoto.
praecox corripitur. Poet. Giess. p. 47.
* Puer praecoci ingenio, Ein Knabe, bey dem sich der Verstand vor der Zeit ausert.
praedicare, corripitur: nam prior in simplici dico, dicare, hac quantitate gaudet. Sed
praedicere, porrigitur: nam prior in simplici dico, dicere, eamdem habet moram.
are, producitur: est enim a faux, faucis, Plur. fauces; quod Nomen Singulariter positum rarissime reperitur.
Praegrave imperium, corripitur: nam prior in simplici gravis talis. Conf. supra Gravis.
praepes i. e. velox, corripitur.
praesagio, producitur.
* Ita etiam Adjectivum Praesagus, a, um, v. g. verba praesaga, debet produci.
praestolari, Germ. Stehen und warten, v. g. Praestolari alicui et aliquem, Auf einen warten, corripitur.
+ Valla quidem et Bersmannus producunt. Etiam Taubmannus, Despauterii auctoritate fretus, producendum confidentissime edicit, et Buchananum corripientem reprehendit. Sed rectius contrarium statuit Becmannus: a quo etiam Terentii auctoritas et Analogia stat. Praestolor, enim ab praestulus sive praestolus, quod est ab antiquo praestus, unde Adverbium praesto superest; ut Sealiger ad Festum docet. Praestolari enim nihil aliud est, quam praesto esse; ut et Donatus interpretatur. Nunc autem, quae in [?]lus, a, um, et in ulus, a, um, desinunt, penultimam citra omnem exceptionem corripiunt. Poet. Giess. p. 50. et 81. Voss. Art.
Dilherrus ad Lipsii Orthogr. p. 119.
praevaricari, corripitur: nam varicus, Einer, der krumme Fusse hat, unde est, hanc moram breviorem habet. Conf. infra Varico.
* Praevaricari i. e. valde varicare, In die Krumme geben, et proprie de aratoribus dicitur, notans Einem etwas abpflügen; inde ad causarum actores translatum, qui corrupte et fraudulenter agunt: ut ita sit, quasi per cuniculos rem justam adgredi, Gallice chicaner. Valla L. 6. c. 2. exponit, quocumque modo a praescriptâ officii sui normâ deflectere.
Ejusmodi Praevaricator quem ICti vocant, ceteroquin etiam vocatur Collusor i. e. qui nocet parti, quam videtur tueri, et adjuvat, quam videtur oppugnare.
Opponitur huic Iudex prorogator, ut ICti veteres vocant, qui differt sententiam, ne perdat quaestum.
a, um, Grün, lauchfärbig, v. g. Toga prasina, corripitur.
is, corripitur.
* Optimus statuarius, et nobilissimus marmorum sculptor, qui inter alia Cnidi fecit Venerem artificiosissime.
ari, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Apprecor, Comprecor, Deprecor, Imprecor.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Apprimo, Comprimo, Deprimo, Exprimo, Imprimo, Opprimo, Perpimo, Reprima, Supprimo.
prester producitur. Graece
* Notat accensum turbinem seu ventum, qui instar fulminis ardentis cum fragore fertur, Germ. Einen feurigen Wind.
deus Lampsacenus Hellesponti, qui hortos tueri dicebatur; it. penis; producitur. Poet. Giess. p. 70.
es, urbs Cariae, patria Biantis, hodie PALATIO, producitur. Gr.
Der Aeltervater, corripitur: nam prior in simplici avus, hanc moram habet breviorem.
* Par ratio in Abavus, Atavus, Tritavus.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Approbo, Comprobo, Improbo, Reprobo.
dedecus, ignominia, crimen, priorem corripit.
Exprobro, Improbro, Opprobro.
procax producitur.
viri in republica primarii, morâ brevi.
a, um, i. e. in longitudinem productus, porrigitur.
insula in Etrusco mari circa Campaniam, et una ex Aeoliis, mediâ curtâ.
* Aeoliae et Aeolides insulae sunt inter Italiam et Siciliam, quas Graeci Hephaestiades, Latini Vulcanias appellarunt.
procido corripitur: est enim a Simplici cado, quod priorem suam eâdem mora adficit.
* Procidit a simplici caedo, mediâ longâ, non est in usu. Versa vice usitatum est Praecido producte; ad non item Praesido correpte. Conf. supra Cado et Caedo.
insula Propontidis, marmore dives, producitur.
onis, sidus, quod Canicula seu Canis minor, dicitur, morâ brevi in Nominativo non minus, quam in Obliquis.
i, Der Vorbote, mora brevi.
are, porrigitur: nam prior in fanum, unde compositum, talis.
neptis nostrae maritus, corripitur: hanc enim quantitatem simplex gener habet.
Der Vorredner corripitur.
ei, producitur.
* Iapeti, unius ex Titanibus, et Clymenes filius: quem genus humanum finxisse, et ignem suffuratum de coelo detulisse in terram, Poetae fingunt: ideoque iratos deos per Mercurium alligasse eum in Caucaso monte, appositâ aquilâ, quae ejus cor, vel jecur, succrescens perpetuo, exederet.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Depromo, Expromo; Suppromus, Der Vntervoigt, Des Kellners Beystand, Voc. Plautinum.
Der Vrenkei, corripitur: nam prior in simplici nepos brevis est.
* Eâdem ergo quantitate in pronuntiando gaudent, Abnepos, Atnepos, Trinepos.
Ein Freywerber, corripitur: refertur enim inter brevia a Primitivis longis; quia nubo, unde est, priorem longam habet.
Vorlängst, Adverbium Plautinum, producitur: nam prior in simplici nuper talis.
uxor nepotis, corripitur: hanc enim quantitatem simplex nurus habet.
Nomen et Verbum, producitur.
Frey, öffentlich, corripitur: talis enim prior in simplici palam.
are, i. e. divulgare, corripitur: descendit enim a palam, quod priorem suam habet curtam. Ol. Borrich. Parnass. in Nuce, ad v. 1373.
* Propalare est verbum Latinitatis cadentis. Vid. infra Part. Etymol. Sect. 1.
a, um, i. e. festinus, celer, v.g. Properus irae, Iachzornig, Tac. corripitur.
are, producitur.
Ein Iüdengenosse, corripitur.
* Vocabulum Graecum est, proprie notans advenam s. hominem adventicium, i. e. qui ex gente sua ac patria in aliam migravit. Speciatim, quatenus haec vox Biblica est, significat illos, qui e gentibus non coacti se Iudaicae addicebant religioni. Erantque proselyti vel justitiae, qui abdicato gentilismo religionem Iudaicam amplectebantur; vel domicilii seu portae, qui quidem ad Iudaeos accedebant, non autem omnes Iudaicae religionis recipiebant ritus, sed Noachica tantum observabant praecepta.
Plutonis conjux, inferorum regina, et in coelo Iuna, quae et Diana et Lucina et Hecate vocatur, mora brevi.
ae, ABDERITES dictus, Democriti auditor, qui primus mercede docuit artem Rhetoricam, modulo breviori.
are, mora longa.
* Protelare notat
1. Exagitare, Perturbare. Ter. Ne te iratus suis saevis dictis protelet.
2. Expellere, Propulsare. Apul. Cladem de vestris protelamus manibus. Tertull. Haec (se. poenitentia) te peccatorum fluctibus mersum prolevabit, et in portum divinae clementiae protelabit.
3. Prorogare, Germ. Aufhalten. Hieron. Ezechias vicina morte terretur, et fusus in lacrimas, quindecim annorum spatio protelatur ad vitam.
i, producitur.
* Vnus ex Graecorum Ducibus, ad bellum Trojanum profectis, qui, navem ergressus, omnium primus interfectus est ab Hectore, sicut oraculum ei proedixerat. Ejus uxor Laodamin in solatium moeroris, umbram mortui amplexa, exspiravit.
Ein Original, Das Hauptmuster, mora brevi; propter quantitatem, quae est in priori simplicis.
ae, i. e. conciliator hominum inter se stipulantium, et spondentium, Germ. Ein Vnterhändler, Ein Mittler, producitur. Graece
inis, Die Raude, Das Iücken, porrecte: est enim a Supino pruritum.
i, mora longiori: Graece Alexandria.
* Locus erat Athenis in arce dignissimus, ubi judices et magistratus habere consilium solebant, et in quo publice alebantur, qui bene de rep. meriti essent.
fabula Plautina, corripitur: Graece
ostium occultius, v. g. Cic. Non janua receptis, sed pseudothyro intromissis voluptatibus, corripitur: nam ex Graeco
Ein Papagey, corripitur.
medicamentum contra psoram i. e. cutis asperitatem, modulo concitatiori.
* Vocabulum hoc occurrit apud Plinium ac Celsum.
ae, corripitur.
* Notat HORDEVM vel TRITICVM DECORTICATVM Germ. GRAVPEN. Fit etiam PTISANA ex aliis frugibus v. g. avena. CREMOR sive SVCCVS PTISANAE adfectae valetudini conducit; id, quod a Medicorum filiis habemus.
Depudet, Dispudet, Impudens, Suppudet.
onis, it. PVMILVS, i, Ein Zwerg, corripitur.
a, um, i. e. Carthaginiensis v. g. Bella Punicis graviora, corripitur.
pungo corripitur, ad Analogiam aliorum Praeteritorum, geminantium initialem syllabam, quae primam itemque alteram syllabam habent brevem, nisi Positio obstet. Vid. Phil. Melanchthonis Gr. Lat. p. 415. it. Poet. Giess. p. 35.
+ Prudentius tamen producit, de Coronis Hymno 9. v. 59. ita canens:
Ad exceptionem ergo hoc Praeteritum referrem: sed Poetae hujus auctoritas non videtur esse tanti. Scimus enim, quantum sibi permittat ultra id, quod Prosodicae legis est.
orum, Campaniae civitas, hodie Puzziolo, in Terra Laboris, Regni Neapolitani regione, corripitur.
are, priorem corripit. Eâdem ergo morâ adficiantur Composita: Amputo, Computo, Deputo, Disputo, Exputo, Imputo, Interputo, Opputo, Perputo, Postputo, Reputo, Supputo.
ae, amicus Orestae fidissimus, modulo brevi.
idis, corripitur.
* Adolescens Babylonius, Thisben puellam mutuo amore clam parentibus amans. Et licet a parentibus valde custodirentur; tamen constituerunt, ut nocte exirent, et certo loco convenirent sub arbore quadam. Thisbe autem prior illuc veniens, viso leone fugit in silvam, veste illic relicta. Quam vestem Pyramus post veniens, a leone laceratom videns, putansque Thisben a bestia devoratam, se ipsum necavit. Quod Thisbe reversa videns, se etiam eodem peremit gladio.
Est et Pyramus amnis Ciliciae, qui ex Tauro monte in mare Pamphylium profluit.
es, producitur.
* Mons Acro - Corinthi, Musis sacer. Etiam mons Hispaniae, qui Gallias et Hispanias disterminat, alias Pyrenaeus dictus.
herba et radix, Germ. Bertram, oder Speichelkraut, corripitur.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
carbunculi genus, producitur. Graece,
Alexandria.
e, Vierpfündig, producitur: nusquam enim prior in libra corripitur.
* Par ratio in reliquis Compositis: Bilibra, Selibra, Semilibra, Bilibris, Trilibris; it. Collibro, Delibro, Perlibro.
arum, i. e. quattuor equi currui adjuncti, v. g. Curru quadrigarum vehi, Auf einem mit vier Pferden bespanneten Wagen fahren, producte.
* Pluralis tantum Numeri est, uti censuit Caesar, teste Gallio L. 19. c. 8, quamvis et Singularis apud probatos auctores inveniatur. Vid. Barth. ad Script. Venat. p. 106.
a, um, Vierjährig, mora longiori: excipitur enim ab regula, qua Adjectiva in Imus desinentia corripiuntur. Poet. Giess. p. 68. Consentit Borrichius Parnasso in Nuce ad v. 2312. Not. 45.
ere, priorem producit propter Diphthongum. Producuntur ergo Composita: Adquiro, Anqulro, Conquiro, Disquiro, Exquiro, Inquiro, Perquiro, Requiro.
quatio priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Concutit, Decutit, Discutit, Excutit, Incutit, Percutit, Repercutit, Praecutit, Recutit, Succutit.
frigidus cum tremore, German. Kalt, schauricht, mora brevi.
Quernus, Querneus seu Querceus, Eichen, was zur Eiche gehöret, v. g. Corona quercica, corripitur.
ae, Die Klage, producte.
queri, priorem corripit. Correpte igitur pronuntianda Composita: Conqueror, Interqueror.
Particala adfirmandi idem notans, quod Quidni? Warum nicht? Plauto frequentata, corripi debet; ut ex Analogia et scansione versuum Plautinorum eruditi demonstrant.
Romulus, producitur.
* Dictus ita, vel a Quiris seu Curis, vocabulo Sabinarum, quo hastam illi appellarunt; a quo et Securis dicta est: vel a Quiritibus sive Romanis, qui sic a Curibus appellati fuerunt Sabinis, Romulo jam sociatis, ut Livius auctor est Lib. 1. cap. 13. Ceterum Romulus a morte, et jam relatus in Deorum numerum, Quirinus vocatus est.
are, et QVIRITOR, ari, i. e. Quiritum auxilium clamore implorare, it. exclamare, Germ. Laut ruffen, um Hülfe schreyen, heulen; quod accusati solebant, quum nihil auxilii amplius videretur adesse, producitur.
* Compositum Requirito, are, Wiedersuchen, corripit penultimam, et huc non pertinet; sed a requiro descendit.
queo refertur inter novem illa Supina Disyllaba, quae priorem corripiunt. Hinc correpte efferendum Compositum Nequitum a nequeo.
Eine Weinbeer, Traube, it. Der Kamm an den Trauben, porrecte.
are, producitur: nam est a radix, radicis. Sic et Eradico.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Abrado, Adrado, Circumrado, Corrado, Derado, Erado, Interrado, Praerado, Praeterrado.
ramex corripitur.
* Ramex Gen. Masc. est, notans HERNIAE Genus, Germ. Den Bruch am Leibe.
Der Rettig, corripitur.
ae, Der Raub, Die Plünderung, mora longiori.
rapio priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Abripit, Arripit, Corripit, Deripit, Diripit, Eripit, Praeripit, Proripit, Surripit.
Olaus Borrichius Parnasso in Nuce, Praefat. ad Lect. p. 3, his quidem verbis:
* Resecui, fateor, voces quasdam, sed insolentes, et quae fere scombros metuunt, atque nulli rei, nisi turbando juniorum ingenio, deserviunt, satius esse credens, contemnere ejusmodi, quam nobilissimum thesaurum, memoriam, infrugiferis
Nomina Propria.
Irritus.
are, Ich schlage wiederum hinten aus, mora brevi.
* In metro etiam porrigi potest, ob soquentem mutam cum liquida R.
recaleo ere, Wieder erwärmen, corripitur: nam prima in simplici caleo talis.
cado Ich falle zurück, corripitur. Sed
caedo Ich haue aus, Ich verschneide, producitur.
a, um, Wieder zurück prallend, rückkehrig, abwechselnd, v. g. mare reciprocum, amnis reciprocus, Das Meer, Der Fluss, so am Wasser bald ab, bald zunimmt, corripitur.
* Ita etiam effertur Verbum Reciproco, i. e. recurro, retrogredior, repeto.
recolere, i. e. renovare, restituere, corripitur: prior enim in simplici colo, colere, brevis. Sed
recolare i. e. iterum colare, Wieder durchseigen, producitur: prior enim in simplici colo, colare, nec
colum, i. Der Trichter, hanc quantitatem habent.
ari, i. e. repugnare et quasi refringere alienam sententiam, producitur.
are, producitur.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Arrigo, Corrigo, Recorrigo, Dirigo, Erigo, Suberigo, Porrigo, Exporrigo, Surrigo.
ere, corripitur: pro quantitate simplicis lego, legere.
are, producitur; pro quantitate simplicis lego, legare.
are, corripitur; pro quantitate simplicis ligo, ligare.
tertia Praesentis Indicativi a remaneo, remanere, corripitur. Sed
tertia Praesentis Conjunctivi, a remano, remanare, producitur. Suum enim utrique simplex pro canone est.
remex it. REMIGO, are, Germ. Rudern, mora brevi. Par ratio in Compositis: Adremigo, Eremigo, Subremigo.
ae, Die Verweilung, corripitur: nam prior in simplici mora talis.
i, Ein Ruder, priorem porrigit. Porriguntur ergo Composita: Biremis, Triremis, Quadriremis, Quinqueremis, Vndeciremis.
renideo ere, i. e. fulgere, splendere, Germ. Schimmern, glanzen, producitur.
Perfectum corripitur. Sed
Praesens producitur.
repetor repeto, corripitur. Sed REPETITVM Supinum et REPETITVS Praeteritum Pariticipii Passivi, producitur. Conf. supra Petitur.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Adrepo, Correpo, Derepo, Direpo, Erepo, Irrepo, Obrepo, Perrepo, Prorepo Subrepo.
resideo corriptur. Sed
resido producitur. Diversa utriusque simplicis quantitas ita exigit.
humor pinguis et lentus ex arboribus stillans, Germ. Der Harz, Das Gummi, producitur. Martial. Lib. 3. Epigr. 74:
+ Vulgo breve usurpatur, et a viris ceteroquin doctissimis pronuntiatur; quod tamen plane contra naturam originis est, et antiquitatis auctoritatem. Nam quod ad illum Phalaecium Martialis Lib. 3. Epigr. 67. confugiunt:
longe frustra sunt. Legendum enim ibi: Veternoque resinaque pigriores; ut monstrant Turnebus, Gruterus, Lipsius, alii. Alii insuper viri docti jam olim evicerunt, legendum Vaterno (vel quod Scriverius, Farnabius et Cluverius malint, Vatreno) Eridanoque pigriores. Nec movet nos instantia Riccioli, quasi non sit verisimile, juvenes nobiles et placide natantes comparari cum asina. Nam aeque durum est, comparare eos cum veterno. Deinde non de nobilibus loquitur Martialis, sed de pigris nautis. Iam vero quod alii objiciunt versum illum Iuvenalis:
id nimirum eodem laborat vitio. Irrespit enim per imprudentiam ab aliquo, quemadmodum docti censent, illud enim, quod delendum; atque etiam recte exclusum videmus in Iuvenale novo Schrevelii. conf. Taubmanni Dissert. de L. L. p. 119. Poet. Giess. p. 53. Olai Borrichii Parnassum in Nuce ad v. 1857. n. 14.
retundo corripitur. Conf. infra Tutudi.
rheno producitur. Nomina enim tertiae Declinationis, quorum Nominativi terminantur in o, hac longiori mora Genitivum suum adficiunt. Conf. supra Genitivi tertiae Declinationis.
* Rheno est vestis ex pellibus ferarum, Ein Pelz. Honoratiorem fuisse habitum, ex proverbio de indigne ornato liquet: Suem rhenone vestire.
Rhetor corripitur.
otis, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo. Gr.
* Animal in India, unicum habens in naribus cornu modice reflexum, aliqui elephanto non dissimile, Germ. Das Nashorn. Hinc proverbialis locutio: Nasum rhinocerotis
habere i. e. nasutulum esse et irrisorem, Germ. Die Nase worüber rumpfen, ap. Martialem.
memorabilis Galliae fluvius, Die Rhone, corripitur.
es, mons Thraciae, seu montana potius regio, quae inter Thraciae provincias etiam numeratur, media brevi. Gr.
ricini, i. e. pediculi vel vermes, quibus canes, boves et oves infestantur, corripitur.
* Ricinus etiam est frutex, vel planta, Germ. Der Wunder- und Creuzbaum.
ae, pedamentum vinearum fissile, Germ. Eine geschliffener Weinpfal, Eine Rebstange, producitur.
* Vtuntur hac voce frequenter Varro, Columella, Plinius Maj.
rigeo priorem coripit. Corripiuntur ergo Composita: Diriget, Obriget.
i, Der Bach, priorem producit. Producuntur ergo Verba hinc Composita: Corrivo, Derivo, Erivo.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Abrodo, Arrodo, Circumodo, Corrodo, Derodo, Erodo, Obrodo, Perrodo, Praerodo.
are, priore correpta. Eadem ergo mora gaudent Composita: Abrogo, Arrogo, Corrogo, Derogo, Erogo, Interrogo, Irrogo, Obrogo, Perrogo, Praerogo, Prorogo, Surrogo.
ros priorem porrigit. Porriguntur ergo verba hinc Composita: Circumroro, quod Apuleji est; et Irroro, Ich bethaue.
planta odorifera satis nota, producitur: Adjectivum enim marinus, unde est Compositum, refertur inter illa in Inus desinentia, quae penultimam suam habent longam. Vid. Poet. Giess. pag. 69. Conf. etiam supra Adjectiva in Inus.
* Nominis ex eo ratio est, quia rore alitur marino, vel quia matutino tempore instar roris in marino litore apparet.
ae, et ROTO are, priore correpta. Corripiuntur ergo Composita: Birotum, i, Ein Karn, in vet. Onomastico; Birota, ae, idem notans, in Cod. Theodosiano; et Irroto, are, Hinkugeln, apud Min. Felicem.
ae, bufo seu rana venenata, Eine Kröte, producte.
i, Das Dorngebüsche, Der Brombeerbusch, porrecte.
onis, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
* Exiguus brevisque amnis, terminus olim Galliae et Italiae, hodie vulgo vocatur Rugone et Rigone, corruptiusque non nullis accolis Vrgone.
inis, Der Brand im Getreide, Der Rost, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
ae, producte.
* TERRA SVBRVBENS est, Germ. DER RÖHTEL: et quum solerent legum capita et tituli minio notari, RVBRICAE pro IPSIS LEGIBVS, et pro ARGVMENTO seu INSCRIPTIONE SINGVLORVM CAPITVM aliquando auctoribus veniunt.
vox asini; et
vox leonis, pronuntientur cum longiori mora.
* Nam penultimam producunt a Supinis deducta fere omnia vocabula, animantium vocem significantia, ut balatus, latratus, barritus, Das Geschrey der Elephanten, gannitus Das Gebelle der Füchse, hinnitus, mugitus, rugitus, ruditus ab obsoleto rudio, cujus Praeteritum exstat apud Apulejum: Rudivi fortiter; et Compositum erudio, erudivi, eruditum, erudire in usu est. Poet. Giess. p. 7.
ae, et RVGO are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Corrugo, Erugo, Irrugo.
rumex i. e. planta, quae et lapathum, Germ. Ampfer dicitur, correpte.
are, et Deponentaliter RVMINOR, ari, Wiederkauen, et metaph. Wiederhohlen, modulo concitatiori.
ae, major serra fabrorum, it. dolabra, producitur.
* Eâdem ergo morâ proferenda Runcino, Ich hohle, ich sage; it. Deruncino, Ich hohle ab.
dama, Eine Gems, correpte.
* Vocabulum Plinianum est.
ae, oppidum Africae, cujus Hirtius in Bello Africano passim, et Plinius Lib. 5. c. 4. mentionem injicit, corripitur auctoritate Silii 3. v. 206.
a, um, Röhtlich, corripitur.
* Eodem ergo modulo efferenda Rutilo, are; it. Subrutilus, Subrutilo.
ae, i. e. ruta pusilla, kleine Raute, modulo concitatiori.
Dirutum, Erutum; it. Dirutus, Erutus, Obrutus, Prorutus, Semirutus, Subrutus.
+ Nota: Corruo, Irruo, Obruo, Proruo, Subruo, Perfecto suo gaudent; at Supino carent.
ae, planta nota, Germ. Sagbaum; it. quae ex Sabinis est, producitur.
atis, i. e. aequipondium, aequilibrium, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo: Graece
are, priorem corripit. corripiuntur ergo Composita: Consecro, Exsecror, Obsecro, Resecro.
* In metro haec etiam produci possunt, ob sequentem mutam cum liquida R.
saga, Eine Hexe; nisi quod primam producat, quum saga priorem corripiat: modulo efferatur concitatiori.
ae, Ein Fischernetz, producitur. Gr.
ae, Die Mast, cibus, quo pinguescunt animalia; item Die Mastung, saginatio, actus saginandi, v. g. Facilis anserum est sagina, Gänse lassen sich leicht mästen, oder fett machen, producitur auctoritate Iuvenalis, Manilii, aliorum.
+ Calphurnius ergo et Andrelinus in eo, quod secundum corripuere, non sunt imitandi. Ol. Borrichius Parnass. in Nuce v. 1910. n. 5.
* Hinc Verbum Sagino, are, eâdem morâ longiori efferendum.
i, sagum, Ein kurzer Rock, Ein Wams, corripitur.
Salamis l. Salamin, quod mediam corripit; producte efferendum.
* SALAMIS insula est Archipelagi Athenaas contra: hodie quae dicitur COLOVRT.
arum, i. e. loci asperitate difficiles et impediti, Germ. Rauhe und steinigte Oerter, modulo concitatiori.
* Poetae etiam producere queunt ob sequentem mutam cum liquida R.
orum, i. e. flores, herbae, olera, aceto et muria, ex sale, unde nomen, condita, quae in vasis fictilibus vitreisque adservantur, Germ. Allerhand eingemachte Früchte, Gute Tütsche, media curta.
salix Der Weidenbaum, corripitur. Cons. supra Genitivi.
ae, locus, ubi sal vel fit vel coquitur, Eine Salzquelle, Eine Salzgrube, producitur.
i, Ein Salzfass, producitur.
salio priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Absilit, Adsilit, Circumsilit, Consilit, Desilit, Dissilit, Exsilit, Insilit, Praesilit, Prosilit, Resilit, Subsilit, Supersilit, Transilit.
Der Speichel, producitur.
Salmacidis, fons in Caria, corripitur utrobique.
es, femina memorabili pietate, Christum, Servatorem nostrum, ungere cupiens, Marc. 16, 1. producitur. Graece,
salpix Eine Posaune, Eine Trompete, corripitur.
* Dicitur etiam salpinx, ingis.
e, producitur: est enim a salute. Poet. Giess. p. 8. Consentit etiam Poetarum veterum auctoritas.
+ Cinna ergo, Poeta, qui vixit ante Christum natum, et Buchananus, citra vocis naturam, et consensum veterum corripiunt. Poet. Giess. p. 62. Titii Manud. 313. Voss. Art. Grammat. 210.
ae, producitur.
* Sambuca significat
1. Instrumentum Musicum triangulum ex inaequalibus nervis, Germ. Ein Saitenspiel, Ein Hackebrett.
2. Machinam militarem, quâ urbs expugnabatur, Germ. Einen Mauerbrecher.
ae, Eine Harfenschlägerinn, corripitur.
i, Eine Wacholderstaude, producitur.
Samson anceps: ab aliis producitur; ab aliis corripitur. Poet. Giess. p. 41.
ae, Ein schlechter Sarg für geringe Leute, corripitur.
Rossgeel, Bergröht, corripitur.
sandyx i. e. color ex cerussa decoctus, quod vulgo minium, Germ. Menning vocant, rectius cum mora longiori: veteres enim et melioris notae Poetae producunt tantummodo.
* Sandyx Oratoribus Femininum; Poetis quoque Masculinum.
ae, i. e. hirudo, Germ. Ein Blut-Igel, producitur: Verbum enim sugo, ere, unde componitur, hanc in priori sua quantitatem prae se fert.
are, et SANUS, a, um, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Consano, Insanus, Insane, Insanis ab insanio, Persanus, Persano, Praesano, Resano, Vesanus, Vesanis a vesanio.
Galliae quondam populi Garumnam inter et Ligerim (Zwischen der Garonne und Loire) in Aquitania (hodie apud Gallos Guienne,) ubi nunc Santones seu Mediolanum Santonum, Gall. Saintes, situm est, corripitur.
sapio priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Consipit, Desipit, Resipit, Subsipit.
sapo i. e. smegma, Seife, producitur.
gemma colore caeruleo ex Iaspidum genere, Ein Sapphir, morâ longiori. Graece,
* Sic et Sapphira, nomen mulieris, Act. 5, 1, quoniam hinc ducitur, eâdem affici debet morâ.
ae, Eine Bürde oder Last, modulo concitatiori.
* Correpte ergo etiam efferendum Verbum compositum Consarcino, are, quod Gellii est.
carnivorus, corripitur Accentu Prosodico; at producitur tono Graecorum vulgari. Graece
ychis, gemma, alioquin et Sarda nuncupata, in Sardinia primum reperta, coloris rubei et subcandicantis, in Nominativo producitur Accentu Graecorum vulgari; at corripitur vi quantitatis Prosodicae. Gr.
* Sardonyx Oratoribus Femininum; Poetis quoque Masculinum.
qui et SAVROMATAE dicuntur, populi Europam et Asiam longe lateque incolentes, modulo concitatiori.
* In Europa habitabant, ubi nunc Borussi, Lithuani, Poloni et Russi degunt. In Asia per totum illum terrarum tractum, qui hodie Tartaria vocatur, sese diffundebant.
onis, in Nominativo producitur; at in Genitivo corripitur. Gr. Poetic. Giessen. pag. 41.
* Filius Iovis, Minois frater, Rex Lyciae, qui Trojanis contra Graecos suppetias tulit.
Tyrius v. g. Purpura Sarrana, Ein Tyrischer Purpur, producte.
* Descendit a Sarra, quod olim Tyri Nomen fuit.
i, Ein Holzwagen, Ein Lastwagen, porrecte.
ae, Vmbrorum civitas, Plauti patria, quae hodie, ut opinor, in ruinis jacet, correpte.
inis, Eine Rostpfanne, Eine Bratpfanne, ein Tiegel, producitur in Nominativo, et corripitur in Genitivo.
* Persius Sat. 1. v. 80. sartaginem loquendi dixit pro corrupto ac depravato loquendi more, sive miscello sermonis genere, quum probatae juxte ac damnatae voces ac locutiones congeruntur.
Satrapes ae, Ein Landeshauptmann, corripitur.
Adsitum, Adsitus, Circumsitum, Circumsitus, Consitum, Consitus, Desitum, Desitus, Dissitus, Insitum, Insitus, Obsitum, Obsitus, Prosatum, Prosatus, Resatum, Subsitum.
are, corripitur.
* Eodem ergo modulo breviori efferenda Satur, satura, saturum; Satura, ae, Subst.
Eine angefüllte Schale oder Schüssel; it Verba Composita, Exsaturo, Obsaturo.
ae, Eine spöttische Schrift, Eine Stichelschrift, mora curta.
Saxo corripitur. Poet. Giess. p. 39.
scalpturio Ich kratze, wo es jucket, rectius corripitur: est enim Verbum Desiderativum, quum descendat a Supino scalptum, et desiderium significet.
+ Auctores Poeticae Giessenae p. 82. scribunt scalpurio, et propterea inter Meditativa haud referunt, nec corripiunt, sed producunt. Sed fortassis Plauti, cujus auctoritatem hoc verbum agnoscit, vulgati codices, qui ita habent, eos deceperunt. Critici saltem illi, qui emunctioris naris sunt, cum Glandorpio legunt scalpturire; quae scriptura etiam in veteri Onomastico obtinet, ibique exponitur per
Ein Anstoss, Ein Aergerniss, corripitur.
ae, Das Schulterblatt, corripitur.
are, Schrepfen, behacken, Köpfe setzen, corripitur.
* Eodem modulo concitatiori proferendum est etiam Compositum Circumscarifico.
ae, Eine Quelle, v. g. Fontium scatebrae, Brunnquellen, corripitur.
* In metro etiam porrigi potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
inis, Die Quelle, Der Vrsprung, v. g. Scaturigo perennis apud Plin. Maj. producitur in Nominativo, et corripitur in Genitivo.
scaturio Hervorquellen, producitur: neque enim in Meditativis locum habere potest.
ae, id est, funambulus, corripitur.
scindo refertur inter sex illa Praeterita Disyllaba, quae priorem corripiunt. Eadem ergo more breviori efferenda Composita: Abscidi, Circumscidi, Conscidi, Discidi, Exscidi, Inscidi, Interscidi, Perscidi, Praescidi, Proscidi, Rescidi.
Ein Eichhorn, producitur.
Ein warmer Kuche, producitur.
ere, priorem porrigit. Porriguntur ergo Composita: Adscribo, Circumscribo, Conscribo, Describo, Exscribo, Inscribo, Interscribo, Perscribo, Postscribo, Praescribo, Proscribo, Rescribo, Subscribo, Superscribo, Transscribo.
ae, Eine Peitsche, Karbatsche, corripitur.
ae Eine Schale, Ein Schüsslein, corripitur.
ae, l. Scytale , es, corripitur.
* Notat 1. Genus serpentis vel muris, cujus morsus venenatus est. 2. Genus occultae epistolae, quo Lacedaemonii utebantur, ad Imperatores perscripturi, quae secretissima volebant esse.
ui, ectum, are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Circumseco, Conseco, Deseco, Disseco, Exseco, Inseco, Interseco, Perseco, Praeseco, Proseco, Reseco, Subseco.
sedeo priorem brevem habet. Correpte ergo pronuntiantur Composita: Adsidet, Circumsidet, Considet, Desidet, Dissidet, Insidet, Superinsidet, Obsidet, Persedet, Possidet, Praesidet, Residet, Subsidet, Supersedet. Sed Persedit, et Supersedit producuntur: nam veniunt a Praeterito simplicis sedit.
is, Ein Sitz, morâ longâ.
Stetinum, urbs Pomeraniae primaria, producte.
ae, Ein halb Pfund, corripitur, contra naturam Primitivi libra, quod priorem porrigit. Conferatur supra Libra. Item Ol. Borrich. Parnass. in Nuce p. 7.
es, mediâ curtâ.
* Filia Cadmi, Regis Thebarum, quam Iuppiter gravidam fecit. Quare Iuno indignata, et eam perdere volens, adsumtâ formâ vetulae, quae fuerat nutrix Semeles, eam adiit, et fingens, se dubitare, an amasius ejus vere esset Iuppiter, hortatur eam, illum rogare, ut talis et tantus secum cubaret, qualis et quantus cum Iunone sit solitus. Postea quum Iuppiter semel jurasset, se illi daturum, quicquid peteret, illa, ab Iunone decepta, id petiit, quod Iuno eam docuerat. Quare Iuppiter ut jusjurandum servaret, Semelen, quod petierat, igne suo coelesti perdidit. Infantem vero ex ejus utero sumens, quia non dum maturus erat partui, suo femori imposuit, et tam diu
Semelejus vel Semeleja proles.
idis, utrobique corripitur.
* Regina Assyriorum, uxor Nini, post cujus mortem ipsa virili habitu, ut filius Regis putaretur, diu regnavit, et regnum bellando etiam auxit, murosque Babyloni circumdedit.
um, correpte.
* Populi quondam Galliae Lugdunensis s. Celticae, postea sedem occupantes in Italia ad mare Adriaticum, qui Romam aliquando et Capitolium incenderunt, sed a Camillo caesi sunt. Incolebant circa SENONES, urbem Campaniae, um Sans in Champagne. Poet. Giess. p. 39.
sepelio mediâ curtâ.
ae, Galliae fluvius, Die Seine, corripitur.
sequi, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adsequor, Consequor, Exequor, Insequor, Obsequor, Persequor, Prosequor, Resequor, Subsequor.
ae, Ein Schloss, damit man zuschliesset, priorem corripit. Correpte ergo pronuntianda Composita: Desero, Obsero, Resero.
idis, producitur in nominativo, et corripitur in Genitivo.
* Idolum Alexandriae, ex variis metallorum generibus et ligno, quod pro numine ab superstitiosis Aegyptiis sub bovis figura colebatur. Idem et Apis et Osiris dicitur. Dejectum autem est et exustum a Christianis sub Constantino M; ex testimonio Ruffini, Socratis et Theodoreti. Sub bovis figura colebatur, eo quod agriculturam hoc auctore Aegyptii didicissent. Conf. supra Osiris, idis.
are, morâ longiori.
i, quod Seres, Scythiae Asiaticae populi, ex arborum lanis texunt, Germ. Seide, Seidenzeug, corripitur.
* Sic et Adjectivum Sericus , a, um, v. g. Vestis serica, Ein Seidenkleid.
ae, Ein Weinläglein, morâ brevi.
i, insula ex Sporadibus una in mari Aegaeo, in qua ranas dicunt haud coaxare, producitur.
sevi, satum, serere, Säen, pflanzen, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adsero,
Circumsero, Consero, Desero, Dissero, Insero, Intersero, Obsero, Prosero, Resero, Subsero.
serui, sertum, serere, Weben, ordnen, zusammen fügen, priorem similiter corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adsero, Consero, Desero, Dissero, Edissero, Exsero, Insero, Prosero.
a, um, Spät, langsam, v. g. Tempus serotinum, Die Abend-Zeit; Poma serotina, Spätlinge, Spät Obst, rectius corripitur. Confer, quae supra adnotata sunt, ad voc. Diutinus.
i, leguminis Aegyptiaci species suavis et delicata, corripitur.
* Melliti verborum globuli, et omnia dicta factaque quasi papavere et sesamo sparsa i. e. adfectata verborum ac factorum elegantia, ap. Petron.
a, um, morâ longâ. Hinc producte efferenda Verba composita: Assevero, Persevero.
Carmina Sibyllina, producitur: refertur enim inter ea Adjectiva in Inus, quae ab animato descendunt. Conf. supra Adjectiva in Inus.
ae, Ein Sauspiess, ein Hirschfänger, morâ brevi.
a, um, i. e. Siculus, modulo ancipiti.
* Virgilius primam semper corripuit, et secundam produxit; quamvis primam in Sicania et Sicanius produxerit, alteram vero corripuerit: quod et Servius notat ad L. 5. Aen. v. 23. Contra Silius L. 14. v. 259. primam produxit, alteram vero corripuit. Vbi rationem syllabarum quantitatis, qualis in Sicania est, servat. Idem tamen eodem libro secundam non semel produxit, primam autem corripuit, ut Maro, quem et secutus Horatius est Epod. 17. v. 32.
ae, omnis potus facticius, non autem ex vino, inebrians, Allerley stark Getränke, so nicht Wein ist, correpte. Gr.
is, fluvius Hispaniae, sub Pyrenaeis montibus ortum habens, et per Cataloniam decurrens, hodie Segre dictus, modulo concitatiori.
a, um, Aus Sicilien, Sicilianisch, modulo concitatiori.
Sidon producitur. Gr.
* Vrbs maritima Phoeniciae, olim opulenta, in tribu Asser sita, ubi primum factum fuit vitrum. Haec urbs parum hodie splendoris pristini retinet. Nunc a Turcis SAYD dicitur.
Sed in Adjectivo Sidonius, antepenultima anceps est.
sedi, sidere, priorem porrigit. Porrecte ergo efferenda Composita: Adsido, Consido, Desido, Insido, Obsido, Persido, Posido, Resido, Subsido, Consubsido.
oppidum et promontorium in Phrygia minore, Achillis sepulcro nobile, Turcis hodie IANITZARI vocatum, producitur. Graece, Alexandria.
i, fistula seu tubus, unde aqua salit, Ein Wasserständer, ein Springbrunnen, producte.
* Celsus: Confert etiam aliquid ad somnum silanus juxta cadens.
silex Die Steineiche, corripitur. Vid. supra Genitivi.
inis, Der Kern des Weizenmehls, triticeae farinae deliciae ac pars tenerrima, producte.
ae, theca, sive folliculus leguminis, Die Schote oder Hülse an Bohnen oder Erbsen, corripitur.
piscis, Germ. Ein Stör, producte.
Simoentis, Fluvius ad Trojam, ex Ida monte defluens, corripitur. Graece,
is, genere Feminino, producitur. Graece
sindon Fem. Gen. i. e. linteum subtilissimum, corripitur. Desinentia enim in don, quorum penultima est longa, moram brevem habent in Obliquis. Poet. Giess. p. 41.
es, urbs quondam Galatiae, juxta Pontum et Cappadociam, Mithridatis regia, Diogenis Cynici patria, producitur. Gr.
sipho Ein Rohr, Eine Sprütze, Ein Weinheber, producitur.
Sipylon, urbis et montis nomen in Lydia, correpte.
* Vrbs absorpta terrae motu, teste Plin. 2. c. 91. et Strabone L. 1. p. 40. Mons autem
ex proelio etiam nobilitatus est, quo Romani Antiochum M. superarunt. Ibi etiam Niobe ex luctûs magnitudine in saxum conversa.
siser Neutr. Gen. Germ. Rapiinzel, correpte.
* Sed Plinius quoque tres siseres dixit. Vbi Masculino, an Feminino utatur, non liquet.
i, correpte.
* Aeoli filius, latrociniorum suorum poenas dans apud inferos, saxum ingens in montem altissimum advolvere fingitur, ita, ut magno vix labore advolutum semel, statim relabatur. Hinc prov. SISYPHI SAXVM VOLVERE i. e. INEXHAVSTO ET INVTILI LABORE DEFATIGARI.
ae, Ein Wassereimer, Eine Gelte, modulo concitatiori.
Desitum, Desitus.
smilax planta diversi generis, corripitur.
is, Philosophus Atheniensis, corripitur.
orum, it. Sodomum, i, oppidum Iudaeae, quod igne divino conflagravit, correpte.
a, um, i. e. solaris, Germ. Von der Sonne, producte.
* Ita et Solanum, i, Subst. herba; et Compositum: Subsolanus.
ui, itum, are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adsono, Circumsono, Consono, Dissono, Exsono, Insono, Intersono, Persono, Praesono, Resono.
i, Der Schall, Der Klang, similiter priorem correptam habet. Eodem ergo modulo efferenda: Aerisonus, Altisonus, Armisonus, Bellisonus, Doctisonus, Dulcisonus, Fluctisonus, Fluentisonus, Grandisonus, Hymnisonus, Multisonus, Raucisonus; it. Absonus, Circumsonus, Consonus, Consonans, Dissonus, Insonus, Personus, Resonus.
sonor it. Adject. sonorus, a, um, Hellklingend, v. g. Cithara sonora, producte.
arum, Armeniae populi, quos Plinius Lib. 6. c. 9. vocat Sophenos, producte.
Poet. Giess. p. 16. Graeca Graeco Accentu rectius efferri censent Ael. Donatus, Servius, alii.
es, i. e. moderatio animi, in metro corripitur. Qui autem in prosa producunt, Accentum, qui in Graeco est, rectius sequuntur,
are, i. e. in soporem vel in somnum dare, Einschlafern, producitur: est enim a sopor, soporis.
sorex Eine Spitzmaus, corripitur: pertinet enim ad regulam, quâ desinentia in ex penultimam Genitivi brevem habent.
ae, Masc. Gen. certa argumentandi species in Logicis, producte.
i, Ein Planetenleser, correpte: nam est a lego, ere, quod priorem brevem habet.
is, Poeta Cretensis, cujus carmina admodum lasciva erant, corripitur.
Hinc versus Sotadici i. e. impudici.
Scholasticus i. e. causarum patronus: hoc enim Vocabulum Saec. V. et sequenti tempore eâ notione increbuit: correpte. Graece
* Historiae Ecclesiasticae scriptor.
spadix Gen. Mascul. producte.
* Notat
1. Termitem avulsum a palma, Germ. Einen Palmzweig.
2. Colorem fructus hujus arboris.
3. Instrumentum musicum.
gladiator et servus cujusdam Romani, qui tandem cum 82 sociis suis effugiens e carcere, multa servorum millia congregavit, et multis damnis adfecit Italiam, tandem a M. Crasso, in primo agmine fortissime dimicans, quasi Imperator, occisus est: correpte.
exi, ectum, ere, obsoletum verbum, primam corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adspicit, Circumspicit, Conspicit Conspicor, Despicit, Dispicit, Inspicit, Introspicit, Perspicit, Prospicit, Respicit, Supicit, Transspicit.
aris, res pellucida, quae lumen transmittit, ut vitrum, cornu, cet. correpte: Conjugata enim ejus specula, speculor, speculum, hâc celeri morâ gaudent similiter.
caries seu putredo ossium, Germ. Ein Knochengeschwür, Ein Tadel, corripitur. Gr.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Adspiro, Conspiro, Exspiro, Inspiro, Perspiro, Respiro, Suspiro.
ae, spatium inter pollicem et minimum digitum expassum, Germ. Eine Spanne, correpte.
* Plin. L. 7. c. 2: Pygmaei narrantur ternas spithamas longitudine non excedentes.
um, insulae in mari Aegaeo, ita appellatae, quod per aequor illud quodammodo sparsae disseminataeque videantur, correpte.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Despumo, Exspumo, Inspumo.
ae, familiae Rom. cognomen virile, producitur. Vid. Part. Orthogr. Voc. Caecina.
ae, piscis planus asperrima cute, quem ANGELVM MARINVM Galli dicunt, Germ. Ein Meerengel, corripitur.
Macedoniae oppidum, hodie Libanova dictum, Aristotelis patria, unde etiam Stagirites, Gr. nuncupatur, producte. Graece
stare, est anceps. Correpte efferuntur Composita: Adstitum, Antestitum, Constitum, Circumstitum, Distitum, Exstitum, Institum, Obstitum, Perstitum, Praestitum, Prostitum, Restitum, Substitum, Superstitum. Sed Composita, quae A retinent, v. g. Adstatum, Constatum, Instatum, Exstatum, Praestatum, cet. producuntur. Conf. Titii Comm. de Stator et Cogn. p. 183.
inis, Eine Stütze, producte in Nominativo, correpte in Genitivo.
Stentor corripitur.
* Stentor fuit clamosus ille tubicen (correpte) apud Homerum in exercitu Graecorum,
qui clamores aliorum quinquaginta voce sua superabat. Hinc Invenalis Sat. 13. v. 112.
Et prov. STENTORE CLAMOSIOR, EIN SCHREYHALS.
i, correpte.
are, producitur: est enim Frequentativum a Supino sternutum verbi sternuo, ui, ere, i. e. flatum exsurgentem cum capitis concussione dispellere, Germ. Niesen, brausen.
Poeta Graecorum lyricus excellentissimus ingenioque validus, natione Siculus, corripitur.
Abstiti, Adstiti, Circumadstiti, Superadstiti, Antestiti, Circumsteti, Constiti, Distiti, Exstiti, Institi, Interstiti, Obstiti, Perstiti, Praestiti, Prostiti, Restiti, Substiti, Superstiti.
filius Capanei, qui in exercitu Graecorum fuit ad Trojam, correpte.
are, Verbum obsoletum, Stützen, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Destino, Praedestino, Obstino, Praestino.
are, Stopfen, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Circumstipo, Constipo, Obstipo, Obstipus.
ae, Die Stoppel, Der Halm, corripitur.
ari, Sich angeloben lassen, corripitur. Eodem ergo modulo concitatiori proferenda sunt Composita: Adstipulor, Instipulor, Restipulor.
storax Germ. Harz von den Bäumen, corripitur.
is, Nomen Proprium apud Plutarchum in opere de Civili Institutione, corripitur. Graece,
* Poetis autem ob sequentem mutam cum liquida L, etiam produci potest.
es, urbs Cariae, hodie in ruinis jacens, Macedonum olim colonia, producitur: nam prior in victoria, unde componitur, hâc gaudet morâ longiori.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adstrepo, Circumstrepo, Constrepo, Interstrepo, Obstrepo, Perstrepo, Superinstrepo, quod occurrit apud Silium Italicum 2. 186.
i, corripitur.
* Notat 1. Nucem pineam, Eine Zirbelnuss. 2. Carduum illum, qui dicitur SCOLYMOS. 3. Ventum repentinum, qui inferne sursum versus convolvitur, pestem navigantium.
i, et STRONGYLE, es, insula Archipelagi, una Cycladum, vini ferax, quae et Dia dicitur et Naxos, hodie Nacsia, correpte.
struix i. e. strues, congeries v. g. struices lignorum, producitur: nam desinentia in ix, penultimam Genitivi longam habent. Poet. Giess. p. 46.
+ I. H. Vrsinus Obs. Philol. c. 11. p. 199. a productione abhorret, et mavult hoc vocabulum in Obliquis corripere. Conf. supra Appendicis.
Strymon corripitur. Graec. Poet. Giess. pag. 41.
* Fluvius est, Thraciam ab antiqua Macedonia disterminans. Fuit et civitas Thraciae hoc vocabulo.
stupeo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Adstupet, Constupet, Instupet, Obstupet.
mons et lacus Arcadiae; et
oppidum ad hunc latum situm, producte.
* Hinc etiam Patronymicum Stymphalis, idis, Plur. Stymphalides, recte producitur. Id, quod etiam veterum Poetarum auctoritas jubet. Perperam ergo corripit Poeta incertus de Herculis laboribus:
styrax Ein wohlriechend Gummi, correpte. Vide supra Genitivos in acis.
Plötzlich, Adverbium, corripitur. Sed
Futurum Imperativi, a subeo, subire, producitur.
aris, Ein Schurz, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
suboleo v. g. Hoc mihi facile subolet, Den Braten kann ich bald
riechen, corripitur. Conf. supra Olet ab Oleo.
subrubeo Ich bin röthlich, item subruber, Etwas roth, correpte. Id enim simplicis quantitas jubet.
subsideo corripitur. Sed
subsido producitur. Conf. supra sedet a sedeo; it. Sido, sedi, sidere.
cado Ich sinke, corripitur. Sed
caedo Ich haue ab, producitur. Conf. supra Cado, it. Caedo. it. Concidit.
i, Der Agtstein, corripitur.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Circumsudo, Consudo, Desudo, Exsudo, Insudo, Praesudo, Resudo.
are, unde suffarcinatus, Dicke, Vnten angefüllt, correpte.
* Simplex Farcinare, occurrit ap. Martianum Capellam.
ûs, Das Räuchern, it. Suffimen , inis, Das Rauchwerk, producitur: est enim a Supino suffitum, a suffio, ivi, ire.
are, pro suffire, suffitum, facere, vel incendere, corripitur: est enim a focus, i, quod eamdem in priori quantitatem habet. Sed
are, pro strangulare, fauces comprimere, et intercipere spiritum, producitur: est enim a faux, Plural. fauces.
* Eâdem morâ longiori effertur etiam Compositum Praefoco, are.
+ Prius suffoco, Ich räuchere, occurrit ap. Propertium, qui Lib. 4. Eleg. 9. sub fin. ita canit:
Hanc nimirum lectionem Scaliger, hanc et emendatiores codd. tuentur. Ita et Becmannus et Giessenses statuunt: quicquid vel credat Princier, vel substituat Bernaldus. Vid. Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 2149. not. 79.
ari, Einem sein Iawort, seine Stimme geben, producitur.
ari, i. e. clandestino quodam furto auferre, producte: nam prior in simplici furor talis.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Desugo, Exsugo.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Absumo, Adsumo, Consumo, Praeconsumo, Desumo, Insumo, Praesumo, Prosumo, Resumo, Transumo.
i, l. SVPPARVM, i, Ein Pefgen, ein Kragen der Prediger, correpte.
are, Schwären, sich zum Geschwar ziehen, producte: Casus enim obliqui a pus, puris, Der Eiter, unde componitur, eamdem moram longiorem in priori Syllaba habent.
is, urbs in Lucanorum litore sita, in sinu Tarentino, ad amnes Sybarim et Crathim l. Crathidem, quae hodie non amplius adest, a Crotoniatis, duce Milone, tempestate Pythagorae, deleta, corripitur.
* Cives hujus urbis deliciis ac voluptati operosissime litarunt. Hinc omne robur et animi et corporis amiserunt. SYBARITICVS ergo idem Latinis, quod LVXVRIOSVS ac VOLVPTVOSVS.
Prov. Sybarita per plateas, Germ. Was hat doch der Narre für einen hochmüthigen Gang an sich! Er drehet und baumet sich auf, wie ehedessen ein wollustiger Einwohner der Stadt Sybaris.
Accentus, Alexandria, Epanorthosis, Mania.
atis, Ein neuer Zufall oder ein sich ausernder neuer Vmstand bey der Krankheit, propter Diphthongum producitur; usitatius, propter Accentum Graecorum vulgarem correpte pronuntiatur. Graece,
Syphax i. e. Rex Numidarum, cujus frequens fit a Livio mentio, indifferente mediâ, usitatius autem productâ. Claudianus corripit, Propertius et Iuvenalis producit.
* Scribitur ab non nullis et Siphax per I: quam recte id fiat, nescio. Livii codices semper tenent Y.
Oestrum, Die Horniss, porrigitur.
i, tabularium publicum, Das Archiv, producitur.
taceo corripit priorem. Corripiuntur ergo Composita: Conticet, Obticet, Reticet.
Taenara, corripitur.
* Promontorium Laconiae, justa Spartam urbem, cujus in summitate magnus hiatus est vel specus, magnum subinde strepitum agente vento edens. Vnde fabulantur, illic esse inferorum aditum, foresque orci.
i, illisio unguis in frontem, Ein Klippchen an die Stirn mit dem Finger, corripitur.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
Sueton Tib. c. 68: Articulis ita firmis, ut caput pueri, vel etiam adolescentis, talitro vulneraret.
Tamarix i. e. myrica, Tamarischken, in Genitivo producitur, et in Nominativo corripitur.
* Dicunt etiam Tamarice, es.
Fluvius Lucaniae, corripitur.
* In Obliquis etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
Eben so viel, v. g. Tantidem hoc emi, Ich habe eben so viel dafür gegeben, producte.
tapes Ein Teppich, porrecte.
* Dicunt et Tapetum , i, et Tapete , is, Neutrum.
onis, urbs Hispaniae, speciatim Cataloniae, olim quidem celeberrima, quae tamen hodie dignitatem pristinam magis magisque amittit, corripitur in Nominativo, producitur in Genitivo.
ae, peninsula Europae, quae hodie Tartaria Minor dicitur, correpte.
* Dicitur etiam Chersonesus Taurica.
Taygeta, Laconiae mons, Libero patri sacer, ad montium Arcadicorum radices usque procurrens, corripitur.
i, producte.
* Oppidum Italine duplex: 1. SIDICINVM, (penult. prod.) a populis SIDICINIS, qui quondam id tennerunt, nunc TIANO. 2. APVLVM in Apulia, cujus hodie rudera tantummodo visuntur.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Circumtego, Contego, Detego, Intego, Suprintego, Obtego, Pertego, Praetego, Protego, Retego, Subtego.
Tegimen Die Decke, die Hülle, corripitur.
* Illud per V Livii; hoc per I Ovidii est. Ciceroni et aliis contrahitur, diciturque Tegmen , inis.
onis, in Nominativo correpte, in Genitivo producte.
* Rex Salaminis insulae, Aeaci (med. correptâ) filius, frater Pelei, Ajacis pater.
portorium, vectigal, Das Zollgeld, corripitur. Graece
locus, in quo vectigal colligitur, Die Zollbude, producitur. Graece Ricciolus.
+ Sagacioribus autem Grammaticis videtur haec differentia nugatoria et arbitraria; qui quidem more Latinorum, Vocali unâ per Syncopen e Diphthongo demtâ, tantummodo corripiunt; idque ex Analogia aliorum ejusmodi vocabulorum v. g. paedagogium, xenodochium. Confer, quae supra dicta sunt ad Voc. Alexandria.
Der Wein, producitur. Conf. Ol. Borrichii Parnassus in Nuce ad v. 2201. not. 12.
temo Die Deichsel, producte.
i, insula maris Aegaei, inter Mitylenen et Hellespontum, contra Trojam, prope Sigeum, correpte.
teneo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Abstinet, Attinet, Continet, Detinet, Distinet, Obtinet, Pertinet, Retinet, Sustinet.
tener a, um, v. g. teneri animi, corripitur. Sed
teneor, producitur.
tepefacio quamvis in metro corripiatur; in prosâ tamen acui jubent viri litteratissimi. Confer, quae disseruimus supra ad Voc. Calefacis.
tepeo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Intepet, Praetepet.
are, Bohren, corripitur. Hinc corripiuntur etiam Composita: Exterebro, Perterebro.
* In metro etiam produci possunt, ob sequentem mutam cum liquida R.
inis, Ein Holzwurm, in Nominativo producitur, in Genitivo corripitur.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Attero, Contero, Detero, Distero, Extero, Intero, Obtero, Pertero, Protero, Subtero.
es, una ex Musis, corripitur.
i, Die Halswehe, der steife Hals, v. g. Laborare tetano, Einen steifen Hals haben, correpte.
corpus quattuor constans angulis aequilateris, corripitur: Graece,
* Poetice produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
Par ratio in octaedrum, dodecaedrum, icosaedrum. Perperam haec vulgo cum morâ longiori efferuntur.
quadrangulare s. quadratum, Ein Viereck, ein Quadrat, producitur proter Diphthongum; correpte tamen etiam pronuntiari potest beneficio Accentûs, qui est in Graeco Epanorthosis. Immo Ausonius etiam in ipso metro corripit. Ol. Borrich. Parn. in Nuce ad v. 2219.
tetrameter, corripitur.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
* Tetrameter est versus quattuor constans metris s. octo pedibus, unde et Latine octonarius dicitur.
Par ratio pronuntiandi in Dimetrum, Trimetrum, Hypermetrum, cet.
* Versus dimetri, trimetri, tetrametridicuntur more Graecorum, qui in dimentiendo duos pedes conjungunt: ita, ut versus dimetri quattuor, trimetri sex, tetrametri octo pedibus constent.
idis, Weggras, correpte.
Teuto Plur. Teutones: correpte. Poet. Giess. p. 39.
* TEVTONI, ORVM, vel TEVTONES, vel TEVTONICI, Germani dicti sunt a TEVTONE Rege, qui post TVISCONEM Germaniae praefuit, a quo TVISCONES appellati fuere. Sed TEVTONVM Nomen amiquitus in universum Germanorum non fuit; sed eorum tantum, qui Cimbris vicini ad occanum incoluerunt, cumque iis Galliam, Hispaniam Italiamque tentarunt ingressi; quo de Florus L. 3. c. 3.
una ex Musis, producte. Gr. Alexandria.
ae, vel Thamyris, is, Nomen Aruspicis ap. Tacitum, et Musici excellentis pa. Poetas, corripitur.
qui a Deo genitus est: Sed
quae Deum peperit. Ita S. Maria Deipara est
* Similiter primogenitum; sed primiparam, quae primum peperit.
ae, i. e. antidotum, l. antidotus Gen. Fem. Das Gegengift, corripitur.
Macedoniae metropolis, hodie SALONICHI dicta, producitur: nam prior in
Thessaliae incola, corripitur.
is, mulier rustica ap. Virg. correpte.
exsul Atheniensis, qui dominationem 30 tyrannorum Athenis sustulit, producte.
unus e numero discipulorum Isocratis, princeps inter eos, qui numeros oratorios invenerunt, corripitur.
nomen urbis in Asia minore, Apoc. I. V. II. quantitate Graeca producitur; ex Accentu vulgari autem modulo breviori pronuntiari possit. Gr.
atis, odor gratus ex rebus incensis, Rauchwerk, in Nom. producitur; in Gen. corripitur. Poet. Giess. p. 52.
Qui ex decreto Grammaticorum pronunciando corripiunt, sequuntur Accentum Graecorum vulgarem. Dicunt quippe
qui tibia canit, Ein Pfeifer, ein Schalmeyen-Bläser; et, quae
tectum inferius sustinet, columella, Ein Pfeiler: utrâque notione producitur. Sed
qui tubâ canit, Ein Trompeter, corripitur.
ae, Eine Pfeiferin, corripitur.
quod ap. Italos hodie TIVOLI dicitur, oppidum haud procul ab Roma, correpte.
fluvius Pado se miscens, ex summo Alpium jugo ortus, hodie Tesino dictus, anceps: Claudianus corripit; Silius producit. Sed
Nomen viri Proprium, semper correpte.
* A fluvio TICINO urbs Ducatus Mediolanensis TICINVM quae nunc etiam PAPIA dicitur, sortita suum nomen est.
is, Rex olim majoris Armeniae, producte.
i, clara civitas Helvetiae, Zürch, correpte.
fons et flavius Istriae in Italia, producte.
timeo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Praetimet, Subtimet.
es, una ex Furiis, correpte.
filius Laomedontis, Regis Trojae, ab Aurora adamatus, et maritus dein electus, quae ab ipso genuit Memnonem filium, producte.
are, Wanken, stolpern, correpte.
Schritt vor Schritt, v. g. Equus tolutim incedit, Das Pferd geht den Trab, producte.
* Est Adverbium occurrens apud Plautum, Varronem ac Plinium avunculum.
is, Regina Scythias, quae Cyrum vicit et interemit, corripitur.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Attono, Circumtono, Detono, Intono, Superintono, Pertono, Protono, Retono.
Die Kelter, die Weinpresse, tutius corripitur: ita enim poscit plurimorum eruditorum consensus, et Analogia; ut enim a specio speculum et specular, ita et a torqueo torculum et torcular.
+ Quidam cum Prisciano et Beda producendum putant: et ita Fortunatus de partu Virginis carmine, v. 169:
ubi tamen alii ex MS. ita corrigunt, et pro illo legendum docent:
Vide Taubmannum in Dissert. de L. L. et Becmannum in Manuductione ad L. L. it. Poet. Giess. p. 62. Ol. Borrichii Parnassum in Nuce, et Vossii Art. Grammat. p. 246.
a, um, Schwammicht, fleischicht. v. g. cervix torosa, producte.
e, Dem Balken gemäss, v. g. Clavus trabalis, Ein grosser Nagel, Ein Sparrnagel, producte.
cognomen partis Ciliciae montosae, quae Aspera Latine dicitur, Isauriae et Pamphyliae contermina, correpte, ex usu vulgari, unâ Vocali ex Diphthongo
Trachia Die Luftröhre, oder Gurgel, producte. Gr.
tradux v. g. Vites traduces, it. An anima sit ex traduce, S. Augustinus ep. 158 et cum eo S. Lutherus noster definire noluit, correpte. Sed
traduco producte.
atis, Pl. Tragemata, Die Nachgerichte, das Confect, producte. Gr.
ae, Ein Wurfspieses, correpte.
trapes Eine Oehlmühle, producte.
* Dicunt et Trapeta , ae, it. Trapetum et Trapetus , i.
Trapezites ae, Ein Wechsler, producitur.
Trasimenus, lacus in agro Perusino, juxta quem Hannibal Flaminium Cos. cum 23 millibus Romanorum interfecit, producte.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Attremo, Contremo, Intremo.
are, corripitur.
Treveri Galliae Belgicae populi, in confinibus Germaniae, quorum urbem Augustam Trevirorum l. Treverim vocant, Germ. Die Stadt Trier, correpte.
ae, et TRIBVLVM i, vehiculi genus, quo terebantur grana, Germ. Ein Dreschwagen, pro quo hodie rustici flagello utuntur, correpte.
spinae genus a semine triangulari, ut videtur, dictum, Die Wegdistel, correpte. Sed
qui ex eâdem tribu est, producte. Ita et Compositum Contribulis.
alis, Der Richterstuhl, porrecte.
per singulas tribûs, Germ. Zunftweise, so dass man sich nach den Zünften reguliret, v. g. Tributim et centuriatim describere ordines, producte.
arum, Verworrene Haare, verworrene Händel, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Extrico, Intrico.
ae, Eine Sommerlaube, correpte. Sed
i, vas tria habens labra, e quibus aqua effluit, Germ. Ein Fass mit dreyen Ausflüssen, producte. Gr. labrum, et tres, tria.
idis, trium annorum spatium, producitur in Nominativo, corripitur in Genitivo.
triangulus, Germ. Dreyeckigt, producitur quantitate; corripitur Accentu Graeco: Graece enim est Poet. Giess. p. 89. Ol. Borrich. Parnas. in Nuce ad v. 3211. Confer etiam, quae supra disseruimus ad Voc. Epanorthosis.
* Par ratio in Tetragonus, Polygonus, cet.
Vsitatius tamen in his et similibus, Graecorum sequimur Accentum.
trilix v. g. Tibialia trilicia, Dreydrätige Strümpfe, morâ longâ.
* Par ratio in bilicis a bilix.
idis, i. e. Sicilia, correpte.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
tribus Casibus tantummodo declinabile, anceps: producendum, ob Diphthongum, quae in Graeco est; corripitur tamen usitate, ex Accentu Pelasgo. Gr. Epanorthosis et Monoptoton.
a, um, v. g. Sicilia triquetra, a tribus promontoriis; it. Substantive TRIQVETRVM i. e. triangulam formam habens producitur: nam est a quattuor.
+ Qui e recentioribus Poetis corripiunt, vulgari nituntur hypothesi, quam in Parte Orthographica ad Voc. Quattuor, explosimus, scribuntque contra totius antiquitatis suffragium quatuor per unum T, ejusque primam correptam volunt; quum tamen certum et indubitatum correptionis exemplum apud veteres reperiatur omnino nullum.
Der Vater im sechsten Glied, der Vater des Grosalter - Vaters, corripitur: nam prior in simplici avus talis.
are, Dreschen, producitur: est enim a tritura, Das Dreschen, quod mediam similiter habet longam. Voss. Art. Grammat. p. 216.
avicula, corripitur.
Troezen it. TROEZENE, es, producte.
* Oppidum Peloponnesi, in quo educatus fuit Theseus. Ejus nullae hodie supersunt reliquiae.
ae, correpte.
* TROGLODYTES est avicula. Sunt insuper TROGLODYTAE, populi Aethiopiae contermini, juxta sinum Arabicum. Memorantur praeterea et aliis locis Troglodytae, hoc est, cavernarum habitatores, ut in Mauritania et ipsa Scythia.
homuncio affectatae ac muliebris elegantiae, Ein Phantaste, ein Stutzer, Gall. un petit maitre, correpte.
are, producte.
* Sic et Compositum Contrucido.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Abstrudo, Contrudo, Detrudo, Extrudo, Intrudo, Obtrudo, Protrudo, Retrudo.
ae, i. e. aequilibrium, foramen scilicet illud in bilance, intra quod lingua est, secundum quam ponderis fit examinatio, Germ. Der Kloben; it. Metaphorice Examen et judicium, Germ. Die Prüfung, correpte.
* Sic et Verbum Trutino, are, wägen, erwägen.
inis, correpte. Vide paullo ante Tibicen.
Ein Röhrlein, correpte.
ari, Depon. i. e. raptim devorare, Auf einmal verschlingen, correpte.
* Verbum Plautinum est. Dicunt: Tuburcinari aliquam rem et de aliqua re.
Attulit, Antetulit, Abstulit, Circumtulit, Contulit, Detulit, Distulit, Extulit, Intulit, Obtulit, Pertulit, Praetulit, Protulit, Retulit, Sustulit, Transtulit.
tumeo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Detumet, Extumet, Intumet. Quamvis quod non dissimulare queo, terminatione inchoativâ multo haec usitatiora sunt: Detumesco, Extumesco, Intumesco.
tundo, Grammatici corripi jubent, ad Analogiam aliorum Praeteritorum, geminantium initialem syllabam, quae primam itemque alteram syllabam habent brevem, nisi Positio obstet. Vid. Phil. Melanchthonis Grammat. Latin. pag. 415.
+ Ennius tamen producte usurpavit, quod testantur Auctores Poeticae Giessenae p. 35.
* Hinc eodem modulo Composita: Contudi, Extudi, Obtudi, Pertudi, Retudi.
typhon Ein Windwirbel, producte.
Ein Schriftsetzer, ex praescripto veterum Grammaticorum producte effertur; quantitate autem metrica corripitur. Nostris demum temporibus Praschius secus sentit, et solam quantitatem metricam urget. Conf. supra Nomotheta.
Ein Vorbild, Modell, Entwurf, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Archetypus, Ein Original; Protypum, Der Vorriss; Ectypum, Der Abriss; Ectypus, a, um, Nachgeformt; Prototypus, Das Original; Zelotypus, Ein Eifersuchtiger, Antitypus, Das Gegenbild.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Circumvado, Evado, Invado, Pervado, Supervado.
Die Scheide, v. g. Gladius vaginâ vacuus, Ein blosser Degen, producte.
vox infantium, Germ. Das Gewimmer, producte: est enim a Supino vagitum, Verbi vagio, ivi, itum, ire, Germ. Wimmern.
ari, et Adj. VAGVS, a, um, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Evagor, Pervagor, Supervagor; it. Circumvagus, Pervagus, Fluctivagus, Montivagus, Multivagus, Nubivagus, Omnivagus, Paludivagus, Solivagus, Vulgivagus, Nemorivagus.
stuvius Belgii, Die Wahl, corripitur.
* Rhenus apud Batavos sese in quattuor veluti brachia scindit. Vnum Nomen Rheni retinet, et in rivum quemdam ad mare desinit: alterum versus septemtrionem fluit, appellaturque Isala, Germ. Die Ysel: tertium sinistrorsum tendit, inquae Mosam se exonerat, estque ipsa haec Vahalis nostra: quartum eumdem tenet cursum, similiterque Mosae miscetur, vocaturque Leccus, Germ. Der Leck.
valeo priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Aequivalet, Pervalet, Praevalet.
Germaniae superioris populi, Rheni accolae, hodie Wormatienses dicti, correpte.
* Hinc Wormatia, dicitur etiam Augusta Vangionum. Poet. Giess. p. 39.
are, Dampfen, producte: est enim a vapor, oris.
* Sic et Compositum Evaporo, are.
are, Schlage kriegen, Intransitivum, corripitur.
varix i. e. immodicus venae tumor, Eine aufgelaufene Ader, corripitur.
are, et Varicor , ari, Deponentaliter, i. e. pedes diducere, vel distoruere, correpte.
* Sic et Composita: Divarico, are, Aussperren, von einander thun; Praevaricor, ari, Ausgleiten, seinem Nachbar etwas abpflügen, mishandeln, in Gerichtshandeln chicaniren.
Weissagerisch, v. g. Libri vaticini, correpte.
* Sic et Verbum vaticinor, ari.
ubi anceps sit.
Hispaniae olim populi, Celtiberis proximi, producte. Excipitur enim ab regula, quae in omnibus Gentilibus in O desinentibus obliquorum Casuum penultimam corripi jubet. Poet. Giess. p. 39.
i, locus Romae juxta Aventinum montem, ubi tabernae oleariorum erant, Der Oehlmarkt mit Oehlbuden, producitur.
inis, Eine Decke, producitur: est enim a Supino velatum.
are, Rupfen, corripitur: Frequentativa enim in ico, penultimam brevem habent. Poet. Giess. p. 82. Confer. supra Albico.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Advelo, Develo, Exvelo, Praevelo, Revelo.
orum, Galliae Lugdunensis, et Italiae ad sinum Adriaticum populi, correpte.
venio tertia Praesentis, corripitur, quia prima hujus verbi Syllaba hac quantitate gaudet; sed quando tertia Perfecti est, producitur vi canonis Prosodici, quo omne Praeteritum Disyllabum priorem habet longam. Hinc in Compositis: Advenit et Advenit, Antevenit et Antevenit, Circumvenit et Circumvenit, Convenit et Convenit, Devenit et Devenit, Evenit et Evenit, Invenit et Invenit, Intervenit et Intervenit, Obvenit et Obvenit, Pervenit et Pervenit, Praevenit et Praevenit, Provenit et Provenit, Revenit et Revenit, Subvenit et Subvenit, Supervenit et Supervenit; prout vel Praesens est, vel Perfectum.
Praeteritum, corripitur. Sed
Praesens producitur. Hinc eadem similiter differentia in Compositis: Advenimus et Advenimus, Antevenimus et Antevenimus, Circumvenimus et Circumvenimus, Convenimus et Convenimus, Devenimus et Devenimus, Evenimus et Evenimus, Invenimus et Invenimus, Intervenimus et Intervenimus, Obvenimus et Obvenimus, Pervenimus et
Pervenimus, Praevenimus et Praevenimus, Provenimus et Provenimus, Revenimus et Revenimus, Subvenimus et Subvenimus, Supervenimus et Supervenimus; prout vel Praeteritum vel Praesens est.
a, um, a Venusio, oppido Appuliae, patria Horatii, qui inde Venusinus Poeta dicitur, producte. Gentilia enim in Inus desinentia, hâc morâ longiori efferuntur. Conf. supra Adjectiva in Inus exeuntia.
herba, alias helleborus, l. um, dicta, Germ. Niesewurz, producitur. Nomina enim in atrum desinentia hâc quantitate omnino gaudent. Poet. Giess. p. 57.
Meditativa vel Desiderativa in urio, antepenultimam corripiunt omnia, ut: Esuris, Lecturis, Cacaturis, Micturis, Scalpturis, Coenaturis, Parturis, Dormituris, Syllaturis i. e. Syllam imitari cupis. Sed Liguris, Scaturis, Abliguris, Cucuris i. e. galli gallinacei vocem edis, non sunt Meditativa, ideoque penultimam suam producunt. Ol. Borrich. Parnass. in Nuce ad v. 1162. n. 16. Confer. surpa Scalpturis.
equus rhedam trahens, Ein Postpferd, producitur.
Nomen proprium sexus sequioris, itemque herbae, quae Germanice dicitur EHRENPREIS, corripitur: excipitur enim ab regula, qua desinentia in ica producuntur. Poet. Giess. p. 51.
canis, qui in venatione se cito vertit et feras agitat, Ein Iagdhund, Ein Windhund, correpte: est enim ex verto et ago; quod posterius syllabam suam priorem corripit.
ae, os vertes in cervice, collo, dorso, cujus ope corpus varie vertitur, Ein Gelenk, correpte. Nam quae in ebra desinunt, corripiunt penultimam. Poet. Giess. p. 54.
* In metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
inis, Der Schwindel, producitur.
vervex Der Hammel, Der Schops, producitur.
telum breve et acutum, Ein Wurfspiesslein, producitur.
Vesuvius, mons ille ignivomus, producte.
folliculus et receptaculum illud, in quod urina colligitur, producitur.
i, corripitur.
* Mons Liguriae juxta Alpes, unde Padus oritur; qui mons et Vesevus dicitur: nec confundendus tamen cum Vesevo Neapolitano, qui alias Vesuvius dicitur.
Est et viri Nomen apud Silium 10. v. 145.
alias Odera dictus, fluvius Germaniae inter praecipuos numerandus, German. Die Oder, corripitur in utroque.
vibex Eine Strieme, Eine Schmarre, producitur.
video priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Evidens, Invidet, Subinvidet, Pervidet, Providet, Revidet. Sed
Invidit, Subinvidit, Pervidit, Providit, Revidit.
receptaculum, in quo aliquid servatur, Ein Kästgen, Felleisen, Wadsack, vocabulum Plautinum, corripitur.
a, um, i. e. languidus, flaccidus, Welk, schrumpflich, tutius producitur.
+ Quamquam enim Terentius in Eun. Act. 4. Sc. 4. v. 21:
et Horatius Epod. 12. v. 7. 8:
corripuisse videantur; summi tamen nominis Critici non sine magnâ veritatis specie objiciunt, I utrobique absorpto, vietis pronuntiandum esse, ut Spondeum sistat: quemadmodum apud eumdem Horatium pituita Trisyllabum sit, quod prima in eo vocabulo sit longa; quo de supra suo loco. Certum autem et indubitatum productionis exemplum habemus in Lucretio Lib. e. v. 386. de Araneo:
et in Prudentio L. 2. contra Symmachum v. 294. 295:
Conf. Ol. Borrichium Parnass. in Nuce ad v. 2425. it. Cruquium et Chabetium.
oris, Ein Winzer, corripitur. Conf. supra Finitor.
ae, Die Viole, Das Veilgen, corripitur.
Virgilius, in prosa pronuntietur cum Acuto in penultima, ut ita tueatur Accentum reliquorum Casuum suorum, licet in metro corripiatur. Ita volunt non ultimae caveae Grammatici. Poet. Giess. p. 38. Vossii Art. Gramm. p. 180.
+ Sunt autem, qui hunc Acutum non possunt concoquere. Confer, quae supra adnotavimus ad voc. Calefacis; it. Mercuri. it. Ovidi.
vir corripit priorem. Ergo cum correptione pronuntianda sunt Composita: Bivira, Die zween Männer gehabt; Decemviri, Centumviri, Duumviri, Quattuorviri, Quinqueviri, Quindecimviri, Septemviri, Triumviri, Vigintiviri, Vndecimviri, Vnivira, Multivira, Eviro, are.
Mann für Mann, v. g. Frumentum viritim dividere, producte.
inis, Ein Flecken an der Haut oder im Gesicht, producitur.
are, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Devito, Evito, Invito, Subinvito.
a, um, v. g. Caro vitulina, producitur: refertur enim inter Adjectiva, quae ab re animata descendunt. Conf. supra Adjectiva in Inus.
inis, Der Sumpf, producte.
ullus producitur.
* In metro etiam potest corripi.
arum, vicus olim desertus et inops in Campania, vel, ut alii volunt, in Latio, correpte.
* In metro etiam produci potest ob sequentem mutam cum liquida R.
ae, Die Eule; it. Vlulo , are, correpte.
Ad umbilicum aliquid perducere, Etwas zu Ende bringen, producte.
onis, arbor, in Nominativo correpte: est enim ab unus et edo; eo quod, unâ ejus baccâ comestâ, altera vel tertia propter austerum saporem haud expetatur.
i, Subst. Ein Wiederhake, Eine Schnalle, corripitur. Ex Apulejo est.
unus producitur.
* In metro etiam corripi potest.
Aduno, Coaduno.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Avoco, Advoco, Convoco, Devoco, Evoco, Invoco, Introvoco, Provoco, Revoco, Sevoco; it. Aequivocus, Vnivocus.
mons, Alsatiam discernens ab Lotharingia, Gallice Montagne de Vauye, Germanice Das Vaugesische Gebürge, corripitur. Poet. Giess. p. 71.
are, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Avolo, Advolo, Antevolo, Circumvolo, Convolo, Devolo, Evolo, Involo, Intervolo, Pervolo, Praevolo, Praetervolo, Provolo, Revolo, Subvolo, Supervolo, Superevolo, Transvolo.
Volucris e, corripitur.
* Volucris, e, cum reliquis Obliquis, in metro etiam produci potest, ob sequentem mutam cum liquida R.
Eine Mistpfütze, Eine Saulache, producitur.
ae Eine Geschwär, corripitur.
* Augustus Imp. Agrippae nepotis, et Iuliae filiae ac neptis, infamem vitam morte ipsâ gravius tulit, nec aliter illos appellare consuevit, quam tres vomicas ac tria carcinomata sua, ap. Sueton. in Aug. c. 65.
ere, priorem corripit. Corripiuntur ergo Composita: Convomo, Devomo, Evomo, Intervomo, Provomo, Revomo, Supervomo; it. Ignivomus.
are priorem corripit. corripiuntur ergo Composita: Devoro; it. Carnivorus.
ae, Der Wiedehopf, corripitur.
um, i. e. canales, per quos in vesicam corrivatur urina, producte. Gr.
ere, priorem producit. Producuntur ergo Composita: Aduro, Amburo, Comburo, Deuro, Exuro, Inuro, Peruro, Suburo.
ae, Die Nessel, producte.
* Prov. Vrit mature, quod vult urtica manere. Germ. Was ein guter Hake werden will, der krümmet sich bey Zeiten.
ae, corripitur.
* Vrbs in litore Carthaginiensi, Carthagine excisâ totius Africae caput, in quâ Cato Minor, ne in potestatem Caesaris veniret, sibi mortem conscivit, ex quo et Vticensis appellatus est. Nullum hujus urbis amplius exstat vestigium certum et indubitatum. Nam hodie non nullis putatur esse Porto Farina; at aliis Biserta.
Auctores Poeticae Giessenae p. 38. in prosâ cum Acuto in mediâ enuntiari volunt, quamvis in metro corripiatur, ut ita tueatur Accentum Masculini et Neutrius.
* Ablativus Feminini Generis Vtraque, sine controversiâ producitur ex canone Prosodico.
+ Priori autem sententiae, quam Giessenses ex praecepto magnorum Grammaticorum inculcant, non nulli refragantur, et inter eos nominatim Proschius de Barbarismis p. 32. confer, quae supra adducta sunt ad Vocc. Calefacis, Epanorthosis, Mercuri, et Vtinam.
is, Philosophus, Platonis auditor, corripitur.
Ein Hospital, correpte pronuntiatur, licet in Graeco sit Diphthongus: eum v. g. xenodocheum, nimirum tunc producitur. Confer, quae
Alexandria.
Zeno producitur.
* Complures viri insignes id nominis gesserunt; quos inter praecipue numerandi videntur hi bini: 1. Princeps ille Stoicorum, qui Dialecticae et Oratoriae discrimen manu ostendit, teste Cic. Orat. c. 32. 2. Epicureus Philosophus, quem cum Attico se se frequenter audivisse testatur Cicero L. 1. de Fin. c. 5.
iste Homeri obtrectator, HOMEROMASTIX inde appellatus, correpte.
orum, i. e. quae mediam naturam habent inter sensibilia et vegetabilia; ut ostrea: modulo breviori.
* Plures Zopyri fuere. Praecipuus eorum est Physiognomus ille; qui quum turpia quaedam et a virtute aliena de Socrate in ejus praesentiâ publice docente dixisset, idque ex ejus vultu et lineamentis satis se perspicere adfirmasset, ideoque ab auditoribus ex indignatione non exiguus ederetur strepitus: Non errat, respondit Socrates; hujusmodi enim natura essem, nisi naturam Philosophiâ superassem. Proximus ei Persa ille fuit nobilis, cujus beneficio Darius Babylonem cepit. Quum enim eam urbem diu frustra Darius oppugnaret, Zopyrus ipse sibi aures, nasum et labia amputavit, atque hâc turpi formâ ad Babylonios, ut transfuga, se recepit. A quibus receptus, et belli dux constitutus, urbem Dariotradidit. Vid. Instin. I. 10. 5.