Historia Insignium Illustrium Seu Operis Heraldici Pars Generalis. Machine-readable text Spener, Philipp Jakob Spener, Philipp Jakob XML version, markup prototype, December 1999 Ruediger Niehl markup Camena http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/spener/ spener1 spener1.html as001.html spener1.xml spener1/jpg html Frankfurt [Main]: Johann Adam Jung, 1717.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 2 May 2006 Reinhard Gruhl markup text typed - structural tagging completed - no semantic tagging - no spell check CAP. V. De Figuris Scuto Inscriptis. §. 1. Figurae Campus s. solum. 2. Pictorum figmentum limbi. 3. Synonyma campi. 4. An omni areae sua figura. 5. Scuta pura, unius tincturae. 6. Aliquae leges non receptae. 7. Modus exprimendi aream et figuram. 8. Ordo areolarum recensendarum ex Diplomate Brotbeckiani scuti. 9. Figurarum numerus, an ternarium superare debeat. 10. Iterum de numero. Scuta sine numero consita. Sernes; 11. Accessiones potius soli quam figurae. 12. Situs figurarum. 13. Dispositio in linea recta. 14. Unius generis figurarum situs. 15. Trium figurarum dispositio. 16. In literam Pythagoricam. En pairle. 17. Exempla inter Silesios frequentia. 18. In medio se tangentium 19. Dispositio plurium figurarum. 20. Figurae in orbem dispositae. En orle. 21. Diversarum figurarum dispositio. 22. In crucem vel decuffim. 23. Toti impositae figurae scuto. 24. Colores admodum sectionis alternantes. 25. Mysteria et Hieroglyphica figurarum. 26. Iudicium de illis. 27. An ex figuris de praerogativa familiarum iudicium. 28. Partitio figurarum.

SECTIO I. DE FIGURIS HONORABILIBUS. §. 1. Propriae arti heraldicae figurae. 2. Unde nomen honor abilium. 3. Stalionariae. 4. An simpliciter antiquiores. 5. Eodem sectiones scuti. 6. Quod com~uniter tertiam scuti partem occupent. 7. Accidentia figurarum, dentatae, striatae, pinnatae. 8. Numerus. 9. Classes.

MEMBR. I. Figurarum honorabilium Classis prima. 1. Numerus earum. 2. Analogia ad corpus equitis. 3. Caput Scutarium. 4. Exempla Germanis rariora. 5. Frequentiora aliarum gentium. 6. Caput scuto aliis figuris ornato impositum. 7. illi inscriptae figurae. 8. Caput dentatum. 9. In nubium formam ductum: tessellatum: aliis figuris impletum. 10. Aliae capitis differentiae. 11. Caput alteri subiectum. 12. Fascia. 13. Dignitas. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. exempla iuxta variationem tincturae. 31. Fasciis pluribus sectum scutum. 32. Fasciae duae in scuto. 33. Tres. 34. Quatuor, quinque, sex. 35. Fasciae variis modis alteratae. 36. Striatae cochleatae. 37. Pinnatae. 38. Undulatae. 39. Ex Ramo detruncato. 40. Sectae. 41. Tessellatae. 42. Palis vel baltheis distinctae. 43. Nubibus distinctae. 44. Baltheus. 45. Significatio et varii usus. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. Exempla iuxta variationem tincturae. 54. Balthei bini. 55. Terni: quaterni. 56. Striati denticulati, tortuosi, pinnati: ex truncis. 57. Und iti: decurtati. 58. Divisi ut secti. 59. Tessellati et cuneati. 60. Palus. Hieroglyphicum. 61. 62. 63. 64. 65. Exempla Variarum tincturarum. 66. Palaris sectio, Pali bini. 67. Terni. 68. Quaterni. 69. Superficie alterati, acuminati dimidii: decurtati. 70. Tessellati, canteriis onerati. 71. Barra s. Baltheus sinister. Confunditur saepe cum dextro: inprimis in Sibmacheri armoniali. 71. An et quomodo nota natalium illegitimorum. 73. Exempla variarum tinctur arum. 74. Baelthei sinistri plures. 75. Undulati, pinnati, bipertitie tessellati: virgati. 76. Cantherius. 77. Significatio. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. Exempla vartarum tincturarum. 92. Cantherii bini. 93. Terni. 94. Quaterni. 95. Undulati, pinnati, sinuati. 96. Tessellati, bipertiti, compositi. 97. Abscissii, hiantes. 98. Inversi. Cubantes. Situs diversus. 99. Crux. 100. Origo et hieroglyphica. 101. Diversae cruces nationum in vetustis expeditionibus. 102. 103. 104. 105. 106. 107. 108. 109. 110. 111. 112. Exempla variarum tincturarum. 113. Crux denticulata. 114. Striata. 115. Pinnata, truncata, undulata. 116. Pedata. 117. Deiuncta. Liliata s. florida. 118. Trisoliat a s. S. Lazart. 119. Anchorata. 120. Molendinaris in circulos reflexa. In serpentum c. ipita desinens. 121. Patibulata. Hierosolymitana. Brachiata. 122. Spiculata, furcata. 123. Columnaris. 124. Hamata. Aliae differentiae. 125. Varie divisa. 126. Tessellata: rhombis impleta: Clathrata. 127. Exinanita. Repleta. Resarcita. Simbriata. 128. Crux Antonii. Patriarchalis. Malitensis. Tholosana. Nislee. 129. Ex figurarum dispositione. 130. Plures cruciculae. 131. Decussis, crux Andreana s. Burgundica: Sautoir. 132. 133. 134. 135. 136. Exempla variarum tincturarum. 137. Striati, dentati seiuncti. 138. Figura dimidiata. 139. Limbus s. bordurae. 140. Dentatus, Striatus. Segmentatus. tessellatus, nubium figura. 141. Duplex. 142. Orula s. peribolus. 143. Limbus internus s. trescheur. 144. Palus capiti agglutinatus, vel baltheus. 145. Triens inferior s. Champagne. 146. Litera pythagorica s. pairle. 147. Quadrans honorarius. 148. Conus s. giron. 149. Scuta conata s. pinnulata. 150. Scutum stampense. 151. Scutulum s parmula. 152. Ternae parmulae.

MEMBR. II. FIGURARUM HONORARIARUM SECUNDI ORDINIS. 1. Numerus. 2. Diminutio figurarum primi ordinis. Capitis et Fasciae. Burelle. 3. Fasciolae aliis inductae. Situ altiori. Multiplicatae. 4. Lineae gemellae. 5. Tergemina seu Tierces. Hamaide. 6. Baltheus angustior. Cotice. 7. Aliis baltheis adiectus multiplicatus. Gemellae diagoniae. 8. Palus angustior seu virgula. 9. Balthens sinister angustior. 10. Reliquarum figur arum diminutio. 11. Tessellae. Origo figurae. Scaccarium seu Eschiquier Normanniae. Vestes. Alveolus latrunculorum. 12. Collocatio. 13. 14. Exempla. 15. Ex pellibus. 16. Tessellae novenae. Sparsae. 17. Rhombi. Lozenges. 18. 19. Exempla scuterum rhombulaterum. 20. Tessellae linguatae. Deiunctae. 21. In balthei vel fasciae modum disposita. 22. Rhombus plinthotretos s. macula. 23. Exempla in scutis. 24. Rhombus cyclotretus. Rustre. 25. Cunei seu fusi signisicatio. 26. Scuta his repleta seu virgatae. 27. Cunei deiuncti, vel in baltheum, fasciam, dispositi. 28. Clathri. 29. Exempla. 30. Cuspides vel triangula. Chappe. Mantele. 31. Ex latere vel angulo. 32. Plura in uno scuto. 33. Runcinae ascendentes et descendemes. Emmanche. 34. Annuli sen circuli. Hieroglyphica. 35. 36. Exempla. 37. Annuli innexi. 38. Orbes. Numi Bizantini. Pila. 39. Hieroglyphica. 40. Exempla. 41. Plinthides. Scuta iis strata. 42. Solae in scutis occurrentes.

SECTIO II. DE FIGURIS HUMANIS VEL AB HOMINE EIUSQUE CORPORE DESUMTIS. §. 1. An humanis Figuris in scuto locus! 2. Imagines humanae nudae. 3. Regiae. 4. Ecclesiasticae et religiosae: nec non sanctorum. 5. Militares et equestres. 6. Virgineae vel femineae. 8. Pueriles. 8. Variae humanae figurae. 9. Maurorum seu Aethiopum. 10. Angelorum. 11. Divorum gentilium. 12. Sirenum, nympharum. 13. Capita: Oculi. 14. Brachia. 15. Manus. 16. Crura et pedes. 17. Corda. Hieroglyphica significatio. 18. Exempla in scutis. 19. Cadavera: calvaria: ossa humana.

SECTIO III. DE ANIMALIBUS IRRATIONALIBUS SEU BRUTIS. §. 1. Animalia in scutis. 2. Eorum situs. 3. Si diversa in uno scuto. 4. Pingenda in habitu nobiliori, vel convenientiori. 5. Situs erga se envicem. 6. Mutilatae figurae. 7. Sectae. *protomai/. 8. Figurae aliquid tenentes. 9. Monstrosae. Harpiyae. 10. In pisces, vel dracones terminatae. 11. Gallorum aliqui termini.

MEMBRUM I. DE VOLATILIBUS SEU AVIBUS. 1. Unde aves in scutis. 2. Quae in illarum figuris observanda. 3. Aquila. Usus antiquus. 4. Symbola. 5. Situs. Inprimis expansus. 6. 7. 8. 9. 10. 11. Exempla variarum tincturarum. 12. Diversis coloribus tinctae aquilae. 13. Tessellatae. 14. Plures in eodem scuto. 15. Situs extraordinarius. 16. Aquilae truncatae, mutilatae. 17. Volaturientes, alas demittentes, solem respicientes, pelicani in modum pictae. 18. Galeatae. 19. Aquilulae. Alerions. 20. Capita aquilina. 21. Crura et pedes. 22. Phoenix. 23. Pelicanus. 24. Struthiocamelus. 25. Psittacus. 26. Gallus gallinaceus. Symbola. 27. Exempla. Gaellinae. Capones. Capita gallorum. 28. Anser. Anas. Anaticula. 29. Cycnus. 30. Ardea. 31. Ciconia. 32. Grus. 33. Accipiter. Nisus. Falco. Vultur. 34. Corvus. 35. Cornix. 36. Pica. 37. Bubo. Noctua. Vespertilia. 38. Columba. Turtur. 39. Pavo. Gallopavo. 40. Perdix. Coturnix. Alauda. 41. Hirundo. Upapa. Picus. Graculus. Carduelis. Sturnus. 42. Merelae 43. Exempla. 44. Aviculae incertae speciei. 45. Insecta. Apes. Muscae. Papilionos. Vespae. 46. Cicadae. Grilli. Scarabaei. Araneae. 47. Alae. 48. Plumae struthionicae. 49. Avium capita. Pedes. 50. Ova.

MEMBRUM II. DE GRESSILIBUS SEU QUADRUPEDIBUS. §. 1. Leo. 2. Symbola. 3. Lingua, falcula, cauda, corona. 4. Situs varius, discrimen â Leopardo. 5. Ordinarius situs, rapax, rampont. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. Exempla variae tincturae. 17. Pellium. 18. Plures leones in uno scuto. 19. Leo defectuosus. Monstrosus. Dissectus. Morne, protomai/. 20. Diversorum colorum. 21. Alia accidentia. 22. Capita leonum. 23. Pes leoninus. 24. Leopardus. Symbolum. 25. Exempla singulorum. 26. Plurium in eodem scuto. 27. Capita leopardina. 28. Pardus. Tygris. 29. Gryphus. 30. Exempla. 31. Pedes gryphorum. 32. Gryphus vel fera alis destituta. 33. Unicornu. 34. Exempla. 35. Elephas. 36. Ursus. 37. Exempla. Ursini pedes. 38. Lupus. 39. Situs. Exempla. 40. Capita lupina. Lynx. 41. Vulpes. 42. Aper. 43. Exempla. Sus. Caput aprugnum. 44. Hystrix. Erinaceus. 45. Cervus. 46. Exempla. 47. Capita cervina. Cornua. 48. Hinnuli, caepreoli. Damae. Alce. 49. Lepus et cuniculus. 50. Sciurus. 51. Mustela. 52. Taxus. Castor. 53. Simia. Cercopithecus. 54. Equus. 55. Situs. 56. Exempla. 57. Equorum caput. 58. Pegasus. 59. Asinus. Mulus. 60. Camelus. 61. Boves. Tauri. Vaccae. 62. Exempla. 63. Caput bovinum. Cornua. 64. Aries, ovis, agnus. 65. Agnus paschalis. Caput arietinum. Cornua. 66. Capra. Hircus. Capricornus. Dama. 67. Canis. 68. Exempla leporariorum. 69. Molossorum. 70. Capita canina. 71. Felis.

MEMBRUM III. DE NATATILIBUS. 1. Pisces. Hieroglyphicum. 2. Pisces incertae speciei. 3. Delsinus. 4. Figura et situs. 5. Exempla. 6. Balaena. Sturio. 7. Salino. Lucius. 8. Mulli barbati. 9. Truttae. Carpiones. Tineae. Capitones. 10. Halec. Asellus. Piscis volans. 11. Cancri. 12. Piscium partes. 13. Spinae piscium.

MEMBRUM IV. DE REPTILIBUS. 1. Dracones. 2. Quibus apud Graecos usurpati. 3. Hieroglyphica. 4. Exempla. 5. Serpentum signisicatio symbolica. 6. Serpens tortuosus seu boa Mediolanense dei)/gma. 7. Exempla colubrorum. 8. Amphisbaena. 9. Bufones. Ranae. 10. Testudines. Limaces. Latertae. Salamandra. 11. Scorpio. Formica.

SECTIO I. DE VEGETABILIBUS. MEMBRUM I. DE ARBORIBUS ET FRUTICIBUS. 1. Palma. 2. Abies. Pinus. Cypressus. 3. Quercus. Trunci et folia quercina. Fagus. 4. Olea. Nux. 5. Chamaecerasus. Crequier. 6. Pirus. Tilia. 7. Vitis. Palmites. 8. Licarus. Ficus. Rubus. Piperis frutex. 9. Arbores incertae. 10. Silva. 11. Trunci arborum. 12. Folia.

MEMBRUM II. DE HERBIS ET SUBFRUTICIBUS. 1. Rosa. 2. Lilium. 3. Urtica. Carduus. 4. Ruta. Trifolium. 5. Apium. Petroselinum. 6. Nymphaea. 7. Brassica. Rapum. 8. Allium. 9. Spicae. 10. Merges. 11. Stramen.

MEMBRUM III. DE FRUCTIBUS. 1. Malum Punicum. 2. Pomum. Pyrum. 3. Pomum Cydonium. 4. Nux. Castanea. Fitus. 5. Pepones. Cerasa. 6. Vvae. 7. Nux pinea. 8. Glandes. 9. Typhae. 10. Cornu Amaltheae.

MEMBRUM IV. DE FLORIBUS. 1. Lilium. Symbola. 2. Eius Figura naturalis. 3. Artificiosa. 4. Exempla singulorum et binorum. 5. Ternorum. 6. Plurium. 7. Scuta liliae consita. 8. Lilia mutila. Basilicensis figura. 9. Sceptra liliata. 10. Octona sceptra in rotae formam. 11. Rosa. Hieroglyphica. 12. Flores pentaphylli. 13. Rosarum exempla. 14. Tetraphylli et triphylli flores. 15. Viola. Bellis. Heliotropium. 16. Caryophylli. Tulipae. 17. Serta. 18. Sertum rutaceum.

SECTIO V. DE INANIMATIS. MEMBRUM I. DE COELESTIBUS. §. 1. Sphaera armillaris. 2. Sol. 3. Exempla. 4. Luna. Symbola varia. Situs varius. 5. Exempla. 6. Stellae. 7. Exempla. 8. 9. Plures in uno scuto. 10. Cometae.

MEMBRUM II. DE SUBLUNARIBUS. §. 1. Meteora: 1. Iris. 2. Nubes. 3. Pluvia. 4. Tempestas. Fulmen. 2. Ignis. 3. Faces ardentes seu titiones. 4. Aqua. Fluvii. 5. Fontes. Putei. Lacrimae. 6. Conchae. Figura et differentia. 7. Exempla. 8. Montes. Colles. Petrae. 9. Colliculi tricipites. 10. Vulcani. 11. Lapides. Gemmae. 12. Provinciae.

SECTIO VI. DE ARTIFICIALIBUS. MEMBRUM I. DE UTENSILIBUS, MECHANICIS ET ALIIS INSTRUMENTIS. §. 1. Distributio. 2. Calices seu scyphi. Canthari. 3. Patinae. Cochlearia. Cultri. Mensae. 4. Ollae. Lebetes. Ahena. 5. Cadi. Dolia. Sacci. Corbes. 6. Claves. 7. Candelabra. Lampades. Clepsydrae. Specula. 8. Sceptra. Scipiones. Peda. 9. Forfices. Forcipes. Fusi. Circini. Normae. 10. Pennae scriptoria. Pecten. 11. Clavi. Unci. Hami. 12. Vexilla Ecclesiastica. Campanae. Tintinnabula. 13. Mallei. Tudites. 14. Securis. 15. Serra. Falx. Foeniseca. Vinitoria. 16. Agriculturae apud veteres pretium. Aratrum. Vomer. 17. Pala. Ligo. 18. Furca. Tridens. Rastrum. Occa. 19. Currus. Trahae. 20. Rotae curruum et molares. 21. Lapis molaris. Ferrum molendinare. 22. Rota S. Catharinae. 23. Catenae. Lora. 24. Frena. Ephippia. Flagra. Stapedae. Soleae equinae. 25. Scalae. 26. Cornua venatoria. 27. Instrumenta musica. 28. Instrumenta lusoria.

MEMBRUM II. DE VESTIBUS ET ORNATV CORPORIS. §. 1. Pilei latieres. 2. Cardinalitii. 3. Turbinati. 4. Caputium. 5. Coronae. 6. Priscae. Spineae. 7. Manicae. 8. Chirothecae. 9. Annuli. 10. Cingulum. Fibulae. 11. Fibulae duplices. 12. Calcei. 13. Ocreae. 14. Calcaria. Molulae. 15. Tenia. Funiculi.

MEMBRUM III. DE ARMIS ET APPARATV MILITARI. §. 1. Enses. 2. Acinaces. 3. Lanceae. Ferra lancearum. 4. Hastae. 5. Bipennes. Secures militares. 6. Clavae varii generis. Tridentes. 7. Sagittae. 8. Unci. 9. Arcus. 10. Arcabalista. 11. Sclopeta. 12. Tormenta, mortaria, arietes. 13. Scuta. 14. Galeae. 15. Vexilla. 16. Vites militares.

MEMBRUM IV. DE AEDIFICIIS, HABITATIONIBUS ET STRUCTURIS. § 1. Muri. 2. In balthei seu fasciae modum locati. 3. Gradus muri. 4. Domus. Tugurium. 5. Templum. 6. Turris. 7. Pinnatae turres. Speculae. 8. Turres plures in scuto. 9. Castella. 10. Plura in eodem clypeo. 11. Urbes. 12. Columnae. 13. Pyramides. 14. Portae. 15. Cataractae. 16. Pontes. 17. Sepes. 18. Tentoria. 19. Naves. 20. Anchora? 21. Harpage.

MEMBRUM V. DE LITERIS, VOCIBUS ET CHARACTERIBUS. §. 1. De antiquitate horum deigma/twn. 2. 3. Exempla literarum. 4. Voces integrae in schedis. 5. Sine schedis. 6. Monogrammata. 7. *pentalfa.